Issuu

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ У К УЛИ

РОК LXXII ЧИСЛО 3 (3664) НОВИ САД, 22. ЯНУАР 2016. РОКУ

ЕТНО СТОЛ

■ ФОТОҐРАФИЇ КУЛТУРНОГО

У голу Културного центру бул виложени и етно стол хтори за коло 200 особи пририхтали членїци Здруженя женох „Байка” з Руского Керестура, на чолє з предсидательку Славицу Катона. Вони пририхтали традицийни руски єдла, як цо то белюши, капущанїки, череґи, рижни поґачики и инше.

ЖИВОТА У КОЦУРЕ

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ еб редакция „Руского слова”, у сотруднїцтве зоз Заводом за културу войводянских Руснацох, Музейом Войводини и Покраїнским заводом за защиту памятнїкох, поволує читачох новинох „Руске слово” и нащивительох сайта (www.ruskeslovo.com) же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Фотоґрафиї хтори ше будзе обявйовац на сайту и у новинох диґитализовани, а пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com. Фотоґрафиї ше будзе обявйовац длугши часови период, а на сайту буду пошоровани на окремним месце, так як виходза у новинох.

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

Фотоґрафия: K006a–0133P

Фото: Вероника Вуячич

Авторе фотоґрафийох зоз централней манифестациї Националного швета у Кули, хтори обявени у тим чишлє: М. Афич, В. Вуячич, Лю. Дудаш и М. Зазуляк

■ НАЦИОНАЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ У КУЛИ

З ПИСАНИМ СЛОВОМ РОШНЄ ИДЕНТИТЕТ РУСНАЦОХ Пише: Мартица ТАМАШ, директорка НВУ „Руске слово”

Новинско-видавательна установа „Руске слово” у 2016. чох, купцох новинох, часописох, кнїжкох. Преход на року окремну увагу пошвеци цо лєпшому пласованю проєктне финансованє друкованих медийох националшицких своїх виданьох: новинох, часописох и кнїжкох, них меншинох, або финансованє лєм, туньшого, онлайн и їх цо векшей доступносци читачом шицких ґенераци- виданя затераз нє предвидзене. йох. З тим цильом буду орґанизовани промоциї у местох За видавательну дїялносц – кнїжки, хтору ше финансує дзе жию Руснаци, наградни конкурси и други активно- прейґ конкурсох, у 2016. року, як наявене, плановани весци, и тоти хтори маю комерциялни потенциял, алє су и льо менши средства, пре зменшанє покраїнского буджеу функциї мисиї хтору окончує Установа, а то очуванє та за 2016. рок. Покраїнски секретарият за културу годзен видвоїц єдну шестину прешлорочних средствох, а националного єства Руснацох. Дїялносц Установи и у 2016. року буд зе унапрямена можлїве же конкурси за кнїжки анї нє будзе. Рахує ше же на очуванє и розвой явного информованя и видавнїц- таки стан краткорочни. Пременка од хторей ше тва на ру ским язи ку, як обаваю шицки националзначних елементох очуваня Зачувац мацерински руски язик ключне условиє ни мен ши ни, а да єд ни руского язика и култури, за обстоянє Руснацох на тих просторох, та и меншински медиї у Войнационалней свидомо сци и шиц ких правох у обласци култури, образованя, водини их уж маю, то же идентитетa. информованя и язика и писма, хтори нам дала припаднїкох своєй нациоОбсяг дїялносци Установи держава и за нїх нам ґарантує же ше витворя налней меншини инфорбудзе у согласносци зоз фимую и на векшинским, нансийнима можлївосцами. сербским язику. Єдно чиНаявене же порядна мешачна субвенция Секретарияту за културу и явне информо- сло бокох у новинох маю на сербским язику, прето же ванє Покраїнскей влади за 2016. рок за новини „Руске вельке число їх припаднїкох нє знаю їх мацерински слово” и часописи за дзеци „Заградка” и за младих язик. То нас приводзи до значного питаня – кому треМАК, будзе за 10 одсто менша як у 2015. року. За тераз ба информованє на мацеринским язику? контракт о финансованю у 2016. року ище нє подписа- Держава нам дала вельки права, а чи отримаме наш ни. Спрам того, през орґанизованє роботи буду макси- язик, културу, чи наша рускосц ма живота и, чи зме мално зменшани трошки, а будзе ше патриц же би ше свидоми же нє шмеме сами зґажиц свойо и же ше нє информативну дїялносц зачувало оптимално. Дзекуюци шмеме ганьбиц за свойо, бо, розуми ше же нас вєдно тому же по Закону о явним информованю и медийох зоз тримаю и чуваю чувство любови и почитованє ґу сво2014. року друковани медиї хторим снователє национал- йому народу. ни совити маю улогу меншинского явного медийного Национални совит и його одбори вельо робя на очуваню сервиса, новини „Руске слово” и часописи „Заградка” и националного идентитета, алє лєм кажде з нас може своМАК маю право на порядну мешачну помоц од держави йо дзеци научиц бешедовац по руски и любиц свой язик и по тим су, за тераз, у привилеґованим положеню у од- и свой народ. Як будзе дахто бешедовац зоз своїма дзецношеню на шицки други медиї у Републики Сербиї. ми то приватна ствар, алє би то людзом хтори робя у руМедзитим, у наиходзацим чаше и таки медиї буду ше скей култури и медийох могло буц природне – же би з мушиц вше вецей операц на пенєж заробени зоз обявйо- власним прикладом були найлєпши промотере и амбасаваньом оглашкох и предаваньом своїх продуктох, так як доре язика на хторим робя и од хторого жию. то вшадзи у швеце. То подрозумює велї пременки и кон- Як за тоти дзеци и младих Руснацох хтори нє знаю руцепцийни, и змистово, алє и способе доходзеня до чита- ски язик порихтац часописи „Заградка” и МАК, а вец и новини „Руске слово” и затримац их блїзко при свойому народу? Апелуєм на родичох най зробя голєм тото цо можу, а то – лєм же би зоз своїма дзецми бешедовали на своїм язику. Бо то, кед у питаню меншински национални заєднїци, вецей як бешеда и преношенє язика на нови ґенерациї. Так ше преноши любов и почитованє и ґу свойому язику, и ґу себе, и одвичательносц за його обстоянє. Зачувац мацерински руски язик ключне условиє за обстоянє Руснацох на тих просторох, та и шицких правох у обласци култури, образованя, информованя и язика и писма, хтори нам дала держава и за нїх нам ґарантує же ше витворя. ■

2 РУСКЕ СЛОВО

22. ЯНУАР 2016.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Борис ВАРҐА, одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 4–5. Централна шветочносц преслави Националного швета Руснацох

■ Нашо места 6–10. Националне швето Руснацох 11. Финансийни план МЗ Руски Керестур

■ Економия 13. Преподаваня за польопривреднїкох у Руским Керестуре

■ Духовни живот 15. Европске стретнуце младих у Шпаниї

■ Людзе, роки, живот 16–17. Фотоґрафиї фамелиї Шолая

■ Култура и просвита 18–20. Националне швето Руснацох у Кули 21. Фотомоноґрафия „Два и пол вики образованя у Коцуре”

■ Мозаїк 23. Литературни вечар у Дюрдьове

■ Людзе, роки, живот 24–25. Влада Дюров Сабадош – шведок Рациї и битки на Батини

■ Информатор

26–33. Оглашки и In memoriam

ДЗЕНЬ РУСНАЦОХ И КАЖДОДНЬОВОСЦ Национални Дзень Руснацох и того року достоїнствено означени у Кули. То наисце представянє векшини лєпших резултатох рускей култури у Войводини, котри мож вивесц на сцени. Медзитим, єст ту три моменти на котри би требало обрациц увагу. На руску заєднїцу нє треба забувац, анї после швета Дня Руснацох и треба до нєй укладац – хто кельо и цо може – же би ше тоту културу и далєй розвивало. Же би ше нє жило у прешлосци. Бо, буц Руснак – то нє вредносна катеґория. То статус подобни рамику за слику. Дармо го у обисцу маце кед у нїм нє маце цо указац. А тото з чим би требало виполнїц тот рамик – то резултати велького труду у уметносци, науки и култури. По тим ше будзе мерац капацитети рускей култури и од того будзе завишиц кельо руски идентитет будзе прицагуюци тим цо у своїм идентитету и фамелиї маю вецей култури. Духовносц тиж так важна димензия очуваня руского идентитета, зазберовач заєднїци и притульовач у моментох кед ше чловекови видзи же остал сам. Руски идентитет ма и други димензиї, як цо традиция, култура єдлох и комуникованя. Без нєй би нє було тей дружтвеней компоненти, дзе нас руски парток, капущанїки и белюши вяжу за руски язик и приятельох котрих зме здобули. Шицко то живот заєднїци котри нє треба забувац после Дня Руснацох, окреме кед наступя гевти днї каждодньовосци и швидкого живота. Пишце нам – ruske.redaktor@gmail.com

■ Спорт 35. Националне швето Руснацох На насловним боку – Преслава Дня Руснацох у Кули. Авторка фотоґрафиї – Вероника Вуячич.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора Иван Сабадош – ; редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Мая Зазуляк, Ана Маркович, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Лекторка – Ясмина Дюранїн * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa 160-923244-82 * Девизни рахунок Raiffeisen BANK a.d. Београд 26 5100000002458904 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 300 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

22. ЯНУАР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК

НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ У К УЛИ ЦЕНТРАЛНА ШВЕТОЧНОСЦ

ТАМ ДЗЕ ШИЦКО ПОЧАЛО

Пишу: М. ЗАЗУЛЯК И. САБАДОШ

Централна шветочносц Националного швета Руснацох у Сербиї, хторе того року преславене дзевяти раз, отримана у Кули, всоботу, 16. януара. Руска заєднїца достала слова припознаня, и обецанє же Руснаци и надалєй буду мац потримовку держави

зоз моноґрафиї „Зоз живота Руснацох у Кули”, и през конферансу на шветочней академиї з нагоди Националного швета Руснацох, мож заключиц же Кула специфични руски штредок – гоч єден з найстарших дзе документоване присуство Руснацох и административни штредок през хтори населєни и Керестур, Руснаци зоз

ЗДОГАДНЇК Националне швето Руснацох у Сербиї 17. януар, представя здогадованє на дзень кед 1751. року совитнїк царици Мариї Терезиї и администратор Кральов ско-державного Бачкого дистрикту у Зомборе Франц Йозеф де Редл подписал перши урядови документ – Контракт о насельованю 200 руских грекокатолїцких фамелийох на тедишню пустару Вельки Керестур. Одлуку о датуму Националного швета Руснацох у Сербиї, як и о других националних символох – гербу и застави, принєсло друге зволанє Националного совиту (НС) Руснацох у априлу 2007. року. Одлуку о шветочней шпиванки Руснацох у Сербиї Браца Русини” принєсло треце зволанє НС 2010. року, а спомнути одлуки принєшени на основи Закона о защити правох и шлєбодох националних меншинох у Сербиї. Перша централна шветочносц з нагоди швета отримана у януаре 2008. року у Новим Садзе, а потим ше ю кажди рок отримує у другим месце.

4 РУСКЕ СЛОВО

Кули у прешлосци вельо глїбши шлїд и векше доприношенє дали индзей лєбо на уровню цалей рускей заєднїци на тих просторох, як у власним месце. На централней шветочносци у штредку хтори з давен давна по нєшка специфични по мултиетнїчносци и димнамики, барз важне було чуц слова припознаня рускей заєднїци у Кули, алє и обецанє же Руснаци у витворйованю своїх правох и надалєй буду мац потримовку державних орґанох. Но, треба мац на розуме же зме у виберанковим року. ПОРУЧЕНЯ Предсидатель Националного совиту Руснацох Славко Рац здогаднул же Руснаци свойо националне швето славя дзевяти раз: – Кажди раз крашнє видзиц нашо символи медзи державну и войводянску заставу, попри державней гимни послухац и нашу шветочну шпиванку, цо кажди раз зворуши чувства – гварел предсидатель Националного совиту, и през вецей аналоґиї и историйни приклади акцентовал значенє традициї и култури у каждим дружтве, як и чувствительне медзисобне одношенє и взаємни обовязки векшини и меншинох. Апостолски еґзарх за грекокатолїкох у Сербиї кир Георгий Джуджар поручел же нашо националне швето славиме зоз возвишеним чувством радосци и подзековносци, алє и зоз свидомосцу и одвичательносцу исц по драги на хтору нас виведли нашо прешли ґенерациї, а то чуванє 22. ЯНУАР 2016.

ТИЖНЬОВНЇК

НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ У К УЛИ и розвиванє вредносцох националного, културного и духовного живота. По словох владики Георгия, праве то тайна нашого успиху и дотерашнього постояня на тих просторох, и ґаранция за будучносц: – З тоту думку, ту у Кули указуєме чесц нашей рускей заєднїци, потримуєме ю и указуєме же су нє сами. Най тото швето будзе надихнуце у чуваню наших вредносцох з обновену енерґию и силу, з виру до Бога и надїю за його помоц и благослов – поручел кир Георгий на Шветочней академиї. Ґенерални секретар предсидателя Републики Сербиї Неделько Теньович пренєсол привити предсидателя Томислава Николича, а у бешеди визначел доприношенє Руснацох у процесу присоєдинєня Войводини ґу Сербиї, котрим, як гварел, после два и пол вики живота на тих просторох, нєшка ту оцовщина. Теньович, хтори и влонї у Вербаше на Дню Руснацох представял предсидателя держави, повторел же, окрем же Руснаци маю богату власну

културу, обачлїво доприноша вшадзи дзе жию, а тиж су значна вяза Сербиї з державами штреднєй Европи одкаль походза. Подпредсидатель Покраїнскей влади Мирослав Васин гварел же Руснаци часц колориту Войводини з яким ше Сербия може пишиц, бо нїдзе индзей нєт реґиї дзе вєдно жию 26 национални заєднїци, розлични и єдинствени, а кажда з нїх доприноши же би наша Покраїна у своєй сущносци и вредносцох уж була Европа у малим и адут держави на европскей драги. – Нє раз сом ше особнє прешвечел яку пестуєце богату и красну културу и традицию, а твердзим же маце и красну будучносц. Винчуєм вам Националне швето Руснацох, жадам же бисце и далєй доприношели розвою держави Сербиї у хторей Руснаци витворели свой национални и културни идентитет, и же бизме вєдно пошвидко постали часц Европскей униї чийо вредносци ми ту уж пестуєме – заключел Васин. У мено локалней самоуправи, заменїк предсидателя Општини Кула Велибор Милоїчич по руски повинчовал националне швето и привитал шицких госцох. Милоїчич визначел окремну важносц Руснацох за општину на чиєй териториї ше находзи и Руски Керестур, як гварел, шветови центер Руснацох. Прето локална самоуправа и надалєй, як и дотераз, у сотруднїцтве з рускима институциями, будзе потримовац руску културу и образованє, а окреме наявел же циль општинских власцох злєпшац економски условия и ришиц комунални проблеми, хтори заєднїцки шицким жительом. ЗАЄДНЇЦКИ УСПИХ

ХТО БУЛ НА ДНЮ РУСНАЦОХ Окрем бешеднїкох, на Шветочней академиї, привитани и народни посланїци у Народней скупштини Олена Папуґа и др Лїляна Бероня, помоцнїк покраїнского секретара за образованє, предписаня, управу и национални заєднїци-меншини Янош Орос, монсиньор Янош Блаховяк – одправнїк роботох Апостолскей нунциятури у Сербиї, члени Националного совиту Руснацох, представителє националних совитох других националних заєднїцох у Сербиї, нашо священїки, директор Заводу за културу войводянских Руснацох мр Серґей Тамаш, чолни особи руских медийох. Телеграми винчованки за швето послали предсидатель Скупштини АП Войводини Иштван Пастор и амбасадор України у Сербиї Олександер Александрович. На Акедемиї присуствовали и предсидателька СО Кула Снежана Мркаич, директорки наших школох – керестурскей „Петро Кузмяк” Хелена Пашо Павлович и коцурскей „Братство єдинство” Славица Байор, представителє Руснацох зоз Горватскей, особи з нашого културного и явного живота, як и представителє локалних самоуправох дзе жию Руснаци, дзе окреме визначуєме висланство зоз Шиду и Бикичу, хтори нарок будзе домашнї централней шветочносци Националного швета Руснацох у Сербиї. 22. ЯНУАР 2016.

Ище влонї, кед ше лєм починало плановац Централну шветочносц, представителє Руснацох у Кули щиро понукли каждому хто може, зна и сце помогнуц, же би ше уключел до тей роботи. Керестур, Нови Сад и други места тераз голєм з часци врацели старе длуство. Главни орґанизатор и финансиєр програмох централней шветочносци Завод за културу войводянских Руснацох, того року у сотруднїцтве з Општину Кула. Програму Централней шветочносци обдумал окремни Орґанизацийни одбор, у хторим углавним заступениРуского КУД „Др Гавриїл Костельник”, хторе того року означує и 20-рочнїцу снованя. После швета, Руснацом у Кули остава моноґрафия, збогацени фонд сценских костимох РКУД „Др Гавриїл Костельник”, як и спознанє же успишно звладали вельку и одвичательну роботу – буц домашнї Националного швета Руснацох у Сербиї.■

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА

НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ НОВИ САД

ГОРОД ШЕ ЗАКЛАДА ЗА „НОВУ МАТКУ”

Хор „Гармония” одшпивал гимну и шветочну писню Руснацох

Националне швето Руснацох у Новим Садзе означене пияток, 15. януара, у просторийох Руского културного центру зоз святочну програму членох Дружтва, бешеду госцох и додзельованьом припознаньох. После гимни Сербиї и шветочней писнї Руснацох котру одшпивал хор „Гармония”, програму наявел предсидатель Управного одбору РКЦ Владимир Иван и привитал госцох – Славка Раца, предсидателя Националного совиту Руснацох, Йовґена Мудрия, заменїка предсидателя НС, проф. др Золтана Горвата, члена Городскей ради за здравство, Серґея Тамаша, директора Заводу за културу войводянских Руснацох, новосадского пароха Юлияна Раца, як и членох Националного совиту и госцох. Славко Рац, медзи иншим, гуторел же гоч ше часто нє складаме медзи собу, таки нагоди, як Дзень Руснацох права нагода же бизме були вєдно и забули на шицки нашо проблеми. Золтан Горват гуторел же ше Городска заєднїца Нового Саду тих дньох будзе закладац же би винашла ришенє за формованє „новей Матки”, же би ожила єй роботу и знова ю приведла до того „як цо дакеди була Матка”. За тот єст добрей дзеки и витворенє треба обчековац пошвидко. Директорка РКЦ Наташа Макаї Мудрох пречитала кратки есей о Руснацох, и вихановала тоту нагоду же би подзековала шицким членом котри ушорйовали просториї нашого Центру, и уручела им грамоти. Програму закончела женска шпивацка ґрупа РКЦ, а после того бул коктел и друженє. Дю. Винаї

РУСКЕ СЛОВО

БИКИЧ

ПРОГРАМА ВЄДНО ЗОЗ МИТРОВЧАНЯМИ У Бикичу внєдзелю, 17. януара, у Доме култури Бикичанє означели Националне швето Руснацох у Сербиї вєдно зоз Руснацами зоз Сримскей Митровици у пригодней шветочней програми хтору вєдно порихтали дзекуюци сотруднїцтве Подручних канцеларийох Националного совиту Руснацох у Бикичу и Сримскей Митровици. Програма почала зоз шветочну шпиванку „Браца Русини” хтору вєдно одшпивали домашнї и госци. Зденко Лазор подгаднул на историйни факти присельованя Руснацох до Войводини, а тиж и до Бикичу, а рецитовал и писнї о Руснацох. Чесц отвориц шветочну програму мали наймладши школяре, односно виронаучни дзеци хтори ше представели з даскельома колядами. Тиж зоз колядами ше представела и Женска шпивацка ґрупа КПД „Иван Котляревски”. Госци зоз Сримскей Митровици – мишана шпивацка ґрупа, тиж на шветочносци одшпивала вецей руски шпиванки. Окрем шпиванкох, госци ше представели и зоз кратким рециталом.

КОКТЕЛ ПОСЛЕ ПРОГРАМИ Шветочну програму провадзели Наташа Еделински Миколка, подпредсидателька Националного совиту Руснацох, як и член НС Юлиян Ковач, потим о. Владислав Варґа, парох зоз Сримскей Митровици, о. Михайло Режак, парох у Шидзе и декан сримски, о. Владимир Еделински Миколка, парох у Беркасове, а у мено локалней самоуправи Ромко Папуґа, началнїк Општинскей управи Шид. После програми отримани коктел, а потим ше вєдно заграло, зашпивало и танцовало.

Музични нумери були преткани з историйнима словами зоз тексту хтори порихтал о. Владимир Еделински Миколка з назву „Досельованє на Долню жем”, а хтори интерпретовали Весна Данчелович и Деян Бобаль. Красне поетске слово було заступене през стихи, як и през писню Невенки Бобальовей „Руска мац”, хтору вона и интерпретовала и зоз хтору закончена удатна шветочна програма. Вл. Дїтко 22. ЯНУАР 2016.

НАШО МЕСТА

НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ ШИД

МОЦНИ ФУНДАМЕНТ НА ТИХ ПРОСТОРОХ Националне швето Руснацох у Сербиї, у Шидзе означене прешлого пиятку зоз шветочну академию хтору пририхтали члени КПД „Дюра Киш” хтора отримана у Руским доме И з тей нагоди здогаднуте на 1750. рок и присельованє Руснацох на терашнї вовйводянски простори. Саня Тиркайло у уводних напомнуцох наглашела и як цекло присельованє Руснацох 1803. року до Шиду. Окрем духовносци, дзекуюци своєй церкви, Руснаци теди почали будовац и свойо културни, просвитни и уметнїцки фундаменти. Понеже прешлого, 2015. року, КПД „Дюра Киш” означело вельки ювилей – 95 роки иснованя и же слово о єдним з найстарших, нє лєм руских, алє и других културно-уметнїцких дружтвох тих просторох Сриму, академия обдумана як приказ културней, просвитней и уметнїцкей творчосци Руснацох у Шидзе. Зденко Лазор упознал присутних з историйнима фактами ю нашей прешлосци, а Мирон Джуджар здогаднул на богату музичну творчосци, хорским и соло шпиваню и роботи оркестрох у КПД „Дюра Киш”. Наставнїца Златка Сивч Здравич представела активносци театралней дїялносци хтора була богата ище пред Другу шветову войну. Вера Дупало представела роботу фолколорней секциї.

ГОСЦИ НА АКАДЕМИЇ Шветочней академиї у мено локалней самоуправи присуствовал Ромко Папуґа, началнїк Општинскей управи, нашо паноцове о. Михайло Режак и Владимир Еделински Миколка, представнїки КУД-ох зоз Шиду и други.

О намаганьох Руснацох же би мали свой куцик за зазберованє и вибудови нового Руского дому, хтори отворени 1995 року, подгаднул Владимир Дїтко. О активносци спортскей секциї, фестивалу ,,Мелодиї Руского двору” и подобовей колониї бешедовала Саня Тиркайло. Академию музично збогацела Младша шпивацка ґрупа КПД „Дюра Киш”, а присутни на видео биму могли видзиц зоз прешлосци, ище пред Другу шветову войну, та по нєшка. Вл. Дї. 22. ЯНУАР 2016.

НОВЕ ОРАХОВО

70-РОЧНЇЦА ПРИСЕЛЄНЯ

Програма була преткана зоз рускима шпиванками

У Новим Орахове Националне швето Руснацох преславене 17. януара у Руским доме. Преслава почала зоз шветочну писню „Браца Русини” у интерпретациї Владимира Маґоча, женска шпивацка ґрупи у провадзеню оркестра Дружтва, а потим є предлужена зоз привитнима словами предсидателя КУД „Петро Кузмяк” Михайла Еделинского. Ораховчаном швето повинчовал и предсидатель Ме сней заєднїци Йожеф Фекеч, предсидатель Вивершного одбору Националного совиту Руснацох Желько Ковач и ораховски парох о. Владислав Рац котри подгаднул присутних же нас того року чека вельки ювилей, 70-роки од до селєня Руснацох до Орахова. Наймладши члени Дружтва ше представели зоз рецитациями, а потим и старши, котри присутних през рецитал подгадли яка була руска историю, звичаї, народни скарб, а зоз стихами руских писательох и на богату руску творчосц. Цали рецитал бул преткани зоз нїтками рускей шпиванки. Програма закончена зоз шпиванку „Кед зме були у Чику”, а после програми отримани коктел на котрим були представнїки цивилних здруженьох зоз Бачкей Топлї и Нового Орахова. Кс. Б.

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА

НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ РУСКИ КЕРЕСТУР

ОЧУВАЦ ЯЗИК И ЗАЧУВАЦ ГОРДОСЦ З пригодну кратшу културно-уметнїцку програму и винчованками заменїка предсидателя Општини Кула Велибора Милоїчича и предсидателя Националного совиту Руснацох Славка Раца, Керестурци означели Националне швето Руснацох у Сербиї Програма традицийно почала з гимну Сербиї „Боже правде” и шветочну шпиванку Руснацох „Браца Русини”, а виривки з поеми Михала Рамача „Чукундїдов ошмих” интерпретовал Александер Мудри. На програми ше чуло и руски шпиванки, хтори виведла Хлопска шпивацка ґрупа Дома култури Руски Керестур, под руководительством Юлияна Рамача.

ГОСЦИ НА ПРОГРАМИ Попри спомнутих, на означованю Националного швета Руснацох у Керестуре присуствовали и члени НС Руснацох и його одборох, предсидатель Вивершного одбору НС Желько Ковач, предсидателька Скупштини Општини Кула Снежана Мркаич, директорка Основней и штреднєй школи з домом школярох „Петро Кузмяк” Хелена Пашо Павлович, дзепоєдни члени Совиту Месней заєднїци и його предсидатель Владимир Олеяр, секретар МЗ Михайло Сабадош, о.д. директора Дома култури Владимир Малацко, представителє керестурскей парохиї, на чолє з парохом о. Михайлом Малацком, представительки манастирох, представителє месних подприємствох и велїх здруженьох, та други Керестурци.

Привитуюци госцох и винчуюци швето, предсидатель НС Славко Рац на вчерайшей шветочносци наявел и акценти у роботи Националного совиту у тим року. З тей нагоди, Рац гварел же потребне зачувац и звекшац число наших интелектуалцох, а предложел розвиц черанку школярох, та же би ше запровадзело праксу привесц школярох зоз Закарпат`я до руского оддзелєня нашей ґимназиї, хтора у рамикох Основней и штреднєй школи зоз домом школярох „Петро Кузмяк”. У мено локалней самоуправи швето Руснацох у Сербиї присутним повинчовал Велибор Милоїчич, котри обрацел увагу на значносц очуваня култури и традициї Руснацох. З тей нагоди похвалєл добре сотруднїцтво Керестурцох и Општини Кула та, як и на Централней преслави у Кули, виявел же у наиходзацим периодзе Општина будзе робиц же би ше ришело питанє квалитету води и у Руским Керестуре. С. Надь

ШКОЛА И ОВОДА

ПЕРША ГОДЗИНА ПОШВЕЦЕНА ШВЕТУ Националне швето Руснацох у Сербиї вчера означене и у двох керестурских образовних установох – у Основней и штреднєй школи з домом школярох „Петро Кузмяк”, и у керестурским Оддзелєню „Цицибан” Предшколскей установи „Бамби” з Кули.

8 РУСКЕ СЛОВО

У шицких оддзелєньох у Школи перша годзина була пошвецена Националному швету, та у руских оддзелєньох по руски, а у сербских у штреднєй школи по сербски – пречитани пригодни текст пошвецени Руснацом – о историї, приселєню до тих крайох и национално-културним по сцигнуцом. О Националним швету тиж були пошвецени и годзини руского язика и историї, а швето означене и з кладзеньом застави Руснацох у Сербиї на уходзе до Школи. У кере стурскей дзецинскей заградки Националне швето означене прикладно возро сту у воспитних ґрупох, а найвецей у старших ґрупох, дзе дзеци з виховательками бешедовали о националней традициї, историї и подобним, а дзеци у предшколских ґрупох правели и национални заставки. М. А. 22. ЯНУАР 2016.

НАШО МЕСТА

НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ КОЦУР

АКЦЕНТ ДАТИ ОБРАЗОВАНЮ ПО РУСКИ Зоз святочну академию у велькей сали Месней заєднїци у Коцуре 15. януара означене Националне швето Руснацох. Музично-литературну академию орґанизовала подручна канцелария Националного совиту у Коцуре, а акцент бул положени на образованє по руски, понеже то найвекши сучасни проблем з хторим ше стретаю Коцурци Присутних привитал предсидатель подручней канцелариї НС Микола Ґубаш, а предсидатель Општини Вербас Братислав Кажич медзи иншим гварел же є барз щешлїви же у Општини Вербас жию 26 национални заєднїци, а медзи нїма и Руснаци. У предлуженю директорка Школи Славица Байор бешедовала о тогорочним означованю 250-рочнїци образованя у Коцуре. Байорова визначела же през шицки тоти роки образованє на руским язику отримоване у континуитету и наглашела же ше наздава же так останє и надалєй. О истим проблему бешедовал и предсидатель Вивершного одбору Националного совиту Желько Ковач, та коцурски парох о. Владислав Рац.

ПРЕДСТАВИТЕЛЄ ЛОКАЛНЕЙ САМОУПРАВИ Окрем уж спомнутих, програму провадзели, подпредсидателька СО Вербас Ксения Бенце, предсидатель Месней заєднїци Желько Бєлан, предсидатель Дружтва за руски язик, литературу и културу др Юлиян Рамач, члени Националного совиту и його одборох, православни парох о. Здравко Бойович, предсидателє коцурских здруженьох и валалчанє.

У музичней часци програми участвовал Димитрий Цап хтори на ґитари виведол єдну композицию, а потим зоз другу композицию провадзел шпивача Михайла Будинского. У цеку програми Микола Шанта, Наташа Медєши, Мелания Мали и Марина Кухар пречитали часц ище нє обявеней поезиї Гавриїла Костельника, док Серафина и Силвестер Макайово читали свойо роботи. По законченю програми бешеда предлужена на коктелу. Т. Ходак

ДЮРДЬОВ

ЗАСТАВИ НА ЗНАЧНИХ БУДИНКОХ

Дзевяте означованє Националного швета Руснацох у Сербиї у Дюрдьове внєдзелю, 17. януара традицийно почало з викладаньом заставох – державней, войводянскей и Руснацох у Сербиї на будинок Месней заєднїци, Руску школу и на будинок КУД „Тарас Шевченко”, дзе з нагоди швета на 12 годзин отримана шветочна програма. После гимни Сербиї и шветочней шпиванки Руснацох у Сербиї, хтори одшпивал Константин Чордаш з провадзеньом оркестра Дружтва, присутних привитал и

22. ЯНУАР 2016.

програму водзел координатор ПК НС у Дюрдьове Мирон Сабадош. На преслави, на котрей було надосц присутних, швето повинчовали и предсидателька Совиту Месней заєднїци Дюрдьов Леона Виславки и заменїк предсидателя НС Руснацох Йовґен Мудри. У програми участвовали Тамбурови орке стер, шпиваче Валентина Салак и Владимир Горняк одшпивали шпиванку „Дай нам Боже добри час”, писателє з Дюрдьова Владимир Кочиш и Яким Чапко пречитали свойо твори, а Яким Гарди пречитал текст о до селєню Руснацох, як и о нашим терашнїм положеню и стану у Сербиї. Окрем спомнутих, на означованю Националного швета Руснацох у Дюрдьове були и дюрдьовски грекокатолїцки парох о. Яким Холошняй, директорка ОШ Мария Тртич, члени велїх дружтвених орґанизацийох и гражданє Дюрдьова. По програми за шицких присутних орґанизовани коктел. Преславу орґанизовали Подручна канцелария Националного совиту Руснацох у Дюрдьове и КУД „Тарас Шевченко”. С. Барань

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА

НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО ҐОСПОДЇНЦИ

ДРУГИ РАЗ ОЗНАЧЕНИ ДЗЕНЬ РУСНАЦОХ Подручна канцелария Националного совиту Руснацох у Дюрдьове, хторей припадаю и Ґосподїнци, уж други раз помогла орґанизовац Националне швето у Ґосподїнцох Националне швето Руснацох у Ґосподїнцох отримане внєдзелю пополадню, у просторийох Месней заєднїци, почала з гимну Сербиї и шветочну шпиванку Руснацох у Сербиї, а присутних привитал и програму водзел координатор Подручней канцелариї НС у Дюрдьове Мирон Сабадош. У пригодней програми участвовали поетове з Дюрдьова, а у мено домашнїх Руснацох швето повинчовал и Владимир Салонски и ґосподїнски парох о. Михал Холошняй, котри з тей нагоди представительом Месней заєднїци подаровал свою кнїжку – Моноґрафию грекокатолїфческого общества при храме св. Архангела Михаила у Ґосподїнцох. – Єден народ нє траци войну у воєних зраженьох, алє теди кед страци свою власну мацеринску бешеду. Ми, Руснаци з Ґосподїнцох, маме тот проблем, то нє мож прециховац. Младши ґенерациї уж нє бешедую по руски. Розуми ше, крашнє и тото же ше чувствую як Руснаци, алє по руски ше бешедує вше менєй и менєй – гварел о. Холошняй. При концу програми и пред коктелом за присутних, Мирон Сабадош представел новини „Руске слово” и домашнїм подзелєл даскельо прикладнїки. С. Б.

10 РУСКЕ СЛОВО

ГУМАНИТАРНА ФОНДАЦИЯ БЕСЕРМЕНЇ ЗОЗ СРИМСКЕЙ МИТРОВИЦИ

НАГРАДИ ДОДЗЕЛЄНИ НА ШВЕТО У про сторийох гуманитарней фондациї Бе серменї у Сримскей Митровици, прешлей соботи, 16. януара, отримана шветочносц на котрей означе не На ци о нал не швето Руснацох. У присустве нащивительох и го сцох зоз городскей управи отримана културно-забавна програма. Националне швето було, по словох др Ми ро сла ва Бе серме ня, на года же би ше додзелєли награди з подобового наградного конкурса фон да циї на те му „Тре ба ми, пре...” Першу награду и (10 000) динари до стала Наташа Ґеґич, друге ме сто Кристина Якшич (4 000 динари) и треце ме сто Андрей

Савич хтори до стал (2 000) динари. Була то нагода же би нащивителє опатрели и други роботи зоз конкурса, малюнки и мултимедиялни роботи и твори младих умет нї кох. Окрем ни госц бул Милан Маґлов зоз Беоґраду хтори младим познати зоз швета модней уметно сци. Тиж представени и план активно соцох у 2016. року. На шветочно сци присуствовал др Миро слав Бе серменї, снователь и предсидатель фондациї и хтори гвари же є задовольни же и на тот кре ативни спо соб у Сримскей Митровици означене националне швето Руснацох Вл. Дї.

КОЦУРСКИ ЗДРУЖЕНЯ

О ИСТОРИЇ И ТЕРАШНЬОСЦИ З нагоди означовная дня РуПРЕЗЕНТОВАНЯ снацох, внєдзелю у Велькей РУСКЕЙ КУЛТУРИ сали Дома култури у Коцуре отримана културна програма Микола Ґубаш, член Националхтору орґанизовали Роботна ного совиту Руснацох и координаєдинка Коцур Културного тор Канцелариї НС у Коцуре, прецентра Вербас, Коцурске коментаровал два розлични означоздруженє младих, Културно- ваня националного швета Руснацох просвитне дружтво ДОК, Ет- у Коцуре. но-клуб „Одняте од забуца” и – Най наглашим же то нїч нове же Месни одбор Рускей матки. ше отримує ещи єдна преслава дня Програму провадзел пред- Руснацох у Коцуре, попри тей хтору сидатель Рускей матки Дюра орґанизовала подручна канцелаПапуґа, директорка ОШ рия, то би нїкому нє требало завад„Братство-єдинство” Славица зац, як анї тото же исную вецей Байор, представителє валал- здруженя. Можебуц кус збунююце ских здруженьох и валалчанє. же швето означене на два способи. Потим як привитал госцох, То значи же шицки сеґменти препредсидатель КПД „ДОК” зентованя рускей култури буду обпроф. др Михайло Фейса, пре- лапени, и же шицки Руснаци у Кочитал реферат у хторим опи- цуре означую швето на свой способ, сал присельованє Руснацох до зоз тим, ґу чому маю прихильносц. тих крайох, як и терашнї стан рускей националней меншини, а Мария Горняк, одрецитовала поему Мирона Будинского. Присутни госци у програми мали нагоду опатриц представу „Нинджа у тензиї 2”, автора и режисера Иґора Пушкаша, хтору одбавели Катарина и Давид Кулич, та сам Иґор Пушкаш. После орґанизовани коктел. Т. Х. 22. ЯНУАР 2016.

НАШО МЕСТА РУСКИ КЕРЕСТУР

ЗА ИНВЕСТИЦИЇ 15 МИЛИОНИ ДИНАРИ Понеже самим концом прешлого рока принєшени буджет Општини Кула, Совит Месней заєднїци Руски Керестур 8. януара прилапел финансийни план за тот рок у складзе з буджетом Општини, на основи хторого вкупни приходи МЗ плановани на 22 милиони 920 000 динари. Предвидзене самодопринос будзе же 14 милиони 970 000 динари (у нїм и пенєж пренєшени з прешлого року), док з буджета Општини Кула приходи буду 7 милиони 220 000 динари

а инвестицийни роботи у Керестуре зоз самодоприносу предвидзени 10 милиони 770 000, як и 4 милиони 200 000 з буджета Општини, так же то скоро 15 милиони динари, а МЗ у тим року рахує и на 730 000 динари власного приходу з даваня просторийох до закупу. Спомнуте же до тогорочних инвестицийних средствох зоз самодоприносу пренєшени и пенєж з прешлого року, односно коло 6 милиони динари пре, як гварене на схадзки Совиту, пожнєнє ЯП „Завод за вибудов” Кула у розписованю явних набавкох – за ушоренє центра Керестура, оправянє закрица на Здравственей амбуланти, реконструкцию часци явного ошвиценя, так же би тоти роботи мали буц поробени у тим року. И у тогорочним финансийним планє МЗ вєдно милион 900 000 опредзелєни за дотациї у образованю, култури и спорту, за Фонд солидарносци и здруженьом гражданом, на основи важацей Програми месного самодоприносу. За саме функционованє МЗ з општинского буджета наменєни 3 020 000 динари, понеже Општина зоз 95 одсто финансує двох занятих роботнїкох, трошки за комуналиї, струю, гориво, канцеларийни материял и друге, а на схадзки Совиту винєшене же Општина прешлого року позарядово уплацела и 500 000 динари за трошки струї у спортскей гали. У 2016. року з месного самодоприносу и буджета Општини Кула у Керестуре плановане витвориц єденац инвестицийни ставки з обласци инфраструктури и комуналийох. Так, за асфалтованє драги до хотара предвидзени 4 милиони динари, у чим будзе и найвекша учасц Оп-

штини – три милиони динари, док зоз самодоприносу за тоту намену предвидзени милион динари и 300 000 за проєктованє драги. За асфалтованє драги у месце предвидзени 2 милиони, а за ушоренє яркох и одводзенє атмосферскей канализациї 1,4 милиони. За ушоренє центра Керестура опредзелєни 4,5 милиони динари – 3,3 милиони зоз самодоприносу и 1,2 милиони з Општини, а за проєктну документацию за тоту роботу зоз самодоприносу предвидзени 360 000 динари. Того року би мало буц пооправяне и закрице на месней Здравственей амбуланти (з тим ше тиж пожнєло пре процедуру явней набавки хтору розписує кулски Дом здравя), за цо зоз самодоприносу предвидзени 706 000 динари. Зоз самодоприносу би мали буц ушорени и столїки на пияцу и за тоту роботу плановани 600 000 динари, за виробок проєктней документациї и кладзенє явного ошвиценя у дзецинским парку и у улїци Ґабра Ороса наменєни 444 000, а за виробок проєктней документациї за кладзенє рефлекторох и на другим боку фодбалского стадиона на Ярашу 240 000 динари. Кед слово о дотацийох, за образованє у тим року наменєни 133 000, за Фестивал рускей култури „Червена ружа”, 400 000, за спорт 667 000, а за Фонд солидарносци 240 000 динари. Дотациї за медийне и туристичне представянє Керестура буду 200 000, а за роботу керестурских здруженьох гражданох вєдно плановани 260 000 динари. По нових предписаньох, дотациї за спорт, Фонд солидарносци, медийне и туристичне представянє и за здруженя ше будзе опредзельовац на За ушоренє центра Керестура предвидзени штири и пол милиони динари основи конкурсох.■ М. Зазуляк

22. ЯНУАР 2016.

РУСКЕ СЛОВО 11

НАШО МЕСТА ЗОЗ СОВИТУ МЕСНЕЙ ЗАЄДНЇЦИ ДЮРДЬОВ

ВЕЦЕЙ УКЛАДАЦ ДО ВАЛАЛУ

ШЕСТРИ СЛУЖЕБНЇЦИ У КУЛИ

ПРЕСЛАВЕЛИ КИРБАЙ У СВОЇМ МАНАСТИРЕ

Концом прешлого року Совит Месней заєднїци Дюрдьов у просторийох Задружного дому орґанизовал святочну схадзку и новорочни коктел на котрим ше зишли члени и представителє валалских здруженьох, институцийох, установох, политичних странкох, општинскей власци и священство Присутних привитала Леона Виславски, предсидателька Совиту Месней заєднїци Дюрдьов котра гварела же сход орґанизовани же би ше зишли и вичерали искуства шицки цо зоз свою роботу доприноша розвою валалу. Вона визначела же Совит, и попри своїх скромних средствох, того року помагала у ро-

од теди у судским спору. Гражданє того вечара вихасновали нагоду поставиц вецей питаня о тим. На питаня одвитовал Боро Милич, член Општинскей ради задлужени за капитални укладаня. Вон визначел же Општина Жабель роби на тим же би ше будинок одкупело од терашнього власнїка и адаптовало за по-

Шестри служебнїци у своїм манастире у Кули 10. януара преславели Кирбай своєй каплїци хтора пошвецена св. Йосифови, хтори источашнє и покровитель цалей їх провинциї. Кирбай на Други дзень Крачуна, кед ше преславює св. Фамелия, алє го шестри преноша на нєдзелю. Кирбайску Службу Божу служел о. Яков Кулич зоз Коцура и окреме надихнуто наказовал о живоце св. Йосифа, хтори и за нєшкайших вирних и добри приклад. Источашнє кулянски священїки о. Виталий Лотоцкий и о. Платон Салак, ЧСВВ споведали, а на концу Служби о. Виталий и мировал присутних. Манастирска каплїца, хтора ше находзи просто нашей грекокатолїцкей церкви у Кули, була полна, бо з домашнїма возвелїчац кирбайску шветочносц пришли и други шестри, вирни и виронаучни дзеци. М. А.

КПД „КАРПАТИ” ВЕРБАС Гражданох интересовало же цо будзе зоз Задружним домом

боти здруженьох, а назберани и пенєж за ушоренє простору дакедишнєй Матки. Присутни мали надосц питаня о функционованю и финансованю роботи Месней заєднїци и активносцох Совиту, закупу державней жеми у општини и укладаньох до валалу котрих, як велї зауважели, єст мало. Як причину спомли же валал нє ма свойого представителя у Општинскей ради. Найвецей уваги прицагла бешеда и питаня о приватизациї Задруґи, окреме маєтку и будинку Задружного дому котри приватизовани вєдно з ню, а котри

12 РУСКЕ СЛОВО

треби валала. Милич бешедовал о инвестицийох у тим року и предлуженє вибудови канализацийней мрежи, за цо уж обезпечени средства з Покраїни. Тиж так визначел же, нажаль, адаптованє и ушорйованє Рускей школи ище вше нє покончене уж длугши час. Предсидателька Совиту представела план роботи за чечуци рок, та визначела же заплановане законченє Еко студнї, асфалтованє нових паркинґ местох у центру валала, ушорйованє Девеню, ожелєньованє места и друге. С. Барань

ОТРИМАНИ ТОРБА БАЛ У просторийох КПД „Карпати” у Вербаше, прешлого вовторку, отримани традицийни Торба бал, на хторим ше дружели Вербащанє, алє и госци з Кули и Коцура. За музику були задлужени музичаре з Кули. Як з тей нагоди визначел предсидатель КПД „Карпати” др Деян Загорянски, нови рок традицийно почина весело, у тим случаю з Торба балом, а Бал датумски вязани за дочек Нового року по юлиянским календаре. Загорянски з тей нагоди гварел же з тим почала и тогорочна сезона манифестацийох у Дружтве „Карпати”. А. М. 22. ЯНУАР 2016.

ЕКОНОМИЯ ПРЕПОДАВАНЯ ЗА ПОЛЬОПРИВРЕДНЇКОХ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ПРОДУКЦИЯ ЖЕЛЄНЯВИ, З ФОКУСОМ НА ПАПРИҐУ Преподаваня о продукциї желєняви, а з фокусом на паприґу, у орґанизациї здруженя „Капсикум анум” почали 5. януара и буду тирвац по 16. фебруар Потераз ше представели уж коло 10 подприємства хтори ше занїмаю зоз продукцию и дистрибуцию гибридох желєняви, гнойох, пестицидох, системох за наводньованє и подобне. Преподаваня ше отримую кажди вовторок и штварток у ресторану „Червена ружа”, а починаю на 17 годзин. На штварток, 21. януара польопривреднїки буду слухац презентацию хижох „Аґромаркет”, „Нутрилидерс” и „Белхим”. Идуцого тижня будзе пауза, а преподаваня ше предлужи 1. фебруара и вец ше представя Польопривредна фахова служба Зомбор и „Зелени хит”. На штварток, 4. фебруара, буду беше-

ОД ФЕБРУАРА ЕДУКАЦИЯ У ОРҐАНИЗАЦИЇ „АҐРОХОМА” д.о.о Од 4. по 25. фебруар за польопривреднїкох буду орґанизовани и преподаваня у орґанизациї подприємства „Аґрохома” д.д.о. Як наявели з того подприємства, на презентацийох буду представени рижни нашеня польодїлских културох, средства за защиту, штучни гної, фолиярни гної и польопривредна механїзация. Преподаваня буду каждого штвартку на 11 годзин у ресторану „Червена ружа”. На першим преподаваню, 4. фебруара ше представя подприємства „Аґротех” д.д.о, „Ґаленика”, „Райфайзен - аґро” д.д.о и „Еликсир аґрар”. Друге преподаванє, 11. фебруара, резервоване за подприємства „Декалб”, „Синджента” и „Екопатент” д.о.о, а 18. фебруара ше представя компаниї „Пионир”, „Аґромаркет”, „Аґроґлоб” и „КВФ”. Остатнї дзень польопривреднїки годни слухац презентациї компанийох „НС семе”, „Хемикал Аґросава”, „Баєр”, „ЗП гибриди” и Польопривредней фаховей служби Нови Сад.

довац представителє хижох „Ґаленика”, „Еко - плант” и Институт за польодїлство и заградкаство Нови Сад. „Тимак Аґробалканс”, „ЗКЮ Семе” и „Дупонт” ше представя 9. фебруара, „Хемикал Аґросава”, „Бест & ко” д.о.о 11. фебруара, а истого дня преподаванє отрима и професор Петар Митрович. Остатнї дзень тогорочних жимских преподаваньох у орґанизациї здруженя паприґарох, 16. фебруара, буду преподавац професоре Владан Маркович, др Драґица Янкович и др Весна Дорутович, а представи ше и компания „Елтом корпорейшн”. С. Н.

РОЗПОРЯДОК У „ЮАРБИСУ”

У рамикох Жимскей школа за польопривреднїкох подприємства „Юарбис” д.о.о. у Руским Керестуре, на пияток, 22. януара, на 10 годзин преподаваня отримаю представнїки Польопривредней фаховей служби Вербас

22. ЯНУАР 2016.

(Аґрозавод) и компаниї „Косад”, хтора представи французки гибриди слунечнїку и кукурици. На пияток, 29. януара, польопривредним продуковательом представя ше подприємства: „Аґримакс” – зоз тему Гибриди кукурици, „Нутрилидерс” д.о.о. Нови Сад – Фолиярни гної у польопривреди найновших ґенерацийох, „Пинус плус” д.о.о. Нови Сад – Пестициди у польопривреди и „Бациломикс специял” – Ришенє бактериозох у паприґи. Тиж на пияток, 5. фебруара, преподаваня отримаю фаховци подприємствох: „Хемикал Aґросава” Нови Беоґрад, хторе представи свойо пе стициди у польопривреди и „АС” – Гибриди кукурици, а потим „Биофор система” ДОО Нови Беоґрад – Микробиолоґийни гної у польопривреди. Шицки преподаваня буду у просторийох „Юарбису”, а почню на 10 годзин. М. Т.

РУСКЕ СЛОВО 13

ДУХОВНИ ЖИВОТ НАЦИОНАЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ У КУЛИ АРХИЄРЕЙСКА СЛУЖБА БОЖА

ЗОЗ ВИРУ ЗА ЛЄПШУ БУДУЧНОСЦ

ПРЕСЛАВЕНЕ БОГОЯВЛЄНЄ

ПОЧАЛО ПОШВЕЦАНЄ ОБИЦОХ У наших парохийох вовторок преславене Богоявлєнє Господнє и пошвецена вода, та так и у Дюрдьове шпивану Службу Божу служел парох о. Йоаким Холошняй, а шпивали члени фамелиї Холошняй и ґосподїнски парох о. Михаил Холошняй. По Служби члени Церковного одбору вирним сипали пошвецену воду до менших судзинох, хтору ше однєсло дому, а ютредзень паноцец почал пошвецац обисца. С. Б.

ЦЕРКОВНИ ОДБОР У НОВИМ САДЗЕ Наймоцнєйшу духовну димензию централней преслави Националного швета Руснацох у Кули вшелїяк дала Архиєрейска Служба Божа Службу у кулским храме священомученїка Йосафата предводзел наш апо столски еґзарх владика Георгий Джуджар. Со служели дзешецме нашо священїки, домашнї парох споведал, а служел и представитель монсиньор Янош Блаховяк, одправнїк роботох Апостолскей нунциятури у Сербиї. На Служби були числени шестри служебнїци, єдна мала шестра, як и госцински шестри уршулинки зоз Нунциятури у Беоґраду. Присутни були и числени вирни нє лєм з Кули, алє и госци з наших местох, котри були на центалней шветочносци. Євангелию пречитал домашнї капелан о. Платон Салак ЧСВВ, а цалу Службу шпивал Хор Дома култури и Катедралней церкви св. оца Миколая з Руского Керестура, под дириґенством Лидиї Пашо. Преосвящени владика у казанї повинчовал националне швето, здогаднул же нам нашо предки зохабели и драгу вири до Бога, та у духу наиходзацого швета Богоявлєня потолковал: – Йоан Хреститель надпомина же лєм з чистим шерцом мож стретнуц одкупителя. На востоку пред приходом цара ровнало ше драги же би нє було грунчки и долїни. Духовному царови треба по-

14 РУСКЕ СЛОВО

ров нац ду хов ни дра ги, на шо шерца и души, а можеме их ровнац у св. тайни покаяня, же бизме почувствовали Божу моц и интервент у нашим живоце. Церква сполнює тоту мисию, вона поволує до вири до Го спода Бога, до че снотох хри сти ян ских, до сполньованя волї Божей у нашим живоце. И то тайна нашого дотерашнього иснованя. А то драга и за нашу будучносц, нашо длуство ґу нашим прешлим поколєньом котри нас виведли на тоту драгу на хторей зме, же бизме по нєй ишли, же бизме на тей драги ровнали грунчки, засиповали долїн ки у на шим на ци о нал ним, кул тур ним, ду хов ним жи во це. Другей драги нєт. Ми ю уж маме и лєм по тей драги маме исц и ста рац ше же би була ров на, гладка, же бизме ше вше могли стретнуц з нашим Го сподом. Най пре слава и означованє того националного швета буду за каждого з нас надихнуце новей, обновеней ене рґ иї и жри дла зоз хто ро го будземе черпац силу за чуванє и розвиванє тих вредно сцох котри уж маме – зоз виру до Го спода Бога, з надїю на його помоц и благо слов у нашим живоце, за лєпше будуце, терашнє и вичне. М. Афич

НОВИ СОСТАВ И ЗАДЛУЖЕНЯ У Новим Садзе, на швето св. Миколая, 19. децембра, пришагал нови Церковни одбор на Служби Божей хтору служел парох о. Юлиян Рац, а после схадзкох и порадох, одлучене же предсидатель нового Церковного одбору Борислав Сакач, заменїк Михайло Монар, хтори и тутор за церкву, секретар Владимир Римар, касир Владимир Стричко, а його надпатраче Неманя Корпак и Михал Ковач. Члени Церковного одбору Мирко Бесерминї, хтори и тутор за парохийни дом, потим Йоаким Канюх, Дюра Канюх, Златко Колбас, Владимир Колошняї и Велимир Паплацко. Дефиновани и координаторе зоз Церковного одбору, хтори координую роботу поєдинєчних радох. Так координатор Културней ради Велимир Паплацко, а предсидателька тей Ради Гелена Бабич. Координатор Економскей ради Владимир Стричко, а єй предсидатель Мирослав Грубеня. Координатор Ради за очуванє архивского и културного материялного скарбу Йоаким Канюх, а предсидатель Саша Сабадош. Координатор Младежскей ради Михал Ковач, а Михаїл Римар єй предсидатель. Як гварел Борис Сакач, на початку мандата Одбор на дарунок достал нови бездротови микрофон од Юлияна Еделинския зоз Петроварадину, хтори ше будзе хасновац на богослуженьох. М. Г. К. 22. ЯНУАР 2016.

ДУХОВНИ ЖИВОТ ЕВРОПСКЕ СТРЕТНУЦЕ МЛА ДИХ У ШПАНИЇ

Учашнїки зоз Сербиї на реґионалним сходзе

ТРИЦЕЦ ТИСЯЧИ ШЕ МОДЛЄЛИ ЗА МИР На европским стретнуцу младих, хторе отримане од 28. децембра 2015. року по 1. януар того року у Валенсиї у Шпаниї, участвовали коло 30 тисячи младих з европских жемох, а медзи нїма були и дзеведзешат паломнїки зоз Сербиї

ото паломнїцтво довирия на жеми, як го наволую, орґанизовала християнска заєднїца „Тезе”. Були вирни зоз Суботици, Сримскей Митровици, Нового Саду, Вербасу, Коцура, Керестура и других местох у Войводини, як зоз нашого апо столского еґзархату, так и зоз других заєднїцох. Нашо млади вєдно зоз другима участвовали на заєднїцких молитвох хтори були орґанизовани у центре городу, у шатрох и у валенсиянскей катедрали. Молитви и програми були орґанизовани и у вецей як 150 парохийох у

22. ЯНУАР 2016.

Валенсиї и єй околїску, до хторих млади були розпоредзени по менших ґрупох. Под час стретнуца, млади пребували у фамелийох хтори им за тоту нагоду понукли свой дом и госцопримство. През днї пребуваня у Валенсиї, на роботньох и бешедних ґрупох младих провадзена тема милосердия, хтора була мото цалого стретнуца. Зоз молитву за мир у швеце и познєйше фестивалом народох, на хторим ше могли упознац зоз шицкима державами – учашнїками стретнуца, млади у своїх парохийох дочекали и Нови 2016. рок. У шлєбодним чаше могло розпатрац Валенсию, город у хторим людзе отворени, щири, бешедлїви и вше нашмеяни, у хторим шицки знаю рихтац паелю, їх националне єдло, дзе помаранчата рошню и на польох, у паркох и по улїцох, город у хторим ше, остат-

ДВАНАЦ БОБКИ ГРОЗНА Млади паломнїки ше у Валенсиї, попри других красних искуствох стретли и зоз цикаву шпанску традицию хтора ше нїяк нє вихабя у новорочней ноци – кажде на преславу Нового року одходзи зоз мещком, лєбо мисочку зоз дванац бобками грозна. Кед церква почнє дзвонїц на пол ноци, церковни дзвон биє дванац раз, и за кажде оддуркованє поє ше по єдну бобку. Шпанци толкую же то за добри и просперитетни наступни рок, а паломнїки дзечнє прилапели тоту традицию и перше цо поєдли у новим року були праве тоти дванац бобки грозна.

нього дня, у року мож боси шейтац по плажи... На драги по Валенсию млади мали нагоду обисц Дєнову и Монако, а при врацаню дому, Барселону и Милано. Шлїдуюце европске стретнуце младих будзе отримане у истим чаше, у Риґи у Летониї. Потамаль „Тезе” зєднїца будзе орґанизовац вецей менши стретнуца и молитви, а млади вше можу нащивиц и заєднїцу у валалє Тезе у Французкей. ■ Т. Ходак

РУСКЕ СЛОВО 15

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАШО ГОСЦИ: МИРЯНА И МИРОСЛАВ ШОЛАЙОВО З КОЦУРА

ПРЕШЛОСЦ ОЖИТА, А ОД БУДУЧНОСЦИ ШЕ НЄ ТРЕБА БАЦ

Пишe: Славица ФЕЙСА

Лоньска „Коцурска жатва” почала з отвераньом фотоґрафийох Райка Шолаї, фотоґрафа-аматера з Коцура, хтори мал богату збирку фотоґрафийох, окреме з културного живота у валалє. Влонї, його дзеци, Миряна и Мирослав, вельку часц тей збирки подаровали Етно клубу „Одняте од забуца”. Пред даскельома роками и Миряна рушела по оцових шлїдох

єт Коцурца хтори нє познал Райка Шолаю на Вельким шоре. Роками бул тарґовец у Старей робней хижи у Вербаше, там дзе ше предавало лонґ плей плочи, касети и инструменти, та тот хто ше випендрал по ґарадичох, нє могол нє прейсц коло нього, бо то була „крижна драга” ґу склєняним погаром, технїки, або карчми.

Ище у младосци Шолая бул пасионовани спортиста, и рукометаш и фодбалер у „Искри”, и столнотенисер, а окреме шахиста. Вельо допринєсол же би ше шах розвивал и обстал як єден з конарох спортского живота у Коцуре, та у єдним периодзе бул и предсидатель клуба. То були даскельо любови Райка Шолаї, гоч його дружтвени анґажман бул вельо розконаренши. Часто ходзел по схадзкох, як матичар винчал пари, бул староста, лапал риби, варел паприґаши... и у шицким тим уживал. НАЙВОЛЄЛ СЛИКОВАЦ НА „ВЕЛЬКИ” ШВЕТА

На прешлорочней Коцурскей жатви” ” була вистава Шолайових фотоґрафийох

16 РУСКЕ СЛОВО

Шолая любел фотоґрафию. У шпайзу мал мини лабораторию дзе розвивал фотоґрафиї, а кед нє перши, вец медзи першима у Коцуре мал „Смену осем” и на нєй овиковичел вельки подїї у валалє. Почал од фамелиї. 22. ЯНУАР 2016.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ – Вежбал ше на нас – гвари у франти Миряна, Райкова дзивка хтора ше нє барз любела фотоґрафовац, алє єй брат Мирослав оцови позирал гоч кеди. – Маме тельо фотоґрафиї з дзецинства, з одпочивкох, з крайох у Бо сни одкаль оцова фамелия же, ниа, нє можеме их покласц до шицких албумох, та их чуваме и на пойдзе. Спочатку нас полни шкатулки з фотоґрафиями нє интере совали, но з роками их вше частейше отвераме и прегартаме по нїх. Вше найдземе дацо интере сантне цо зме нє знали о наших родичох, або дачим иншим цо ше случовало пред трицец, штерацец роками, кед зме були барз малючки – гвари Миро слав, хтори, окрем за фотоґрафиї, заинтере совани и за документи, алє и велї дробнїчки и предмети хтори познїмал з пойда и з нїх поуцерал прах. Райко сликовал теди кед ше у Коцуре дацо случовало, на вельки швета, кед ловаре ишли до ловох, а найволєл сликовац „Коцурску жатву”. Теди Шолайово зоз сушедовима пошедали опрез хижи на лавочку, а Райко вишол на калдерму и рушел вочи дефилеу. Фотоапарат одкладал аж после торба-балу. Пред тим як мал пойсц до пензиї, на початку 90-тих, Райко ше нагло похорел. Понукнул свой вецейрочни капитал справени на „Смени” тедишньому КУД, ловаром.., алє за фотоґрафиї нїхто нє бул заинтересовани. З пазурох чежкей хороти ше витаргал, алє лєм дочасово. Упокоєл ше 2002. року, а о три днї за нїм пошла и його винчана. Велї Шолайово фотоґрафиї нашли свойо место у кнїжкох и моноґрафийох. З ПОЙДА ЗНЯЛИ ВЕЛЬКЕ БОГАТСТВО Кед ше Аранка Медєши, предсидателька Етно клубу „Одняте од забуца”, з єдней нагоди згварела з Райковима дзецми о тим же яки фотоґрафиї чуваю по шкатулох, задумана идея, же би лоньска „Коцурска жатва” почала з отвераньом вистави Шолайових фотоґрафийох хтори и настали углавним на „Жатвових” дефилеох осемдзешатих рокох прешлого вику, и витворена. Теди Микола Ґубаш гварел же „Жатва” ма дефиле як дакеди, думаюци на Райкову збирку як ище єден прилог ґу историї Коцура.

Миряново фотоґрафиї як розгляднїци

22. ЯНУАР 2015.

ОХАБ МЕ, БАВИМ З АРАПОМ! Як и єй оцец дакеди, и Миряна позната по тим же люби бавиц шах, та нє раз зоз соботовей другей змени придзе дому, а уж ютредзень рано є на даєдним змаганю. Добре памета як єй ище малючкей оцец з Нємецкей принєсол шах од хторого ше нє могла одорвец. А кед настала ера компютерох, бавела потамаль, док ше у сушеда нє почали оздзивац перши когути. Братови лєм пошептала най ю охаби на мире, бо бави з єдним Арапом. – Нам и так уж було це сне обисце од телїх фотоґрафийох, а кед знаме же их хтошка будзе чувац так як треба, нє роздумовали зме. Вельку часц зме подаровали Етно клубу и дознали же на вистави велї Коцурци препознали своїх блїзких, родзину и приятельох. Мило нам пре тото. Миряна, и єй брат Миро слав жию у обисцу дзе дакеди жили з родичами. Миро слав маляр, и барз вельки любитель декорациї, ентериєру и старини. Мира роби у вербаскей „Медели”. И вона, як и єй оцец, була спортистка, бавела фодбал, столни тенис, шах, а у валалє добре знаю же велї роки була ґолманка у рукометним клубу „Омладинєц”. Нєшка є заинтере сована за астролоґию и за кнїжки. Гвари же кед придзе дому з роботи, вше єй менєй часу остава за тото цо люби. Росла медзи Руснацами, та єй нє проблем озвец ше и на нашим язику. Позната є по тим же нє так лєгко дзвига руки од того цо раз полюби. Упарта є кед дацо надума зробиц, та так и кед слово о фотоґрафиї. – Нє знам чи бим крачала по истей драги як и мой оцец кед бим нє настрадала пред пейцома роками. Мойо окрипенє длуго тирвало, та кед сом сцела ознова шорово ходзиц, мушела сом стануц з по сцелї, и ходзиц, крачац. Перше по сушеда и назад, а вец вше далєй. Додня рано сом одходзела на беґель и припатрала ше на виходи слунка. Вец сом тоти красни ранши хвильки и зазначела, и предлужела сликовац валал, пейзажи, природу и квеце... Так почало, и ниа, уж даскельо роки тота любов нє пре става. Оцец слики и неґативи чувал по албумох, а я мойо знїмки по флешох и на лап топу – гвари Миряна, хтора помали усовершує свой гоби. Фотоґрафию хтору оценї як удатну, подзелї на дружтвених мрежох. Єй ше нє може случиц же на дакого з родзини або приятельох забудзе, та и того року през швета своїм Коцурцом винчовала з новима фотоґрафиями. А кажда, красна як погляднїца.■

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ У К УЛИ

„НЄ ЩЕЗЛИ ЗМЕ БЕЗ ШЛЇДУ”

Руснаци у Кули присутни од самого початку нашого приселєня на тоти простори, од половки 18. вику. Свойо присуство вони у тим штредку потвердзую през визначних поєдинцох, як цо то бул Ґабор Ґвожджак, подоба зоз културного, националного и политичного живота Руснацох у Южней Угорскей. Медзи двома войнами у Кули присутни и руски тарґовци. Штредком 20. вику основана грекокатолїцка парохия св. священомученїка Йосафата, а седемдзешатих рокох направени и перши крочаї на културним и просвитним плану

ационалне швето Руснацох у Републики Сербиї по дзевяти раз преславене 16. януара у Кули зоз централну святочносцу. Програма того швета була богата. Почала зоз турниром у шаху у просторийох РКУД „Др Гавриїл Костельник”, а предлужена є зоз промоцию моноґрафиї „Зоз живота Руснацох у Кули”, хтора опубликована з нагоди швета. Потим одслужена Благодарна Архиєрейска Служба Божа, а у просторийох грекокатолїцкей парохиї у Кули орґанизована вистава иконох о. Йосафата Гардия зоз Словениї. На централней святочносци були орґанизовани и два подобово вистави, академскей малярки Лидиї Барна и малярки-аматерки Амалиї Ковач, а госцом бул предложени и етно стол зоз стародавнима традицийнима єдлами Руснацох. Того року РКУД „Др Гавриїл Костельник” означел и свою 20-рочнїцу од снованя.

18 РУСКЕ СЛОВО

Святочна академия була отримана у Велькей сали Културного центру Кула, хтора почала зоз привитнима бешедами и винчованками, а потим предлужена зоз културно-уметнїцку програму, хтора почала зоз шпиваньом гимни Републики Сербиї „Боже правде” и святочней шпиванки Руснацох „Браца Русини”, хтори одшпивал Мишани хор Дома култури и Катедралней церкви св. о. Миколая з Руского Керестура зоз провадзеньом Националного оркестра, а под дириґенством Мирона Сивча. Домашнї, кулянски аматере, мали чесц перши ше представиц, та зоз помоцу шпивачох зоз Руского Керестура, одшпивали три руски народни шпиванки, а провадзел их Тамбурови оркестер Дома култури з Руского Керестура. Шпивачох за наступ вєдно пририхтали Еуфемия Планкош и Юлиян Рамач. Дзивоцка шпивацка ґрупа Дома култури Руски Керестур ше на святочней академиї представела зоз двома народнима шпиванками, хторих тиж провадзел Тамбурови оркестер Дома култури, а порихтал их Юлиян Рамач. Александер Мудри, єден з наших найлєпших рецитаторох, родом зоз Кули, одрецитовал виривок зоз по еми „Чукундїдов ошмих” Михала Рамача. Йовґен 22. ЯНУАР 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ У К УЛИ

ХВАЛОШПИВ ИКОНОХ ОЦА ГАРДИЯ

Надь, наш познати соло интерпретатор на Академиї одшпивал побиднїцку композицию „За щесце” зоз прешлорочней „Ружовей заградки”, а провадзел го Национални оркестер. У аранжману Мирослава Папа композицию „Нє мам анї гласу” барз упечатлїво виведла Дзивоцка шпивацка ґрупа Руского културного центру. Професорка виолини, терашня директорка кулскей Школи за основне музичне образованє, членїца Националного оркестру Руснацох и позната соло интерпретаторка Лїляна Барна Никитович на гушлї одграла „Апсионату”, авторску композицию „Сикрит ґарден” вєдно зоз Националним оркестром, и велька чкода же зоз тоту точку нє почала святочна Академия. Свою авторску и побиднїцку композицию зоз прешлорочней „Червеней ружи” одшпивала Танита Ходак зоз Коцура, а кулянски музичаре ше представели и як трио – Лїляна Барна Никитович на гушлї, Татяна Ковач Кнежевич на гармоники и Ярослав Кулеба на кларинету виведли венчик руских шпиванкох котри шпивала Барна Никитович, а у обробку Мирона Сивча. На святочней академиї наступела и Хлопска шпивацка ґрупа РКЦ з Нового Саду, як побиднїк Фестивала „Най ше нє забудзе” у Дюрдьове и на високим уметнїцким уровню одшпивала два нашо народни шпиванки, под уметнїцким руководительством Борута Павлича. Чкода же тота ґрупа нє одшпивала даєдну духовну композицию зоз свойого репертоару. Лїляна Барна Никитович и Агнета Тимко Мудри, чию композицию „Колїско златна” одшпивали у дуету, а зоз окремним блоком публики ше представел и Национални оркестер Руснацох, хтори виведол „Руски мелодиї 2016” у аранжману и под дириґенством Мирона Сивча. Сценоґрафию за тоту нагоду обдумал мр Дарко Вукович, професор дизайна на новосадскей Академиї уметносцох, а святочносц закончена зоз композицию Агнети Тимко „З давен давна” на текст Дюри Латяка, хтору одшпивал керестурски Мишани хор. Конферансу водзели Марина Сабадош и Златко Рамач, а написал ю Александер Мудри, док музичну часц святочней академиї пририхтала Агнета Тимко Мудри. ■

Олена Планчак-Сакач 22. ЯНУАР 2016.

У виронаучней сали виставу иконох о. Михайла Йосафата Гардия отворел мср. Александар Мудри, котри и представел присутного автора о. Гардия. Отец Йосафат Гарди по походзеню Керестурец, дзе є народзени 1948. року, алє и Кулянєц, дзе з родичами жил од 1950. по 1964. рок, кеди ше пошол школїц за священїка. Свойо иконописанє присутним представел и сам автор о. Гарди хтори ше до тей уметносци дал початком дзеведзешатих рокох, та як гварел, то барз хасновало його души и целу кед у войни мушел пойсц зоз нашей парохиї у Бачинцох, и остац зоз фамелию у Словениї. Попри тим же сам пише икони, о. Гарди уж вецей як петнац роки орґанизує и водзи школи иконописаня у Словениї и Горватскей. – Иконописанє вшелїяк и духовносц, а нє лєм уметносц. Треба мац дар и за єдно и за друге. Прето важне

же би ше у єдней красней и приятельскей атмосфери дзе зме ше духовно преглїбели, родзело дацо красне, як цо икона. Людзе прето одушевени и раз ми єден учитель з Марибору гварел, кед же я дацо у шерцу и души нє однєшем зоз школи иконописа, вец дармо же сом там бул, бо сама икона цо ю дому однєшем то може кажди маляр направиц. Алє однєсц дацо у шерцу и души то, у ствари вредносц иконописа – гварел о. Гарди. Отец Гарди у Словениї потераз єдини припознати иконописатель, и як гвари, гоч є свидоми же ше тоту уметносц на заходзе нє трима як автохтону, мило му же на таки способ дава доприношенє култури словенского народу. Його, на дески зробени икони св. Тройци, Исуса Христа, Богородици, апостолох и святих ценєни и глєдани, нє лєм у Словениї, алє и у швеце, а велї нашли свою драгу и до Мексика, Канади. Виставу, а и швето возвелїчали и унуки о. Михайла Йосафата, хтори наступели з нумерами класичней музики. Миа Кочервар, на кларинету интерпретовала композицию Луидїя Басия „Ноктурно”, док Сара Виторович на гушлї одграла композицию за гушлю и клавир Концерт 2 Анатолия Комаровского. М. Афич

РУСКЕ СЛОВО 19

КУЛТУРА И ПРОСВИТА

НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ У К УЛИ

ЗАПИСАНИ ЖИВОТ РУСНАЦОХ У рамикох централней шветочносци означованя националного швета Руснацох, представена и моноґрафия з назву „Зоз живота Руснацох у Кули”, хтора обявена праве з нагоди означованя нашого швета. Промоция моноґрафиї отримана у Шветочней сали Школи за основне музичне образованє (ШОМО) у Кули, а отворел ю главни и одвичательни редактор тей публикациї мср. Александер Мудри. Окрем нього, о змисту моноґрафиї и значносци записованя живота Руснацох у наших местох бешедовали члени редакциї: Любица Отич, мср. Саша Сабадош и др Янко Рамач. У публикациї „Зоз живота Руснацох у Кули” ше находза тексти коло 20 авторох, а подзелєни су до трох часцох. – Пририхтованє моноґрафиї почало початком прешлого року, кед и почали перши схадзки и поради коло тогорочней централней преслави. Зазберовали зме рижни тексти о подїйох и людзох котри значни за руску заєднїцу у Кули, а дзепоєдни тексти написани окреме за тоту публикацию. Єст барз значни и интересантни тексти и факти о присельованю Руснацох до Кули, виривки о їх живоце, потим о културно-просвитним живоце и информованю, як и тексти о визначних людзох зоз Кули, хтори думам же читачом буду окреме интересантни – гварел Мудри. Зазначени прикази визначних ремеселнїкох, священїкох, академцох и културних дїячох, як цо Ґабор Ґвожджак, Микола Корпаш, Владимир Полївка, Янко Варґа – Шокец, Янко Микита, Амалия Ковач, Лїляна Барна Никитович, Лидия Барна, Миронь Сивч, Любица Отич, др Дюра Гарди и велї други. Публикацию з нагоди означованя Националного швета Руснацох у Кули видал Завод за културу войводянских Руснацох, а члени редакциї виражели задовольство же ше остатнї даскельо роки запровадзело праксу видавац публикациї о Руснацох у местох дзе централни шветочносци. – По тераз барз мало писане о Руснацох у Кули. Вше були малочислени и вязани за Руски Керестур, а нє були зєдинєни покля нє оформена парохия и зажил вирски живот. Од теди ше почал розвивац живот и заєднїца наших людзох у Кули, цо зме зазначели у публикациї хтора тераз пред нами – гварел др Янко Рамач. Окрем представяня моноґрафиї, госци мали нагоду послухац и школярку ШОМО Кула Милену Никитович, котра одграла композицию Петра Илїча Чайковского „Баркарола”. С. Надь

20 РУСКЕ СЛОВО

ДОМАШНЇ ПРЕДСТАВЕЛИ СВОЙО ПОДОБОВО УМЕТНЇЦИ

У рамикох програми означованя Националного швета Руснацох у Кули, у Културним центру Кула отримани вистави двох уметнїцох зоз того места – Лидиї Барновей и Амалиї Ковач. Виставу академскей подобовей уметнїци Лидиї Барновей у подобовей ґалериї Културного центру отворели Александер Мудри и директор Заводу за културу войводянских Руснацох Серґей Тамаш, а на самим початку госци слухали Ивану Ґруїчич, котра на гушлї одграла тему з филма „Шиндлерова лїстина”. Барнова свойо роботи потераз викладала на колективних виставох у Сербиї и швеце, а за собу ма седем самостойни вистави. Тема малюнкох хтори представени на вистави з нагоди националного швета то „Гармония космосу”, а як гварела авторка, тот циклус приказує широки простор, хтори патрача уводзи до своєй глїбини. На малюнкох доминую круги, хтори символ безпредметного и безчасово, прето же круги нє маю свой початок и конєц. Фарби хтори характеристични за тоти малюнки то била и ниянси лиловей, хтори представяю мистичносц космосу, та ровновагу медзи рационалним и рационално – метафизичном. После вистави Барновей, отворена и перша самостойна вистава Амалиї Ковач. Виставу отворел тиж Серґей Тамаш, а Амалийово малюнки коментаровала академска подобова уметнїца Лидия Барна. По єдну музичну и рецитаторску точку виведла Амалийова унука Лїляна Кнежевич. Амалия Ковач ше аматерски занїма з подобову уметносцу. Малюнки хтори представени на вистави приказую ровнїну, фамелию, и носталґию за дакедишнїм часом. На дзепоєдних малюнкох виписани и стихи з познатей писнї „Хижочко стара”, хтори даваю акцент на чувство носталґиї и красни памятки на дзецинство. На уходзе до Клубу дзе була вистава два млади членїци Руского КУД, поприберани до народного облєчива, нащивительом дзелєли привязки з амблемом РКУД „Др Гавриїл Костельник”, хтори направени за тоту, як и з нагоди тогорочней 20-рочнїци Дружтва. С. Надь и М. Афич 22. ЯНУАР 2016.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА У ОШ „БРАТСТВО ЄДИНСТВО”

ДВА И ПОЛ ВИКИ ОБРАЗОВАНЯ У КОЦУРЕ У коцурскей Основней школи „Братство-єдинство” концом прешлого року отримана шветочна промоция кнїжки Весни Раґаї-Цап, односно фотомоноґрафиї школи „Два и пол вики образованя у Коцуре”. Промоция того виданя отворена з державну гимну Републики Сербиї „Боже правде” котру одшпивала Ивана Малїк и шветочну шпиванку „Браца Русини” котру одшпивала Саня Полдруги, а на ґитари ю провадзел Михаил Рамач. Присутних привитала директорка Школи Славица Байор, а Анастазия Чордаш и Марина Тодич, школярки школи присутних упознали зоз историйнима податками о образованю у Коцуре. На промоциї бешедовал и парох коцурски о. Владислав Рац, котри визначел важносц чуваня историї и податкох о образованю. О самей фотомоноґрафиї „Два и пол вики образованя у Коцуре” бешедовала авторка Весна Раґаї-Цап, котра визначела же през фотоґрафиї приказане нє лєм образованє, алє и способ живота у Коцуре. – Тоту фотомоноґрафию творя шицки Коцурци котри през историю, односно тоти 250 роки охабели шлїд у нашим образованю, алє и гевти котри през шицки тоти роки чували и пестовали мултикултуралносц и образованє – медзи иншим, визначела Раґаї-Цап. Рецензенти Славко Сабо, пензионовани редактор за руски виданя Заводу за видаванє учебнїкох и Ружица Бокан професор анґлийского язика у пензиї, визначели же Коцурцом образованє було вше важне, цо приказане и през тоту фотомоноґрафию. Кнїжка написана на двох язикох – по руски и по сербски, а през фотоґрафиї, зоз котрих найстарша зоз почат-

ку ХХ вику, приказане же окрем порядного образованя по сербски, руски, мадярски и нємецки, були запровадзени и секциї на котри школяре могли ходзиц, як и будинки у котрих ше одвивала настава док ше ище нє вибудовало Школу до котрей нєшка ходза школяре у Коцуре. Виривки зоз тей кнїжки пречитали Давид Неделькович и Марина Тодич, а програму збогацели и музични точки хтори виведли Марко Буила на гушлї и Лидия Шкорич на клавиятурох. Фотомоноґрафию видала ОШ „Братство-єдинство” зоз Коцура, а друкованє финансийно потримали Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини и Општина Вербас. З. Колєсар

МИНИСТЕРСТВО КУЛТУРИ И ИНФОРМОВАНЯ ОДКУПЕЛО МАЛЮНОК ВЛА ДИ НЯРА ДИЯ

„RUTHENIAN” У ВЛАСНОСЦИ ЗАВОДУ

Министерство култури и информованя Републики Сербиї 2015. року розписало конкурс за одкуп уметнїцких дїлох. На тот конкурс конкуровал и Завод за културу войводянских Руснацох, за одкуп малюнку уметнїка Влади Нярадия зоз Вербасу. Завод конкуровал за малюнок „Ruthenian”. – Малюнок робени у комбинованей технїки на платну, формата 70x100цм, а витворени є под час 2014-2015. року. Тота подобова робота зоз циклусу „Карпатски мит”. На малюнку на ориґинални и препознатлїви способ

22. ЯНУАР 2016.

укомпоновани етноґрафски елементи орнаментики вязани за Руснацох, як и часц герба рускей националней заєднїци – медведз у стилу ґрафита – гварел з тей нагоди наш визначни уметнїк Владо Няради. На малюнку и абстрактни елементи хтори ше зявюю як состойни фраґменти у Нярадийових малюнкох, як и колорит хтори у остатнїм чаше превладує у його подобових роботох. Министерство култури и информованя уж други рок финансує подобово роботи на тот способ, а институциї хтори конкурую поставаю власнїки подобових роботох, так же Завод за културу войводянских Руснацох будзе збогацени зоз подобову роботу маляра Нярадия. Окрем того, малюнок „Ruthenian” у маю прешлого року бул виложени на 47. Майскей вистави хтору орґанизує Здруженє подобових уметнїкох и дизайнерох Сербиї у хижи Краля Петра у Беоґрадзе. Ресорне Министерство на тот способ финансує одкуп подобових роботох найзначнєйших уметнїкох зоз Сербиї як цо Владимир Величкович, Душан Оташевич, Чедомир Васич, Милета Проданович, Коста Боґданович, а тераз на тей лїстини и Владо Няради. А. Маркович

РУСКЕ СЛОВО 21

МОЗАЇК РОЗГВАРКА ЗОЗ СЕБАСТИЯНОМ НАДЬОМ

к гвари, одмалючка люби шпивац. Накадзи рано станул пошпивовал даяку писню, та мац франтовала же єдного дня будзе шпивач. Музично ше почал образовац у трецей класи, кед почал ходзиц до музичней школи на годзини клавира. У дзецинстве наступал на „Червеним пупчу”, а гвари же би нарок любел шпивац и на нашим найвекшим и найстаршим фестивалу култури „Червена ружа”. – Любим шпивац и сцем наступац, гоч ше на „Ружи” нє шпива шпиванки хтори приватно слухам и у хторих ше пренаходзим. Заш лєм, думам же наисце маме красни руски шпиванки и же треба пестовац нашу окремносц. Пренаходзим ше у соулу и попу, а найволїм шпивац анґлийски шпиванки прето же су рижнороднєйши, музика иншака и мнє вони, вообще, пасираю – толкує Себастиян. Прешлого року треци раз наступел на мултимедиялней манифестациї младих „Дньовка”, а гвари же ше за тоту манифестацию вязал пре концепт програми и публику хтора го барз добре прилапює. Окрем наступох у емисиї „Пинково гвиздочки”, Себастиян свойо шпиванє почал усовершовац и так же почал шпивац у Мишаним хору Дома култури Руски Керестур.

ВАЛАЛСКА ПИХА – Пред тим як сом ше приявел за участвованє, нє провадзел сом „Пинково гвиздочки”, та сом нє знал яку файту музики будзем шпивац. Думал сом же то вироятно буду даяки забавни сербски шпиванки, алє мило ми було кед сом дознал же, у ствари, векшина учашнїкох шпива анґлийски шпиванки. Углавним сам вежбам – слухам яки зауваги ма жири на мнє и на других, и пробуєм тото виправиц, а у вибераню шпиванкох ше консултуєм зоз нашим школованим музичаром Мирком Преґуном – гвари Себастиян.

Уж даскельо мешаци Керестурци ше цеша же їх валалчан медзи вибранима младима шпивачами хтори ше змагаю у популарней телевизийней емисиї „Пинково гвиздочки”. Себастиян ма 15 роки, а дотераз ше музика вше преплєтала през його живот Од кеди ше почал зявйовац у емисиї змагательного характеру „Пинково гвиздочки”, постал атракция у своїм валалє и причина прецо велї пияток вечар шедаю патриц ТВ „Пинк” („Руске слово” нє потримує шицки вредносци хтори промовує ТВ „Пинк” – Ред.). Зоз остатнїм наступом, у емисиї хтора емитована 11. децембра, достал максимални, пейц гласи и прешол до штвартого кругу. Гоч людзох интересує зоз першей руки чуц деталї о емисиї, Себастиян гвари же змагательом нє допущене бешедовац о резултатох, покля ше емисия нє закончи. – Случує ше ми же пойдзем до дутяну и нє можем лєм дойсц дому, бо кажде сце зо мну поприповедац. Людзох найбаржей интересує кеди будзем наступац, випитую ше од кеди ше занїмам з музику и подобне. Нє гварим же ми то барз завадза,

Себастиян дзечнє наступа и на руских манифестацийох

22 РУСКЕ СЛОВО

алє дзепоєдни людзе ше знаю барз надрильовац, та подумам же ми було лєпше скорей кед сом лєм поздравкал людзом и нє чувствовал обовязку ставац ґу каждому – приповеда наш собешеднїк.

ШПИВАНЄ ЛЄМ ГОБИ Гоч є вязани за музику, Себастиян вше мал иншаки интересованя и нє видзи ше у музичней индустриї. – Думам же сом скромна особа, любим упознавац людзох, дружиц ше. Кед мам шлєбодного часу патрим филми и сериї науково-фантастичного жанру. Кед сом бул мали сцел сом буц форензичар, понеже сом патрел таки сериї и емисиї, а тераз сом заинтересовани за криминалистику. Волєл бим кед би ми музика була лєм гоби, а нє сновац музичну кариєру. Но, то нє значи же ше нє предлужим занїмац зоз музику кед ми добре руши – гвари Себастиян. Себастиян єден з младших сотруднїкох младежского часопису „Мак”, а однєдавна почал писац поезию. Єдна писня му обявена у „Руским слове”, а свойо твори презентовал и на литературних вечарох у Коцуре. Себастиян ходзи до осмей класи основней школи „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре, а планує остац у керестурскей ґимназиї. ■

Сенка Надь

22. ЯНУАР 2016.

МОЗАЇК ЛИТЕРАТУРНИ ВЕЧАР У ДЮРДЬОВЕ

МЛАДИ ПРЕДСТАВЕЛИ СВОЮ ТВОРЧОСЦ На пиятим Литературним вечаре младих хтори отримани 26. децембра 2015. року у КУД „Тарас Шевченко” у Дюрдьове, зоз своїма творами представели ше нашо млади, як и тоти котри ше так чувствую

а Литературним вечаре младих у Дюрдьове ище раз ше зишли нашо млади писателє и писательки. Окрем писаней уметносци, на тим вечаре ше могло представиц и у других файтох уметносци, а прето нє було лєм тих хтори любя поезию и прозу, алє и других. Саня Полдруги отримала литературно-музични перформанс зоз провадзеньом Михаила Рамача на ґитари, а Сашо Сабадош и Тамара Хрин пречитали свойо стихи. Даскельо слова о збирки поезиї „Гришка”, хтора вишла у септембру прешлого року, гварела єй авторка Ася Папуґа. Вона визначела значносц писаня на мацеринским язику и поволала младих же би писали, алє и публиковали свойо дїла. На концу програми Сашо Сабадош, як предсидатель Роботного цела за младеж Националного совиту

СУЧАСНА РОБОТНЯ У КПД „КАРПАТИ” У ВЕРБАШЕ

ПРАВЕНЄ ҐИФ АНИМАЦИЙОХ У КПД „Карпати” у Вербаше, 27. децембра, отримана роботня за младих за правенє ґиф анимацийох, з назву „Видумай свой швет”, хтору отримал менаджер маркетинґа у култури и уметносци Александар Петрович

У Дюрдьове вше весела атмосфера

Руснацох, представел роботу Роботного цела. У рамикох того вечара отримана и вистава младей фотоґрафки Андреи Новак з Коцура, хтора уж мала успишну виставу на „Литературиюму” у Руским културним центру у Новим Садзе. Новинар Дюра Винаї дюрдьовскей публики пречитал свойо тексти и представел свой интернет сайт. По законченю урядовей часци програми, учашнїки и нащивителє ше предлужели дружиц у приємней атмосфери. Програму водзела Тамара Салаґ, а Литературни вечар младих орґанизовали млади з КУД „Тарас Шевченко”, зоз финансийну потримовку Роботного цела за младеж Националного совиту Руснацох. М. Рамач 22. ЯНУАР 2016.

Роботня „Видумай свой швет”

ащивителє могли научиц як ше прави анимировани ґиф прейґ интернет апликацийох хтори доступни шицким, и як на интересантни способ мож хасновац свойо мобилни телефони. Презентоване и на яки способ мож правиц анимациї прейґ андроид апликациї GIFMaker. – Гварели ми же би було крашнє кед би дзеци научели дацо нове, та сом одлучел научиц их як ше прави анимировани ґиф, а под час правеня ґиф анимацийох будземе хасновац мобилни телефони. Процедура така же ше прави фотоґрафиї хтори ше после положи до секвенци. Достанєме илузию рушаня кед статични фотоґрафиї положиме най иду єдна поза другей. Процедура подобна як при класичней анимациї, лєм же нєшка хаснуєме сучасну технолоґию. Кед нїч друге, млади ше можу забавяц на кус иншаки способ – визначел Петрович. Петрович приповедал и о реґионалним Фестивалу ґифох „GIFEST” хтори ше отримує у Суботици. – Видзи ми ше же млади за тоту тему заинтересованши як за даєдни други файти друженя, бо роботня и задумана як файта друженя хторе достало нову димензию, нащивителє научели дацо нове и дружели ше на кус иншаки способ. З тим проєктом зме конкуровали на конкурс за додзельованє средствох за софинансованє проєкту за младих, а наздаваме ше же дзеци пойду задовольни и же будземе мац їх довириє, та ше затримаю у „Карпатох” и далєй, у идуцих нових проєктох – визначела Александра Лендєр, хтора реализовала тот проєкт и задумала го як єдну файту нєформалней едукативней роботнї. Роботню у Вербаше потримало Роботне цело за младеж Националного совиту Руснацох. А. Маркович

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ВЛА ДА ДЮРОВ САБА ДОШ, ШВЕДОК РАЦИЇ И УЧАШНЇК БИТКИ НА БАТИНИ У ДРУГЕЙ ШВЕТОВЕЙ ВОЙНИ

И НЄШКА ШИЦКО ПАМЕТА

Пишe: Сандра БАРАНЬ

Влада Сабадош зоз Дюрдьова єден з найстарших валалчанох котри памета як було под час Рациї у Шайкашскей у януару 1942. року. На шеснац роки участвовал у битки на Батини. Ище вше барз добре памета подїї, датуми, та и цалу историю збуваньох у Рациї и войни

НАЙСТАРШИ АКТИВНИ ПОЛЬОПРИВРЕДНЇК – Чловек треба же би бул задовольни, бо кед є нєзадовольни, безгранїчни, вец му вше дацо завадза. Основне у живоце мац облєчиво и дзе жиц. Же би на полю и у загради було шицко пошорене и поробене на час. И тераз лєдво чекам пойсц на польо – гвари Влада Сабадош котри на полю самостойно роби уж 77 роки.

24 РУСКЕ СЛОВО

ешеду о нємилих случованьох 1941. и 1942 року у Дюрдьове, Влада Сабадош почал з бомбардованьом Беоґраду, 6. априла 1941. року. – Внєдзелю и пондзелок бомбардовали Беоґрад, а такой идуцого тижня през тоти краї преходзело войско котре ше рушало ґу Беоґраду. Теди окупатор ище нє пришол. Добре паметам 14. април, кед коло дзевец годзин дополадня, док сом орал на Трещари, нєда лєко од ва ла ла, до Дюрдь о ва ишло ма дяр ске во й ско. Пер ше ишла конїца, борни кочи таки нєвельки, отворени, нє мали закрице. На кочу шедзел вояк, а коло нього други вояк зоз митралєзом. Шкрипел начудака, барз було чуц. За нїма ишли камиони и дзела ‒ шведочи Влада Сабадош. Теди ше пошвидко формовала општинска власц, а у септембру, здогадує ше, школяре ше учели на мадярским язику. Уж ше теди нагадовало же будзе рация. ЗАБРАНЄНЕ РУШАНЄ – На те ри то риї мед зи Мо шо ри ном и Чу ро ґ ом бул Ша й каш ски парти зан ски од ряд. Нє од кри ли го, та ра ция за лапе ла и Жа бе ль ски срез, гва рел Вла да Са -

ба дош. Пред са му ра цию, кон цом де цем бра, до оп шти ни по вола ли упра ви те ль ох школох зоз Дюрдь о ва и зоз дру гих ме стох котри до бре по зна ли ва лал ча нох же би напра ве ли спи сок гра жда нох хто ри ше про ци ве ли ма дяр скей вла сци, од но сно ко го тре ба „од нєсц” у ра циї. Хто од бил, як єден Нє мец, теди шнї упра ви те ль дюр дь ов скей шко ли, на стра дал. Мед зи тим, на кон цу спи ски му ше ли пра виц од бор нї ки у оп шти ни. О ра циї у ва ла лє пер ши по ин формо вал оп штин ски пла яш котри буб но вал и на ка ждим углє кри чал: „За бра нє не ру ша нє”. Ва лал бул бло ки ра ни, вшад зи було стра жи и нїхто нї ґд зе нє шмел исц. Зна ли зме же ше слу чує цо шка нє до бре и нє бу нє ли зме ше. – Рация почала на початку януара, а тирвала по стредок януара 1942. року у Шайкашскей. Дома зме мали цо єсц ‒ ме са и млєка, бо зме у оборе и хлїве мали статку, а хлєб ше пекло у обисцох. Швиньом зме правели масло и сир док шицко нє прешло ‒ приповеда Влада Сабадош. З обисца ше шмело виходзиц лєм з окремним дошлєбодзеньом. Виходзело ше лєм одруцовац шнїг котри нападал и до пол метера, а було досц спод нули. 22. ЯНУАР 2016.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ Вноци ше у валалє часто чуло войско. З обисцох людзох одводзели по списку, вельо раз и цалу фамелию. Теди велї валалчанє були поволани же би на кочох превожели валалчанох зоз списку до дакедишнього будинку у ОШ. Отамаль, вжиме 1942. року их, жертви Рациї, вожели на Тису дзе велї страдали. – Теди у Жабельским, Тительским и Новосадским срезу страдали коло 6 500 особи, а лєм у Жабельским коло 2 500. У рациї страдали коло двацецеро Руснаци. Було и таких котри пре задатки котри им розказало мадярске войско, по войни пошли до гарешту ‒ здогадує ше Влада Сабадошов. (По нєшка пописани и идентификовани вецей як 3 800 жертви Рациї. – Ред.)

ДЛУГИ И ВИПОЛНЄТИ ФАМЕЛИЙНИ ЖИВОТ

НЄ БУЛО ГО ДВАЦЕЦ СЕДЕМ ДНЇ Року 1944. оцове були мобилизовани на роботу, а 27. септембра на три годзин по пол ноци полицай задуркал на облак и розказал же бизме такой на кочу пошли до општини. Влада Сабадош, дзеветнац рочни леґинь, врацел ше о 27 днї. – Над раном зме зоз Жаблю на двацец седем кочох, на хторих були и двацец троме Руснаци зоз Дюрдьова и єден зоз Жаблю, до Темерину превезли хлапцох же би копали рови. Вони були мобилизовани у Мадярскей. Теди гранїца уж була напущена. У Калочи єден час помагали войску, потим єдну часц людзох пущели, а други пошли до Австриї. – Кед зме рушели дому, конї так почали цагац як кед би знали же иду дому. До Бачкей Тополї зме вошли 8. октобра, а там уж стали пароли „Най жиє Тито”, „Най жию партизанє” ‒ гвари Влада Сабадош. Рушели до Бечею, бо чули же там Руси. Там були два тижнї у єдним мадярским обисцу, єдли у народней кухнї, а за конї достали бетелїну. Аж 23. октобра пошли дому дзе при церкви зоз валалчанами славели побиду. Уж 24. октобра ше вєдно з Владом

Штири ґенерациї Сабадошових

22. ЯНУАР 2016.

Сабадошом добредзечнє до войска приявели дзеведзешат три особи з Дюрдьова.

– Кед сом купел столок на коврушу у церкви велї ми гварели же сом ше єдного дня там нє годзен випендрац. Мед зитим, на Миколая прешлого року, бул сом найстарши на Служби, и зишол сом з ковруша, и мировал сом ше вєдно зоз дворочним праунуком Владимиром ‒ гвари Влада Сабадош котри ма ище єдного праунука Максима Сабадоша, котри жиє у Русиї. Владо того року наполнї 91 рок живота и 68 роки малженского живота зоз супругу Амалку.

БАТИНСКА БИТКА Дня 25. октобра ступел до войска, а 4. новембра у Зомборе бул розподзелєни до 51. дивизиї котра єдина участвовала у битки на Батини. Бул у 3. чети 1. батальону 7. войводянскей бриґади, 51. дивизиї, 12. корпусу, 3. армиї, на месце заменїка митралєзца. На фронту стретал велїх Дюрдьовчаньох. Бежал зоз митралєзцом и през валали, улїци, двори, поля, глїбоку воду. Ранєтих и мертвих було вшадзи. На себе мал шмати з обисца, сомотски панталони, дуксер, кошулячу, штрикер, реклу и скоряни уяш. На ногох – боканчи. Войско ше нєпреривно рушало, бегало, скривало, нападало. Єдзенє им приношели у котлох, шпиталї були импровизовани у валалох. У єдней борби за ошлєбодзенє бул ранєти. – Нєприятельске войско нас пущело досц блїзко ґу нїм, а потим почали штреляц. Викопал сом пол метера жеми пред собу же бим ше защицел, медзитим, того 7. марца на 13 годзин кулька пребила жем и косц у моїм плєцу. Барз ме таргло ‒ гвари Влада Сабадош котри през воду, пешо прешол коло штири километри же би го превили у шпиталю. – Дому сом пришол о два роки и шейсц мешаци. Нїч ми нє було чежко, бул сом млади. Єдино же сом бул ранєти, алє на щесце, нєшка ми нїч нє завадза на тим плєцу и на ко сцох ‒ з ошмихом бешедує Влада Сабадош.■

РУСКЕ СЛОВО 25

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 10. януара 2016. року преселєла ше до вичносци наша мила мамка и супруга

ЯСМИНКА БУДИНСКИ народзена Горняк (1976–2016) з Руского Керестура За любов хтору ши нам нєпреривно давала, за ошмих, доброту и пожертвовносц вично подзековни и у думкох зєдинєни твойо наймилши: супруг Желько, син Марио и дзивочка Коринка Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 10. януара 2016. року преселєла ше до вичносци наша наймилша

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 10. януара 2016. року преселєла ше до вичносци наша мила, вше нашмеяна дзивочка и шестра

ЯСМИНКА БУДИНСКИ народзена Горняк (1976–2016) з Руского Керестура Занавше нам останє у здогадованю твой красни ошмих, добре шерцо, щиросц и велька любов хтору ши нам подаровала. З надїю до нового стретнуца, нїґда це нє забудземе и у наших молитвох. Навики ожалосцени оцец Владо, мац Марча, брат Желько зоз заручнїцу Милу Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 10. януара 2016. року занавше ше преселєла до вичносци наша мила

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 10. януара 2016. року преселєла ше до вичносци вше нашмеяна

ЯСМИНКА БУДИНСКИ У глїбоким смутку вично це будземе ношиц у своїх шерцох. Ожалосцена мац Гуздерова и баба Макайова Вична єй памят!

ЯСМИНКА БУДИНСКИ Зєдинєни у молитвох, вично подзековни: тетка Сенка и Мирко, Гена, Славко, Никола и Николина Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 10. януара 2016. року занавше ше преселєла до вичносци наша мила

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. януара наполнєл ше рок як вецей нє з нами наша мила мац и баба

ЯСМИНКА БУДИНСКИ Нїґда нє забудземе твою нєсебичну любов и доброту. Ожалосцени: Ясна, Деян, Елеонора и Антоний Дудашово Спочивай у мире Божим!

ЛЕОНА НАДЬ ПАПУҐА (1931–2015) з Руского Керестура Памятку на ню навики буду чувац син Любо зоз дзецми Сашом и Златком, син Славко зоз супругу Марчу и дзецми Жельком и Андрейку Спочивайце у мире Божим!

ЯСМИНКА БУДИНСКИ (1976–2016) Подзековни за єй любов и доброту у надїї стретнуца у царстве нєбесним, навики оставаю зоз ню у молитвох кум о. Юлиян Рац и панїматка Ярмилка, о. Дарко Рац зоз панїматку Марусю и дзецми Андрейом и Антонию, Любка зоз супругом Серґейом зоз Швайцарскей Вична єй памят! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашей милей куми

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашей милей пайташки

ЯСМИНКИ БУДИНСКИ з Руского Керестура З вельким ше больом одпитуєме од тебе. Останєш жиц у наших памяткох и молитвох. Кумово Зоран и Таня Томово зоз дзецми Бету и Лорку Спочивай у мире Божим!

ЯСМИНКИ котра нас занавше нєсподзивано зохабела. Останєш вше з нами у наших памяткох. Твойо: Маруся и о. Дарко, и Мая и Сани зоз дзецми Мила наша, спочивай у мире Божим!

26 РУСКЕ СЛОВО

22. ЯНУАР 2016.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 15. януара 2016. року занавше ме зохабел и преселєл ше до вичносци мой мили супруг

ВЛАДИМИР КОЧИШ (1955–2016) з Руского Керестура

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 15. януара 2016. року занавше ме зохабел мой мили син

ВЛАДИМИР КОЧИШ (1955–2016) з Руского Керестура

Пошол ши и охабел ме зоз боляцим шерцом. Кажди дзень вше чежше, а тебе нєт же биш нам зоз свою подобу и любову врацел ошмих на твар. Навики ожалосцена супруга Живана Спочивай у мире Божим!

Пошол ши и зохабел ме у слизох и жалосци. Навики це будзем чувац у шерцу и паметац лєм по добрим. Навики ожалосцена мац Леона Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 15. януара 2016. року, после чежкей хороти, занавше нас зохабел наш мили оцец и дїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 15. януара 2016. року занавше нас зохабел наш мили оцец и дїдо

ВЛАДИМИР КОЧИШ (1955–2016) з Руского Керестура

Чежко прилапиц же вас вецей нєт медзи нами, же нас вецей нє дочекуєце и нє випровадзаце. Найкрасши памятки на вас зоз любову и почитованьом чуваю син Александар, нєвеста Миряна, унуки Александар, Стефан и Валентина Спочивайце у мире Божим!

Мили оцец, зоз твоїм одходом остал вельки боль и пражнїна. Чежко барз, алє нє дошлєбодзиме же биш бул забути. Бул ши добри чловек, вше весели и по тим це будземе паметац. Занавше ожалосцени син Владимир, нєвеста Марияна и унуки Владимир и Ана Мария Спочивай у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 15. януара 2016. року занавше нас зохабел наш мили оцец и дїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 15. януара 2016. року занавше нас зохабел мой мили брат

ВЛАДИМИР КОЧИШ (1955–2016) з Руского Керестура

ВЛАДИМИР КОЧИШ (1955–2016) з Руского Керестура Мили тату, єдина потїха ми же це вецей нїч нє болї. Дзекуєм ци за твою любов и доброту хтору ши нам давал цали живот. Навики ожалосцена твоя дзивка Марина и унук Радош Спочивай у мире Божим, най це ангели чуваю! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. януара 2016. року наполня Дня 29. фебруара 2016. року наше 5 роки як нас зохабела наша миполня ше 24 роки як нас зохабел ла мац, баба и прабаба наш мили оцец, дїдо и прадїдо

ЕУФЕМИЯ – ФЕМА ПАПУҐА

ЙОАКИМ ПАПУҐА

(1923–1992) з Дюрдьова Памятку на їх любов и доброту занавше буду чувац: дзивка Геленка Надьова, унука Наташа Фейдийова зоз супругом Ярославом и дзецми Иваном и Даниелом зоз Руского Керестура, та унука Весна Медєшова зоз супругом Деяном зоз Нового Саду Спочивайце у мире Божим! (1927–2011)

22. ЯНУАР 2016.

Мили брату, зохабел ши нас и преселєл ше до вичносци. Остава нам боль у шерцох, алє и красни памятки на твою доброту хтори навики будземе чувац. Навики ожалосцена шестра Славка зоз супругом Янком и дзецми Катарину, Андрейом и Питером зоз Канади Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. януара наполнєли ше Дня 24. януара наполня ше 16 25 роки як вецей нє з нами роки як вецей нє з нами

НАТАЛА ДУДАШ народзена Кирда (1938–1991)

АНҐЕЛА РУСКАЇ народзена Кирда (1934–2000)

Памятку на нїх чува Марча зоз фамелию! Спочивайце у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 27

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. януара 2014. року наполня ше два роки як нас занавше охабел наш мили Мирко

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. януара 2016. року наполня ше два смутни роки як пошол на вични одпочивок наш мили супруг, оцец, дїдо и прадїдо

ДЮРА РАМАЧ (1931–2014) з Руского Керестура Час преходзи, алє красни памятки чуваю у своїх шерцох и вше у думкох и молитвох його супруга Леона, дзеци, унучата и праунучата Най му ангелски хори шпиваю!

BUDZEME PATRIC NA TV VOJVODINA 2 МИРКО МОЛНАР (1950–2014) з Дюрдьова

Памятки на щешлїви часи препровадзени у любови и радосци занавше буду чувац у своїх шерцох. Твойо Мара, Влада, Сенка и Велько

ТВ МАҐАЗИН, нєдзеля 24. януара 2016. – З мултиетнїчней театралней представи „Свадзба”; – О активним жимским одпочивку; – О конкурсу за фестивал „Червена ружа”; – СБ „Яша Баков” пред нову сезону, пририхтуєме и актуални теми з польопривреди як и други актуалносци з нашей заєднїци.

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ НА НАШИХ МИЛИХ Оца, дїда и прадїда

ЯНКО ДЮРКО (1923–2013)

Мацер, бабу и прабабу

ГЕЛЕНА ДЮРКО (1926– 1994)

Брата и бачика

ЯКИМ ДЮРКО (1945–1976)

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Телеком Себия” а.д. Таковска 2, Беоґрад 2, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьо ваня вплїву на жи вотни штредок проєкта базней станїци мобилней теле фо ниї „НС82/НСУ82/НСЛ82 НС-Индустрийна зона” у улїци Индустрийна бб, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 2279/1, КО Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у про сторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтере совани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адре су Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

з Руского Керестура Памятку на вас навики буду чувац вашо наймилши Спочивайце у мире Божим!

28 РУСКЕ СЛОВО

22. ЯНУАР 2016.

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС84, НСУ84, НСЛ84 – БУЛЕВАР ОШЛЄБОДЗЕНЯ” Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС84, НСУ84, НСЛ84 – БУЛЕВАР ОШЛЄБОДЗЕНЯ” у улїци Булевар ошлєбодзеня 81, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 10237/1 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 15. януара 2016. року принєсла ришенє число VI-5011224/15 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 10 пасус 4 и 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09), члена 192. пасус 1. Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11., 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09 и 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта радио базней станїци за мобилну телефонию „НС84, НСУ84, НСЛ84 – БУЛЕВАР ОШЛЄБОДЗЕНЯ” приноши

РИШЕНЄ

1. Утвердзує ше же за проєкт – базней станїци мобилней телефониї „НС84, НСУ84, НСЛ84 – БУЛЕВАР ОШЛЄБОДЗЕНЯ” у улїци Булевар ошлєбодзеня 81, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 10237/1 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад, ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) потребне преценьованє вплїву на животни штредок. 2. Одредзує ше же Ношитель Проєкта, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт – базна станїца мобилней телефониї „НС84, НСУ84, НСЛ84 – БУЛЕВАР ОШЛЄБОДЗЕНЯ” у улїци Булевар ошлєбодзеня 81, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 10237/1 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад, у поглядзе обсягу и змисту, виробку у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).

ОБГРУНТОВАНЄ

22. ЯНУАР 2016.

станїци за систему GSM 900 4+4+4, UMTS 3+3+3 и за LTE 1+1+1. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком, о поднєшеней вимоги обвисцена явносц з оглашованьом у средствох явного информованя и МЗ „Житна площа” и МЗ „Народни героє”. У зоз законом предписаним терминє нє доручени думаня заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци. Ношитель проєкта доручел Контракт о закупе хтори заключени медзи „Дневник Голдинґ” а.д. Нови Сад Булевар ошлєбодзеня 81 и Подприємство за телекомуникациї „Телеком Сербия” як и Информацию о локациї за парцелу число 10237/1 К.О. Нови Сад I, хтору видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду, число V-353-1148/15 од 3. новембра 2015. року. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї „НС84, НСУ84, НСЛ84 – БУЛЕВАР ОШЛЄБОДЗЕНЯ” число 1117 хтору виробел Електротехнїчни факултет зоз Беоґраду. Базна станїца мобилней телефониї „НС84, НСУ84, НСЛ84 – БУЛЕВАР ОШЛЄБОДЗЕНЯ” ма вкупну ефективну визарююцу моц векшу од 250W на шицки три сектори за шицки обсяги (GSM900, UMTS и LTE). После розпатраня вимоги ношителя проєкта и податкох о предметней локациї, характеристикох и преценьованю можлївих вплївох наведзеного проєкта на животни штредок, а маюци у оглядзе, же предметна радио базна станїца ма ефективну визарююцу моц векшу як 250 W и може мац значнєйши вплїв на животни штредок-точку 12. подточка 13. Телекомуникацийни обєкти мобилней телефониї (базней радио станїци) Лїстини II Уредби о утвердзованю Лїстини проєктох за хтори обовязне преценьованє вплїву и Лїстини проєктох за хтори мож вимагац преценьованє вплїву на животни штредок („С.Г. РС” число 114/08), а тот орґан у складзе зоз членом 10. пасус 4. Закона о преценьованю вплїву одлучел же потребне преценьованє вплїву. Зоз членом 10. пасус 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок, предписане же зоз одлуку зоз хтору ше утвердзує же потребне преценьованє вплїву проєкта на животни штредок, надпатраюци орґан може одредзиц и обсяг и змист студиї о преценьованю вплїву, цо у тим случаю зробене. Окрем розпатраня интензитета вплїву (виражени зоз ефективну визарйовану моцносцу пошореня), надпатраюци орґан у конкретним случаю розпатрел и тирванє вплїву–базна станїца представя континуалне жридло зарйованя. Применюци начала превенциї и предострожносци (член 9. пасус 1. подточку 2. Закона о защити животного штредку („С.Г. РС”, чс. 135/04, 36/09, 36/09 – др. закон, 72/09 – др. закон и 43/11 – одлука УС), зоз хторим ше вимага же кажда активносц муши буц планована и запровадзена на способ же медзи иншим представя найменши ризик за людске здравє, зоз Студию потребне доказац же за предметни проєкт будзе применєна найлєпша розполагуюца и доступна технолоґия, технїка и опрема. Маюци у оглядзе напредок наведзене, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, медзисобни вплїв иснуюцих и планованих активносцох и утвердзую условия и мири за зоперанє, зменшанє и одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок як и мири у случаю вдереня и обезпечиц провадзенє вплїву жридла зарйованя, а то ше виключно муши обезпечиц зоз Студию о преценьованю вплїву на животни штредок, хтору би требал виробиц мултидисциплинарни фахови тим. На основи горе наведзеного, ришене як у диспозитиве. Поука о правним лїку: Процив того ришеня ношитель проєкта може виявиц жалбу Покраїнскому секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку у чаше 15 днї од дня приманя ришеня, по тим орґану. Заинтересована явносц може обявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

ИНФОРМАТОР * дзе цо будзе *

БАЛ ШИРОКИХ СУКНЬОХ У ДЮРДЬОВЕ На соботу, 6. фебруара у Дюрдьове на 20 годзин, будзе Бал широки сукньох у просторийох КУД „Тарас Шевченко”. Карти мож резервовац при Миколови Кухарови на 065/838-60-44 и Звонкови Салаґови 064/35-32-119. Уходнїца 1200 динари. Дзивки и жени опасани до святочней рускей сукнї нє плаца карту. Томбола и того року будзе богата, а главна награда будзе бициґла. ***

РОЧНА СКУПШТИНА У ДЮРДЬОВЕ

На нєдзелю, 31. януара, у Дюрдьове будзе отримана рочна Скупштина КУД „Тарас Шевченко”. Скупштина почнє на 18 годзин у просторийох Дружтва. Поволани шицки котри жадаю присуствовац. На основи Одлуки Управного одбору Дома култури у Руским Керестуре од 13. януара 2016. року, а з нагоди отримованя 55. Фестивалу рускей култури „Червена ружа”, Дом култури у Руским Керестуре розписує

КОНКУРС ЗА НОВИ РУСКИ ШПИВАНКИ

1. На конкурс мож послац: a) шпиванки у забавним духу; б) шпиванки за дзеци. 2. Право участвованя на Конкурсу маю шицки заинтересовани зоз жеми и иножемства. 3. Орґанизатор Фестивала обезпечи пенєжни награди композитором, писательом текстох и интерпретатором за шпиванки у забавним духу хтори завежню перши три места. 4. У конкуренциї шпиванкох за дзеци, орґанизатор Фестивала обезпечи пенєжни награди композитором за завжати перши три места и єдну награду за найлєпши текст. 5. Оценьованє и вибор композицийох хтори буду виведзени на Фестивалу окончи фахова комисия хтору менує орґанизатор. 6. Композициї треба же би були записани нотално, лєбо на ЦД-у, а тексти видруковани у трох прикладнїкох. 7. Дом култури у Руским Керестуре затримує право видац виведзени композициї на тогорочней „Червеней ружи” на окремним ношачу звука. 8. Роботи посилац найпознєйше по 31. марец 2016. року на адресу: Дом култури (з назначеньом: За конкурс), 25233 Руски Керестур Секретар Фестивала Михайло Бодянец

РУСКЕ СЛОВО 29

НАЦИОНАЛНИ БАЛ РУСНАЦОХ У КУЛИ

ИНФОРМАТОР MALI OGLA[KI ДИХТУЄМЕ облаки и ДЗВЕРИ зоз неопрен-ґуму. Правиме ГАРМОНИКА ДЗВЕРИ и РОЛЕТНИ. Обявиц ше на телефони: 025/5827-710 и 060/5088-433 *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440470; 063/102-4114. Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї – „НС Подбара 2” Подприємство „Telenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „Теленор” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Подбара 2” у улїци Шумадийска 16а, на катастерскей парцели число 9328/2, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку и предлогу Технїчней комисиї, Городска управа за защиту животного штредку дня 13. януара 2016. року принєсла ришенє число VI-5011186/15, зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 24. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, чс. 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС”число 30/10) и члена 11., 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09, 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги „Telenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „Теленор” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, у поступку одлучованя о даваню согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї – „НС Подбара 2” после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї, приноши

РИШЕНЄ

1. Дава ше согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт базней станїци мобилней телефониї „НС Подбара 2” у улїци Шумадийска 16а, на катастерскей парцели число 9328/2, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад, ношителя проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад. 2. Обовязує ше ношитель проєкта же:

30 РУСКЕ СЛОВО

На соботу 30. януара 2016. року у „НЕПКЕР-у” у Кули, отрима ше Национални бал Руснацох. Цена уходнїци 1 500 динари. У цени уходнїци урахована вечера и напой у нєогранїчених количествох. Будзе и томбола. Перша награда бициґла. На балу будзе грац оркестер Владимира Сивча. Уходнїци мож купиц: – у РКУД „Др Гавриїл Костельник” у Кули при Владимирови Бучкови, 063/81980-85 – у Заводзе за културу войводянских Руснацох у Новим Садзе, Футожска 2/3, 021/548-421 и – у Националним совиту Руснацох у Руским Керестуре, Фрушкогорска 64, 025/705-222 и 025/705-333. – проєкт виведзе у складзе зоз технїчну документацию и условиями и мирами защити хтори утвердзели други овласцени орґани и орґанизациї, а дати су у прилогу Студиї; – обезпечи условия и запровадзи мири за зоперанє, зменшованє лєбо одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок, хторих єст у Студию, поглавє 8. „Опис мирох з цильом зопераня, зменшованя лєбо одклоньованє каждого значнєйшого чкодлївого вплїву на животни штредок”; 3. Ношитель проєкта длужни обезпечиц вивершованє програми нєпреривного провадзеня у складзе зоз важацима предписанями хтори дефиновани зоз поглавйом 9. „Програма провадзеня вплїву на животни штредок ” и же податки достати зоз мониторинґом доручує Аґенциї за защиту животного штредку, Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду и Городскей управи за инспекцийни роботи – Обласц инспекциї за защиту животного штредку; 4. Наклада ше ношительови проєкта же у случаю реконструкциї и пременки технїчних характеристикох базней станїци зоз точки 1. того ришеня, поднєше вимогу компетентоному орґану за одлучованє о потреби преценьованє вплїву на животни штредок.

ОБГРУНТОВАНЄ

Подприємство „Telenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „Теленор” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованя вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС Подбара 2” у улїци Шумадийска 16а, на катастерскей парцели число 9328/2, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Проєкт предвидзує поставянє тросекторней антенскей системи за обсяги GSM 900 и UMTS хаснує ше три антени (за кажди сектор по єдна) типа АТR451715. Азимути антенох 90 ступнї (сектор 1), 200 ступнї (сектор 2) и 310 ступнї (сектор 3). Конфиґурация примодавача базней станїци за систему GSM 900 3+3+2 а за UMTS 3+3+3. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о поступку явного увида, презентациї и явней розправи о студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) запровадзени поступок преценьованя вплїву на животни штредок и обезпечене участвованє заинтересованих орґанох и орґанизацийох и явносци. У законским термину, хтори предвидзени за явни увид, Студия о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок була виложена у просторийох

Городскей управи за защиту животного штредку по 4. януар 2016. року. Под час тирваня явного увиду нє доручени думаня и зауваги у писаней форми на Студию о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок з боку заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци анї нє було винєшених думаньох заинтересованєй явносци под час презентациї и явней розправи хтора отримана 5. януара 2016. року цо константоване у записнїку число VI-501-1186/15 од 5. януара 2016. року. Зоз ришеньом о образованю и менованю предсидателя и членох технїчней комисиї за оцену Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок „НС Подбара 2” у улїци Шумадийска 16а, на катастерскей парцели число 9328/2, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад, ношителя проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 90, число VI501-1186/15 од 12. януара 2015. року, формована Технїчна комисия за оценьованє Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта, хтора випитала Студию о преценьованю вплїву и после запровадзеного, зоз законом утвердзеним поступком, о своєй роботи тому орґану доручела звит число VI-501900/15 од 24. децембра 2015. року зоз оцену предметней Студиї о преценьованю вплїву и зоз предлогом же ше на исту да согласносц. Зоз увидом до комплетней документациї, после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї константоване же Студия зробена у складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок, Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) и Ришеньом о потреби преценьованя вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї число VI-501-966/15 од 12. октобра 2015. року, хтору принєсла Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду. Кед ше Проєкт виведзе у складзе зоз технїчну документацию и кед ше випочитує шицки предвидзени мири за зменшованє лєбо зоперанє чкодлївих вплївох на животни штредок зоз точки 2. и 3. того ришеня, робота обєкта нє будзе значнєйше загрожовац животни штредок. На основи горе наведзеного ришене як у дипозитиве. Поука о правним лїку: Тото ришенє конєчне у управним поступку. Процив того ришеня ношитель Проєкта може порушац управни спор пред Управним судом 30 днї од дня приманя ришеня, а заинтересована явносц 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

Сутєска” у Новим

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС148/НСУ148,НСЛ148 НС – Сутєска” Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней теле фониї „НС148/НСУ148,НСЛ148 НС – Сутєска” у улїци Сутєска 3 у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 858 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 15. януара 2016. року принєсла ришенє число VI-5011093/15 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 10 пасус 4 и 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09), члена 192. пасус 1. Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11., 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09 и 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта радио базней станїци за мобилну телефонию „НС148/НСУ148,НСЛ148 НС – Сутєска” приноши

РИШЕНЄ

1. Утвердзує ше же за проєкт – базней станїци мобилней т е л е ф о н и ї „НС148/НСУ148,НСЛ148 НС – Сутєска” у улїци Сутєска 3 у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 858 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) потребне преценьованє вплїву на животни штредок. 2. Одредзує ше же Ношитель Проєкта, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт – базна станїца мобилней телефониї „НС148/НСУ148,НСЛ148 НС –

22. ЯНУАР 2016.

К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад у поглядзе обсягу и змисту, виробку у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).

ОБГРУНТОВАНЄ

Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС148/НСУ148,НСЛ148 НС – Сутєска” у улїци Сутєска 3 у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 858 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Проєктом планована реконструкция иснуюцей базней станїци и то так же будзе поставена тросекторна антенска система за обсяги GSM 900, UMTS и LTE хтора будзе мац од вкупно шейсц панел антени и то три антени за GSM 900 продукователя Kathrein K80010307 и три антени за UMTS и LTE продукователя Kathrein K80010505. Антени буду унапрямени зоз азимутами 70 ступнї (сектор 1), 275 ступнї (сектор 2) и 350 ступнї (сектор 3). Планована конфиґурация примодавача базней станїци за систему GSM 9002+2+2, за систему UMTS 3+3+3 а за систему LTE 1+1+1. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком, о поднєшеней вимоги обвисцена явносц з оглашованьом у средствох явного информованя и МЗ „Перша войводянска бриґада”. У зоз законом предписаним терминє нє доручени думаня заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци. Ношитель проєкта доручел Контракт о закупе хтори заключени медзи Апелационим судзе у Новим Садзе, у улїци Сутєска 3 и Подприємством за телекомуникациї „Телеком Сербия” а.д., як и Информацию о локациї за парцелу число 858, К.О. Нови Сад II, число V-353-1294/15 од 15 децембра 2015. року хтору видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї „НС148/НСУ148,НСЛ148 НС – Сутєска” число: звиту0610/15-50 AP и Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї „НС148/НСУ148,НСЛ148 НС – Сутєска” ВИМЕНКИ И ДОПОЛНЄНЯ, число звиту 0610/15-AP/ID хтору виробела акредитована Лаборатория „Ватроґаз” зоз Нового Саду. Базна станїца мобилней телефониї „НС148/НСУ148,НСЛ148 НС – Сутєска” ма вкупну ефективну визарююцу моц векшу од 250W на шицки три сектори за шицки обсяги (GSM900,UMTS и LTE). После розпатраня вимоги ношителя проєкта и податкох о предметней локациї, характеристикох и преценьованю можлївих вплївох наведзеного проєкта на животни штредок, а маюци у оглядзе, же предметна радио базна станїца ма ефективну визарююцу моц векшу як 250 W и може мац значнєйши вплїв на животни штредок-точку 12. подточка 13. Телекомуникацийни обєкти мобилней телефониї (базней радио станїци) Лїстини II Уредби о утвердзованю Лїстини проєктох за хтори обовязне преценьованє вплїву и Лїстини проєктох за хтори мож вимагац преценьованє вплїву на животни штредок („С.Г. РС” число 114/08), а тот орґан у складзе зоз членом 10. пасус 4. Закона о преценьованю вплїву одлучел же потребне преценьованє вплїву. Зоз членом 10. пасус 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок, предписане же зоз одлуку зоз хтору ше утвердзує же потребне преценьованє вплїву проєкта на животни штредок, надпатраюци орґан може одредзиц и обсяг и змист студиї о преценьованю вплїву, цо у тим случаю зробене. Окрем розпатраня интензитета вплїву (виражени зоз ефективну визарйовану моцносцу пошореня), надпатраюци орґан у конкретним случаю розпатрел и тирванє вплїву – базна станїца представя континуалне жридло зарйованя. Применюци начала превенциї и предострожносци (член 9. пасус 1. подточку 2. Закона о защити животного штредку („С.Г. РС”, чс. 135/04, 36/09, 36/09 – др. закон, 72/09 – др. закон и 43/11 – одлука УС), зоз хторим ше вимага же кажда активносц муши буц планована и запровадзена на способ же медзи иншим представя найменши ризик за людске здравє, зоз Студию потребне доказац же за предметни проєкт будзе применєна найлєпша розполагуюца и доступна технолоґия, технїка и опрема. Маюци у оглядзе напредок наведзене, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, медзисобни вплїв иснуюцих и планованих активносцох и утвердзую условия и мири за зоперанє, зменшанє и одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок як и мири у случаю вдереня и обезпечиц провадзенє вплїву жридла зарйованя, а то ше виключно муши обезпечиц зоз Студию о преценьованю вплїву на животни штредок, хтору би требал виробиц мултидисциплинарни фахови тим. На основи горе наведзеного, ришене як у диспозитиве. Поука о правним лїку: Процив того ришеня ношитель проєкта може виявиц жалбу Покраїнскому секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку у чаше 15 днї од дня приманя ришеня, по тим орґану. Заинтересована явносц може обявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

22. ЯНУАР 2016.

ИНФОРМАТОР Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС66, НСХ66, НСУ66, НСЛ66 ПАВЛА ПАПА – МУП” Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС66, НСХ66, НСУ66, НСЛ66 ПАВЛА ПАПА – МУП” у улїци Павла Папа 44, у Новим Садзе, на катастерских парцелох чс. 7144/1, 7144/2, 7145 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 15. януара 2016. року принєсла ришенє число VI-501-1095/15 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 10 пасус 4 и 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09), члена 192. пасус 1. Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11., 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09 и 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта радио базней станїци за мобилну телефонию „НС66, НСХ66, НСУ66, НСЛ66 ПАВЛА ПАПА – МУП” приноши

РИШЕНЄ

1. Утвердзує ше же за проєкт – базней станїци мобилней телефониї „НС66, НСХ66, НСУ66, НСЛ66 ПАВЛА ПАПА – МУП” у улїци Павла Папа 44, у Новим Садзе, на катастерских парцелох чс. 7144/1, 7144/2, 7145 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад, ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) потребне преценьованє вплїву на животни штредок. 2. Одредзує ше же Ношитель Проєкта, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт – базна станїца мобилней телефониї „НС66, НСХ66, НСУ66, НСЛ66 ПАВЛА ПАПА – МУП” у улїци Павла Папа 44, у Новим Садзе, на катастерских парцелох чс. 7144/1, 7144/2, 7145 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад, у поглядзе обсягу и змисту, виробку у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).

ОБГРУНТОВАНЄ

Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней „НС66, НСХ66, НСУ66, НСЛ66 ПАВЛА ПАПА – МУП” у улїци Павла Папа 44, у Новим Садзе, на катастерских парцелох чс. 7144/1, 7144/2, 7145 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Проєктом планована реконструкция иснуюцей базней станїци и то так же ше буду демонтовац иснуюци антени типа Kathrein K80010292 и монтирац три нови антени типа Kathrein K80010892 за витворйованє GSM 900, GSM 1800 UMTS и LTE сервиса до трох секторох. Антени буду унапрямени зоз азимутами 50 ступнї (сектор 1), 170 ступнї (сектор 2) и 290 ступнї (сектор 3). Планована конфиґурация примодавача базней станїци за систему GSM 900 4+4+4, GSM1800 4+4+4, UMTS 3+3+3 и за LTE 1+1+1.

У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком, о поднєшеней вимоги обвисцена явносц з оглашованьом у средствох явного информованя и МЗ „Житна площа” и МЗ „Народни героє”. У зоз законом предписаним терминє нє доручени думаня заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци. Ношитель проєкта доручел Информацию о локациї за парцели число 7144/1, 7144/2, 7145 К.О. Нови Сад I, хтору видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду, число V-353-119/15 од 3. новембра 2015. року. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї „НС66, НСХ66 ,НСУ66, НСЛ66 ПАВЛА ПАПА – МУП” число 1299 хтору виробел Електротехнїчни факултет зоз Беоґраду. Базна станїца мобилней телефониї „НС66, НСХ66, НСУ66, НСЛ66 ПАВЛА ПАПА – МУП” ма вкупну ефективну визарююцу моц векшу од 250W на шицки три сектори за шицки обсяги (GSM900, GSM1800, UMTS и LTE). После розпатраня вимоги ношителя проєкта и податкох о предметней локациї, характеристикох и преценьованю можлївих вплївох наведзеного проєкта на животни штредок, а маюци у оглядзе, же предметна радио базна станїца ма ефективну визарююцу моц векшу як 250 W и може мац значнєйши вплїв на животни штредок-точку 12. подточка 13. Телекомуникацийни обєкти мобилней телефониї (базней радио станїци) Лїстини II Уредби о утвердзованю Лїстини проєктох за хтори обовязне преценьованє вплїву и Лїстини проєктох за хтори мож вимагац преценьованє вплїву на животни штредок („С.Г. РС” число 114/08), а тот орґан у складзе зоз членом 10. пасус 4. Закона о преценьованю вплїву одлучел же потребне преценьованє вплїву. Зоз членом 10. пасус 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок, предписане же зоз одлуку зоз хтору ше утвердзує же потребне преценьованє вплїву проєкта на животни штредок, надпатраюци орґан може одредзиц и обсяг и змист студиї о преценьованю вплїву, цо у тим случаю зробене. Окрем розпатраня интензитета вплїву (виражени зоз ефективну визарйовану моцносцу пошореня), надпатраюци орґан у конкретним случаю розпатрел и тирванє вплїву–базна станїца представя континуалне жридло зарйованя. Применюци начала превенциї и предострожносци (член 9. пасус 1. подточку 2. Закона о защити животного штредку („С.Г. РС”, чс. 135/04, 36/09, 36/09 – др. закон, 72/09 – др. закон и 43/11 – одлука УС), зоз хторим ше вимага же кажда активносц муши буц планована и запровадзена на способ же медзи иншим представя найменши ризик за людске здравє, зоз Студию потребне доказац же за предметни проєкт будзе применєна найлєпша розполагуюца и доступна технолоґия, технїка и опрема. Маюци у оглядзе напредок наведзене, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, медзисобни вплїв иснуюцих и планованих активносцох и утвердзую условия и мири за зоперанє, зменшанє и одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок як и мири у случаю вдереня и обезпечиц провадзенє вплїву жридла зарйованя, а то ше виключно муши обезпечиц зоз Студию о преценьованю вплїву на животни штредок, хтору би требал виробиц мултидисциплинарни фахови тим. На основи горе наведзеного, ришене як у диспозитиве. Поука о правним лїку: Процив того ришеня ношитель проєкта може виявиц жалбу Покраїнскому секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку у чаше 15 днї од дня приманя ришеня, по тим орґану. Заинтересована явносц може обявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

РУСКЕ СЛОВО 31

Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. pasus 1. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw

ИНФОРМАТОР Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. pasus 1. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw

OBVISCENW

o prinw{enim ri{eню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованє обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на ìvotni {tredok проєкта радио базней станїци mobilnej telefoni> “НС Сентандрейска драга” Ношителя проєкта „TELENOR” d.o.o., Novi Beo}rad, Mlade`skih bri}adoh число 90, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на ìvotni {tredok prowkta – baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС Сентандрейска драга”, у улїци Сентандрейска драга число 165, у Новим Садзе, na katasterskej parceli ~islo 65/4, K.O. Нови Сад IV, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku, Gorodska uprava za za|itu ìvotnogo {tredku dny 15. януара 2016. roku prinwsla ri{enw ~islo VI-501-991/15 же потребне преценьованє вплїву на животного штредку и о одредзованє обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu ìvotnogo {tredku, na osnovi ~lena 10 pasus 4 i 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09), ~lena 192. pasus 1. Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11, 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09 i 11/10, 39/10, 60/10 i 69/13), postupaxci po vimogi “Telenor Common Operation”, Оддзелєнє Беоґрад–Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „TELENOR” d.o.o., Novi Beo}rad, za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na ìvotni {tredok prowkta baznej stan<ci mobilnей telefoniї “НС Сентандрейска драга”, prino{i

RI[ENW 1. Utverdzuw {e `e za prowkt baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС Сентандрейска драга”, у улїци Сентандрейска драга число 165, у Новим Садзе, na katasterskej parceli ~islo 65/4, K.O. Нови Сад IV, Gorod Novi Sad, no{itely prowkta “TELENOR” d.o.o., Mlade`skih bri}adoh 90 (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok. 2. Одредзує ше же No{itelq Пrowkta, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт – базней станїци мобилней телефониї “НС Сентандрейска драга”, у улїци Сентандрейска драга число 165, у Новим Садзе, na katasterskej parceli ~islo 65/4, K.O. Нови Сад IV, Gorod Novi Sad у поглядзе обсягу и змисту, вироби у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).

OBGRUNTOVANW

Подприємство “Telenor Common Operation”, Оддзелєнє Беоґрад–Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „TELENOR” d.o.o., Novi Beo}rad, Mlade`skih bri}adoh число 90, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok prowkta – baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС Сентандрейска драга”, у улїци Сентандрейска драга число 165, у Новим Садзе, na katasterskej parceli ~islo 65/4, K.O. Нови Сад IV, Gorod Novi Sad. Prowkt виведзени и поставена тросекторна антенска система за GSM 900, GSM 1800 и UMTS. За обсяг GSM 900 хасновани антени К739636 за шицки три сектори, за обсяг GSM 1800 хасновани антени 739495 за шицки три сектори, док за UMTS ше хасную антени К742213 тиж так за шицки три сектори. Азимути антенох 90 ступнї (сектор 1), 210 ступнї (сектор 2) и 330 ступнї (сектор 3). Конфиґурация примодавача базней станїци за систему GSM 900 и GSM 1800 4+4+4 а за UMTS 3+3+3.

32 РУСКЕ СЛОВО

U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, o podnw{enej vimogi obviscena yvnosc z ogla{ovanqom u sredstvoh yvnogo informovany i MZ „Слана бара” . U zoz zakonom predpisanim terminу nw doru~eni dumany zainteresovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел: Контракт о закупе заключени медзи Дружтвом зоз огранїчну одвичательносцу за вонкашнї и нукашнї обток на велько и мало АґровойводинаМашиноалат д.о.о. зоз Нового Саду, улїца Сентандрейска драга число 165 и Ношитель проєкта „TELENOR” d.o.o., Novi Beo}rad, Mlade`skih bri}adoh число 90, Информацию о локациї за парцелу число 65/4 К.О. Нови Сад, хтору видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду, число V-353-14675/10 од 21. децембра 2015. року „НС Сентандрейска драга” число звиту: 1106/15-50 МК хтору виробела акредитована Лаборатория Института „Ватроґаз” зоз Нового Саду. Радио базна станїца мобилней телефониї „НС Сентандрейска драга” ма вкупну ефективну визарююцу моц векшу од 250W на шицки сектори за шицки обсяги. После розпатраня вимоги ношителя проєкта и податкох о предметней локациї, характеристикох и преценьованю можлївих вплївох наведзеного проєкта на животни штредок, а маюци у оглядзе, же предметна радио базна станїца ма ефективну визарююцу моц векшу як 250 W и може мац значнєйши вплїв на животни штредок-точку 12. подточка 13. Телекомуникацийни обєкти мобилней телефониї (базней радио станїци) Лїстини II Уредби о утвердзованю Лїстини проєктох за хтори обовязне преценьованє вплїву и Лїстини проєктох за хтори мож вимагац преценьованє вплїву на животни штредок („С.Г. РС” число 114/08), а тот орґан у складзе зоз членом 10. пасус 4. Закона о преценьованю вплїву одлучел же потребне преценьованє вплїву. Зоз членом 10. пасус 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок, предписане же зоз одлуку зоз хтору ше утвердзує же потребне преценьованє вплїву проєкта на животни штредок, надпатраюци орґан може одредзиц и обсяг и змист студиї о преценьованю вплїву, цо у тим случаю зробене. Окрем розпатраня интензитета вплїву (виражени зоз ефективну визарйовану моцносцу пошореня), надпатраюци орґан у конкретним случаю розпатрел и тирванє вплїву–базна станїца представя континуалне жридло зарйованя. Применюци начала превенциї и предострожносци (член 9. пасус 1. подточку 2. Закона о защити животного штредку („С.Г. РС”, чс. 135/04, 36/09, 36/09 – др. закон, 72/09 – др. закон и 43/11 – одлука УС), зоз хторим ше вимага же кажда активносц муши буц планована и запровадзена на способ же медзи иншим представя найменши ризик за людске здравє, зоз Студию потребне доказац же за предметни проєкт будзе применєна найлєпша розполагуюца и доступна технолоґия, технїка и опрема. Маюци у оглядзе напредок наведзене, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, медзисобни вплїв иснуюцих и планованих активносцох и утвердзую условия и мири за зоперанє, зменшанє и одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок як и мири у случаю вдереня и обезпечиц провадзенє вплїву жридла зарйованя, а то ше виключно муши обезпечиц зоз Студию о преценьованю вплїву на животни штредок, хтору би требал виробиц мултидисциплинарни фахови тим. На основи горе наведзеного, ришене як у диспозитиве. Поука о правним лїку: Процив того ришеня ношитель проєкта може виявиц жалбу Покраїнскому секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку у чаше 15 днї од дня приманя ришеня, по тим орґану. Заинтересована явносц може обявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

OBVISCENW

o prinw{enim ri{eню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованx обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на ìvotni {tredok проєкта радио базней станїци mobilnej telefoni> “НС Hram Svytogo Georgiy” Ношителя проєкта „Telenor Common Operation” Odd<l Beo}rad - Novi Beo}rad po ovlascenx no{itely prowkta „TELENOR” d.o.o., Novi Beo}rad, Mlade`skih bri}adoh число 90, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на ìvotni {tredok prowkta – baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС Hram Svytogo Georgiy”, у улїци Nikoli Pa{i~a 4, na katasterskej parceli ~islo 9559, K.O. Нови Сад I, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku, Gorodska uprava za za|itu ìvotnogo {tredku dny 18. януара 2016. roku prinwsla ri{enw ~islo VI-501-1121/15 же потребне преценьованє вплїву на животного штредку и о одредзованє обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu ìvotnogo {tredku, na osnovi ~lena 10. pasus 4. i 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09), ~lena 192. pasus 1. Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11, 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09 i 11/10, 39/10, 60/10 i 69/13), postupaxci po vimogi “Telenor Common Operation”, Оддзелєнє Беоґрад–Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „TELENOR” d.o.o., Novi Beo}rad, za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na ìvotni {tredok prowkta baznej stan<ci mobilnей telefoniї “НС Hram Svytogo Georgiy”, prino{i

RI[ENW 1. Utverdzuw {e `e za prowkt baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС Hram Svytogo Georgiy”, у улїци Nikoli Pa{i~a 4, na katasterskej parceli ~islo 9559, K.O. Нови Сад I, Gorod Novi Sad, no{itely prowkta “TELENOR” d.o.o., Mlade`skih bri}adoh 90 (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok. 2. Одредзує ше же No{itelq Пrowkta, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт – базней станїци мобилней телефониї “НС Hram Svytogo Georgiy”, у улїци Nikoli Pa{i~a 4, na katasterskej parceli ~islo 9559, K.O. Нови Сад I, Gorod Novi Sad у поглядзе обсягу и змисту, вироби у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).

OBGRUNTOVANW

Подприємство “Telenor Common Operation”, Оддзелєнє Беоґрад–Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „TELENOR” d.o.o., Novi Beo}rad, Mlade`skih bri}adoh число 90, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok prowkta – baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС Hram Svytogo Georgiy”, у улїци Nikoli Pa{i~a 4, na katasterskej parceli ~islo 9559, K.O. Нови Сад I, Gorod Novi Sad. Prowkt predvidzuw postavynw {tirosektornej antenskej sistemi za obsygi GSM 900, GSM 1800 и UMTS. За обсягi GSM 900, GSM 1800 и UMTS budu {e hasnovac tri anteni tipa ATR451606 za per{i, drugi i {tvarti sektor i wdna antena tipa ATR451714 za obsygi GSM 1800 и UMTS za treci sektor. Азимути антенох 0 ступнї (сектор 1), 90 ступнї (сектор 2), 180 ступнї (сектор 3) i 270 ступнї (сектор 4). Конфиґурация примодавача базней станїци за систему GSM 900 2+2+0+2, za GSM 1800 0+0+3+0 а за UMTS 3+3+3+3.

22. ЯНУАР 2016.

U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, o podnw{enej vimogi obviscena yvnosc z ogla{ovanqom u sredstvoh yvnogo informovany MZ „Podbara” i MZ „Slana bara”. U zoz zakonom predpisanim terminу nw doru~eni dumany zainteresovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел: Информацию о локациї за парцелу число 9559 К.О. Нови Сад I хтору видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду ~исло V-353-967/15 од 12. 10 2015. року Контракт о закупе медзи Eparhix Ba~ku zoz Novogo Sadu, ]imnazijna 1 i „TELENOR” d.o.o., Novi Beo}rad, Mlade`skih bri}adoh число 90, Konzervatorski usloviy ya preberanw miroh tehn<~nej za|iti za vibudov baznej stan<ci za mobilnu telefonix na lokacix pravoslavnogo hramu “Sv. Velqkomu~en<ka Georgiy” u Novim Sadze, na parceli 9559 K.O. Novi Sad I i Fahovu ocenu obterhovany `ivotnogo {tredku u lokalnej zoni baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС Hram Svytogo Georgiy” число звиту: 2309/15-52 IT хтору виробела акредитована Лаборатория Института „Ватроґаз” зоз Нового Саду. Радио базна станїца мобилней телефониї “НС Hram Svytogo Georgiy” ма вкупну ефективну визарююцу моц векшу од 250W на шицки сектори за шицки обсяги (GSM 900, GSM1800 и UMTS. После розпатраня вимоги ношителя проєкта и податкох о предметней локациї, характеристикох и преценьованю можлївих вплївох наведзеного проєкта на животни штредок, а маюци у оглядзе, же предметна радио базна станїца ма ефективну визарююцу моц векшу як 250 W и може мац значнєйши вплїв на животни штредок-точку 12. подточка 13. Телекомуникацийни обєкти мобилней телефониї (базней радио станїци) Лїстини II Уредби о утвердзованю Лїстини проєктох за хтори обовязне преценьованє вплїву и Лїстини проєктох за хтори мож вимагац преценьованє вплїву на животни штредок („С.Г. РС” число 114/08), а тот орґан у складзе зоз членом 10. пасус 4. Закона о преценьованю вплїву одлучел же потребне преценьованє вплїву. Зоз членом 10. пасус 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок, предписане же зоз одлуку зоз хтору ше утвердзує же потребне преценьованє вплїву проєкта на животни штредок, надпатраюци орґан може одредзиц и обсяг и змист студиї о преценьованю вплїву, цо у тим случаю зробене. Окрем розпатраня интензитета вплїву (виражени зоз ефективну визарйовану моцносцу пошореня), надпатраюци орґан у конкретним случаю розпатрел и тирванє вплїву–базна станїца представя континуалне жридло зарйованя. Применюци начала превенциї и предострожносци (член 9. пасус 1. подточку 2. Закона о защити животного штредку („С.Г. РС”, чс. 135/04, 36/09, 36/09 – др. закон, 72/09 – др. закон и 43/11 – одлука УС), зоз хторим ше вимага же кажда активносц муши буц планована и запровадзена на способ же медзи иншим представя найменши ризик за людске здравє, зоз Студию потребне доказац же за предметни проєкт будзе применєна найлєпша розполагуюца и доступна технолоґия, технїка и опрема. Маюци у оглядзе напредок наведзене, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, медзисобни вплїв иснуюцих и планованих активносцох и утвердзую условия и мири за зоперанє, зменшанє и одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок як и мири у случаю вдереня и обезпечиц провадзенє вплїву жридла зарйованя, а то ше виключно муши обезпечиц зоз Студию о преценьованю вплїву на животни штредок, хтору би требал виробиц мултидисциплинарни фахови тим. На основи горе наведзеного, ришене як у диспозитиве. Поука о правним лїку: Процив того ришеня ношитель проєкта може виявиц жалбу Покраїнскому секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку у чаше 15 днї од дня приманя ришеня, по тим орґану. Заинтересована явносц може обявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

22. ЯНУАР 2016.

ИНФОРМАТОР Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї – „НС NIS” Подприємство „Telenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „Теленор” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС NIS” у улїци Narodnogo fronta ~islo 12, u Novim Sadze на катастерскей парцели число 3922/2, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку и предлогу Технїчней комисиї, Городска управа за защиту животного штредку дня 15. януара 2016. року принєсла ришенє число VI-501-1185/15, зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 24. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, чс. 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС”число 30/10) и члена 11., 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09, 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги „Telenor Common Operation”, Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „Теленор” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, у поступку одлучованя о даваню согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї – „НС НИС” после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї, приноши

РИШЕНЄ

1. Дава ше согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт базней станїци мобилней телефониї „НС NIS” у улїци Narodnogo fronta ~islo 12, u Novim Sadze на катастерскей парцели число 3922/2, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. ношителя проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад. 2. Обовязує ше ношитель проєкта же: – проєкт виведзе у складзе зоз технїчну документацию и условиями и мирами защити хтори утвердзели други овласцени орґани и орґанизациї, а дати су у прилогу Студиї; – обезпечи условия и запровадзи мири за зоперанє, зменшованє лєбо одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок, хторих єст у Студию, поглавє 8. „Опис мирох з цильом зопераня, зменшованя лєбо одклоньованє каждого значнєйшого чкодлївого вплїву на животни штредок”; 3. Ношитель проєкта длужни обезпечиц вивершованє програми нєпреривного провадзеня у складзе зоз важацима предписанями хтори дефиновани зоз поглавйом 9. „Програма провадзеня вплїву на животни штредок ” и же податки достати зоз мониторинґом доручує Аґенциї за защиту животного штредку, Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду и Городскей управи за инспекцийни роботи – Обласц инспекциї за защиту животного штредку; 4. Наклада ше ношительови проєкта же у случаю реконструкциї и пременки технїчних характеристикох базней станїци зоз точки 1. того ришеня, поднєше вимогу компетентоному орґану за одлучованє о потреби преценьованє вплїву на животни штредок.

ОБГРУНТОВАНЄ

Проєкт предвидзує поставянє antenoh na zakricu “NIS” i antenoh u nuka{nqosci istogo budinku. Planovani vonka{n< anteni {l<duxci: za sistemu GSM 900 planovane postavynw trosektornej antenskej sistemi htora budze mac tri anteni (za ka`di sektor po wdna) tipa A79451700, za sistemu GSM 1800 po wdna antena po sektore tipa A19451811 za per{i i treci sektor, wdna antena tipa ATR451714 za {tvarti sektor. Za sistemu UMTS planovane tipa postavynw po wdnej anteni po sektore ADU451819 za per{i i treci sektor wdnej anteni tipa ATR451714 za {tverti sektor. Za drugi sektor za zakrivanw obsyga GSM1800 i UMTS planovanw postavynw wdnj anteni tipa HBX4519DSVTM za obidva sistemi. Азимути vonka{n<h антеноh za sistemu GSM900 110 ступнї (сектор 1), 230 ступнї (сектор 2) и 320 ступнї (сектор 3), za sistemu GSM1800 i UMTS 70 ступнї (сектор 1), 140 ступнї (сектор 2), 230 ступнї (сектор 3) и 320 ступнї (сектор 4). Azimuti nuka{<h antenoh za urovenq suterena omnidirekcijnej a za per{i i drugi urovenq podèmnej }araì 135 stupn< /235 stupn<. Конфиґурация примодавача базней станїци за систему GSM 900 3+3+3, za GSM 1800 3+3+3+3 i за UMTS 3+3+3+3. Za nuka{nw zakrivanw planovane postavynw do suterenu dva omni anteni tipa K80010249 htori zakrivax sistemu GSM 900 i UMTS, dok za per{i i drugi urovenq podèmnej }araì planovanw postavynw wdnej anteni tipa K738445 htori zakrivax sistemi GSM 900 i UMTS. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о поступку явного увида, презентациї и явней розправи о студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) запровадзени поступок преценьованя вплїву на животни штредок и обезпечене участвованє заинтересованих орґанох и орґанизацийох и явносци. У законским термину, хтори предвидзени за явни увид, Студия о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок була виложена у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку по 4. януар 2016. року. Под час тирваня явного увиду нє доручени думаня и зауваги у писаней форми на Студию о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок з боку заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци анї нє було винєшених думаньох заинтересованєй явносци под час презентациї и явней розправи хтора отримана 5. януара 2016. року цо константоване у записнїку число VI-501-1185/15 од 5. януара 2016. року. Зоз ришеньом о образованю и менованю предсидателя и членох технїчней комисиї за оцену Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок „НС NIS” у улїци Narodnogo fronta ~islo 12, u Novim Sadze на катастерскей парцели число 3922/2, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад, ношителя проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о., Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 90, число VI-501-1185/15 од 11. decembra 2015. року, формована Технїчна комисия за оценьованє Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта, хтора випитала Студию о преценьованю вплїву и после запровадзеного, зоз законом утвердзеним поступком, о своєй роботи тому орґану доручела звит число VI-5011185/15 од 12. ynuara 2015. року зоз оцену предметней Студиї о преценьованю вплїву и зоз предлогом же ше на исту да согласносц. Зоз увидом до комплетней документациї, после запровадзеного поступку и звиту технїчней комисиї константоване же Студия зробена у складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок, Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05) и Ришеньом о потреби преценьованя вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї число VI-501-991/15 од 26. октобра 2015. року, хтору принєсла Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду. Кед ше Проєкт виведзе у складзе зоз технїчну документацию и кед ше випочитує шицки предвидзени мири за зменшованє лєбо зоперанє чкодлївих вплївох на животни штредок зоз точки 2. и 3. того ришеня, робота обєкта нє будзе значнєйше загрожовац животни штредок. На основи горе наведзеного ришене як у дипозитиве. Поука о правним лїку: Тото ришенє конєчне у управним поступку. Процив того ришеня ношитель Проєкта може порушац управни спор пред Управним судом 30 днї од дня приманя ришеня, а заинтересована явносц 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ МЕДЗИ НАЙЛЄПШИМА У КУЛСКЕЙ ОПШТИНИ

НАГРАДЗЕНИ И КЕРЕСТУРСКИ КАРАТИСТИ

Скупштина општини Кула на схадзки 29. децембра одлучела же з пенєжнима наградами буду наградзени найлєпши спортисти и спортски колективи за посцигнути позарядово резултати на змаганьох у 2015. року. Додзелєни вєдно 45 награди, а медзи нїма и дзевецерим младим каратистом Карате-клубу (КК) Спортского дружтва „Русин” з Руского Керестура. По 10 000 динари з КК „Русин” достаню Сара Планчак, Марина Надь и Мартина Рац, а по 5 000 динари Анамария Няради, Андрей Дудаш, Теодор Няради, Анастазия Фаркаш, Ґлориян Штранґар и Александар Гарди. За найлєпши спортски колектив у кулскей општини у 2015. року преглашени Женски фодбалски клуб „Полет” зоз Сивцу, за найлєпшого спортисту Милица Кнежевич з Атлетского клубу „Червинка”, за найлєпшого спортисту инвалида Мане Лукич з Дружтва за спорт и рекреацию инвалидох Општини Кула, а за найлєпше орґанизовану спортску манифестацию преглашене „Обегованє приятельства”, хторе у Кули орґанизовал Атлетски клуб „Гайдук маратон тим”.

Члени Карате клубу „Русин”

Предкладанє за найлєпших спортистох було по явней поволанки предсидателя Општини Драґана Трифуновича, а после розпатраня приявох на Комисиї за наградзованє спортистох, Предлог о наградзених утвердзела Општинска рада Кула. М. З.

У ОШ „ПЕТРО КУЗМЯК” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ШК „ОМЛАДИНЄЦ” КОЦУР

АКТИВНИ ЖИМСКИ РОЗПУСТ

ОТРИМАНИ СПОМИН-ТУРНИР

У Основней школи „Петро Кузмяк” з Руского Керестура од 28. децембра по конєц розпустa, 16. януара, тирвал проєкт „Активни жимски розпуст” у хторим участвовали вецей як 30, углавним школяре нїзших класох. Тот рекреативно-едукативни проєкт одобрени на конкурсу Покраїнского секретарияту за спорт и младеж, а обдумали го професоре класней настави Славко Надь хтори водзи спортску часц, и Мелания Рамач и Ясмина Сабадош - едукативну. Рекративно-спортске друженє дзецох ше отримовало кажди дзень окрем на швета, у физкултурней сали Школи, дзе дзеци робели рижни вежби и учели елементи рукомету. Окрем активного жимского одпочивку, з хторим ше сцело дзеци отаргнуц од пасивного препровадзованя часу, по словох Славка Надя, дальши циль того витвориц

34 РУСКЕ СЛОВО

и єдну добру рукометну екипу Школи. У рекреативней часци зоз школярами робели и други фаховци як дакедишня рукометна репрезентативка-ґолман Злата Паплацко. Рукометну технїку дзецом пренєсол и реномовани фаховец, дакедишнї тренер з Червинки Милорад Влаїч, хтори свойочасово створел числених рукометних репрезентативцох у дакедишнєй Югослваиї. Окрем спортско-рекреативних цильох „Активни жимски розпуст” мал и едукативни друженя хтори задумани як роботнї о воспитних темох як наприклад краснe справованє, одношенє ґу старшим и подобне, як и з обласци гиґиєнских звикнуцох. Закончуюци дзень Активного жимского розпусту будзе 23. януара. Школяре на дарунок достаню маїци, а школа нови рукометни лабди. М. Афич

Концом прешлого року, 27. децембра, у Коцуре отримани шаховски спомин турнир котри пошвецени шицким покойним предсидательом и шахистом шаховского клубу „Омладинєц” Терашнї предсидатель Янко Бесерминї визначел дакедишнїх предсидательох и активних шахистох котри розвили и допринєсли активному шаховскому животу у Коцуре. – Шаховски клуб основани 1953. року, а єден зоз сновательох Клубу и перши предсидатель бул Микола Москаль, а потим бим визначел и Райка Шолаю, Юлияна Русковского и Дюлу Фараґа – гварел Бесерминї. На турниру участвовали 22 бавяче зоз Коцура, Вербасу, Змаєва, Кули, Нового Саду и Србобрану. По квалитету бавячох то бул єден моцни шаховски турнир. Турнир мал седем кола, бавело ше по 15 минути, а на концу побиднїк турнирa – Стеван Срдянов зоз Србобрану, достал награду. Друге место освоєл Саво Манойлович тиж зоз Србобрану и треци бул Стеван Перич зоз Кули. Отримованє турнира помогли МЗ Коцур, СТП „Славица”, потим Микола Иван и секретар ШК Дюра Фейса. З. Колєсар 22. ЯНУАР 2016.

СПОРТ

НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ ВЕРБАС

КУЛА

ТРЕЦИ „КАРПАТИ ОПЕН” ТУРНИР У СТОЛНИМ ТЕНИСУ Вербаске КПД „Карпати” того року нашо националне швето означело спортски. Традицийни Треци „Карпати опен” турнир у столним тенису отримани у физкултурней сали Основней школи „Петар Петрович Нєґош”. На турниру участвовали 24 змагателє зоз Вербасу, Коцура и Нового Саду. Бавело ше по системи елиминациї по ґрупох – було штири ґрупи, а у каждей по шейсцме бавяче. До осмини финалних змаганьох пласовали ше шеснац змагателє: Владо Маґоч, Неманя Вуйович, Михайло Фейса, Боян Вучинич, Владо Папуґа, Борис Барановски, Ґабор Чельовски, Мирослав Сабо, Данил Намачински, Иван Немеш, Алексан-

НА ПОЧАТКУ – ШАХОВСКИ „ЦУҐЕР”

дар Сабо, Петер Ковач, Мартин Копривица, Бранислав Ґрґуревич, Звонко Сабо и Андрей Лендєр. По одбавених змаганьох до полуфиналних змаганьох ше пласовали: Мартин Копривица, Владимир Маґоч, Данил Намачински и Владимир Папуґа. У напартих финалних змаганьох найлєпше бавел Владимир Папуґа, други бул Данил Намачински, треци Мартин Копривица и штварти Владимир Маґоч. Побиднїки за успих на турнире достали погари, подзекованя и кнїжку моноґрафиї „Руснаци у Вербаше”. Награди подзелєни у просторийох КПД „Карпати” дзе ше потим учашнїки турнира предлужели дружиц. А. Паланчанин 22. ЯНУАР 2016.

У рамикох Централней шветочносци означованя националного швета Руснацох у Сербиї у Кули, 16. януара, у просторийох домашнього РКУД „Др Гавриїл Костелник” отримани шаховски турнир. То була перша манифестация з хтору почало шветочне означованє нашого швета. Турнир бул задумани же би бул отримани по Швайцарскей системи, медзитим пре нєвельке число шахистох, орґанизаторе одлучели же ше будзе бавиц швидко-цагаюци турнир – „цуґер”. На турниру участвовали 17 шахисти, бавел кажде з каждим и после 16 одбавених колох перше место освоєл Небойша Павков. Други бул Милорад Ледєнац, треци др Стеван Перич, шицки зоз Кули. Штварте место по числу бодох освоєл Ґавро Коларич зоз Вербасу, а пияти бул Владо Лазор зоз Кули. Партиї судзел союзни судия Милян Остоїч. Побиднїки достали символични награди: шаховску годзинку, шаховску ґарнитуру и шаховску литературу. Гоч ше на тим змаганю нє зявели представителє зоз Шиду, Дюрдьова и Нового Орахова, орґанизаторе турнира задовольни, насампредз прето же на нїм участвовали и ведети того спорту як цо професор Иван Пап зоз Руского Кререстура хтори шах бави вецей як шейдзешат роки. А. Паланчанин

РУСКЕ СЛОВО 35

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

НАЦИОНА ЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ У К УЛИ

РОК LXXII ЧИСЛО 3 (3664) НОВИ САД, 22. ЯНУАР 2016. РОКУ

ЕТНО СТОЛ

■ ФОТОҐРАФИЇ КУЛТУРНОГО

ЖИВОТА У КОЦУРЕ

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!

Фотоґрафия: K006a–0133P

Фото: Вероника Вуячич

■ НАЦИОНАЛНЕ ШВЕТО РУСНАЦОХ У КУЛИ