Issuu

БАЙ Р И К И Н Е Е В Р А У Л Т С С РЕ Е ПРЕ К М КИ С У Р У

РОК LXXI ЧИСЛО 19 (3628) НОВИ САД, 15. MАЙ 2015. РОКУ

■ КИРБАЙ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

Парохиянє Руского Керестура, 9. мая, шветочно преславели швето нашей Катедралней церкви – Кирбай. На вашарскей часци Кирбаю, дзе през скоро цалу Русинску улїцу, од центру валала ґу Косанчичу, було вельо тарґовцох и забавни бависка та ше радовали наймладши, а було и вельо госцох з велїх наших и околних местох.

Фото: Любомир Дудаш Инґе

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ОТВОРЕНИ ДЗВЕРИ ОДДЗЕЛЄНЯ ЗА РУСИНИСТИКУ

■ 250 РОКИ

Жадаце преглїбиц свойо знаня о Руснацох, о своїм язику, литератури и историї? Жадаце студирац на єдиней високошколскей установи з Оддзелєньом русинистики у Републики Сербиї? Нащивце Отворени дзвери Оддзелєня за русинистику Филозофского факултету у Новим Садзе!

Годни сце ше упознац зоз: – професорами и студентами – нову акредитовану програму студийох – активносцами Оддзелєня – можлївосцами черанки студентох у рамикох Еразмус + програми – можлївосцами хаснованя студентских домох, мензох и другима вигодносцами – примацим испитом през симулацию испиту – литературу потребну за пририхтованє испиту.

Обчекуєме Вас! Вецей информациї можеце достац на телефон 021/ 454-484.

Фото: Танита Ходак

Оддзелєнє за русинистику 16. мая 2015. року, од 10.00 по 13.00 годзин у учальнї 204/II отвори дзвери будуцим студентом!

ОБРАЗОВАНЯ У КОЦУРЕ

ВОЧИ 70-РОЧНЇЦИ НОВИНОХ „РУСКЕ СЛОВО”

БУЛИ ЗМЕ НА ДОБРЕЙ ДРАГИ При ушорйованю новинох найидеалнєйше би було кед би їх платформа була цо ширша, за цалу нашу заєднїцу. Нє вше так було, аж бим повед же ше часто случовало же якей фарби були тоти на власци, з таку фарбу ше и билєло. Новини як и чловечи живот. У своїм вику прейду през ве- Концом осемдзешатих и спочатку дзеведзешатих, зоз цей фази. З оглядом на тото же сом у „Руским слове” пре- утаргованьом єднопартийней системи у тедишнєй держапровадзел скоро цали свой роботни вик, нє так анї чежко ви, медиї ше почали отверац, а медзи нїма и „Руске”. У видвоїц же котри то период бул найлєпши. Думам же то ствари, мнє ше видзи же у „Руским слове” рижним демобули осемдзешати роки прешлого вику, евентуално и пер- кратским опцийом одхилєни дзвери и дакус скорей, можеши рок дзеведзешатих. Попробуєм то и обгрунтовац. На- буц и прето же власци нє мали над нами таку контролу як сампредз, за правенє добрих новинох теди були створени над „велькима” медиями. скоро оптимални условия: економски, системски, кадро- Прешвечени сом же зме теди були на правей драги. На наво... шо нєщесце, познєйше у „Руским” нє вихасновани тот Нє було пенєжи на розруцованє, алє було тельо кельо тре- процес демократизациї. Дзеведзешатих, у рокох санкцийба, же би ше шедло до авта та одпутовало на терен, теди ох, войни на тих просторох, бомбардованя, тот процес запо цалей велькей Югославиї. Пристановени, а нєбарз ше розмавреда у тим периодзе досц добре Концом осемдзешатих зме були на правей хал анї после 2000. року, гоч ше функционовала, було о чим писац. драги. На нашо нєщесце, познєйше у „Руским” то очековало. Здогадуєм ше же сом нащивел венє вихасновани тот процес демократизациї У знаку вельких реформох яки льки привредни системи, фабрики, теди почала запровадзовац сокомбинати. Бул сом, поведзме, на юзна влада Югославиї на чолє вибудови нуклеарней централи у Кршком, у Словениї, пи- зоз премиєром Антом Марковичом, и ми у „Руским слове” сал отамаль о наших людзох и до „Руского”, и до других нє лєм же зме през становиска у новинох потримовали тановинох. Тераз гоч яки млади и схопни новинар би сцел ки закладаня, алє зме источасно у Установи розпочали реписац о вельких привредних системох, нє може, бо за тото орґанизацию. Основна задумка була же бизме як Установа анї нє ма условия. Нєт вецей тей ширини, тераз мож писац були цо самостойнєйши, же бизме попри дотациї з державлєм о своїм, або о сушедним хотаре. ного буджета и сами зарабяли пенєж. Звичайни процент Кед сом млади пришол до „Руского слова” нєбарз ше спо- власних средствох у вкупних приходох „Руского слова” до минало цо було пред пол вика, та так нєбарз споминани анї теди бул коло 20 одсто. Вибрали зме знука колектива тим „Руски новини”. Пробуєме то тераз виправиц и з виходзе- котри на тим будзе робиц. Задумка була же бизме продуконьом фельтону о двох ювилейох преси по руски, та так и вали таке за цо зме валушни и оспособени: теки, блоки, „Руских новинох”. украсни писма, поволанки, а цо ше глєдало на тарґовищу. Час, условия, а окреме технолоґия пририхтованя новинох У тим тиму було квалификованих людзох цо мали добри ше пременєли. Можлїве же пошвидко друковани новини идеї, од илустратора, дизайнера, та надалєй. Медзитим, „Руске слово” нашлїдзи даяки иншаки медий, алє циль кед пришло до того же тот тим будзе участвовац и у дзеостанє исти – информованє наших читачох на руским язи- лїдби заробеного, друга часц колектива ше зопарла же ку, покля нас єст. шицки заняти у Установи можу буц лєм єднак наградзоваНовини „Руске слово” през свойо седемдзешат роки мало ни. Так ше у „Руским” стало таке як цо теди бул „тренд” у вецей сновательох, алє найкоректнєйши були Социяли- цалим дружтве: просеково надвладали иновативних. стични союз роботного народу Войводини и можебуц Заш лєм, у тот час було даскельо добри економски поцаги Скупштина Войводини, голєм спочатку, од лєта 1990. ро- нашей Установи, котри указовали же думаме и напредок. ку. Вони були нашо снователє праве у спомнутим чаше. Єдно з нїх було и купованє просторийох у Новим Садзе. Раховало ше же би „Руске слово” мало и свой капитал, свойо просториї кед ше раз будзе мушиц виселїц зоз будинку „Дневника”, котри теди бул у дружтвеней власносци. У тих купених просторийох тераз Завод за културу войводянских Руснацох. У своїх седемдзешат рокох информованя, попри спомнутих найлєпших рокох, „Руске” мало и два критични периоди: пейдзешатих-шейдзешатих и дзеведзешатих рокох прешлого вику. У тих двох периодох новини, а и дзепоєдни други виданя тей новинско-видавательней хижи були на рубе гашеня. Алє, як то и шицко у живоце, прешло и єдно, и друге. После скоро штерацец рокох у новинарстве, кед же ше вообще обчекує одо мнє даяки совит, вец би вон младим колеґом бул таки: пишце о людзох, насампредз о тих цо у нашей заєднїци цоТрибина о розвою аґрару у Войводини котру орґанизовал шка створели.■ Актив новинарох „Руского слова” Пише: Михал СИМУНОВИЧ, заменїк одвичательного редактора новинох „Руске слово”

2 РУСКЕ СЛОВО

15. МАЙ 2015.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН, редактор спортскей рубрики

■ Тижньовнїк 4–5. О меншинох на националним уровню 6–7. Ґу 70-рочнїци побиди у Другей шветовей войни

■ Нашо места 8–9. Означени Дзень побиди над фашизмом 10. Означени Дзень Дюрдьова

■ Економия 12–13. Медзинародни польопривредни Саям у Новим Садзе

■ Култура и просвита 14–15. 250 роки образованя у Коцуре 16. Хор „Розанов” наступaл у Нємецкей

■ Дом и фамелия 17–19. Од идеї по заробок 20. ЖеноблоґИя

■ Людзе, роки, живот 22–23 70 роки од побиди у Другей шветовей войни 24–25. Фельтон – Ґу ювилeйней рочнїци „Руского слова” (9)

■ Духовни живот 26–27. Кирбай у Керестуре, Дзуря по других парохийох

■ Информатор

28–32. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 33–34. Локални фодбалски лиґи 35. Окружне змаганє школярох-атлетичарох у Зомборе На насловним боку – Преслава 250 роки образованя у Коцуре. Авторка фотоґрафиї – Танита Ходак.

НАЦИЯ ХТОРА ЛЮБИ ФОДБАЛ З тижня на тидзень, векшина хлопох од першого змерку починаю лоґистични пририхтованя (розхладзованє напою, сервиранє рижних лакоткох хтори зменшую напартосц...) и забераю найлєпши места опрез телевизорнї. Чека ше початок змаганя на вельких европских фодбалских турнирох. Задовольство тирва два годзини, а ище векше є кед за даєден странски клуб бави и даєден бавяч з нашим меном и презвиском. Змаганя у нашей националней лиґи пре вецей причини у поровнаню зоз европскима, так повесц, нєобачлїви. На фодбалски змаганя, цо паметаю старши, дакеди ше поряднє ишло. Провадзело ше аж змаганя и нїзших лиґох. Медзитим, нєшка их провадза ридки прави любителє того спорту, а найвецей их нащивюю навияцки ґрупи, хторим бависко нє примарне. Цо ше случело и пременєло, лєгко одгаднуц. Односно, камень пошпоценя, як и вшадзи у нас, у тей хвильки, подли економски стан хтори ше рефлектує на цали спорт, та и „найважнєйшу, нєважну ствар” – фодбал. Вельки клуби уж длугши час маю проблеми зоз финансованьом, а закончуюци рахунки уж вецей роки указую утрату. Мали клуби, валалски и городски, тоту терху чувствую ище баржей, насампредз прето же завиша од прилїву средствох зоз малих буджетох локалних самоуправох. Управи наших клубох, благо поведзено, збити до кута. Уж длугши час су примушени знаходзиц ше и присподобйовац ше робиц без адекватней, лєбо нїякей, финансийней потримовки. Таки стан нєдавно помервел обставини у коцурскей Искри. Пре финансиї Клуб остал без тренера хтори нє сцел вецей водзиц Клуб без надополнєня. Його место превжал Коцурец, дакедишнї бавяч, хтори на перше место положел обставанє Клуба хтори постої уж 90 роки. У тиму углавним бавя хлапци зоз валалу хторим ище вше важнєйше бависко. Очиглядно же ище вше любиме фодбал, а можебуц же пременка мотивациї да лєпши квалитет бависка, на хасен и радосц шицких.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора – Иван Сабадош; редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Мая Зазуляк, Ана Маркович, Иван Сабадош, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Лекторка – Ясмина Дюранїн * Подобови редактор – Любомир Сопка * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa 160-923244-82 * Девизни рахунок Raiffeisen BANK a.d. Београд 26 5100000002458904 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 300 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

15. МАЙ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ВИВЕРШНИ ОДБОР НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

МЕНШИНСКИ ПРАВА У ЕВРОПСКИМ ПАКЕТУ Пише: Ана РИМАР

Понеже очиглядне же кажди штредок ма иншаки потреби, у наиходзацим периодзе ше за шицки штири обласци за хтори компетентни НС Руснацох, будзе мушиц баржей активовац подручни канцелариї. Тиж так, муши ше злєпшац сотруднїцтво з другима националнима совитами, бо проблеми меншинских заєднїцох углавним подобни

Завод зе за културу войводянских Руснацох, штварток, 7. мая 2015. року, отримана друга порядна схад зка Вивершного одбору Националного совиту Руснацох. На схад зки окрем членох и предсидателя Вивершного одбору, Желька Ковача, були и предсидатель НС Славко Рац, предсидателє Одбору за образованє, Одбору за културу, Одбору за информованє и Одбору за службене хаснованє язика и писма – Мелания Римар, Ґабриєла Саянкович, Иван Сабадош и Зоран Бережни, як и член НС Руснацох Миро слав Кевежди и член Одбору за службене хаснованє язика и писма Деян Загорянски, понеже главна тема було пририхтованє платформи за участвованє делеґациї НС Руснацох на роботней схад зки Координациї националних совитох у Ковачици, а потим за Совит за национални меншини Влади Сербиї и єй ре сорни министерства. Прето ше на схад зки бешедовало и о общих, систематичних меншинских проблемох, алє и тих хтори специфични за руску заєднїцу. ЄСТ ДЗЕЦИ, НЄТ ШКОЛЯРОХ Предсидателька Одбору за образованє Мелания Римар гварела же обачлїве зменшованє наших школярох у руских оддзелєньох, та ше будзе мушиц порушац озбильни акциї з хторима ше таки стан пременї.

– Найважнєйши директни контакти, мушиме лєпше вихасновац Подручни канцелариї у наших ме стох, можебуц би требало додатно стимуловац людзох хтори у тих канцеларийох робя же би дошли до шицких наших обисцох, бешедовали з родичами и потолковали им чом їх дзецко будзе у предно сци кед ше будзе школовац на руским язику. Мушиме знац за кажде руске дзецко у шицких наших ме стох, и у шицких руских оддзелєньох – гварел предсидатель НС Славко Рац. Ту би ше требал анґажовац Пододбор за демоґрафию. Кед нє знаме кельо дзеци маме, то ше далєй рефлектує на ище менше число школярох хтори ше у основней школи, а вец и у нашей ґимназиї школую по руски. Тиж так, єден з проблемох и континуоване друкованє учебнїкох по руски. Цо ше дотика образованя на штредньошколским уровню у местох дзе руски язик мож учиц лєм факултативно, треба пременїц його статус, односно же би постал виборни предмет, бо лєм так мож ришиц проблем коло плаценя наставнїкох хтори отримую тоти годзини, а важне и вимагац же би оцена зоз руского язика уходзела до просеку. Актуалне и питанє о двоязичносци настави у наших местох, (на руским и сербским язику) о чим Национални совит муши мац становиско, як и реґулованє статуса школярох хтори ше зоз иножемства приходза школовац до керестурскей Ґимназиї. У обласци култури, найвекши проблем финансованя.

ЗАШЕДАНЄ КООРДИНАЦИЇ У КОВАЧИЦИ

РУСКИ ПРОБЛЕМИ ИСТОЧАШНЄ И ЗАЄДНЇЦКИ

Роботна схадзка Координациї националних совитох националних меншинох у Републики Сербиї, отримана през викенд, 9. и 10. мая у Ковачици. Сход Координациї, хтори водзела предсидателька Националного совиту (НС) Словацох Ана Томанова Маканова, орґанизовани же би ше формуловало становиска меншинских заєднїцох о найзначнєйших темох о хторих ше будзе бешедовац у рамикох Поглавя 23 прегваряцкого процесу Брисела з Беоґрадом. Доприношенє меншинских заєднїцох тому процесу оможлївене з нєдавним формованьом Совита за национални меншини Влади републики Сербиї, а Координация ту же би, у рамикох зверених компетенцийох у образованю, култури, информованю и службеним ха-

4 РУСКЕ СЛОВО

снованю язика и писма, артикуловала поєдинєчни до заєднїцких становискох, цо и бул задаток сходу у Ковачици. Спред Националного совиту Руснацох, у роботи Координациї участвовали

предсидатель Вивершного одбору Желько Ковач у роботней ґрупи за образованє, заменїк предсидателя Совиту Йовґен Мудри у ґрупи за службене хаснованє язика и писма, член НС Мирослав Кевежди хтори водзел Роботну ґру-

пу за културу, и член Одбору за службене хаснованє язика и писма Деян Загорянски хтори з тей нагоди участвовал у ґрупи за информованє. На дводньовей схадзки, перше ше робело по роботних ґрупох у штирох обласцох, а други дзень отримане пленарне зашеданє дзе розрабяни и дорабяни заключеня. Координация одлучела нє пущац до явносци заключеня, покля роботни документ нє потвердза шицки учашнїки, алє предсидатель Вивершного одбору Желько Ковач визначел же найзначнєйши проблеми за руску заєднїцу хтори винєшени на схадзки Координациї, углавним исти и кед слово о других меншинских заєднїцох у Сербиї, и найскорей буду мац значне место у заключней платформи сходу у Ковачици. И. С. 15. МАЙ 2015.

ТИЖНЬОВНЇК НА СХАДЗКИ РАДИ РУСНАЦОХ/РУСИНОХ/ЛЕМКОХ У БУДАПЕШТУ

ҐУ ШВЕТОВОМУ КОНҐРЕСУ РРЛ

– Кед настанє криза у держави, перше цо страда то култура – гварела предсидателька Одбору за културу Ґабриєла Саянкович. Нормалне функционованє РНТ „Петро Ризнич Дядя” барз очежане пре принцип проєктного финансованя и нєдостаток потримовки локалней самоуправи. Цо ше дотика наших Дружтвох, мож обачиц же зоз аматерами углавним нє робя фаховци и же ше им за тоту роботу нє вше плаци, алє робя волонтерски. – Мушиме найсц модул прейґ хторого вишколуєме фаховцох на Горнїци, бо отамадз походзи наша култура, алє и видзиц на яки способ би ше їх дипломи нострификовало по приходу зоз школованя. Култура обласц хтора презентує нашу заєднїцу, та ю треба подзвигнуц на висши уровень – гварела Саянковичова.

У Будапешту, у Мадярскей, початком мая отримана схадзка Шветовей ради Руснацох/Русинох/Лемкох (ШР РРЛ), на хторей утвердзена програма роботи Тринастого Шветового конґресу (ШК) РРЛ, як и Седмого Шветового Форуму русинскей младежи, хтори 19. и 20. юния будзе отримани у Деви, у Румуниї. З тей нагоди, на схадзки у Будапешту присуствовали дзевец з дзешец членох ШР, а схадзка отримана под предшедованьом предсидателя Ради Дюру Папуґу. Догварене же з каждей членїци Конґресу буду присуствовац по 10 делеґати, як и по 5 делеґати на Форуму младежи, а пре огранїченосц средствох домашнїх, на тим Конґресу членїци нє буду мац и госцох, як цо то було скорей, лєм делеґатох. Догварене же, по узвичаєней пракси за конґреси, дзешец госцох з цалого швета повола предсидатель ШР. Попри звитох о роботи медзи двома конґресами, на пленарних зашеданьох наступного Конґресу буду розпатрани и предкладаня русинских орґанизацийох з Ческей Републики и Сиверней Америки о їх уключованю до ШК, як и кандидатура „Обєдинєня Русинох” з Москви, з Русиї, за приєм до Конґресу. Медзи иншим, будзе отворене и питанє о гералдицки прилаплївим гербу Шветового конґресу РРЛ, за цо членїци буду мац рок за предкладаня, после чого ушлїдзи явна розправа. Як и на скорейших, и на Три-

УЗКЕ ГАРЛО НА ЛОКАЛНИМ УРОВНЮ Ище ше вше нє зна як ше закончи процес приватизациї локалних медийох. За руску заєднїцу то окреме значне понеже у Кули, Вербаше и Шидзе праве локални медиї маю информативну програму по руски. Гоч би ше тоти медиї и приватизовало, НС будзе инстистовац же би ше затримало потерашнї термини, минутажа и информативна програма по руски. Понеже у општинох Кула и Вербас жиє найвекше число припаднїкох рускей заєднїци, а ситуация коло приватизациї медийох нєизвесна, НС Руснацох вимага можлївосц снованя нового медия хтори би 24 годзини емитовал радио-програму на руским язику. Проблем и стари руски редакциї, хтори ше зочую зоз законским препреченьом же би анґажовали нових занятих, а актуалне и питанє просторийох „Руского слова”, нє зна ше цо з нїма будзе кед ше „Дневник”, у хторим тераз змесцени тот медий, приватизує. Приоритети у обласци службеного хаснованя язика и писма же би ше у шицких орґанох хтори по закону муша обезпечиц услугу и на язику хтори у службеним хаснованю, инсистовало на прекладательох за меншински язики. Муши ше законски одредзиц критериюми у локалних самоуправох за финансованє роботи националних совитох, як и санкциї за гевтих хтори нє почитую законски предписаня. Тиж так, будзе ше инсистовац на зрозмирней националней заступеносци занятих у орґанох управи, правосудних орґанох и за гевти роботни места хтори вимагаю директни контакт зоз людзми. Ришованє тих, алє и других проблемох зоз хторима ше можебуц зочую и други национални меншини, би требало буц олєгчане з векшим сотруднїцтвом медзи шицкима националнима совитами, а окреме прейґ новоформованого републичного Совиту за национални меншини.■ 15. МАЙ 2015.

настим Конґресу делеґати буду робиц и у комисийох – за просвиту, културу, информованє и видавательну дїялносц, за историю Русинох, за Стату ШК, а дотерашня Комисия за економски питаня тераз ма мено „за медзисобне сотруднїцтво членских орґанизацийох ШК РРЛ и туристични розвой”. На концу Тринастого конґресу будзе вибране и нове зволанє Шветовей ради РРЛ. Як порадзене на схадзки у Будапешту, пред початком Конґресу будзе отримана шветочна културно-уметнїцка програма пошвецена 15-рочнїци роботи Културного здруженя Русинох Румуниї, домашнього зашеданя, дзе плановани и привитни слова представительох державних орґанох Румуниї. Тиж так, на тей шветочносци будзе уручена и Награда ШР РРЛ „Василь Турок Гетеш”, а тогорочни добитнїк етноґраф, фолклориста и музиколоґ Иван Чижмар зоз Свиднїку, зоз Словацкей. Одлуку о добитнїкови Награди принєсла Комисия за културу ШК, хтора под предшедованьом Миломира Шайтоша з Нового Саду тиж 2. мая зашедала у Будапешту. На Комисиї порадзене и же по 31. май кажда орґанизация-членїца ма предложиц хтора културна манифестация з їх жеми будзе преглашена за Конґресну, як и же до високошколскей установи у Нїтри, у Словацкей, будзе послата вимога за отверанє порядних студийох русинскей фолклористики. На тей схадзки Шветовей ради урядово винєшена и кандидатура Дружтва Руснацох „Руснак” з Петровцох, з Горватскей, за домашнього 14. Конґресу 2017. року. М. Зазуляк

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК ПРЕД 70 РОКАМИ ТРЕЦИ РАЙХ КАПИТУЛОВАЛ ПРЕД СОЮЗНЇКАМИ

ДЗЕНЬ ПОБИДИ ЕВРОПИ Пише: Иван САБАДОШ

д нємецкого нападу на Польску вєшенї 1939. по капитулацию царского Япону вєшенї 1945. року, Друга шветова война тирвала шейсц роки, однєсла вецей як 50 милиони животи воякох и цивилох, а провадзели ю руйнованя и злодїйства яки по теди чловечество нє запаметало. НєшкайПред 70 роками, 9. мая 1945. року, у Берлинє безусловно ше ґлобалне ушоренє ка пи туловала нацистична Нємецка. Дзень побиди над фашизмом планети пошлїдок тей шветочно означени у цалей Европи, медзитим, того року тот войни – през роки народи цивилизацийни ювилей нє прешол без уплїву дньовей политики. и держави преход зели през пременки, алє главПрето ше треба здогаднуц цо ту наисце важне ни принципи ше нє меняли. Прето кажда рочнїца вязана за найвекше воєне зра- видно у повойновим периодзе, кед побиднїк помогнул женє у историї виходзи з рамикох каждодньового и про- пораженому же би ше ментовал нацистичного баласту и фаного, и провадзи ю скоро сакрална атмосфера. Алє, ступел до шорох цивилизованих нацийох. Насампредз, у тогорочна Централна преслава 70-рочнїци Дня побиди Нирнберґу як криминални осудзени нацистични режим, 9. мая, велька воєна парада на Червеней площи у Мо- а нє нємецки народ, а место надрильованя масивних воскви, найвекша у постсовєтскей Русиї, прешла без уря- єних репарацийох, на демократских принципох вибудодового присуства представительох заходних союзнїкох вана нова держава и дружтво. Докторанд историї Саша СССР з периоду Другей шветовей войни, цо ше толкує Сабадош надпомина же повойнови нємецки „дружтвени як европски бойкот русийскей политики у України. Ак- експеримент” бул перши крочай ґу нєшкайшей зєдинєтуализовани спозореня на скоро ґлобални тренд релати- ней Европи. – У тих перших повойнових рокох вдерени фундаменвизованя причинох, пошлїдкох и здобуткох Другей шветовей войни, дзе кажде прешлосц „чита” и толкує так як ти социялней держави у заходней Европи, а социялна держава вшелїяк представя важну часц концепту зєдинєму одвитує. ней Европи аж и нєшка. Покус парадоксални факт же концепт социялней держави у велькей мири реализоваВЕЛЬКОСЦ У ПОБИДИ Историчаре ше нєшка углавним складаю же по сле ни и дзекуюци америцкому пакету помоци познатому як 1942. року, Нємецка вецей нє могла победзиц у войни. „Маршалов план” европским жемом хтори були жертви Главни стратеґийни цилї – инвазия Анґлиї по сле возду- у Другей шветовей войни, алє и тим на пораженим боку, шней Битки за Британию и капитулация СССР по сле гоч тот социялни концепт нїґда у подполносци нє зажил перших мешацох „Операциї Барбаро са” нє удали ше. у ЗАД – толкує Сабадош. Резултати нового приступу виКажди воєни успих Трецого Райха у шлїдуюцих рокох творени швидко – Уж 9. мая 1950. року французки премогол одцагнуц, алє нє могол пременїц нєминовне. миєр Роберт Шуман виложел концепт Старого контиАлє, же би ше нє повторел Версай 1918. року, Союзнї- ненту зєдинєного по економских принципох и дружтвеки мушели одняц кажди капацитет Нємецкей же би них стандардох, цо постала основа за снованє нєшкайознова водзела войну. Значи, витвориц апсолутну и шей Европскей униї (ЕУ). Перши партнер у тим проєкнєдво смислову побиду, цо вимагало подполне воєне ту була праве нова Нємецка, та нє мож нє видзиц симвопораженє и знїщенє привреди, инфраструктури, та и лизем у факту же 9. май источашнє и Дзень побиди и самого єствованя нацистичней держави, цо витворене з Дзень Европи. яри 1945. року. Кед нє пре инше, вец пре пиєтет ґу миИДЕОЛОҐИЙНИ БЛУКАНЯ лионским жертвом, заслуги за воєну побиду на европМосковска Парада побиди 9. мая у наших медийох ским боїску Другей шветовей войни припадаю совєттриюмфалистично попровадзена, насампредз понеже у скей Червеней армиї. Медзитим, тиж требало одняц мотив, причини и дзеку дефилеу участвовал и ешалон Ґарди Войска Сербиї, а же би ше дакеди знова повторела така война. Прето ве- предсидатель Томислав Николич, у дружтве колеґох зоз лькосц и далєкосяжносц союзнїцкей побиди у ствари преважно постсовєтских просторох, бул госц на шветоч-

6 РУСКЕ СЛОВО

15. МАЙ 2015.

ТИЖНЬОВНЇК ней трибини. Присуство сербскей держави на воєней паради з нагоди Дня побиди над фашизмом ма глїбоке историйне упорище, а заш лєм ше случує у чаше кед суд у Беоґрадзе одлучує о рехабилитованю колаборациониста Дражи Михайловича, цо нє єдини парадокс кед слово о толкованю Другей шветовей войни на тих просторох. Слаба потїха же подобни тренди присутни у цалей восточней Европи. Спецификум же Народноошлєбодительна война у Югославиї (хтора потирвала ище тидзень як цо у Берлину капитуловала Нємєцка), источашнє була и борба процив окупатора, и гражданска и медзинационална война, и комунистична револуция. Потим шлїдзели децениї идеолоґизованя и єднопартия, дзе морални, интелектуални и цивилизацийни кредибилитет антифашизма заменєни зоз политичну доґму. Вец, 90их, почало релативизованє старих здобуткох и вредносцох, лєбо, як гвари новинар и публициста Михал Рамач, у нас ше прешлосц одтеди „преправя” уж скоро трицец роки: – Слободан Милошевич, кед пришол на власц, пришагал же є комуниста и же ше заклада за очуванє Югославиї. Робел процивно: розбивал державу и знїщовал шицко цо було добре у старим порядку, од школства и здравства по систему вредносцох. Кед одруцел Тита и партизанох, обезвредзел и антифашистичну борбу и єй здобутки. Нови героє и идоли постали дєнерал Дража Михаилович, ґенерал Ратко Младич и самопреглашени войводове хтори гуторели тото цо предсидатель републики, нє шмел явно повесц. – здогадує Рамач Медзитим, анї после Пиятого октобра нє щиро влапени „цивилизацийни приключок” – Партиї и политичаре котри пришли на власц 2000. року предлужели „меняц прешлосц“. Перше положени знак єднакосци медзи четнїками и партизанами – перши доставаю вше позитивнєйши предзнак, а други вше неґативнєйши. Тито ше шмел спроцивиц и Гитлерови и Сталїнови. Нєшкайши сербски политичаре нє почитую анї свою державу, анї себе. Знаю ше лєм улїзовац каждому од котрого чекаю даяки хасен: Русом, Нємцом, Американцом... Єден з пошлїдкох того и терашнє зблїжованє з Путинову Русию. А нїч нє робя щиро. И нїхто их нє почитує, анї кед ше кланяю Путинови, анї кед вихвалюю Европу – коментарує Рамач. ЗДОБУТИ ПРАВА Медзитим, на Шветочней схадзки Скупштини АП Войводини з нагоди означованя Дня побиди и Дня Европи 9. мая, основне порученє було же граждански и толерантни характер нєшкайшей мултинационалней и мултикултуралней Покраїни збудовани праве на здобуткох антифашистичней борби. Тот факт визначує и социолоґ Мирослав Кевежди. – Медзи менами погинутих воякох Народно-ошлєбодительного войска Югославиї у битки на Батини позней єшенї 1944. року, находзиме и руски мена борцох з наших местох – Йоаким Чапко зоз Дюрдьова, Дюра Папуґа зоз Миклошевцох, Георгий Сендерак зоз Нового Саду... Патраци мена погинулих на памятнїкох НОВ видзи ше же припаднїки велїх народох и народносцох участвовали у войни, и велї погинули. Їх жертви були часц основи за живот котри витворени у СФР Югославиї по законченю Другей шветовей войни. Медзи иншим, теди вибудована и велька часц нових информативних, културних и образовних системох националних меншинох, як ровноправних и лоялних гражданох, доказаних и у войних случованьох. Теди здобути нашо здобути права. Леґат котри теди достати нє мож потрошиц, алє мож обезвредзовац. То ше вола ревизия и случує шє каждодньово. А цо вецей ревизиї, менєй меншинских правох. Вец ше поставя питанє же хто наисце победзел...■ 15. МАЙ 2015.

ШВЕТОЧНОСЦ У АМБАСАДИ УКРАЇНИ У БЕОҐРАДЗЕ

ПРИПОЗНАНЯ И БОРЦОМ РУСНАЦОМ З нагоди 70-рочнїци побиди над фашизмом у Другей шветовей войни, 9. мая, у Амбасади України у Беоґрадзе, 8. мая уручени припознаня „Квитки червеного маку”, медзинародного символу здогадованя и помиреня на шицки жертви у войнох. Припознаня пейцом Руснацом и єдному Українцови уручела одправнїк роботох Амбасади України у Сербиї Євгения Филипенко. Достали их Мирон Костельнїк Ґецийов, Йоаким Надь Кинчеш, Любо Варґа и Яким Дудаш Мийов зоз Руского Керестура, Янко Уйфалуши зоз Нового Саду и Зеновий Гемон зоз Индїї.

Борци ветеранє зоз наших местох участвовали вєдно зоз борцами ІІІ Українского фронту у биткох на Батини, на рики Дунай и на Болману на рики Драви, у Другей шветовей войни. Векшина зоз нїх свойо войованє закончела у Словениї. После спомнутого приєму у Амбасади, ветеранє вєдно зоз представителями Амбасади положели венци и квице на Памятнїк ошлєбодительом Беоґраду и Памятник борцом Червеней армиї на Калемеґдану. Ґу тому, у парку Амбасади борци ветеранє зоз наших местох на знак здогадованя на вельки Дзень побиди над фашизмом засадзели українске националне древо червену калїну. На приєму у Амбасади присуствовал и подпредсидатель Националного совиту Руснацох Йовґен Мудри, як и делегация Союзу Руснацох Українцох Сербиї на чолє зоз предсидательом Боґданом Виславским. В. Паплацко

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА ОЗНАЧЕНИ ДЗЕНЬ ПОБИДИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ Представителє Месного одбору (МО) Здруженя борцох Народноошлєбодительней войни (НОВ) и гражданє, внєдзелю, 10. мая, у центре Руского Керестура на памятнїк погинутим борцох положели венєц з нагоди Дня побиди у Другей шветовей войни, а того року то 70-рочнїца од того дня. Як з тей нагоди здогаднул подпредсидатель МО Дюра Папуґа, у Другей шветовей войни з Керестура участвовали вецей як 350 млади вояци, 51 погинул, а 280 Керестурци були у лаґрох и з тим спомином шицким дата чесц и почитованє. Венєц за тоту нагоду обезпечела керестурска Месна заєднїца. М. А.

У ШИДЗЕ

ЗВЛАДАНЕ ВЕЛЬКЕ ЗЛО

Зоз шветочну схадзку Општинского одбору Союзу здруженьох борцох Народноошлєбодительней войни, хтора отримана 9. мая у сали Скупштини општини Шид, означени Дзень побиди – 70-рочнїца як победзени фашизем. Окрем дакедишнїх учашнїкох Народоноошлєбодительней войни и членох борецкей орґанизациї, присуствовали и Никола Васич, предсидатель општини Шид и його заменїк Срдян Малешевич. Сава Рошич, предсидатель борецкей орґанизациї, почал схадзку з традицийним поздравом „Шмерц фашизму – шлєбода народу!”. После минути цихосци жертвом, Рошич дал слово Душанови Лукичови, членови Предсидательства борецкей орґанизациї и предсидательови Здруженя сербско-русийского товаришства, хтори вєдно першираз порихтали означованє Дня побиди. – Дзень побиди єден з найзначнєйших дньох у историї, прето же пред 70 роками победзене вельке зло – фашизем, а 9. мая 1945 року Европа вошла до „мирней луки”. Нажаль, на просторе дакедишнєй Югославиї борби тирвали и жертви було по 15. май. Народоноошлєбодительне войско дало найвекше доприношенє при знїщованю фашизма на тих просторох, а коло 1,7 милиони жертви убудовани до шлєбоди – гварел Душан Лукич. На шветочней схадзки додзелєни и награди на литературним конкурсу „Швет без войни” хтори розписало Здруженє сербско-русийского товаришства и на хтори сцигли 24 роботи, 23 на сербским и єдна на русийским

8 РУСКЕ СЛОВО

ВЕНЄЦ

ДЗЕНЬ ЕВРОПИ Душан Лукич надпомнул и же ше 9. май означує и як Дзень Европи. Як гварел, 9. мая 1950. року основана економска заєднїца за углє и челїк – такволани „Шуманов план”. – Бул то перши повойнови крочай ґу зєдиньованю Европи, хтора преросла до Европскей економскей заєднїци, а потим и Европскей униї – гварел Душан Лукич.

язику зоз школох у шидскей општини и з Беоґраду. Як гварене, шицки роботи були квалитетни, так же фахова комисия додзелєла по два перши, други и треци награди. Велї наградзени нє були присутни на шветочносци пре змаганя у школох. Наградзени роботи пречитали Невена Несторович, школярка осмей класи ОШ „Иво Андрич” з Беоґраду, хтора роботу написала на русийским язику и Татяна Марчетич, школярка Ґимназиї „Сава Шуманович” у Шидзе. Наградзени достали кнїжки хтори подаровала Народна библиотека „Симеон Пищевич” и Културно-образовни центер у Шиду. Тиж наградзени и просвитни роботнїки хтори помогли у орґанизованю конкурса. У поетскей часци шветочносци, свойо твори пречитали поетове Велько Вучкович и Дьордє Янятович, члени Литературного клуба „Срб” зоз Шиду. Потим додзелєни „медалї борца” хтори додзелює републични СУБНОР. Достали их Томо Зечевич, першоборец з Ердевику, хтори пре роки живота нє бул присутни, як и Сава Рошич, предсидатель борецкей орґанизациї у Шидзе и Ранко Доброєвич, секретар борцох. Делеґациї општини Шид, борецкей орґанизациї, СПС и Одряду горякох „Лазар Бибич” на городским теметове покладли венци на памятнїк погинутим борцом у Другей шветовей войни и з минуту цихосци дали почесц, а пеотове Велько Вучкович и Дьордє Янятович, знова пречитали по єдну свою родолюбиву писню. Вл. Дїтко 15. МАЙ 2015.

НАШО МЕСТА НАД ФАШИЗМОМ

ЕКОЛОҐИЙНА ШВЕТОЧНОСЦ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

У ВЕРБАШЕ

АНТИФАШИЗЕМ НАШО ИСТОРИЙНЕ НАШЛЇДСТВО Дзень побиди и Дзень Европи, 9. мая означени и у Вербаше з покладаньом венцох на вецей локацийох у городзе. Венци положени на памятнїк погинутим Червеноармейцом и памятнїк жертвом фашизму у центру города, як и на памятнїк погинутим у войнох у бувшей Югославиї од 1992. по 1999. рок. Венци положели делеґация Општини Вербас, представителє СУБНОР, делеґация Здруженя сербско-русийского приятельства „Род”, представителє политичних орґанизацийох, а у своєй бешеди з тей нагоди, предсидатель Општини Вербас др Братислав Кажич бешедовал о вредносцох антифашистичного руху и шлєбоди. – З вельку побиду над фашизмом на нєшкайши дзень пред 70 роками закончена Друга шветова война. Наша

Венци покладли вецей делеґациї

жем дала вельке доприношенє тей побиди, як часц союзнїцких моцох. Побида над фашизмом єдна з найвекших цивилизацийних вредносцох, а антифашизем нашо историйне нашлїдство хторе унєшеме до европскей заєднїци народох – визначел др Кажич. З програму у бази Центер у Старим Вербаше, 70-рочнїцу побиди над фашизмом означела и Музейна збирка Вербасу. Окрем того, дзень пред тим, у рамикох означованя 9. мая у читальнї библиотеки „Данило Киш” отримане преподаванє „70 роки од побиди над фашизмом” на хторим участвовали историчаре Владимир Калєвич и Блаґоє Еракович, а после преподаваня у биоскопу „Югославия” була проєкция совєтского филма „Балада о воякови”. А. Маркович 15. МАЙ 2015.

„ЖЕЛЄНИ ПЕРСЦЕНЬ” ШКОЛЯРОМ ПОДЗЕЛЄЛ ПАУЛОВНИЇ Школяром другей класи ОШ „Петро Кузмяк” Еколоґийни рух „Желєни персцень” з Руского Керестура 8. мая, на малей шветочносци у Доме пензионерох подзелєл древка пауловниї, а у рамикох другей часци тогорочного означованя Дня планети жеми. Присутних школярох и їх учительки, родичох, баби и дїдох, дзеци з дзецинскей заградки, предсидательох МЗ, Дому пензионерох, пароха, и других почитовательох Еколоґийного руху привитала його предсидателька др Леона Доротич Ґутеша. Вона наглашела дзецом же би кажди рок посадзели по єдно древо пре свою будучносц и будучносц планети. З тим цильом Еколоґийни рух и того року подзелєл древка ореха школяром першей класи, а тераз и древка пауловниї школяром другей класи. Акцию пояшнєла и предсидателька УО „Желєного персценя” прим. мр др Лиляна Соколова хтора визначела же ше того року Дзень планети означує у знаку ожелєньованя. – Дзекуюци нєвистатому ентузиязму др Леони и єй любови за свой валал, кажди рок будземе означовац тот дзень и здогадовац прецо важне садзиц древа, понеже го на планети єст вше менєй, та чловек, животинї и птици вше загроженши. Як подзекованє за єй дзешецрочне анґажованє у керестурским Еколоґийним руху, др Доротичова Ґутеша др Соколовей придала два кнїжки, а єдна о Руснацох – дарунок нашого Националного совиту. Пригодну програму пошвецену еколоґийним темом симпатично виведли дзеци зоз предшколскей ґрупи дзецинскей заградки „Цицибан” хторих пририхтала вихователька Емилия Костич. О тим як треба посадзиц пауловнию потолковал Юлиян Регак, з чийого розсаднїку Еколоґийни рух обезпечел саднїци пауловниї, а „Желєни персцень” дзецом подзелєл и писане толкованє о тим древку хторе нове на наших просторох. М. Афич

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА ОЗНАЧЕНИ ДЗЕНЬ ДЮРДЬОВА

ТОГО РОКУ ДОДЗЕЛЄНИ ДВА ПЛАКЕТИ На тогорочней преслави Дня Дюрдьова додзелєни лєм два плакети, а за трецу нє було кандидатох. По думаню орґанизаторох, гражданє вше менєй заинтересовани давац предклади за Плакети гражданом котри допринєсли розвою и афирмациї Дюрдьова у шицких дружтвених сферох Месна заєднїца Дюрдьов всоботу орґанизовала означовенє Дня Дюрдьова – 6. май, на Дзуря, як здогадованє на дзень кед ше на тото швето 1800. року 203 фамелиї зоз Старого Дюрдьова, зоз терашнього Темерину, приселєли на простори терашнього Дюрдьова. Означованє почало з пошвеценьом славского колача и просторийох МЗ, цо окончели православвни и грекокатолїцки парохове, а потим у просторийох Дома култури отворени два вистави. О вистави малюнкох з ґалериї Општинскей народней библиотеки „Велько Петрович” з Жаблю медзи ко-

Плакети достали Ана Кисич и оркестер КУД „Тарас Шевченко”

трима и роботи Стевана Боднарова, Мити Пушкарова и других припознатих уметнїкох зоз општини, спред народней библиотеки и як орґанизаторка числених ликовних колонийох бешедовала Мая Дороказийова. Александар Голуб, секретар МЗ Дюрдьов, бешедовал о вистави старих викопинох з глїни и часцох скелетох животиньох хтори, як предпоставяю археолоґове, аж и зоз 13. вику, а викопани су у дюрдьовским хотаре. Тоти часци гражданє роками приношели до МЗ дзе ше ИХ и нєшка чува, ище вше су нє каталоґовани, а по предпоставки припознатого покойного археолоґа, академика и професора на Филозофским факултету у Новим Садзе БоґдаНа Брукнера зоз Дюрдьова, медзи скелетами и зуб зоз мамута, вимартей файти животинї котри, як пише у Википедиї, жили пред 4,8 милиони роками до коло 3 500 роки. Святочносц у просторийох КУД „Тарас Шевченко” отворела предсидателька Совиту МЗ Дюрдьов Леона Виславски и предсидатель Комисиї за додзельованє наградох Совиту Мирослав Такач, котри после привиту госцох додзелєли плакети „Заслужни граждан Дюрдьова”. Достали их Ана Кисич, пензионерка, котра зоз закладаньом, визначну роботу и добрима идеями допринєсла же би лєпше функционовало месне Здруженє пензионерох, и Тамбурови оркестер КУД „Тарас Шевченко” за дотерашню успишну роботу и високих пласманох на числених Покраїнских и Републичних смотрох, а награду прияла дириґентка Ана Радишич. После урядовей часци, Тамбурови оркестер отримал кратшу музичну програму, як и на потерашнїх преславох Дня Дюрдьова. Того року першираз после седем рокох, як плакета нє додзелєна постгумно. Такач, предсидатель Комисиї, визначел же заинтересованосц гражданох же би давали предклади барз зменшана, а у одношеню на пред двома роками, кед пре вельо и квалитетних кандидатох додзелєни штири плакети, єст дупло менєй, цо наисце мале число. Вон наградзену гражданку и колектив похвалєл и гварел же пре обачлїви резултати нє було чежко вибрац кого треба наградзиц. С. Барань

ВИСТИ З НОВОГО ОРАХОВА

ТРЕБА ВИМИРИЦ ДЛУСТВО ЗА ВОДУ Роботнїки Месней заєднїци Нове Орахово 11. мая почали одчитовац водомери на териториї МЗ, на терену су од 7,30 годзин по 13,30 годзин, а гражданє обрахунки за воду достаню до першого юния. Зоз МЗ модля гражданох же би свойо длуства за воду вимирели цо скорей, же би ше нє мушело посилац опомнуца и применьовац присилне наплацованє. Вецей як 70 одсто Но-

10 РУСКЕ СЛОВО

воораховчаньох порядно вимирюю рахунки за воду, док други то поробя после опомнуца. Єст и даскельо трошительох пре хторих ше муши применїц присилне наплацованє. Тераз Новоораховчанє воду плаца 35 динари по кубним метеру и то найвисша цена на териториї Општини Бачка Тополя. Тиж так , обвисцує ше гражданох Нового Орахова же омбудсман Оп-

штини Бачка Тополя будзе примац заинтересованих гражданох на пияток, 22. мая, од 9 по 11 гозин, у просторийох Месней заєднїци Нове Орахово. Роботнїки Центра за социялну роботу Општини Бачка Тополя заинтересованих у Новим Орахове буду примац 19. мая, на вовторок, од 8 по 10 годзин у просторийох Месней заєднїци. Лю. Рац 15. МАЙ 2015.

NA[O MESTA РЕАЛИЗОВАНА ЗНАЧНА ИНВЕСТИЦИЯ МЕДЗИ ШИДОМ И АДАШЕВЦАМИ

У НОВИМ ВЕРБАШЕ

ОБИЛЄНА ЦЕРКВА

Закончованє остатнєй часци дражки до Шиду ґу Адашевцом

ЗБУДОВАНА БИЦИҐЛИСТИЧНО ПЕШАЦКА ДРАЖКА Концом прешлого тижня закончена вибудов бициґлистично-пешацкей дражки медзи Шидом и Адашевцами у длужини коло два километри. Дражка широка метер и пол, а цала инвестиция коштала 6,7 милиони динари. Средства обезпечели покраїнски Секретарият за привреду АП Войводини, општина Шид и Месна заєднїца Адашевци зоз средствох месного самодоприносу. – На тот способ безпечносц учашнїкох у транспорту будзе на висшим уровню, з оглядом же на драги од Ши-

ду ґу Адашевцом, хтора другей катеґориї, а водзи ґу авто-драги Беоґрад–Заґреб, часто були нєщесца дзе страдали бициґлисти, преходнїки або моторкаше. Тераз тоти учашнїки у транспорту достали свою окремну дражку – гвари Илия Мирк ович, предсидатель Совиту МЗ Адашевци. Миркович додава же ше планує спомнуту дражку и ошвициц. Тота инвестиция би мала коштац коло 6,8 милиони динари, зробени проєкт и конкуроване за средства при покраїнскому Секретарияту за привреду. Вл. Дї.

У нововербаскей парохиї св. Владимира тих дньох обилєна церква и закончени роботи коло повали, односно спущена повала и покладзени ґипсово плочи. Робело ше и у церковней сали, покладзени два файти изолациї, а друга часц донациї з иножемства будзе вихаснована за роботи у парохиялним доме. Як визначел парох о. Иґор Вовк, до дзепоєдних роботох уключели ше и парохиянє. А. М.

У СРИМСКЕЙ МИТРОВИЦИ

ПЕРША КРЕАТИВНА РОБОТНЯ ЗА ДЗЕЦИ

Роботню водзел парох о. Владислав Варґа

15. МАЙ 2015.

У парохийним доме у Сримскей Митровици початком мая отримана перша креативна роботня за дзеци. Роботню водзел парох о. Владислав Варґа, а на нєй дзеци упознати зоз свою виру, церкву, защитнїком свойого городу, а у рамикох преслави 110-рочнїци Грекокатолїцкей церкви у Митровици. На роботнї були дзешецеро дзеци, предшколского и младшого школского возросту, котри у рижних технїкох рисовали церкву, порту и Билого ангела. З тихрисункох, як и рисункох зоз шлїдуюцей роботнї, будзе витворена вистава на Кирбай, 21. мая, на Вознесенє Господнє по Юлиянским календаре. Дзецом у роботи помагали волонтере з Подручней канцелариї Националного совиту Руснацох. Роботнї источашнє и нагода же би ше нашо дзеци у Митровици научело рецитовац и шпивац по руски. М. А. М.

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ОТВОРЕНИ 82. МЕДЗИНАРОДНИ ПОЛЬОПРИВРЕДНИ САЯМ У НОВИМ САДЗЕ

КУПЦИ ШАЦУЮ И КУПУЮ НА КРЕДИТ

Пишу: С. НАДЬ М. СИМУНОВИЧ

Машини, опрема за польопривреду, статок и поживово продукти найприсутнєйши на штандох на Польопривредним сайме, хтори тирва од 9. по 15. май. За седем днї нащивительом ше представя коло 1 500 викладателє зоз 60 державох. За гевтих котри жадаю обновиц свою опрему за польопривреду, Саям нагода же би купели дакус туньше, бо достаню саямски попуст и догваря сотруднїцтвo

ольопривредни саям урядово отворел министер финансийох у Влади Републики Сербиї Душан Вуйович, а присутних привитали и директор Новосадского сайму Слободан Цветкович, городоначальнїк Нового Саду Милош Вучевич и министерка польопривреди и защити животного штредку Снежана Боґосавлєвич Бошкович. Понеже того року жем–приятель Манифестациї Италия, на отвераню бешедовал и амбасадор Италиї у Сербиї Дюзепе Манцо, а з тей нагоди наявене и же тота держава нарок будзе жем-партнер Польопривредного сайму. Окрем нїх, на отвераню Сайма були и делеґациї зоз рижних державох, окреме зоз жемох реґиона. У своєй бешеди, министер Вуйович гварел же у Войводини велька поверхносц обрабяцей жеми нє вихаснована, цо треба пременїц. – Здрава пожива барз значна, а у наиходзацим периодзе нам будзе приоритет лєпша продукция и єй пласман на иножемне тарґовище – гварел вон и додал же держава потрима польопривреднїкох так же злєпша инфраструктуру и у аґрару предлужи давац субвенциї. Министер Вуйович и министерка Боґосавлєвич Бошкович ше зложели же Сербия

12 РУСКЕ СЛОВО

нєдостаточно присутна на иножемним тарґовищу, на чим у наиходзацим периодзе треба вецей робиц. Под час Польопривредного сайму поставени седем колективни вистави, на хторих свойо продукти представя Словения, Република Сербска, Мадярска, Австрия, Шпания, Китай и Зєдинєни арабски емирати. Окрем того, на Сайме ше отримує и рижни преподаваня, презентациї и трибини за польопривреднїкох на рижни теми, як цо безпечносц поживи, Закон о предшатвовим финансованю, хтори ше почнє применьовац од 1. юлия, технолоґиї у системох за наводньованє и подобне. ПОДПИСАНИ КОНТРАКТИ ЗА НАБАВКУ НОВЕЙ ОПРЕМИ Другого дня Сайму войводянски парасти подписали контракти зоз Покраїнским секретариятом за польопривреду, водопривреду и лєсарство, хтори за набавку нових пластенїкох, системи за наводньованє и процивкаменцову защиту опредзелєл коло 130 милиони динари. За продукцию у пластенїкох подписани 35 контракти, за системи за наводньованє 40, а 25 за процивкаменцову защиту. 15. MАЙ 2015.

ЕКОНОМИЯ Єден зоз викладательох, Силвестер Полдруги власнїк тарґовецкого подприємства „Бест&ко”, гвари же обачиц же субвенциї барз уплївую на предаванє механїзациї. – Мушим визначиц же Покраїнска влада барз помага на унапредзованю польопривреди, бо дава субвенциї, та ше польопривредним продуковательом кед купую польопривредну опрему, половка уложених средствох такой враци. Субвенциї и нам, тарґовцом на хасен, понеже би параст нє могол поднєсц високи трошки укладаня, та би ше вец и менєй куповало – гвари Силвестер Полдруги. Нащивительом була интересантна мобилна соларна система, хтора продукує електричну енерґию, а хтору викладал Юлиян Еделински зоз Електра” Д.О.О, ” зоз Петроварадину. Вон потолковал же таку систему найвигоднєйше хасновац там дзе нєт струї, найвецей на салашу и на полю. Тота опрема вигодна за шицки електрични апарати, бо за нїх прави струю. Так вец и на салашу мож хасновац електрични апарат за доєнє статку, як и рижни мотори на електрични погон – за залїванє, кошенє трави и подобне. У нас таки способ обезпечованя зоз електричну енерґию ище нє барз зажил, та ше за тоту иновацию баржей интересую странци як домашнї. Основна причина же людзе нє маю пенєжи, а таки соларни аґреґат кошта коло 5 000 евра. Гоч то хасновите и потребне, банки у Сербиї ридко за тото даваю кредити, а людзе то сами нє можу обезпечиц – гвари Еделински. КОМБАЙНИ, ТРАКТОРИ, ПИРСКАЧКИ... На Сайме найвецей єст виложени польопривредни машини и опрема: комбайни, трактори, пирскачки, плуги, прикочи.

КИТАЙСКО–НОВОСАДСКИ ТРАКТОР – Найтуньши трактор на тим штанду то китайско–новосадски, бо ше часци за ньго прави у Китаю, а монтира ше го у Новим Садзе. Трактор ма 40 КС, з кабину, кошта коло 11 000 евра. З оглядом на тото же ше ту монтира, за ньго єст шицки резервни часци – констатує Мирослав Рамач. 15. МАЙ 2015.

Найдрагши комбайн за цаганє цукровей цвикли, кошта коло пол милиона евра. Друга польопривредна механїзация и опрема вельо туньша, алє людзе и так нє барз купую, гоч векшина викладательох дава саямски попуст коло пейц одсто. На штанду Аґровойво” дини” ше велї розпитовали о новей польопривредней механїзациї, найвецей о тракторох. – Предаваме китайски трактори од 40 до 130 КС, зетори” од 80 до 150 КС, ” прикочи, плуги... Як новосц у нашей програми то комбайни марки фендт” и ” фински барз сучасни трактори. Купую од нас, бо Аґровойводина” найстар” ша тарґовецка фирма цо

ОПРЕМА ЗА СТАТКАРСТВО – Наша фирма каждого року ма подобни понуканя, алє понеже думаме же у наиходзацим периодзе у Сербиї акцент будзе на унапредзованю статкарства, того року зме увезли и опрему за тоту обласц. Медзитим, кед патриме яки цени млєка и меса, дакус ше и обаваме чи ше людзе наисце упуща до интензивнєйшей продукциї статку. У Сербиї проблем же кажда власц приноши иншаки плани за розвой привреди, та зоз кажду владу приходза и иншаки приоритети, до статкарства треба длуго укладац, а резултати приходза аж познєйше – гвари Силвестер Полдруги.

Юлиян Еделински

предава польопривредну механїзацию, познаю нас стари купци – гвари сервисер Мирослав Рамач, Дюрдьовчань. Купцох на Сайме прицагує квалитет механїзациї, цена, ґаранция и сервисна мрежа, а Мирослав гвари же вони маю барз розвиту сервисну мрежу. За китайски трактори ґаранция рок, а за заходни трактори два. Сервис у ґарантним року задармо. Зетори” мож купиц на кредит на пейц ” роки, без камати, а учасц 20 одсто. Нє потребна гипотека, ґаранция у ствари трактор, та го мож на себе преписац аж док ше виплаци и остатню рату. Заш лєм, випатра же того року людзе на Сайме менєй купую. Медзитим, Саям то нє лєм тарґовина, алє и нагода же би ше людзе на нїм стретли, побешедовали, упознали ше з нову технолоґию. Саям место дзе ше тарґує, алє и учи.■

РУСКЕ СЛОВО 13

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 250 РОКИ ОБРАЗОВАНЯ У КОЦУРЕ

ОД ПРА ДЇДА ПО УНУКА – ШИЦКИ УЧЕЛИ ПО РУСКИ

Од давного 1765. та по нєшка, у Коцуре иснує школа. Пред 250 роками до лавкох коцурскей школи шедали Русначата, считовали букви, учели числа. Теди условия и уровень образованя були иншаки як нєшкайши, алє лавки були полни. Тераз ше зочуєме зоз фактом же школярох у руских оддзелєньох лєдво єст кельо пальци на рукох

ияток у Коцуре, у Основней школи „Братство-єдинство” означена 250-рочнїца образованя, а источашнє и Дзень школи. Програма облапяла святочну академию и даскельо провадзаци збуваня хтори ше того дня одбували у Доме култури, односно просторийох школи. Вєдно з терашнїм наставним кадром и школярами, значни ювилей означели и числени бувши школяре и наставнїки, як и визначни госци Школи.

Вистава старих фотоґрафийох и наставних средствох

14 РУСКЕ СЛОВО

У мено Министерства просвити на програми присуствовал началнїк Школскей управи Нови Сад Петар Видїкант, предсидатель Вивершного одбору Националного совиту Руснацох Желько Ковач, директор Заводу за културу войводянских Руснацох Серґей Тамаш, предсидатель Дружтва за руски язик, литературу и културу др Юлиян Рамач, представителє Општини Вербас, на чолє зоз предсидательом др Братиславом Кажичом, представителє МЗ Коцур, других школох, здруженьох и други госци. Окончователь длужносци директора школи Славица Байор гварела же тот ювилей барз важни за коцурску школу, и же єй мило же ше и нєшка настава у нєй отримує и на руским язику. – Мило нам же нам ше на концу поспишело витвориц шицко цо зме задумали и же числени госци пришли вєдно з нами преславиц тот ювилей. Анї єдна школа у нашей општини ище нє преславела таку вельку рочнїцу и мило ми же ше у нашей школи през тоти двасто пейдзешат роки одбувала настава на руским, сербским и мадярским язику, и барз зме задовольни же то ище тирва. Нє допущуєме же би финансийна криза и стан у держави уплївовали на наставу и наставни програми и намагаме ше же би образованє дзецох у нашей школи и надалєй було на високим уровню – гварела Байорова. Пред Академию, у физкултурней сали Школи отримане змаганє школярох у одбойки, у школским дворе була подобова колония дзе дзеци, котри з темперами мальовали 15. МАЙ 2015.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА 250 РОКИ ОБРАЗОВАНЯ У КОЦУРЕ на шлєбодну тему, а познєйше присутни опатрели виставу старих фотоґрафийох и наставних средствох у голу Школи, за чийо пририхтованє була задлужена наставнїца руского язика Снежана Шанта. На вистави виложене вельке число фотоґрафийох хтори шведочели о историяту коцурскей школи, а окреме о образованю по руски. Же ситуация зоз наставу по руски у коцурскей школи алармантна, припознал и предсидатель Вивершного одбору Националного совиту Руснацох Желько Ковач, та попри винчованки визначел и же Национални совит будзе робиц на тим же би ше руски оддзелєня у Коцуре нє загашели, и же би богатство хторе нашо дїдове чували двасто пейдзешат роки було зачуване. – Ситуация досц чежка и вше менєй єст дзеци, та хаснуєм нагоду же бим апеловал на родичох же би свойо дзеци уписовали до руских оддзелєньох. Мушиме робиц на тим же бизме на гоч яки спо соб освидомели родичох же би похопели значносц того, же то дацо добре, и же дзеци треба же би ше школовали по руски – виявел Ковач.

МЕЛАНИЯ РИМАР ЛАУРЕАТ

НАГРАДА „СЛУНКОВА ГОДЗИНА” У Центру за културу „Сирмиумарт” у Сримскей Митровици 8. мая уручени награди младим и уж афирмованим поетом у рамикох Пиятого медзинародного фестивалу поезиї младих писательох „Мрия и сон”. Наша писателька и редакторка часопису за дзеци „Заградка” Мелания Римар достала награду „Слункова годзина”, хтору додзелює Медзинародни фестивал младих поетох „Мрия и сон” у Сримскей Митровици. Спомнуту Награду ше додзелює писательом-редактором котри у медийох доприноша афирмованю младих поетох, а состої ше з грамоти и фиґури „Слункова годзина”. На конкурс за тогорочни, пияти Медзинародни фестивал младих поетох „Мрия и сон”, сцигли аж 2 357 дзецински роботи у трох возростох – за нїзши и висши класи ОШ, и за штредньошколцох, а одлуку о наградзених принєсол жири у хторим були Неделько Терзич, др Сладяна Миленкович и Александар Крстаїч. Наградзени поетски твори младих поетох обявени и у окремней Збирки Фестивала. М. Абодї-Митрович

ДОМ КУЛТУРИ РУСКИ КЕРЕСТУР

ПЛАСМАН НА ЗОНСКУ СМОТРУ Святочна академия отримана у Доме култури

У школских учальньох з нагоди рочнїци отворена и вистава малюнкох хтори намальовали бувши школяре коцурскей школи, як цо то Силве стер и Серафина Макайово, чийо малюнки були найчисленши, и велї други талантовани маляре. Тиж так, була пририхтана и вистава руских, сербских и мадярских народних єдлох, за хтору була задлужена учителька Миряна Бокан. Го сци на дарунок до стали по шерцо з медовнїка и малу кухарку з рецептами за лакотки хтори того дня пририхтани. Коцурска школа за преславу 250-рочнїци школи финансийну потримовку достала од општини Вербас, од кума школи Коцурца Янка Русковскового, хтори обезпечел полудзенок за шицких госцох, а преславу помогло и здруженє ремеселнїкох зоз донацию. Ювилей на розлични способи потримали Дом култури у Коцуре, културни и други здруженя з валалу, та Руски народни театер „Петро Ризнич Дядя”, як и гражданє Коцура. ■ Танита Ходак 15. МАЙ 2015.

Старша танєчна ґрупа дзецинскей фолклорней секциї Дома култури Руски Керестур з новим танцом „Дружки на вешелю” пласовала ше на Зонску смотру. Пласман на висше змаганє ушлїдзел после Танєц „Дружки на вешелю” участвованя на Општинскей смотри дзецинскей музично-фолклорней творчосци, хтора отримана у Липару. З керестурского Дома култури на Општинскей смотри участвовала и младша танєчна ґрупа дзецинскей фолклорней секциї, тиж з новим танцом под назву „Подзме дзивчаточка”. Обидва танци обдумала хореоґрафка Ґабриєла Саянкович, а Зонска смотра будзе отримана у Кули, 16. мая. М. З.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ХОР „РОЗАНОВ” НАСТУПАЛ У НЄМЕЦКЕЙ

ШПИВАНЄ ЗОЗ ГУМАНОСЦИ На поволанку дириґента Винфрида Бентела з Лудвиґсбурґу, Церковни хор „Розанов” з Дюрдьова, прешлого тижня бул на штиродньовим госцованю у Нємецкей Пред двома роками на Медзинародним фестивалу „Гаиновка” у сиверовосточней Польскей, дзе наступел и дюрдьовски Хор, витворени контакти зоз дириґентом Бентелом, котри понеже сцел же би „Розанов” наступел у його городу, нащивел Службу Божу на Крачун у грекокатолїцкей церкви у Дюрдьове, дзе послухал їх репертоар. Бентеле пензионер, дириґент пейцох хорох у його месце, школовани професийни музичар и теолоґ, мал жаданє же би, як ше порадзели зоз представителями „Розанова” члени Хора шпивали на вецей християнских, чловеколюбивих и гуманитарних концертох и службох у церквох, манастирох и шпиталю у Лудвиґсбурґу. Найважнєйше им було помогнуц людзом котри у хороти, страху и нєизвесносци и дац им духовну потримовку. Окрем наступох, Бентел орґанизовал пребуванє и нащиву познатого замку, а свой шлєбодни час шпиваче вихасновали же би лєпше упознали Лудвиґсбурґ и людзох котри жию у нїм. Перши наступ бул прешлого пиятку у римокатолїцкей Церкви Пресвятей тройци дзе дюрдьовски парох о. Йоаким Холошняй и о. Борис Холошняй з Бечу служели византийску славянску литурґию, на хторей шпивал Хор „Розанов” и ґосподїнски парох о. Михаил Холошняй. Всоботу дополадня Хор мал концерт у Ка-

Концерт у Каплїчки Мариянского шпиталю

плїчки Мариянского шпиталю, котри водза монахинї, а шицки хоротнїки котри нє могли присц до каплїчки, концерт провадзели на телевизорох у своїх хижох у шпиталю. Исти дзень вечар, у Церкви Богородицовей милосердносци шпивали даєдни часци Майского молебену, хтори служел кардинал Карол Йозеф Раунбер. Ютредзень мали два наступи – дополадня у Церкви св. Павла дзе шпивали у часци Служби Божей, а вечар у истей церкви отримали цаловечарши концерт восточно-церковней духовней музики. Тото путованє з єдней часци обезпечене зоз добродзечних прилогох зоз шпиваньох представяюци руску духовносц и културу, а наступи дюрдьовского Хора провадзели и нашо Руснаци зоз Нємецкей, окреме зоз Дюрдьова котри там жию, або су на дочасовим пребуваню пре роботу. С. Барань

ОПШТИНСКА СМОТРА МУЗИЧНО-ФОЛКЛОРНЕЙ ТВОРЧОСЦИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

РУСНАЦИ ШЕ ПЛАСОВАЛИ ДАЛЄЙ На Општинскей смотри музичнофолклорней творчосци, хтора отримана у Руским Керестуре свойо народни обичаї, музику и танци представели културно-уметнїцки дружтва и доми култури з кулскей општини. Од Руснацох, на Зонску ше пласовал Дом култури Руски Керестур и Женска шпивацка ґрупа Руского културно-уметнїцкого дружтва „Др Гавриїл Костелник” зоз Кули. Окрем руского, на Смотри представени и сербски, чарногорски, мадярски и українски фолклор. Дом култури Руски Кере стур ше представел з Дзивоцку, Женску жридлову и Хлопску шпивацку ґрупу, Там-

16 РУСКЕ СЛОВО

буровим орке стром и танєчним ансамблом ветеранох и шицки ше пласовали на Зонску смотру. Дзивоцка ґрупа ше пласовала зоз шпиванками „В калїновим лєше” и „Кед панї млода”, Женска жридлова зоз шпиванками „На полю верба” и „Шири явор конариска”, Хлопска зоз „Гей, волало ме дзивче”, а Тамбурови орке стер з Венчиком руских шпиванкох. Шицким фахови руководитель Юлиян Рамач Чамо. Танєчна ґрупа ветеранох ше на Зонску смотру пласовала зоз танцом „Вербунґ на Горнїци”, хореоґраф ки Ґабриєли Саянкович, хтори публика барз добре прилапела.

Зоз РКУД „Др Гавриїл Костелник” зоз рускима народнима шпиванками „А кед панї млода”, „Ой, под мостом” и „Шеднєм себе на враного коня” участвовали Женска и Хлопска шпивацка ґрупа, а на Зонску смотру ше пласовала лєм Женска шпивацка ґрупа. Фахова руководителька ґрупох Еуфемия Планкош. Селектор Смотри бул хореоґраф Любомир Вуйчин з Вербасу, орґанизатор Културно-просвитна заєднїца Општини Кула, а домашнї Дом култури Руски Керестур. Зонска смотра музично-фолклорней творчо сци будзе у юнию, у Червинки. Сенка Надь 15. МАЙ 2015.

НАША ТЕМА: ОД ИДЕЇ ПО ЗАРОБОК ROK XIV ^ISLO 5

АВАНТУРА З ТРОМА НЄПОЗНАТИМА

Число пририхтала и ушорела: Славица Фейса, фото: В. Вуячич

к преточиц гоч хтору идею до роботи и з нєй мац хасну, роздумую велї, окреме млади людзе, вистати од того же роками нє можу дойсц до роботи. А преточиц и найлєпшу идею до роботи, до бизнису, анї кус нє лєгко, и то добре познате тим хтори през тото прешли, и у тих чежких часох обстали у своєй роботи. Гей, кажде пове же важне мац циль, и кед сцеце робиц гоч цо, цо иншаке, або ше зоз тим занїма ридко хто на валалє або у варошу, же то праве тото цо заслужує и ваш уложени пенєж, и труд, и ваш час. Лєм треба буц упарти. Алє... До чого ше влапиц, цо и як робиц кед кажде добре зна же идея сама по себе нє значи нїч кед ше ю до конца нє реализує? Филозофиї ту нє место, а дзепоєдни одвити поглєдали зме на тогорочним Польопривредним сайме у Новим Садзе. Стретли зме людзох хтори нам виприповедали як од идеї, од гобия, справели бизнис. Гоч наша тема базована лєм на искуствох, вона забера найвецей простору у нашим Додатку.

15. МАЙ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 17

НАША ТЕМА: ОД ИДЕЇ ПО ЗАРОБОК

ИСКУСТВА САМОЗАНЯТИХ Велї цо ше одважели, вжали роботу до своїх рукох, сами почали робиц и зарабяц. Гваря же ше и сами спочатку ламали чи направиц перши крочай у своєй роботи. Даєдни були надумани, а „крочели” аж о даскелї роки. Други ше заш обаваю чи ше им уда розвиц роботу хтору започали и чи найду „своїх” купцох

аня и Димитрий Чичевич з Мостару, (Босна и Герцеґовина) продукую полуавтоматични апарати за французки палачинки. Продукция, як гваря, їх власна од початку по сам конєц. Маю представительства у Горватскей, Чарней Гори и у Сербиї у Чачку, а апарати вивожа и до других жемох. ПАЛАЧИНКИ, А НЄ ОКРУГЛИ Палачинки хтори приготовени на тим апарату нє округли, алє маю форму правоугельнїка. На таку идею пришол Димитрий ище пред двацец роками. И попри тим же и вон и його супруга були факултетски образовани, нє могли найсц роботу у своїм фаху. Теди думали же яка велька чкода же так, а нєшка гуторя – щесце же було праве так! – Удало нам ше од идеї розвиц власни бизнис. Апарат – приповедка сама за себе. Зоз нїм кажде може почац робиц и нїч му вецей нє треба. Ма 12 кили, и мож з нїм висц на улїцу, на Саям, на гоч хтору манифестацию або вашар, и робиц, а кошта 1 300 евра. Ми го випоручуєме до шицких жемох бувшей Югославиї, алє такой и обучуєме людзох як ше го хаснує. То прето же би людзе нє мали даяки бриґи, а ми им дзечнє преношиме и нашо вецейрочне искуство – гвари Саня. Малженска Чичевичова пара каждому хто купи апарат дава и рецепт за палачинки, хтори иншак нє даваю. Ґаранция на апарат – три роки, а клиєнтох кладу до власней бази податкох, так же кед ше дацо случи з апаратом, и кед дакому буду потребни резервни часци, дзечнє помагаю. Гваря же окрем нїх таки апарат нїхто нє прави, та су за нїх на єден сподоб одвичательни. – Єст ище єдна интересантна ствар вязана за тот апарат – палачинки ше нє пражи як звичайно, а людзе любя патриц як их ми правиме. Придзе єден,

други, та треци, а людзе ше збегую там дзе гужва.... – гвари Чичевичова. Чи сом задовольна? Га, думам же бизме нє були нєшка на Сайме, кед би нам ше нє удало розвиц роботу. Цала тота приповедка рушела по добрей драги, а да нє було так, роздумовали бизме цо будземе робиц инше же бизме з того могли крашнє жиц. Кед єдну палачинку мож справиц за 18 динари, а шицко цо предаце понад тоту цену ваш чисти заробок, вец шицко ясне – гвари Саня хтора вєдно зоз супругом давно вираховала, подцагла смужку и видзела же така матеметика – добри бизнис. КОЦКА

Фирма „Спонс” з Петроварадину ше занїма з продуктами з пластики, а на Сайме представели найновши продукт – коцку лавиринт. – Спадло нам на розум справиц даяке бависко хторе источашнє при дзецох розвива лєпшу меморию, сцерпенє, моторику и ришує проблем – гвари спред фирми Даниєл Штрбац и толкує як ше на нєй мож бавиц: зоднука у коцки справени лавиринт, а циль тот же би кажда з трох кулькох хтори ше находза у коцки, од початку по конєц нашли драгу по виход хтори означени на коцки. То єдина дзирка през хтору би требали висц тоти три кульки. Кед кульки виду, треба их врациц ознова до коцки отамаль одкаль рушели. Фирма ше того року першираз зявела на Сайме, и тераз робя на тим же би цо скорей пренашли тарґовище за свой нови продукт. – Рахуєме же пошвидко коцку годно купиц у наших предавальньох, бо наисце крашнє випатра, а видзиме же є и дзецом интересантна – гвари Штрбац.

18 РУСКЕ СЛОВО

15. МАЙ 2015.

приґи, або пици. Гвари же тот продукт постал гит и вшадзи ше барз добре предава. – Таки кикирики ше у нашей жеми увожело з Турскей, а тераз лєм ми тото робиме. Нашо продукти предаваме навелько, и то найчастейше предавальньом здравей поживи. Як препознац наш кикирики од турского? – Нє знам чи сом годна одвитовац, бо купец у предавальнї можебуц найлєпше препозна по тим же наш кикирики векши як тот турски, а я прешвечена, и смачнєйши од нього – гвари Арсичова. Штанд фирми з Валєва нє мож було нє обачиц. Розликовал ше по креативних идейох и рецептох записаних на муре. Гваря же по тих рецептох и вони робя, и же нїч нє тая. ЧЕРВЕНА КУРОЧКА, БИЛИ КОГУТ Мирко Роквич з Футоґу роками хова украсну живину – когути, кури, курчата, били, чубати, ґачани... Почал пред двацец роками и то, гвари, баржей пре дзеци хтори ше у дворе любели припатрац на живину. – У моїм случаю живинарство з гобия преросло до бизнису, но, мушим повесц же я робим и инше. Вожач сом, та

ИЩЕ ВШЕ ЛЄМ ГОБИ Ивана Дикич прави фиґури з фондану на торту, и ище вше нє ма реґистровану власну фирму. Гвари же тото цо роби, то лєм гоби з хторим ше занїма уж два роки. Закончела педаґоґию, алє до роботи нє може дойсц, та ше лапела до того цо люби робиц. – Ище вше то якиш початки моєй евентуалней будуцей роботи. Мам свой Фейсбук и понукам фотоґрафиї дзе мож видзиц цо и як робим. Людзе ме найду, поволаю, препоруча и поведза цо сцу же бим им справела. Кед слово о даяких людских фиґуркох хтори ше правя з фурмочкох, треба ми вецей часу, окреме кед су компликованши, а идеї наставаю у моєй глави. Правим тото цо любим, бо тримам же шицко абстрактне мож и справиц. Нє вше то такой-так лєгко, алє ше остарам же би муштериї були задовольни. Найволїм правиц особи з рисованих филмох – гвари Ивана. Вона у Новим Садзе у специялизованих предавальньох находзи шицок потребни материял за правенє фиґуркох. – Тота робота барз креативна и у нєй найважнєйша идея. Но, мушим припознац же гоч робота барз красна и интересантна, добра є, алє попри даякей роботи з хторей мож жиц. Правда, я праве почала робиц, алє бим лєм з того нє могла вижиц. Часи таки же велїм родичом фиґурки на торту за дзецински родзени днї – луксуз. И попри тим же Велька ноц прешла, на штанду Ивана виложела и украсну шкарупину з гуших, качих и морчих вайцох. Окрем дзиркованя, шкарупину прикрашує и у декупаж технїки. Ма идеї, вредна є и упарта, та ше наздава же свой гоби годна прешириц и єдного дня з того мац якиш озбильнєйши динарчок. КИКИРИКИ И ДОБРА РЕКЛАМА Мария Арсич на Сайме представяла фирму „Рио” з Валєва, хтора ше медзи иншим занїма з продукцию кикирия хтори намочени у цесту з присмачками па15. МАЙ 2015.

попри тей роботи, украсну живину тримам баржей з любови. Но, мушим припознац же з тей роботи єст и хасну. Тото цо за цали рок попредам од живини, тото потрошиме у фамелиї, поєме, попиєме, та видзе же зме на нули – гвари Мирко хтори трима коло 400 фалати украсней живини и каждого року виклада по саймох. – Вше частейше ме волаю людзе хтори одходза жиц на салаш, та вец на нїм сцу мац украсни кури и когути – гвари наш собешеднїк. – Тот рок досц добри, добре ше предава живину за розлику од прешлого, кед пре вилїви предаванє нєбарз ишло. Заинтересовани могли за 2 500, або 3 000 динари дому однєсц красну пару – когута и курочку, мали курчата були по 350 динари, а ята – штири кури и когут, коштали 11 000 динари.■

РУСКЕ СЛОВО 19

НАША ТЕМА: ОД ИДЕЇ ПО ЗАРОБОК

18 РУСКЕ СЛОВО

15. МАЙ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 19

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

женоблоґ Пише: Ясмина Дюранїн

ей, гей, знам же зме шицки на тот лєбо гевтот способ повязани и знам же уплївуєме єдни на других, уплївую на нас кнїжки, рижни ситуациї, алє наисце – вше поцерпац и думац на найгорше? Дай... Нє мала сом вельо найлєпши пайташки у живоце, алє кажда, наисце кажда охабела свой єдинствени шлїд на мнє. И якошик глїбоко верим же людзох хторих стретаме у живоце, за хторих ше на одредзени способ вяжеме нам барз потребни. Дакеди скорей, а дакеди познєйше дознаме прецо зме ше стретли (добре, знам же сом нє одкрила дзирку на черепчку, уж сто раз вижуване)... И я тераз, после скоро двацец рокох, сконтала яка була моя пайташка зоз вчасней штреднєй школи. Правда, нє була ми тота най, найлєпша, алє зме були барз добри. Но, вона вше мала вель-

ку потребу анализовац, филозофирац шицко и шицких коло себе и на основи того предвидзовац вше нєвеселу будучносц: Ей, видиш того там на бициґли? Знаш чом ма шапку на +30? Розбил главу! А и ґарант го стари побил, бо ше вечар ожар, а вец скурел з тей истей бициґли... Оцец го раз дотрепе. Ґарант! Лєбо: ознова ми пожнї. Дайбоже да достанєм, обецуєм же други раз будзем мерковац гоч знам же єдного дня заґлавим. Ґарант! Тота нєзвичайна способносц каждей жени (най нє повем мацери) предвидзовац судьбу ше отвори после породу. Чи ше то там на тим столє отворя даяки чакри, чи ки минкив, алє мацери вше видза од шицких розумних можлївих виходох зоз кризних ситуацийох, а часто и з нїчого, вше тоту найгоршу можлїву. Транспортни нєщесца, крев, зламани лєбо викратани руки, вилїви, потопи, трешеня жеми, утрати було якей файти... Кед сом читала Бомбела (кнїжка Миро слава Нагача Бомбел) нє була сом своя – стално ми ше койцо привидзовало, шнїло и думала сом же мойо дзецко подбегнє под авто и вец сом скоком бежала на место нєщесца превериц чи то правда. А нє було. Єдина правда же сом кнїжку фукла до ормана и вецей сом ю нє брала до рукох (нє знам як би моя пайташка ре аґовала на Нагачову мрию...).

Фотомонтажа: Лю. Цвеїч

ЄДНА З НАС ДВОХ НЄНОРМАЛНА

email: jasminadjuranin@ruskeslovo.com

20 РУСКЕ СЛОВО

Розумим же мацерински инстинкт природни, же кажда женка ма уродзену потребу защициц свойо младе. Дакеди ше ми лєм видзи же з тей потреби виходза два мацери – гевта блага, добронамирна, нїжна и гевта пре страшена, хтора вежнє примат над добру. Нє даремно ше гвари же нєдайбоже да ци ше случи тото цо мац подума, бо то наисце страшне. Я би найсц штредок – сцем буц нормална док сом нєнормална. Лєм тото.■ 15. МАЙ 2015.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА НОВОСАДСКИ МЛАДИ МАКЕТАР ЛУКА ВУЯЧИЧ

ДОСТАЛ ЗЛАТНУ МЕДАЛЮ На Медзинародней вистави макетох „Дунай 1255”, у рамикох хторей було и змаганє и оценьованє макетох, всоботу, 9. мая, Лука Вуячич з Нового Саду, достал першу награду у катеґориї К2, за возрост до 14 рокох. Лука, котри ходзи на годзини руского язика и активни є у дзецинских секцийох РКЦ, златну медалю достал за макету оклопней превозки „БТР 80А”, тиж є наградзени и за макету „Аполо командни модул”, а виложел и макету танку „Тиґер 2”. Медзинародна вистава макетох „Дунай 1255” отримана з нагоди Дня побиди над фашизмом у орґанизациї Макетарского клубу „Нови Сад – ИПМС” на Технолоґийним факултету у Новим Садзе. Участвовали макетаре з вецей местох зоз Сербиї, алє и з Велькей Британиї, Горватскей, а учашнїки зоз Словацкей госци Нового Саду були од штвартку. Макетарски клуб „Нови Сад” основани 6. априла 2011. року, а макетарство, як конар применєй уметно сци, дакеди було окреме популарне, а тераз є дакус за-

ня га не на на ших про сторох, та спом ну ти Клуб з рижнима активно сцами тот еду кативни и интере сантни гоби жада при блї жиц дзецом и одро снутим. – До Макетарского кулубу сом почал ходзиц 2012. року. Од учительки Маї Веїн достал сом флаєр и заинтересовал сом ше. Од теди поряднє участвуєм на Манифестациї Ноц музейох у Новим Садзе зоз Клубом. Першираз сом ше змагал у Беоґрадзе влонї у децембру и достал сом похвалу. Тота златна медаля ми перша награда и прето сом барз щешлїви – гварел Лука Вуячич. М. З.

У ШИДЗЕ ОТРИМАНА ОПШТИНСКА СМОТРА ФОЛКЛОРНЕЙ И МУЗИЧНЕЙ ТВОРЧОСЦИ

У ВЕРБАШЕ ОТРИМАНА СМОТРА ФОЛКЛОРУ

РУСКИ ДРУЖТВА ШЕ ПЛАСОВАЛИ ДАЛЄЙ

НА ЗОНУ ИДУ „ЖАТВА” И „КАРПАТИ”

Борислава Барни и уметнїцкей руководительки Бояни Барна. На висши уровень змаганя ше пласовало и КПД „Драґутин Драґен Колєсар” з Бачинцох и то старша танєчна ґрупа зоз танцами зоз Сриму, а хореоґраф и уметнїцки руководитель бул Дьордє Лазич. Представела ше и младша танєчна ґрупа спомнутого дружтва зоз „Дзецинскима бависками” истого хореоґрафа. Слово о сербских танцох, алє, нажаль, у обидвох танєчних ґрупох нєт танєчнїкох Руснацох, а КПД „Драґутин Драґен Колєсар” чий предсидатель Владимир Джуня, ма характер валалского Дружтва. Кед слово о Шидяньох, вони того року нє приявели танєчнїкох, алє наступели у часци хтора наволана „Музични традициї”. Младша мишана шпивацка ґрупа одшпивала „Явор, явор” и „Скала, скала”, а старша мишана шпивацка ґрупа ше представела зоз шпиванками „Преквитай, преквитай” и „Чия то заградка”: Старша мишана шпивацка ґрупа Вл. Дї. ше представела зоз шпиванками

У орґанизациї Културно-образовного центру, у сали КОЦ-а отримана општинска Смотра фолклору и музичней творчосци. Медзи вецей културно-уметнїцкима дружтвами и танєчнїками зоз школох шидскей општини, на смотри наступели и аматере КПД „Дюра Киш” зоз Шиду, КПД „Иван Котляревски” з Бикичу и КПД „Драґутин Драґен Колєсар” зоз Бачинцох и шицки ше пласовали на Зонску смотру, хтора 17. мая будзе отримана у Сримскей Митровици. Селектор смотри була Даяна Костич, хореоґраф зоз Старей Пазови. За дальшє змаганє Бикичанє ше пласовали зоз младшу танєчну ґрупу и руским танцом „Шитко”, хореоґрафа

15. МАЙ 2015.

На општинскей смотри дзецинского фолклору и фолклорних традицийох Войводини, хтора отримана у вербаскей Основней школи „Светозар Милетич” свою схопносц у танцу и шпиваню указало и коцурске Културно-уметнїцке дружтво „Жатва”. „Жатва” пред селекторами наступела зоз виводзацким и дзецинским танєчним ансамблом, а зоз писню ше представела и руска женска шпивацка ґрупа. Шицки три точки провадзел тамбурови оркестер КУД „Жатви”, а селекторе одлучели же шицки три точки виполнєли критериюми и пласовали ше на зонску смотру, хтора будзе отримана у юнию, у Червинки, односно, за дзеци – того викенду у Кули. Окрем Коцурцох, на Смотри ше добре указала и пласовала на висши уровень змаганя и Дзецинска фолклорна секция КПД „Карпати” зоз Рускима танцами, хореоґрафки Ирени Скубан. Провадзел их тамбурови оркестер „Стари Вербас”. А. Маркович

РУСКЕ СЛОВО 21

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ

70-РОЧНЇЦА ПОБИДИ У ДРУГЕЙ ШВЕТОВЕЙ ВОЙНИ

ЯКИМ НА ДЬ З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ШВЕДОЧЕНЄ О СТРАХОТОХ

Пишe: Мария АФИЧ

елї дожили пекло фронта и воєних операцийох на своїм целу, а нємили памятки и нєшка ноша у своєй души. Єден з тих хтори нам о тим пошведочел, то и 89-рочни бачи Яким Надь (Митьов) Кинчеш зоз Руского Кере стура. Якима, борца 16. Войводянскей дивизиї, хтора участвовала у борбох у Славониї и Баранї, радосна вистка 9. мая застала у шпиталю у Осєку, понеже бул лєгчейше ранєти. Но, кед ше шицко закончело, влєце, бул учашнїк шветочного маршированя войска до Нового Саду, дзе их народ на улїцох радосно витал и руцал квеце... То, як гвари, уж красни памятки, а гевти драматични и страшни ше нательо уцагли до його подсвидомосци и длуго му нє давали мира. Остали там по нєшка, а Якимово очи орошели и док тото приповедал. Як би и нє, кед война цошка найстрашнєйше цо чловек може дожиц, поготов кед тоту войну нє жадал, и нашол ше у нєй нє зоз власну дзеку. Наш собешеднїк участвовал у велїх биткох на фронту, та и у улїчних борбох... – Зоз Керестура у новембру 1944. року коло 600 особи мобилизовани. Мнє мешац хибел до осемнац, а кед бим ше дас дзешец днї познєйше народзел, або бул покресцени, пекло войни би ме обкеровало. Но, уж як було, пойсц ше мушело, а ми Керестурци були порозшевани хтори кадзи. Я бул у 16. Войводянскей дивизиї, даєдни були у 51. и у 36. Тоти три дивизиї були у составе трецей армиї хторей бул командант ґенерал Коста Надь. Наруковали зме перше до Бечею, отамаль до Зомбора дзе бул дополнююци батальон зоз хторого ше пополньовало партизански єдинки место ранєтих и погинутих. Ми одходзели дополнїц партизански єдинки на фронту, а без обуки.

22 РУСКЕ СЛОВО

Од 9. мая 1945. року, кед Гитлерова Нємецка подписала капитулацию, и кед и урядово закончена Друга шветова война, наполнєли ше точно 70 роки. Як историйни факти шведоча, вельке доприношенє у войни дала и тедишня Югославия, окреме у вельких закончуюцих борбох партизанских армийох з помоцу совєтского войска. У тих партизанских єдинкох мобилизовани були и числени Руснаци, хлопи, а найвецей хлапци з руских валалох Бачкей и Сриму Ша, пушку сом нїґда нє мал у рукох – здогадує ше бачи Яким и памета кед пешо ишли за Славонию до Вировитици, а шнїгу по колєна... ОГНЬОВЕ КРЕСЦЕНЄ – Велька жима була, а облєчиво зме нє мали богзна яке, та ше на фронт виберало тих цо були лєпше обути и облєчени. Познєйше ше и погинутих зоблєкало... Од Керестурцох нє бул сам у своєй єдинки. З нїм бул и Яким Семан Петрашка, Янко Новта Корпаш, Миронь Барна Шути, Йовґен Горняк Мезеш, Юлин Рац Кренїцки, хтори и нєшка жиє. Гоч були у вецей четох, скоро кажди дзень ше находзели вєдно. Яким Надь памета же ше теди найвецей войовало у Славониї, на Папуку, Билоґори. – Дали нам пушки и цалу ноц зме ишли по тим шнїгу, по брегох, бо требало затримац нємецку дивизию „Принц Евґен” хтора ше поцаговала зоз Греческей. Требало их зопрец, и затримац кельо лєм мож. А ми ше з Нємцами анї поровнац нє могли. Були добре наоружани, и мали били шмати же би их нє було видно док напредовали. Мали и 4 роки искуства, та як зме, вец, могли зопрец таку силу? Як гвари бачи Яким, то им було огньове кресценє. – Бул 8. фебруар, а ми по шию мушели войсц до води и прейсц през єдну ричку, бо инкадзи нє мож було. Нє остали бизме живи, прейсц ше мушело. Спадла ноц, вонка сцисло, а ми мокри. Почали ше на нас шмати марзнуц, нє було ше дзе ограц и висушиц, а нє шмели зме анї огень розложиц, бо зме на фронту! 15. MАЙ 2015.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ У розгварки з бачиком Якимом дознаваме о його дожицох лєм у найвекших борбох, а єдна з нїх и преход през Драву кед требало одогнац Швабох з другого побрежя. – Драву перше прешли Нємци, та вони уж „оперисали” по Баранї, а вецка пришли єдинки 3. українского фронту, алє ми шицких волали Руси. Вони пришли ґу нам, бо ше ми нє могли Нємцом одупрец. Були то вельки борби, поготов на Болману дзе велї погинули, а отамаль зме були оддалєни дас дзешец километри. Два-три тижнї тримали зме положеня на Драви, и кед требало прейсц на други бок, питали зме ше як маме прейсц, кед там були Нємци. Чекали зме тоту ноц. КАПИТАН ЯНКО ЕРДЕЛЇ

Нашо борци под Триґлавом: Михал Иван з Петровцох, Яким Надь Кинчеш, Йовґен Штранґар, Кирил Семан (Петровци), Юлин Рац Кренїцки, Йовґен Бучко (Петровци), Йовґен Будински (сликер), долу Яким Семан (Петровци) Йовґен Горняк Мезеш и Янко Новта Потап

Кед требало вечерац, нїхто нє сцел єсц, анї командир, шицки ше бали од того цо нас чека. А вец пришол капитан, наш Руснак, Янко Ерделї з Дюрдьова. Познал сом го добре, бо бул пайташ зоз моїм братом, а мал дзивку у Керестуре, та и до нас заходзел. Капитан пришол на коньове, требало пойсц до битки, та нам пришол подзвигнуц морал. Я ше му опитал же цо будзе з нами, и чи шицки у тей войни маме погинуц, подавиц ше, а вон ми одповед най ше нє боїме, бо за нами бул лєс, а у нїм дзело при дзелу, „катюша” при „катюши”. „Док вони почню штреляц, на другим боку анї ґрамушка нє останє жива.” – гварел теди Ерделї. Так и було. Вноци як зме мали рушиц, та кед почала швидка пальба Русох зоз лєса, як то випатрало, анї описац нє мож. Шицко горело. Морал ше при нас подзвигнул. Мушели зме прейсц рику, а анї зме нє знали же у лєше були порихтани чамци. Шнурки зме порозязовали, митралєз на предок, а чамци були вельки, ґумово, таки бизовни и груби, же их анї прештрелїц нє могло. Кед зме преходзели воду, чамци було вецей як сто. Шваби руцали ракети до висока, та так ошвицело Драву як воднє. Руси за нами лєм штреляли. Прешли зме на други бок и уж нє було нїкого.

Шицко було поваляне, горело, страшне було и видзиц. При тим ше уж и розвидняло, кед нараз наишли крилатици, а нє знаш чийо. Такой зме розцагли платна 20-30 метери и то була идентификация, а то уж були руски авиони. Кед би нє було Русох, нє було би нїч. Ми би Швабох нїґда нє виплашели – прешвечени наш собешеднїк. Опитали зме ше му як прежил тоти войново страхоти, и штрелянє и вицагованє ранєтих и мертвих, а медзи нїма бул и Керестурец Мезеш, кед и сам вон бул ранєти. – Було шицкого – и страху, и поцихи сом ше модлєл. А кажде ше бал, та и старшинове. У улїчних борбох, хтори тиж були страшни, поручнїк, гоч и комуниста, питал ше

З КЕРЕСТУРА ПОГИНУЛИ ВЕЦЕЙ ЯК ПЕЙДЗЕШАТ БОРЦИ – З Керестура концом 1944. року мобилизовани коло 600 хлопи и леґинє народзени од 1915. по 1926. рок. По борецкей статистики, шицки були млади людзе, бо велї нє були поженєти и нє мали фамелиї. Думам же би и демоґрафска слика Керестура була иншака кед би нє було тей войни, у хторей вецй як пейдзешат Керестурци погинули. Можебуц добре же шицки Керестурци нє були вєдно на фронту, бо би можебуц вельо вецей нє прежили, роздумує бачи Яким. Шицки спомнути борци на таблону у Доме борцох.

ми чи мам даяки молитвенїк, и барз ше тресол. Гоч зме мали информациї же спадли вельки вароши як цо Пешта, Балатон.., и же конєц нєдалєко, знали зме и же у каждей минути могло настрадац бо ше нє знало цо ище пред нами – приповеда бачи Яким. – Нїґда сом себе нє думал же чи ше врацим. Без надїї бим нє могол, а з часом сом научел и сам ше чувац. Шицко цо сом прежил, то тото з чим и нєшка жиєм. Лєпше би було кед би го нє було, та заш лєм сом бул подзековни же сом остал живи – гвари на концу бачи Митьов.■ 15. МАЙ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ

ДВА ЮВИЛЕЇ 70 РОКИ „РУСКОГО СЛОВА“ И 90 РОКИ „РУСКИХ НОВИНОХ“

ҐУ ЮВИЛЕЙНЕЙ РОЧНЇЦИ „РУСКОГО СЛОВА“ (9)

РУСКИ НОВИНИ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ (ІI)

Перше число „Руских новинох“ (число 1(665) у керестурскей друкарнї видруковане на Крачун (7. януара) 1937. року. Перши бок у нїх пошвецени крачунскому швету, а найвекши простор забера винчованка преосвященого владики Дионизия Нярадия Пише: Дюра ЛАТЯК

ВЕЛЬКА ЗАСЛУГА о. МУДРОГО – Священїк Михайло Мудри як предсидатель Руского народного просвитного дружтва уложел вельо пенєжи за купованє друкарскей машини, алє то нє шицко. Вон цали свой маєток охабел РНПД-у и наменєл го за друкованє нових виданьох „Руских новинох“. По тим цо сом обачел, о. Мудри дал найвекши прилог до нашого писаного слова по 1936. рок, покля вон жил – трима Латяк.

24 РУСКЕ СЛОВО

а истим боку почина и винчованка о. Дюри Биндаса, окончователя длужносци предсидателя Руского народного просвитного дружтва, менованого на Главней схадзки, хтора отримана 29. децембра 1936. року у Руским Керестуре. Вон у своєй винчованки, медзи иншим, пише: „Крем того велького рочного празднїка ми югославянски Русини маме причину, да ше окреме возрадуєме свойому просвитно национальному успиху на тот дзень, а то є: же перше число наших ,Руских Новинох’ за тот Крачун вишло друковане у нашей власней Друкарнї Руского Народного Просвитного Дружтва. То превельки и исторични успих нашей младей ,Просвити’. Вон скапчани з велькима жертвами и любовию ґу свойому рускому слову и просвити од цалого нашого народу и орґанизацийох. Початок – тварди темель – поставели зме, алє кажди зна, же кажди початок и чежки, так и нашей Рускей Друкарнї. Машином треба дац нє лєм роботу, алє и росположиви средства. Кед зме могли початок щешлїво положиц, годни зме, – кед будземе полни ,благоволения’ ґу свойому и далєй отримовац свою друкарню, док нє дойдзе на свойо сиґурни ноги.“ На 2. боку того числа МФ (Михайло Фирак) обявює свою статю под насловом „Маме свою друкарню!“ У нєй вон, медзи иншим, визначує: „За Руску Друкарню найвекши заслуги ма покойни керестурски парох и перши предс. ,Просвити’ Михайло Мудри. Вон сам даровал ище за живота на друкарню 35.000 дин., а у тестаменту охабел шицко, цо останє по намиреню трошкох заш на друкарню, а того будзе векша сума. Та прето би ше наша друкарня з подполним правом могла назвац ,Друкарня о. Мих. Мудрого’. За покойним парохом Мудрим найвецей даровал наш Преосв. владика, бо дал дру-

Священїк о. Михайло Мудри цали маєток охабел друкарнї

карнї слова у вредносци од прейґ 15.000 дин. Ту ше заш наш Преосвящени указал як вельки добродїтель свойого народу, котри у каждей нагоди жертвує за свой руски народ и остатнї динар. Треци вельки дарователь є преч. Каноник о. Димирий Надь. Вон жертвовал 10.000 дин.“ ДАРОВАЛИ ЗА ДРУКАРНЮ После того, MФ (редактор о. Михайло Фирак) пише же керестурска Церква даровала 5 000 динари, коцурска 3 000 дин., Евґен Гербут, адвокат, 2000, о. Данил Иванчо з Америки 2 300, а по 1 000 динари даровали: о. Мих. Гирйовати, декан, Сабадош Янко, керестурски биров, Сабадош Василь з Руского Керестура, Папгаргаї Пепа тиж з Керестура и Керестурци – Надьордя Янко и Джуня Михал мл. 15. МАЙ 2015.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ Закончуюци винчованку, Владика пише: „Да на нашей друкарнї останє навше благослов Божи, кладзем ю под особену охрану св. Михаила Архангела на памяток благопокойного монс. Михаила Мудрого, котри найвецей за друкарню зробел и даровал. Шмело напредок з Бога, за святу церкву, и за наш РускоУкраїнски народ!“ ДОПИСОВАТЕЛЬОХ ЄСТ ВШЕ ВЕЦЕЙ

Учитель Михайло Ковач обявйовал велї статї у Руских новинох“ ”

При концу своєй статї Михайло Фирак наглашує: „Алє наша Друкарня ище нє готова! Вельо ствари єй ище хибя и треба их будзе набавиц. А пенєжи нєт! Бо дотераз коштала друкарня коло 110.000 д. Треба ище найменєй голєм 20.000 д., же би друкарня була подполно ушорена за кажду друкарску роботу. Прето поволуєме шицких, котри ище нє даровали на друкарню, да ше усилую жертвовац свою цегелку за тоту нашу найлєпшу народну будовню. А у першим шоре треба да тоти цо скорей виплаца свой дарунок, котри скорей обецали, алє до тераз нє виплацели. А таких єст ище шумне число!“ Владика Дионизий зоз Крижевцох 26. децембра 1936. року послал окремну винчованку, котру „Руски новини“ тиж обявели у крачунским чишлє на трецим боку. У тей винчованки Владика, медзи иншим, пише и тото: „Най предобри Бог благослови нашу першу друкарню и шицких тих, котри буду у тей друкарнї робиц. Да з нєй видзе цо вецей добрей поуки, а да нє видзе отамаль анї єден шорик нєдоброго! Най Бог поблагослови шицких писательох вєдно з о. Редактором, да вше виберу таки ствари, котри буду од найвекшого хасну за шицких читательох ,Руских Новинох’ ,Ридного Слова, Календарох и других кнїжочкох! “ 15. МАЙ 2015.

Интересантне спомнуц же у другим чишлє (ч. 2.(666) од 15. януара 1937. року, на першим и другим боку, Редактор, под насловом „Перши рухи за основанє Руских Новинох“, пише же зоз дюрдьовскей парохиялней архиви достал „єдно интересантне писмо зоз 1913. року, послате на тедишню руску интелиґенцию о основаню Руских Новинох“ и напомина же тото писмо у велїм розяшнї „нашим младим читачом перши змаганя за основанє нашого писменства“. После того надпомнуца обявени цали текст спомнутого писма. Ту слово о циркуларним писме котре спомнуте на початку нашого серияла, котре з Дюрдьова розпослал о. Дюра Биндас рускей интелиґенциї. На концу того писма зазначене же є послате октобра 1913. року, а з правого боку под текстом назначени Дюрдьов и подпис Дюро Биндас, парох, а з лївого боку назначена Кула и подпис др. Михал Гайнал, провкаторски кандидат. Нашу увагу у спомнутим чишлє прицагла и оглашка специфичного змисту, обявена на истим боку дзе и писмо зоз 1913. року, под насловом „ДЛУЖНЇЦИ“ и глаши: „Виплацуйце старе длуство, бо хто нє плаци тот упрепасцує ,Р. Новини’ а през нїх наш Народ таки як чловек през очох зато тот цо шорово плаци тот добре роби нє лєм себе алє и цалому Рускому Народу.“ Уж перши даскельо числа новинох збогацени зоз векшим числом дописох зоз местох у котрих жию Руснаци. Алє, найчастейше под дописами, место мена и презвиска стої псевдоним, або и без нього. Од початку 1937. року та аж по конєц свойого виходзеня (6. априла 1941. року) „Руски новини“ и шицки други публикациї Руского народного просвитного дружтва друковало ше у його власней друкарнї у Руским Керестуре. (Предлужи ше)

КОВАЧ БУЛ ЄДЕН З НАЙПЛОДНЄЙШИХ СОТРУДНЇКОХ – Наш писатель Михайло Ковач пришол до Керестура 1931. року, а 1937. року, кед почали новини виходзиц у Керестуре, Ковач, и попри тим же бул учитель, бул секретар РНПД-а, а обявйовал и свойо литературни роботи у „Руских новинох“. Вон писал и други статї и мож видзиц же у даєдним числу новинох скоро половка написи його. Тримам же є єден з найплоднєйших сотруднїкох „Руских новинох“ у периодзе од 1937. року, та по 1941. рок, кед новини престали виходзиц – гвари Дюра Латяк.

Илустрация: „Руски новини“ ч. 7 од 1932. року,бок 3

РУСКЕ СЛОВО 25

ДУХОВНИ ЖИВОТ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ПРЕСЛАВЕНИ КИРБАЙ

ЗДОГАДОВАНЄ НА НЄБЕСНОГО ЗАСТУПНЇКА СВ. МИКОЛАЯ

Foto: Лю. Д.

На дзень пренєшеня мощох св. оца Миколая зоз Малей Азиї до италиянского городу Барию, 9. мая, парохиянє Руского Керестура шветочно преславели храмове швето нашей Катедралней церкви – Кирбай. Архиєрейску Службу Божу предводзел преосвящени владика кир Георгий Джуджар зоз штернац священїками. Попри домашнїх пароха о. Михайла Малацка и капелана о. Владимира Медєша, Кирбай возвелїчали и священїки з Крижевского владичества о. Михайло Гарди и о. Михайло Симунович (хтори походза з Керестура), о. Тони Анґелов з Македониї, дакедишнї керестурски капелан, о. Микола Джуджар з Дюрдьова, хтори службує у Италиї, та векшина священїкох з парохийох нашого Еґзархату – о. Михайло Режак, о. Владислав Рац, о. Юлиян

Рац, о. Дарко Рац, о. Владимир Еделински Миколка, о. Алексий Гудак и о. Иґор Вовк, хтори споведал. Зоз домашнїм дзияком Янком Виславскийом, шпиванє предводзел и новосадски дзияк Йовґен Надь, а швичкаре були двоме члени керестурского Здруженя ремеселнїкох. Владика Георгий у казанї шицким повинчовал Кирбай и здогаднул домашнїх же би раховали на помоц свойого нєбесного заступнїка св. Миколая. – Прейґ нього можеме Господа модлїц за шицки духовни и материялни потреби, бо ше вон окреме стара о тей духовней заєднїци. Но, найважнєйше же бизме мали моцну виру як цо ю мал и св. Миколай, же бизме наш живот будовали на Исусови Христови. А живот св. Миколая наполнєти з любову ґу Богу и вельким милосердийом ґу каждому ближньому най нам будзе приклад – визначел владика. Служба Божа закончена з кирбайским одпустовим обходом коло церкви и читаньом Євангелиї на шицких штирох бокох швета, а на концу каждого читаня владика пошвецел будинок церкви, як и присутних вирних, домашнїх и їх госцох. Нажаль, як то постало звичайне остатнї роки, вельо вецей як у церкви, нащивительох було на вашарскей часци Кирбаю, дзе през скоро цалу Русинску улїцу, од центра валала ґу Косанчичу, були числени предаваче и забавни бависка на радосц наймладших. Цикаве спомнуц же у Керестуре на дзень Кирбаю було вельо госцох з велїх наших и околних местох, понеже коло церкви були и други подїї – єдно кресценє, єдно винчанє и свадзба, а тиж и єдно хованє. М. Афич

26 РУСКЕ СЛОВО

ОЗНАЧЕНЕ У ШИДЗЕ

ЧУВАЦ ПОШВЕЦЕНЕ ЖИТО На швето Велкомученїка Георгия, 6. мая, у Шидзе Службу Божу служел парох о. Михайло Режак. Вон у казанї визначел значносц пошвеценого жита хтoре ше пошвеца пре добри урожай, нє лєм тей рошлїни, алє и других рошлїнох. Кажде християнске обисце, пошвецене жито хторе принєше до обисца, треба же би чувало на одвитуюцим месце. Кед жито спреє, нє руца ше го, алє го треба запалїц, а ґар покласц на прикладне место у дворе, або заградки. Вл. Дї.

У БАЧИНЦОХ

БОГОСЛУЖЕНЄ ЗА ДОБРИ УРОЖАЙ У бачинскей парохиї 6. мая преславене швето св. священомученїка Георгия зоз Службу Божу хтору служел парох о. Дарко Рац, а после Служби традицийно пошвецене жито, поблагословени поля и модлєло ше за добри урожай жемских плодох. Потим одслужени и молебен до Пресвятей Богородици котри ше служи у мешацу маю штири раз до тижня. На концу парохиянє одшпивали многолїтствиє нашому владикови кир Георгийови Джуджарови и предсидательови Церковного одбору котри славели имени дзень. Предсидатель Церковного одбору после Богослуженьох у церковней сали на аґапеу почасцел шицких парохиянох. Д. Р. 15. МАЙ 2015.

ДУХОВНИ ЖИВОТ

ШВЕТО ВЕЛЇКОМУЧЕНЇКА ПОБИДОНОСЦА ГЕОРГИЯ – ДЗУРЯ

ВИКОРЕНЇЦ КОРОВЧЕ, АЛЄ И ГРИХ

У КОЦУРЕ

У коцурскей церкви Успения Пресвятей Богородици, з велїма вирнима, 6. мая преславене швето Дзуря на Служби Божей, хтору служели парох коцурски о. Владислав Рац и капелан о. Михайло Шанта. Парох о. Рац у казанї бешедовал о живоце и шмерци св. Георгия, хтори ше спроцивел прешлїдзованю християнох, та прето бул мучени и забити. Нєшка ше го на иконох приказує зоз копию лєбо мечом, як преджобує шарканя. После Служби бул обход коло церкви, а потим и пошвецанє жита хторе було виложене на штирох бокох, хтори означую штири боки Коцурского хотара. Жито пошвецали о. Рац и о. Шанта. Парох о. Рац потолковал прецо ше жито пошвеца, и прецо праве на тото швето. – Грих и коровче уменшую живот, хтори дар од Бога. Так и обичай пошвецаня жита дїло людских рукох у хторим ше глєда благослов же би ше здраве нашенє пошало, а коровче викоренєло. Як ше чловек намага же би ше коровче викоренєло зоз жита, же би добре зродзело, так ше треба намагац

же би ше пречисцело и духовни живот. И ми ше бориме процив коровча и гриха, як цо ше и св. Георгий нє бал зражиц и шмело виступиц. Парохиянє на концу брали зоз штирох громадкох звязку жита, хтору ношели дому. Под час пошвецаня оквицени и церковни крижи зоз венчиками хтори направени од желєного жита. Т. Ходак

У СРИМСКЕЙ МИТРОВИЦИ

У КУЛИ

ВЕЛЬО ДЗЕЦИ И ПАРОХИЯНОХ НА СЛУЖБИ

МОЦНА МОЛИТВА ЗА ЗАЩИТУ ПОЛЬОХ Службу Божу, на хторей на швето Дзуря були велї парохиянє, медзи нїма и надосц дзеци, у Сримскей Митровици на 19 годзин служел парох о. Владислав Варґа. У казанї вон здогаднул на святого Георгия, котри за Христову виру страдал 303. року и остал приклад як зоз своїма дїлами у живоце треба шведочиц виру. На концу Служби Божей пошвецене младе жито, модлєло ше за благослов и защиту польох, як и за шицки дїла важни за живот людзох у нашей заєднїци. После Богослуженя жени зоз швижим квецом оквицели церкву, цо робя раз до тижня. М. А. М. 15. МАЙ 2015.

У грекокатолїцкей парохиї священомученїка Йосафата у Кули, 6. мая преславене швето велїкомученїка, побидоносца и чудотворца Георгия – Дзуря, на Служби Божей хтору служел парох о. Виталий Лотоцкий, ЧСВВ. По Служби Божей бул обход коло церкви и пошвецене младе жито поставене на штирох бокох швета, а зоз хторого парохиянє однєсли и до своїх домох. Як наглашел парох Лотоцкий, у тим обряду молитва за благослов польох и добри урожаї, а тиж и моцна молитва як заклїнанє, односно молитва хтора у ранґу еґзорцизма, за защиту од нєпогодох. Обряд закончени зоз многолїтствийом за нашого владику Георгия як и за шицких кулских парохиянох хтори маю мено по тим святительови. М. А.

РУСКЕ СЛОВО 27

INFОРМАТОР

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня, 10. мая 2015. року до вичносци ше преселєл наш оцец, дїдо и швекор

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 6. мая 2015. року занавше ме зохабел мили супруг

ЕУҐЕН НАДЬ Макаїчков зоз Земуну (народзени у Руским Керестуре)

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com

Пошол ши ґу твоєй супруги, а нашей мацери Штефаниї, анї ши ше нє одпитал од нас. Поховали зме це у Керестуре, хтори ши любел. Охабел ши нас зармуцених. Навики будземе паметац красни часи препровадзени зоз тобу. Занавше ожалосцени твой син Томислав, нєвеста Мелита и унука Гая

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 6. мая 2015. року занавше нас зохабел наш добри шовґор

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 6. мая 2015. року занавше ме зохабел мой мили и люби син

МИРОСЛАВ СЕҐЕДИ (1960–2015) з Дюрдьова

Памятку на ньго буду чувац и нїґда го нє забуду Борис, Геленка и Иван

Занавше останє у моїм шерцу и думкох Мац Ганя

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 19. мая наполня ше петнац жалосни роки як нас занавше зохабел наш мили оцец

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 6. мая 2015. року занавше пошол мой мили жец

ЯНКО ДУДАШ – цимерман (1922–2000) з Руского Керестура Памятку на ньго чуваю його наймилши Спочивай у мире Божим!

МИРОСЛАВ СЕҐЕДИ (1960–2015) з Дюрдьова Памятку на ньго будзе чувац швекра Ната

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 14. септембра 2015. року наполня ше два смутни роки як вецей нє з нами

Дня 18. мая 2015. року наполня ше дзешец смутни роки як вецей нє з нами

ЛЮБОМИР МАЛАЦКО (1930–2005)

АМАЛИЯ МАЛАЦКО (1931–2013)

Мили нашо, ваша любов, вашо старанє о шицких нас и шицко вашо занавше останє у наших шерцох Вашо наймилши Спочивайце у мире Божим!

28 РУСКЕ СЛОВО

МИРОСЛАВ СЕҐЕДИ (1960–2015) з Дюрдьова Вично останєш у моїм шерцу Супруга Зденка

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 6. мая 2015. року занавше нас зохабел нїґда нєпрежалєни и люби оцец

МИРОСЛАВ СЕҐЕДИ (1960–2015) з Дюрдьова

Його доброту и веселу природу нїґда нє забуду дзивки Таня и Саня

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

МИРОСЛАВ СЕҐЕДИ МИРЕ (1960–2015) з Дюрдьова Од брата Мижа зоз фамелию NA ZDOGADOVANW U max togo roku i|e wdna smutna ro~n>ca {merci na{ih najmil{ih

MAR^I (1991–2015)

VLADKA (1995–2015)

PASTERNAKOVIH Pamytku na n>h ~uvax Pasternakovo

15. МАЙ 2015.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 8. мая занавше нас зохабела наша мила мац

ВЕРУНА ПАПУҐА народзена Хома (1924–2015) з Руского Керестура Памятку на ню буду чувац син Янко и нєвеста Марча Спочивайце у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 4. мая 2015. року занавше нас зохабел наш супруг и оцец

ЯНКО РАЦ Лацков (1932–2015) з Руского Керестура

Зоз любову и почитованьом памятку на заєднїцки живот препровадзени зоз нїм вично буду чувац супруга Ана и син Михайло Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. мая 2015. року наполня ше штири смутни роки як зоз того швета до вичносци пошла моя мила супруга

МЕЛАНИЯ РУСКОВСКИ народзена Мали (1947–2011) з Коцура Памятку на щешлїви днї заєднїцкого живота навики будзем чувац у своїм шерцу. Вично ожалосцени супруг Микола Мила моя, най ци ангели буду на помоци! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ 17. мая 2015. року наполнї ше рок Дня 16. авґуста наполня ше трияк нас занавше зохабела наша мила цец два роки як нас занавше зомац, баба и прабаба хабел мили оцец, дїдо и прадїдо

ВЛАДИМИР ХОМА КСЕНИЯ ХОМА (1930–1973) (1930–2014) з Руского Керестура Мили нашо родичи, однєсли сце зоз собу свою любов и доброту, остали лєм красни памятки, боляци шерца и полно слизи. Красну памятку на вас чуваю вашо дзеци Владимир, Сенка, Елемир, Славка, Марика, Дюри и Яни зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

15. МАЙ 2015.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 8. мая занавше нас зохабела наша мила нина

ВЕРУНА ПАПУҐА народзена Хома (1924–2015) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на ню буду чувац Меланка и Яким Сопково, як и Весна, Мирко и Иґор зоз Канади Спочивайце у мире Божим!

ИНФОРМАТОР

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 4. мая 2015. року нєсподзивано нас занавше зохабел наш добри оцец, швекор и дїдо

ЯНКО РАЦ Лацков (1932–2015) з Руского Керестура Зоз любову и почитованьом памятку на ню буду чувац син Юлиян зоз супругу Тат`яну и унуки Андреа и Дарян Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. мая наполнї ше смутни рок, а 26. априла наполнєли ше тринац смутни роки як у вичносци

ЛЕОНА ДУДАШ ЕУҐЕН ДУДАШ народзена Колошняї (1934–2014) (1936–2002) з Руского Керестура Найкрасши памятки на вас буду чувац вашо наймилши: дзивка Златка, жец Сашо, унука Сашка зоз супругом Вореном, унука Андрея и праунук Антонио зоз Канади Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 16. мая наполнї ше смутни рок, а 26. априла наполнєли ше тринац смутни роки як у вичносци мойо мили родичи

ЕУҐЕН ДУДАШ ЛЕОНА ДУДАШ (1934–2014) народзена Колошняї з Руского Керестура (1936–2002) Мили тату и мамо, дзекуєм вам же сце ми подаровали красне дзецинство, вельку любов и потримовку хтора ми вше будзе хибиц. У шерцу вас навики будзе чувац ваша дзивка Златка Югикова зоз Канади Спочивайце у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 29

INFОРМАТОР

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

АМАЛА ХРОМИШ народзена Кочиш (1927–2003)

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com

ДЮРА ХРОМИШ (1924–2010)

МИХАЙЛО МАКУХ (1954–2005)

з Дюрдьова

ВЕРУНА МАКУХ народзена Виславски (1930–2007)

МИХАЙЛО МАКУХ (1924–2005)

з Нового Саду

Нїґда вас нє забуду вашо наймилши Гена, Иван и Ганча зоз фамелию Спочивайце у мире Божим!

Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw

OBVISCENW o prinw{enim ri{enx è potrebne precenqovanw vpl>vu и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву na ìvotni {tredok prowkta baznej stan>ci mobilnej telefoni> “НСТК ЦЕНТЕР-НС02, НСХ02, НСУ02, НСЛ02” No{itelq prowkta „Tелеком Сербия” a.d. Takovska 2, Beo}rad, podnwsol tomu or}anu vimogu za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na ìvotni {tredok prowkta baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС-ТК ЦЕНТЕР-НС02, НСХ02, НСУ02, НСЛ02”, у улїци Народних геройох 2, u Новим Садзе, na katasterskej parceli ~islo 241, K.O. Нови Сад II, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku, Gorodska uprava za za|itu ìvotnogo {tredku 11. мая 2015. roku prinwsla ri{enw ~islo VI-501-346/15, è potrebne precenqovanw vpl<vu na ìvotni {tredok i o odredzovanx obsygu i zmistu studi< o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu ìvotnogo {tredku, na osnovi ~lena 10. pasus 4. i 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09) ~lena 192 pasus 1. Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11., 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09 i 11/10, 39/10, 60/10 i 69/13), postupaxci po vimogi no{itely prowkta “Tелеком Сербия” a.d. Takovska 2, Beo}rad, za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na ìvotni {tredok prowkta baznej stan<ci za mobilnu “НС-ТК ЦЕНТЕР-НС02, НСХ02, НСУ02, НСЛ02”, prino{i

RI[ENW

1. “НС-ТК ЦЕНТЕР-НС02, НСХ02, НСУ02, НСЛ02”, у улїци Народних геройох 2, u Новим Садзе, na katasterskej parceli ~islo 241, K.O. Нови Сад II, Gorod Novi Sad,нo{itelя prowkta “Tелеком Сербия” a.d. Takovska 2, Beo}rad, (u dalq{im tekstu No{itelq Prowkta) potrebne precenqovanw vpl<vu na ìvotni {tredok. 2. Odredzuw {e è No{itelq Prowkta, Studix o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok za prowkt baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС-ТК ЦЕНТЕР-НС02, НСХ02, НСУ02, НСЛ02”, у улїци Народних геройох 2, u Новим Садзе, na katasterskej parceli ~islo 241, K.O. Нови Сад II, Gorod Novi Sad, u poglydze obsygu zmistu, virobku u skladze zoz ~lenom 17. Zakona o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok i Praviln<kom o zmistu studi< o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~islo 69/05)

OBGRUNTOVANW

No{itelq Prowkta “Tелеком Сербия” a.d. Takovska 2, Beo}rad, podnwsol tomu or}anu vimogu za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na `ivotni {tredok prowkta – baznej stan<ci za “НС-ТК ЦЕНТЕР-НС02, НСХ02, НСУ02, НСЛ02”, у улїци Народ-

30 РУСКЕ СЛОВО

них геройох 2, u Новим Садзе, na katasterskej parceli ~islo 241, K.O. Нови Сад II, Gorod Novi Sad. На першим секторе монтирани два панел антени типа АПХ186515 за систему GSM 900 зоз азимутом 20 ступнї, два панел антени типа АПХ186515 за систему GSM 1800 зоз азимутом 20 ступнї и єдна антена типа К742213 за обсгя UMTS зоз азимутом 25 ступнї. На другим секторе монтирани антени типа АПХ906516 за систему GSM 900 зоз азимутом 110 ступнї, два антени типа АПХ186515 за систему GSM 900 зоз азимутом 115 ступнї и єдна антена типа К742213 за обсяг UMTS зоз азимутом 120 ступнї. На трецим секторе монтирани два антени типа АПХ15G6-16DWB за систему GSM 900 зоз азимутом 280 ступнї, єдна антена типа АПХ186515 за систему GSM 1800 зоз азимутом 280 ступнї и єдна антена типа К742213 за обсяг UMTS зоз азимутом 260 ступнї. Поставена и єдна антена антена К742266 за GSM 900/ GSM 1800 азимута 195 ступнї. Проєкт предвидзує поставянє штиросекторней антенскей системи за обсяг GSM 1800, UMTS и LTE. Попри иснуюцих антенох поставяю ше три нови антени К80010505 за обсяги LTE, зоз азимутами 20 ступнї, 135 ступнї и 260 ступнї респективно по секторох. Утаргує ше иснуюца антена АПХ186515 зоз азимутом 280 ступнї, сектор НСХ ДЗ ше демонтує так же ше антена К742266 постава треци сектор зоз азимутом 195 ступнї. Конфиґурация примодавача базней станїци за систему GSM 900 4+8+8+4, за систему GSM 1800 4+4+ за UMTS систему 3+3+3 а за LTE 1+1+1. U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, o podnw{enej vimogi obviscena yvnosc z ogla{ovanqom u sredstvoh yvnogo informovany i MZ “Перша войводянска бриґада”. U zoz zakonom predpisanim terminу nw doru~eni dumany zainteresovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci. Zoz ~lenom 144. Zakona o planovanx i vibudovi (“S.G. RS” ~islo 72/09, 81/09, 64/10-Odluka US од 10. септембра 2010. року 24/11, 121/12, 42/13-Odluka US, 50/13-Odluka US, 98/13 Одлука УС, 132/14 и 145/14)) zoz htorim utverdzena okremna fajta obwktoh za htori nw potrebne obezpe~ovac akti kompetentnogo or}anu za vibudov, odnosno akt za okon~ovanw vibudovi, a medzi n<ma i no{a~e antenoh zoz antenami na postoycih budinkoh, dragoh, infrastrukturi i kontejneroh elektroneskej komunikaci<, yk i tipskih kabinetoh baznih stan<coh na odvituxcih no{a~oh, u skladze zoz dumanqom Ministerstva `ivotnogo {tredku, rudarstva i prostornogo planovany ~islo 353-02-01676/2011-02 od 12. xliy 2011. roku, ta no{itelq prowktu nwma obovyzku doru~ic vivod zoz urbanisti~nogo planu lwbo potverdzeni urbanisti~ni prowkt, odnosno akt o urbanisti~nih uslovijoh htori nw star{i od wdnogo roku yk an< idejne ri{enw, lwbo prowkt, lwbo vivod zoz idejnogo prowkta. Ґу наведзеному проєкту ношитель проєкта приложел: Контракт о закупе хтори заключени медзи Явним подприємством ПТТ транспорту „Сербия” и “Tелеком Сербия” a.d. Таковска 2, Беоґрад, Ришенє зоз хторим ше одобрує Подприємству за телекомуникациї “Tелеком Сербия” a.d. Таковска 2, Беоґрад, хаснованє базней радио станїци „ПТТ Нови Сад-НС02”, Нови Сад и Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї “НС-ТК ЦЕНТЕР-НС02, НСХ02, НСУ02, НСЛ02”, число 2411/14-111 АP, хтору виробела акре-

дитована Лаборатория Института “Ватроґаз” zoz Нового Саду. Бazna stan<ca mobilnей telefoniї “НС-ТК ЦЕНТЕР-НС02, НСХ02, НСУ02, НСЛ02”, ma vkupnu efektivnu виzarxxcu moc векшу od 250 W на шицки три sektorи за шицки обсяги (GSM 900, GSM1800, UMTS и LTE). Posle rozpatrany vimogi no{itely prowkta i podatkoh o predmetnej lokaci<, harakteristikoh i precenqovanx mo`l<vih vpl<voh navedzenogo prowkta na ìvotni {tredok, a maxci u oglydze, è predmetna radio bazna stan<ca ma efektivnu vizarююцу moc vek{u yk 250 W i moè mac zna~nwj{i vpl<v na ìvotni {tredok-to~ku 12. podto~ka 13. Telekomunikacijni obwkti mobilnej telefoni< (baznej radio stan<ci) L<stini II Uredbi o utverdzovanx L<stini prowktoh za htori obovyzne precenqovanw vpl<vu i L<stini prowktoh za htori mo` vimagac precenqovanw vpl<vu na ìvotni {tredok (“S.G. RS” ~islo 114/08), a tot or}an u skladze zoz ~lenom 10. pasus 4. Zakona o precenqovanx vpl<vu odlu~el è potrebne precenqovanw vpl<vu. Zoz ~lenom 10. pasus 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok, predpisane è zoz odluku zoz htoru utverdzuw è potrebne precenqovanw vpl<vu prowkta na ìvotni {tredok, nadpatraxci or}an moè odredzic i obsyg i zmist studi< o precenqovanx vpl<vu, co u tim slu~ax zrobene. Okrem rozpatrany intenziteta vpl<vu (viraèni zoz efektivnu vizarjovanu mocnoscu po{oreny), nadpatraxci or}an u konkretnim slu~ax rozpatrel i tirvanw vpl<vu - bazna stan<ca predstavy kontinualne `ridlo zarjоvаny. Primenxci na~ala prevenci< i predsotro`nosci (~len 9. pasus 1. podto~ku 2. Zakona o za|iti ìvotnogo {tredku (“S.G. RS”, ~s. 135/04, 36/09, 36/09 – dr. zakon, 72/09 – dr. zakon i 43/11 – odluka US), zoz htorim {e vimaga è ka`da aktivnosc mu{i buc planovana iz aprovadzena na sposob è med zi in {im pred stavy naj men {i ri zik za lxdske zdravw, zoz Studix potrebne dokazac è za predmetni prowkt budze primenwna najlwp{a rozpokladuxca i dostupna tehnolo}iy, tehn<ka i oprema. Maxci u oglydze napredok navedzene а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, medzisobni vpl<v isnux cih i pla no va nih ak tiv no scoh i utverdzux usloviy i miri za zoperanw, zmen{anw i odklonqovanw ~kodl<vih vpl<voh na ìvotni {tredok yk i mira u slu~ax udesu i obezpe~ic provadzenw vpl<vu `ridlu zarjovany a to {e viklx~no mu{i obezpe~ic zoz Studix o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok, htoru bi trebal virobic multidisciplinarni fahovi tim. Na osnovi gore navedzenogo, ri{ene yk u dispozitive. Pouka o pravnim l<ku: Prociv togo ri{eny ношитель проєкта moè viyvic àlbу Pokra<nskomu sekretariytu za urbanizem, budovatelqstvo i za|itu ìvotnogo {tredku u ~a{e 15 dn< od dny primany ri{eny, po tim or}anu. Zainteresovana yvnosc moè обyvic àlbu prociv togo ri{eny u ~a{e 15 dn< od dny obyvjovany u sredstvoh yvnogo informovany, po tim or}anu.

15. МАЙ 2015.

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. мая 2015. року наполнєли ше длуги и жалосни шейсц мешаци як нас зохабел и преселєл ше до вичносци наш мили супруг, оцец, дїдо, швекор и брат

Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw

OBVISCENW

ВЛАДИМИР ХРОМИШ (1944–2014) з Вербасу Пошол ши од нас, алє у наших шерцох и думкох занавше оставаш. З любову и почитованьом памятку на ньго буду вично чувац його наймилши: супруга Ксения, син Владимир, дзивка Мария, нєвеста Даяна, жец Драґиша, унуки Неманя, Иґор, Милена, Милан и шестра Мария Дундєрски зоз фамелию

* дзе цо будзе * ЛЕҐАТ УМЕТНЇЦКИХ ДЇЛОХ ВЛА ДИ НЯРА ДИЯ У СУБОТИЦИ На соботу 16. мая, у рамикох манифестациї Ноц музейох у Сербским културним центру „Свети Сава” (Площа Републики 16) у Суботици буду представени подобово роботи Влади Нярадия з циклусу „Записи з Метеорох”. То 50. самостойна вистава Влади Нярадия, а часц виложених роботох будзе твориц уметнїков леґат у рамикох СКЦ „Свети Сава” у Суботици. У рамикох Ноци музейох роботи буду представени од 19 по 24 годзин, а виставу годно опатриц по конєц мая. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок (“Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги о повтореним поступку о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта Ношитель проєкта “TЕЛЕНОР” д.о.о., Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї “НС Адице 2”, у улїци Сувоборска число 16, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3743/12, К.О. Ветерник, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у про сторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтере совани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адре су Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

MALI OGLA[KI DIHTOVANW oblakoh i dzveroh zoz neopren-}umu. Telefon: 063/8238-767. PRAVIME po meri roletni i garmonikovo dzveri. Tel: 063/8238-767 i (025) 58-27-710. *** ПРЕДАВАМ новши 3,5 хижови квартель 99 квадратни метери у Новим Садзе при детелинарским пияцу, красни розпорядок, укнїжени, 68 000 евра, може замена за двохижови. Телефон 064/314-38-30.

15. МАЙ 2015.

o prinw{enim ri{enx зоз хторим дата согласносц на Студию о precenqovanю vpl>vu на животни штредок проєкта “Маґазински простор за маґазионованє и прецеканє пропан-бутан ґазу (ТНҐ-а) Ирмово капацитета 1000 кубни метери за свойо потреби” No{itelq prowkta “ИРМОВО” а.д. Подприємство за продукцию, тарґовину и услуги, Атар 25, Степеновичево, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта “Маґазински простор за маґазионованє и прецеканє пропан-бутан ґазу (ТНҐ-а) Ирмово капацитета 1000 кубни метери за свойо потреби”, na katasterskej parceli ~islo 3306, K.O. Степановичево, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku и предкладу Технїчней комисиї, Gorodska uprava za za|itu ìvotnogo {tredku dny 11. мая 2015. roku prinwsla ri{enw ~islo VI-501320/15 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu ìvotnogo {tredku, na osnovi ~lena 24pasus 4 i 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09) i ~lena 192 pasus 1 Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11., 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09, 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), postupaxci po vimogi no{itely prowkta prowkta “ИРМОВО” а.д. Подприємство за продукцию, тарґовину и услуги, Атар 25, Степеновичево, у поступку одлучованя за даванє согласносци на Студию о преценьованя вплїву застатого стану na ìvotni {tredok prowkta проєкта “Маґазински простор за маґазионованє и прецеканє пропан-бутан ґазу (ТНҐ-а) Ирмово капацитета 1000 кубни метери за свойо потреби”, prino{i

RI[ENW

1. Дава ше согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт “Маґазински простор за маґазионованє и прецеканє пропан-бутан ґазу (ТНҐ-а) Ирмово капацитета 1000 кубни метери за свойо потреби”, na katasterskej parceli ~islo 3306, K.O. Степановичево, Gorod Novi Sad. 2. Обовязує ше нo{itelq prowkta `e: – prowkt vivedze u skladze zoz технїчну dokumentacix и условиями и мирами защити хтори утвердзели други овласцени орґани и орґанизациї а дани у прилогу Студиї; – обезпечи условия и запровадзи мири за зоперанє, зменшанє лєбо одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок, хторих єст у Студию, поглавє 9. “Опис мирох за зоперанє, зменшанє и одклоньованє каждого чкодлївого вплїву на животни штредок”; 3. Ношитель проєкта длужни обезпечиц вивершованє програми нєпреривного провадзеня у складзе зоз важацима предписанями хтори дефиновани зоз поглавйом 9. “Програма провадзеня вплїву на животни штредок ” и же податки достати зоз мониторинґом доручує Аґенциї за защиту животного штердку, Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду и Городскей управи за инспекцийски роботи – Обласц инспекциї за защиту животного штредку;

OBGRUNTOVANW

No{itelq Пrowkta “ИРМОВО” а.д. Подприємство за продукцию, тарґовину и услуги, Атар 25, Степеновичево, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о прецeньованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта “Маґазински простор за маґазионованє и прецеканє пропан-бутан ґазу (ТНҐ-а) Ирмово капацитета 1000 кубни метери за свойо потреби”, na ka-

tasterskej parceli ~islo 3306, K.O. Степановичево, Gorod Novi Sad. Предметни проєкт облапя: наджемни резервоари за пропан бутан ґаз велькосци 1000 кубни метери (5х100 кубни метери, 3х150 кубни метери и 1х50 кубни метери), прецекалїще зоз штири прецекалїщни мости зоз прецеканє пропан бутан ґазу зоз резервоарох автоцистерни и обратно, пумпно-компресорску станїцу и шицки наджемни и поджемни ґазоводох хтори повязує резервоари, прецекалїщни мости и пумпно компресорску станїцу. Lokaciy i namena prowkta, u skladze zoz Думаньом о условийох за позарядове видаванє будовательней дозволи , число 111 588/2014 од 19.12.2014. року, хтори видала ЯП “УРБАНИЗЕМ” Завод за урбанизем Нови Сад, Булевар цара Лазара 3/III, Нови Сад. U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok i Praviln<kom o postupku яvnogo uvidу, prezentaci< i yvnej rozpravi o studi< o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~islo 69/05) zaprovadzeni postupok precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok i obezpe~ene u~astvovanw zainteresovanih or}anoh i or}anizaijoh i yvnosci, так же у подбнєшєней вимоги явносц обвисцена у средствох явного информованя а як заинтересовани орґан обвисцена МЗ „Степановичево”. У законским terminw, htori predvidzeni za yvni uvid, Stuдy o precenqovanx vpl<vu prowkta na ìvotni {tredok bula viloèna u prostorijoh Gorodskej upravi za za|itu ìvotnogo {tredku po 20. април 2015. roku. Pod ~as tirvany yvnogo uvida nw doru~eni dumany i zauvagi u pisanej formi na Studix o precenqovanx vpl<vu prowkta na ìvotni {tredok z boku zaintersovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci an< nw bulo vinw{eni dumanя zainteresovanwj yvnosci pod ~as prezentaci< i yvnej rozpravi htora otrimana 21. априла 2015. roku co konstantovane u zapisn<ku ~islo VI-501-10/15 од 21. априла 2015. roku. Zoz ri{enqom о obrazovanx i menovanx predsidately i ~lenoh tehn<~nej komisi< za ocenu Studi< o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok проєкта “Маґазински простор за маґазионованє и прецеканє пропан-бутан ґазу (ТНҐ-а) Ирмово капацитета 1000 кубни метери за свойо потреби”, na katasterskej parceli ~islo 3306, K.O. Степановичево, Gorod Novi Sad, нo{itelя prowkta “ИРМОВО” а.д. Подприємство за продукцию, тарґовину и услуги, Атар 25, Степеновичево, число VI501-320/15 od 30. марца 2015. roku, obrazovana Tehn<~na komisiy za ocenqovanw Studi< o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok prowkta, htora vipitala Studix o precenqovanx vpl<vu i posle zaprovadzenogo, zoz zakonom utverdzenim postupkom, o svowj roboti tomu or}anu doru~ela zvit ~islo VI-501320/15 od 11. мая 2015. roku zoz ocenu predmetnej Studi< o precenqovanx vpl<vu i zoz predkladom è {e na istu da soglasnosc. Zoz uvidom do kompletnej dokumentaci<, posle zaprovadzenogo postupku i zvitu tehn<~nej komisi< konstantovane è Studiy zrobena u skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok, Praviln<kom o zmistu studi< o precenqovanx vpl<vu na ìvotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~islo 69/05) i Ri{enqom o potrebi precenqovany vpl<vu i o odredzovanx obsygu i zmistu studi< ~islo VI-501-1171/14 od 20. фебруара 2015. roku, htoru prinwsla Gorodska uprava za za|itu ìvotnogo {tredku Gorodu Novogo Sadu. Ked {e Prowkt vivedze u skladze zoz tehn<~nu dokumentacix i ked {e vipo~itux {icki predvidzeniu miri za zmen{anw lwbo zoperanw ~kodl<vih vpl<voh na ìvotni {tredok zoz to~ki 2. i 3. togo ri{eny, robota obwkta nw budze zna~nwj{e zagroìc ìvotni {tredok. Na osnovi gore navedzenogo ri{ene yk u diсpozitive. Pouka o pravnim l<ku: Toto ri{enw konw~ne u upravnim postupku. Prociv togo ri{eny no{itelq Prowkta moè poru{ac upravni spor pred Upravnim sudom u ~a{e od 30 dn< od dny primany ri{eny, a zainteresovana yvnosc u ~a{e od 30 dn< od dny obyvjovany obvisceny o prinw{enim ri{enx u sredstvoh yvnogo informovany.

РУСКЕ СЛОВО 31

ИНФОРМАТОР Република Сeрбия Автономна Покраїна Войводина На основи члена 3. Правилнїка о додзельованю буджетних средствох Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини - национални заєднїци за финансованє и софинансованє проєкту Покраїнскей влади „Уводзенє двоязичней настави на сербским и анґлийским язику до установох образованя и воспитаня на териториї АП Войводини” („Службени новини АПВ“, число 18/15), а у вязи зозПокраїнску скупштинску одлуку о буджету АвтономнейПокраїни Войводини за 2015. рок („Службени новини АПВ“, число 53/14 и 54/14 – випр.), Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци (у дальшим тексту: Секретарият) розписує

КОНКУРС

за финансованє и софинансованє проєкта Покраїнскей влади „Уводзенє двоязичней настави на сербским и анґлийским язику до установох образованя и воспитаня на териториї АП Войводини” у 2015. року Конкурс ше розписує на суму средствоххтори обезпечени з Покраїнску скупштинску одлуку о буджету Автономней Покраїни Войводини за 2015. року(„Службени новини АПВ“, число 53/14 и 54/14-випр.) на окремним роздїлу Секретарияту за финансованє и софинансованє проєкта Покраїнскей влади „Уводзенє двоязичней настави на сербским и анґлийским язику до установох образованя и воспитаня на териториї АП Войводини” у 2015. року (у дальшим тексту: Проєкт) у суми 8.740.000,00динари и то: 1) за oсновне образованє – програмски трошки у функциї реализациї Проєкта (финансованє окончовательох хтори участвую у проєкту двоязичней настави, трошкох материялу за образованє, фахового усовершованя занятих – обука наставного кадру у жеми и инжемстве, трошкох набавкифаховей литератури, дидактичного материялу и наставних средствох дидактично-методичней литератури як и шицких других трошкох у функциї реализациї Проєкт) 1.995.000,00динари, – набавку опреми у функциї реализациї Проєкта 1.995.000,00динари, 2) за штреднє образованє – програмски трошки у функциї реализациї Проєкту (финансованє окончовательох хтори участвую у проєкту двоязичней настави, трошкох материялу за образованє, фахового усовершованя занятих – обука наставного кадру у жеми и иножемстве, трошкох набавкифаховей литератури, дидактичного материялу и наставних средствохдидактично-методичней литератури, рочней членарини за лиценцу Кембридж центру и членарини за медзинародну матуру – ИБ,як и шицких других трошкох у функциї реализациї Проєкту) 3.800.000,00динари, – набавку опреми у функциї реализациї Проєкта 950.000,00 динари. Хаснователь длужен при набавки услугох и опреми поступац у складзе з одредбами Закона о явних набавкох („Службени глашнїк РС”, число 124/12 и 14/15). Реализация финансийних обовязкохше будзе вершиц у складзе зоз ликвиднима можлївосцами буджета Автономней Покраїни Войводини за 2015. рок.

32 РУСКЕ СЛОВО

УСЛОВИЯ КОНКУРСА 1. Подношителє вимаганя Право на додзельованє средствох маю установи основного и штреднього образованя хтори участвую у Проєкту: 1. установи хтори утвердзени з проєктну документациюяк установи у проєкту, 2. установи хтори ше уключели до Проєкту на основи одлуки локалней самоуправи, а на основи Спорозуменя, Меморандуму або Протоколу о сотруднїцтве медзи локалну самоуправу и АП Войводину, 3. установи хтори Покраїнска влада зоз свою одлуку уключела до Проєкту. 2. Критериюми за розподзельованє средствох При одредзованю висини средствох за програмски трошки у функциї реализациї Проєкта, применює ше шлїдуюци критериюми: – число наставнїкох хтори участвую у двоязичней настави, – число наставнїкох хтори ше першираз уключую до двоязичней настави, – число школярох у двоязичней настави, – оправданосц у смислу дальшого розвиваня Проєкта. При одредзованю висини средствох за набавку опреми у функциї реализациї Проєкту, применює ше шлїдуюци критериюми: число двоязичних оддзелєньох и число наставних предметох хтори ше преподава двоязично. СПОСОБ ПОДНОШЕНЯ ВИМАГАНЯ Вимаганя за дод зельованє средствох ше подноши на єдинственим конкурсним формуларе Секретарияту. Комплетну конкурсну документацию мож превжац од 08. 05. 2015. року на web адре си Секретарияту www.puma.vojvodina.gov.rs Вимаганя ше доручує по пошти на адре су: Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини - национални заєднїци з назначеньом „Конкурс за двоязичну наставу “, Булевар Михайла Пупина 16, 21000 Нови Сад, або ше их подноши особнє, з придаваньом на писарнїци покраїнских орґанох управи у Новим Садзе (у прижемю будинку Покраїнскей влади). Зоз прияву на конкурс, ше подноши и шлїдуюцу документацию: – фотокопию потвердзеня о упису до судского реґистра основней одно сно штреднєй школи, – фотокопию потвердзеня о порцийним идентификацийним чишлє, – фотокопию акта о уключенюдо Проєкта, – нєвязане понукнуце-предрахунох за програмски трошки, набавку опреми (калкулацию трошкох). Термин за подношенє приявох на Конкурс – 20. май2015. року. Секретарият затримує право вимагац од подношителя вимаганя, по потреби, додатну документацию або информациї, одно сно за дод зельованє средствох одредзицвиполнєнє потребних условийох. Нєподполни и нєблагочасово прияви ше нє будзе розпатрац. Резултати Конкурса буду обявени на интернет презентациї Секретарияту. За ин те ре сова ни осо би додат ни информациї у вязи зоз Конкурсом можу достац у Секретарияту на телефон 021/487 45 05и 487 42 62 . Покраїнски секретар Михаль Нїлаш, с.р.

Република Сербия Автономна Покраїна Войводина На основи члена 6. Покраїнскей скупштинскей одлуки о додзельованю буджетних срeдствох орґаном и орґанизацийом у чиєй шe роботи службено хаснує язики и писма националних меншинох – националних заєднїцох („Службени новини АПВ”, число14/2015), Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци розписує

КОНКУРС

за додзельованє буджeтних средствох орґаном и орґанизацийом у Aвтономнeй Покраїни Войводини у чиєй шe роботи службено хаснує язики и писма националних меншинох – националних заєднїцох за 2015. рок Средства у суми 9.500.000,00 динари ше додзелї за финансованє, односно участвованє у финансованю активносцох чий циль унапредзованє витворйованя права на службене хаснованє язикох и писмох националних меншинох – националних заєднїцох у Aвтономнeй Покраїни Войводини. Право участвовац на конкурсу маю: Орґани єдинкох локалней самоуправиз териториї Автономней Покраїни Войводини, у хторих зоз Статутом городу, односно општини утвeрдзeнe службeне хаснованє язикох и писмох националних меншинох – националних заєднїцох на цалeй тeриториї єдинки локалней самоуправи або у населєних местох на їх териториї; Месни заєднїци на териториї городох и општинох зоз прeдходнeй алинeї; други орґани, орґанизациї, служби и установи, хаснователє буджетних средствох, хтори маю шедзиско на тeриториї локалней самоуправи або хтори окончую дїялносц на териториї локалней самоуправи, зоз алинeї єдeн. Срeдства шe додзeлює за финансованє, односно участвованє у финансованю: оспособйованя занятих у орґанох и орґанизацийох же би ше служели зоз язиком националнeй мeншини – националней заєднїци хтори ше службено хаснує, а окреме занятих на роботних местох на хторих шe витворює контакт зоз странками (участвованє на курсох, сeминарох и други способи яки орґанизовани за тоти намeнки) и за розвой систeми eлeктронскeй управи за роботу у условийох вeцeйязичносци. трошкох виробку и поставяня таблох з назвами орґанох и орґанизацийох, з назву насeлєного мeста и других ґеоґрафских назвох на драгових напрямох, з назву улїцох и площох, як и других обвисценьох и спозореньох за явносц хтори виписани и на язикох националних мeншинох – националних заєднїцох хтори ше службено хаснує у општини, городу або населєним месце и за друкованє двоязичних або вецейязичних формуларох, службених глашнїкох и других явних публикацийох. Висину средствох за додзельованєшe утвeрдзує на основи шлїдуюцих критeриюмох: число язикох и писмох националних меншинох – националних заєднїцох хтори ше службено хаснує на цалей териториї општини, городу або населєного места; процeнтуалнe участвованє припаднїкох националних мeншинох – националних заєднїцох чийо ше язики и пи-

сма службено хаснуєу вкупним чишлє житeльства по урядових податкох Републичного заводу за статистику, на основи остатнього попису жительства; вкупни материялни трошки яки потребни за реализацию активносцох; постоянє других жридлох финансованя активносцох; континуитет у финансованю активносцох з боку Секретарияту, односно чи шe срeдства вимага пeршираз. Термин за подношенє приявох на конкурс тирва по 15. юний 2015. року. Прияви на конкурс ше подноши лєм на конкурсних формуларох Секретарияту. Комплeтну конкурсну докумeнтацию мож прeвжац у просторийох Секретарияту, або на интернет адреси: www.ounz.vojvodina.gov.rs. Прияви на конкурс шe подноши на сeрбским язику або на язику националнeй мeншини – националней заєднїци хтори шe службeно хаснує у орґанох Aвтономнeй Покраїни Войводини. Прияви ше подноши особнє, зоз придаваньом на писарнїци покраїнских орґанох управи у Новим Садзе (будинок Покраїнскей влади), або шe их посила по пошти на адресу: Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци, Булевар Михайла Пупина 16, 21000 Нови Сад. Прияви на конкурс ше доручує у двох прикладнїкох з двома виявами хтори оверела и подписала овласцена особа подношителя прияви кед ше конкурує по єдней основи, кед ше источашнє конкурує и по другей основи, прияви ше доручує у вкупно штирох прикладнїкох, зоз штирома оверенима виявами. Нєблагочасни або нєподполни прияви, прияви у хторих нєдостаток по указованю нє одстранєни, кед ше нє одноша на наменки яки предвидзени зоз конкурсом або кед их поднєсли нєовласцени особи ше нє будзе розпатрац. Хаснователь длужен средства хасновац лєм за наменки за хтори су додзелєни, а нєпотрошени средства врацицдо буджету Aвтономнeй Покраїни Войводини. Хаснователь ма обовязку на одвитуюци способ визначиц же у финансованю участвовал и Секретарият. Хаснователь длужен найпознєйше по виходзенє календарского року поднєсц Секретарияту звит о утрошку додзелєних средствох з одвитуюцу документацию. У случаю сумнї же додзелєни средства у дзепоєдних случайох нє хасновани наменково, Секретарият поруша поступок пред покраїнским орґаном управи цо компетентни за буджетну инспекцию, преконтролу законїтого и наменкового хаснованя средствох. Кед ше утвердзи же ше додзелєни средства у дзепоєдних случайох нєхасновали наменково, прияви тих хасновательох средствох ше убудуце нє будзе розпатрац кед буду учaствoвaц нa кoнкурсу. Поступок конкурса запровадзує комисия за розпатранє приявох хтору формує покраїнски секретар. Комисия по розпатраню позбераних приявох состави обгрунтоване предкладанє за додзельованє средствох по конкурсу и доручи го покраїнскому секретарови. О додзельованю средствох хасновательом по запровадзеним поступку одлучує покраїнски секретар зоз ришеньом хторе конєчне. Ришенє о додзельованю средствох ше обяви на интернет боку Секретарияту. ПОКРАЇНСКИ СЕКРЕТАР Михаль Нїлаш

15. МАЙ 2015.

СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР

ВАЖНА ПОБИДА РУСИНА ФК „БСК” (Бачки Брестовец) – ФК „Русин” 0:4 (0:2)

Бачки Брестовац: терен ФК „БСК”, патрачох 50. Судия: Халер (Зомбор). Ґоли дали: Дюрич, Б. Бранкович, Ланчужанин и Хинич (автоґол). Жовти картони при Русиновцох: Барна. Бавяче змаганя: цала екипа Русина. РУСИН: Ж. Орос, Чапко, Колошняї, Барна, Й. Гарди, Павлович, Кулич, Дюрич (Орсаґ), Б. Орос (Ланчужанин), Б. Бранкович, Чизмар (Катона). Фодбалере Русина у 25. колу ПФЛ зазначели побиду у Бачким Брестовцу процив екипи ФК „БСК”. У першим полчасу Русин одлично отворел змаганє. Такой на початку першого полчасу Дюрич, два раз, и Борис Орос раз, були сами опрез ґолмана домашнїх, алє ґолман одбранєл чисти шанси за ґол.

Перши ґол Русин дал у 23. минути после добрей акциї Б. Бранковича, а Милан Дюрич бул ефикасни реализатор. Пейц минути познєйше Русин звекшал резултат на 2:0 кед Боян Бранкович зоз шлєбодного бица дас зоз 25 метерох дал ґол. Домашнї у першим полчасу мали лєм полунагоди за ґол, а Русин у правим смислу слова доминовал на терену. У другим полчасу домашнї направели прицисок на Русиновей половки котри тирвал дзешец минути, мали нагоду и за ґол, алє ґолман Орос успишно одбранєл. Потим обидва екипи мали лєм полунагоди за ґол. Точку положел Реля Ланчужанин зоз соло акцию и то було 3:0 за Русин. При самим концу змаганя домашнї дали автоґол хтори ушлїдзел после акциї Давида Катони.

ОПШТИНСКA ФОДБАЛСКA ЛИҐA ШИД

СИНДЄЛИЧ ОДНЄСОЛ БОДИ

У змаганьох 21. кола Општинскей фодбалскей лиґи Шид, фодбалере ОФК „Бикичу” дома страцели з 2:1 процив Синдєлича з Ґибарцу. ОФК „Бачинци” на госцованю у Люби победзели Єдинство зoз 4:1, Ґраничар победзел шидску Єдноту зоз 4:2, а беркасовски Сримец страцел на госцованю у Бинґули процив ОФК „Бинґули” зоз 3:0. У змаганю двох екипох Омладинцох з Моловину и Батровцох, у Моловину, славели домашнї зоз прешвечлївим резултатом 5:1, Братство у Соту страцело од Гайдука 2:3, а водзаци Напредак на госцованю у Илинцох победзел Борец зoз 4:0. На таблїчки Напредак прешвечлїво перши зoз 59 бодами, ОФК „Бикич” затримал друге место зоз 48 бодами пре лєпшу 15. МАЙ 2015.

ґол розлику, a тельо боди ма и Синдєлич на трецим месце. Омладинєц (М) штварти ма 45 боди, а ОФК „Бачинци” пияти и ма 43 боди. Шести Гайдук ма 31, седме Єдинство 28, а осми Ґраничар 22 боди, кельо ма и Омладинєц (Б) на дзевятим месце. Сримец дзешати зоз 20, Борец єденасти зоз 16, а дванасте Єдинство, тринасти ОФК „Бинґула” и штернасте Братство маю по 13 боди. У 22. колу на нєдзелю, 17. мая, у Шидзе буду бавиц Єднота и ОФК „Бикич”, ОФК „Бачинци” дочекую ОФК „Бинґулу”, а Сримец дома будзе бавиц процив Борца. Напредак дочекує Братство, Гайдук бави процив Ґраничарa, Синдєлич дома бави процив Омладинца (М), а Омладинєц (Б) дочекує Єдинство Вл. Дї.

Тренер ФК „Русин” Златко Саянкович

Тренер Златко Саянкович после змаганя наглашел же тота побида важна за Русин, насампредз же на терену шицки бавяче Русина бавели одлично. После одбавеного 25. кола Русин вельо опущенше уходзи до финишу тей часци першенства. По конєц ше ище будзе бавиц пейц кола, а на нєдзелю на своїм терену у Руским Керестуре дочекує екипу Липара. В. Сеґеди

ВОЙВОДЯНСКА ШАХОВСКА ЛИҐА – ҐРУПА БАЧКА

КОЦУРСКИ ОМЛАДИНЄЦ ПОЧАЛ НОВУ СЕЗОНУ

Шаховски клуб „Омладинєц” зоз Коцура‚ як уж писане‚ того року остал без финансийней потримовки од Општини Вербас и було питанє же чи ше Kлуб загаши, чи обстанє. Нова сезона почала, а Омладинєц на радосц шицких любительох шаху ше и того року будзе змагац у лиґи Бачка. Члени Kлубу сами назберали средства за його реґистрацию, а сами и вифинансовали перше госцованє у тей сезони. Перше коло одбавене прешлого викенду‚ а Омладинєц госцовал у Приґревици дзе бавел процив приґревацкого шаховского Kлубу. Омладинєц бавел у вельо слабшeй постави як прешлого року‚ та можебуц прето и страцел зоз резултатом 4,5 : 3,5. Коцурски шаховски клуб на тим змаганю мал и єдного дебитанта, а то Марко Недич котри того року закончує осму класу у ОШ „Братство-єдинство” у Коцуре. Вон наступел место Стефана Йоки оправдано одсутного‚ длугорочного шахисти. З. Колєсар

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ МЕДЗИОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ВЕРБАС–ЖАБЕЛЬ–ТИТЕЛЬ

БАЧКА БАВЕЛА НЄРИШЕНО ФК „Бачка 1923” – ФК „Будучносц” (Савине Село) 1:1 (0:1) БАЧКА: Ґушич, Танасич, Чирин, Курушич, Павлов, Ерделян, Маркович, Балоґ, Янкович, Ґолич и Боґданов. До бависка вошли Дюрдїч, Матич и Мушицки, а вишли Курушич, Ґолич и Балоґ.

Прешлей нєдзелї у 18. колу Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Вербас–Титель–Жабель, ФК „Бачка” на домашнїм терену бавела нєришено процив Будучносци зоз Савиного Села, а змаганє закончене з резултатом 1:1. Гоч Бачка була фаворит, Будучносц од самого початку бавела офанзивно, та ше у першим полчaсу бавeло вецей на половки Бачкей. Дюрдьовчанє мала даскельо добри напади, а чисту нагоду за ґол нє вихасновал Боґданов хтори вибил опрез ґолмана, алє його бице зоз оддалєносци од коло 8 метери закончело високо понад ґола. Пред конєц першого полчасу после длугшей акциї у каребним простору Бачкей, госци вихасновали лабду хтора ше одбила од ґолмана и дали ґол у 41. минути. На одпочивок ше пошло зоз ґолом предносци за Будучносц, алє у другим полчасу Бачка почала вецей нападац и твориц вецей нагоди за ґол. Вименки бавячох хтори направел тренер Вукчевич на початку другого полчасу ше добре указали. Матичови ше удало войсц до каребного простору Будучносци опрез самого ґолу и асистовац Мушицкому хтори дал ґол у 75. минути. По конєц змаганя Бачка предлужела зоз доминантним бависком, алє єй ше нє удало преобрациц резултат. Прешлей соботи бавели и други селекциї Бачкей. Подросток победзел Червену Гвизду зоз Нового Саду 5:4, пионире 2002. рок победзели ОФК „Кач” 3:2, а пионире 2004. рок победзели Слоґу з Темерину 5:0. Бачка ше находзи на трецим месце на таблїчки, а шлїдуюце змаганє бави на нєдзелю у Надалю процив Напредку. M. Рамач

34 РУСКЕ СЛОВО

УСПИШНИ ВИКЕНД ЗА ИСКРУ

ФК „Искра” – ФК „Єдинство” (Бачке Петрове Село) 5:2 (1:1) Фодбалске змаганє медзи Искру и Єдинством по позицийох на таблїчки могло би ше окарактеровац як дерби, понеже пред тим колом Искра була на пиятим, а Єдинство на шестим месце на таблїчки. Коцур: стадион ФК „Искра”, патрачох коло 200. Ґоли за Искру: Дьордє Бабич 2, Зоран Сердар, Душан Ваяґич и Марян Малацко по 1. ИСКРА: Ступар, Дамир Ґубаш, Зарин, Дрляча, Барович, Малеш, Малацко, Дамян Ґубаш, Бабич, Сердар, Ваяґич. Искра на самим початку бависка дзекуюци Ваяґичови дала ґол, алє тот ґол нє деконцентровал госцох котри пришли до Коцура ришени направиц нєсподзиванє, односно победзиц. Бавело ше твардо и оштро, за кажду лабду ше обидва екипи борели и углавним бавели на стредку терена. Медзитим, дзешец минути пред концом прешого полчасу Єдинство дало свой перши ґол и вировнало резултат на 1:1, та ше зоз тим резултатом пошло на одпочивок. Други полчас почал як и перши зоз швидким ґолом Искри котри дал Зоран Сердар, а же би ше нє случело же госци пред концом знова вировнаю резултат як у першим полчаше, остарал ше Дьордє Бабич котри у 60. минути звекшал резултат на 3:1 и оможлївел мирни финиш змаганя. После трецого Искрового ґолу, ентузиязем при госцох опаднул, так же ше помирели же ше до Бачкого Петрового Села враца з празнима „гарсцами”, та вецей нє нападали на ґол, як на початку змаганя. Шицки питаня коло сиґурного побиднїка змаганя ришел Марян Малацко котри 15 минути пред концом звекшал резултат на 4:1 за Искру. Медзитим, то

нє було шицко цо ше ґолох дотика на тим змаганю. После того високого резултату Искрово бавяче ше опущели, а госци то вихасновали, та три минути пред концом зменшали резултат на 4:2. Точку на тото змаганє положел Дьордє Бабич зоз своїм другим ґолом у остатнєй минути змаганя.

ПИОНИРЕ ОДБАВЕЛИ ДВА ЗМАГАНЯ Прешлого викенду свойо змаганя одбавели и Искрово младши катеґориї, односно пионире коцурскей Искри. Всоботу, 9. мая, бавели у Савиним Селу процив екипи Будучносц. Старши пионире одбавели нєришено 4:4, а ґоли за Искру дали Давид Дакич, Давид Гарди, Павле Човс и Данило Мезеї. Младши пионире заблїщали на змаганю, понеже победзели зоз високим резултатом 13:1, а ґоли за младших пионирох дали Давид Гарди 5, Душан Миличевич 5, Никола Адамович и Лука Чулибрк по 1 и єден автоґол Савиноселци дали сами себе. Внєдзелю, 10. мая, Искрово пионире у Коцуре бавели процив школи фодбалу „Ерцеґ Бори” и то комбиновано, и младши, и старши, и ту Коцурци триюмфовали. Искра победзела зоз 5:4, а ґоли дали Давид Дакич и Данило Мезеї по 2, a Павле Човс дал єден ґол.

После того, 18. кола, Искра на таблїчки прескочела Будучносц зоз Савиного Села, та є на 4. месце зоз 32 бодами. На нєдзелю Искра будзе госцовац у Бачким Ґрадишту дзе будзе бавиц процив Войодини. З. Колєсар 15. МАЙ 2015.

СПОРТ ОКРУЖНЕ ЗМАГАНЄ АТЛЕТИЧАРОХ–ШКОЛЯРОХ У ЗОМБОРЕ

КЕРЕСТУРСКА ДЗИВЧАТСКА ЕКИПА НАЙЛЄПША Концом прешлого тижня, 7. мая, у Зомборе отримане Окружне змаганє школярох основних и штреднїх школох у атлетики. На змаганю участвовали и школяре Основней и Штреднєй школи зоз домом школярох „Петро Кузмяк” зоз Руского Керестура. Наступели у дзивчатскей и хлапцовскей конкуренциї и призначели одлични успих. У конкуренциї дзивчатох змагали ше 4 основни школи – два зоз Зомбора и по єдна зоз Червинки и Руского Керестура. У дисциплини бежанє 100 метери Сабо Даяна освоєла перше место, Кристина Катона була друга у дисциплини бежанє на 300 метери, а Тереза Будински була треца на 600 метери. У дисциплини скаканє до висока перше место освоєле Антония Монар хтора прескочела палїцу на висини 1,50 метери. У скаканю до далєка Валерия Ковач освоєла друге место, а Славка Мудри була треца у руцаню кулї. Дзивчатска штафета 4 х100 у составе: Даяна Сабо, Кристина Катона, Валерия Ковач и Антония Монар зоз

Руского Кере стура завжала перше место на тим змаганю. У хлапцовскей конкуренциї зоз Руского Керестура змагали ше: Александар Митич – бежанє на 100 метери хтори завжал друге место; у дисциплини бежанє на 400 метри Стефан Цветичанин завжал треце место, а Страхиня Новаков у бежаню на 1 000 метери бул други. У дисциплини скаканє до висока, Томислав Япунджа завжал друге место, Деян Будински у скаканю до далєка бул треци, а Михайло Арва у руцаню кулї завжал треце место. Хлапцовска штафета 4 х 100 метери у составе: Бранкович, Цветичанин, Митич и Будински освоєла друге место.

Екипно, дзивчатска селекция завжала перше место, та ше пласовала на Медзиокружне змаганє хторе ше отрима у Новим Садзе. Хлапцовска селекция у екипним пласману завжала друге место и нє пласовала ше на шлїдуюце змаганє у Нови Садзе. Поєдинєчно, у катеґориї основних школох найлєпши були Иван Будински у руцаню кулї хтори бул прешвечлїво перши зоз резултатом 13, 27 метери, а у дзивчатскей конкуренциї Антония Монар у скаканю до висока з резултатом 1, 50 метери.А. П.

БАЧКА РУКОМЕТНА ЛИҐА

ПОБИДИ РУСИНОВИХ РУКОМЕТАШОХ

РК „Русин” – РК „Борец” 34:23 (16:12) Руски Керестур: стадион „Стара школа” патрачох 100. Судийове: Якович и Зелич. Седмерци: Русин 5–4, Борец 2–1. Виключеня: Русин 10, а Борец 12 минути. Бавяч змаганя: Саша Гербут. РУСИН: Милинкович, Мудри(3), Сивч, Семан (7), Катона, Дюрко, Боянович (4), Гербут (14), Бучко, Салак (1), Хома (3), Рац (2), Планчак. Прешлей соботи, на Кирбай, Русин досц лєгко звладал екипу Борца зоз Бачкого Ґрачцу. Гоч госци наявйовали же приходза по два боди на Кирбай до Руского Керестура, на терену у Старей школи то було иншак. Од 14. минути Русин превжал бависко до своїх рукох. У другим полчасу, дзекуюци свойому ґолманови Даниє- Боянович, Гербут (8), Пирожек, Салак (4), Дюрко, лови Милинковичови, дата можлївосц за контри, зоз ко- Рац (4), Планчак (1). Предпрешлого пиятку рукометаше Русина у Ґакове трих Русиново бавяче полнєли Борцов ґол. славели побиду. Од самого початку змаганя Русин воРК „Ґраничар” – РК „Русин” 20:29 (10:16) Ґаково: терен ОШ „Лаза Костич”, патрачох 50. Суди- дзел. Розлика ше нєпреривно звекшовала и на концу буйове; Янкович и Зелич. Седмерци: Ґраничар 3–2, Ру- ла 9 ґоли на хасен рукометашох Русина. Бавяче Русина син 1–1. Виключеня: Ґраничар 10, а Русин 4 минути. на тим змаганю указали одличне бависко и заслужую В. Сеґеди РУСИН: Милинкович, Мудри (8), Сивч, Семан (4), же би ше их похвалєло. 15. МАЙ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 35

БАЙ Р И К И Н Е Е В Р А У Л Т С С РЕ Е ПРЕ К М КИ С У Р У

РОК LXXI ЧИСЛО 19 (3628) НОВИ САД, 15. MАЙ 2015. РОКУ

■ КИРБАЙ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

Фото: Любомир Дудаш Инґе

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

ОТВОРЕНИ ДЗВЕРИ ОДДЗЕЛЄНЯ ЗА РУСИНИСТИКУ

■ 250 РОКИ

Обчекуєме Вас! Вецей информациї можеце достац на телефон 021/ 454-484.

Фото: Танита Ходак

Оддзелєнє за русинистику 16. мая 2015. року, од 10.00 по 13.00 годзин у учальнї 204/II отвори дзвери будуцим студентом!

ОБРАЗОВАНЯ У КОЦУРЕ