Issuu

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIII ЧИСЛО 4 (3717) НОВИ САД, 27. ЯНУАР 2017.

РОЗВАГА ВЖИМЕ

■ ДОМ И ФАМЕЛИЯ: ИНФОРМАТИКА БУДЗЕ ОБОВЯЗНА ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: 3. С./М. А./С. Н./С. С.

РУСКИ КЕРЕСТУР ДЮРДЬОВ

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на стаП рих фотоґрафийох.

Фотоґрафия: K004_0092P

Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

Фото: Андреа Новак

ФУТОҐ

■ ЧИ ОЖИЄ КЕРЕСТУРСКИ ДОМ

МЛАДЕЖИ?

Фотоґрафия: K004_0095P

И МАЛИ МОЖУ ВЕЛЬО Пише: мср. Ивана ДУДАШ, о. д. директора Заводу за културу войводянских Руснацох

Националне швето Руснацох преславене 14. януара 2017. ставело и студентом Новосадского универзитету, а чи року, а того року домашнї були Бикичанє, котри за тот ше то и уда сполнїц, укаже час. дзень попри своїх 280 валалчаньох, вигосцели ище коло И у 2017. року ше планує предлужиц зоз вецейрочним 500 госцох. И шицко заплановане и догварене було так и видаваньом мастер роботох зоз обласци руского язика реализоване. Бикич Дол ше наисце мал з чим цешиц, єд- у рамикох проєкта „Едиция иновацийох Владимир на мала заєднїца витворела тельо вельо. Завод за културу Ґарянски”, за котри ше явну поволанку студентом обявойводянских Руснацох и того року бул главни орґаниза- ви у другей половки рока. Тиж так, у плану и видаванє тор тей велькей преслави. И у наиходзацих рокох будзе. Зборнїка наукових роботох зоз Трецей науковей конфеАлє у яким випатрунку, то ше дозна пошвидко, понеже ренциї младих науковцох и фаховцох, котра отримана у постої инициятива же би ше после 10 рокох пременєла маю 2016. року. Слово о коло 10 роботох з обласци язика, литератури, исто риї, концепция Централней преантрополоґиї и ґеоґрафиї, слави националного швета. И того року Завод будзе витворйовац свою котри млади науковци и То лєм єден зоз сеґментох у глав ну ми сию, а то про мо ция и пре зен та ция фаховци написали у цилю плану роботи Заводу за кулелитней култури, насампредз рускей. Акцент виглєдованя рускей заєднїтуру войводянских Руснаи у тим року на видавательней дїялносци, та так ци. Планує ше предлужиц цох за 2017. рок. того року у плану видаванє двох капиталних зоз, уж з рока на рок, поОкрем порядней роботи, у дїлох за руску заєднїцу знатима рижнима роботняплану Заводу за културу ми, преподаванями, виставойводянских Руснацох за 2017. рок и рижни други проєкти. И того року Завод вами, кафе дебатами и подобним у Новим Садзе, алє и будзе витворйовац свою главну мисию, а то промоция и по других ме стох. Сотруднїцтво зоз другима меншинпрезентация елитней култури, насампредз рускей. Ак- скима Заводами ше предлужи и того року, а у плану зоз цент и у тим року на видавательней дїялносци, та так заєднїцкима моцами реализовац и потримац єдну интетого року у плану видаванє двох капиталних дїлох за ре сантну театралну представу словацкого режисера руску заєднїцу. То етимолоґийни словнїк руского на- Миро слава Бенки. родного язика котри уж даскельо роки пририхтує др ЗКВР предлужи помагац и роботи наших КУД-ох, тераз Юлиян Рамач, як и у рамикох проєкта виглєдованє ис- прейґ проєкту „Пестованє и афирмованє нєматериялного ториї Руснацох на тих просторох, видаванє фотомоноґ- скарбу Руснацох”, а понеже ше уж даскельо роки глєда вирафиї, односно обробени материяли зоз склєняних пло- годни модел же би ше потримало роботу наших дружтвох, чох, котри подаровали керестурскей парохиї нашлїднї- на остатнєй схадзки УО Заводу предложене же би ше ки Будинсковей фамелиї – познатого сликера керестур- отримало заєднїцки сход Управного одбору ЗКВР и Одбоского. То проєкт котри тирва ище од 2014. року, зоз ко- ру за културу Националного совиту Руснацох, дзе би ше трого як резултат витворена манифестация Днї рускей бешедовало и пробовало пренайсц задоволююце ришенє. култури у Беоґрадзе, котра отримана у авґусту прешло- Тиж плануєме обезпечиц средства и зоз других жридлох го року, потим вистава подобного концепту у Свиднїку финансованя за вельки проєкти, а даєдни зоз нїх то приу Републики Словацкей у першей половки прешлого рихтованє кнїжки о творчосци академика Юлияна Тамароку, як и рижни виглєдованя котри вязани за историю ша, видаванє кнїжки о Михайлови Лїкарови старшому, Руснацох на тих просторох. єдному з перших руских учительох, видаванє моноґраУ плану же би ше у це- фиї Силвестера Макая и ище даскельо интересантни ку 2017. року виста- проєкти, котри за тераз можу остац лєм як нагадованє. ву, котра представе- Єдна зоз активносцох Заводу у наиходзацих мешацох то на у Беоґрад зе, тиж пририхтованє потребней документациї и ускладзоп р е д с т а в е л о ванє шицких потребних актох за наиходзаци конкурс за ознова у Репу- место директора, котри у рускей заєднїци виволал наиблики Словац- сце вельке интересованє и рижни полемики. кей, тераз у Бар- Напевно же и Завод за културу войводянских Руснацох дейовских купе- у даєдним вельким систему представя лєм малу часточльох, а догварки ку, алє за єдинку як цо то руска заєднїца – то институция о тим розпочати котра ма вельке значенє и котра за руску заєднїцу може ище 2016. року. и муши зробиц вельо.■ Тиж ест идея же би Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє ше тоту виставу предвше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

2 РУСКЕ СЛОВО

27. ЯНУАР 2017.

УВОДНЇК

ЗМИСТ Пише: Борис ВАРҐА, одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 4–5. Младежски дом у Руским Керестуре 6–7. О меншинских правох у Беоґрадзе

■ Нашо места 11. Гуманитарни полудзенок у Дюрдьове 12–13. Розчисцованє драгох по наших местох

■ Култура и просвита 14–15. О активносцох керестурского Дома култури 16. Покраїна наградзела найлєпших школярох

■ Дом и фамелия 17–19. Информатика будзе обовязна 20. ЖеноблоґИя

■ Руске у швеце 22–23. Меншински права у жемох В4

■ Людзе, роки, живот 24–25. Стретнуце зоз новима жителями Руского Керестура

■ Духовни живот 26–27. Швето Богоявлєня по юлиянским календаре

■ Информатор

28–31. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 33. Рочна Скупштина КК „Русин” 34–35. Скупштина здруженя СП „Яша Баков” На насловним боку – Жима Авторка фотоґрафиї – Андреа Новак

КЕЛЬО КОШТА ПРЕШЛОСЦ? Нєдавно явносц нєприємно нєсподзивала информация о тим же потомки познатих писательох Миколи М. Кочиша, Ференца Фехера и Радета Обрадовича треба же би за гробни места у новосадскей Алеї славних плацели, дзепоєдни ретроактивно, аж за 20 роки. Тиж так, було поведзене же хто нє будзе плациц отримованє гробних местох, будзе преселєни до заєднїцкей гробнїци, без огляду же слово о „славних” особох. Неґативни коментари були унапрямени од одношеня ґу писательом у нашим дружтве, до одношеня ґу култури, у чаше кед шицким полни уста хвалох о пририхтованю Нового Саду за Престолнїцу култури 2021. року. Медзитим, забува ше же викопованє, премесцанє, валянє памяткох прешлосци нїч нє нове, нє лєм за Нови Сад и Балкан, алє аж и за держави Заходу. Так, нєдавно було вельки розправи коло отримованя, або премесцаня гробних местох русийских емиґрантох у Французкей, котри там нє маю своїх потомкох. И о прешлосци Єрменох у Новим Садзе ше нє барз вельо зна, насампредз прето же зоз очох явносци шейдзешатих рокох нєстала, односно була звалєна їх церква зоз 18. вику, котра ше находзела у центру, на терашнїм Пупиновим булевару. Зоз тим вично висцерани цивилизацийни печац котри тота нєвелька заєднїца дала Неопланти. Историчаре гваря же пред тим як направели свою церкву, Руснаци грекокатолїки у Новим Садзе свойо богослуженя окончовали праве у тей єрменскей церкви. Очиглядно же нє мало кошта терашньосц, будучносц, алє и прешлосц. И кого нєт, або хто за прешлосц нє заплаци – скоро по правилох паркинґ сервису – його памятки култури зваля, або ше їх остатки премесци на друге место. Окреме то нєобичне у держави котра вше вецей напущує секуларни начала, цо єй обовязка зоз Устава. У чим, вец, смисел зареканя до прешлосци, предкох и їх вельких дїлох, о чим каждодньово слухаме? У чим смисел вирского обряду и церемониї хованя, кед вона дочасова. Аж и за гевтих найславнєйших... Пишце нам – ruske.redaktor@gmail.com

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора Иван Сабадош – редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ясмина Дюранїн; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сенка Надь, Сандра Саламун, Ана Маркович, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 100 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

27. ЯНУАР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК МЛАДЕЖСКИ ДОМ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

Пише: Редакция и мрежа дописовательох

ЧИ БИ МЛАДИ ОЗНОВА МОГЛИ САМИ ҐАЗДОВАЦ? Концом 2016. року млади зоз здруженя „Pact Ruthenorum” до Општини Кула придали вимогу за хаснованє просторийох Младежского дому. По тераз то була дискотека „Амадеус”, а потерашньому закупцови вишол контракт

имога „Пакт Рутеноруму” нє настала прейґ ноци понеже роками назад мож обачиц же керестурскей младежи нєобходни власни простор. – О тим зме почали штудирац, можебуц, и рок скорей як Дискотеки „Амадеус” виходзел закуп. Чекало ше же би ше стари власнїк вияшнєл чи ма намиру и далєй робиц – сиґурно же би вон мал першенство, алє понеже нє плановал предлужиц закуп, ту ше указала нагода за можлївосц пребераня тих просторийох. Перше зме написали вимогу до нашей Месней заєднїци, а на схадзки хтора отримана у децембру Совит Месней заєднїци потримал инициятиву за преберанє младежского дому, цо бул перши крочай. Окреме ми мило же ме дзепоєдни члени после схадзки волали зоз словами най „ґураме далєй”. Потим сом пред Новим роком придал урядову вимогу до Општини Кула. У вимоги наведзене же, понеже ше у младежским доме тераз нїч нє случує, ми маме потреби за таким простором и идеї цо робиц на хасен цалого Керестура, а можебуц и цалей општини. Обчекуєм же нас зоз Општини буду волац на даяку розгварку, дзе бизме бешедовали о способе отримованя и статусу – гвари предсидатель Здруженя „Pact Ruthenorum” Яким Винаї. За отримованє схадзкох „Пакт” тераз хаснує просторию у Спортскей гали, хтора наменєна керестурским здруженьом, а дзе одклада и часц инвентару. Медзитим, тот простор нє достаточни. ЦЕНТЕР ВАЛАЛСКОГО ЖИВОТА Младежски дом у Руским Керестуре Месна заєднїца збудовала 1970. року зоз пенєжу зоз месного самодоприносу, а одтеди децениї бул главне место у дружтвеним живоце младих. Як гвари єден з перших предсидательох Месней орґанизациї Союзу социялистичней младежи Руски Керестур Любомир Русковски, Младежски дом добре функционовал и, поведзме, же ше сам финансовал. Месна заєднїца тиж помагала, алє отримованє и функционованє Дому „виплацели” предати уходнїци. У Доме ше отримовало рижни секциї, як цо столнотениска, карате, шаховска, музична секция, у хторей грали людзе ко-

4 РУСКЕ СЛОВО

три познєйше постали значни за руски културу, як цо Цоле, Мира Даждиу, Чамо, а за два-три децениї своєй активносци Младежска орґанизация орґанизовала „Ґитарияди”, „Керестурияди” и концерти найпознатших тедишнїх ґрупох як цо „Парни валяк”, ,,Yu ґрупа”, „Рибля чорба”, а за Керестур ше надалєко чуло. Часи ше пременєли, алє потреби младих остали исти – простор у хторим годни сами орґанизовац змисти яки им потребни. – Младим сиґурно хиби ище єден кафич, понеже до карчмох мало хто ходзи, а окрем того, маме лєм єдно место за виход, хторе часто полне. Кед бизме достали тоти просториї, любели бизме отримовац проєкциї филмох. Влєце зме пущали филми на отвореним, людзом ше то барз пачело и часто ше нам питали кеди будзе знова – гвари єдна з членох „Пакту” Дорис Бучко. Ґу нєй ше надополнює и Ясна Медєши, тиж членїца того Здруженя� – Тераз кед диско нє роби, маме лєм єден локал за виход у хторим ше пуща народну музику, цо нє шицки слухаю. Прето за викенд вше частейше идземе до Нового Саду, лєбо виходзиме до Кули. Кед бизме мали вибору, вшелїяк же бизме оставали у Керестуре – гвари Ясна. ПРЕМЕНКА ДРУЖТВЕНЕЙ КЛИМИ Юлиян Колошняї 2001. року закупел обєкт Младежского дому на 15 роки, а контракт му вишол у авґусту прешлого року. Як гвари, практично є цали живот у тим обєкту, алє тераз уж нє планує предлужиц закуп. – У мой час, концом 80-их и початком 90-их рокох, зоз розпадом социялизма уж було видно пременки и конєц такого дружтвеного орґанизованя младих. Як напредовала финансийна криза, млади нє були порихтани робиц задармо. Младежска орґанизация свойо активносци у тим доме закончела початком 90-их рокох. После того Месна заєднїца нам, даскелїм, дала же бизме зоз тим руководзели, алє як ше закони меняли, мушели зме реґистровац фирму. Славко Белак и я формовали задруґу и 2001. року подписали контракт зоз Месну заєднїцу на 15 роки. З часом зме видзели же то нє функционує и так я о три роки превжал контракт на себе. 27. ЯНУАР 2017.

ТИЖНЬОВНЇК достац на хаснованє. Медзитим, то нє було можлїве прето же тедишнї закупец – Юлиян Колошняї, мал контракт на 15 роки, хтори му виходзел аж 2016. року. Теди сом нє розумел прецо дакому вообще видати тот обєкт, та анї толкованє же то приватнїк превжал прето же младеж нє була зложна. Тераз иншак патрим на тото. Нє мала то ствар тримац цали диско, то бизнис, як цо и „Пакт” бизнис. Думам же людзе муша буц плацени, нїхто нє ма тельо часу за волонтиранє. На тото так патрим тераз кед сом старши – гвари Чизмар. Керестурски Каритас вишол вочи младим и уступел им свойо просториї дзе отримовали схадзки. – Аж теди, кед нам обезпечени простор, понукнуте и хаснованє канцеларийох у Младежским доме, односно дискотеки „Амадеус”. Медзитим, условия тиж були нїяки, просториї були, буквално, руйновани. Ми би направели акцию и пошорели бизме тоту просторию, алє нє мали зме нїяки карсцелї, столи и основни условия за роботу. То би требало написац даяки озбильни проєкт, набавиц мебель, компютер и оспособиц за функционованє такей єдней орґанизациї – гвари Владимир Чизмар.

Фото: Лю. Дудаш

Финансийно сом ше задлужел и шицко сом сам направел. Єден час то добре функционовало, алє остатнї час вше слабше. Док то була младежска орґанизация було интересантне. Тераз то уж озбильна робота, дзе нє мож нїч препущиц случаю. Ситуация у дружтве катастрофална, нє мушим анї приповедац. Младежска орґанизация жила лєм зоз уходнїцох, нє и зоз предатого напою. Трошки отримованя ше нє плацело, бо то шицко члени младежскей орґанизациї сами робели. Кед сом почал виходзиц на варош, у тим обєкту була лєм празна сала и доокола лавочки, а людзох вше вельо. Дакеди то було аж и коло 600 особи, а пенєжи трошени на купованє инструментох, орґанизованє концертох и таких даяких озбильнєйших змистох. Тераз, з другого боку, як приватнїк мам трошки

ЗЛУЧИЦ ЖАДАНЯ И МОЖЛЇВОСЦИ

Младежски дом отворени 1971. року

закупу, отримованє, плаценє музики, диджейох, а у остатнїм чаше було предати лєм коло 80 уходнїци за вечар. Нє вредзи анї зогривац тот огромни простор, прето же то вельки финансийни трошок – гвари Юлиян Колошняї. ПАКТ РУТЕНОРУМ Понеже закон як найменшу єдинку локалней самоуправи препознава општину, обєкти хтори дакеди були валалски, тераз припадаю општини. Як „Руске слово” дознава зоз Општини, вимога о даваню на хаснованє просторийох младежского дому хтору „Pact Ruthenorum” придал ище вше нє процесуирована. Док придзе на шор, розпише ше явна поволанка за видаванє, лєбо предаванє того обєкту. По уредбох хтори принєсла Влада Сербиї, закуп такого обєкту муша плациц аж и здруженя гражданох и то 20 одсто од вредносци на тарґовищу. Гоч општина Кула „препатрала” през пальци и давала аж и по меншей цени, закуп ше вшелїяк муши наплациц, толкую у Општини. Понеже „Pact Ruthenorum” нєпрофитна орґанизация хтора ше финансує прейґ проєктох, терашнї предсидатель „Пакту” Яким Винаї гвари же би поднєсли трошки отримованя, алє є нє сиґурни чи би тото Здруженє мало пенєж плациц закуп. „Pact Ruthenorum” нє першираз глєда просториї за функционованє. Од 2008. року, кед на чоло того Здруженя пришол Владимир Чизмар, младеж упарто вимагала же би достала дакедишнї Младежски дом. – Перша ствар хтору сом сцел, то ришиц питанє просторийох дзе бизме ше сходзели, и маґазински простор у хторим би стал инвентар. Були нам обецовани даскельо обєкти, як цо наприклад просториї бувшей млєкарнї, медзитим то до нїх требало вельо уложиц – нє було окремни санитарни просториї, була велька влага и нє мали зме можлївосци за укладаня. А було идеї направиц и даяки клуб аматерох, карчмочку, место за друженє. Теди нам на першим месце було видзиц же цо зоз Младежским домом, було ми лоґичне же би ми то мали 27. ЯНУАР 2017.

Видно же єст потреба за простором хтори би припадал младим. Зявює ше нагода, алє питанє чи єст реалней моци витвориц таку идею. Насампредз, кед слово о порядним финансованю. Завод за културу войводянских Руснацох 2011. року реализовал пририхтуюце виглєдованє за виробок националней Стратеґиї за младих, хторе водзел тедишнї директор Заводу Мирослав Кевежди. У роботи хтора под назву „Основи за виробок Стратеґиї за младих Руснацох у Сербиї” публикована як додаток коло Националней стратеґиї Руснацох, утвердзена потреба за ткв. „точками контакту” дзе би ше артикуловали потреби младих, а тиж предвидзени напрямки за стратеґию присподобену державним и европским стратеґийним документом цо би, медзи иншим, оможлївело финансованє такого простору: – Кед зме 2011. року спатрали потреби младих Руснацох, на вецей заводи указане же важне будовац програми потримовки за младих, окреме програми нєформалней едукациї. Там дзе иснує програма, єст смисла же би исновало и одвитуюце ришенє простору за роботу. Кед нєт програми вец стаємни простор лєгко може постац терха бо рахунки зогриваня, телефона и подобного дахто муши плациц, а то вец ознова звичайно значи питанє пенєжу од руских институцийох. Жаль ми же млади нє препознали потребу же би вибудовали таки длугорочни програми, бо тото цо пред пейцома роками видруковане у Националней стратеґиї була лєм перша основа за виробок длугорочнєйшей стратеґиї за младих. Таки документ би бул важни, бо на приклад Закон о култури дава можлївосц же би локални самоуправи опредзельовали до 45% средствох по проєкту за материялни трошки, алє видзиме же Нови Сад положи условиє же би исновала и пейцрочна програма роботи, котра би оправдала даванє пенєжу. Така пракса оддавна и при иножемних донаторох. Роботнї зоз 2011. року були лєм початок виробку тей основи за доставанє средствох. Без тей основи нє мож анї нєшка преценїц чи дачому дац потримовку, чи нє – спозорює Мирослав Кевежди. Младежски дом направени за валал, за младих, цо наисце основа же би ше млади наздавали, а старши потримовали идею о доставаню того простору. Скорейша система подрозумйовала явни интерес, а нєшка, у иншакей дружтвеней клими, потребне обезпечиц велї предусловия же би ше явни интерес сполнєл. Кед ше тоти препреченя похопи як додатни мотив, можебуц ознова будзе Младежски дом.■

РУСКЕ СЛОВО

ТИЖНЬОВНЇК ОБРАЗОВАНЄ НА МЕНШИНСКИХ ЯЗИКОХ

ПРОМОЦИЯ ПРАВОХ ПРЕДУСЛОВИЄ ЖЕ БИ ШЕ ИХ СПОЛНЬОВАЛО Интереси меншинских заєднїцох у обласци образованя на мацеринским язику буду заступени прейґ члена Националного просвитного совиту хторого делеґує Координация националних совитох. Статус предмета мацерински язик з елементами националней култури остава виборни, а до його промоциї попри школох, треба уключиц и национални совити решлого тижня у Беоґраду отримани два сходи Координациї националних совитох дзе виключно бешедоване о статусу и сполньованю права на образованє на мацеринским язику. Перше 18. януара у Министерстве просвити, науки и технолоґийного розвою зашедала Ґрупа за меншински права у образованю дзе представителє Одборох за образованє и ресорних державних орґанох, а потим о тидзень у шедзиску Националного совиту Ромох, заказани сход же би ше конкретно бешедовало о дзепоєдних кадрових ришеньох. Насампредз, треба одлучиц о кандидатох хтори у Националним просвитним совиту буду заступац интереси меншинских заєднїцох, як и о членох Роботних ґрупох при спомнутим Совиту, хтори формує кажда з осем заєднїцох хтори маю образованє на мацеринским язику. Як нєурядово мож дознац, Координация розпатра вецей кандидатох до Националного просвитного совиту, а одлука ше одвага, чи предложиц особу з найвекшей и политично моцней заєднїци, чи зоз заєднїци з найрозвитшу систему образованя, чи тоту хтора ма найвекше практичне искуство у меншинским образованю.

УНАПРЕДЗЕНЄ СТАТУСА Сход у Министерстве просвити, у орґанизациї Координациї и под покровительством Державного секретара Ґордани Предич бул нагода же би ше анализовало партнерство витворене мед зи меншинскима заєднїцами, односно їх Координацию, и державу у обласци школства и образованя. Кед слово о статусу предмета Мацерински язик з елементами националней култури, Координация дошлїдно вимага же би то бул обовязни предмет хтори ше оценює а оцену рахує до успиху школярох, по моделу сербского як язика дружтвеного штредку. Мед зитим, становиско просвитних власцох же ше тот вибор нє шме надрильовац як обовязни, а тиж же би дзецом хтори нє уча меншински язик, у кнїжочки хи-

РУСКЕ СЛОВО

бела оцена. Гоч єст модели же би ше оцена „надополнєла” з другим странским язиком, лєбо праве меншинским, хтори би по виборе могли учиц и школяре з векшинскей заєднїци, затераз вироятно статус меншинских язикох у настави нє будзе злєпшани на тот способ. З другого боку, ситуация нарок будзе лєпша, понеже предмет информатика, хтори бул у истей ґрупи виборних предметох у висших класох основней школи, як и меншински язики, та и моцна конкуренция у опредзельованю школярох, од єшенї постава обовязни.

ПИТАНЄ МАЛИХ ОДДЗЕЛЄНЬОХ На схадзки заключене же ше националним совитом оможлїви информацию о вкупним чишлє дзецох хтори ше школую на меншинских язикох, як и чишлє школярох з поєдинєчних заєднїцох, цо оможлїви ефикаснєйше планованє образовней стратеґиї у наступних рокох. Медзи иншим, то годзен буц основ за правенє Правилнїка о формованю оддзелєньох хтори би тирвацо дефиновал случаї кед єст менєй як 15 школярох. Правилнїк би бул на уровню подзаконского акту, та би ше тот проблем нє мушел кажду єшень ознова ришовац. У тим контексту, нєобходне злєпшац и процес анкетованя родичох и школярох о образованю на меншинских язикох, дзе Координация насампредз предклада анкетованє уж у априлу,

Фото: М. А.

27. ЯНУАР 2017.

ТИЖНЬОВНЇК же би на лїстку були навед зени шицки 14 язики, без огляду чи у конкретней школи єст настава чи нє, а же би виборни предмети, дзе и мацерински язик, були ясно оддзелєни од факултативней настави. Тиж, на Министерство апеловане же би ше директорох школох спозорело о значно сци того питаня, як и же би до проце су информованя дзецох и родичох о праву на образованє на мацеринским язику, попри школских структурох, були уключени и национални

ВИКРОК У ОН-ЛАЙН СФЕРИ И информованє на язикох националних меншинох прешлого тижня було тема у Беоґраду. Як на сходу „Право на информованє особох зоз меншинских заєднїцох” хтори орґанизовало Министерство култури и информованя у партнерстве з Европску комисию гварел державни секретар яа информованє и медиї Нино Брайович, информованє и образованє на мацеринским, меншинским язику, ьк и право на його явне хаснованє, у Сербиї нє було знєважоване анї у найчежших часох. – Сербия пестує високи стандарди кед слово о статусу меншинских заєднїцох. Ми ше з тима стандардами нє хвалїме, алє их щиро пестуєме як фундамент а лни вредносци мултикултуралного и толерантного дружтва – гварел Брайович. Вон надпомнул же держава з буджету за меншински медиї у 2017. року видвої вецей як за явни медийни сервиси. З другого боку, визначел же обачлїви викрок у квалитету информованя на меншинских язикох, насампредз кед слово о он-лайн виданьох. Таку оцену державни секретар Нино Брайович повторел и у Панчеве дзе нащивел редакцию „Либертатеи”. Попри румунского глашнїка, окреме визначел „Глас люду” и „Руске слово”.

совити. Шицко то мири хтори на хасен и националним заєднїцом, и держави, понеже образованє и школство значни елемент Акцийного плана за витворенє правох националних меншинох у рамикох Поглавя 23 прегваряцкого проце су о ступаню Сербиї до Европскей униї. Предложене же би Акцийни план у тей обласци бул дополнєни и з компаративну анализу моделох образованя на меншинских язикох у державох Униї. ■ И. Сабадош 27. ЯНУАР 2017.

STANOVISKA Пише: Мирослав ЗАДРЕПКО новинар

НА БАЛКАНУ НЄТ НЇЧ НОВЕ На тим нашим Балкану, яґда, нє може прейсц анї єден мешац без даякей напартосци, та анї тот януар нє бул винїмок. Винїмок, медзитим, же того мешаца поступки, вияви и пошлїдки були озбильнєйши як скорей. Лєм цо ше зблагала „афера” зоз сербскима чоколадками и горватску предсидательку, у Босни и Герцеґовини Република Сербска преславела свой дзень, цо виволало процивенє и оштри критики зоз другого ентитету, а на концу Милорад Додик заробел и санкциї од ЗАД. Як шлаґ на торту, зоз Беоґраду до Косовскей Митровици рушел гайзибан зоз порученьом „Косово је Србија”. Гайзибан врацени назад кед косовска администрация послала специялцох же би го „привитали”. Праве тото остатнє случованє ме найбаржей застарало. Хто ґод здумал же би тот, и таки гайзибан мал исц на Косово, лєбо нє штудирал реално о можлївих пошлїдкох, лєбо то нароком поробел праве пре можлїви пошлїдки. Гоч цо споза тей идеї, такой було ясно же ше бави опасне бависко. И яґод кед би то нє було досц, оглашел ше и предсидатель Сербиї Томислав Николич, хтори виявел же „пошлєме и войску кед треба же би зме защицели Сербох од потенциялного забиваня”. Алє мало хто ше питал, а думам заправо же то нїхто явно анї нє поробел, же одкаль вообще идея би ше на територию, хтору ше нє контролує остатнї петнац роки, послало гайзибан на хторим пише же тота територия часц Сербиї. Перше сом думал же то даяки тест, же би ше видзело чи дацо таке можлїве, алє то ми випатрало дакус пребарз наивне: нє можем вериц же би ше даяки озбильни политичаре бавели зоз такима стварами. Штудирал сом и чи то нє даяки „спин”, алє то би було пребарз ризичне и драге бависко же би ше дацо инше скрило од явносци. Аж треца ствар хтора ми прешла през главу то же дахто надумал подгривац националне єдинство, пиху и подобне, алє вибрал барз нєодвичательни способ. А заш лєм, кед ше дакус огляднєме назадок, праве тота национална карта, то карта на хтору политичаре часто бавя. Правда, бешедує ше о стандарду, плацох, нових роботних местох и фабрикох, але гевто цо при охудобених людзох, яка векшина на Балкану, найлєгчейше преходзи, то национализем. Лєбо зме загрожени, лєбо будземе, лєбо и єдно и друге и ту ше шицки други бриґи забува и лєм ше о тим бешедує и лєм до тих буґнох биє. Проблем лєм же таке бависко барз лєгко може висц на озай, а пошлїдки можу буц барз озбильни, цо зме ше нє раз прешвечели. И праве прето би требало дакус менєй „пенїц” кед таки ствари у питаню, а дакус баржей штудирац и робиц на тим же би политичаре научели же ше нє жиє зоз националних и националистичних авантурох, алє зоз роботи и плаци хтору зарабяме. Зоз другима словами, дац им до знаня же нє важни гайзибани, национални швета и хто векши и моцнєйши, алє чий бутєлар грубши. Тото кед похопя и прилапя, можебуц нам и руши на лєпше. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА

НАЦИОНАЛНЕ ШВЕТО

БЕОҐРАД

ДЗЕНЬ РУСНАЦОХ ПРЕСЛАВЕНИ НА БОГОЯВЛЄНЄ

И попри моцней жими и розшатосци по Беоґрадзе, Националне швето Руснацох у главним городзе Сербиї, того року означене и то стреду, 18. януара, по Служби Божей на Богоявлєнє. Службу служел парох беоґрадски о. Владислав Варґа и пошвецел воду хтору парохиянє однєсли и до своїх домох.

Госци и домашнї коло наших традицийних єдлох

Парох о. Варґа Руснацом у Беоґрадзе пренєсол слова владики Георгия о значносци и краси каждей националносци, як и о важносци и одвичательносци чуваня и пестованя своєй вири и традициї. На кратшей програми з нагоди Националного швета дзивче Яна Бучкова по руски одрецитовала писню „Дїви Мариї”, а Олґица Канюх Стаменич и Олґица Радович здогадла присутних на дзепоєдни сеґменти з историї Руснацох прейґ поеми „Чукундїдов ошмих” Михала Рамача, хтору читали по руски, и по сербски. Шпивало ше коляди и руски шпиванки, а на коктелу у Вишеґрадскей 23 госци ше засмачели з нашима традицийнима єдлами. Попри Руснацох з Беоґраду, на Служби и пригодней шветочносци з нагоди Националного швета Руснацох у Сербиї присуствовали и госци з Амбасади Зєдинєних Америцких Державох, як и дзепоєдни госци котри перши раз присуствовали на даєдней програми Руснацох. О. Л. Р.

ОТРИМОВАНЄ ГРОБОХ НА НОВОСАДСКИМ ТЕМЕТОВЕ

ЧИЯ АЛЕЯ СЛАВНИХ ПИСАТЕЛЬОХ Потомки славних писательох Миколи М. Кочиша, Ференца Фехера и Радета Обрадовича, котри поховани, односно премесцени до Алеї славних писательох на Новосадским теметове, достали рахунки за гробни места, дзепоєдни и ретроактивно – аж за 20 роки – пишу новосадски медиї. Тиж так, писали и же у подобней ситуациї и потомки Мирослава Антича, алє у медзичаше тоти наводи демантовани. Потомки нєсподзивани, а окреме з нєпримераним одношеньом ґу вельким писательом, котри символ Нового Саду, Войводини и Сербиї. Унук руского писателя Миколи Кочиша, Коля Кочиш, гварел же мушел плациц вецей як 20 000 динари як надополнєнє за отримованє гроба свойого дїда. – Вони то роками нє фактуровали. Нє проблем у пенєжу, алє у одношеню ґу нашим предком. То нашо велїканє чийо нашлїднїки нєставаю, умераю, а дзепоєдни одходза з держави – гварел Коля Кочиш. Проблем и у тим же кед нє будзе хто плациц отримованє гроба, покойни писателє буду преселєни до заєднїцкей гробнїци, додал Кочиш. На наплацованє надополнєньох за отримованє гробох реаґовало и Дружтво за руски язик, литературу и културу, хторе Комисиї за представки и предкладаня гражданох Городу послало жалбу и предлог же би ше утаргло плаценє за отримованє гробних местох за шицких штирох писательох.

8 РУСКЕ СЛОВО

– То ганьба. Тоти писателє тельо зробели за нашу културу. Кочиш писал перши руски словнїк. Нови Сад тераз постал и Европска престолнїца култури, а збува нам ше таке дацо – гварела представителька Дружтва Ирина Папуґа. Предсидатель спомнутей комисиї Марко Йованович гварел же озбильно приступели ґу ришованю тей жалби, а плаценє предвидзене з городску одлуку о комуналних дїялносцох и хованьох. – Управи за комунални дїялносци зме послали питанє яка би була процедура за ошлєбодзованє од плаценя за тих велїканох. Док увидзиме яка то процедура, пойдземе далєй, алє найменєй цо можеме зробиц у оддлужованю нашим писательом то ошлєбодзиц од плаценя за отримованє їх гробних местох – гварел Йованович. На значносц спомнутих штирох писательох за Нови Сад указує и тото же по Ференцови Фехерови наволана площа у ширшим центре городу, мена Мирослава Антича и Миколи М. Кочиша маю два улїци, а по Радетови Обрадовичови наволана награда за найлєпши роман за дзеци и младих хтору додзелюю Змайово дзецински бависка. За розлику од Алеї славних писательох, у Алеї заслужних гражданох, дзе поховани народни героє, лєбо дакедишнї покраїнски функционере, надополнєнє за гробнїци ше нє наплацує. Порихтала С. Н. 27. ЯНУАР 2017.

НАШО МЕСТА РУСКИ КЕРЕСТУР У БУДЖЕТУ КУЛСКЕЙ ОПШТИНИ

НАЙВЕЦЕЙ ЗА ФАБРИКУ ВОДИ Як предвидзене у буджету Општини Кула за 2017. рок, за виробок проєктно-технїчней документациї за вибудов фабрики води у Руским Керестуре и Крущичу опредзелєни 7 милиони 600 000 динари. У тим 3 милиони 600 000 динари буду нєпоштредни средства Општини, три милиони динари з керестурского самодоприносу, а милион динари зоз самодоприносу у Крущичу, гварел 29. децембра на схадзки Скупштини општини предсидатель Општини Кула Перица Видеканїч. У буджету Општини за Руски Керестур плановани и 3 милиони 130 000 динари за капиталне отримованє, односно вибудов драги на Новим населєню, а на пригварку одборнїка з опозициї Бориса Шайтоша же директни буджетни пенєж плановани лєм за тоти два ставки, предсидатель Општини Видеканїч на схадзки СО гварел же ше планує и пенєж за отримованє Спортскей гали, алє ше ришує и хто будзе задлужени за єй отримованє. Як гварел Видеканїч, отримованє Спортскей гали може буц зверене єдино Школи „Петро Кузмяк” и док после доставаня шицких дозволох до Гали будзе пущени ґаз, Школи буду звекшани материялни трошки и за отримованє того обєкта. Як и дзепоєдни одборнїки на прешлих схадзкох СО Кула, и предсидатель Општини на тей остатнєй у прешлим року пригварел же ше „при будованю Спортскей гали нє думало же хто ше о нєй будзе старац и отримовац ю, та то поробене нєплански”. - Нє пита ше нїхто же кельо коштала, яка велька Спортска гала и хто ю будзе отримовац, плациц струю, зогриванє и друге. Спортске дружтво нє може, Месна заєднїца тиж нє може и єдино кому то може буц зверене то Школа „Петро Кузмяк”. Одвичательно твердзим же нє мушела буц така велька, алє кед є уж ту, най ше ю хаснує. Правда же треба вельки пенєж за єй отримованє, можебуц би направиц таки план же би ю могли хасновац и други жителє општини, алє правда и же нам треба цо вецей спортски гали и наполнїц их з дзецми - гварел Видеканїч. Праве за виробок проєктней документациї за систему зогриваня у Школи „Петро Кузмяк” у општинским бу-

джету опредзелєни 300 000 динари, а исто тельо и за проєктну документацию за оправянє закрица на будинку Школи. За порядну роботу керестурскей Основней школи у 2017. року з локалного буджета наменєни 9 милиони 920 000, а за роботу Штреднєй школи 6 милиони 10 000 динари. За роботу Месней заєднїци Руски Керестур опредзелєни 4 милиони 16 000 динари, а новосц у тим буджету же у шицких местох општини буду финансовани и валалски слави, та за Кирбай у Керестуре наменєни 300 000 динари. За порядну роботу Дома култури Руски Керестур у буджету Општини Кула плановани 5 милиони 865 000 динари, а як за окремни проєкти - за Драмски мемориял 150 000, за „Червену ружу” 400 000, а за „Костельникову єшень” 150 000 динари. Понеже хаснователє буджета од того року вецей нє буду мац окремни жиро-рахунки, до буджета унєшени и плановани средства з висших жридлох, та вєдно з општинскима и з других жридлох финансованя, за Драмски мемориял заплановани 800 000, за „Червену ружу” милион 450 000, а за „Костельникову єшень” 650 000 динари. За функционованє националних совитох националних меншинох у општинским буджету у 2017. року плановани 750 000 динари. М. Зазуляк

У СЛИКИ И СЛОВОХ

КОКТЕЛ ЗА ДОБРИ ПОЧАТОК РОКА Роками у Шидзе була традиция же ше на концу рока орґанизовало коктел за привреднїкох, особи зоз култур-

27. ЯНУАР 2017.

ного, дїловного и явного живота општини. После даскельо рокох паузи, коктел ознова орґанизовани, алє на початку рока. Предсидатель општини Предраґ Вукович, орґанизовал таке стретнуце. У краткей привитней бешеди, Вукович наглашел же шидску општину у 2017. року чекаю значни инвестицийни укладаня як и ришованє инфраструктурних проєктох. Вон шицким присутним пожадал успишни рок наздаваюци ше же тото цо плановане и витвори. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА 75-РОЧНЇЦА НОВОСАДСКЕЙ РАЦИЇ

При памятнїку „Фамелия” на Кею жертвох рациї, як и спомин-ознакох на Штранду, у Новим Садзе пондзелок означена 75-рочнїца Ново садскей рациї, кед у януаре 1942. року тедишнї мадярски фашистични окупацийни моци у Другей шветовей войни у Новим Садзе и вецей ме стох у Бачкей забили и под ляд до Дунаю руцели вецей тисячи особи. На комеморативним сходзе присуствовал предсидатель Сербиї Томислав Николич, делеґациї Скупштини Сербиї и Войводини, представителє городу, єврейских

Фото: АПВ

ЖЕ БИ ШЕ НЇҐДА НЄ ПОВТОРЕЛО

општинох, амбасадох, як и числени гражданє, котри положели венци и квеце на памятнїк и спомин-ознаки. М. З.

У КЕРЕСТУРЕ ОТРИМАНЕ СОВИТОВАНЄ ЗА ПАПРИҐАРОХ

ПРАКТИЧНИ ПОРАДИ ЗА ДОБРИ ПОЧАТОК У рамикох жимских преподаваньох за паприґарох хтори орґанизує Здруженє продуковательох паприґи „Capsicum anuum” у Руским Керестуре вовторок отримане и совитованє на хторим о продукциї паприґи бешедовала Катарина Радонїч з Польопривредней фаховей служби Вербас. Понеже Польопривредна фахова служба часто на терену у Руским Керестуре, єй фаховци упознати з тутейшу продукцию паприґи. Як гварела Радонїчова, найвекши проблем у Керестуре то континуоване садзенє паприґи на истих парцелох, як и присуство бактерийох. Паприґаре мали вельо питаня, найвецей о количестве и часу применьованя препаратох, алє и о технолоґиї продукциї. Остатнї час у валалє було вельо вецей паприґи другей класи, а мало першей, та паприґаром совитоване най меркую на количество азоту хторе применюю, бо векше количество може спричинїц формованє вельо слабших конарох и вельо квитки, цо значи и дробнєйши плод. Препоручене и хаснованє мишаних гнойох, же би жем и рошлїна достали потребни материї, а анї єдно нє будзе очкодоване. Гоч шицки преподаваче препоручую хаснованє купчого, „ориґиналного” нашеня, Радонїчова свидома же Керестурци найвецей хасную свойо нашенє. Прето совитовала виберац нашенє з найздравших, а нє лєм з найвекших паприґох, прето же ше бактериї з нашеня преноши на рошлїну.

ДО ЗНАНЯ ПРЕЙҐ ПРЕПОДАВАНЬОХ Подприємство „Аґрохома” д.о.о свойо преподаваня за польопривреднїкох будзе орґанизовац каждей стреди од 1. по 22. фебруар. Презентациї буду од єденац годзин у Ресторану „Червена ружа”.

10 РУСКЕ СЛОВО

Попри тим же ма буц добре осушене, нашенє пред шатву обовязно треба дезинфиковац. Хто нє сиґурни до квалитету нашеня, препоручує ше поробиц анализу, же би ше нє загрожело квалитет и квантитет урожаю. Польопривредна фахова служба Вербас, задлужена за провадзенє польопривредней продукциї у Руским Керестуре, а медзи иншим и безплатно окончує препатрунки пирскача. З тей нагоди поволали паприґарох же би пред сезону придалли вимоги за препатрунок, а на основи хторих Служба видзе на терен. Бешедоване и о нових предписаньох по углядзе на Европску унию, як цо то обовязна „кнїжка поля” и подобне. На тим преподаваню свойо продукти представели и подприємства „И-Зеолит” и „ЗКИ семе”. У орґанизациї Здруженя паприґарох того року отримани уж три презентациї рижних нашенквих и гемийних хижох, а паприґаром чодно буц интересантне преподаванє хторе будзе на вовторок, 31. януара на 17 годзин, прето же ше медзи иншим представи и фирма хтора би того року сцела одкупйовац паприґу прейґ Здруженя. С. Надь 27. ЯНУАР 2017.

НАШО МЕСТА ГУМАНИТАРНИ ПОЛУДЗЕНОК У ДЮРДЬОВЕ

ДРУЖЕНЄ И ДАРУНКИ ТИМ ЦО ИМ НАЙПОТРЕБНЄЙШЕ Гуманитарни полудзенок за социялно угрожених гражданох Дюрдьова и того року, по штварти раз, прешлого тижня у просторийох КУД „Тарас Шевченко” орґанизовали волонтере з Каритасу. Попри, друженя, полудзенку и дарункох, бавели и безплатну томболу. На гуманитарним полудзеку шицки вєдно полудньовали паприґаш, а потим ше засладзели з торту, и дружели, а була и томбола на котрей достали шмати, обуй, лакотки, єдзенє и друге. На гуманитарним полудзенку були

ПАКЕЦИК РОЗПОДЗЕЛЇЦ НА МЕШАЦ Побешедовали зме и зоз особами котри пришли на полудзенок, односно котри доставаю помоц од Каритасу. – Помоц котру доставам ми барз значи, иншак бим нє мала тельо, та сом нє жадна нїчого. Дакеди го потрошим за мешац, дакеди нє. Тот полудзенок за мнє велька розвага, кед сом ту та сом нє осамена – гаврела Славица Лендєр. – Вжиме нєт вельо роботи та нам тота помоц барз значи, бо треба од дачого жиц до яри. Пакецик котри достанєм мешачнє ми досц, мам цо поєсц. Тото друженє барз добре, допито кед чловек сам, а таких єст барз вельо, та фино кед ше зидземе на тим полудзенку и побешедуєме – гварел Влада Сендерак.

120 особи, а шицким котри сцели, а нє могли сами присц, бул обезпечени превоз. Шицки достали и пакет з помоцу, у хторим було средства за гиґиєну, цепли ботоши, кафа и лакотки. Полудзенок орґанизовац помогли Пера Раґаї, предисдатель Здруженя гражданох месней орґанизациї пензионерох, Стеван Стеванович, предсидатель Месней орґанизациї пензионерох, Каритас и други. Дзекуюци донаторови зоз Швайцарскей, уж шести рок за шором кажди мешац пакети помоци сцигую гражадном з Дюрдьова, тим, котрим то найпотребнєйше. У пакетох єст єдзенє, желєняви, средсттва за гиґиєну, а вжиме, як помоц, дава ше и древо за огриву. – Найважнєше нам було зволац найхудобнєйших, котри нє маю нїяки надополнєня, а маю вецей як пейдзешат пейц роки живота. Коло орґанизациї

нам помогли и два пензионерски здруженя з валалу, прешлїдзели нам списки таких особох – гварел Йовґен Мудри, волонтер Каритасу. Як гварел Йовґен Мудри, донатор задовольни з їх роботу и анґажованьом, та кажди рок звекшує свойо гуманитарни средства за спомнуту помоц. З тим оможлївел же би пакети помоци, место прешлорочних 25, того року достали 35 загрожени особи. Вредносц пакету по особи виноши коло два тисячи двасто динари. Того року подзелєне и древо за огриву, коло седемдзешат кубики, та кажда фамелия достала по два кубики древа. Пред полудзенком орґанизаторе и предсидатель Совиту Месней заєднїци Дюрдьов, Душко Михелц, привитали присутних, а оркестер КУД „Тарас Шевченко” злєпшал атмосферу. С. Саламун

ПОЧАЛА СЕЗОНА БАЛОВАНЯ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПРИВРЕДНЇКИ ЧУВАЮ МАЙСТОРСКУ ТРАДИЦИЮ

Сезона балованя у Руским Керестуре и того року почала по новорочних шветох, та уж отримани Русинов и Майсторски бал, а пририхтує ше ище Паприґарски и Младежски бал. Прешлей соботи отримани и Майсторски, бал з найдлугшу традицию у валалє, хтори орґанизує Здруженє ремеселнїкох и приватних подїмательох. На балу було коло 150 присутних, членох Здруженя и їх госцох з Кули и Коцура и других местох. 27. ЯНУАР 2017.

Орґанизаторе обезпечели и вельо томболи, найвецей од своїх членох, алє и других установох и орґанизацийох у валалє, а найвреднєйша награда бул кавч. У фебруару буду отримани ище два бали – Паприґарски и Младежски, обидва барз популарни и нащивени. Познате же за Паприґарски бал уходнїци и на тот завод були резервовани ище на предходним балу так же вецей нєт шлєбодни места, а бал будзе отримани 11. фебруара. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 11

НАШО МЕСТА РОЗЧИСЦОВАНЄ ДРАГОХ ПО НАШИХ МЕСТОХ

РА ДОСЦ ЗА ДЗЕЦИ – ПРОБЛЕМИ ЗА СТАРШИХ Пишу: Редакция и мрежа дописовательох

Одкеди почала жима и вяц шнїг, главни драги у наших местох розчисцени и преходни, алє як ше руши ґу окраїску, на асфалту остало грубше пасмо набитого шнїгу, котре ше на даскелїх местох претворело до ляду и прави проблеми

осле Нового року, як ше температура спущела глїбоко спод нули, Нови Сад и пригородски места функционовали нормално. По шицких улїцох першого приоритету ше розчисцовало шнїг и сипало соль. После того ше розчисцовало улїци другого приоритету. Комунални подприємства, насампредз, „Топярня” робела нормално, як и „Водовод и канализация”. Правда, на цепловодней мрежи Цеплотного жридла „Петроварадин” пришло до гавариї, даскельо годзини у тей часци городу нє було зогриваня, алє систама швидко оправена и зогриванє преробело исти дзень. Шицки обєкти Предшколскей установи „Радосне дзецинство”, як и же робя шицки обєкти Дома здравя Нови Сад. У КЕРЕСТУРЕ ОЧЕЖАНЕ РОЗЧИСЦОВАНЄ ШНЇГУ У цалей кулскей општини, та, и у Руским Керестуре, на основи достатей роботи на тендеру хтори розписала Општина Кула, шнїг розгартує подприємство „Молиментум” зоз Кули. У складзе зоз своїма капацитетами, у розчисцованю шнїгу помага им и Явне комуналне подприємство „Руском”. Керестурске ЯКП задлужене за отримованє явних поверхносцох, цо подрозумює и одметанє шнїгу на паркинґох, на пияцу, коло каплїчки, як и коло явних установох и подприємствох, и на дражкох у центре и парку. Директор „Рускому” Иґор Фейди гвари же роботнїки, такой

12 РУСКЕ СЛОВО

накадзи спаднул шнїг вишли на терен, алє, дзепоєдни паркинґи уж були позаберани, та шнїг на нїх нє могол буц цалком порозгартани. – Того року кед падал шнїг, нападал лєм штири–пейц центиметри. Барз го чежко розчициц, бо го лопата на розчисцовачу нє може цалком позберац, алє остава на асфалту. Пре моцну жиму, нагло марзло, та и шнїг ше швидко змарзал. Тиж так и соль, котру зме руцали, нє дїйствовала найлєпше, понеже соль нє функцинує на минус шейсц ступнї. Аж кед би було минус два–три, та и температура у плусу, соль би мала ефекту – гвари Иґор Фейди, директор „Рускому”. Тиж так, Иґор Фейди додава же проґнози за тоту жиму нє найвигоднєйши, понеже ше предвидзує шнїг и у фебруару и у марцу, та треба буц порихтани на можлїви проблеми. Но, без огляду на проблеми, шнїг опрез предавальньох, киоскох, Здравственей амбуланти, Пошти, Месней канцелариї, дзецинскей заградки и других установох у центре поодметани. Тиж так и у валалє опрез хижох дражки векшином поодметани. У ШИДЗЕ СЛУЖБИ ДОБРЕ ФУНКЦИНУЮ Шидска општина єдна од ридких у котрей жимски служби добре функционую. То потвердзел и предсидатель општини Шид Предраґ Вукович, котри обишол 27. ЯНУАР 2017.

НАШО МЕСТА шицки важнєйши установи, насампредз здравствени станїци, школи, предшколски установи. Тиж так, Исто так, опрез предавальньох и маркетох власнїки одметаю шнїг и розбивало ляд. Шицки драги, державного и локалного уровню благочасово очисцени, явно-комунални подприємства поряднє функциомную. И гражданє благочасово поодметали шнїг зоз дражкох опрез своїх обисцох.

Най здогаднєме же на Осмей схадзки Скупштини општини Шид, хтора отримана концом прешлого року, як стаємна резерва видвоєни 10 милиони динари, а, як теди дате у обгрунтованю, медзи иншим и за жимске отримованє драгох. ПО ЄДНА РОЗГАРТОВАЧКА ЗА КАЖДЕ МЕСТО У местох жабельскей општини главни драги отримує Подприємство „Драги Сербиї”, а по улїцох ЯКП „Чистота” зоз Жаблю. Шнїх котри потераз падал нє направел векши проблеми. Роботнїки и машини, розгартовачки, порихтани реаґовац, алє ище вше нє було вельо шнїгу.

27. ЯНУАР 2017.

Понеже ЯКП „Чистота” нє ма свойо машини за розчисцованє шнїгу з драгох, анґажовани пейц машини зоз ДОО „Тадис” зоз Ґосподїнцох, по єдна машина за кажде општинске место и ище єдна котра розчисцує стару драгу ґу Зренянину, од семафора у центру Жабля по крижанє з маґистралну драгу Нови Сад–Зренянин. Вона тиж доступна же би розчисцовала преходи ґу явним институцийом у шицких штирох општинских местох, кед би було потребне. Но, шнїг ше розчисцує кед го єст вецей як пейц, а менєй як дзешец центиметри. – Пред тим як почал вяц шнїг температура була спод минус дзешец ступнї, а теди соль нє ма ефекту. Тиж так, док прешол камион зоз розгартовачку, нє мог шицко розчисциц. Проблем и тото же нам драги нєровни та нє мож очисциц идеално. Понеже кажди шнїг за котри алармуєме же ше муши розчисциц вельки трошок за гражданох и за нашо прдприємство, навияме же би нє падало вельо – гвари Радомир Злоколица, директор ЯКП „Чистота”. О винїмкових ситуацийох одлучує општински Штаб за позарядово ситуациї, чийо члени и предсидателє Месних заєднїцох. Вони, як и други члени маю обавязку надпатрац у яким стану вжиме драги у їх валалє, алє и провадзицц яка ше обчекує хвиля. Гоч главна драга у Дюрдьове була ца ли час була преходна, як и важнєйши улїци у ме сце, шицки улїци од центру ґу перифериї ше нє розчисцова ло. На нїх ше направели шлїщанки, було ше чежко по нїх рушац, гоч пешо, гоч на авту. Найвецей ше радова ли дзеци, як и каждей жими. Тих дньох замерковане и векше глєданє огриви.■

ЖИМА ТРОШИ РЕЗЕРВИ ОГРИВИ Понеже ше моцна жима предлужела, а метеоролоґове предвидзую же ище потрима, по древарох ше випражнєли резерви шицких файтох огриви. Найвецей ше глєдало древа, а пре високи шнїг у лєсох, нє мож рубац древа та и робота станула. Тиж так, евидентоване вельо векше трошенє струї и ґазу, як єдних од частих енерґентох на котри ше зогриваю обисца у наших крайох. На рахунки за струю уж сцигли рекламациї пре погришне одчитованє, а обачиц же векши рахунки и за ґаз.

РУСКЕ СЛОВО 13

КУЛТУРА И ПРОСВИТА З ОКОНЧОВАТЕЛЬОМ ДЛУЖНОСЦИ ДИРЕКТОРА КЕРЕСТУРСКОГО ДОМА КУЛТУРИ ЙОАКИМОМ РАЦОМ

КУЛТУРА НАМ ПОСТАЛА МЕНЄЙ ВАЖНА

Пре прешлорочне нєсподзиване вчасне упокоєнє нашого визначного фаховца у музики и длугорочного стаємно занятого музичного руководителя у Доме култури Руски Керестур Юлияна Рамача, праве на дзень планованого початку Фестивала рускей култури „Червена ружа”, тирваца Рамачова одсутносц и надалєй обачлїва и будзе, нє лєм у Доме култури, алє и у нашей заєднїци

наме же пре тоту траґичну подїю „Ружа” була одло- хових сотруднїкох за цали рок плановани коло 750 000 жена за початок октобра, та є, практично, два раз орґ- динари (нето). Тераз руководитель шпивацких ґрупох, анизована и як гвари о.д. директора Дома култури корепетитор Виводзацкого танєчного ансамбла, а по потреби, роби и з Оркестром Мирко Йоаким Рац, свойофайтова криза Преґун, корепетитор младших танєчпребродзена дзекуюци и порозуних секцийох наш роботнїк у Доме меню самих аматерох, алє и култури Владимир Малацко. З Мишаширшей заєднїци. Як гвари Рац, ним хором, як и дотераз, роби Лидия Дом култури прешлого року анї Пашо, а з танєчнима секциями преднє мал узвичаєну паузу у лєтнєй лужел робиц Сашо Палєнкаш, у чим сезони, а резултат предлуженя му з часу на час помага Ґабриєла Сароботи було видно и на тогорочянкович. Практично, шицки секциї ней Шветочней академиї на Ценпочали з роботу, та ище од скорей млатралней преслави Националного дежску представу у нашим Драмским швета Руснацох у Шидзе, дзе постудию „АРТ” пририхтує режисер при стандардного квалитету Йоаким Рац Владимир Надь Ачим, дзецинску КсеМишаного хору и Дзивоцкей ния Бодянец, тераз почнє робота и Решпивацкей ґрупи, найвекшу роботу одробел 20-членови Тамбурови оркестер рижних цитаторскей секциї. Кед то будзе потребне, нашо фаховґенерацийох, помоцнєти з дзепоєднима инструментами, ци буду помагац и у роботи КУД-ом по наших местох. и можебуц бул аж и приємне нєсподзиванє. Як толкує Єдино маме одредзени проблеми зоз Женску жридлову Рац, и тота робота Оркестра з часци була Рамачови на шпивацку ґрупу, хтора ше цалком осипала, увидзиме чи зме ю годни „наврациц” до роботи, а Хлопска, гоч дакус чесц... ощербена, и далєй роби поряднє – гвари Рац. ПОРОЗУМЕНЄ И АМАТЕРОХ И ЗАЄДНЇЦИ ЧИ МЛАДИ ФАХОВЦИ ЗОСЦУ РОБИЦ ЗА МАЛУ ПЛАЦУ – За новонастату прешлорочну ситуацию мали зме порозуменє и од локалней самоуправи, як финансиєра, поУ Доме култури тераз єст штверо заняти, алє по нєдавнеже Општина Кула снователь Дома култури, та нам з ребалансом опредзелєла дополнююци пенєж за фахових но прилапеней одлуки о роботних местох у явних устасотруднїкох котрих ше мушело анґажовац после Рамача. новох на уровню Општини Кула, ма право на пейц роТого року то уж опредзелєне з буджетом и нашим фи- ботни места. Ище скорей утаргнуте роботне место кнїжнансийним планом, так же за гонорарне анґажованє фа- ководителя/секретара, алє на уровню цалей општини, понеже тоти роботи за шицки доми култури ше окончує з єдного места у Кули. ПОРЯДНЕ ФИНАНСОВАНЄ НАШИХ – Ґарантовани нам пейц роботни места и накадзи ше НАЙВАЖНЄЙШИХ ФЕСТИВАЛОХ утаргнє тото предписанє о нєприманю нових особох, ми У тим року Дом култури будзе розполагац з 8 милимаме можлївосц прияц ище єдну. Но, найвекши проблем они 765 000 динарами, дзе за програмни активносци у Доме култури то старосна структура занятих, бо зме и проєкти плановани 5 милиони 865 000 динари. З двоме 3-4 роки пред пензию. Можлїве без даяких стребуджету Општини Кула и висших жридлох финансосних ситуацийох и же би нє церпела аматерска робота, ваня за Драмски мемориял Петра Ризнича Дядї плаокончиц змену ґенерациї, як цо и ми у свой час заменєновани вєдно 800 000 дин, за Фестивал рускей култули Витомира Бодянца, Янка Олеяра... бо, маме млади кари „Червена ружа” милион 450 000, а за Културну мадри котри лєбо закончели, лєбо закончую одредзени нифестацию „Костельникова єшень” вєдно 650 000 школи и уж су и анґажовани гонорарно. То завиши и од динари. За „Червену ружу” и того року ище буду законских предписаньох, алє и од того чи млади людзе, опредзелєни 400 000 дин, зоз самодоприносу. фаховци, приду робиц до култури за наисце барз мали

14 РУСКЕ СЛОВО

27. ЯНУАР 2017.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА плаци, хтори на гранїци минималней. Нажаль, штредня плаца у Доме култури тераз 26-27 000 динари. Так то нє лєм у нашим, алє у шицких домох култури у кулскей општини, а видзиме же клима за културу у нашей держави досц проблематична. А то нє лєгка, и барз одвичательна фахова робота – з дзецми, младима и одро снутима людзми. Будованє аматера то цали процес – гвари и предлужує: – Кед слово о финансованю, можем повесц же вообще нє маме проблеми з доставаньом средствох од Општини, односно з чечуцим финансованьом порядней дїялносци и наших фестивалох. Тераз вжиме поряднє нам приходзи и углє за топенє, попри зоз самодоприносу, за „Ружу” достанєме и окремни општински средства, як и за други нашо манифестациї. Уж даскельо роки маме програмни буджет, та то практично штири финансийни плани, а як и другим установом и институцийом, того року нам загашени власни рахунок, алє средства з висших и других жридлох за манифестациї наменски и буду нам преруцени – толкує Рац. ПРЕ ГАВАРИЮ ПЕЦА ЛЄМ ЦО НЄ ПРЕСТАЛА РОБОТА Гоч єст за тим потреби, у тим року нє плановани даяки векши инвестицийни укладаня, алє ше вироби план инвестицийох за убудуце. Медзитим, пред коло двома тижнями ше указало же будзе потребне єдно векше укладанє, понеже пец за централне зогриванє пречурел. Роби шеснасту сезону, зогрива и обок цалу дзецинску заградку, такой ше реаґовало и оправени є, бо то могло загрожиц преставанє роботи як керестурскей предшколскей установи, так и у Доме култури. З тим проблемом упознати и финансиєр, та ше го муши ришовац. Чи то

МЕСНА СМОТРА РЕЦИТАТОРОХ 1. МАРЦА Месни смотри рецитаторох у кулскей општини почню 27. фебруара и буду тирвац по 3. марец, догварене на схадзки Комисиї за рецитованє Културнопросвитней заєднїци Општини Кула. У Керестуре змаганє рецитаторох будзе 1. марца, у Кули 2, а Општинска смотра рецитаторох будзе 10. марца у Крущичу.

27. ЯНУАР 2017.

МАМЕ УСЛОВИЯ, А НЄ ХАСНЄМЕ ИХ Як и у цалей держави, и у Доме култури єст менєй аматерох як цо то було пред 20 и вецей роками. Но, и надалєй робя штири дзецински танєчни секциї, єст надосц дзеци у Хору „Шкорванчок”, будзе дзецинска представа, медзитим, як гвари Рац, дзецом и родичом постало меней важне чи ше придзе на проби, чи нє, лєбо вообще до Дому култури. Трима ше же то саме по себе, и од себе, роби и постої, култура, як важни сеґмент националного идентитета, постала нам менєй важна. – А нїхто нам нє бранї, з тим сами себе загрожуєме, зоз свою нєактивносцу и индолентним становиском спрам култури, образованя, з нєхаснованьом правох и капацитетох хтори маме. Требало би ше задумац над тим процесом, бо хто будзе пестовац нашу култури кед ми нє будземе?

будзе преходзенє на зогриванє на ґаз, на цо би поступнє мали прейсц шицки явни установи у општини, лєбо будзе купени нови пец, увидзи ше док престанє сезона топеня. – У тих будуцих инвестицийох найважнєйше нам претресц цале закрице, бо череп стари и нєквалитетни, алє и древо, а потим заменїц облаки, у напряме енерґетскей ефикасносци. Прешлого и предпрешлого року зме коло 250 000 дин. уложели до опреми за озвученє, у тим нам помогла и наша парохия, бо тиж докупела даскельо микрофони хтори ше заєднїцки хаснує, маме солидну миксету... Опрема Дома култури досц оптимална, алє нє и за театралну дїялносц, як нашу, так и за РНТ „Петро Ризнич Дядя”, чийо шедзиско и просториї у Доме култури. Маме „стару сцену”, рефлектори, нє маме добри цуґи, аж треба пременїц и суфити и завису... То векши инвестициї и Дом култури и РНТ то нє можу сами, алє з помоцу шицких наших найважнєйших институцийох и державних орґанох од локалного, по найвисши уровень. Вшелїяк, наш национални театер и надалєй ма остац у просторийох Дома култури, ту ма заш лєм найлєпши условия за роботу, свой окремни простор, же бизме вєдно, и надалєй робели на хасен Руснацох – гварел о.д. директора Дома култури Руски Керестур Йоаким Рац. ■ Михайло Зазуляк

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА НАГРАДИ ЗОЗ ПОКРАЇНИ НАЙЛЄПШИМ ШКОЛЯРОМ НА РЕПУБЛИЧНИХ ЗМАГАНЬОХ

НАГРАДЗЕНИ НА ДАРЕНИ ШКОЛЯРЕ И ЇХ МЕНТОРЕ Школярки осмей класи ОШ „Петро Кузмяк” Теодора Новакович и Соня Балїцки, як и їх менторки Мария Балїнт и Ксения Шовш, тих дньох достали награди за освоєни перши места на републичних змаганьох од Покраїнского секретарияту за спорт и младеж. Вони достали пенєжни награди за перши освоєни места на републичним змаганю прешлого 2015/16. школского року, Новаковичова за перше место зоз сербского як нємацеринского язика, а Балїцкова за перше место з руского язика и теди ходзели до седмей класи. Наградзени су по критериюмох Правилнїка о наградзованю надарених школярох, по хторим Покраїна наградзує найуспишнєйших и надарених школярох и їх менторох хтори завежню перши места на републичних змаганьох зоз шицких школских предметох. Одлуки о наградох 7. децембра прешлого року принєсла окремна Комисия, а информация до керестурскей школи сцигла останї днї децембра. Попри тим окремни похвали до керестурскей Школи сцигли за школярох Мартину Афич, Ивана Чизмара и Иґора Маньоша хтори ше змагали з руского язика, а похвалєна и школярка Яна Бодваньски з Нового Саду ко-

Теодора Новакович и Соня Балїцки

тра ше тиж змагала з руского язика хтори виучує як виборни предмет. Треба визначиц же медзи наградзенима од руских школох лєм кере стурска, a подобни награди кере стурски школяре пред тим до стали лєм раз, пред даскельома роками. М. А.

ОПШТИНА ШИД ДАВА ВЕКШУ УВАГУ СТУДЕНТОМ

ОДОБРЕНИ 55 СТИПЕНДИЇ

Општина Шид каждого року значни средства у буджету опредзельовала за материялну помоц студентом прейґ стипендийох, медзитим пре еконосмку кризу и вельке число студентох хтори конкуровали за стипендиї, тоти даваня ше пред роком девалвовало и зведло на суму 3 500 динари мешачно. Нова општинска власц одлучела же би таки нєпопуларни стан бул застановени и же би менше число студентох хтори указали замерковани резултати у потерашнїм школованю, були наградзени з векшу суму стипендиї. У школским 2016/2017. школским року, одобрени вкупно 55 стипендиї студентом хтори ше уписали на перши рок студираня або тераз першираз конкуровали и достали тоту пенєжну помоц – 7500 динари мешачно. Нєдавно

16 РУСКЕ СЛОВО

студенти хтори достали стипендию подписали контракт о стипендованю, а предсидатель општини Предраґ Вукович им пожадал же би и надалєй були успишни студенти и же би закончели факултети хтори ше уписали, а потим ше врацели до Шиду и достали роботне место. – Нашо опредзелєнє же би ше стипендиї нє додзельовало каждому хто конкурує, бо ше вец суму обезвредзує пре значне число студентох. Материялни стан студентовей фамелиї значни як мерадло, алє тиж и яки успих студент призначел у школованю же би таких студентох наградзело. Спрам финансийних можлївосцох опредзелєли зме ше за суму 7 500 динари и наздавам ше же тоти средства буду значна помоц студентом и їх родичом – гвари Предраґ Вукович, предсидатель општини Шид. Медзи студентами хтори достали стипендию и Ружица Живкович зоз Вишнїчева, студентка Факултета технїчних наукох у Новим Садзе, одсек за транспорт: – Вшелїяк же ми стипендия вельо помогнє у школованю, а тиж моїм родичом. Добре же пременєти мерадла и же прето винос звекшани. Мойо жаданє же бим ше, кед закончим факултет, врацела робиц до свойого штредку. Подобне роздумованє и Бояна Ґребича зоз Ямени, хтори треци рок на Воєней акадамиї, напрям явни финансиї: – Тоти средства вшелїяк добре вихаснуєм. Плануєм усовершовац странски язики и стипендия ми будзе велька помоц у витвореню тей намири. Вл. Дї. 27. ЯНУАР 2017.

ROK XVI ^ISLO 1

наша тема:

ИНФОРМАТИКА будзе обовязна

Число ушорела: Славица ФЕЙСА Фотоґрафиї: Вероника ВУЯЧИЧ

НОВИ КОНЦЕПТ ВИБОРНОГО ПРЕДМЕТУ

д идуцого школского року информатика и рахункарство би требали буц обовязни предмет школярох основних школох од пиятей по осму класу. О тим ше у явносци на вецей заводи дискутовало пре розлични информациї, од тих же наставнїком технїчного образованя буду зменшани годзини, по гевти же информатика як нови предмет заменї други – вибрани спорт. Затераз циґурне же предклад наставного плану хтори пририхтує Завод за унапредзованє образованя и воспитаня ЗУОВ, а по налогу министра просвити науки и технолоґийного розвою Младена Шарчевича, таки же би информатика и рахункарство були обовязни предмет з єдну годзину до тижня, алє ше их у пракси найвироятнєйше будзе отримовац по два годзини вєдно каждого другого тижня. Шицко будзе завишиц од того яки вельки оддзелєня и од самих технїчних условийох у школох. Снежана Маркович, спред Министерства просвити науки и технолоґийного розвою, надпомина же вецей як 60 наставнїки подзелєни до вецей секцийох робели на предкладох нових наставних програмох. Вони до информатики уведли нови програми, убудовали тото цо уж у пракси применюю и попри барз старих програмох. Их припознала фахова явносц, нє лєм у Сербиї, алє и на медзинародних змаганьох и конференцийох. Информатики даваме найвецей простору у нашим Додатку. 27. ЯНУАР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 17

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

ИНФОРМАТИКА будзе oбовязна

За швидши крочай „Виглєдованя указали же штварцина школярох осмей класи дньово и по пейц годзини за компютером, а през викенд и вецей як 7. Дзеци пре тото барз схопни з диґиталнима апаратами, нажаль, и барз нєкомпетентни хаснователє технолоґиї”

Годзен ще зявиц таки проблем же нє буду єднаки можлївосци родичох же би дзецом и дома обезпечели добри компютери, або сучасни програми. Добре тото же керестурска школа релативно добре опремена зоз рахункарами, и скоро кажди школяр годзен сам на нїм робиц.

Фото: С.С.

наша тема:

У ДЮРДЬОВЕ ПРЕШИРЯ КАБИНЕТ

Пишу: С.Ф./М.А./С.С./Т.Х.

дея же би ше технїчне и информатичне – Наприклад, поняце алґоритма дзеци образованє роздвоєло на два предмети, буду учиц аж теди, док науча цошка и о мешацами була косц у гарлє медзи програмованю, наставнїки буду мац у Министерством просвити и наставнїками оглядзе предходне знанє и искуства Технїчного и информатичного образованя школярох, будзе простору за константне ТИО. Наставнїки були процив того же би напредованє школярох, алє и обуку ше з предмету хтори уж постої „вицагло” наставнїкох и фахово усовершованя у информатични змисти и програмованє, складзе з технолоґийнима пременками... обгрунтуюци же информатику од технїки Понеже ше у тим школским року коло 77 нє мож роздзельовац. Пригварки ше одсто школяре од 5. по 8. класу одлучели одношели и на задуману реализацию за предмет „Информатика и Снежана Маркович настави, на опременосц школох, нови нарахункарство”, а маю и „Технїчне ставни програми, итд... З другого боку, и информатичне образованє” (30 одсто годзини представителє Министерства указовали на барз информатични теми), Марковичова гвари же велї нїзку диґиталну писменосц при основцох, школи мушели буц опремени. Школи мали пополнїц а окреме тото же школяре за информатику питальнїк же би ше знало хтори школи ше будзе нє були такой–так заинтересовани, мушиц перше опремиц. Нажаль, вельке число школох бо є виборни предмет. Снежана Маркович, у ше нє одволали на спомнути питальнїк, так же ше Министерстве просвити науки и технолоґийного рихта ище єдно обсяжнєйше виглєдованє. розвою, тото подкрипює з податками виглєдованьох. Кед слово о технїчних и кадровских предусловийох – Нєшка 78 одсто осмакох нїґда нє ишли на годзини за информатику, и о тим як роздумую наставнїки, „Од бависка по рахункар”, а пре виборни статус дознаваме и яка ситуация у наших трох школох. предмета, нє шицки могли розвиц алґоритамски способ роздумованя и здобуц нєобходни знаня о безпечним хаснованю интернета. Наша образовна система И З КАДРАМИ БУДУ НА ЧАС ПОРИХТАНИ и далєй хаснує образовну методолоґию з периоду II индустрийскей револуциї, з другима словами, основна школа нє лєм же нє хаснує, аж можем повесц – Будземе мушиц ришовац кадрово тот предмет, бо – нє дзба за факт же нам до образовней системи зме у прешлим року мали наставнїцу заняту на приходза ґенерациї хтори народзени одредзени час хторей главни фах физика. у диґиталним чаше и хтори маю богате За обовязни предмет информатики будземе мушиц искуство хаснованя технолоґийох глєдац фаховца праве за тоту обласц, з каждодньового живота – гвари Марковичова, алє у нашей школи одлучуюце и тото же би кандидат и додава же штварцина школярох осмей класи на знал и хасновал руски язик – гвари Хелена дзень и по пейц годзини за компютером, а през Пашо Павлович директорка Основней школи викенд и вецей як 7. Вони прето барз схопни „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре. з диґиталнима направами, алє су нажаль, и барз Наставнїца Кристина Сабадош хтора у керестурскей нєкомпетентни хаснователє технолоґиї. По єй словох, основней школи тераз виклада информатику школи нє робя нїч же би школяром понукли таки як виборни предмет о спомнутих новинох гвари: змисти хтори би пременєли їх технолоґийни звикнуца, а диґитална пражнїна медзи наставним – Думам же тота инициятива допринєше же бизме кадром и школярами вше векша. зменшали нашо заоставанє за заходом у тим поглядзе. Правда же нашо дзеци одмалючка и сами Компетентни наглашую же нови концепт настави науча хасновац компютери, алє велї други основни информатики у основней школи будзе иншаки як тот ствари вельо менєй знаю. Прето систематичне и на хтори ше тераз опера виборна информатика. Цо то практичне виучованє информатики ту допоможе. конкретно значи, наша собешеднїца толкує:

18 РУСКЕ СЛОВО

27. ЯНУАР 2017.

У Основней школи „Йован Йованович Змай” у Дюрдьове єст шицки условия же би од идуцого школского року информатика була обовязни школски предмет. Информатични кабинет ма петнац компютери и єден котри хаснує наставнїк, а школа их достала 2010. року по конкурсу Министeрства просвити, науки и технолоґийного розвою.

На годзини информати у дюрдьовскей школи

У виших класох, од пиятей по осму, єст просеково коло двацец школярох, лєм у єдним оддзелєню двацец штверо. У руских оддзелєньох єст менєй дзеци, та су тераз, док ище вше информатика виборни предмет, зєдинєни до ґрупох з другима оддзелєнями.

информатично писмени. Нєшка дзеци знаю хасновац интернет, дружтвени мрежи, пренайсц музику, филми на интернету, медзитим, написац даяки текст, окреме кед ше треба притримовац дзепоєдних правилох писаня, тото уж нє так знаю, и нє барз су заинтересовани.

– Информатични кабинет на лєто прешириме, зєдинїме два учальнї, та у кабинету будзе вецей места и годно лєгчейше робиц. Любели бизме мац ище даскельо компютери. Тераз школа за тото нє ма можлївосци, алє провадзиме конкурси, свидоми же так можеме достац нову компютерску опрему, як цо ше два раз случело. Було би добре кед би у кабинету було голєм двацец компютери – гварела Вукица Петрович, директорка Основней школи у Дюрдьове. У тей хвильки информатику преподаваю двойо наставнїки, та школа и кадровски порихтана.

Но, тельо кельо информатика дзецом потребна, тельо им потребне и физичне, праве прето же вельо часу препровадзую дома при компютеру, а познате же кед дзецко длуго шедзи, викривя похребцину, зявюю ше и части деформитети рукох, або им очкодовани вид нє лєм пре монитор хтори зрачи, алє и пре барз швидке зменьованє шветлосци и контрастох... Прето думам же тоти цо одлучую о тим, муша добре роздумац на яки способ до настави уведу информатику – твердзи Славица Байор, директорка ОШ у Коцуре.

– Кед би информатика була обавязни предмет, вец би ше школярох оценьовало, та верим же би вони наставу озбильнєйше похопели. У чаше розвою технолоґиї, тото цо науча на годзинох може им буц лєм на хасен. Думам же нам нє потребна додатна обука, бо план и материя исти. Дюрдьовска школа добре опремена, лєпше аж и як даєдни стреднї школи у Новим Садзе, гварела Юґослава Радєн, наставнїца информатики у ОШ у Дюрдьове дзе тот предмет популарни, бо ше велька векшина школярох праве за ньго опредзелєла.

У коцурскей школи школяре информатику уча як виборни предмет уж коло 15 роки, а коло 8 роки єст диґитални кабинет хтори школа достала од Министерства просвити, науки и технолоґийного розвою. У нїм ше находза штири компютери, єден за наставнїка, и три за школярох. То барз моцни компютери и на кажди зоз нїх приключени по 10 монитори и опрема, так же тоти три компютери оможлївюю 30 школяром же би на нїх робели и учели ше. Кед у питаню кадри, директорка коцурскей школи гвари же шицко остава по старим, тоти цо викладали виборну наставу з информатики, буду викладац и обовязну.

ШКОЛЯРЕ МУША БУЦ ИНФОРМАТИЧНО ПИСМЕНИ – Ище вше зме нє достали урядову информацию о годзинох информатки, но вшелїяк же зме у цеку же ше спомнути предмет будзе обовязни. А информатика би требала буц обовязни предмет, бо информатична писменосц уходзи до общей писменосци каждого чловека, и школяре би требали одмалючка буц 27. ЯНУАР 2017.

Новому концепту настави информатики у основних школох задаток образовац школярох за нови часи диґиталного дружтва, за будучносц. На першим месце задаток научиц дзеци алґоритамски роздумовац, на другим – шириц знаня у познаваню технолоґийох. Добре познате же велї уж у тей обласци од нас одишли. Мушиме крачац за нїма, з тим цо маме, и так як знаме. Лєм би у месце нє стац. ■

РУСКЕ СЛОВО 19

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

ИНФОРМАТИКА будзе oбовязна

Фото: С.С.

наша тема:

У ДЮРДЬОВЕ ПРЕШИРЯ КАБИНЕТ

Пишу: С.Ф./М.А./С.С./Т.Х.

18 РУСКЕ СЛОВО

27. ЯНУАР 2017.

На годзини информати у дюрдьовскей школи

РУСКЕ СЛОВО 19

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

женоблоґ

Пише: Ясмина ДЮРАНЇН

йо, кончим цо треба, а воно – вербов клїн... Часто випаднєм така наївна же аж... Озда нїґда нє научим... А повем и тото же мой тонски знїматель, та на шицки тони хтори го окружую патри цаааалком иншак. Наприклад, кед дацо гласнєйше повем, вон гвари же лярмам. Кед з нормалним гласом, а вон же приповедам себе под нос. А кед дакус зацагнуте, та положи слухалки на уха. Нїяк нє добре. Нє вредзи приповедац о тим. Кажде ше прави. А я би буц така „чистуница”. Мушим отвориц очи, та так крачац през живот. Од тераз будзем иншак: кед ше збиєм з даским на драже нє мам ше цо пребачовац, алє здудрац же Меркуй дакус! Так. Нє будзем фермац живу силу! Правда, нє знам кельо ме тото будзе тримац. Чи себе нє будзем випатрац чудно кед ше опатрим до жвератка? Пред ким вец будзем нормална, а кого, у ствари, будзем спреведац? Уж сом заґажела до филозофиї, а нє будзем себе знац як розтолковац... Та, яка ме бриґа цо сушеда пове, я мотиль, зоз милион фарбами. Хто ше добре запатри – шицки увидзи, а хто нє – збере од оси. А кед треба – почнєм и бринїц, та увидзиме хто кого будзе слухац.■

Photofunia/Лю.Ц.

ТРЕБА ЛЄЦИЦ ЯК МОТИЛЬ, ДЖОБАЦ ЯК ОСА

email: jasmina.djuranin@gmail.com www.zenoblogija.com

є видзи ше вам же єст коло вас вше вецей людзох хтори ше правя, хтори ше указую же су иншаки як цо су... Єсам ти, мнє ше видзи. Дахто ше прави же є аж и на то вредни, дахто же шицким помага, дахто же є нєзаинтересовани, лєнїви... Так и з мою сушеду... Старша жена, нє ходзим до нєй на кафу, алє ше часто стретаме кед ше враца з церкви. Слава Исусу Христу! Готове за нєшка? Готове, сушедо... Видзим же сце нє богзна як одруцали шнїг пред хижу. Позавчером... А од теди сце нє одруцовали? Цо же? Озда сце хори? Нє хори зме, алє зме по цали дзень нє дома... А убил швет Янка, скаранїк єден, шицок шнїг зоз свойого мосцика преруцал на мою дражку, бо сом му нє сцела дац жем под аренду. Бодай би змочел ноги по колєна... Вецей сом ю нє слухала. Гоч сом ше єй сцела опитац чи ше споведала пред Крачуном. Така побожна жена, а войну у сушедстве зорвала... То було и скорей так, и сиґурна сом же о тим постоя потвердзени науково тези, рижни психолоґийни випитованя, алє и далєй нє знам прецо би ше дахто претварял. Ша, яки ши-таки ши, тото цо у авзлоґу, тото у дутяну. Лєбо це прилапя, лєбо нє... Я трепем сво-

20 РУСКЕ СЛОВО

27. ЯНУАР 2017.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ДРУГЕ СТРЕТНУЦЕ ШКОЛЯРОХ У РАМИКОХ „КАРПАТСКИХ ПАРАЛЕЛОХ” У КОВАЧИЦИ

ИНТЕРКУЛТУРАЛНИ ДИЯЛОҐ У Ковачици 21. и 22. януара отримане друге стретнуце школярох штреднїх школох з Руского Керестура, Србобрану, Вершцу и Ковачици у рамикох проєкта „Карпатски паралели”, прейґ хторого школяре рускей, сербскей, словацкей и румунскей заєднїци през интеркултурални диялоґ бешедую о своїх заєднїцких политичних, економских и културних вязох. Присутних школярох и їх професорох у Ковачици привитала о.д. директора Ґимназиї „Mихайло Пупин” Таня Брткова, а детальни податки о словацкей заєднїци у Сербиї презентовала членїца Националного совиту Словацох Ярмила Чендич. Школяром зоз штирох школох презентовани важни историйни датуми и подїї хтори уплївовали на будзенє националней свидомосци концом 19. вику на просторе южней Угорскей, а през интерактивну роботню реконструовали тот час, у складзе з предзнанями и мрию. У Ковачици учашнїки у проєкту нащивели Євангелистичну церкву и видзели монументалну слику велького барокного маляра Константина Данила, Ґалерию з меном найпознатшей наївней малярки Зузани Галуповей, як и Ґалерию у Уздину, дзе представени малюнки румунских малярох-наївцох.

Проєкт Карпатски паралели почал у септембру 2016. и тирва по конєц априла того року. Перше стретнуце школярох було у Вершцу, друге тераз у Ковачици, а закончуюце будзе у Руским Керестуре. Ношитель проєкту „Карпатски паралели” Завод за културу войводянских Руснацох, з финансийну потримовку Фонду за отворене дружтво. М. З.

ЕКСТЕРНА РЕВИЗИЯ У ВЕРБАСКИХ ШКОЛОХ

ДВА ШКОЛИ ОЦЕНЄТИ З НАЙВЕКШУ ОЦЕНУ Основна школа „Брат ство-єдинство” зоз Вербасу ше може похва лїц зоз найвисшу оцену хтору дод зелює Тим за вонкашнє вреднованє основних школох, од но сно екстерна ревизия. Тим школу нащивел 30. новембра кед и окончени екстерни надпатрунок у рамикох вреднованя ква литета роботи. По сле осем тижнь ох ана лизи спатреного, до тей образовней установи сцигол службени звит Школскей управи Нови Сад, у хторим ОШ „Брат ство-єдинство” оценєта з найвис шу можлїву оцену – штверку, пише портал верба скей општини. Екстерна ревизия на тот спо соб оценєла цалосну образовну систему и роботу у Основней школи „Братство-єдинство” у Вербаше. У вербаскей општини у

27. ЯНУАР 2017.

тим городзе за остатнї рок тодруга основна школа хтора до стала найвисшу оцену за роботу од Школскей управи Нови Сад, понеже штверку до стала и вербаска ОШ „Светозар Милетич”. Од 30 стандардох, ОШ „Братство-єдинство” витворела 28, цо представя 93 одсто, медзи нїма и 15 стандарди ключни за вреднованє, одно сно 100 одсто ключних стандардох. Понеже ше з оцену 4 оценює установу хтора витворює вецей як 75 одсто стандардох, уключуюци и 100 одсто ключних за вреднованє, то барз вельки успих у роботи – сообщене з ОШ „Братство-єдинство”. По словох директорки Славици Ше стович, заняти у Школи ше найвецей цеша з фактом же шицки индикатори хтори провадза наставни процес оценєти з найвисшу можлїву оцену – штверку, цо доказує квалитет настави у тей школи. – Так високо оценєта робота школи дава витор до хрибта шицким актером образовно – воспитного проце су, же би и далєй унапредзовали шицки обласци роботи и остали школа хтора витворює замерковани резултати на шицких польох – гварега Ше стовичова и додала же у службеним звиту Тиму вонкашнїх евалуаторох визначене же ОШ „Братство-єдинство” може буц приклад другим таким установом, гутори ше у сообщеню порталу vrbas.net. Т. Х.

РУСКЕ СЛОВО 21

ROK XII

ЯНУАР 2017 ^islo 28 (130)

У СЛОВАЦКЕЙ НЄТ ЗАКОН О НАЦИОНАЛНИХ МЕНШИНОХ

Фото: М. Гудак

Пише: Блажена ХОМА ЦВЕТКОВИЧ

МЕНШИНСКИ ПРАВА У ЖЕМОХ В4

Република Словацка єдна зоз державох ЕУ у хторей жию припаднїки аж 13 националних меншинох, а процент жительства даєдних од нїх на уровню мацеринского язика висши як на уровню вияшньованя националносци. Русинох/Руснацох по остатнїм попису єст вецей як 50 000, и дзекуюци праве такому вияшньованю тераз су на трецим месце по велькосци, после мадярскей и ромскей заєднїци.

едзитим, окрем самого финансованя, хторе законски реґуловане, питаня правох у шейсцох приоритетних обласцох, предписаня, образованє, култура, главни институциї, медиї и власц, русинска меншина, а и други меншини, ище вше то нє маю реґуловане зоз окремним законом, так як цо реґуловане у других державох ЕУ у окруженю, точнєйше Ческей, Мадярскей, Польскей, бо власц у Словацкей предлог о Закону правох националних меншинох ище вше нє прилапела. Прето нєобходни розвой програми з хтору би ше поставело штредньорочни цилї за розвиванє меншинох, та и русинскей.

ЗАКОН БУДЗЕ НА ХАСЕН И РУСКЕЙ, И ДРУГИМ МЕНШИНОМ Праве прето о тим Русини/Руснаци нєпреривно дискутую на Округлих столох, семинарох, конференцийох дзе участвую вецей русински орґанизациї и маю започати виробок законского предлогу о правох меншинох, хтори би могли хасновац нє лєм Русини, алє и други меншини. Семинар под назву „Поровнаня у обласци обезпечованя законодавних рамикох националних правох у рамикох державох Вишеґрадскей инициятиви” (В4, Ческа, Словацка, Польска, Мадярска), хтори бул штредком децембра 2016. року у Братислави, а у орґанизациї Здруженя интелеґенциї Русинох Словацкей, позберал фаховцох же би ше ознова дискутовало о хаснованю язикох националних меншинох, дефинициї националней меншини, функционованю меншинских владох, финансованю кул-

22 РУСКЕ СЛОВО

тури, образованю, медийох и других активносцох меншинох хтори би место у 23 розличних законох могли буц у єдним – Закону о защити правох националних меншинох, закон ма предвидзиц Устав. На Семинару о законох хтори реґулую защиту меншинох у жемох В4 бешедовали Клаудия Секереш, о правох меншинох у Мадярскей, Боґдан Ґамбаль о правох у Польскей, Мартин Дуфала о ситуациї у Ческей, Радослав Янкович представел часци закона у Горватскей, док Олена Папуґа бешедовала о законох и правох меншинох у Сербиї. Присутна була и панї Ирена Лоркова зоз Министерства вонкашнїх дїлох европских роботох СР и Ласло Буковски, представнїк Влади РС за народни меншини, хтори гварел же задаток власци и таких сходох же би ше вєдно пренашло даяки рецепт-модел з хторим би ше застановело тренд асимилациї и вихасновало предносци яки Европа дава. Панї Секерешова бешедовала о закону правох меншинох у Мадярскей хтори облапя и малопроцентни меншини, дзе спада и русинска, и вони маю право вибрац меншинску локалну самоуправу у општинох, валалох, дзе жиє одредзене число меншинских виберачох. Русини у Мадярскей маю даскельо дешатки русински локални самоуправи хтори ше финансує зоз державного буджету, з локалних самоуправох и власних приходох, приходох зоз маєтку и других. На остатнїм попису у Мадярскей Русинох було 3 882, алє лєм 7,7 проценти облапя младшу популацию до 14 рокох, и гоч зазначене пороснуце аж до 186 проценти, у одношеню на вкупне число тей мешини, 27. ЯНУАР 2017.

РУСКЕ У ШВЕЦЕ то барз мало, а спаднул и процент тих хтори припознали свой русински язик як мацерински.

ПОРЯДНЕ ФИНАНСОВАНЄ З ҐРАНТОХ

Ґорлицох. Вєдно єст коло 300 школярох и на тото ше дава окремни дотациї, держава финасує и видавательну дїялносц, найвецей 3 кнїжки до рока, два алманахи, алє и ЦД и за видаванє нєпериодичного материялу. Ґранти доставаю и библиотеки, театри, фестивали або народни музеї як наприклад у Зиндранове. Алє найвецей идзе на фестивали. Ґрантова система зоз законом наганя державу же би ше притримовала терминох, цо добре.

У Ческей жиє нєвельке число жительох хтори ше вияшнюю як Русини (коло 739 по попису зоз 2011, гоч их єст вельо вецей, нє вияшнєтих) и наймоцнєйше здруженє то Русинска инициятива Ческей хторе през дружтвени и културни збуваня роби на освидомйованю о русинСЕРБИЯ ПРИКЛАД ДОБРОГО ЗАКОНА скей припадносци. Закон о правох меншинох у Ческей, О ПРАВОХ МЕНШИНОХ о хторим бешедовал пан Дуфала, функционує од 1991. року, и у тей держави єст аж 14 меншини дзе спада и руО закону у хторей ше реґулую права меншинох У Горватсинска, а найвекши приоритети ше дава на право уча- скей бешедовал и Радослав Янкович и гварел же вон подобствованя меншинох у питаньох хтори ше одноша на про- ни закону у Мадярскей и по нїм меншини маю право на свой блеми у їх општинох и реґионох, док други приоритет у мацерински язик, маю право глєдац документи на двох язиЗакону то право на образованє на мацеринским язику. кох, право на швета, обичаї, символи там дзе єст голєм єдна На основи Закона о меншинох, активносци народно- трецина жительства тей меншини, Нажаль, ище вше остал сцох у Польскей финансовани зоз ґрантох вецей мини- проблем же представнїк ґрупи меншинох у хторей болгарска, стерствох. За меншини ше видвоює коло 3,4 милиони нємецка, турска, ромска, влашка, руска чежко можу войсц до еври, алє на сами лемковски активносци дава ше лєм 9 Собору, бо их уж у даскельо виборних циклусох представя проценти, а то мало, гварел Боґпредставнїк з найвекшей меншини, ромскей, дан Ґамбаль зоз Польскей. На гоч у тих меншинских радох тоти меншини остатнїм попису число Лемможу давац Парламенту свойо предкладаня. кох/Русинох ше звекшало скоро И на концу о тей теми и тезох о порихтаза дупло и тераз их єст коло 10 них законодавних намирох правней защити 531 тисяча. Медзитим, у Польнационалних меншинох у Словацкей бешескей єст досц здруженя Україндовал и Владимир Минчич, орґанизатор и цох русинского походзеня, так модератор Семинара, толкуюци же и попри же векшина русинских пенєжох звекшаного числа Русинох, хтори прето тезоз ґрантох одходзи праве на раз доставаю дакус вецей пенєжи, право українски активносци и з тим гласа ище вше нє маю и як основни проприходзи до однародзованя Рублем визначел – же у Влади Словацкей Русинох/Лемкох, заключел Дуфала, сини ище вше нє маю своїх представнїкох, и додал же ту держава нє цалком хтори би заступали їх интереси. Минчич засполнює Закон о меншинох, и то ключел же потримовка политичних партитреба роздвоїц, бо ше вец найвейох и посланїкох вшелїяк барз потребна, цей финансує лєм українски акгоч сами Русини чежко буду мац свойого тивносци. Русински ше виучує Тот Семинар часц проєкта Чемерица 5, представнїка, алє без огляду на политику, як факултативни язик, у двох а тиж так и кампаня пропаґованя русин- тоти права меншини муша мац, а меншини ского язика, у рамикох ґрантовей схеми предшколских установох, 36 у „Потримовка и охрана людских правох би требали буц єдинственши, наступиц основних и у єдней Ґимназиї у и шлєбодох ЛП/2016” вєдно и прицискац Владу же би вигласала таки закон. Бо нєт хасну од того же влада сце таки закон, кед ВИМЕНЇЦ ЗАКОНИ У ОБРАЗОВАНЮ по тим питаню нїч нє роби, нажаль уж 25 роки. На концу поведзене же окрем правох у спомнутих шейсцох обласцох, Олена Папуґа, посланїца у Народней скупштини и будуци стандарди би вшелїяк звекшали и учасц меншинох представнїк Сербиї на Семинаре вичерпно бешедоу явним живоце. Окреме нє треба вихабиц важне условиє вала о правох меншинох у Сербиї и виволала найформованя националних совитох меншинох, канцеларийох векше интересованє учашнїкох, толкуюци же у наи Фонд за розвой меншинох, а спатрац ше нє муши лєм на шей держави меншински права наисце добре реґузакони у гранїчних жемох В4, алє и Сербия може буц приловани през закони, зоз Уставом у члену 97, хтори нє клад у хторей добре реґуловани Закон о правох меншинох. лєм на паперу, алє ше их углавном запровадзує и поТото цо заєднїцке векшини жемох Вишеґрадскей иничитує и у пракси. Вше єст простору за злєпшанє зациятиви же им держава дава релативно достаточно пенєкона о меншинох и прерозподзельованє приоритетох, а култура, як тераз, нє шме буц приоритет. Прежи за активносци и же меншини маю права и активно то основне вименїц закони у образованю, положиц участвую у локалних самоуправох. Припаднїки меншимацерински язик як обовязни предмет, бо язик то нох, затераз, досц участвую у култури, алє кед би мали фундамент идентитета єдней меншини а, кед дзеци кровни закон о правох меншинох, можлїве же би даяки нє буду знац свой мацерински язик, асимилация буддруги обласци мали приоритет. Сербия гоч и нє у ЕУ, везе ище векша и идентитет ше будзе трациц, гварела лїм приклад як би требало реґуловац права меншинох и Папуґова, и додала же барз добре же и посланїки зоз законом, лєм би место терашнїх приоритетох, насамможу дац свойо суґестиї на вименки закона, цо Слопредз култури, требало на перше место положиц образовацка ма проблем, бо нє ма своїх посланїкох у Влади. ванє и його закони лєпше применьовац у пракси. ■ 27. ЯНУАР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ З МАЛЖЕНСКУ ПАРУ МАРИНУ СЕСЕНКО И МИЛАНОМ КАЛУШЕВИЧОМ, НОВИМА ЖИТЕЛЯМИ РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ВАЛАЛ ЗМЕ ПОЛЮБЕЛИ ЯК СВОЙ НОВИ ДОМ

Пише: Мария АФИЧ

Гоч ше остатнї роки з Руского Керестура велї фамелиї виселєли на рижни боки швета, єст вше вецей и тих цо до ньго приходза и одлуча у нїм остац жиц. Така и малженска пара Марина Сесенко и Милан Калушевич котри од предпрешлого лєта у Керестуре почали свой живот, збудовали свой дом и жадаю ту остац

икаве же Марина и Милан дакедишню Бруґошову хижу на Вельким шоре у Керестуре вибрали з фотоґрафийох хтори им приятелє з Оджаку послали до далєкей Русиї, до Сибиру. Милан и Марина там жили и робели. Вон по фаху будовательни инжинєр, а там на роботу пошол зоз Сербиї. Пред тим жил у Чачку, а народзени є у Вербаше дзе и одроснул. Марина зоз сибирского городу Иркуцку. ОД ВЕЛЇХ МЕСТОХ ВИБРАЛИ КЕРЕСТУР – Понеже сом ище давно чул за Керестур и Руснацох, знал сом же тот валал мирне место, а у нїм вредни, способни людзе. Цагало ме присц ту, гоч сом могол виберац и Кулу, або Вербас. После седем рокох роботи у екстремних условийох, були ми потребни мирне место и мирни живот. А Керестур цошка окремне, ище є и руски, а и Марина Русиянка, та и то бул якиш добри знак же ту треба остац – толкує Милан. На питанє як то же пришли жиц до Керестура, Марина гвари же Керестур вибрали зоз шерцом.

24 РУСКЕ СЛОВО

– Опатрали зме и други хижи и по Войводини и долу по Сербиї. Кед зме пришли ту, до Керестура, до хижи хтору зме ище у Русиї видзели на фотоґрафиї, вецей зме нє роздумовали... Як толкує Милан, гоч хижа була стара и запущена, видзел по Марини же ше и єй попачела и одлучели уложиц до нєй вельки труд и пенєж же би з нєй створели свой нови дом. – Як ин жи нєр ро здумо вал сом чи пра виц но ву хи жу, чи ре но ви рац ста ру... Ви брал сом тото дру ге. Знам цо значи на би ва на хи жа, то при род ни изолатор од жи ми и го ру ча ви, и барз ше до бре скла да зоз су ча сни ма мате ри я ла ми. Правда, лєм за ґип сар ски ро боти з хто ри ма ца ла хи жа по ро бе на, запла це ли зме 5 ти ся чи еври, а дру ге, най анї нє споми нам. Но, о да я ки три ме ша ци зме ю цал ком пре тре сли, ушо ре ли за на шо потре би, ку пе ли ме бе ль, уведли ета жне зо гри ва нє... Оста ло нам ище по ро биц фа са ду, капу ри, а дру ги ро боти поробиме за на яр –за до воль но гва ри Ми лан. 27. ЯНУАР 2017.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ – Створели зме наш цепли дом, и кед оддакаль приходзиме, радуєме ше и гвариме себе, пришли зме дому – дополнює го Марина. НАШЛИ ШЕ У ДАЛЄКИМ СИБИРУ Милан 22 роки бул заняти у єдней беоґрадскей фирми, и кед фирма препадла, мушел ше знаходзиц, бо требало и двох синох школїц и дацо робиц. Так го животна драга пред седем роками одведла до далєкей Русиї, до єй найоддалєншого краю у Сибиру, на крайнї восток до Якутиї. Милан франтує же кед з того места руциш камень, такой ши у Япону. – То огромни пространства яки ми анї задумац нє можеме. На Сибир сом з Москви путовал два днї и два ноци. Отамаль шейсц годзини на авиону до Иркуцку, а вец ище седем годзини на меншим авиону по єден менши город. Далєй сом путовал на теренскей превозки од осем по петнац годзини, кеди як – памета наш собешеднїк. Марина родом зоз Иркуцку, тиж сибирского городу хтори од Москви оддалєни шейсц годзини на авиону. Находзи ше при Байкалским озеру хторе найвекше на швеце. По єй словох Иркуцк барз красни город, ма 900 000 жительох. З Миланом ше там и упознали, та остатнї три роки Марина зохабела свой город и вєдно робели у

Новим Уренґою хтори на самим сиверу Русиї, у беоґрадскей фирми „Биометал строй”. – По фаху сом економиста-финансиєр, а там сом робела у емиґрацийним оддзелєню на визираню и авио-картох за роботнїкох, бо на будовалїщу робели штири и пол тисячи роботнїки – толкує Марина. На нашо питанє як ше одлучела присц жиц ту, до Сербиї, Марина гвари же ю Сербия „освоєла” кед пред даскельома роками була першираз, а пре Миланову визу, мушели остац цали мешац. Були на прекрасних Дивчибарох, а Марина за тот час и робела у шедзиску фирми у Беоґрадзе. – Тото ми остало на души и прето кед зме одлучели закончиц зоз роботу у Сибиру, нє було дилеми кадзи пойдземе. Гоч я, поправдзе, шнїла пойсц жиц даґдзе на заход, до Нємецкей поведзме. Тераз нїч нє бануєм и ту ми барз крашнє – гвари наша собешеднїца. ТОТА НАША ЖИМА ЗА НЇХ – НЇЧ

Як зме уж спомли, Милан и Марина барз полюбели свой нови дом. Чувствую же их прилапели у валалє, бо уж велїх у нїм упознали, поготов им спочатку вельо помогли бачи Емил Сопков и його супруга од котрих купели хижу. Марина залюбена до здравих стилох живота, та упознала велї зродни души. – Кажде рано одходзим на преходзку, та ме людзе ДОЖИЛ МИНУС 58 СТУПНЇ стретаю, а раз ме єдна жена застановела и опитала ше – У Якутиї зме робели за нафтни компаниї „Транми же чи я тота Русиянка цо ше ту приселєла. Набешеснєфт”, а финансовала нас Руска Федерация. Праведовали зме ше и то ми барз симпатичне. То прикмета мали зме построєня за вицагованє, пречисцованє и лих местох же ше шицки познаю, и мнє то нє завадза. транспортованє нафти... Там найжимнєйша обасц на Почала сом ходзиц и до терховнї „теретани”, дзе сом ше швеце хтора населєна з людзми, вонка було минус 58 и сприятелєла з власнїцу Илону Зарубицу и єй мацеру – ступнї. Роботнїки вонка робя по 12 годзини без шлєтолкує Марина, хтора ше ище у Русиї занїмала и з йоґу, бодного дня и нє уходза ше ограц, бо би нє було дота и ту, односно у Червинки зоз тим предлужела. бре... Зогриваю ше у роботи, док ми як руководителє – Любим здрави стил живота и костираня, веґетариянмали дакус привилеґиї. Домашнїм роботнїком лєгчека сом уж штири роки, а ту, на валалє, овоци и желєняйше, бо вони там народзени, док нашим, лїкаре преви єст кельо сцеш. Йоґа то нє лєм физични вежби, алє и поручую там остац лєм два роки зоз павуами. Но, я у животна филозофия хтора ми дава и вельку ширину у Якутиї бул три роки, алє, вообще у Сибиру сом остал одношеню на розличносц людзох, и по националносци, аж седем. Чловек шицко витрима, поготов кед мотиабо по вири, гоч по чим – прешвечена Марина. вация и заробок – спочатку то було и до 100 долари Обидвойо маю и велї плани. Затераз им одвитує сводньово – гвари Милан. йофайтови одпочивок, а як гваря, любя и вандровац, та нащивели велї ме ста, а у плану им ище вецей путовац. Планую купиц и моцни авто з хторим би путовали по Европи, алє и 10 000 км до Иркуцку. Гоч за нїх тота наша жима нїч, як дознаваме, ту пре влагу чежше поднєсц минус 20 як на Сибиру минус 40. Лєдво чекаю яр же би ше рушели по вонку, алє и по садзели овоцнїк, заградку и квеце... Обчекую и нащиву Маринового сина и єй мацери. Закончуєме розгварку з констатацию же нови жителє Кере стура барз задовольни. Милан гвари же вельо розуми по руски окреме кед ше помали бешедує. Патри и нашо ТВ емисиї, а Марина надодава же вше треба научиц и язик штредку у хторим жиєш, та ше и тому Пес Медо як член фамелиї буду намагац. ■

27. ЯНУАР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 25

ДУХОВНИ ЖИВОТ КОЦУР

БОГОЯВЛЄНЄ НАЯВЕЛО ПОШВЕЦАНЄ ОБИСЦОХ Пошвецанє обисцох уж длуго познати обичай у Коцуре и по наших местох, та так и того року Коцурци чекали паноца же би го привитали у своїм доме. Пошвецанє обисцох у Коцуре ушлїдзело после пошвецаня води на Богоявлєнє, и будзе тирвац и шлїдуюци тидзень. Вода пошвецана у Велькей служби Божей на швето Богоявлєнє, 19. януара, а служели ю парох о. Владислав Рац и о. Яков Кулич. Дзень кед ше Господь Бог обявел людзом у форми Святого Духа, док Йоан кресцел Исуса Христа на рики Йордану о. Рац у казанї описал як доказ же наша християнска вира наисце од Бога, а нє видумана од людзох. Воду, хтору порихтала парохия, як и судзини з воду хтори до церкви принєсли парохиянє, о. Владислав Рац и о. Яков Кулич пошвецали по законченю Велькей Служби, а швецену воду могло набрац цали дзень и однєсц дому. Паноцове пошвецанє почали такой, нащивююци и пошвецуюци Манастир шестрох служебнїцох, а пошвецанє обисох по валалє почало такой шлїдуюци дзень по ве-

льким шоре, а будзе тирвац покля паноцове нє обиду цали валал. У каждим обисцу хторе паноцец нащиви модлї ше за здравє, любов и злагоду, як и напредованє обисца. Попри грекокатолїцких, и православни и римокатолїцки вирнїки тих дньох чекали паноца. Т. Х.

КУЛА

ДЗЕЧНЄ ПРИВИТУЮ ПАНОЦОХ

НАЩИВА И ПОРА ДА З ПАРОХИЯНАМИ

Вербаски вирнїки тиж мали нагоду привитац паноца до свойого обисца. Обисца по Вербаше пошвецали паноцове о. Алексий Гудак з парохиї Покрова Пресвятей Богородици и о. Иґор Вовк з парохиї св. Владимира прешлого тижня. За парохиянох старовербаскей церкви пошвецанє почало такой на Богоявлєнє, 19. януара. Парох о. Алексих Гудак за осем днї обишол коло 250 обисца, и пошвецел их. О. Иґор Вовк, парох церкви св. Владимира пошвецал обисца у Новим Вербаше, а найвецей обисца нащивел у населєню „Виноґради”. После пейцох дньох кельо бул предвидзени час за пошвецанє, о. Вовк нащивел и вирнїкох у Змаєве. Т. Х.

Фото: Наташа Петрович „Ридне слово”

ВЕРБАС

У парохиї священомученїка Йосафата у Кули дзень по швету, почало пошвецанє обисцох з Богоявлєньску воду, хтора пошвецена на саме швето, 19. януара. Службу Божу на Богоявлєнє на 9 годзин служел домашнї о. Платон Салак, ЧСВВ, а потим пошвецел воду хтору вирни однєсли до своїх домох. О. Салак Службу Божу з пошвецаньом води исти дзень, на 12 годзин, служел и у филияли кулскей парохиї у Крущичу. Пошвецанє обисцох у Кули и Крущичу будзе по звичайним розпорядку и поради з парохиянами, як у тей парохиї звичай уж вецей роки. Пошвецанє того року годно потирвац длужей, понеже место дотерашнїх двох священїкох, у Кули тераз службує лєм о. Платон Салак ЧСВВ. М. А.

26 РУСКЕ СЛОВО

27. ЯНУАР 2017.

ДУХОВНИ ЖИВОТ У ПАРОХИЙОХ У ШИДСКЕЙ ОПШТИНИ

БЛАГОСЛОВ ЗОЗ ШВЕЦЕНУ ВОДУ На швето Богоявлєнє у грекокатолїцких церквох на подручу шидскей општини пошвецена вода хтору потим вирни одноша до своїх обисцох. Як и каждого року, паноцове з богоявлєнску воду благословя обисца вирнїкох по утвердзеним розпорядку. У Шидзе парох о. Михайло Режак благословиц почал такой на швето, штварток пополадню, а пошвецанє тирвало по стреду. Як наглашує о. Режак, пошвецанє обисцох нагода и же би ше парох голєм раз до рока у обисцу стретнул з вирнима и з нїма побешедовал. У Шидзе поблагословени вецей як сто обисца, а парохови помагали виронаучни школяре, як и члени Церковного одбору. У нашей парохиї у Беркасове парох о. Владимир Еделински Миколка благо словиц обисца почал дзень пред шветом єдну часц валала, а на швето пошвецел и другу часц. Пошвецени 62 обисца, а паноцови помагали виронаучни дзеци. Пияток о. Еделински пошвецал обица у Филияли у Бикичу. Пошвецене 51 обисце, а по пошвео. Дарко Рац у Бачинцох обишол цаню ходзел дзвошейдзешат обисца нар.

о. Владимир Еделински Миколка пошвеца обисца у Беркасове

о. Михайло Режак зоз найстаршу парохиянку у Шидзе Марию Лабош

Подобно було и у парохиї у Бачинцох дзе парох о. Дарко Рац, през два днї пошвецел коло 60 грекокатолїцки обисца, котрому тиж помагали виронаучни щколяре. Вл. Дї.

ДЮРДЬОВ

ПРЕСЛАВЕНЕ ШВЕТО ГОСПОДНЄ На Богоявлєнє по юлиянским календаре, у дюрдьовскей парохиї Рожде ства Пре святей Богородици по велькей Служби Божей пошвецена вода. Службу служел дюрдьовски капелан о. Михаил Холошняй, а за кларисами на Служби шпивали члени Холошняйовей фамелиї. У казанї о. Михаил Холошняй наглашел значносц того швета, насам-

У ҐОСПОДЇНЦОХ У парохиї Святого Архангела Михаїла у Ґосподїнцох, 19. януара вирни преславели швето Богоявлєнє Господнє, служел ґосподїнски парох о. Михаил Холошняй, а вирни до своїх обисцох однєсли Богоявлєнску воду, котри такой ютредзень почал пошвецац обисца.

27. ЯНУАР 2017.

предз о води як природному елементу, алє и заґадзеней води за пице, як актуалней теми. – Прето поволуєм же бисце ше модлєли же би у нашим живоце и наших фамилийох було цо вецей правей, добрей и води за пице, же би у наших штредкох було цо вецей Бога, роздумованя о Божих законох и Божих вредносцох – гварел о. Михаил Холошняй. Члени Церковного одбору по Служби вирнїком помагали набрац швецену воду, хтору вони однєсли дому. Зоз богоявлєнску воду буду пошвецени обисца вирних. Почало ше од улїцох од Шайкашу ґу Жаблю. На Служби обвисцене же мож обновиц и закуп столкох за чечуци рок. С. С.

РУСКЕ СЛОВО 27

Своєй милей нини

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

МЕЛАНИЇ НЯРАДИ народзенeй Варґа (16. II 1944 – 17. I 2017) з Руского Керестура

ПЕТРО РАҐАЇ (1930–2017)

Памятку на ню чуваю Натка Зазулякова з фамелию, Сенка Варґова з дзецми и Таня Хринова з фамелию Най спочива у мире Божим! Нашей почитованей

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 14. януара 2017. року преселєл ше до вичносци наш мили супруг, оцец, дїдо и прадїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

Памятку на ньго вично буду чувац супруга Мария, син Владимир зоз фамелию и дзивка Мелания Колбас зоз фамелию СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. януара 2017. року наполнєли ше шейсц смутни мешаци як нас занавше зохабела и преселєла ше до вичносци наша мила мац

АМАЛИЯ ГОРНЯК (1942–2016) з Руского Керестура МЕЛАНИЇ НЯРАДИ з Руского Керестура Oд сватових Рамачових з Нового Саду

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. януара 2017. року наполнюю ше 10 роки як нас зохабела наша мац, баба, прабаба и чукунбаба

Дня 30. марца 2017. року наполня ше 33 роки як нас зохабел наш оцец, дїдо, прадїдо и чукундїдо

Мила мамо, вашу любов и доброту навики будземе чувац у своїх думкох и шерцох и нїґда вас нє забудземе. Син Янко и нєвеста Снежана Спочивайце у мире Божим! Дня 29. януара 2017. року наполнюю ше дзевец смутни роки як нє з нами наша наймилша

ТАМАРА ПАП (1979–2008) з Нового Саду Кажди дзень зоз нами у молитви у наших шерцох, думкох и споминаню... З любову, Твойо наймилши СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. януара наполнюю ше 15 роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

АМАЛИЯ НАДЬ МИХАЙЛО НАДЬ народзена Гербут (1912–1984) (1917–2007) з Руского Керестура Охабели сце нам вельо красни совити, так же вас вше споминаме. Вашо наймилши синове Михал, Владо, Славо и Дюра, нєвести Наталия, Мария, Ружа и Славица, унуки Натка и Дюра, Кимо и Весна, Марча и Славо, Любомир, Владимир, Таня и Драґан, Оля и Станимир, Златко, Саша, Зоран и Лариса, Наташа и Славко, Мирослав и Сандра, праунуки Лариса и Мижо, Цеца и Давид, Иґор зоз Бояну, Катарина, Дьордє и Срдян, Лазар и Душан, Елияс и Самуел, Андрей и Алексей и чукунунуки Тат`яна и Даниєлка Спочивайце у мире Божим!

28 РУСКЕ СЛОВО

ДЮРА ГАРДИ (1944–2002) зоз Кули и Руского Керестура Роки преходза, а жалосц и смутки оставаю. З любову и почитованьом памятку на ца навики буду чувац супруга Наталия, дзивка Сенка зоз фамелию и син Сашо зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

27. ЯНУАР 2017.

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. януара 2017. року наполнєл ше смутни рок як ме занавше зохабел мой мили супруг

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 23. януара 2017. року упокоєла ше наша мила мац, баба и прабаба

САША ПАП (1982–2016) Слизи у очох, боль у шерцу Ангели на нєбе дзвери отворели Шлїди його остали А мнє пражнїну у шерцу зохабели НА ЗДОГАДОВАНЄ

Супруга Мака НА ЗДОГАДОВАНЄ

НАТАЛИЯ ПАПУҐА (20. III 1930 – 23. I 2017) САША ПАП з Руского Керестура Рана на плюцох настала, вше векша була, дихац нє дала. Пред роком єдним кратки, красни 33 роки живота прервала. Ожалосцена шестра Сена зоз мужом Михалом и дзецми Дамиром и Давором Спочивай у мире Божим!

З любову и почитованьом памятку на Вас будземе чувац꞉ дзивки Фемка Жирошова зоз супругом, Меланка Сопкова зоз супругом, Златка Ґалускова зоз супругом, унуки Наташа, Серґей, Иван, Тат`яна, Валентина и Александар и праунуки Давид и Павел Дзекуєме шицким котри ю пришли випровадзиц на єй остатню драгу Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. януара наполнєл ше смутни рок як нас занавше зохабел мой мили брат

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. януара 2017. року наполня ше шейсц жалосни мешаци як нас занавше зохабел наш мили супруг и оцец

САША ПАП (1982–2016) Нїґда вецей, Сале, нє увидзим твой ошмих, нє учуєм твой глас, алє знай же ши у наших думкох, занавше у наших шерцох. Твоя шестра Светлана зоз супругом Предраґом и дзецми Миляном и Душаном

САШО ПАП (1982–2016) з Руского Керестура Памятки на тебе чува брат Владо зоз супругу Тамару и дзецми Адрияну и Дорияну Спочивай у мире Божим!

САША ПАП з Руского Керестура Чежко прилапиц правду же ши вецей нє зо мну, алє красни памятки на це ми даваю моц крачац далєй. За твою доброту и ошмих дзекує ци шестра Ванеса

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. януара 2017. року наполнєл ше смутни рок як ме занавше зохабел мой мили брат

САША ПАП (1982–2016) Сашу, прешол смутни рок як це нєт, як нє чуц твой глас. Знам, нїґда вецей ме нє дочекаш, нє опиташ ми ше꞉ „Ей, як ши, дзе ши?” Хибиш ми, будзем чекац хвильку кед ше знова стретнєме Ожалосцена шестра Маря зоз Дюком

27. ЯНУАР 2017.

СТАНИСЛАВ ДЖУДЖАР (1935–2016) з Руского Керестура Памятку на ньго навики буду чувац супруга Мелания, дзивка Вирка и жец Душко Най спочива у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. януара 2017. року наполнєл ше рок як ши нє з нами

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. януара наполнєл ше рок як нас кум зохабел и преселєл ше до дому зоз хторого ше вецей нє враци

САШО ПАП (1982–2016) з Руского Керестура Памятки на тебе чуваю шестра Злата зоз супругом и дзецми Бучково Спочивай у мире Божим!

САШО ПАП (1982–2016) Пред роком зме це випровадзели на драгу, нє думаюци же то будзе САШО ПАП Найкрасши памятки на це остатня драга Спочивай у мире Божим! чуваю кумово Русово Спочивай у мире Божим! Родичи Сабадошово

НА ЗДОГАДОВАНЄ

РУСКЕ СЛОВО 29

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 23. януара 2017. року наполнєли ше точно шейсц мешаци од кеди нас, после длугей и чежкей хороти занавше зохабела наша мила и добра дзивка и мац

ГЕЛЕНКА САБОЛ народзена Хома (1951–2016) з Нового Саду

НАТАЛИЯ РЕГАК народзена Ґовля (1947–2016) з Вербасу

Прешли уж шейсц мешаци як ши вецей нє з нами, мила наша. Час преходзи, алє боль и смуток нє. Боляци и смутни чувства занавше оставаю у наших боляцих душох и шерцох, одкеди це шмерц занавше одвоєла од нас. Була ши нам найвекша и права потримовка у живоце на хтору зме вше могли раховац у чежких часох. Гоч ши тераз далєко од нас, памятку на тебе, твою доброту, вельку и нєсебичну любов и пожертвовносц навики буду чувац у своїх думкох и боляцих шерцох твойо навики ожалосцени мац Гелена и син Владимир Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ На наших милих родичох

ВЕРУНА ПАВЛОВИЧ ДЮРА ПАВЛОВИЧ народзена Будински (12. III 1931 – 1. VIII 2016) (23. VI 1933 – 27. I 1997) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на Вас чуваю дзивки Йоска Паланчайова, Меланка Колошняйова и Верунка Катонова зоз своїма фамелиями Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. новембра 2016. року наполнєли ше 37 роки як нас охабел наш мили оцец и дїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. фебруара 2017. року наполнї ше жалосни рок як престало дуркац шерцо моєй милей супруги, мацер, швекри и баби

Дня 29. януара 2017. року наполнї ше рок як нас зохабела мила мац и баба

Днї нєублагаюцо преходза та з нїма прешол и жалосни рок як ши нас, после наисце барз чежкей хороти, зохабела у вельким жалю и болю за тобу. Нє можем ше помириц же це вецей нєт медзи нами. Памятку на це, на твою доброту, веселу подобу и любов хтору ши нам давала, навику чуваю ожалосцени твой супруг Яким, синове Звонко и Златко, нєвеста Лепосава и унуки Дарко, Марина, Даниєла и Никола Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. фебруара 2017. року наполї ше рок як нас занавше зохабела наша мила андя

НАТАЛИЯ РЕГАК народзена Ґовля (1947–2016) з Вербасу У паметаню нам остал шицок час препровадзени з тобу, хтори ши нам з любову и вислугу подаровала. Андя Йозефина Регак з фамелию Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 18. януара наполнєли ше 10 роки як нас зохабела наша мила супруга, мац, баба и прабаба

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

ВЛАДИМИР МОНАР (1939–1979)

КСЕНИЯ МОНАР народзена Бодваньски (1941–2016)

Памятку на вашу доброту навики будземє чувац и нїґда вас нє забудземе. Дзивка Веселка, жец Юлин и унуки Желько и Борис Спочивайце у мире Божим!

САМОДОПРИНОС У КЕРЕСТУРЕ ПРЕСТАВА 31. ЯНУАРА Месна заєднїца Руски Керестур до месних подприємствох и фирмох, як и до подприємствох у шицких других местох дзе робя Керестурци, послала информацию о будуцим преставаню плаценя самодоприносу з плацох, як и до Порцийней управи о преставаню плаценя самодоприносу на основи власносци жеми. Дотерашнї пейцрочни самодопринос ше закончує 31. януара 2017. року (а нє з початком 2017. року, як то обявели дзепоєдни нашо медиї), так же з тим датумом престава и видвойованє за самодопринос з плацох, на основи власнїцтва жеми и других плаценьох хтори опроцийовани. Самодопринос ше плаци ище за януар того року, а престава од 1. фебруара.

30 РУСКЕ СЛОВО

ФЕМА БОДВАЇ (1944–2007) з Руского Керестура Памятку на ню чуваю супруг Любомир, син Славко, дзивка Таня, нєвеста Ната, жец Йосип, унуки Мая, Андрей, Серґей и Ваня зоз Весну и дзецми Спочивайце у мире Божим!

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2066_01 НС_Сримска_Каменїца_Желєзнїцка” Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O Ношитель проєкта „VIP MOBILE” D.O.O., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 21, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НС2066_01 НС_Сримска_Каменїца_Желєзнїцка” у улїци Фрушкогорска драга, на катастерскей парцели число 5659, К.О. Сримска Каменїца, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 17. януара 2016. року принєсла ришенє число VI-501-784/16 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

27. ЯНУАР 2017.

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же нє потребне преценьованє вплїву проєкта на животни штредок Ношитель проєкта „REVERA DESIGN” DOO Ношитель Нови Сад, Єврейска число 33, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Вибудов услужней роботнї за вибудов макетох и моделох од древа з часцу поверхносци прижемє (П) и з часци прижемє и поверх (П+1)” у улїци

Стевана Тодоровича, на катастерскей парцели число 2635/6, К.О. Нови Сад, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 19. януара 2017. року принєсла ришенє число VI-501-804/16 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

* дзе цо будзе *

РОЧНА СКУПШТИНА ЗДРУЖЕНЯ ПАПРИҐАРОХ На соботу, 28. януара, у Руским Кере стуре будзе отримана Рочна скупштина Здруже ня проду ко вате ль ох папри ґи, хтора будзе и виберанкова. Скупштина будзе на 18 годзин у Ре сторану „Червена ружа”. ***

СКУПШТИНА РИБАРОХ

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – радио базней станїци мобилней телефониї „НСУ211, НСЛ211Готел Виґор” Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта –базней станїци мобилней телефониї „НСУ211, НСЛ211-Готел Виґор” у улїци Йожефа Атиле 2, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 5062 К.О.Нови Сад II, Город Нови Сад. По сле запровадзеного по ступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 23. януара 2017. року принєсла ришенє число VI501-786/16 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 14. Закона о преценьованю вплїву на животни шредок („Службени новини РС” чс. 135/04 и 36/09) обявює

OБВИСЦЕНЄ

O поднєшеней вимоги за одредзованє обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта C.I.A.K. DOO Нови Сад, Приморска число 86, поднєсол вимогу за одредзованє обсягу и змисту студиї о преценьованю на животни штредок проєкта „Обєкт за маґазионованє опасних одруткох” у Новим Садзе, у улїци Приморска число 86, на катастерскей парцели число 385/1 КО Нови Сад IV, Город Нови Сад. На предметней локациї попри иснуюцого, маґазина одрутних акумулаторох индексного число 16 06 01* (оловни батериї) предвидзене маґазионованє шлїдуюих файтох опасних одруткох: амбалажа хтора ма остатки опасних субстанци лєбо є контаминовани зоз опаснима субстанцами индексного числа 15 01 10*, абсорбенти, филерски материяли (уключуюци филтери за олєї хтори иншак нє спецификовани), ренди за сцеранє, защитне облєчиво, хтори контаминовани зоз опаснима субстанцами индексного числа 16 03 05* и будовательни материяли хтори маю азбест индексного числа 17 06 05*, виключно у наменским контейнерами и гордовами, ґу нєпременєни максимални капацитет маґазионованя до 100 т, плановани рочни прецек од 2500 т и максимални дньови уход/виход од 24 т. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мо достац на увид у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария ч. 39). Шицки заинтересовани, у чаше од 15 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу доручиц свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

27. ЯНУАР 2017.

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС70, НСУ70, НСЛ70 НС ШАНТИЧ (ТЕЛЕКОМ)” Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта –базней станїци мобилней телефониї „НС70, НСУ70, НСЛ70 НС ШАНТИЧ (ТЕЛЕКОМ)” у улїци Булевара цара Лазара 73, на катастерскей парцели число 3926/10 К.О.Нови Сад II, Город Нови Сад. По сле запровадзеного по ступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 23. януара 2017. року принєсла ришенє число VI501-785/16 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

На нєдзелю, 29. янура, у Руским Кере стуре будзе отримана Рочна скупштина Здруженя спортских риболовцох „Коляк”. Скупштина будзе на Лонґове на 18 годзин. ***

„ЖАТВОВ” БАЛ

Културно-уметнїцке дружтво „Жатва” з Коцура и того року орґанизує „Жатвов бал”, хтори будзе 4. фебруара у Пелетовей сали у Коцуре. Попри смачней вечери, орґанизаторе понукню и богату томболу, буду орґанизовани танєчни бависка, а госцох буду забавяц „Коцурски бетяре”. Уходнїца за бал кошта 800 динари (нє ураховани напой), а мож ю заручиц при Желькови Фаркашови на телефон 062/52-17-29 и при Якимови Бесерминьови на тел. 062/18-82-466, лєбо их особнє купиц кажди пияток од 8 до 11 годзин у Доме култури у Коцуре, а пополадню у Ресторанє „Бачки полудзенок”. ***

БАЛ ШИРОКИХ СУКНЬОХ У ДЮРДЬОВЕ

На соботу, 4. фебруара у Дюрдьове будзе отримани Бал широки сукньох у про сторийох КУД „Тарас Шевченко” у Дюрдьове. Карту од 1 200 динари мож резервовац при Миколови Кухарови на 065/838-60-44 и Звонкови Салаґови 064/353-21-19. Дзивки и жени облєчени до святочней рускей шмати нє плаца карту. Очекує вас смачна вечера и богата томбола. Грац будзе „Микс бенд” зоз Руского Кере стура. ***

БАЛ У РКЦ

На соботу, 11. фебруара 2017. року, будзе бал РКЦ (Руского културного центру), у Новим Садзе, у наших про сторийох, Йована Суботича 8. Попри вечери и музики, будзе и богата томбола. За добре розположенє будзе задлужени орке стер Владимира Сивча. Уходнїца 1 000 динари. Резервациї на телефон 062/41-66-40.

РУСКЕ СЛОВО 31

ИНФОРМАТОР

ВИШЛА ЯНУАРСКА „ЗАГРАДКА”

MALI OGLA[KI ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох зоз неопренґуму, процив витру и жими, галайку и праху. Правиме и кладземе ролетни и гармониково дзвери. Обявиц ше на телефони꞉ 025/5827-710, лєбо 060/5088-433 *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470; 063/102-41-14. ОГРИВА ПРЕДАВАМ букови пелет зоз 90% букви и 10% ядлїну, букови брикет (1 тона меня 4

метери древа) пакованє 10 килограми 210 динари, як и брикет зоз сушеного угля (1 тона меня 4 тони угля) 12 килограми 230 динари. Пакуєме! Понукам и „бановичи” углє у джамбо мехох, пакованє 1 тона. Обявиц ше на число 064/26-83 -862. *** ПРЕДАВАМ древо у палетох од двох кубикох. Превожим и на адресу. Обявиц ше на число 064/26-83-862.

Покраїнски секретарият за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, на основи члена 25. Закона о преценьованю вплїву на животни шредок („Службени новини РС” чс. 135/04) обявює

ОБВИСЦЕНЄ o приношеню ришеня о даваню согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок Надпатруюци орґан обвисцує явносц же 13. януара 2017. року принєсло Ришенє о даваню согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок ПРОЄКТА Реконструкция и пренаменьованє обєкта 19 (будинок текстилней индустриї) у маґазину минералних гнойой у фимнузним стану (НПК и УРЕА) и обєкта число 21 (закрице) до погону за пакованє минералних гнойох, на катастерскей парцели число 2222/1 КО Нови Сад I, ношителя проєкта д.о.о. Промист зоз Нового Саду, улїца Гайдук Велькова чс. 11. Ришенє о даваню согласносци принєшено на основи предкладу одлуки хтори состойна часц Звиту Технїчней комисиї як и зоз увидом ґу дорученей документациї, зоз хтору констатоване же предметни проєкт зоз своїю реализацию нє будзе мац нєґативних вплївох на животни штредок кед ше випочитує предписани мири защити. Пре защиту животного штредку, ношитель проєкта муши обезпечиц условия и запровадзиц мири дефинованим зоз поглавйом 8.0 Студию о преценьованю вплїву на животни штредок, як и же обезпечи окончованє програми провадзеня вплївох на животни штредок, хтори предвидзени зоз поглавйом 9.0 Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Ришенє о даваню согласносци на студию о преценьованю вплїву на животни штредок конєчно у управним поступку. Процив того ришеня ше може порушац управни спор пред Управним судом у Беоґрадзе у чаше од 30 днї од дня обявйованя того обвисценя.

ОБВИСЦЕНЄ о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Банатич” Подприємство „Telenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад, по овласценю ношителя проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС Банатич” у улїци Паризкей комуни число 25, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 4944, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 23. януара 2017. року принєсла ришенє число VI-501-787/16 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

32 РУСКЕ СЛОВО

Перше тогорочне число часопису „Заградка” тих дньох обрадує наймладших читачох, а окреме тих котри любя шнїгову жиму. На рамику фотоґрафиї рускокере стурских дзецох котрих Желько Папуґа санкал по валалє, а на другим боку весели жимски теми – вистки и фотоґрафиї з крачунских концертох у Руским Керестуре, Коцуре и Дюрдьове. Наш часопис за дзеци того року означує два вельки ювилеї – 70 роки порядного виходзеня „Пионирскей заградки”, односно „Заградки”, и 80 роки од виходзеня першого числа „Нашей заградки”, та тим рочнїцом пошвецени штварти бок януарского числа. У рубрики „Облачок до швета” представена найновша кнїжка за дзеци „Челядз дринкова” Михайла Ковача, а у литературней часци обявени и писнї и приповедки Янка Фейсу, Миколи М. Кочиша, Серафини Макаї, Душана Поп Дюрдєва, Сладяни Ристич и других авторох. Жимским радосцом пошвецени и кратки стихи Меланиї Римар, Якима Олеяра, Меланиї Павлович и Дюру Латяка у додатку за предшколски дзеци „Мала заградка”, як и на илустрацийох Александри Медєшовей. Школяре у своїх литературних и подобових роботох тиж найвецей описую бависка вжиме, Дїда Мраза и Дїда Шнїжнїка, а у рубрики „Здрави дух” представени успишни школяре у ориєртиринґ дисциплини з Коцура и гокеяше на Данчовей долїни у Руским Керестуре. И у тим чишлє „Заградка” остатнї боки пошвецує розваги и интересантносцом. М. Р.

ИНФОРМАЦИЯ О УЧАСТВОВАНЮ НА МЕМОРИЯЛУ – ПОСЛАЦ ПО 31. ЯНУАР Дом култури Руски Керестур, як орґанизатор Драмского мемориялу Петра Ризнича Дядї, до наших КУД и здруженьох послал информацию о датуму отримованя и пририхтованю тогорочного, 49. Мемориялу. Як плановане, смотра театралней творчосци Руснацох на тих просторох того року будзе отримана од 17. по 26. марец, як и дотераз, у Руским Керестуре. Пре пририхтованє репертоара Драмского мемориялу, як и други потребни роботи, орґ а ни затор модлї

нашо КУД, односно їх драмски секциї, же би го поинфор мо ва ли о можлї вим уча ство ва ню зоз сво ї ма представами на Мемориялє. Як поведзене у информациї, податки о пририхтованю театралних представох – дзецинских, младежских, лєбо за старших, до Дому кул тури Руски Ке ре стур треба доручиц по 31. януар. Е-адре са dk.ke re stur@gmail.com, а телефони за контакти (025)703357, 703-032, моб. 064/4642-987 (М. Бодянец).

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com

27. ЯНУАР 2017.

СПОРТ ОТРИМАНА РОЧНА СКУПШТИНА КАРАТЕ-КЛУБУ „РУСИН”

ЗА РОК ОСВОЄЛИ АЖ 65 МЕДАЛЇ

Фотo: П. Малацко

просторийох Спортского дружтва „Русин” у Руским Керестуре внєдзелю, 22. януара, отримана порядна Рочна скупштина Карате-клубу (КК) „Русин”, на хторей предсидатель Клубу, источашнє и тренер каратистох, Михал Орос, поднєсол звит о роботи и змаганьох у прешлим року. КК „Русин” у прешлим року мал вецей як 25 членох, шесцеро ше змагали у катеґориї когуцикох, штверо у катеґориї „полетарцох”, шесцеро у катеґориї пионирох, єден у надїйох, шесцеро у катеґориї кадетох, тройо у катеґориї юниорох и єден у катеґориї сениорох. НАЙЛЄПША САРА Зоз старшу ґрупу каратистох робел Михал Орос, з ПЛАНЧАК младшу Вероника Юрич и КК у 2016. року участвовал на 10 змаганьох, спомедзи хторих штири За найлєпшу каратистку КК були службени. Як окремни успихи у прешлим ро„Ру син” у 206. року на Скупку Орос визначел же на службених змаганьох на шти ни преглашена Сара Плануровню Войводини освоєли 13 поєдинєчни и три чак, котра ше змагала у катеґомедалї як екипа, а на уровню Сербиї 7 поєдинєчни риї кадетох и на Скупштини є и 3 медалї екипно, так же вєдно освоєли 20 поєдинаград зена з погаром. Сара нєчни и 6 екипни медалї. На поволуюцих турни- 2015. року була преглашена и за рох млади каратисти „Русинa” освоєли 36 медалї найуспишнєйшу „надїю” у Шопоєдинєчно, и три як екипа. токан карате союзу Сербиї. Покладаня за паси були у януару и юнию и прешлого року каратисти „Русина” мали шлїдуюци лави, 4 кафово, тренере паси – 5 били, 3 жовти, 4 помаранчецово, 3 желєни, 7 беєден чарни „Перши дзень” и єден чарни„Треци дзень”, а як поведзене у звиту, тренере участвовали и на дзепоєдних семинарох за лиценцованє тренерох и судийох. Карате-клуб прешлого року розполагал зоз 175 000 динари, дзе од Општини Кула достал 130 000, а од Месней заєднїци Руски Керестур, зоз самодоприносу, 45 000 динари. Визначене же у роботи финансийно и на други способи вельо помагали и родичи младих каратистох, з котрих дзепоєдни тиж присуствовали на схадзки Скупштини. Михал Орос на схадзки окреме подзековал численим керестурским привреднїком, поєдинцом, каратистом и їх родичом, Месней заєднїци и Клубу же нєдавно участвовали у ширшей акциї збераня пенєжу за набавянє 100 струнячох, ткв. „татами”, за роботу каратистох. Дзекуюци спонзором, обезпечени средства за коло 100 таки струнячи и пошвидко сцигню до Спортскей гали, дзе каратирсти тренираю.■ М. Зазуляк

27. ЯНУАР 2017.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ СКУПШТИНА ЗДРУЖЕНЯ СПОРТСКИХ БАВИСКОХ „ЯША БАКОВ”

У ТИМ РОКУ БУДЗЕ ЄДЕН ТУРНИР ВЕЦЕЙ Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН

Прешлей нєдзелї, 22. януара, у просторийох Руского културного центру у Новим Садзе, отримана порядна схадзка Скупштини Спортского здруженя Спортских бавискох „Яша Баков”. На дньовим шоре, окрем звиту зоз прешлорочней Скупштини, було звит о 25. Спортских бавискох „Яша Баков”, финансийни звит за прешли рок, план и програма за чечуци рок, а бешедоване и о дзепоєдних процедуралних питаньох

а схадзки присуствовали єденац делеґати Скупштини зоз дзевец местох – Нового Саду, Руского Керестура, Коцура, Дюрдьова, Шиду, Петровцох (Република Горватска), Суботици, подприємства „Папивинґ”, цо було достаточне число за гласанє о заключеньох. На схадзки були и представитель Културно-просвитного дружтва „Драґутин Драґен Колєсар” зоз Бачинцох, хтори з тей нагоди поднєсол вимогу за членство у Спортским здруженю Спортских бавискох „Яша Баков”. ОЗНАЧЕНИ ВЕЛЬКИ ЮВИЛЕЇ

У прешлим, ювилейним року, кед означени два вельки рочнїци бавискох – 110 роки од народзеня Яши Бакова и 25 роки отримованя бавискох, було дванац турнирски днї у дзевец спортских конарох. Бависка почали зоз турниром у кошарки „три на три”, хтори концом марца прешлого року бул у Дюрдьове. Змагали ше 24 кошаркаше, а найлєпша була екипа домашнїх КУД „Тарас Шевченко”. Бикич Дол, односно КПД „Иван Котляревски” бул домашнї турнира у столним тенису. Змаганє отримани штредком мая, а участвовали седем екипи зоз шейсцох местох од хторих два були зоз Републики Горватскей (Миклошевци и Петровци). Найлєпше ше ознова указали домашнї. Концом мая у Петровцох отримани турнир у шаху за сениорох. Участвовали 14 шахисти зоз трох местох, а найлєпши заш були домашнї.

34 РУСКЕ СЛОВО

Руски Керестур, у юнию бул домашнї змаганя у лапаню риби на дуґов. Участвовали 33 циґоньчкаре, а найлєпши бул керестурски ЗСР „Коляк” у екипней конкуренциї, док у поєдинєчней найвецей риби налапал Златимир Рамач. Турнир мал медзинародни характер, бо на змаганю участвовала екипа зоз Миклошевцох. Тидзень познєйше, 18. юния, у Дюрдьове отримани турнир у вельким фодбалу за пионирску селекцию. Од штирох екипох хтори бавели, найлєпши були домашнї млади фодбалере ФК „Бачка 1923”. Потим, 25. юния у Руским Керестуре отримане змаганє у одбойки на хторим участвовали шейсц екипи зоз пейцох местох. Шицко вєдно участвовали 44 одбойкаше. И тото змаганє мало медзинародни характер прето же ше на нїм участвовала и екипа ОК „Перечин” зоз України, хтори були и побиднїки турнира. Домашнї турнира були ОШ и ґимназия зоз домом школярох „Петро Кузмяк” и Месна заєднїца Руски Керестур. У авґусту отримани два турнири – змаганє у вельким фодбалу за сениорох дзе од штирох екипох найлєпша була екипа ФК „Русин”, а 14. авґуста отримани турнир у одбойки на писку у Суботици. Побиднїк турнира були одбойкаше КПД „Карпати” зоз Вербасу. У септембру отримина тиж два турнири – змаганя у малим фодбалу „три на три” у Руским Керестуре на хторим участвовали 5 екипи хтори мали 23 замгательох, а 10. септембра у Коцуре отримани турнир у малим фодбалу за ветеранох на хторим найлєпши була екипа КУД „Петро Кузмяк” зоз Нового Орахова. 27. ЯНУАР 2017.

СПОРТ Вербас у новембру бул домашнї турнирох у штреляцтве и ґуґланю. Участвовали 44 змагателє зоз седем ме стох. На змаганьох найлєпши резултати по сцигли домашнї КПД „Карпати”. И конєчно, концом новембра у Новим Садзе отримани турнир у пикаду. У хлопскей конкуренциї участвовали шейсц екипи, а у женскей два. У екипней конкуренциї найлєпши були домашнї РКЦ Нови Сад (хлопи) и „Папивинґ” (жени) зоз Вербасу. Поєдинєчно найлєпши були Златко Колєсар зоз Коцура и Сашенька Папуґа зоз Вербасу. У микс конкуренциї були приявени два екипи, а побиднїк була екипа СД „Русин” зоз Руского Кере стура. БИСТА ЯК ВИЧНА ПАМЯТКА Перши Спортски бависка под меном нашого славного спортского учителя Яши Бакова, отримани 1. авґуста 1992. року у Коцуре. Одбавени були турнири у малим фодбалу и шаху, и до теди то були спортски бависка НВУ „Руске слово”. Од 1992. року по нєшка отримани 25 спортски стретнуца. Шветочносц з нагоди ювилея отримана у децембру у Баковим родним ме сце – Дюрдьове. Була скромна, алє до стоїнствена. Означованє значного ювилея, 25. рочнїци Спортских бавискох „Яша Баков” источашнє було и означованє 110 рокох од народзеня леґендарного спортисти. Яша Баков народзени 9. децембра 1906. року у Дюрдьове. У пригодней програми бул приказани филм у хторим наш спортски учитель Яша Баков приповедал

БАВИСКА ПРЕЗ СТАТИСТИКУ Було петнац екипни турнири и пейц поєдинєчни змаганя. На турнирох участвовали 427 змагателє зоз 10 местох Сербиї и 3 местох зоз иножемства (два зоз Републики Горватскей и єдна зоз України). Просеково на турнирох було по шейсц екипи хтори мали 28 змагательох. Спортски стретнуца, кед ше подцагнє смужку, коштали 202 318,80 динари.

27. ЯНУАР 2017.

о своїх искуствох на атлетских и спортских дражкох. Зняти є седемдзешатих рокох у продукциї РТВ Нови Сад. Його источашнїки виприповедали свойо здогадованя на Бакова, а потим найзаслужнєйшим додзелєни припознаня. На спомин велькей леґенди нашого спорту, у Дюрдьове оформена инициятивна ґрупа зоз цильом же би ше виробело бисту Яши Бакова. Инициятиву позитивно оценєла локална самоупрва, та часц средствох за тоту идею и проєкт Дюрдьовчанє уж достали и можу очековац же ше то успишно закончи зоз помоцу средствох општини Жабель. З тей нагоди млади академски уметнїк Иван Киш, скулптор зоз Дюрдьова, виробел прототип бисти Яши Бакова. З оглядом на тото же проєкт ище вше лєм у початней фази, конєчни датум законченя, як и место дзе биста будзе поставена, ище нє одредзени. У тим року, як поведзене на схадзки Скупштини Бавискох, будзе ше помагац же би ше реализовало тоту инициятиву. ВРАЦИ ШЕ ЗМАГАНЄ У БИЛИЯРУ Поровнуюци терашнї податки зоз предходнима Бависками (двацец штвартима), на схадзки заключене же вони подобни. Отримане исте число змаганьох, а гоч Бависка були худобнєйши за 5 екипи, було 9 змагательох вецей. До бавискох найвецей були уключени змагателє зоз Коцура, Вербасу, Дюрдьова и Руского Керестура. У орґанизациї, найчастейше участвовали екипи СД „Русин” зоз Руского Керестура – мали аж 14 екипи хтори участвовали на турнирох. Потим шлїдзи Дюрдьов хтори мал 10, а по седем екипи мали РКЦ Нови Сад и ДОО „Папивинґ” зоз Вербасу. Коцурски КПД „ДОК” участвовал лєм на єдним турнире, а важнне надпомнуц же одустал од орґанизациї змаганьох у шаху за пионирох и пикаду. Кед слово о тогорочних турнирох, плановане отримац шицки, як и прешлого року з пременку же би ше до змаганьох врацело и турнир у билияру. Як на схадзки порадзене то будзе перши тогорочни турнир хтори будзе отримани концом фебруара, лєбо на початку марца у Новим Садзе. За отримованє бавискох у тим року роботни цела Спортского здруженя Спортских бавискох „Яша Баков” рахую на исти обсяг средтвох, як и у прешлим року.■

РУСКЕ СЛОВО 35

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIII ЧИСЛО 4 (3717) НОВИ САД, 27. ЯНУАР 2017.

РОЗВАГА ВЖИМЕ

■ ДОМ И ФАМЕЛИЯ: ИНФОРМАТИКА БУДЗЕ ОБОВЯЗНА ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: 3. С./М. А./С. Н./С. С.

РУСКИ КЕРЕСТУР ДЮРДЬОВ

Фотоґрафия: K004_0092P

Фото: Андреа Новак

ФУТОҐ

■ ЧИ ОЖИЄ КЕРЕСТУРСКИ ДОМ

МЛАДЕЖИ?

Фотоґрафия: K004_0095P