Issuu

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ЖИМСКИ РАДОСЦИ

РОК LXXII ЧИСЛО 4 (3665) НОВИ САД, 29. ЯНУАР 2016. РОКУ

■ РОЗПЛЄТ У КЕРЕСТУРСКИМ

Блага жима нам у януаре на кратко подаровала и шнїгу. У першим мешацу того року швидко ше зменьовали цепли и жимни днї, а хвиля охабела упечаток як да нам ше зменьовали єшень, жима и яр. Даскельо днї цо нам накурело шнїгу, дзеци вихасновали за санканє, а удало ше им справиц и даєдного Дїда Шнїжка, док витор нє роздул шнїг и слунечко моцнєйше нє ограло.

ДОМЕ КУЛТУРИ

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Авторе фотоґрафийох: С. Барань, В. Вуячич, Лю. Дудаш и Т. Ходак.

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ еб редакция „Руского слова”, у сотруднїцтве зоз Заводом за културу войводянских Руснацох, Музейом Войводини и Покраїнским В заводом за защиту памятнїкох, поволує читачох новинох „Руске слово” и нащивительох сайта (www.ruskeslovo.com) же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Фотоґрафиї хтори ше будзе обявйовац на сайту и у новинох диґитализовани, а пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com. Фотоґрафиї ше будзе обявйовац длугши часови период, а на сайту буду пошоровани на окремним месце, так як виходза у новинох.

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

Фотоґрафия: K006a_0134P

■ ПЧОЛИ И ЖИМСКИ СОН

НАРОДНЕ ОБЛЄЧИВО И ТАНЦИ БАЧВАНСКО-СРИМСКИХ РУСНАЦОХ Пише: Любица ОТИЧ, историчарка и музейна совитнїца

Дворочни виглєдовацки проєкт фаховцох на тему народ- вац. У нашей заєднїци ше уж давно чувствує потреба за ного облєчива и танцох бачванско-сримских Руснацох, кодификованьом народного облєчива, бо зме шведкове закончени концом прешлого 2015. року и резултовал зоз же ше воно часто нєправилно хаснує на наших дзепоєдєдним капиталним виданьом – моноґрафию Народне них явних манифестацийох; нє водзи ше рахунку о тим облєчиво бачванско-сримских Руснацох/Танци бачванско же яку шмату облєкала руска дзивка, потим одата млада сримских Руснацох. Промоция кнїжки отримана концом жена, а яка шмата присподобена за старши жени. Зоз тадецембра 2015. року, у Музею Войводини у Новим Сад- ким нєфаховим одношеньом ґу тей часци културно-исзе, у присустве фаховцох Музею, представнїкох Заводу торийного нашлїдства Руснацох, млади ґенерациї ше за културу войводянских Руснацох, новинарох, наших погришно едукую у смислу чуваня єдней барз важней културних дїячох и шицких тих котри ше сцели упознац часци нашей материялней култури. Прето ше ґрупа фазоз найновшим виданьом нашей еминентней културней ховцох дзечнє прилапела тей одвичательней роботи з намиру же би зазначела и на институциї – Заводу за културу войводянских Русна- Kнїжка Народне облєчиво бачванско-сримских таки спо соб зачувала шицко тото цо потерашнї цох. Авторе кнїжки – мр КаРуснацох/Танци бачванско-сримских фаховци винашли з облатарина Радисавлєвич, етнолоґ, Йоаким Рац и Микола Руснацох богато илустрована, а кажда часц сци тих двох сеґментох у поступку облєканя, чесаня, як и крочаї нашого културно-историҐубаш, хореоґрафи, a реценнаших танцох, авдиовизуално зазначени йного скарбу. зенти були проф. др Янко на провадзацим ДВД-у Авторе кнїжки ше намагаРамач и Звонко Костелник. ли вихасновац рижни Дизайн рамикох, як и ушожридла вязани за културу ренє цалей публикациї дїло мр Дарка Вуковича, а лекторованє и коректуру зробел облєканя и танци бачванско-сримских Руснацох, як и ремср. Александер Мудри. Тото виданє, потераз єдинстве- левантну литературу и потераз познати факти вязани за не и по змисту, алє и по тим же є троязичне – тексти пи- обидва сеґменти материялней и духовней култури Русани по руски, по сербски и по анґлийски. Преклад зоз снацох на тих просторох. Виглєдованя ше одвивали и на руского на сербски и зоз сербского на руски язик зробел терену, а окреме вельку помоц дала Маґда Надь зоз Александер Мудри, Дюрдьова. Дзекуюци єй порозуменю за цали проєкт, а преклад на анґли- зробени барз детальни описи вязани за облєканє руских йски, Лана Мркела сукньох, алє и чесанє власох, вязанє баршоню, фитюли Паткович. Фотоґра- и хусточки. Тиж так, вона зробела и крой женскей блуфиї уметнїцки зро- зни и фитюли, котри обявени у кнїжки. Вельку помоц у бел Борис Кочиш, а виглєдоваю на терену дал и Йовґен Мудри, котри часто нотни записи дал координовал з роботу. У другей часци кнїжки нашо визначни хореоґрафове Юлиян Рамач. Традицийни, або обробели руски танци и то од основних позицийох нонационални ко- гох, основних крочайох, прейґ файтох танцох як цо то стим, як го дзепо- Ґанджийово, новокомпоновани танци створени на єдни фаховци наво- основи етнохореолоґийних елементох, руски народнолую, то стандари- сценски танци створени зоз наших народних писньох, зована форма облє- як и руски новокомпоновани танци створени на основи каня и за розлику етнохореолоґийних елементох. У приложеню ше од облєчива у шир- находзa 27 нотни записи. шим значеню, вона Kнїжка Народне облєчиво бачванско-сримских Руснанєпременлїва и нє- цох/Танци бачванско-сримских Руснацох богато илуподложна є модним стрована, а кажда часц у поступку облєканя, чесаня, як рушаньом. Як така, и крочаї наших танцох, авдиовизуално зазначени на вона означує при- провадзацим ДВД-у. Мож ю до стац у Заводу за култупадносц єдней ет- ру войводянских Руснацох у Новим Саду. Особнє, нїчней заєднїци. дзечнє ю препоручуєм читац шицким тим котри знаю Прето барз значне, цо таке дїло значи за наш народ и тим котри ю щиро добре ю познац и приму як дарунок Заводу и ґрупи фаховцох котри ю нана прави способ чу- писали и визуално формовали. ■

2 РУСКЕ СЛОВО

29. ЯНУАР 2016.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Иван САБАДОШ, заменїк одвичательного редактора

■ Тижньовнїк 4–5. Розплєт у керестурским Доме култури 6–7. Схадзка Координациї националних совитох

■ Нашо места 9. Почала леґализация обєктох у општини Шид 11. Два нови служби у вербаским шпиталю

■ Економия 12–13. Яким Иван, пчолар зоз Руского Керестура

■ Култура и просвита 15. У Шидзе означена 120-рочнїца од народзеня Сави Шумановича 16. Вистава „Ружа на хусточки” у Сримскей Митровици

■ Литературне слово 17–20. Тема: „Збуваня зоз литературу”

■ Мозаїк 22. Чеховова „Свадзба” на шейсцох язикох

■ Людзе, роки, живот 24–25. Владимир Гарди, пекар з Вербасу

■ Духовни живот 26. Рок милосердия у нашим Еґзархату

■ Информатор

28–32. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 34. Плани ФК „Бачка” зоз Дюрдьова

На насловним боку – Жима. Авторка фотоґрафиї – Танита Ходак.

ОФИЦИЙНА ВЕРЗИЯ Чежко було попровадзиц шицки пременки, кадрованя, обгрунтованя и толкованя хтори ше под час шветох случовали у руководзацих структурох Дома култури у Руским Керестуре, у членстве управного одбору и на положеню директора тей установи. Як и влєце кед ше виберало УО керестурскей Школи, виходзи же и тераз на кадрових ришеньох „одмерйовали моц” Општина Кула и Национални совит Руснацох, локална самоуправа и културна автономия хтори ше маю питац коло тих двох институцийох. Могло ше нагаднуц уж на преслави Националного швета у Кули, а тераз нам водзаци актере и урядово потвердзую, же заш лєм витворени компромис хтори ма буц у заєднїцким интересу, а насампредз у интересу жительох Руского Керестура. Општина уважи компетенциї Националного совиту у сполньованю културней автономиї, а Совит найдзе способ потримац комунални и инфраструктурни проєкти хтори планує локална самоуправа. Можебуц найважнєйше, спомнути ствари ше нє будзе политизовац. У виберанковим року, неґативни публицитет нє потребни нїкому. Тераз лєм треба видзиц чи злагода и догварени принципи витримаю спокуси наиходзацих виберанкох. А могло ше случиц и наруби. Нарастаюци розлики могли кулминовац до отвореного зраженя, уплєтли би ше висши инстанци, ствари би ше нєминовно закомпликовали, у найгоршим пошло би „на националне питанє”, вишло би наозай. Кед же була и найменша можлївосц за таку кризу, вец безпредметне розправяц же кельо тота „порада на верху” принципиєлна. На концу концох, випатра же реалполитика ище вше найефикаснєйша политика.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора Иван Сабадош – ; редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Мая Зазуляк, Ана Маркович, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Лекторка – Ясмина Дюранїн * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa 160-923244-82 * Девизни рахунок Raiffeisen BANK a.d. Београд 26 5100000002458904 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 300 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

29. ЯНУАР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ШЛЇДОМ НАЙНОВШИХ ПРЕМЕНКОХ У КЕРЕСТУРСКИМ ДОМЕ КУЛТУРИ

НЄТ ХАСНУ ОД КОНФРОНТОВАНЯ

Пише: Михайло ЗАЗУЛЯК

После прешлорочних одредзених нєпорозуменьох, на самим початку того рока чолнїки Општини Кула и Националного совиту Руснацох на два заводи – на означованю нашого Националного швета у Кули, потим и у Руским Керестуре, визначовали же запровадзене лєпше сотруднїцтво медзи локалну самоуправу и Националним совитом

к перши конкретни резултат того сотруднїцтва то остатня пременка у руководительстве керестурского Дома култури, вигласана на Скупштини општини Кула, тераз з уважованьом думаня Националного совиту. Здогаднїме цо ше шицко случовало за остатнї мешац днї. После того як 29. децембра Скупштина општини Кула розришела двох членох Управного одбору Дому култури Руски Керестур скорей виходзеня мандату и место нїх меновала нових, а за окончователя длужносци директора Дома култури меновала Владимира Малацка з Руского Керестура, уж на першей тогорочней схадзки, 22. януара, СО Кула знова окончела кадрово пременки у тей установи од окремного значеня за Руснацох. З места о.д. директора, на особну вимогу, пре задзекованє, розришени Владимир Малацко, а за о.д. директора, на час до шейсц мешаци, меновани Йоаким Рац, котри у прешлим мандату окончовал длужносц директора. Ґу тому, з места предсидателя УО Дома култури, пред тим як му вишол мандат, СО розришела Елемира Раца (менованого 29. децембра), а на тоту длужносц меновала Биляну Ковачевич, док место члена УО Владимира Олеяра (до УО меновани 6. юлия 2015), тиж на його особну вимогу, односно задзекованє, до УО Дома култури меновани Сашо Палєнкаш. Розришенє Владимира Малацка постава важаце 31. януара, а Йоаким Рац на длужносц о.д. директора ступи 1. фебруара. Ище пред тим, на основи явного конкурсу, на хтори ше приявели спомнути Малацко и Рац, УО Дома култури у першим составе, хторому на чолє бул Янко Николич, 9. децембра прешлого року за директора Дома култури вибрал Йоакима Раца, медзитим, тота одлука нє потвердзена на СО Кула. Як потолковане, прето же конкурс нє бул роз-

4 РУСКЕ СЛОВО

писани у складзе зоз Законом о култури и Статутом Дома култури. ДУМАНЄ ОБОВЯЗКА, АЛЄ НЄ ОБОВЯЗУЄ На основи Закона о националних совитох националних меншинох и Закона о култури, за менованє членох спред локалней самоуправи до руководзацих целох установох од окремного значеня за єдну меншину, локална самоуправа длужна глєдац думанє од националного совиту, цо СО Кула и поробела и од НС Руснацох за першу горе спомнуту пременку достала неґативне, а за остатнї менованя - позитивне думанє (на електронскей схадзки отриманей од 21. януара по 22. януар до 8 годзин, з 13 гласами „за” члени НС дали позитивне думанє о горе спомнутих кандидатох). Медзитим, гоч доставанє думаня од даєдного НС законска обовязка, пре нєдостаток санкцийох у случаю нєпочитовня, виходзи же воно за локалну самоуправу заш лєм нєобовязуюце (цо уж вина нєдоповедзеносци самих законох), та мож повесц же терашня ускладзеносц предлогох локалней самоуправи и думаня НС Руснацох крочай напредок. Нє треба забуц же „розкрок” медзи предлогами СО и думаньом НС бул и влєце прешлого року кед меновани Школски одбор Основней и штреднєй школи з домом школярох „Петро Кузмяк”, тиж як установи од окремного значеня за Руснацох. ПАРТНЕРСТВО, БЕЗ ПОЛИТИЗОВАНЯ Як дознаваме од предсидателя НС Руснацох Славка Раца и заменїка предсидателя Општини Кула Велибора Милоїчича, централне означованє Националного швета Руснацох у Кули була нагода и за розгварки о превозиходзеню одредзених нєпорозуменьох медзи НС и локалну самоуправу, алє и о дзепоєдних других стварох вязаних насампредз за Керестур. – З локалну самоуправу иницировани схадзки на вецей заводи, у складзе з вимогами Централней шветочносци и з тей нагоди Општини Кула знова дзекуєм на потримовки и помоци, бо то була єдна з дотераз найудатнєйших преславох. У тих догваркох подцагнуте же би и НС и локална самоуправа нє политизовали роботу, маюци у оглядзе наиходзаци виберанки, алє зме од локалней самоуправи вимагали же би почитовала нашо компетенциї у тих штирох обласцох - образованю, култури, информованю и службеним хаснованю язика и писма. Окреме бо зме мали два нєпорозуменя – кед меновани Школски одбор Школи „Петро Кузмяк”, и тераз коло менованя УО и директора Дома култури. Догварка посцигнута и порадзене же ше, през отворену 29. ЯНУАР 2016.

ТИЖНЬОВНЇК комуникацию и пораду, будземе уважовац и сотрудзовац, а знова наглашим – без политизованя. З тим анї НС нє будзе преберац даяки крочаї, як цо жалба омбудсманови, чи дзвиганє спорних питаньох на уровень Министерства, лєбо аж то визначовац як даяки нєдошлїдносци док ше отвори Поглавє 23 у прегваркох з ЕУ. Похопене же лєгчейше сотрудзовац, як ше конфронтовац – гварел Рац. – Гей, порадзене о одредзеним уважованю думаня НС, так же пошвидко, у догварки и зоз Школу, вироятно зоз согласносцу НС менуєме и Школски одбор, та и тот проблем будзе превозидзени. Коло терашнїх пременкох ситуация ясна – меновали зме о.д. директора котри пре особни причини дал задзекованє, а понеже длужносц директора добре окончовал, на тото место зме меновали Раца. Кед слово о других пременкох, можебуц було и препущеня, дакеди их треба припознац. Насампредз у розгваркох з людзми з Керестура зме прилапели предкладанє за менованє предсидателя УО, тиж зме прилапели суґестиї же то нє функционує найлєпше и єдина причина прецо пришло до зменох то оможлївйованє доброго и нормалного функционованя установи – гварел Милоїчич, а понеже бешедоване и о других стварох, наглашел же и остатнї розгварки були у напрямє, як гварел „злєпшованя квалитету живота”. – Сотруднїцтва Општини Кула зоз шицкима релевантнима институциями за живот Руснацох у нашей општини було и скорей, и зоз Школу „Петро Кузмяк”, з НС, Месну заєднїцу, ЯКП „Руском”, Домом култури, а остатнї час ше бешедовало о тим же на хтори способ Општина Кула може унапредзиц и Керестур и як заєднїцки превозисц тоту бриґу хтора нас шицких прициска – економске положенє. Миґрациї з Керестура до Канади нє пошлїдок загроженосци Руснацох, алє чежка економска ситуация. Сущносц же би ше зоз средствами Општини, МЗ, нашло найлєпши способ як ришиц найвекши проблем у Керестуре, Крущичу и населєньох Романия и Зеленґора – достац здраву воду за пице. Ґу тому, знаме же маме и индустрийну зону у Керестуре, же там уж обезпечена струя и праве нєшка (26.01.) сом бул у Електродистрибуциї пре розгварку же би ше там монтировало трафо, цо идзе з нашим дошлєбодзеньом, понеже єст заинтересованих за купованє жеми на тей зони. Значи, бешедуєме о вецей темох, а з єдним єдиним цильом – злєпшац квалитет живота у нашей општини. Цалком лоґичне же за тото заинтересовани НС, бо вон кровна институция Руснацох у Сербиї – гварел Велибор Милоїчич, з надпом-

БУДЗЕ ПЕНЄЖУ ЗА КУЛТУРУ Новоменовани о.д, а „стари” директор Дома култури Йоаким Рац з тей нагоди наглашел же основне у дальшей роботи будзе затримованє програмних активносцох, же би нє була ощербена робота анї єдней секциї, односно ансамблу, алє визначел и же, кед слово о финансованю з Општини, остатнї час у тим нє було нїяки проблеми: – Так як финансийни плани утвердзени, так су и витворйовани, максимално у чаше од 10 днї по вимаганю средствох, пенєж нам уплацовани, а маме обецунки же того року з Општини будзе злєпшане финансованє програмней дїялносци Дома култури, так же и надалєй буду анґажовани двойо хореоґрафе и други сотруднїки – гварел Рац, цо потвердзел и Милоїчич: намира Општини же би, по проєктох, на основи конкурованя опредзелєла средства за дзепоєдни активносци, а наявел же на такей основи першираз то будзе и за Руски народни театер „Петро Ризнич Дядя”.

29. ЯНУАР 2016.

Славко Рац и Велибор Милоїчич

нуцом же ше шицко роби по овласценю предсидателя Општини Кула Драґана Трифуновича, котри упознати з кажду розгварку. А предсидатель Совиту Славко Рац о тим гварел: – Гоч то нє у компетенцийох НС, алє з нашима одредзенима становисками можеме помогнуц. Порадзене же, пре общи интерес Керестурцох, кажде зоз свойого боку на даяки способ потрима опредзельованє за уводзенє нового самодоприносу, понеже нарок виходзи терашнї. Бо, обчекую нас вельки комунални роботи – ришованє проблему води за пице, дзе зме ше зложели же и коло того було дзепоєдни нєпорозуменя, та канализация. Гварим, то нє у компетенциї НС, алє на одредзени способ можеме помогнуц – наглашел Рац. ШПЕКУЛАЦИЇ О тих остатнїх пременкох о.д. директора Дома култури по 31. януар Владимир Малацко кратко гварел же задзекованє дал пре особни причини, а од нього дознаваме же останє на роботи у Доме култури, найвироятнєйше як одредзени музични сотруднїк. Же його задзекованю тиж пре особни причини и обовязки хтори ма як предсидатель у Совиту МЗ, за „Руске” потвердзел и Владимир Олеяр, кратко коментаруюци же „цо було було, идземе, робиме далєй”, а розришени предсидатель УО Елемир Рац дума же тоти пременки за кратки час гуторя о (нє)озбильносци такей роботи. – Думам же ту направени одредзени политични догварки у хторих ми дзепоєдни випадли „колатерална чкода”. Дакус чудне же СНС, хтора на власци, до руководительства кладзе людзох котри у ДС и я у такей нєозбильней политики вецей нє жадам участвовац – гварел Елемир Рац. Гоч ше „Руске слово” з тим нє занїма, алє остатнї збуваня вязани за Дом култури у Керестуре и ширше, виволали рижни приповедки, насампредз же тота догварка була политично условена з преходзеньом до Сербскей напредней странки, цо шицки – Славко Рац, Йоаким Рац и Велибор Милоїчич демантовали: – Мнє таке условиє нїґда нє поставяне, анї би я на таку тему нє пристал бешедовац. Я уж скоро 20 роки у Демократскей странки и гоч у прешлосци було рижни прициски, нє преходзел сом нїґдзе, та анї тераз. Жадам же бизме шицки були дошлїдни, без огляду у хторей зме странки, и робели на хасен рускей заєднїци и места у хторим жиєме –гварел Славко Рац, док заменїк предсидателя Општини Кула Велибор Милоїчич кратко прекоментаровал же то „обична глупосц и же анї єдна розгварка нє була з тему преходзеня дакого до СНС”.■

РУСКЕ СЛОВО

ТИЖНЬОВНЇК КООРДИНАЦИЯ НАЦИОНАЛНИХ СОВИТОХ

ЦИЛЇ ИСТИ, А СПОКУСИ ВШЕ НОВИ Пишe: Иван САБАДОШ

Пред Координацию националних совитох найвекши задаток у тим року остава як и влонї – вибориц ше за цо лєпши статус меншинских заєднїцох у процесу прегваркох о членстве Сербиї у ЕУ. Найвекши проблем буду обачлїво зменшани буджетски даваня за финансованє компетенцийох културней самоуправи

ерша тогорочна схадзка Координациї националних совитох националних меншинох у Сербиї отримана всоботу, 23. януара, у шедзиску Националного совиту Словацох у Новим Садзе, а найвецей бешедоване о активносцох на виробку державного Акцийного плану за Поглавє 23 у приступних прегваркох о членстве Сербиї у Европскей униї. З оглядом же яки задатки пред Координацию, єй предсидателька Ана Томанова Маканова шицким членом, припаднїком меншинских заєднїцох и їх националним совитом пожадала витирвалосци, злагоди, сотруднїцтва коло заєднїцких цильох, и ґу тому, вельо щесца у велькей роботи. А предлуженє евроинтеґрацийох, и источашнє борба за свойо ґарантовани права, наисце будзе велька робота. НЄ ЗАЖИЛО ПАРТНЕРСТВО З ДЕРЖАВУ Кед ше спатри цо влонї робела Координация, попри порядних, отримани три вельки роботни зашеданя у Ковачици, Ечкей и Новим Садзе, дзе фаховци зоз националних совитох дефиновали заєднїцки потреби у штирох обласцох културней автономиї, хтори потим представителє Координациї заступали як члени Роботней ґрупи за виробок Акцийного плану о положеню меншинох (ткв. „мали” Акцийни план), хтори часц общого („велького”) Акцийного плану за Поглавє 23. На тот способ, Координация националних совитох намагала ше витвориц активну улогу, и превжац часц одвичательносци у тим процесу. Медзитим, на схадзки Координациї повторене становиско же представителє меншинских заєднїцох нєдоста-

6 РУСКЕ СЛОВО

РАМИКОВИ ЗАКОН Координация тиж меновала представительох до Роботней ґрупи за дополнєня и вименки Закона о защити правох и шлєбодох националних меншинох, з ище 2002 року. Слово о союзним закону дакедишнєй СР Югославиї, хтори теди бул условиє за уход держави до Совиту Европи. Бул рамикови закон за обласц меншинских правох, а по нїм основани и перши национални совити, як ношителє културней автономиї меншинских заєднїцох.

точно уключени до процесу виробку Акцийного плану о положеню меншинох, понеже анї єдна суґестия хтору прейґ своїх представительох придали национални совити и Координация на роботни тексти Плану – нє уключени до Нарису хтори концом рока придати европским институцийом. Гоч у спомнутим документу дзепоєдни обласци меншинских правох коректно обробени, кед слово о їх правних формулацийох проблематичне же мири хтори з угла меншинских заєднїцох рестриктивни, углавним маю обовязуюци характер, а афирмативни оставаю опцийни, односно мож, а нє муши ше ихприменьовац. У тим контексту обачлїва интенция, же би ше шицки (финансийни) обовязки держави ґу меншинским заєднїцом, пренєсли на национални совит хтори би так постал одвичательни за їх (нє)сполньованє. З оглядом на дотерашнї и узвичаєни комбиновани линиї финансованя меншинскей културней автономиї и єй институцийох, 29. ЯНУАР 2016.

ТИЖНЬОВНЇК таке ришенє абсолутно нєприлаплїве и, заправо, главни задаток Координациї постава зняц го „зоз дньового шора” процесу пририхтованя за членство до Европскей униї. АЛТЕРНАТИВНИ РИШЕНЯ Одношенє державних орґанох ґу меншинским националним совитом илуструє и ситуация же спомнути нарис перше обявени у медийох, а дотераз є урядово анї нє доручени Координациї. Так мож розумиц обаванє же меншински национални заєднїци, место же би були субєкт процесу хтори, на концу концох, одредзи їх положенє и права у будучносци, затераз лєм його обєкт. Конкретни резултат такого стану же ше представителє бошняцкого националного совиту поцагли зоз Роботней ґрупи за „мали” Акцийни план, цо поступок хтори члени Координациї розумя, алє го нє шицки потримую. З єдного боку, кед ше нє участвує у процесу виробку Акцийного плану, нє мож анї обчековац же будзе злєпшани. З другого боку, участвованє у чимшик дзе представителє меншинох лєбо прегласани, лєбо аж и иґноровани, дава леґитимитет ришеньом хтори нєвигодни за меншински заєднїци. Отворене питанє же хтора з тих двох опцийох менєй подла. Прето Координация формовала роботну ґрупу хтора за два тижнї ма розпатриц актуални Нарис акцийного плану за меншини, односно цо зоз меншинскей платформи одредзеней у Ковачици убудоване до Нарису, а цо у нїм директно загрожує сполньованє платформи. Потим будзе вимагац зашеданє Републичного совиту за национални меншини. То будзе перша реакция, а розпатрана и можлївосц же би ше о ситуациї директно поинформовало и европски институциї. Алє, представителє националних совитох хтори маю богатше искуство у комуникациї з орґанами Европскей униї – насампредз мадярского, бошняцкого и ромского, маю становиско же ЕУ найскорей нє будзе окреме розпатрац „мали” Акцийни план, пре нєєднаки становиска коло феномену националних меншинох, алє пририхтаносц Сербиї за початок

прегваркох о Поглавю 23 будзе оценьована на основи цалосного ( велького”) Акцийного плану. Праве ту будзе нагода ” за интервенцию, понеже у скрининґу (поступку преверйованя и контроли Плану), односно чи ситуация у заґарантованим обсягу меншинских правох, а окреме їх запровадзованю у реалним живоце, наисце така як є представена як на паперу, европски институциї порядно глєдаю повратну информацию од компетентних актерох з терену. На схадзки Координациї, хтору водзела єй предсидателька Ана Томанова Маканова (предсидателька НС Словацох), участвовали представителє 15 од 20 националних совитох, кельо, попри Союзу єврейских општинох, члени Координациї. Национални совит Руснацох на зашеданю Координациї представяли предсидатель Славко Рац и заменїк предсидателя Йовґен Мудри.■ 29. ЯНУАР 2016.

STANOVISKA

Пише: Александар САВАНОВИЧ, новинар

Н А З Д РА В Е ! Богоявлєнє. Швето кед до церкви пойду и тоти цо ше нє декларую як „тварди” вирни, залапиц швеценей води, най єст у обисцу. У Новим Садзе ше уж два роки нє треба дриляц у церковней порти, алє досц лєм дома у кухнї, чи у купальнї, отвориц чоп, та такой чури вода полна з благословом. Же бизме пили „новосадску пошвецену”, окрем же треба буц вирни, мушиме вериц и чолнїком ЯП „Водовод и канализация” хтори нам потолковали же на Богоявлєнє, хторе тиж и кресна слава спомнутого подприємства, кед паноцец пошвеци воду, благослов ше преноши и през цалу водоводну мрежу. Голєм так гвари Томислав Бокан, совитнїк директора „Водоводу”, дакедишнї функционер Ромскей демократскей странки и актуални лидер руху Динара–Дрина–Дунай. Зохрань ме, Боже, од такей думки, алє понеже слово о „Водоводу и канализациї”, нє потолковане ми же чи благо слов остава лєм на водоводней мрежи, чи ше пре сцера и през други часци системи? Шицко то спричинює числени дилеми, починаюци од пица води, та надалєй. Наприклад, чи ше треба прежегнац пред тим як нагнєм погар чоповей? Цо зоз туш-кабину на червене слово у календаре? Кельо тирва свойство пошвеценей води? Чи ше мам тримац купчей води покля тота з чопу нє виветреє, бо сом нє истовирни? Понеже кажде рано наще попиєм пол литри води, и тот текст настава у наздаваню же дожиєм одкровенє – же похопим мистичну вязу медзи и вирским обрядом пошвецаня води и явним подприємством хторе далєй свой продукт без окремного надополнєня дистрибуує и вирним, и иновирним, и нєвирним на подручу Городу Нового Саду и пригородских населєньох. Наисце, кед рушиме од факту же зме секуларна держава, голєм так стої у Уставе, вец шицко тото цо читателя можебуц нашмеяло, поправдзе, озбильна ствар. Бо ше явне подприємство, хторе по тим припада шицким гражданом, у секуларним дружтве дзе держава и церква роздвоєни, приватизує, а вирске чувство злохаснує на ха сен єд ней поли тич но-ру ко вод за цей структури, а шицко без того же ше опита гражданом хтори плаца порцию, цо о тим шицким думаю. Розлика медзи дакедишнїм ктиторством и тим таким новокомпонованим, же ше то дараз робело з власного пенєжу, дакеди пре чесц, дакеди пре подзековносц, а часто пре покаянє и покуту за спо соб на яки пенєж заробени. У тим случаю, пенєж нє з власней кишенки руководзацих, алє од шицких гражданох хтори плаца рахунки за комунални услуги. Кед нє инше, голєм походзенє капиталу нє спорне.

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА СКУПШТИНА ОПШТИНИ КУЛА

ОМАСОВИЦ РЕКРЕАТИВНИ СПОРТИ Скупштина општини Кула пияток, 22. януара, принєсла Програму розвою спорту у општини од 2016. по 2018. рок, цо и обовязка на основи Закона о спорту. Як стої у Програми, документ ше нє приноши пре обовязку, алє пре потребу же би ше спорт у општини ясно дефиновало и позиционовало, уклопело до постояцих ресурсох и преширело Толкуюци Програму, а и на пригварку дзепоєдних одборнїкох же ше ю приноши у року виберанкох, заменїк предсидателя општини Кула Велибор Милоїчич наглашел же то стратеґийни и обовязуюци документ за орґани општини, без огляду хто будзе на власци.

Попри спатраня терашнього стану, дзе констатоване же у шицких местох кулскей општини постоя и робя 64 спортски клуби (9 у Руским Керестуре, у рамикох СД „Русин”), анализи спортских капацитетох (за Керестур констатоване же шицки 6 постояци обєкти за спорт функционални), та дефинованя проблемох, як приоритети Програми буду розвой спорту при дзецох и младежи през предшколски и школски спорт; омасовйованє през рекреативни активносци; розвой и унапредзованє вершинского спорту у општини, як и унапредзованє спортскей инфраструктури. Праве за остатнє начишлєне опредзелєнє, з буджетом Општини уж за тот рок опредзелєни вецей як 100 милиони динари.

ПРЕРОБЕЛА СИСТЕМА ЗА ЕЛЕКТРОНСКЕ ГЛАСАНЄ Пияток, 22. януара, у Велькей сали СО Кула преробела система за електронске гласанє, так же кулска општина єдна з ридких локалних самоуправох у Сербиї дзе поставена и роби така сучасна опрема. Система за електронске гласанє до скупштинскей сали инсталована пред скоро 2,5 роками, по явней набавки коштала коло 2 милиони динари и попри 37 самостойних єдинкох з малима екранами и микорофонами у столох за каждого одборнїка (за дискусию з места), ма и 2 векши монитори на хторих ше евидентує присутносц, кворум, резултати гласаня, роби автоматске знїманє дискусийох, а купени и вецей резервни єдинки. Одборнїки СО Кула достали електронски карточки за реґистрованє и гласанє, хтори на концу схадзки врацаю до служби СО, а на початку схадзки мали и кратшу обуку за хаснованє опреми.

На истей схадзки принєшена и Одлука о порушованю поступку за ликвидованє Аґенциї за розвой општини Кула, односно за єй гашенє, а у складзе зоз Законом о максималним чишлє занятих у явним секторе, односно у системи локалней самоуправи. Роботу Аґенциї пребера Канцелария за локални економски розвой општини, дзе прешли тройо од 5 занятих, док двойо розпоредзени до других орґанизацийох. СО Кула 22. януара дала согласносц на програми роботи з финансийнима планами за 2016. рок установох у култури хторим є снователь – Народней библиотеки Кула, Културного центру Кула, Дома култури Червинка, Дома култури Сивец и Дома култури Руски Керестур, як и Центру за социялну роботу и Спортского центру Червинка. Менована и єденацчленова стаємна Општинска виберанкова комисия, у хторей члени (и їх заменїки) з одборнїцких ґрупох срозмирно їх заступеносци у локалним парламенту. За предсидательку Комисиї менована дипл. правнїца Невенка Рабренович, а за заменїцу дипл. правнїца Наташа Спасич, обидва на предлог векшинскей Сербскей напредней странки. М. Зазуляк

У ЯВНИМ СЕКТОРЕ У ОПШТИНИ ШИД

НЄТ ЗВИШОК ЗАНЯТИХ У явним секторе у општини Шид нєт звишок занятих роботнїкох, а СО Шид пред новим роком на остатнєй схадзки у 2015. року принєсла Одлуку о максималним чишлє занятих на нєодредзени час у орґанизацийних часцох општини Шид. По тей одлуки максималне число занятих – 478 особи. До того числа уходза нє лєм заняти у Општинскей управи, алє и у явних подприємствох и установох хторим општина снователь. Же би нє бул звишок занятих помогло и тото же прешлей єшенї приватизовани ЯП Радио Шид, хтори вецей нє буджетни хаснователь.

РУСКЕ СЛОВО

Тиж так, и Спортски центер пошол до поступку ликвидованя, та ту зменшане число занятих хтори плаци доставаю з општиснкей каси. Як спозорює Ромко Папуґа, началнїк Општинскей управи, спомнуте число занятих хторе одредзене як максималне нє значи же можебуц держава нє будзе вимагац и дальше зменшанє. Папуґа тиж додава и же локалней самоуправи одредзена и такволана „маса” средствох за заробки – плаци, цо може вплївовац же нє будзе лєгко дакого од роботнїкох анґажовац и на одредзени час, кед же будзе требац. Вл. Дї.

Ромко Папуґа, начальнїк Општинскей управи у Шидзе

29. ЯНУАР 2016.

НАШО МЕСТА ОЗАКОНЬОВАНЄ БЕЗПРАВНО ЗБУДОВАНИХ БУДИНКОХ У ШИДЗЕ

ЕВИДЕНТОВАНЄ ВЕЛЬКОСЦИ ОБЄКТОХ

У Оддзелєню за урбанизем Општинскей управи у Шидзе, у тей хвильки єст блїзко 400 предмети за леґализацию будинкох хтори придати по старим закону, а после ступаня на моц нового Закону о озаконьованю безправно збудованих будинкох 1. децембра, будзе ше их ришовац по нових предписаньох

уководитель Оддзелєня за урбанизем Општинскей управи, Бранко Секулич, поволує гражданох хтори маю безправно збудовани будинки же би поднєсли вимоги за их леґализованє. – З вимогу треба придац и одредзени докази, а на першим месце то маєтни одношеня, або маєтного стану будинку и жеми (парцели) на хторим є збудовани. Ту ше дума на тото же чи будинок власносц странки, або совласносц, або є у закупу. После того тиж треба придац звит о стану будинку зоз елаборатом ґеодетских роботох и тот документ треба придац у чаше од 60 днї од подношеня вимоги. При самим концу поступку, кед леґализация дошлєбодзена, вец странка уплацує одвитуюцу таксу – надпомина Бранко Секулич. Вон додава же ше таксу плаци на хижи и квартелї и помоцни економски будинки поверхносци до 100 квадратни метери, 5 000 динари. Од 100 до 200 квадрати ше плаци 15 000 динари, од 200 до 300 квадрати 20 000 динари за вецей як 300 квадратни метери, плаци ше 50 000 динари. Тиж так, кед у питаню, наприклад, квартелї за тарґовище и кед поверхносц до 500 квадратни метери, такса виноши 250 000 динари, а од 500 до 1 000 квадратни метери, такса 500 000 динари. Кед слово о подношитеБранко Секулич, руководитель Оддзелєня за урбанизем льох вимоги хтори у стану социялней потреби, або Општинскей управи у Шидзе о „самохраним” родительови, цо ше сам стара о себе, лєбо особи з инвалидитетом, вец вони ошлєПРЕДУСЛОВИЄ ЗА ЕВРОПУ бодзени од плецаня такси. За нови вимоги вимоги, после ступаня нового за– Добре же тот закон принєшени и тераз мам леґализовац кону на моц, Секулич гвари же поступок иншаки два будинки. Слово о меншей хижи у дворе хтора збудована як цо бул скорей. – Странка обвисцує будовательного инспектора пред вецей децениями, а тиж мам леґализовац и викендицу хтори виходзи на терен и утвердзує факти о будин- хтора збудована на месце старей колїби у винїци, хтора мала лєм шейсц квадратни метери. Познате ми же так було и ку, потим приноши ришенє о валяню такого будину Горватскей кед ше пририхтовали войсц до Европскей униї ку хторе ше нє запровадзує, алє ше доручує нашо- и добре кед би и у нас так було – надпомина єден пензионер му оддзелєню и ми, по службеней длужносци, по- зоз Шиду хтори жадал остац анонимни. рушаме поступок и обвисцуєме странку хтори докази-документи муши принєсц. И на концу поступОпштинска управа направела и план попису процивзаку, кед же ше леґализация запровадзи, странка виплаци конїто збудованих будинкох з хторим прецизовани потаксу – наглашує Бранко Секулич. ступок и способ пописованя будинкох. Пописовац будзе будовательни инспектор и овласцени особи. По плану ТИРВАЦИ ХАСЕН попису, од януара по конєц мая буду евидентовани буБранко Секулич гвари же од такси хтору плаци динки у Шидзе. У юнию буду контроловани Вашица, подношитель вимоги, 70 одсто идзе до буджета локалИлинци и Батровци, а у юлию Адашевци и Морович. У ней самоуправи, а по 15 одсто до буджета АП Войвоавґусту плановане нащивиц Вишнїчево и Ямену, а у сепдини и Републики Сербиї. Медзитим, окрем єднотембру у Ґибарац, Бачинци и Куковци. Контролованє у кратного хасну, дружтвена заєднїца будзе мац и тироктобру будзе у Люби, Ердевику, Бинґули и Дїпши, а заваци хасен прето же з леґализацию будинкох, вони кончи ше у новембру у Беркасове, Бикичу, Соту, Привитераз буду у „леґалних цекох” и на нїх ше тирвацо ней Ґлави и Моловину. ■ будзе наплацовац порцию на маєток. Владимир Дїтко 29. ЯНУАР 2016.

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА ЗАКОНЧЕНЕ ПОШВЕЦАНЄ ОБИСЦОХ ВИРНИХ У ШИДСКЕЙ ОПШТИНИ

СТРЕТНУЦЕ З ПАНОЦОМ И БЛАГОСЛОВ ФАМЕЛИЙОХ Пошвецанє обисцох у наших парохийох у шидскей општини тирвало од Богоявлєня, та по конєц того тижня. Пошвецени коло 300 обисца, а то була нагода привитац паноца у своїм доме Пошвецанє обисцох вирних у Шидзе тирвало од Богоявлєня и закончене є концом януара, а парох о. Михайло Режак пошвецел вецей як 100 обисца. Помагали му виронаучни дзеци Марко Лозиняк и Милан Гарвильчак, школяре штвартей класи основней школи, а тиж и двоме члени Церковного одбору. Парох о. Режак гвари же благослов обисца нагода и же би ше парох стретнул з вирнима у їх обисцу. Окреме радосне же того року було и фамелиї хтори першираз привитали паноца у обисцу. Єдна з таких и фамелия Далибора Гнатка, хтора ше прешлей єшенї приселєла до Шиду.

о. Михайло Режак з фамелию Далибора Гнатка у Шидзе

о. Владимир Еделински Миколка з виронаучнима дзецми у Беркасове

На пошвецаню були шицки – Далибор, супруга Мира и дзеци Никола, Аня и тромешачни син Коста. Пошвецанє обисцох у парохиї у Бачинцох тирвало два днї, а парох о. Дарко Рац пошвецел 61 обисце. Помагал му церковнїк Дюра Канюх. Парох беркасовски о. Владимир Еделински Миколка тиж пошвецал обисца два днї. По традициї, єдну часц пошвецел дзень пред шветом, а помагали му тройо виронаучни дзеци. Обисца пошвецал и на сам дзень швета, а помагали му двойо виронаучни дзеци. Вкупно, у Беркасове пошвецене 61 обисце. О. Еделински 20. януара, пошвецал и обисца у Бикичу, а помагала му дзиячка Любица Роман и пошвецене 51 обисце. Вл. Дї.

МАЙСТОРСКИ БАЛ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ВАЛАЛСКА ТРАДИЦИЯ ПРЕДЛУЖЕНА Майсторски бал, хтори у Руским Керестуре ма найдлугшу традицию, отримани всоботу, 23. януара, у Ресторану „Червена ружа”, а було коло 140 нащивительох, цо вецей як влонї. Госцох було и зоз Коцура, Кули, Лалитю и других местох. И на тот завод на Майсторским балу була богата томбола – коло сто награди, а найвреднєйша –

10 РУСКЕ СЛОВО

французка по сцель, остала добитнїкови з Кере стура. Грал кере стурски орке стер „Микс-бенд”, а добре розположенє було и пре вельо забавни и наградни бависка, та розвага була до самого рана. Бал орґанизовало Здруженє ремеселнїкох и приватних поднїмательох Руского Керестура. M. A. 29. ЯНУАР 2016.

НАШО МЕСТА ДВА НОВИ СЛУЖБИ У ВЕРБАСКИМ ШПИТАЛЮ

АМБУЛАНТА ЗА БОЛЬ, И ЗА ХОРОТИ СКОРИ У Общим шпиталю Вербас початком мешаца почала робиц Дерматовенеролоґийна амбуланта, так же пре специялистични препатрунок, дияґностику и терапию дерматовенеролоґийних хоротох при дзецох и одроснутих, пациєнти з општини Вербас вецей нє буду мушиц путовац до других здравствених установох Як визначел специялиста дерматовенеролоґ др Драґан Вемич, у тей амбуланти ше у континуитету будзе применьовац и здравствено-воспитна робота з пациєнтами. Лїкар у Дерматовенеролоґийней амбуланти др Драґан Вемич, а медицинска шестра Снежана Батинар. Роботни час Амбуланти у Общим шпиталю кажди роботни дзень помедзи 7 и 14 годзин, а контакт телефон 021 7954 - 567. Окрем тей амбуланти, у вербаским Общим шпиталю того мешаца почала робиц и Амбуланта за боль у просторийох Анестезиолоґийней амбуланти, и то каждого пиятку од 10 по 12 годзин. Пациєнти годни присц на препатрунок на основи свойого здравственого стану, з упутом од дохтора специялисти або вибраного дохтора общей медицини у Дому здравя. – Лїченє болю после операциї, хронїчного болю (пре рижни причини), або болю хтори настал пре малиґнитети, то длугорочни и зложени процес, з константним преверйованьом и присподобйованьом медикантозней терапиї, та по тирвацшу терапию з пласираньом епидуралней аналґезиї – гварела анестезиолоґ др Андрияна Марич, хтора ше медзи иншим занїма и з терапию за одстраньованє, або зменшованє болю. Вона додала же барз чежко одредзиц моцносц болю, понеже попри индивидуалного дожица барз значна и емоционална компонента. Окрем того, моцносц болю нє єдина одреднїца у дияґностики, бо дакеди барз чежки

Персонализовани приступ ґу пациєнтом

хороти напредую без, або зоз барз мало боляцима сензациями. Маричова гварела же фахови и персонализовани приступ ґу каждому пациєнтови оможлївює одркиванє причини болю, а єден з третманох у терапиї хтори ше у вербаским Шпиталю будзе применьовац после терапиї физикалней медицини, то и акупунктура. А. Маркович

ДОБРОДЗЕЧНЕ ДАВАНЄ КРЕВИ У КОЦУРЕ

ВШЕ ЄСТ НОВИХ ХТОРИ СЦУ ПОМОГНУЦ креви зоз Вербасу, под покровительством Червеного крижа була штварток, 21. януара, у коцурскей здравственей амбуланти. Як виявела дохторка Миряна Ґутеша, специялиста трансфузиолоґ, Коцурци ше, як и вше потераз, на акцию одволали у красним чишлє, а позитивне же ше попри порядних давательох, на каждей з акцийох зявюю и даскельо нови, хтори потераз У коцурскей амбуланти крев ше дава кажди три мешаци нє давали крев.

Перша тогорочна порядна акция добродзечного даваня креви, хтору орґанизовала Служба за трансфузию

29. ЯНУАР 2016.

Дохторка тиж виявела же гоч вше єст вельо добровольцох, креви вше треба и з часу на час нєстанє, та поволала шицких же би були гумани и одволовали ше на акциї даваня креви. Тиж так, можу пойсц дац крев директно до Служби у Вербасу. Служба за трансфузию креви зоз Вербасу порядни акциї даваня креви отримує у коцурскей амбуланти кажди три мешаци, а шлїдуюци раз у Коцуре крев годно дац и позарядово, у фебруару, у просторийох Добродзечного огньогасного дружтва, на акциї хтору уж традицийно орґанизує тото Дружтво на Дзень святого Валентина. Т. Х.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ БОГАТЕ ИСКУСТВО ДЛУГОРОЧНОГО ПЧОЛАРА ЯКИМА ИВАНА ЗОЗ РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ЦАЛИ ЖИВОТ МЕДЗИ КОШНЇЦАМИ – Кед ше патри на урожай, прешол нам єден просекови рок, можебуц у даєдних ставкох и слабши як други роки, бо по ладички єст 30-40 кили меду, просеково на 3-4 вибераня, алє шицко завиши дзе були пчоли, чи у лєше, чи дома – заключел длугорочни пчолар Яким Иван зоз Руского Керестура, хтори тераз ма вецей як 100 кошнїци

скусни продукователь Иван обачел досц добри урожай при пчолох цо були у лєше у Каравукове, бо там бул олєйов репчень и баґрен. Тоти цо дома, коло обисца и на салашу, ту олєйового репченю нє було, а баґрену менєй. Иваново пробовали и продукцию у хотаре, дзе було слунечнїка и други трави хтори през лєто медзели, и заключели же би вельо лєпше було коло Дунаю, дзе цали рок єст паши за пчоли, бо там у хотаре после слунечнїка нєт скоро нїч хасновите за нїх, а вше менєй єст и бетелїни. ФАМЕЛИЙНА ТРАДИЦИЯ ДЛУГША ЯК СТО РОКИ Пчоларство у Ивановей фамелиї присутне вецей як сто роки. Перше його дїдо бул пчолар, а вец и оцец хтори одмалючка до роботи уведол и своїх двох синох. Бачи Яким так зоз пчолами вецей як 70 роки. – Обидвоме з братом зме уж на два-три роки мушели оцови помагац. Приношели зме рами, та паметам як раз брат плачуци волал мацер, бо го пчола укушела, алє рам нє шмел випущиц – приповеда Иван и з носталґию ше здогадує як їх оцец дакеди мал и 1 000 манди ладички, вецей як 200 вельки, а мали и три прикочи и автобус зоз пчолами. – После баґрена, дакеди зме ходзели на лїпу на други бок прейґ Илоку и Бачкей Паланки, до Сусеку, Свилошу, Шаренґраду, Принциповцу. Там зме були 40-50 роки и ище нє бул мост, алє зме на скели преходзели Дунай на двох тракторох и трох прикочох. Пред войну дзеведзешатих рокох, сом предал автобус, а оцец предал два прикочи цо були у Ердуту у Горватскей и потим зме дознали же их запалєли тому цо од нього купел. У Ердуту и нєшка маме 119 лади, алє чуєме же и вони порозбивани. Гоч то преписане на мнє, бо оцец

ПРИРОДНО РИДКИ МЕД МОЖЕ БУЦ ЛЄМ БАҐРЕНОВ З длугорочного пчоларского искуства наш собешеднїк Иван порадзел трошительох меду мерковац яки мед купую: – Найздравши мед згуснути, криштальовани, а природно ридши лєм баґренов. Гоч правда же велї воля кед вон чечни. Згуснути мед мож розпущиц, алє лєм на температури до 40 ступнї, бо кед ше то прекрочи, вец ше му знїщує велї зоз коло 250 хасновитих состойкох. Нєшка ше, нажаль, мед праве так розпущує и таки предава на пияцох.

12 РУСКЕ СЛОВО

и брат уж покойни, так стої, бо компликоване пойсц до тераз другей держави – констатовал наш собешеднїк. ЦЕНА И ПЛАСМАН БУЛИ ДОСЦ ДОБРИ Бачи Яким нєшка ма коло 100 кошнїци, и того року є задовольни з урожайом и зоз пласманом меду, гоч вше може буц и лєпше. На питанє чи цена меду задоволююца, вон одвитовал: – Цена досц солидна, патрим на пияцу у Керестуре же мишани мед 500 динари за килу, а баґренов до 800 динари. Я давам три кили за 1 000 динари мишаМЕД ТРЕБА ЦО ного, а баґренов по ВЕЦЕЙ ХАСНОВАЦ 500 динари, бо предаИванов попри меду прави и вам дома, нє ношим на предава и прополис, та пияц. Тераз ше досц чежко пласує, алє ми окремни еликсирни напиток уж маме дома стаємни зоз меду, прополису, матичняку и квиткового праху, цо муштериї цо приходза тиж предава – литру за 10 и беру од три кили на- еври. За домашнє хаснованє вецей. У мнє була и прави з медом и домашнього влонї така цена, док є соку зоз вишньох и малинох. на пияцу векша. Вон гвари же людзе нєшка Вон ше здогаднул и мало хасную мед, а требало дакедишнїх часох: би рано и вечар по ложку ме– Дакеди, пред 60 ду до води розпущиц и попиц. роками, сом мед но- Так у його доме, зоз супругу шел предавац по син- барз вельо меду хасную, и дикалних орґанизаци- вон, гоч ма вецей як 70 роки, йох, потим зме преда- нїяки лїки нє пиє. вали орґанизовано 29. ЯНУАР 2016.

ЕКОНОМИЯ

ПЧОЛИ МИРУЮ И ЧЕКАЮ ЦЕПЛИ ДНЇ – Пчоли зме зажимели ище концом новембра, бо була красна хвиля. То ше поправдзе, роби аж у януару, кед ше им додава поживу, ткв. поґач, же би попри зохабеного меду мали цо єсц през жиму, гоч и мирую. По кошнїци, дружтву пчолох треба 15-20 кг єдзеня. Тиж зме позатикали з гребенями уходни дзирки (лєтнїки) же би нє вошли миши або ровчици, бо миша прави нєшор и допива дружтву хторе вец може препаднуц, а ровчици єдза пчоли. Кед цеплєйше, як цо було нєдавно, коло 15 ступнї, пчоли повилєтую вонка, очисца ше, а кед половка януара, матки починаю садзиц ваїчка, и так помалючки, кажди дзень вше вецей. Кед януар прейдзе, у фебруару уж годно и закукнуц до кошнїци же кельо поєдли и яки там шор. Но, ми звичайно, кед прейдземе коло кошнїци, по звуку преценюєме. Кед их дакус баржей чуц, значи же нука даяки нєшор – або миша вошла, або им хиби єдзеня, може буц шицкого. Прето треба допатрац и мерковац на кошнїци. Уж концом фебруара, кед почню квитнуц перши квитки, лампащики, подшнїжнїки и друге, пчолки почню вилєтовац и зберац нектар.

прейґ пчоларских здруженьох – од „Медеску” з Любляни, по Беоґрад, Нови Сад, Суботицу, и шицки околни места, а пред 50 роками була одкупна станїца меду и у Керестуре. ПЧОЛИ ТРЕБА ЛЮБИЦ И БУЦ ТОЧНИ Держава нєшка стимулує пчоларство, та вше вецей заинтересованих єст и у Керестуре. И наш собешеднїк приповеда же велїх упутйовал, а и нєшка упутює до пчоларскей роботи. Дознаваме же дакеди було у валалє и вецей як 3 000 ладички, а тераз єст до 1 000 ладички, док пчоларох єст сиґурно вецей як 20, тих цо маю покус пчоли. Кед дахто ма 50 ладички, вец го уж мож раховац як пчолара. Стари пчоларе скоро же помарли, алє єст досц младих цо ше лапаю до тей роботи. Хто ше Якимови опита кед му дацо треба, вон каждому помогнє. Як и у каждей роботи, найвецей єст резултати кед ше ю люби. До того прешвечени и тот керестурски продукователь. – Пчоли треба любиц, нє бац ше од нїх, а нєшка єст и защитна опрема. И у тей роботи, хтора озбильни привредни конар, муши ше буц точни, мерковац и вше три мац око на пчолох. У сезони ше их муши препатриц кажди 10-12 днї, бо можу препаднуц, лєбо одлєциц. Кед ше меркує, менєй єст чкоди и од хоротох. Но, хто сце почац з тоту роботу, найлєпше з двома-трома кошнїцами, а я велїм помагам розмножовац, та до рока мож дойсц од 30 до 50 кошнїцох, понеже укладаня вельки, кед би ше сцело одразу тельо оформиц. Нєшка би за 100 кошнїци требало уложиц коло 10 000 еври. Бачи Иванов би любел кед би ше и дахто од його унукох опредзелєл за пчоларство, та гвари же ше єдна унука уж покус интересує. А чкода би було кед би ше претаргло таку длугоку фамелийну традицию у тей роботи.■ Мария Афич 29. ЯНУАР 2016.

У ВЕРБАШЕ БУДУ ПРЕПОДАВАНЯ О ИПАРД 2 ПРОГРАМИ

ПОТРИМОВКА РУРАЛНОМУ РОЗВОЮ Представителє општини Вербас задлужени за обласц польопривреди и локални економски розвой ше з руководством Реґионалней розвойней аґенциї Бачка догварели же буду орґанизовац вецей преподаваня на хторих ше будзе промововац можлївосци ИПАРД 2 програми – Програми предприступней помоци за рурални розвой за период од 2014. по 2020. рок. На схадзки зоз директором Реґионалней розвойней аґенциї Бачка Срдяном Везмаром, општину Вербас представяли помоцнїк предсидателя општини за привреду и польопривреду Милан Милич, руководитель Оддзелєня за польопривреду Боян Дьорович, сотруднїца у Оддзелєню за польопривреду Миряна Дюрич и представителька Канцелариї за локални економски розвой Татяна Йовович. Як сообщене зоз Оддзелєня за польопривреду, општина Вербас єдна з осем локалних самоуправох зоз статусом урядового партнера на проєкту „Локална инициятива за рурални розвой Бачкей”, а циль того проєкта формованє и звекшованє капацитетох локалних акцийних ґрупох за поцагованє средствох зоз ИПАРД 2 програми за Сербию и информованє польопривреднїкох о можлївосцох финансованя їх дїлованя. З тей нагоди розпатрене и орґанизованє преподаваньох хтори ше будзе отримовац у просторийох локалней самоуправи, же би ше пояшнєло на яки способи мож витвориц средства з тей програми. Општинска управа и оддзелєнє за польопривреду поволали шицки заинтересовани нєвладово орґанизациї, польопривредни задруґи, польопривредни ґаздовства и правни субєкти же би ше уключели до едукациї коло витворйованя правох на средства ИПАРД 2 програми. А. Маркович

У КОЦУРЕ

ПОЧИНАЮ ПРЕПОДАВАНЯ ЗА ПАРАСТОХ Коцурски парасти у фебруаре буду мац нагоду слухац преподаваня о польопривреди и польопривредних продуктох, о польодїлстве, як и промоциї, хтори им поможу же би ше одлучели хторе нашенє и хемийни средства хасновац у наступней сезони. Як наявене у задруґох и Месней заєднїци, у чиєй сали ше углавним отримує преподаваня, початком мешаца ше парастом уж представя нашеньски хижи, як цо то „КВС”, потим подприємство „Аґротех”, хторе ше занїма зоз польопривредну механїзацию. Представянє своїх хемийних продуктох, дотераз, наявели подприємства „Хемикал Аґросава” и „Еликсир ґруп”, док подприємство „ТИМАК аґро” свойо продукти представело у януаре. Т. Ходак

РУСКЕ СЛОВО 13

КУЛТУРА И ПРОСВИТА КУЛТУРНО-ПРОСВИТНЕ ДРУЖТВО ДОК ЗОЗ КОЦУРА

ВИАНАЛИЗОВАНИ АКТИВНОСЦИ ДРУЖТВА Члени Културно-просвитного дружтва ДОК 13. януара у Колошняйовей сали у Коцуре отримали порядну Скупштину на хторей анализовани активносци Дружтва у прешлим року и принєшени план и програма роботи за 2016. рок. Истого дня КПД ДОК орґанизовал дочек Нового року по юлиянским календаре. Скупштину водзела Мария Горняк, а як найзначнєйши проєкти у прешлим року, медзи иншим, визначена дзешата, ювилейна Манифестация „Коцурска чутка” и друкованє моноґрафиї коцурскей грекокатолїцкей церкви „Чувар вири, язика и руского народу”. У цеку читаня финансийного звиту, окреме наглашене же Дружтво на три заводи посилало вимоги за финансийни средства до Националного совиту Руснацох. На шицки три заводи достати неґативни одвит пре нєпознати причини (опатьце антрфиле), як на Скупштини визначел Кирил Кередярто у мено Надпатраюцого одбору. На Скупштини тиж так формовани теми за конкурси у 2016. року, та так тема за литературни конкурс на на-

На порядней Скупштини принєшени план и програма роботи за 2016. рок

ступней „Коцурскей чутки” будзе „Забранєне куренє”, а з исту тему ше годно приявиц и на еколоґийни конкурс хтори будзе розписани з нагоди дня планети жеми. Кед слово о активносцох у чечуцим року, КПД ДОК як и потераз планує означиц дзень святого Валентина и святого Трифуна, дзень

ОБГРУНТОВАНЄ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ НВУ „Руске слово” од НС Руснацох глєдало обгрунтованє у вязи зоз твердзенями КПД ДОК же на три вимоги достати неґативни одвит пре нєпознати причини. НС потвердзел же од КПД ДОК у 2015. року достал три вимоги хтори нє були уважени. „Вимога з хтору модля же би Национални совит вплївовал на Орґанизацийни одбор Хорского фестивалу „Карпати” же би пременєл свою одлуку и дошлєбодзел хору церкви Успения Пресвятей Богородици з Коцура участвовац на тим фестивалу нє потримана з обгрунтованьом же Национални совит софинансує Хорски фестивал, алє нє ма инґеренциї меняц одлуки орґанизацийного одбору о форми и змисту фестивалу и о числу учашнїкох” – пише у Обгрунтованю. Далєй пише же вимоги за финансийну потримовку означованя 250 рокох грекокатолїцкей церкви у Коцуре и за драгово трошки за одход на 4. Конґрес руского язика нє потримани прето же ше финансийни план Националного совиту приноши на концу рока за наиходзаци рок, так же у буджету нє було на розполаганю средства з хторих би ше могло опредзелїц глєдани донациї. КПД ДОК замодлєни же би убудуце значни рочнїци и активносци Националному совиту наявели вельо скорей, же би ше их могло вжац до огляду при приношеню финансийного плану за наиходзаци рок – пише у Обгрунтованю.

14 РУСКЕ СЛОВО

планети Жеми, орґанизовац лєтню школу руского и анґлийского язика и Фестивал гумору и сатири „Коцурска чутка”. Запланована и учасц на спортских бавискох „Яша Баков” и на Руским фестивалу малих сценских формох „Дюра Папгаргаї” у Новим Садзе. Тиж так увага будзе пошвецена и 240-рочнїци осамостойованя грекокатолїцкей церкви у Коцуре, и гуманитарней акциї „Зоз затичку по ошмих”. Бешеди було и о орґанизованю дочека Нового 2016. року по юлиянским календаре, финализованю гуманитарней акциї зоз хтору збудована хижа Чижмаровей фемелиї, бо обисце страдало у огню, та законченю дзецинского романа „Кеша” автора Владимира Сабо-Дайка як єдного з трох рукописох хтори здруженє планує видац у тим року. На схадзки представене и дзеветнасте число часопису „Ерато над Коцуром”, як и мурови календар КПД ДОК. На дочеку Нового року було коло осемдзешат госцох, а кажди госц на дарунок достал нове число часопису „Ерато над Коцуром” и мурови календар. По вечери госци опробовали свойо щесце на томболи, а грал тамбурови оркестер „Баґрена била”.■ Т. Ходак 29. ЯНУАР 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА У ШИДЗЕ ОЗНАЧЕНА 120-РОЧНЇЦА ОД НАРОДЗЕНЯ САВИ ШУМАНОВИЧА

НОВА СТАЄМНА ПОСТАНОВКА

У Ґалериї малюнкох „Сава Шуманович – институция култури од националного значеня” у Шидзе, прешлого пиятку, 22. януара, означена 120-рочнїца од народзеня визначного сербского маляра Сави Шумановича. З тей нагоди отворена нова стаємна постановка 116 малюнкох од вкупно 417 з фонда Ґалериї, а медзи нїма и малюнок Рускинї у народним облєчиве зоз 1935. року. Як визначела Весна Буроєвич, директорка Ґалериї, тота установа хтору Министерство култури Сербиї пред даскельома роками преглашело за установу култури од националного значеня, стара ше о Шумановичових малюнкох и виклада их же би цо вецей людзе упознали його богату творчосц. Буроєвичова припомла и же у прешлим року Ґалерия участвовала у Манифе стациї „Дзешец днї музейох од 10 по 10”, а тиж видата и кнїжка писмох Мариї Демшар, Словенки хтора под час Другей шветовей войни була служнїца у Шумановичових, а у єй писмох остал глїбоки шлїд єдного историйного часу. – През цали 2016. рок будземе означовац 120-рочнїцу Шумановичового народзеня, а плануєме видац и пригодну моноґрафию. Тераз зме виложели 116 його малюнки од творчо сци хтора облапя пребуванє у Паризу по творчосц у Шидзе, през штири рочни часци. Виложени познати його малюнки „Купачице” и тоти малюнки забераю цали єден мур у длужини 33 метери. Тиж виложени и 33 скици за малюнки – наглашела директорка Буроєвич. Шветочносц була нагода же би ше заслужним институцийом, установом и поєдинцом додзелєло подзекованя. Директорка Буроєвич додзелєла подзекованя представнїци Министерства култури и информованя Републики Сербиї, потим покраїнскому Секретарияту за културу и явне информованє, а секретар Славиша Ґруїч

особнє приял подзекованє. Наградзени и општина Шид, Покраїнски завод за защиту памятнїкох, Завод за защиту памятнїкох зоз Сримскей Митровици, Ґалерия Матици сербскей, Медия центер войска Сербиї, школи у Шидзе и други. – Покраїнскому Секретарияту за културу и явне информованє велька чесц же помага у роботи и активно сцох Ґалериї хтора презентує творчосц єдного з найзначнєйших малярох зоз тих про сторох. Видзиме же Ґалерия наисце добре роби, сотрудзує з велїма институциями и установами и же прешли рок наисце бул творчи, а же будзе тиж так и у 2016. року, а наш Секретарият будзе финансийно помагац и у тим року – наглашел Славиша Ґруїч, покраїнски секретар за културу и явне информованє. Вл. Дї.

ДОМ КУЛТУРИ РУСКИ КЕРЕСТУР

МЕМОРИЯЛ ОД 15. АПРИЛА

Управ ни од бор Дома кул ту ри Ру ски Ке ре стур 14. ян уа ра, одлучел же тогорочни 48. Драмски мемориял Петра Ризнича Дядї у Руским Керестуре почнє 15. априла, а термин законченя нє одредзени, понеже ище нє познате кельо представи буду участвовац на смотри нашей театралней творчосци. На истей схадзки Управни одбор розписал и конкурс за нови руски шпиванки у забавним духу и за шпиванки за дзеци за тогорочни 55. Фестивал рускей култури „Червена ружа”. Конкурс тирва по 31. марец того року. На Управним одборе прилапени и План роботи Дома 29. ЯНУАР 2016.

култури за тот рок, як и Финансийни план за 2016. рок, на основи буджета општини Кула. Цало сни тогорочни приходи Дома култури плановани на 9 милиони 394 000 динари, а согласносц на плани концом того тижня ма дац Скупштина општини Кула. На пред кла да нє теди шнь о го пред си дате ля УО Елемира Раца, у Доме култури маю буц пририхтани правилнїки о роботи орґанизацийних одборох фе стива лох хторим є орґанизатор – Драмского мемориялу, „Червеней ружи” и „Ко стельниковей єшенї”, же би пошвидко були и прилапени. М. З.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

У МУЗЕЮ СРИМУ У СРИМСКЕЙ МИТРОВИЦИ

ВИСТАВА „РУЖА НА ХУСТОЧКИ”

У Малей сали Музею Сриму у Сримскей Митровици заменїк городоначалнїка Томислав Янкович штварток вечар, 21. януара, отворел виставу „Ружа на хусточки”, як закончуюцу часц проєкта з обласци применєней етнолоґиї Музея Сриму и Дружтва Руснацох у Сримскей Митровици. Проєкт „Ружа на хусточки” тирвал дас рок, витворени є з финансийну потримовку Министерства култури Републики Сербиї, а руководзела з нїм Оливера Делич з Музею Сриму. Деличова, вєдно з Владимиром Перичом, и авторка вистави, а попри фотоґрафийох и других експонатох, виложени и на окремних роботньох виробени руски фитюли, и часци нашого народного облєчива хтори за тоту нагоду обезпечени и з дзепоєдних приватних збиркох.

На початку пригодней културно-уметнїцкей програми з нагоди отвераня вистави присутних привитал ґлумец Владимир Балащак, а попри часци Руснацох з Митровици и шидскей општини, на отвераню присуствовали и заменїк предсидателя Националного совиту (НС) Руснацох Йовґен Мудри, предсидатель Вивершного одбору НС Желько Ковач, директор Заводу за културу войводянских Руснацох Серґей Тамаш и музейна совитнїца Любица Отич, котри з тей нагоди присутним представели и прешлого року обявене капиталне дїло Заводу „Народне облєчиво бачванско-сримских Руснацох”. У публики бул и сримскомитровицки парох о. Владислав Варґа. М. З.

У ВЕРБАШЕ ОТРИМАНА РОБОТНА СХАДЗКА О ОБРАЗОВАНЮ

НАЙВЕЦЕЙ О ИНКЛУЗИЇ И БЕЗПЕЧНОСЦИ ШКОЛЯРОХ Прешлого штвартку у вербаскей Ґимназиї „Жарко Зренянин” заменїк покраїнского секретара за образованє, предписаня, управу и национални меншини-заєднїци Александар Йованович и помоцнїк покраїнского секретара за образованє Воїн Йованчевич з представителями школох отримали роботну схадзку, на хторей вичерани искуства и спатрени стан у образованю. Попри представительох Ґимназиї и општини Вербас, на схадзки були и просвитни роботнїки з вербаских и коцурскей школи – Штреднєй фаховей школи „4. юлий”, основних школох „Петар Петрович Нєґош”, „Светозар Милетич”, „20. октобер”, „Братство єдинство” и ОШ „Братство єдинство” з Коцура. Єдна з темох була и пестованє язика националних заєднїцох у образованю. На сходзе указане на дзепоєдни проблеми, алє и на приклади добрей пракси. Представителє Покраїнского секретерията препоручели же би ше ознова отворело роботне место општинского просвитного инспекто-

16 РУСКЕ СЛОВО

Ознова отвориц роботне место општинского просвитного инспектора

ра, понеже система хтора твори три стреднї, дзевец основни школи и Предшколска установа, вимага перманентну фахову потримовку и контролу. Приоритети у розгваркох мали теми о безпечносци школярох у школох, як и о инклузиї, и инклузиї за талантованих школярох. Позитивни

крочай и то же того року вербаска Ґимназия першираз запровад зела индивидуални образовни плани за талантованих школярох, ИОП 3. Як визначела помоцнїца предсидателя општини Вербас задлужена за образованє Ксения Бенце, подобни роботни схадзки би требало орґанизовац частейше. А. Маркович 29. ЯНУАР 2016.

ЯНУАР

2016. рок ЧИСЛО 1

Саша САБАДОШ

ТЕМА: „ЗБУВАНЯ ЗОЗ ЛИТЕРАТУРУ”

*** Зайдз дакеди до караули розума мойого, гоч цe нїґда тота драга нє прицаговала и гоч сом жвир у громади истих-истучких, най нє повем, клонованих принцох хторих ши стретала по нєшкайши дзень. И гоч ци ше тераз видзи же нє маш кеди трошиц свой драгоцини и мудро виплановани час на компликовани романси без моменталного, краткотирвацого, алє орґазмичного щесца и нєвиного шмишканя нєискусней тинейджерки цо ши скорей як треба дефинитивно престала буц, гибай раз до мнє, нє мушиш анї забренкац, будзем даґдзе у єдним углє, чекаюци на попатрунок Твой, Надїйо!

ПОЕЗИЯ ЗОЗ НОВИМ ВИПАТРУНКОМ

*** Чувствуєм досц часто же ме петнацтонови „Волво” камион нємилосердно преґажи док ше опущим. Часто ми остава чувство же шицко цо остава за мну вибляднє и щезнє такой док обрацим свой хрибет. Празне слово хторе прекрашнє звучи, гоч абсолутно нїч нє значи, вше будзе вецей вредзиц гоч хтора моя писня.

Конєц прешлого 2015. року означели културни збуваня на хторих ше могли представиц писателє и уметнїки. Тоти подїї нє були розподзелєни през цали рок (гоч нє значи же нє були присутни), алє найвекши упечаток зохабели три подїї за младих културних дїячох, хтори ше почали шоровац у новембру, од конца манифестациї „Костельникова єшень”, односно, мултимедиялна манифестация „Дньовка” у Руским Керестуре, а потим ище єдена подїя у новембру – „Литературиюм” у Новим Садзе и у децембру, за конєц рока, традицийни „Литературни вечар” у Дюрдьове. На тих трох манифестацийох, у кратким периоду, видзели зме и чули и младих писательох и писательки, хтори ше, мали нагоду представиц публики. Зоз литературного боку, манифестациї були, менєй лєбо вецей успишнєйши, алє факт же зме поезию могли слухац на каждим збуваню. Праве прето, перше число ЛС у новим, 2016. року пошвецени тим манифестацийом. У тим числу, годни сце пречитац твори авторох хтори свою поезию пречитали публики, а приношиме вам и илустрациї зоз тих подїйох. Зоз новим роком, ЛС ма нови концепт и нови випатрунок, зоз рубриками як цо то „Мини есей – Мойо (нє) шлєбодне роздумованє” у хторим пречитаце литературни роздумованя наших авторох, а штварти бок завжати зоз рецензиями, приказами и коментарами наших подїйох и виданьох. Тиж, так поволуєме шицких читачох ЛС же би нам писали и посилали свойо идеї, критики, роздумованя и твори на електронску адресу ruske.literaturne@gmail.com Редакция ЛС

29. ЯНУАР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 17

ТЕМА: „ЗБУВАНЯ ЗОЗ ЛИТЕРАТУРУ”

ЗОЗ ПОП КУЛТУРИ

Тамара ХРИН

Никола ОРАВЕЦ

СТРИБЛО И ОЗЕРО „Тераз сом озеро. Єдна жена ше зогина надо мну глєдаюци мойо потвердзенє за тото цо є наисце...” (Силвия Плат, Жвератко)

МОЙ ПЕРШИ ПОЕТСКИ ВЕЧАР (АБО НОВИ ПОЕТСКИ ПОСТУПОК) Пришло мало людзох на мой перши поетски вечар. Углавним були то людзе котрих познам. Напросто сом руцал слова док сом читал писнї, нє можем повесц же ме нє слухали. После того, нєодлуга сом льовґнул до депресиї. Чувствовал сом яґод кед бим ше розголєл, зошицким, а заш лєм остал нєвидлїви, поезия нєстала, маґия щезла. Нє могол сом поднєсц же шицко то лєм маска (нє знал сом ю ношиц) дзе источашнє треба буц маскирани и занєшени з глїбину котра це обнєє. Тиж так, одкриванє маски то цошка цо ше случело пребарз швидко, нєнагадуюцим приказованьом гевтого цо ше споза нєй находзи. Пребарз швидко сом ше жадал воздзвигнуц, же би ше чуло мойо слово, алє шицко було лєм бависко, пирхаци лєт щезованя. После того зме рушели помали дому, пешо. Подумал сом: вони ходза на двох ногох, на двох ногох... Я нє будзем. Нє сцем ходзиц на двох ногох, чом бим ходзел як и шицки други. Нє сцем ше анї плянтац на шицких штирох, анї рачковац як дзецко. Я ше будзем шмикац як хробак, з цалим целом. На брух сом лєгнул на асфалт и пишно ше цагал, сцераюци тло пред собу зодзераюци скору на бетону, помалючки кирвавел. Дзвигли ме на ноги, хтошка скричал: „Пияна будало!” – Як ше нє ганьби, так ше справовац... – Прави од себе маґарца... „Людзе, алє людзе, я вам у тей хвильки демонструєм нови поетски поступок, у поезиї треба почувствовац жем, треба лєм почувствовац жем! Пущце ме най ше шмикам!” (Kocke su bačene 2015., прешпивал Ваня Дула)

Януарске рано и длуговични т(алпи) крочели на пострибловану ґарадичу. Пахнє, и причина и потреба на тупу драгоциносц загарештовану у грубим пасме скори. На першим углїбеню фалатки платна и розгнївани Кербер. Мурчи на чисцину. Чисцина. А даскельо крочаї далєй озеро полне зоз лимунову воду. Ту ше окупам. Ту ше опитам Изабели чи пренашла часточки дробнєйши од праху. Докля годна буц цихо? И нємирни язик прицискац зоз пальцами? Вода випари. А лимунова скора постанє наша. Квашна и нєровна. Стареє. Згина ше ґу Жвератку. Знова, злїпени остатки скла оштрейши од росипаних.

Саня ПОЛДРУГИ

Ася ПАПУҐА

НЄБО НА ГЛАВИ Звалєло ми ше нєбо на главу... Мойо бляду твар прекрили шиви хмари, а слизи ми пахульки постали, боляци, печаци, лядово... До очох ми молга вошла, Од теди блукам без попатрунку. Фарба африцких джунґлох ми зоз ока скапала, заменєл ю ґар. Нєт вецей мриї у словох, нєт мудросци у зайдочки, випражнєла ше... Звалєло ми ше нєбо на главу, Чежке, чарне, лядове... Чи враци дахто слунко на тото нєбо дараз? Добру ноц, слунку раншому пожадац, скрита медзи його першами. Пошептай му нїжно, же ми тайна наша хиби.

********* Од преполнєтосци сом празна. И цалком полна зоз пражнїну. Од цмоти сом вибляднута. И цалком чарна у шветлосци. Од горучки сом премарзла. И цалком згорела на ляду. У сну сом будна мирна. И жиєм кошмар. ********** Заврец очи и прейдзе. Поґажени склєнчини розбитей мриї. Роздути отрушини погрижених жаданьох. Порубани фалатки розтарганей надїї. Совисц пече и на ляду. Заврец очи и прейдзе.

(Фейсбук ґрупа „Литература по руски”, 2015.)

18 РУСКЕ СЛОВО

MINI ESEJ MOJO (NW) [LWBODNE ROZDUMOVANW

29. ЯНУАР 2016.

Даниел МУДРОХ

БЕЛАВИ ГОТЕЛ

ожел сом ше по автодраги, по дижджу и молги, хтора фари на олєйово фарби розляла, по молги хтора шицко тото скривала, як уметнїцке дїло саме за себе, дїло на хторе ше припатра зоз блїзкосци. Бул то новемберски вечар, нї по чим иншаки од других вечарох. Вожел сом ше през молгу як през здогадованє. На драги сом бул сам, сам зоз своїма думками, зоз думками хтори ми источасно найлєпши пайташе и найгорши нєприятелє, ангел и дябол. Вожел сом, у своїх думкох, до белавого готелу, вожел сом по осаменей автодраги. Цо сом глєдал и обчековал же стретнєм там, у моїм склонїску нєглєданим, при мойому товаришови нєжаданому, нє знам анї сам. Знам лєм же сом нєраз вожел по истей драги, по истей хвилї, по исти циль. Знам же сом вожел безчислено раз и же анї єден нє будзе остатнї. Ноцованє у готелу ше нє плаци, голєм нє у валутох. Ноцованє психична порция, депозит нашей жалосци, а готел прибежище вибудоване на фундаментох смутку и горкосци. Гваря же кажда цегла – наш йойк, цо вецей йойчиме, готел вше векши. Гваря же фасада белава пре водопад слизох хтори ше прелїва прейґ облакох. Гваря же белави готел ремек дїло нашого розума, кажде ма єден готел за себе. И я тей ноци, пред новембром, по стоти раз бул госц у своїм, власним готелу, зохабел сом депозит сам себе. Прешейтал сом ше по конкох готела, хтори добудовали док сом нє бул ту, тераз бул векши як прешлираз. Могол сом виберац хижу, кажда була празна, прибежище лєм за мнє. Вибрал сом хижу хтора надпатра озера споза готелу, станул сом на терасу и читал капки дижджу. Диждж бул жимни и нємилосердни, алє ми нє завадзал. У тим готелу, шицко цо ци може одврациц увагу зоз факта же у нїм препровадзуєш ноц – хасновите. Диждж скрива велї ствари, а велї одкрива. Розплашел молгу, розплашел мойо здогадованє. Постал жимнєйши и моцнєйши. Сцел сом ше врациц на автодрагу, алє нє могол сом. Готел ме тримал окованого, окованого покля нє забудзем, окованого покля нє пребачим. Анї госц, анї власнїк, зарабровани у келиї свойого здогадованя, своїх одлукох. Нє могол сом ше ошлєбодзиц, док нє ришим предлужиц далєй. Шедзел сом на тераси, под дижджом дочекал рано. Рано, як и кажде друге, означовало нови початок, гуторело ми же лєм так можем напущиц готел. Так же почнєм одпочатку. По стоти раз одпочатку. Так же занєдзбам, забудзем, пребачим. Лєм так мож предлужиц. Вишол сом вонка и шеднул до авта. Пред тим як цо сом рушел, остатнїраз сом попатрел на готел и одздравкал му. Знал сом же ше врацим ище дакеди. Рушел сом назад по автодраги, тераз хвиля була лєпша, без дижджу и молги. Белави готелу, напатрел сом ше на це за цали живот, алє знам же анї раз нє будзе остатнїраз.

(„Гришка”, 2015.) 29. ЯНУАР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 19

ТЕМА: „ЗБУВАНЯ ЗОЗ ЛИТЕРАТУРУ”

ЗОЗ ПОП КУЛТУРИ

Тамара ХРИН

Никола ОРАВЕЦ

Саня ПОЛДРУГИ

Ася ПАПУҐА

(Фейсбук ґрупа „Литература по руски”, 2015.)

18 РУСКЕ СЛОВО

MINI ESEJ MOJO (NW) [LWBODNE ROZDUMOVANW

29. ЯНУАР 2016.

Даниел МУДРОХ

БЕЛАВИ ГОТЕЛ

(„Гришка”, 2015.) 29. ЯНУАР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 19

ПРИКАЗИ, РЕЦЕНЗИЇ...

Мая ЗАЗУЛЯК, редакторка часопису МАК

КУЛТУРНИ ЗБУВАНЯ МЛАДИ ШЕ МАЮ ДЗЕ АФИРМОВАЦ

Прецо ше вец млади о анї нє таке важне – ваМож повесц же прешлого року було писателє з наших межне же ше млади орґанивельо збуваня за младих, а окреме на стох обавали приязую, робя, сотрудзую, творя, концу рока, у децембру, кед у вецей виц? Можебуц причита так чуваю и язик, културу, на за тото же пришло алє ю и осучаснюю и популаместох орґанизовани аж осем подїї до ґенерацийней роризую, а и сами ше афиррижних змистох, наменєни младим мую... Окрем рижних роботґенерацийом. Чи то найлєпши период, злики, та тоти кус старши, уж афирмованьох, журкох, друженьох, прочи до теди єст досц часу добре ше ни писателє хтори помоцийох и другого цо препорихтац, лєбо можебуц уж за петами тераз участвовали, вешлого року орґанизоване, бунови рок, та ше муши цей нє маю потребу ло ту и културни програми, од участвовац на таких хторих даєдни маю уж наисце сполнїц заплановане... збуваньох, а тоти найдлугу традицию иснованя, а младши ше ище вше даєдни з нїх обецую же буду так длуго тирвац як, наприклад, „Дньовка” у Кересту- нє одшмелєли. А, можебуц и нє чувствую потримовре, хтора прешлого року преславела свою полнолїт- ку своїх парнякох, бо факт же остатнїх рокох музика носц. Полна сала з публику ознова потвердзела же мла- вельо популарнєйша при младих як писане слово, а ди маю потримовку, а же тота манифестация будзе ище окреме поезия (кед же є нє сатирична), хтора им зна длуго тирвац, указали наймладши учашнїки, хтори и буц допита, та аж и шмишна. А треба пробовац, бо праве „Дньовка” єдна з ридтераз у публики мали найвекшу потримовку. Часто можеме чуц же млади (а и нє лєм вони) крити- ких нагодох младим же би явно участвовали и афиркую же ше у валалє нїч нє случує, а кед ше им дацо по- мовали ше. Но, можебуц ше прешлого року лєм слунукнє, нє приду. Алє, то ище вше нє так кед у питаню чайно потрафело же ше лєм єдна особа приявела „Дньовка”, бо полни сали и першого и другого дня тей пречитац свойо твори. Най би було же так. Тото же ми маме добрих младих писательох, хтори манифестациї доказ же вона понука змисти хтори интересую нєшкайшу младеж. И гоч даєдни твердза же є маю цо повесц, видзели зме прешлого року на тревше комерциялнєйша, треба буц свидоми и мац розуме- цим „Литературиюму” у Новим Садзе, хтори наисце ня же ше ґенерациї и їх интересованя пременєли од ча- „вишол вонка з рамикох”, як глашела и його тема. У опущеней атмосфери (за мой смак на даскельо завосу єй наставаня та аж по 18. родзени дзень. Но, тото цо нє могло нє обачиц то же на прешлороч- ди аж и пре барз опущеней), пред публику хтору таки змисти наисце интересую, свойо стихи ней „Дньовки” була лєм єдна литературна точка, бо лєм пречитали два искусни поетеси, алє зме на вона була и приявена, а орґанизаторе вше датим вечаре чули же и стихи по руски у реп ваю нагоду шицким младим же би музики можу добре звучац и мац моцне того дня указали цо творя значенє. „Литературиюм” вшелїяк ма пои робя. тенциял же би бул традицийна манифестация младих. Млади з наших местох свою литературу уж пияти рок можу представиц и на Литературним вечаре младих у Дюрдьове, алє и ту можеме замерковац же журки хтори ше орґанизує на истим месце як и тот вечар, заш лєм баржей интересую младих. Понеже сом прешлорочни Литературни вечар препущела, нє будзем анї вельо коментаровац. Можем лєм замерковац же и ту було менєй учашнїкох, цо нє значи же програма нє була успишна. Гоч як обрациме, прешлого року нїхто нє могол повесц же млади нє маю цо понукнуц и же нїч нє робя.■ Число ушорела редакция ЛС: Александра Живкович, Александра Лендєр и Ваня Дула. Фотоґрафиї: Йован Живкович и Михайло Рамач

20 РУСКЕ СЛОВО

29. ЯНУАР 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ПРЕМИЄРА ПРЕДСТАВИ „ЦО ВИДЗЕЛА ПОСЛУГА”

КРИТИКА МОРАЛНИХ ВРЕДНОСЦОХ У ДРУЖТВЕ На нєдзелю, 31. януара, у Руским Керестуре шицки заинтересовани годни одпатриц премиєру представи „Цо видзела послуга” автора Джона Ортона, у режиї и адаптациї Владимира Надя Ачима, а у виводзеню Руского народного театра (РНТ) „Петро Ризнич Дядя”. Роби ше о комедиї, а понеже слово о анґлийским гумору, екипа го присподобела ґу нашому менталитету. Режисер Надь гварел же жадал витвориц и представу „Ґлембайово” Мирослава Крлежи, алє понеже є вельо зложенша, чежша, та вимага вецей укладаня, превагла представа подобней тематики з назву „Цо видзела послуга”. – То сатира, оштра критика либералного капитализма, дзе присутни морални девияциї и деформациї у висших пасмох дружтва, як цо инцест, потим кариєризем – дзе ше швету „замасцує” очи з протоколарнима формалносцами, присутни и бирократизем и банални обрядни бонтон, док шор вредносцох остава на варварских, аж анималних поривох – описує режисер. У представи бавя шесцеро, публики уж добре познати ґлумци: Славко Орос, Снежана Малацко, Ребека Планчак, Михайло Варґа, Емил Няради и Ненад Канюх. Як

гвари Надь, ґлумци и у пририхтованю тей представи указали професионализем, понеже робя у барз скромних условийох. То 25. проєкт Руского народного театра (РНТ) „Петро Ризнич Дядя”, а финансийно го потримує Национални совит Руснацох. С. Надь

ДОБИТНЇК НИНОВЕЙ НАГРАДИ ЗА 2015. РОК

У КУЛСКЕЙ ОПШТИНИ

ДРАҐАН ВЕЛИКИЧ ПО ДРУГИ РАЗ

СМОТРИ РЕЦИТАТОРОХ ОД 1. МАРЦА

Жири у составе Божо Копривица, предсидатель, Михайло Пантич, Ясмина Врбавац, Тамара Крстич и Зоран Паунович одлучели же роману „Иследник” додзелюю Нинову награду критики за найлєпши роман на сербским язику обявени у 2015. року. „Роман Драґана Великича „Иследник” суґестивно и пасмовито виприповедана приповедка о условеносци поєдинца зоз зложенима еґзистенцийнима обставинами на котри нє мож рационално вплївовац. Цо формує чловека? На ключне питанє вкупней модернистичней литератури, питанє идентитета, Великич у роману „Иследник” одвитує тематизуюци найрозличнєйши можлїви формуюци вплїви, починаюци од фамелийних приповедкох, родительских судьбох, прейґ походзеня, историї, дружтва, идеолоґиї, уметносци, ґеоґрафского простору по ениґму ґенетского нашлїдства котра ше розришує у каждей поєдинєчней еґзистенциї”, наводзи ше у обгрунтованю жирия. Драґан Великич єден з малочислених писательох хтори два раз наградзени зоз тоту найважнєйшу литературну награду у нашей жеми. Фото: Лаґуна

29. ЯНУАР 2016.

Ме сни змаганя рецитаторох у ме стох кулскей општини почню 1. марца, порадзене на преширеней схад зки Комисиї за реци то ванє Културно-про свитней заєднїци Општини Кула, хтора отримана пияток, 22. януара. Тогорочни перши месни смотри, 1. марца, буду у Липару и Крущичу, 2. марца Месна смотра рецитаторох будзе у Руским Керестуре, а месни змаганя буду закончени 5. марца у Червинки. Пред ме снима, у ме стох, одно сно школох дзе за тото єст потреби, буду отримани и предзмаганя рецитаторох. Селекторка на ме сних смотрох буд зе Сло бодан ка На ста сич, а консултанти за руски язик Михайло Зазуляк и за мадярски Юлия Дороґхази. Општинска смотра рецитаторох, уж 48. по шоре, будзе 11. марца, як и дотераз – у Крущичу. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 21

МОЗАЇК „СВАДЗБА” А. П. ЧЕХОВА

ПРЕДСТАВА НА ШЕЙСЦОХ ЯЗИКОХ Театрална представа „Свадзба” А. П. Чехова, премиєрно виведзена пияток, 15. януара, у Новим Садзе, на Малей сцени у новосадским Театре младих. Режисерка представи, активна ґлумица у Сербским народним театре (СНT), Лидия Стеванович. Представа специфична прето же є мултиязична, найбаржей бул заступени сербски язик, алє текст ше гуторело и по руски, мадярски, словацки, нємецки и гречески едзи виводзачами на сцени були и Александра Лендєр, Себастиян Няради, Иґор Горняк и Андрея Бероня. Себастиян бешедовал и по руски и по сербски, Александра гуторела текст по сербски и нємецки, а Иґор и Андрея ґлумели на сербским язику. − Задовольна сом зоз успихом представи, а и зоз свою улогу. Пририхтовали зме ше скоро два мешаци, сотруднїцтво зоз режисерку було добре и интересантне, бо зме мали шлєбоду виражиц свойо идеї − гварела Андрея Бероня. Змист представи заинтересовал вельочислену публику хтора провадзела кажди рух и кажде вигварене слово, а ґлумци ше наисце намагали

указац автентичносц и кажде з нїх на найлєпши способ интерпретовал свою улогу. − Дакус ми чежше ґлумиц по сербски. Першираз сом ше опробовал у такей улоги на другим язику. Мушим припознац же сом покус мал и трему – потолковал Себастиян Няради. Тоту представу реализовал Завод за културу войводянских Руснацох у сотруднїцтве зоз заводами за културу Мадярох и Горватох. Финансийну потримовку достали од Покраїнского секретарияту за културу и явне информованє, Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини − заєднїци, як и од Управи за културу Городу Нового Саду. − Плануєме конкуровац до Покраїнского секретарияту за културу и явне информованє, пре пенєжни средства, же бизме тоту представу

могли вивесц у шицких меншинских местох, од руских, горватских, мадярских, словацких, та аж пойсц и за гранїцу, до Горватскей, Мадярскей и Словацкей − наглашел Серґей Тамаш, директор Заводу за културу войводянских Руснацох. ■ Цецилия Надь

Фото: В. Вуячич

Андрея

Представу реализовал Завод за културу ВР у сотруднїцтве зоз заводами за културу Мадярох и Горватох

22 РУСКЕ СЛОВО

29. ЯНУАР 2016.

Фото: Наташа Мецек

Себастиян, Иґор и Александра

МОЗАЇК У НОВОСАДСКИМ РКЦ

ПРЕДСТАВЕНЕ РОБОТНЕ ЦЕЛО ЗА МЛАДЕЖ У Руским културним центру у Новим Садзе, концом прешлого року отримана роботня за младих же би ше их упознало зоз структуру и роботу Националного совиту Руснацох, окреме Роботного цела за младеж

оботню орґанизовали члени Роботного цела за младеж, Соня Гудак и Иван Канюх, а на нєй були и Хелена Папуґа, членїца Роботного цела, як и Мирослав Кевежди, член Националного совиту Руснацох. Гудакова и Канюх на нєформални и креативни способ пробовали младим потолковац цо Роботне цело за младеж. Представели структуру Националного совиту, його обовязки и задатки, як и членох и роботу Роботного цела. Роботня була отвореного типу, так же нащивителє мали нагоду активно участвовац и поставяц питаня, алє и дац свойо предкладаня, лєбо зауваги. – Таки нєформални роботнї можу младим баржей приблїжиц Роботне цело як даяки схадзки лєбо подобне. Думам же млади нє цалком сиґурни цо Национални совит и як функционує, алє то их интересує и сцу о тим вецей научиц – гварели Соня и Иван.

Упечатки: Яна Еделински, Руски Керестур: Мали зме нагоду дакус вецей чуц о проєктох, а млади нє досц упознати з тоту тему, та думам же и идея и реализация були успишни. Давид Салаґ, Дюрдьов: Тота роботня ми помогла. Поправдзе, барз мало сом знал о Роботним целу. Тераз ми шицко яснєйше. Думам же треба же би ше отримовало таки стретнуца. Потримуєм тоту идею. Иван Емейди, Руски Керестур: Барз ше ми пачи же роботня була информативного характеру и же було интеракциї и комуникациї, а нє преподаванє. Мирко Пап, Нови Сад: Чкода же нє було вецей младих. Маме шицко цо нам треба – збуваня, просториї, орґанизаторох, средства информованя, а знова нащивеносц мала. Цо ше дотика роботнї, члени Роботного цела наисце указали намаганє и вельку дзеку, и, понеже була перша роботня такого типу, було цалком добре.

– Акцент роботнї бул на толкованю проєктох. Поволали зме шицких младих же би писали проєкти и же би цо вецей конкуровали. Роботне цело, и ми особнє, вше ту и дзечнє помогнєме – наглашую вони. Нащивителє були наисце заинтересовани, а Гудакова и Канюх гварели же буду ище таки, лєбо подобни роботнї. По законченю роботнї була музична часц вечара у хторей наступали Саня Полдруги и Кристиян Няради. Ася Папуґа

НАШО МАСТЕРАНТИ Мено и презвиско: Весна Балїнт Датум народзеня и место одрастаня: 11.VI 1988. року, Дюрдьов Здобути ступень, напрям, обласц: мастер менаджер (модул: туризем) Тема мастер роботи и датум мастерованя: „Рурални туризем як часц туристичного понукнуца општини Зомбор”. Мастеровала 30. IX 2015. року Основни и мастер студиї (факултет, универзитет): Департман за ґеоґрафию, туризем и готелиєрство, Природно-математични факултет, Универзитет у Новим Садзе Штредня школа: Ґимназия „Исидора Секулич”, Нови Сад Язики: руски, сербски, анґлийски, нємецки, французки Контакт: balintvesna@mts.rs Плани за будучносц: найсц роботу у фаху, далєй ше усовершовац у обласци туризма

29. ЯНУАР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ВЛА ДИМИР ГАРДИ З ВЕРБАСУ

ПРЕПРОВАДЗЕЛ У ПЕКАРНЇ ПОЛ ВИКА Пишe: Aна МАРКОВИЧ

По фаху є пекар, а окрем же у тей професиї препровадзел цали роботни вик, вона го одведла и до велїх жемох. Єдна з нїх бул и Єгипет, у хторим пол рока бул вояк Зєдинєних нацийох

едемд зешат седемрочни Владимир Гарди народзени у Руским Керестуре, дзе закончел Школу школярох у привреди, пекарске реме сло, у хторим остал по конєц роботного вику. – Три роки сом бул шеґерт у пекарнї. Кед сом то закончел, бул сом калфа, а цали тот час на Польопривредним добру Ко санчич. После того сом покладал майсторски испит. Теди нє могол отвориц пекарню гоч хто, алє ше мушело мац високу квалификацию. Так ю и я покладал, а вец отворел свою пекарню – здогадує ше Владимир. Першу пекарню Владимир отворел у Дюрдьове. Там бул 16 мешаци и заробел за хижу, та ше до Керестура и врацел. Робота ишла досц добре, а як памета, вец була така политика у держави же ше „давело” приПод час службованя у войску ватни сектор, були вельки порЗєдинєних нацийох

24 РУСКЕ СЛОВО

циї, та Владимир после шейсцох рокох мушел заврец свой дутян. – Теди зме шицки у Керестуре позаверали пекарнї, окрем покойного Макая, хтори остал робиц. Я теди одлучел пойсц до Нємецкей, та сом там тиж робел у своїм фаху и остал 12 роки – гвари наш собешеднїк. Владимир и його супруга Мелания ше побрали 1975. року и перши роки малженства препровадзели у Нємецкей. Їх двоме синове ше народзели у Югославиї, бо Владимир, як гвари, бул вельки Югославян. Гвари же хижу и шицко цо ма заробел у Нємецкей, та нєшка банує чом там нє остал. НОСТАЛҐИЯ ГО ЦАГАЛА ДОМУ У Нємецкей робел у велькей фирми, Хеберер, а кед старши син мал почац до школи, Гардийова фамелия ше врацела до нашей жеми. Як гвари Владимир, носталґия го цагала, а теди анї у нас нє було подло. – Под час Марковича, у тедишнїм чаше, динар бул марка, та ше и ту добре жило. 29. ЯНУАР 2016.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ Кед зме ше врацели з Нємецкей, барз швидко сом достал роботу у пекарнї. Вибрали зме Вербас, бо бул векше место як Керестур, и почал сом робиц у городскей пекарнї „Тривит”, дзе сом дочекал и пензию. Так же можем повесц же сом цали вик препровадзел у пекарньох, вецей як 50 роки. А по приватних сом ходзел робиц и после пензионованя, донєдавна, односно док сом нє достал нємецку часц пензиї. Под час роботного вику вше робел вноци, та заменєл дзень за ноц. На роботу, углавним, одходзел на шейсц вечар, та по шейсц годзин рано. Гвари же го таке звикнуце провадзи и нєшка, и же лєпше шпи през дзень. – През дзень шпим, а вноци блукам – шмеє ше Владимир и приповеда же 3 мешаци жил и у Канади, дзе робел у єдного Українца и мал нагоду научиц робиц на машинох. То було у чаше кед тримал свою пекарню у Керестуре, та му искуство у Канади було як усовершованє. – О три мешаци, у Канади ми були готови папери, и достал бим право на пребуванє, алє сом ше остатнього дня пред полєцованьом авиону предумал, и ознова врацел дому. После сом пре таку одлуку бановал, бо ми там було барз добре, алє, ниа, судьба и теди була, врациц ше – памета Гарди хтори мал нагоду нащивиц и Єгипет, Канаду, Голандию, Французку, Нємецку, Австрию, Мадярску, Словацку. ИСКУСТВО У ВОЙСКУ ЗЄДИНЄНИХ НАЦИЙОХ Под час служеня войска, у Єгипту була актуална Суецка криза, односно Суецкосинайска война, кеди под час Насера 1956. року почала инвазия на Єгипет. Так, пре историйни причини, и у югославянским войску виберали найлєпших воякох, гевтих цо школовани и маю рижни схопносци, же би пошли на шейсц мешаци до Єгипту и були у войску Зєдинєних нацийох, односно на Демаркацийней линиї. – Воєни рок, хтори теди тирвал 2 роки, служел сом у Ужицу. Єдней ноци, док зме спали, пришол дежурни официр и гварел же най ставам и най идзем до канцелариї ґу капетанови. Такой сом подумал, „но цо сом згришел”. Капетан гварел же „Гарди шеднї, идзеш до Єгипту. Нїхто нє шме знац. Чека це воєна полиция и одводзи це на гайзибан, у Беоґрадзе це ознова будзе чекац воєна полиция, а там пойдзеш на препатрунки и будзеш розпоредзени” – здогадує ше вон добре тей подїї, и надпомина же то бул конєц 1959. року. Зоз собу мал лєм шмати на себе, одпутовал на гайзибану „Чири”, а у Беоґрадзе го, 29. ЯНУАР 2016.

як було догварене, уж чекали. Там даскельо днї препровадзел по дохторох специялистох, а после того пошол до Заґребу на пририхтованя, дзе остал мешац. Потим вояци одпутовали до Риєки, а вец на ладї „Югославия” штири ноци путовали по розбитим и розбомбардованим Порт Саиду. – Нас, Югославянох, там барз ценєли, дзечнє нас приРоботне место у пекарнї у Нємецкей витовали и вше ши могол чуц „Тито-Насер, сава, сава”. Мали У ЄГИПТУ ПЕКОЛ зме и плацу, а после пол рока зме ше враХЛЄБА ЗА ВОЙСКО цели дому, закончиц воєни рок, односно кажди вояк до своєй єдинки. По конєц во– Кед зме у Порт єного року закончел сом и курс за десетаСаиду зишли з ладї, ра у Панчеве – здогадує ше и додава же, уж нас чекали зоз Зєдинєних нацийох. док пребувал у Єгипту мали два раз по Мали зме свой лаґер, петнац днї рочни одпочивки. Вон вихаснои то вельки шатори, вал нагоду, та обишол Каиро, Алексаняк касарнї. Там сом дрию, пирамиди, Нил. бул од новембра по Тото животне искуство и нєшка памемай 1960. року, та, окреме прето же за таку драгу вибраа я особнє на ни пра ве на й лєп ши воя ки з був шей демаркацийней линиї нє бул, прето же сом Юго славиї. ПРЕЗ ЖИВОТ ГО ПРОВАДЗИ И ФОДБАЛ Гарди бавел фодбал од дзецинства, односно його початки з тим спортом вязани за керестурски „Русин”. После тот гоби затримал, та аж и у Єгипту бавел за репрезентацию нашого войска. Окрем того, и нєшка у пензионерских дньох люби буц активни, та ше шейта кажди вечар. Ма и други „занїманя”, свойо грозно з хторого прави палєнку, карми курчата, порядно провадзи спорт на телевизиї. А спортски дух маю и його синове, хтори у младосци тренирали тенис, а нєшка су обидвоме тениски тренере. Синове Владимир и Оля у тим спорту витворйовали добри резултати на турнирох, та у нїм и остали. Оля тренер тенису у вербаским клубу, а Владимир жиє у Паризу, дзе є тиж тренер тенису у єдним клубу. Владимир и Мелания маю и пейцрочного унука, з хторим ше каждодньово бавя, та им нє допито. Так и закончуєме нашо друженє у їх доме у Вербаше, у бешеди о їх розваги и велькей любови – унукови Сашови.■

робел у пекарнї. Други вояци Зєдинєних нацийох були розподзельовани на линиї, медзи Єгиптом и Израїлом. А окрем нашого, югославянского войска, ту були Канадянє, Норвежанє, Финци, Шведянє, Индуси, Индонежанє. Кажда держава мала свой лаґер. Я конкретно бул у интенданскей єдинки у войску у Ужицу, а и у Єгипту зме пекли хлєба за войско – здогадує ше Владимир свойого искуства у Зєдинєних нацийох.

РУСКЕ СЛОВО 25

ДУХОВНИ ЖИВОТ И У НАШИМ ЕҐЗАРХАТУ ОТВОРЕНИ ЮВИЛЕЙНИ РОК – РОК МИЛОСЕРДИЯ

КРОЧАЙ ҐУ НОВОМУ ЖИВОТУ На питанє чом праве тераз позарядови Ювилейни рок милосердия, папа Франциско одвитовал же Церква у тим чаше вельких епохалних пременкох поволана моцнєйше давац знаки Божей присутносци У Руским Керестуре, на Други дзень Крачуна, наш владика Георгий Джуджар у присутносци вирних и 12 священїкох з наших парохойох, з молитвовим обрядом шветочно отворел главни дзвери нашей Катедрали св. оца Миколая, з чим символично отворел Ювилейни святи рок – Рок милосердия и у нашим Апостолским еґзархату. Тот чин окончени на препоруку папи Франциска хтори позарядови Ювилейни святи рок отворел 8. децембра у базилики св. Петра у Риме, хтора так постала одпустове место за паломнїкох. Як папа жадал, святи рок подобно отворени и у других катедралох и церквох ширцом швета хтори так тиж постали одпустове место. На таки способ ласки Ювилейного року буду доступни шицким людзом, а нє лєм паломнїком у Риме. Кед отворел Ювилейни рок у нашим Еґзархату, владика Георгий з тей нагоди визначел: – Церква преглашела тот рок за Рок милосердия, бо милосердиє сила котра трима Церкву од початку, поведли бизме же то главна греда у хижи хтора отримовала цалу хижу. Церква преглашує тот Рок же бизме ше приблїжели

ЯК МОЖ ДОСТАЦ ПОЛНИ ОДПУСТ Условия хтори потребни же би вирнїк могол прияц ласку полного одпуста, то же би през святи дзвери, вошли зоз духом покаяня. Особа треба же би була висповедана, випричащана, та же би ше помодлєла за намиреня святийшого оца папи. Як гварел владика, попри катедралней церкви св. оца Миколая, полни одпуст годно достац и у нашим Марийовим святилїщу Водици. Полни одпуст тиж мож достац и вецей раз у святим року, алє лєм раз у єдним дню, за себе, або за своїх покойних. Полни одпуст тиж можу прияц и хори особи, котри лєжа, и вони можу у души зробиц тот нукашнї крочай обраценя, висповедац ше и у св. Причасци прияц Исуса Христа.

ґу Господу Богу, же бизме почувствовали радосц Божого милосердия и пребаченя, так як то почувствовал блудни син з Євангелиї, та же бизме були и ми милосердни, и тото милосердиє преширйовали. Керестурски парох о. Михайло Малацко з тей нагоди потолковал же папа за Ювилейни рок видал и документ „Твар милосердия” и пожадал же би ше отверанє св. дзверох, хторе ше збуло у Риме 8. децембра, повторело у каждей катедрали, же би ше на вонкашнї способ зробело нукашнї крочай нового живота. Як надпомнул и владика Георгий, подполни одпуст мож достац и на каждим Кирбаю у наших церквох. Нажаль, нєшка ридко хто то зна и тото вихаснує – же би ше того дня у тей церкви висповедал и запричащал. А процесия коло церкви на Кирбай, то нє обични обход, алє покаяни обход тих цо ше покаяли, и з тим обходом отримали подполни одпуст своїх грихох. Владика наглашел же и тот Святи рок нам дава вельку можлївосц подполного одпусту: – Прето дайме наш живот до рукох милосердного Бога, же бизме почувствовали його милосердиє. Бог нїґда нє вистанє нам пребачовац, то ми людзе вистанєме модлїц пребаченє. Отворме прето нашо шерца, же бизме почувствовали милоседриє, любов Божу, та так же бизме и ми були милосердни єдни ґу другим. М. Афич

РОЧНА СКУПШТИНА ЦЕРКОВНОГО ОДБОРУ У ҐОСПОДЇНЦОХ

ПОЛНА ДУША КЕД ПОЛНА ЦЕРКВА У парохийним доме у Ґосподїнцох початком рока отримана рочна схадзка Церковного одбору, на котрей бул парох о. Михаил Холошняй и парохиянє, а котру водзел Владимир Иванов, предисидатель Церковного одбору. Иванов бешедовал о финансийним звиту и о означованю Кирбю, на котрим того року було найвецей вирнїкох – у одношеню на прешли роки.

26 РУСКЕ СЛОВО

– Прешлого року зме до церкви положели нову кларису за котру ше шпива, и купели древени столїк до олтара. Окреме сом задовольни же на прешлорочней преслави Кирбаю церква була полна и то було наисце барз крашнє видзиц – гварел предсидатель Иванов. Парох о. Михаил предложел же би ознова конкуровали з проєктом за поставянє нових столкох у церкви. На нїх би, як ше зложели и члени Одбору, тре-

бало положиц нови шедалки. У прешлим року видати 21 карсцель, цо менєй як прешлих рокох. Бешедоване и о тим же гражданє и парохиянє и у прешлим року помагали Церкви под час шветох, а члени Церковного одбору поряднє отримовали роботни акциї. На схадзки принєшена и одлука же би ше звекшало цену видаваня столкох зоз 200 динари на 300 динари, бо ше цену нє звекшовало од 2008. року. С. Барань 29. ЯНУАР 2016.

ДУХОВНИ ЖИВОТ НА ТРЕЦИ ДЗЕНЬ КРАЧУНА У БИКИЧУ

ПРИПОЗНАНЄ ДЗИЯЧКИ ЛЮБИЦИ РОМАН

На Треци дзень Крачуна, на швето Первомученїка Штефана у Бикичу було окреме шветочно, а Службу Божу предводзел о. Михайло Режак, парох у Шидзе и декан сримски, а со служел домашнї парох о. Владимир Еделински Миколка. У полней церкви у казанї о. Режак указал на значносц св. Штефана у християнским живоце, бо дал свой млади живот за Христову Церкву, а то найвекши дар. Декан сримски тиж визначел же Крачун швето цалей фамелиї у хторей панує злагода, почитованє, а праве так функционую и нашо парохиї хторих предводза парохове. Отец Режак здогаднул и на присельованє Руснацох до Бикичу, хтори були вредни и роботни людзе, кед збудовали свойо хижи и церкву. Соботова Служба Божа була шветочна, як гварел о. Михайло, и пре указованє че сци дзиячки Любици Роман хтора дзиякує уж 38 роки у церкви у Бикичу. – Хто ше зоз шпивом модлї, два раз ше модлї. Наша дзиячка Любица Роман коло 40 роки шпива у церкви

у Бикичу и велїча Бога. Єй супруг Влада Роман, хтори пришол зоз Петровцох и за хторого ше одала 1958 року, тиж бул дзияк. Маю двойо дзеци, Михайла и Наду. Нажаль, 1977. ро ку дзияк Влада умар, та нєодлуга дзияковац почала Любица. Єй красни глас и молитва децениями присутни у тей часци Сриму. Без огля ду яка була

ПОДЗЕКОВАНЄ ОД ВЛАДИКИ Прешлого року, з нагоди отвераня и пошвецаня Пасторалного центра на швето Русадля, дзиячка Любица Романова достала подзекованє-плакету од апостолского еґзарха за грекокатолїкох у Сербиї кир Георгия Джуджара за вецейдеценийне шпиванє у бикичскей церкви.

У КОЦУРЕ

ПОШВЕЦЕНА ВОДА И ОБИСЦА

На Богоявлєнє, у Коцуре на шпиваней Служби Божей пошвецена вода, а прешлого и того тижня коцурски паноцове пошвецали обисца. Служели парох коцурски о. Владислав Рац и о. Яков Кулич, хтори у казанї гварел: – Най нас тота йорданска вода наисце охранї и чува од нєчистого, од гришного, од тїлесней и духовней хороти. Обисца ше пошвецело од Велького шору, а людзе уж звикнути на таки обичай, дзечнє дочековали паноцох. У часци валала ґу Савиному Селу пошвецел о. Кулич, док часц ґу Вербасу пошвецел парох о. Рац. Т. Х. 29. ЯНУАР 2016.

хвиля, дзияч ка вше приходзела до церкви и кед требало шпивац.У каждей парохиї дзияци маю важну улогу. Прето шицко тото, Бог най Вам да здравє и моц же бисце и нада лєй так крашнє шпи ва ли – гварел у казанї о. Режак. И домашнї парох о. Владимир Еделински Миколка под зековал дзиячки Романовей на єй витирвало сци и пошвецено сци церковному шпиваню. И на тей Служби дзиячка Любица предвод зела церковне шпиванє, а вирнїци, хтори и члени шпивацкей ґрупи „Бикичанки” Невенка Бобаль, Єлена Гнатко и Желька Лазор прикрашели Бого служенє з колядами. Шветочносц закончена з „многолїтсвийом”, а потим у сали Пасторалного центра було друженє. Вл. Дїтко

ВИСТИ З НОВОГО САДУ

ПРИЧАЩАЛИ ШЕ 30 ВЕЦЕЙ ЯК ВЛОНЇ У огляднуцу на 2015. рок, як визначел парох новосадски о. Юлиян Рац, запровадзена гуманитарна акция велького обсягу за помоц загроженим у України, а на нєдзелї Ка- Фото: В. Вуячич ритасу назберани 11 580 динари за тих цо у потреби. Тиж так, обвисцує ше парохиянох же у тим року руковина и столки буду по старих ценох и далєй. На Богоявлєнє Господнє, у церкви св. апостолох Петра и Павла у Новим Садзе, зоз Богослуженями преславене швето и парох о. Рац пошвецел воду хтору вирни беру и ноша до своїх домох за рижни потреби и за пошвецанє обисцох, хторе у цеку у тей нашей парохиї. М. Г. К.

РУСКЕ СЛОВО 27

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Преселєл ше до вичносци мой мили супруг

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. януара 2016. року зохабел ме мой мили брат и пошол на драгу з хторей ше вецей нє враци

САШО ПАП (1982–2016) з Руского Керестура

Чежко прилапиц правду же ши вецей нє зо мну, алє красни памятки на це ми даваю моц крачац далєй. Навики ожалосцени брат Владо зоз супругу Тамару и дзецми Адрияну и Дорияну Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. януара 2016. року занавше нас зохабел наш мили брат

САШО ПАП (1982–2016) з Руского Керестура За любов хтору ши ми нєпреривно давал, за найкрасши ошмих и доброту навики ци будзем дзековац! Твоя супруга Мака Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. януара 2016. року преселєл ше до вичносци

У глїбоким смутку навики це будземе ношиц у своїх шерцох. Родичи Сабадошово и Никола зоз дзивку Соню Спочивай у мире Божим!

ПАП (1982–2016) з Руского Керестура Найкрасши памятки на ньго чуваю товариш Джамбас зоз дзецми Деяном, Дарком, Мирком и Дамиром Спочивай у мире Божим!

28 РУСКЕ СЛОВО

Мили брату, зоз твоїм одходом остал боль и пражнїна. Навики ожалосцена шестра Злата зоз супругом Кимом и дзецми Андреу и Борисом Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

САША ПАП (1982–2016) з Руского Керестура

САШО ПАП (1982–2016) з Руского Керестура

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. януара преселєл ше до вичносци мой мили товариш

САШО ПАП (1982–2016) з Руского Керестура

Станула єдна младосц. Виплакац ше. Твойо шерцо стануло занавше. Було крашнє мац це за брата такого доброго и милого, а за тобу шлїдза боляци здогадованя. За твою доброту и ошмих дзекує ци твоя шестричка Ванеса Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашому милому кумови

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Милому кумови Сашови

САШОВИ ПАПОВИ (1982–2016) з Руского Керестура Куме, нєсподзивано ши нас зохабел у вельким смутку. Навики останєш з нами у наших памяткох. Ожалосцени кумово Владо, Таня и Денис Русово Спочивай у мире Божим!

САШО ПАП (1982–2016) з Руского Керестура Куме мой, ти ме зохабел и преселєл ше ґу ангелом, а я ище мали. Я це будзем паметац, бо сом ше любел з тобу бавиц. Твойо кумче Денис Най це ангели чуваю!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

САША ПАП (1982–2016) з Руского Керестура Поздравели зме ше при мойому одходу, нє знаюци же то будзе остатнї поздрав. Навики будзем паметац твой весели ошмих и твою доброту. Ожалосцена Мелинда Сопка Спочивай у мире Божим!

29. ЯНУАР 2016.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. януара 2016. року занавше нас зохабел наш мили брат и бачи

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. януара 2016. року занавше нас зохабел мой мили брат

САША ПАП (1982–2016) з Руского Керестура САША ПАП (1982–2016) з Руского Керестура

Мили брату, пошол ши премлади єдней жимскей ноци. Твойо шерцочко нєсподзивано престало дуркац. Геройски ши ше борел зоз свою хороту. Бул ши особа велького шерца, особа котра вше знала ценїц тото цо ма. Бул ши и останєш приклад шицким нам. Охабел ши вельки боль и пражнїну у наших шерцох. Ожалосцени: шестра Сена зоз супругом Михалом и дзецми Дамиром и Давором Хомово Спочивай у мире Божим!

Боль и жаль ше нє мера зоз словами и слизами, алє зоз пражнїну хтору ши охабел зоз своїм одходом. Шерцо боляце, а душа жалосна без тебе. Твоя любов и доброта навики останю жиц у наших шерцох. Ожалосцена шестра Мария зоз Дюком Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. януара 2016. року занавше нас зохабел мой мили брат

НА ЗДОГАДОВАНЄ Нашей милей куми

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 29. януара наполня ше шейсц мешаци як нас занавше зохабел наш мили син, брат и бачи

Пошол ши без словох и поздраву, а у наших шерцох охабел вельки боль и терху. Твоя любов и доброта навики останю жиц у наших шерцох. Ожалосцена шестра Светлана зоз супругом Предраґом и дзецми Миляном и Душаном Спочивай у мире Божим!

МЕЛАНКИ ПЛАНЧАКОВЕЙ (1954–2015) з Руского Керестура Кумо, прешли 40 жалосни днї як ши нє медзи нами, алє ти и далєй ту. Зоз почитованьом, твойо кумово Спочивай у мире Божим!

МИХАЙЛО КИШ (1964–2015) з Руского Керестура Днї преходза, алє красни памятки у своїх шерцох и вше у думкох и молитвох чуваю його мац Мария, браца Юлин и Янко зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. януара наполнєли ше шейсц жалосни мешаци як вецей нє з нами наш мили супруг, оцец и дїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. януара наполнєл ше смутни рок як ме зохабела моя супруга

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. януара наполнєл ше рок як нас зохабела наша мила мац и баба

САША ПАП (1982–2016) з Руского Керестура

МЕЛАНА ТАКАЧ

ЯКИМ БИРКАШ (1933–2015) з Руского Керестура Красни памятки на тебе навики буду чувац твойо наймилши: супруга Мелана, син Кимо, нєвеста Соня и унуки Марина и Валентина Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ НА НАШИХ РОДИЧОХ Дня 2. фебруара наполнєли ше 20 Дня 25. марца наполня ше 25 роки роки як нас зохабела наша мила и як ше до вичносци преселєл наш добра мац и баба мили оцец и дїдо

МЕЛАНА ТАКАЧ народзена Катона (1938–2015) з Руского Керестура Прешол чежки и боляци рок. Остали лєм красни памятки на час препровадзени зоз тобу. Твой супруг Йовґен Спочивай у мире Божим!

народзена Катона (1938–2015) з Руского Керестура Мила мамо и бабо, навики будземе чувац красни памятки на вашу доброту и подобу, як и час препровадзени з вами. Дзивка Сенка, унуки Боян и Бояна зоз заручнїком Жельком Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 31. януара наполня ше 40 роки як вецей нє з нами наш мили

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. януара наполнєли ше 19 роки як вецей нє з нами наша мила супруга, мац, баба и прабаба

ВЕРУНА ПАВЛОВИЧ

НАТАЛА ТАМАШ народзена Хромиш (1925–1996)

з Коцура

ЯКОВ ТАМАШ (1919–1991)

Мили нашо родичи, памятку на вас чуваме и нє забуваме. З вельку любову и почитованьом вашо дзеци: син Яни, дзивка Цецилия и шицки унуки Спочивайце нам у мире Божим!

29. ЯНУАР 2016.

ЯКИМ ДЮРКО – КИКО (29. III 1945 – 31. I 1976) з Руского Керестура Памятку на ньго чуваю його наймилши

народзена Будински (1933–1997) з Руского Керестура З любову и почитованьом найкрасши памятки на ню чуваю супруг Дюра, дзивки Йоска, Меланка и Вера зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 29

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешол дзень. Потим и мешац. Єден, други, треци... 30. януара того року наполня ше шейсц мешаци як вецей нє з нами наш мили и любени

Дня 24. януара наполнєли ше шейсц жалосни роки як нє з нами наш мили бачи и брат

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. януара наполня ше шейсц жалосни мешаци як пошол до вичносци наш

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 26. януара 2016. року наполнї ше рок як нас зохабел наш брат и бачи

ЮЛИН ДЖУНЯ (1944–2015) з Руского Керестура Памятку на ньго чуваю шестра Мария зоз супругом Юлином Дудашово Спочивай у мире Божим!

ЗЛАТИМИР НАДЬ (1952–2015) з Руского Керестура Ожалосцени брат Юлин зоз супругу Любку и сином Борисом Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 4. фебруара 2016. року будзе рок як умар мой мили брат

ЮЛИЯН ДЖУНЯ електроинсталатер (1944–2015) з Руского Керестура Мераюци час наших животох мераме и час твойого одходу. У жимним и празним преходзе часу, остали лєм памятки хтори анї час нє висцера. То подзекованє тим цо любели, цо були и буду любени. Твойо наймилши: супруга Персида, син Сашо и дзивка Єлена

ЙОВҐЕН ДЖУНЯ (1936–2010) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на ньго чуваю андя Кека зоз дзецми и шестра Мария Дудашова зоз супругом и дзецми

Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 29. януара 2016. року наполнюю ше два боляци роки одкеди ме у смутку зохабела моя мила мац

ИРИНА ШАНТА (1924–2014) з Коцура Мила мамо! Час без тебе преходзи, а смуток за тобу у шерцу бива. Жиєш у мнє и далєй у найкрасшей памятки. На сликох ци глас ослухуєм док з тобу у думкох бешедуєм. Спочивай у мире Божим, мила моя! Памятку на тебе чува твой син Славе у далєким швеце Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

МИРОН ПАПУҐА (Бачинци, 1944–Руски Керестур, 2015) Памятку нa ньго навики будзе чувац шестра Иринка Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 29. януара наполнюю ше Дня 19. януара наполнєли ше пейц смутни роки як нас занав- три смутни мешаци як нас заше зохабела наша мила навше зохабел наш мили

МАРИЯ КЕРЕКДЯРТО ЯНКО КЕРЕКДЯРТО (1954–2011) (1948–2015) з Руского Керестура Памятку на нїх у шерцу навики буду чувац дзивки Ясмина и Сандра, жецове Владо и Златко и унучата Мая, Никола, Кристина, Валентина и Николина Спочивайце у мире Божим! Дня 29. януара 2016. року наполнюю ше осем смутни роки як нє з нами наша наймилша

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Подприємство „Telenor Common Operation” Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад по овласценю ношителя проєкта „Теленор” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци за мобилну телефонию „НС Новосадска драга” у улїци Новосадска драга 88, на катастерских парцелох чс. 3484/1, 3484/6 и 3427/9 К.О. Ветерник, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

30 РУСКЕ СЛОВО

ТАМАРА ПАП (1979–2008) з Нового Саду Кажди дзень зоз нами у молитви у наших шерцох, думкох и споминаню... З любову, Твойо наймилши

29. ЯНУАР 2016.

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС23, НСХ23, НСУ23НС, НСЛ23 Йована Дучича” Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС23, НСХ23, НСУ23НС, НСЛ23-Йована Дучича” у улїци Булевар Йована Дучича 7, у Новим Садзе, на катастерскей парцели чс. 777/13, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 25. януара 2016. року принєсла ришенє число VI-501-979/15 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 10 пасус 4 и 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09), члена 192. пасус 1. Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11., 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09 и 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта радио базней станїци за мобилну телефонию „НС23, НСХ23, НСУ23НС, НСЛ23-Йована Дучича” приноши

РИШЕНЄ

1. Утвердзує ше же за проєкт – базней станїци мобилней телефониї „НС23, НСХ23, НСУ23НС, НСЛ23-Йована Дучича” у улїци Булевар Йована Дучича 7, у Новим Садзе, на катастерскей парцели чс. 777/13, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад, ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) потребне преценьованє вплїву на животни штредок. 2. Одредзує ше же Ношитель Проєкта, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт – базна станїца мобилней телефониї „НС23, НСХ23, НСУ23НС, НСЛ23-Йована Дучича” у улїци Булевар Йована Дучича 7, у Новим Садзе, на катастерскей парцели чс. 777/13, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад, у поглядзе обсягу и змисту, виробку у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).

ОБГРУНТОВАНЄ

Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней „НС23, НСХ23, НСУ23НС, НСЛ23Йована Дучича” у улїци Булевар Йована Дучича 7, у Новим Садзе, на катастерскей парцели чс. 777/13, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. По проєкту планована реконструкция иснуюцей базней станїци и то так же будзе поставена тросекторна антенска система за обсяги GSM 900, GSM 1800 UMTS и LTE хтори будзе мац вкупно три панел антени продукователя Kathrein K80010292, по єдна антена по секторе за шицки системи. Антени буду унапрямени зоз азимутами 10 ступнї (сектор 1), 140 ступнї (сектор 2) и 275 ступнї (сектор 3). Нова конфиґурация примодавача базней станїци за систему GSM 900 4+4+4, GSM1800 4+4+4, UMTS 3+3+3 и за LTE 1+1+1. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком, о поднєшеней вимоги обвисцена явносц з оглашованьом у средствох явного информованя и МЗ „Ґаврило Принцип” и МЗ „Бистрица”.

29. ЯНУАР 2016.

У зоз законом предписаним терминє нє доручени думаня заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци. Ношитель проєкта доручел Контракт о закупе хтори заведзени при Подприємству за телекомуникациї „Телеком Сербия” а.д., число: 25368/1-02 од 4. априла 2002. року, хтори заключени медзи Скупштину квартельошох бивательного будинку у Новим Садзе, улїца Булевар Йована Дучича число 7 Подприємству за телекомуникациї „Телеком Сербия” а.д., Анекс контракту число 6 на контракт о закупе число: 25368/1-02 од 4. априла 2002. року и Ришенє зоз хторим ше видава дошлєбодзенє за вибудов дочасових обєктох-базней станїци и антенского слупа мобилней телефониї на квартельним будинку у Новим Садзе, Булевар Йована Дучича число 7 на парцели число 7770/13 К.О. Нови Сад I, число V-353-3425/04 од 20. мая 2006. року хтору видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї число: 60 од 15. януара 2016. року хтору виробел Електротехнїчни факултет зоз Беоґраду. Базна станїца мобилней телефониї „НС23, НСХ23, НСУ23НС, НСЛ23-Йована Дучича” ма вкупну ефективну визарююцу моц векшу од 250W на шицки три сектори за шицки обсяги. После розпатраня вимоги ношителя проєкта и податкох о предметней локациї, характеристикох и преценьованю можлївих вплївох наведзеного проєкта на животни штредок, а маюци у оглядзе, же предметна радио базна станїца ма ефективну визарююцу моц векшу як 250 W и може мац значнєйши вплїв на животни штредок-точку 12. подточка 13. Телекомуникацийни обєкти мобилней телефониї (базней радио станїци) Лїстини II Уредби о утвердзованю Лїстини проєктох за хтори обовязне преценьованє вплїву и Лїстини проєктох за хтори мож вимагац преценьованє вплїву на животни штредок („С.Г. РС” число 114/08), а тот орґан у складзе зоз членом 10. пасус 4. Закона о преценьованю вплїву одлучел же потребне преценьованє вплїву. Зоз членом 10. пасус 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок, предписане же зоз одлуку зоз хтору ше утвердзує же потребне преценьованє вплїву проєкта на животни штредок, надпатраюци орґан може одредзиц и обсяг и змист студиї о преценьованю вплїву, цо у тим случаю зробене. Окрем розпатраня интензитета вплїву (виражени зоз ефективну визарйовану моцносцу пошореня), надпатраюци орґан у конкретним случаю розпатрел и тирванє вплїву–базна станїца представя континуалне жридло зарйованя. Применюци начала превенциї и предострожносци (член 9. пасус 1. подточку 2. Закона о защити животного штредку („С.Г. РС”, чс. 135/04, 36/09, 36/09 – др. закон, 72/09 – др. закон и 43/11 – одлука УС), зоз хторим ше вимага же кажда активносц муши буц планована и запровадзена на способ же медзи иншим представя найменши ризик за людске здравє, зоз Студию потребне доказац же за предметни проєкт будзе применєна найлєпша розполагуюца и доступна технолоґия, технїка и опрема. Маюци у оглядзе напредок наведзене, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, медзисобни вплїв иснуюцих и планованих активносцох и утвердзую условия и мири за зоперанє, зменшанє и одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок як и мири у случаю вдереня и обезпечиц провадзенє вплїву жридла зарйованя, а то ше виключно муши обезпечиц зоз Студию о преценьованю вплїву на животни штредок, хтору би требал виробиц мултидисциплинарни фахови тим. На основи горе наведзеного, ришене як у диспозитиве. Поука о правним лїку: Процив того ришеня ношитель проєкта може виявиц жалбу Покраїнскому секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку у чаше 15 днї од дня приманя ришеня, по тим орґану. Заинтересована явносц може обявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

ИНФОРМАТОР Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта АД „НЕОПЛАНТА”, Индустрия меса, Приморска 90, Нови Сад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок Проєкта „Вибудов пошореня за пречисцованє технолоґийних и других хаснованих водох АД НЄОПЛАНТА, Индустрия меса у Новим Садзе” на катастерскей парцели число 2342, К.О. Нови Сад IV, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Подприємство „Telenor Common Operation” Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад по овласценю ношителя проєкта „Теленор” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци за мобилну телефонию „НС Зомборски булевар” у улїци Зомборска 1а, на катастерскей парцели число 4725/1, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

Го род ска упра ва за за щ и ту жи вот но го штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Подприємство „Telenor Common Operation” Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад по овласценю ношителя проєкта „Теленор” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци за мобилну телефонию „НС Шанґай” у улїци I число 21, на катастерскей парцели число 2195, К.О. Нови Сад III, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

РУСКЕ СЛОВО 31

ИНФОРМАТОР НАЦИОНАЛНИ БАЛ РУСНАЦОХ У КУЛИ На соботу, 30. януара 2016. року у „НЕПКЕР-у” у Кули, отрима ше Национални бал Руснацох. Цена уходнїци 1 500 динари. У цени уходнїци урахована вечера и напой у нєогранїчених количествох. Будзе и томбола. Перша награда бициґла. На балу будзе грац оркестер Владимира Сивча. Уходнїци мож купиц: – у РКУД „Др Гавриїл Костельник” у Кули при Владимирови Бучкови, 063/819-80-85 – у Заводзе за културу войводянских Руснацох у Новим Садзе, Футожска 2/3, 021/548-421 и – у Националним совиту Руснацох у Руским Керестуре, Фрушкогорска 64, 025/705-222 и 025/705-333.

BUDZEME PATRIC NA TV VOJVODINA 2 ТВ МАҐАЗИН нєдзеля, 31. януар 2016. року на 20 годзин – О пременки Закона о националних совитох; – О социялно загрожених; – З польопривреди будзе прилог на тему швинярства; – Як функционує здравство у Вербаше и о других актуалносцох у нашей заєднїци. MALI OGLA[KI ДИХТУЄМЕ облаки и ДЗВЕРИ зоз неопрен-ґуму. Правиме ГАРМОНИКА ДЗВЕРИ и РОЛЕТНИ. Обявиц ше на телефони: 025/5827-710 и 060/5088-433 *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470; 063/102-41-14.

* дзе цо будзе *

ПРЕПОДАВАНЄ У КПД „КАРПАТИ” На пияток, 29. януара, у просторийох КПД „Карпати” у Вербаше будзе отримане преподаванє о меду и продуктох з меду. Преподавач будзе Славко Барановски, а преподаванє почнє на 19 годзин.

***

НА НЄДЗЕЛЮ У КЕРЕСТУРЕ ПРЕМИЄРА ПРЕДСТАВИ РНТ На нєд зелю, 31. януара, Руски народни те атер „Петро Ризнич Дядя” премиєрно одбави представу „Цо вид зела по слуга” Джона Ортона, у режиї Владимира Надя Ачима. Премиєра буд зе у Велькей сали Дому култури у Руским Кере стуре на 19,30 год зин.

*** РОЧНА СКУПШТИНА У ДЮРДЬОВЕ На нєд зелю, 31. януара, у Дюрдьове буд зе отримана рочна Скупштина КУД „Тарас Шевченко”. Скупштина почнє на 18 год зин у про сторийох Дружтва. Поволани шицки котри жадаю присуствовац. ***

БАЛ ШИРОКИХ СУКНЬОХ У ДЮРДЬОВЕ

На соботу, 6. фебруара у Дюрдьове на 20 год зин, буд зе Бал широки сукньох у про сторийох КУД „Тарас Шевченко”. Карти мож ре зервовац при Миколови Кухарови на 065/838-60-44 и Звонкови Салаґови 064/3532-119. Уходнїца 1200 динари. Дзивки и жени опасани до святочней рускей сукнї нє плаца карту. Томбола и того року буд зе богата, а главна награда буд зе бициґла. ***

ЖАТВОВ БАЛ У КОЦУРЕ

На соботу, 6. фебруара, на 19 год зин, у Пелетовей сали у Коцуре буд зе Жатвов бал. Го сцох буд зе забавяц Тамбурови орке стер „Коцурски бетяре”. За вечеру буд зе „Свята тепша” (забивачка). Пице нє ураховане до цени, а уходнїца кошта 700 динари! Ре зервовац ме сто мож на теле фони: Танита Ходак – 0637347631, Желько Фаркаш – 062521729. Уходнїци мож купиц кажди пияток (15, 22, и 29. януар) од 8-11 год зин у Доме култури. ***

ПОРЯДНА РОЧНА СКУПШТИНА РКЦ

Порядна рочна Скупштина Руского културного центру буд зе на штварток, 25. фебруара 2016. року, на 19,30 год зин, у про сторийох Центра, Йована Суботича 8, у Новим Сад зе. Дньови шор мож опатриц на огласней табли у РКЦ.

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com

32 РУСКЕ СЛОВО

29. ЯНУАР 2016.

СПОРТ ФК „РУСИН” ПРЕД ПРЕДЛУЖЕНЬОМ ПЕРШЕНСТВА

БАЛ ПРЕШОЛ – ПОЧИНАЮ ПРИРИХТОВАНЯ Традицийни бал Фодбалского клубу „Русин” отримани 16. януара. Бул добре нащивени, були госци зоз Кули, Коцура, Лалитю... На балу преглашени найлєпши фодбалер ФК „Русин” у прешлим року – Деян Павлович. За найгласнєйшого навияча, з тей нагоди преглашени Иґор Няради Ґойо, хтори влонї нє препущел анї єдно Русиново змаганє

к и каждого року потераз, на балу була богата томбола. Предати пейцсто томболи, а було аж сто награди. Найвреднєши награди пошли до Коцура, а єдна остала у Руским Керестуре.

ДОБРИ РЕЗУЛТАТИ ПИОНИРОХ У Медзиопштинскей фодбалскей лиґи за пионирох (2001. рок) Кула–Оджак, Русин у єшеньскей часци, як сениорска екипа, добре бавел. Бавели дзевец змаганя од хторих у шейсцох славели побиду, єдну бавели нєришено, а два страцели. Ґолґетере були ефикасни, бо витворени скор бул 34:19, а найефикаснєйши бул Стефан Кочиш, хтори дал 28 ґоли. У Екипи були: Филип Тома, Микола Папуґа, Виктор Микита, Борис Югик, Доменик Стрибер, Александар Гарди, Алекса Шайтош, Матей Саянкович, Стефан Кочиш, Деян Надь, Алексей Джуджар, Неманя Стойков, Желько Виславски, Тони Пашо. Тренер пионирскей селекциї Русина, Борис Шайтош.

Окрем тей финасийней потримовки од спонзорох, Дружтво Руснацох зоз Канади Русинови послали 600 канадски долари. Донацию од наших краянох зоз Канади, як управа наглашела, ше похаснує за реновиранє зоблєкальньох на Ярашу. Роботи почню накадзи будзе хвиля красша.

Русиновци обецали же потримовку донаторох, окреме зоз Канади, оправдаю у ярнєй часци першенства зоз ище лєпшима резултатами яки були у єшеньскей часци. Пририхтованя за идуце першенство почали ҐОЙО НАЙГАРЛАТШИ 4. януара на Ярашу. И НАЙВИРНЄЙШИ Тренер Златко Саянкович з тей нагоди надИґор Няради вирни навияч ФК „Русин” и ФК помнул же ше тренинґи „Червена гвизда” зоз Беоґраду одмалючка. отримує комбиновано – – Провадзим шицки змаганя Русина хтори ба- єдну часц ше отримує у ви и дома и на госцованьох. Мушим надпомнуц Спортскей гали, а другу же Русин ма вирних навиячох хтори часто чи- на стадиону. Планує ше сленши од навиячох домашнього клубу. У єшень- одбавиц шейсц приятескей часци першенства дзелєл треце и штварте льски змаганя. место на таблїчки, алє ше наздавам же у ярнєй У предходним термичасци зоз потримовку нє, Клуб напущел Боян вирних навиячох будзе Бранкович, хтори прелидер на таблїчки. Диплому, хтору сом достал шол бавиц за екипу ФК як припознанє за най- „Задруґар” зоз Сербскогарлатшого навияча ми го Милетичу. До Клубу окреме мила и уж сом ше врацели млади фодчасцел моїх пайташох балере: Стефан Бранкозоз Русиновей навияц- вич, Александар Кочиш кей ґрупи „Дзиви шви- и Андрей Малацко. Ярня часц першеннї”, як и колеґох на роботи – гварел Ґойо зоз ства у Подручней фододушевийом, а преноша балскей лиґи Зомбор „Вечарши новосци”. почина 13. марца.■ В. Сеґеди

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ ФК „БАЧКА” ЗОЗ ДЮРДЬОВА У ЖИМСКЕЙ ПАУЗИ

ПЛАН – БУЦ У ВИСШЕЙ ЛИҐИ

Ветеранє – памятка зоз Дєнови

Одпочивок медзи єшеньску и ярню часц першенствених змаганьох дюрдьовски Фодбалски клуб „Бачка 1923” насампредз хаснує за пририхтованя за идуци змаганя. Тренинґи починаю 7. фебруара, а од бавячох ше очекує озбильносц ґу тей обовязки. Управа Клуба наявела укладаня до обєктох на стадиону за хтори им треба потримовка валалу, як и локалней самоуправи. Селекция ветеранох успишно бавела на турниру у Дєнови

оч су од 2013. року у шестей лиґи представителє Бачкей гваря же пията лиґа цошка цо реалне у наиходзaцей сезони. – Перши план нам же бизме вошли до висшей лиґи, а вец зме вельо того уж покончели. Тото нам идзе на руку, бо на початку сезони будземе домашнї, як госц нам приходзи ФК „Искра” з Коцура – гварел Драґан Римски, секретар ФК „Бачкa”. Бачка на концу сезони остала друга у шестей лиґи на таблїчки Медзиопштинскей лиґи Вербас–Жабель–Титель, a по бодох ше виєдначела з Искру од котрей єдно змаганє страцели у прешлей сезони. – У першим тиму маме добрих фодбалерох котри, нажаль, нє приходза поряднє на тренинґи. Од тей сезони, їх тренер Ґоран Андєлкович вимагал же би поряднє вежбали и у терховнї. Дзекуюци спонзором з Дюрдьова котри им нє наплаца хаснованє їх терховнї, Рацова и Джaмбасова фамeлия годни тото и витвориц – гварел предсидатель Мирко Тривунович. Тренинґи як и потераз буду штири раз до тижня, почню 7. фебруара, a теди будзе и Скупштина Клубу. Першенство почина остатнї тидзень у марцу. У Клубу функционую седем тими – ветеранє, сениоре, штири младши селекциї, од седем по шеснац роки и женски фодбалски тим, маю шейсц тренерох. НЄОБХОДНИ ТРИБИНИ Того року би любели поставиц трибини котри стадион нє ма, та патраче змаганя провадза на стояцо. Єден час були поставени трибини на конструкциї, алє вона препадла та ю склонєли. Нови трибини би моглo поставиц, бо проєкт иснує уж три роки, а єст и конкурси на котри би моглo конкуровац. Медзитим, пре нєришени маєтно-

34 РУСКЕ СЛОВО

правни одношеня до того проєкта за тераз нє сцу инвестовац. – Єдну парцелу фодбалски Клуб дзелї зоз Задруґу, алє ище вше нє ришени маєтно-правни одношеня после приватизациї валалскей Задруґи. Же бизме инвестовали треба нам їх согласносц котру ище вше нє маме. Задруґа би ше могла одрекнуц од тей часци парцели, алє то ище вше нїч нє ришене – гварел Драґан Римски и потолковал же тот проблем иснує шеснац роки. Помоц ше глєдалo и од општини и од Месней заєднїци Дюрдьов, алє то ище вше нє ришенe. Остатнї векши укладанє були у 2014. року кед адаптовали помоцни обєкт, купени семафор котри з векшей часци донация фарми „Медош” з валалу, поставени шейсц рефлектори на помоцним терену, почалo ше реновирац и адаптовац помоцни преблєкальнї и купелo мрежу за защиту за ґолoм котри буду поставени на початку ярнєй сезони. Каждого року ше дополнює и спортску опрему. У тим року би любели закончиц зоблєкальнї и поставиц векши простор за опрему. ВЕТЕРАНЄ ПОБЕДЗЕЛИ НА ДВОХ ТУРНИРОХ У ДЄНОВИ Ветеранє Фодбалского клуба „Бачка” ше штредком мешаца врацели зоз тродньовей нащиви Дєнови у Италиї дзе ше змагали на двох приятельских турнирох. Дюрдьовчанє мали чесц одпутовац до Италиї дзекуюци поволанки Милована Самарджича хтори по походзеню зоз Дюрдьова. До Дєнови одпутовали шеснацецерме ветеранє. – Поволанка ше векшини ветераном попачела, так же зме такой почали кончиц коло орґанизциї. О мешац 29. ЯНУАР 2016.

СПОРТ ЧИ БУДЗЕ ПОТРИМОВКИ – Людзе з валалу, як и Месна заєднїца Дюрдьов, би могли вецей помогнуц тому валалскому Клубу. Средства єст, поряднє их доставаме од општини и од спонзорох. Нїкому зме нє длужни, мамe основну опрему, алє же бизме напредовали треба и вецей укладац – гварел предсидател Мирко Тривунович. Єден од жридлох финанасованя то и орґанизация „Червенобилого” вечара, котри би и того року мал буц уж по штварти раз отримани у марцу. Стаємне жридло пенєжу Клуб ма и од обрабяня єдного ланца жеми хтори ше находзи обок при стадионє. До обробку укладаю симпатизере и члени Клуба, а заробок остава ФК „Бачка”.

и пол конєчно зме, дзекуюци финансийней потримовки Општини Жабель, котра нам плацела драгу, и апатики „Ирис Фарма” зоз Шайкашу, котра нам виплацела змесценє у Дєнови, витворели задумку – гварел Мирко Тривунович, предсидатель Управного одбору и ФК „Бачка”. Перши дзень ше на вельким терену змагали зоз Фодбалским клубом „Еквадор” зоз Дєнови и победзели зоз 5:1. Други дзень у малим фодбалу тиж победзели екипу

Управа ФК „Бачка 1923” – Стевица Шовлянски, подпредсидатель Клубу, Младенко Тривунович, ветеран (шедза з лїва на право), Драґан Римски, секретар и Мирко Тривунович предсидатель Клубу (стоя з лїва на право)

ветеранох рекреативцох зоз резултатом 10:8. У тей екипи бавел и Милован Самарджич. Вон орґанизовал обидва турнири и бул им домашнї, и з тей нагоди достал тренерку з амблемом Бачки за котру ше и вон дакеди змагал. После турнирох ше дружели з домашнїма и вихасновали нагоду же би нащивели велї интересантносци, медзи котрима и Тренинґ центер Сампдория, вельки стадион ФК „Дєнова” и друге. По одходу им явели же єст заинтересовани компаниї, у котрих робя людзе зоз Сербиї котри би их сцели на лєто вигосциц ознова на своїх турнирох. – Мило нам же нас ознова волали. Будземе ше намагац же бизме ше и з нїма зишли, алє увидзиме чи у нїх, чи у нас. Тото будзе „диктовац” и финансийни можлївосци – гварел Стевица Шовлянски, подпредсидатель ФК „Бачка”. Ветеранох ФК „Бачка” єст коло трицец, добре су орґанизовани и найвецей помагаю Клубу и його орґанизациї. Вони ше змагаю у лиґи ветеранох Нови Сад.■ С. Барань 29. ЯНУАР 2016.

РОЧНА СКУПШТИНА ФК „ИСКРА”

МИРОСЛАВ СТУПАР НАЙЛЄПШИ БАВЯЧ

Фодбалски клуб „Искра” внєдзелю, 24. януара, у Месней заєднїци у Коцуре отримал Рочну скупштину на котрей за найлєпшого бавяча преглашени Мирослав Ступар з Коцура. Заключене же прешли рок за фодбалерох бул успишни и же пририхтованя за нову сезону почню 6. фебруара У Велькей сали Месней заєднїци у Коцуре Фодбалски клуб (ФК) „Искра” отримал Рочну скупштину, на хторей були коло 30 члени и симпатизере Искри, алє управа Клубу нє задовольна з таку слабу нащивеносцу, бо на Скупштину нє пришли анї шицки члени Предсидательства. Звит о роботи у прешлим року поднєсол предсидатель ФК „Искра”, Виктор Ґрешак, котри оценєл же прешли рок бул успишни, понеже Искра полусезону закончела на першим месце на таблїчки, а освоєла и перше место на турниру СБ „Яша Баков”. Тренер Здравко Бабич поднєсол звит о своєй роботи и пречитал статистични податки о каждому фодбалерови окреме и наявел же пририхтованя за нову сезону почню 6. фебруара. За финансийни звит бул задлужени Владимир Цап котри гварел же и попри шицких финансийних проблемох и нєпорядного финансованя од Општини Вербас, Клуб заш лєм рок закончел у плусу зоз 38,522 динарами у буджету. На Скупштини ґолман Мирослав Ступар з Коцура преглашени за найлєпшого бавяча ФК „Искра” у прешлим року. – Припознанє ми вельо значи, нє очековал сом го, бо єст ище добрих фодбалерох котри тиж заслужую буц наградзени, алє ми мило – гварел Ступар. На схадзки наглашене же проблеми зоз котрима ше у наиходзацим периодзе зочи ФК „Искра” то бавяцки кадер, понеже троме бавяче одходза робиц до Словацкей, алє поведзене и же ше будзе патриц привесц нових бавячох и так змоцнїц Клуб. Виктор Ґрешак, предсидатель Фодбалского клубуприсутних поинформовал о реорґанизациї лиґох, понеже ше Жабель и Титель одвоєли, та Искра припадла подручу Суботици и евентуални пласман до подручней лиґи ю одведзе до Подручней лиґи Суботица, место до Подручней лиґи Нови Сад як було дотераз. З. Колєсар

РУСКЕ СЛОВО 35

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ЖИМСКИ РАДОСЦИ

РОК LXXII ЧИСЛО 4 (3665) НОВИ САД, 29. ЯНУАР 2016. РОКУ

■ РОЗПЛЄТ У КЕРЕСТУРСКИМ

ДОМЕ КУЛТУРИ

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Авторе фотоґрафийох: С. Барань, В. Вуячич, Лю. Дудаш и Т. Ходак.

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

Фотоґрафия: K006a_0134P

■ ПЧОЛИ И ЖИМСКИ СОН