Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ЗОЗ НОВОСАДСКЕЙ „ПАХУЛЬКИ”

РОК LXXV ЧИСЛО 52 (3869) НОВИ САД, 27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

Фото: В. Вуячич

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

У ТИМ ЧИШЛЄ МУРОВИ КАЛЕНДАР ЗА 2020. РОК

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фото: Михаел Рамач

КРАЧУНСКО-НОВОРОЧНИ ПОПУСТ на шицки кнїжки „Руского слова” виноши 30 одсто, а будзе тирвац од 1. по 31. децембер 2019. року

Фотоґрафия: 0757P-B145 У проєкту идентификованя особох и подїйох зоз склєняних плочох фотоґрафох Будински зоз Руского Керестура, котру орґанизує Завод за културу войводянских Руснацох (ВР), а котри уж длугши час обявйовани на остатнїм боку новинох „Руске слово”, потребна векша помоц ширшей явносци. Явиц ше мож прейґ порученя на Фейсбуку або коментару на фотоґрафиї, на имейл zavod.rusini@gmail.com лєбо на телефон 021/548-421. Кажда информация значна. Дзекуюци фотоґрафийом хтори настали у фотоґрафскей роботнї Будинскових, а котри диґитализовани на склєняних плочох, зачува ше шведоченє о живоце людзох и подїйох и велїх податкох цо припадаю културноисторийному скарбу Руснацох на тих просторох.

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт податки.

ШЛЇДУЮЦЕ „РУСКЕ СЛОВО” ВИДЗЕ 10. ЯНУАРА 2020. РОКУ

ЩЕШЛЇВИ ВАМ ШВЕТА!

ВИНЧОВАНКА

ЗМИСТ

■ Тижньовнїк 4. Перше полрочє знова без шицких учебнїкох

■ Нашо места 6. СО Кула прилапела општински буджет за 2020. рок

■ Духовни живот 10–13. Крачун у Керестуре, Миколая у других парохийох

■ Економия 14. Манифестация Нови вина Потися” ”

Щешлїви крачунски швета и Нови 2020. рок, вельо здравя и особного щесца жичи Вам Новинско-видавательна установа „Руске слово”

■ Култура и просвита 18. Крачунски концерт у керестурским Доме култури

■ Литературне слово 19–21. Поезия и подобово прилоги

■ Людзе, роки, живот 26–27. Стретнуце: Бланка Боднарчук Чордаш з Керестура

■ Информатор

30–35. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 36–37. Треци полчас: Бициґлиста Боян Сивч зоз Кули

■ Интермецо 38–39. Горуци тепши Насловни бок: Новорочни мотив Автор фотоґрафиї: Михаел Рамач Шлїдуюце Руске слово” видзе ” 10. януара 2020. року як двочисло

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe/ки – Олена Планчак-Сакач, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Славица Фейса, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Андреа Медєши, Оля Русковски * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ”Maxima graf” Петроварадин * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

2 РУСКЕ СЛОВО

27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

ВИНЧОВАНКА

Щешлїви крачунски и новорочни швета шицким Руснацом и шицким добрим людзом з хторима жиєме. Жичиме вам вельо здравя, успиху и щесца у Новим 2020. року. Национални совит Руснацох

27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ПРЕДСТАВИТЕЛЄ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ У ВИДАВАТЕЛЬНЕЙ ХИЖИ „КЛЕТ”

УЧЕБНЇКИ ЗАРАБРОВАНИ У ПРОЦЕДУРОХ Перше полрочє школского року уж закончене, а як познате, школяре другей и шестей класи основней школи з наставу на руским язику, хтори ше школую по новим плану и програми, векшину учебнїкох ище вше нє маю, а анї ше точно нє зна кеди учебнїки буду готови

процесу друкованя вибраних учебнїкох хторе окончує Видавательна хижа „Клет” зоз Беоґраду, єст вельо ґарадичи, а тераз застановенє у Покраїнским секретарияту за образованє дзе ше одвива процес оценьованя преложених учебнїкох за цо глєдани додатни час до конца рока. Подобна ситуация и за припаднїкох других националних меншинох, та о тим було бешеди и на нєдавно отриманей Координациї националних совитох у Суботици. ЗНОВА „ОБЄКТИВНИ ПРИЧИНИ” Яка ситуация з учебнїками на руским язику, дознаваме у служби Националного совиту Руснацох. Секретар Совиту Таня Арва Планчак и предсидатель Вивершного одбору Желько Ковач, 18. децембра нащивели Видавательну хижу „Клет” хтора друкує и нашо учебнїки, понеже ше за ню опредзелєли наставнїки у наших школох дзе порядна настава на руским язику. – Гоч нам у предходней нащиви початком септембра, у „Клету” обецали же учебнїки буду по конєц октобра, тераз нам потолковали же ше им то нє удало пре обєктивни причини. Понеже уж конєц децембра, а учебнїкох нєт, у „Клету” зме достали одвит же ше застановенє случело при препатрачох учебнїкох у задлуженим секретарияту у Покраїни, т. є. у Педаґоґийним заводу. До Националного совиту нам преложени учебнїки сцигли концом новембра, понеже и то часц процедури, ми одобренє швидко дали, бо маме довирия до наших искусних прекладательох и лекторох. Алє, як гварим, у Покраїнским секретарияту тераз на препатраню чекаю 5–6 учебнїки, а за препатранє єдного предвидзени термин до 30 днї. Поправдзе поведзене, обєктивно то барз вельо за двох препатрачох за руски язик, кельо ше приявели на Конкурс хтори за шицки национални заєднїци у Покраїни розписує Педаґоґийни завод. Гоч предсидателька нашого Одбору за образованє пробовала найсц ище квалификовани особи за тоту роботу, то ше нє витворело, та мож повесц же ту вина и нашей заєднїци – потолковала Секретар Совиту Таня Арва Планчак.

4 РУСКЕ СЛОВО

Пред одходом до „Клету”, предстативелє нашого Совиту були у керестурскей Школи и бешедовали з просвитнима роботнїками о тей теми, же би знали и їх видзеня, та их пренєсли видавательови. – Наставнїки керестурскей школи, хтори преподаваю предмети за хтори хибя учебнїки, источасно и вибераю же чийо ше учебнїки будзе хасновац у тим школским року. Практично од нїх зме и дознали же их зоз Покраїнского секретарияту за образованє, обвисцели яка ситуация и же поднєсли молбу за предлуженє рока за оценьованє учебнїкох, понеже то нє сцигню по нови рок поробиц – дознаваме од секретара Совиту. ЄСТ И ТЕХНЇЧНИ ПРОБЛЕМИ По словох Арва Планчаковей, єдна з темох на розгварки у „Клету” були и учебнїки при хторих настали технїчни проблеми, а то було при учебнїкох ґеоґрафиї и историї. При нїх ше случело же у процесу коректури нє унєшени виправки, або унєшени часци текстох на даяким другим язику и подобне. То ше случело прето же тоту роботу окончує специялизована аґенция, а як потолковала секретар Совиту, и за тото уж найдзени одвитуюци ришеня. – То тирвало барз длуго, понеже тоти обидва учебнїки преложени и вилекторовани ище на початку юлия. Тих дньох нам до Националного совиту, конєчно сцигнул учебнїк з ґеоґрафиї же би ше на дало думанє. Значи, даскельо мешаци ше тот процес нєпотребно розцагнул. Но то и видавательом нове искуство и тераз зме винашли способ же би ше и тот технїчни проблем превозишло.

Заувага видавательови була же учебнїки за першу и пияту класу технїчно нїяк нє поробени, бо ше о пар тижнї почали розпадовац. Така ситуация була поготов з учебнїками з математики и биолоґиї и прешлого школского року, а того року су заменєни скоро цалей класи. Нє добре же у ситуациї без учебнїкох, нєпреривно исти дзеци, хторих залапела реформа прешлого школского року, з першей и пиятей класи, а тераз су друга и шеста – спатрела шицко тото Арва Планчакова. – Держава понагляла з реформу же би ю уведла прешлого школского року, место же би ше причекало рок, и шицко на мире пририхтало. Нє слово лєм о учебнїкох и нє лєм о националних меншинох, алє о комплетней образовней системи. Министерство було длужне отримац обуку наставнїком хтори викладаю предмети по нових наставних планох и програмох. Анї пол наставного кадру нє було на обуки – наглашела секретар Совиту Арва Планчакова. Совит уж контактовал и зоз Центром за нїзкотиражни учебнїки, дакедишнїм Заводом за видаванє учебнїкох, хтори видава учебнїки за руски якик, за грекокатолїцку виронауку и други нашо ориґинални учебнїки. – И то вельке питанє кеди буду учебнїки по нових наставних планох и програмох хтори ми уж на час обезпечели, а тиж и кеди будзе учебнїк за виронауку за 3. и 4. класу. Нє зна ше анї цо будзе з додатками за историю и подобову културу нашей заєднїци. Глєда ше и ту найвигоднєйше ришенє и, найлєпше би було кед би то ознова поробел тот Центер, а нє „Клетˮ хтори у тей часци тиж нє ма потребне искуство.■ М. Афич 27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

ПРИЄМ ЗА НОВИНАРОХ У ПОКРАЇНСКЕЙ ВЛАДИ

STANOVISKA

КОНТИНУОВАНА ПОТРИМОВКА МЕДИЙОМ

Фото: В. Вуячич

Традицийни новорочни приєм за новинарох, хторих привитала покраїнски секретар за културу, явне информованє и одношеня зоз вирскима заєднїцами Драґана Милошевич, отримани пондзелок, 23. децембра, у голу АП Войводини. Вона визначела же од кеди формована актуална Покраїнска влада, а то уж три и пол роки, обезпечена нєпре-

ривна потримовка медийом и возпоставене добре сотруднїцтво з нїма. Жадаюци же би то так було и убудуце, вона здогадла же директна и континуована финансийна потримовка двацец двом новином на осем меншинских язикох, чийо снователє национални совити, зоз 264 милиони динарох звекшана на 312 милиони, а звекшани и видвойованя прейґ проєктних софинансованьох на 70 милиони динари, у одношеню на прешли рок кед було видвоєне лєм 15 милиони динари. На териториї Войводини, гварела вона, ше водзи рахунку аж о 300 медийох, а финансийна потримовка хтора почала ище 2016. року будзе задаток и у 2020, бо то тирваце опредзелєнє Покраїнскей влади на чолє зоз Иґором Мировичом. Милошевичова тиж наглашела же є задовольна же ше Влади удало ришиц проблем дньових новинох на сербским язику „Дневник” и же вон и далєй виходзи, а окреме ше цеши же будинок Радио-телевизиї Войводини, хтори вецей як 20 роки стал звалєни и чия вибудов започала дзекуюци Покраїнскей влади, закончени и то вельки успих, понеже покраїнски явни медийни сервис ознова будзе робиц у адекватних условийох. Б. Х. Ц. 27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

Пише: Мирослав ЗАДРЕПКО, новинар

ДЕАВТОСТИҐМАТИЗАЦИЯ Єеееееей, иду швета, шицко красне, лампочки, писнї, нєроботни днї, журки и друженя, ю-ху... Прави ше плани хто дзе идзе, зоз ким, яка музика будзе, цо облєчиц, цо будзе за послуженє. Сумирує ше рок за нами, подцагує ше смужки и прави плани за нарок... Углавним ше так преславя наступни швета. Медзитим, велї дочекую швета зоз менєй ентузиязму. Могло би аж повесц, без нього. Дахто муши робиц, дахто можебуц страцел дакого, а дзепоєдним ше „увалєл” дахто кого нє можеме так лєгко вифуркац. Я дзешка помедзи, у лимбу. Можебуц будзем робиц, можебуц орґанизуєм дацо у власним доме, можебуц ше дистанцуєм од людзох, то шицко ище под знаком питаня, алє єдно знам – хто сиґурно будзе зо мну през швета: то моя нова „пайташка“, депресия. Ф32, як ю психиятри класификую у реґистру. Кед сце думали же тераз будзем ламентовац пре тоту дияґнозу, як ми чежко и подобне, погришно думаце. Мал сом намиру же бим гевтим хтори, на їх щесце, нє маю поняце же цо то Ф32, помогол, кельо можем, же би похопели, а гевтим хтори жию зоз тоту дияґнозу помогол, заш кельо можем, же би ше деавтостиґматизовали. Нє могол сом найсц лєпше слово, алє, розумице цо сцем повесц. За початок, задумайце, лєбо ше здогаднїце дакого хто дакеди през швета зламал ногу, лєбо достал запалєнє плюцох, лєбо му дияґностикована даяка озбильна хорота. Задумайце як тей особи од телїх вельких обчекованьох, шицко прешедло. Здогаднїце ше тераз, чи сце таку особу нагваряли же би ишла на преславу Нового року, лєбо по шпиваню. Лєбо чи бисце були у фазону „Дай, таргнї ше, видзиш же шицко супер, шицки нашмеяни, лєм ти без вязи”. Вироятно же нє. Е, исто вам так и зоз депресию, алє на квадрат. Кед дахто депресивни, таки слова єдноставно „но-но”. Яґод цо покалїчени нє може танцовац, так нє може анї депресивни буц весели и прето, нє правце будалу од себе зоз такима пробованями и нє трацце свой и його час и нерви на ялови и контрапродуктивни прешвечованя. Место того, опитайце ше им же чи можеце дацо за нїх поробиц, як цо бисце ше опитали и дакому хто ма рака, наприклад. З таким приступом, ем ше наисце интересуєце як му помогнуц, ем му даваце потримовку. Но, та, исте вам таке и зоз депру. То нє стан „смутни сом”, то баржей стан „нїч сом”, и кед дакого у такей ситуациї иритируєце зоз гайдеканьом и туню филозофию, лєм го дриляце же би ше чувствовал ище горше. Ище єдно „но-но”. Найлєпше цо можеце зробиц, то дац им до знаня же сце ту, же можу на вас раховац, вислухац их, облапиц, пробовац розумиц... И то – тото. И на концу, прецо сом тото шицко написал? Кед дахто зламе ногу, лєбо розбиє главу, о тим нє пише, та цо я ту допивам о депри тераз? Га, прето же депресия нєшка єдна з найрозширенших хоротох на швеце, прето же може мац фатални конєц, прето же є озбильна психиятрийна дияґноза и прето же є у нашим дружтве стиґматизована. Та прето, праве тераз кед швета, и кед депресивним людзом вельо чежше як звичайно, пишем тот текст. Прето же ше од депресивних „обчекує” же би були радосни як ви, а вони то, єдноставно, нє можу. Нє же нє сцу, алє точно, нє можу. Пишем прето же би и ви без „Ф” и ми зоз ню, похопели же то нє ганьба, алє цошка зоз чим ше жиє, бори и дацо цо ше победзує. Кед вас болї зуб, пойдзеце до зубара, кед болї шерцо до кардиолоґа, а кед болї душа идзе ше до психиятра. И як цо бисце дакому хто зламал ногу помогли пойсц до ортопеда, помогнїце и дакому зоз „зламану душу” же би пошол до психиятра. Можебуц му помогнєце виратовац ше, а о тим нє будзецє анї свидоми. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 5

НАШО МЕСТА СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ КУЛА

ПРИНЄШЕНА ОДЛУКА О БУДЖЕТУ ЗА 2020. РОК Дзешата схадзка Скупштини општини Кула отримана 20. децембра, на хторей одборнїки з векшину гласох прилапели Одлуку о буджету општини Кула за 2020. рок. Руководитель Оддзелєня за финансиї и привреду Општинскей управи Зоран Виґнєвич гварел же плановани приходи и приманя за шлїдуюци 2020. рок 1 578 793 000 динари, а исто тельо и плановани розходи и видатки у буджету. Як предсидатель општини Кула Дамян Милянич гварел, шицко цо дотераз финансоване и цо ше указало як добра пракса, будзе финансоване и у 2020. року. Вон окреме визначел два позициї у буджету хтори и скорей були доминантни, алє о нїх було менєй бешедоване. Слово о средствох за социялни даваня и потримовку фамелиї за хтори видвоєне вецей од 110 милиони динари, алє и за други програми як цо 50 милиони динари за финансованє и реґресованє превозу штредньошколцох на териториї општини Кула, за награди и стипендиї найуспишнєйшим школяром, як и за финансованє програмох хтори ше реализує прейґ Здуженя за помоц МНРО „Белава птица”, а чийо предвидзени средства векши за шейсц одсто, односно коло 28 милиони динари. Одборнїки потим принєсли Одлуку о здобуваню нєрухомосцох до явней власносци општини Кула зоз нєпоштредну догварку, зменшованю вредносци тей нєрухомосци, и о розписованю явней оглашки за оцудзенє нєрухомосци зоз явней власносци општини Кула. На дньовим шоре тиж прилапене: предкладанє Кадровского плану Општинскей управи Кула, предкладанє Ришеня

о даваню согласносци на Одлуку о вименкох и дополнєньох Статута Дома култури у Руским Керестуре, як и Ришенє о розришеню и менованю членох роботних целох (Комисия) Скупштини општини Кула. На схадзки прилапене и предкладанє о розришованю функциї директорки Дома култури у Сивцу Миляни Медоєвич, а функцию о. д. директорки тей установи у наиходзацим периодзе будзе окончовац Вера Ґолубович зоз Сивцу. На концу схадзки, придсидатель Милянич одвитовал и на питаня присутних одборнїкох, хтори були, медзи иншим, и о фабрики води у Руским Керестуре и Крущичу, як и о реконструкциї драги Керестур–Крущич. Предсидатель визначел же подписованє контрактох за тоти два фабрики води догварени за марец шлїдуюцого року. Преширйованє драги, кошта коло 80 милиони динари, а почнє кед ше достанє будовательну дозволу и док будзе красша хвиля. Ан. М.

МЕСНА ЗАЄДНЇЦА РУСКИ КЕРЕСТУР

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

СЦИГОЛ ОГНЬОГАСНИ КАМИОН

НОВОРОЧНО-КРАЧУНСКИ ВАШАР

Пондзелок вечар, зоз сирену з Огньогасного дома, ДОД означело же зоз Беоґраду привежени огньогасни камион, хтори одтераз будзе реґистровани на керестурске Добродзечне огньогасне дружтво (ДОД). Камион зоз 2001. року и зоз капацитетом од 4 500 литри води, як гваря зоз ДОД-у будзе цалком достаточни за Руски Керестур, а Дружтво годно хасновац и дотерашнї, стари камион хтори ма капацитет 2 200 литри води. Як предсидатель Совиту Месней заєднїци Владимир Олеяр визначел, купованє камиона кус потирвало, понеже огньогасни камиони на предай у Сербиї нєт вельо, а купованє у иножемстве зоз средствами з хторима розполагало ДОД нє було можлїве. – Камион коштал 20 000 евра, а кед повем же цена нових огньогасних камионох у иножемстве, поведзме у Горватскей, виноши коло 120 000 евра, а у Сербиї чежко найсц огньо-

6 РУСКЕ СЛОВО

гасни камион на предай, вец цалком ясне прецо купованє камиона нє було єдноставне и вимагало дакус часу. Но, без огляду на шицко, барз зме задовольни же камион сцигол и же шицко добре прешло – гвари Олеяр. Здогаднїме, зберанє добродзечних прилогох за купованє огньогасного камиона тривало од 11. марца по 10. май. Попри жительох Руского Керестура и приватних поднїмательох, у акциї участвовали и 25 керестурски фамелиї зоз Канади, зоз городох Саскатуну (Saskatoon) и Норт Бетлфорду (North Battleford). У акциї назберане 2,5 милиони динари, а на тоту суму дониране ище 600 000 динари зоз Општинскей управи як и 3 500 евра од людзох зоз иножемства. На концу Олеяр поручел же шицки члени Месней заєднїци гражданом Руского Керестура жадаю щешлїви крачунски и новорочни швета. Ан. М.

У Руским Керестуре, уж традицийно, Новорочно-крачунски вашар успишно орґанизовани у Основней и штреднєй школи зоз домом школярох „Петро Кузмякˮ.

Як гварела Наталия Будински, за тоту нагоду шицко пририхтали школяре зоз своїма наставнїками и учительками. – Понеже вашар ма уж длугу традицию, школяре указую свою креативносц на рижни способи, алє и свой дух заєднїцтва – виявела Будинскова. Назберани 82 000 динари буду наменєни школяром школи хторим то найпотребнєйше. Окрем вредних пколярох котри напревели рижнородни прикраски и дробни колачи за наиходзаци швета, донатор на Вашаре бул и склорезач Михайло Катона. Ол. Ж. 27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

mesta@ruskeslovo.com

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ЗАКОНЧЕНИ ПРЕВЕНТИВНИ СИСТЕМАТСКИ ПРЕПАТРУНКИ ДЗЕЦОХ

ВЕЛЇМ ПРЕПОРУЧЕНЕ ПЛЇВАНЄ

У керестурскей здравственей амбуланти на педиятрийским оддзелєню закончени превентивни систематски препатрунки дзецох котри ходза до трецей, пиятей и седмей класи. Препатрени осемдзешат дзевецеро дзеци, а одволанє було подполне. О тих препатрункох и о заключеньох котри мож вивесц, побешедовали зме зоз дохторку общей медицини котра на специялизациї педиятриї и источашне роби у Керестуре – др Марияну Кастратович Остоїч. На истим оддзелєню єй помага и педиятрийна шестра Милица Йованович. – Систематски препатрунки зоз законом обовязни и поряднє ше их окочує, а одволанє було барз добре, шицки поволани ше одволали. На препатрункох ше дзецом мерало висину, чежину, препатрало талпи, мерало прицисок, слухало плюца, опатрало гарло, препатрало вид и цалосне триманє – практично то комплетни препатрунок дзецох. До тих препатрункох уключена и стоматолоґийна служба, а школяре пиятей и седмей класи превентивно цагали крев – гварела др Остоїч. Кед лїкаре на тих препатрункох обача даяки проблем, такой дзеци посилаю далєй ґу специялистом, зависно од проблематики. Як визначела дохторка, ґенерално при децох найвизначнєйши проблем зоз нєадекватним триманьом цела. То хорота нєшкайших дзецох, котри наставаю пре нєадекватни активносци. Дзеци з таким проблемами послани ґу физиятрови дзе достали вежби. Им ше препоручує плїванє, котре найлєшпи спорт за таки файти охореньох. Найважнєйше, з оглядом же то превентивни препатрунки, на час обачиц проблем котри мож ришиц. – За вид, конкретно, окреме значне же би ше проблем на час обачело и дзецко послало ґу офталмолоґови, же би ше вид кориґовало. Тиж так и при деформациї похребци-

ни значне реаґовац на час и вежбац. Потребне же би и дзеци и родичи сотрудзовали, бо кед достаню вежби, а нє вежбаю, то як кед бизме нїч нє поробели. Єден зоз очиглядних проблемох то прейґмирна затитосц, алє и нєнакарменосц дзецох. Тот проблем нам гутори же ше дзеци нє костираю адекватно, частейше єдза такволани „фаст фуд”, чипс, смоки и заєдр Марияна даня котри нє квалитетКастратович Остоїч ни. Шицко би то требало вируциц, алє на тото найвецей можу мерковац родичи. Родичи би мушели и опомнуц дзеци кед видаза же нєправилно шедза и надпомнуц им же би ше випросцели и же би обрацели увагу на правилне костиранє. – Гоч кеди, и дзеци и родичи можу присц ґу нам и посовитовац ше. Робиме пондзелок, стреду, штварток и пияток, док вовторками робиме у Крущичу. Штвартками роби и совитовалїще за беби. Гоч цо потребне, ми вше жадаме помогнуц. Тото сом надпомла и дзивчатом на прептрунку же, кед же им дацо нє ясне, окреме кед у питаню интимна гиґиєна зоз котру ше тераз помали починаю стретац, най ше ґу нам шлєбодно приду опитац. Окремну увагу зме обрацели дзвичатом на менстурални циклус, бо тота проблематика тим младшим покус нова – визначела др Кастратович Остоїч. Ол. Ж.

АКЦИЯ ЖЕЛЄНИ ТИДЗЕНЬ У АП ВОЙВОДИНИ” ”

ВЕРБАС БОГАТШИ ЗА 500 МЛАДИ ДРЕВКА ЧАРНЕЙ СОСНИ И того року Вербас часц акциї ,,Желєни тидзень у АП Войводини”, котра 2. децембра почала у Новим Садзе. Тота активносц установена на основи Декларациї о защити животного стредку котру прилапела Скупштина Войводини, на предклад Покраїнскей влади, а тирвала по 6. децембер. У єй рамикох, на желєних поверхносцох коло явних установох у цалей Покраїни буду посадзени 10

27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

тисячи нови млади древка тополї, брези, чарней сосни, дубу и каталпи. Акция ожелєньованя и полєшованя поверхносцох коло явних установох у Вербаше почала 5. децембра, кед посадзени перши млади древка чарней сосни, од предвидзених 500, на поверхносци коло Общого шпиталю Вербас и Ґеронтолоґийного центру. Ґу акциї ше придружели представнїки локалней самоуправи и тей здравственей установи, та перше древко посадзели предсидатель општини Вербас Милан Ґлушац, совитнїк предсидателя општини Предраґ Роєвич и помоцнїк директора за правни, кадровски, общи и тенїчни роботи ОШВ Миодраґ Шошкич. Явни подприємства ,,Сербиялєси” и ,,Войводиналєси” даровали дравка за тоту акцию. Попри Нового Саду и Вербасу, акциї ожелєньованя буду орґанизовани и у Бачким Петровцу, Зренянину, Мачванскей Митровици и Руми, у установох чий снователь АП Войводина – у социялних и здравствених установох, основних и стреднїх школох и предшколских установох. О. Р.

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА У ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

ДЮРДЬОВ ШЕ НАЙМЕНЄЙ ПОЛЄШУЄ У тей часци рока ше найчастейше садзи млади древка, та то так и у општини Жабель, точнєйше на одредзених местох. У Дюрдьове ше найменєй полєшує простор, а гоч єст план полєшованя, нєт и реализациї. У Ґосподїнцох валалске Еколоґийне здруженє „Баґрен били”, алє и совит Ме сней заєднїци, часто садза древка. Цо лєгко обачиц. Остатню таку акцию мали вяри, кед по садзели древка на трох ме стох у валалє дзе ше валачанє найчастейше одпочиваю. На тих ме стох ше уж роками поряднє садзи древка, одно сно полєшує про стор. З тим ше Дюрдьов нє може поцешиц. Остатня векша акция садзеня древкох була пред вецей як дзешец-петнац роками. Теди посадзени древка вонконцом драги Дюрдьов–Жабель. У тим року у местох општини найвецей древка засадзене у Чуроґу. Тей єшенї Чурожанє пензионере, школяре и велї роботнїки зоз чолнїками општини, предсидательом општини и водзацим кадром явних подприємствох, на пажици коло витерняку на виходзе

НОВИ АВТО ЦЕНТРУ ЗА СОЦИЯЛНУ РОБОТУ

зоз Чуроґу, а у напряме Бачкого Ґрадишта, засадзели аж пейцсто млади тополї. У рамикох тей акциї „Желєна нєдзеля у Войводини” у першим тижню децембра на териториї Покраїни Войводини посадзене коло дзешец тисячи древка тополї, брези, чарней сосни, дубу и каталпи. С. С.

Опрез будинку Општини Жабель у Жаблю, перших дньох децембра чолнїки општини представительом Центра за социялну роботу „Солидарносц” зоз Жаблю святочно уручели ключи од новей превозки. Нови авто донация Општини Жабель и Фиат 500Л уручел предсидатель Општини Жабель Чедомир Божич директорки Центра Наташи Лукич, а за потреби каждодньового функционованя на роботи – Тота превозка нам барз помогнє, понеже зме часто на терену, часто превожиме наших хасновательох и хасновательки, змесцуєме до прилапююцих станїцох и домох. Дзекуєме локалней самоуправи же нам помага у тим, у чим ресорне министерство у тей хвильки нє може помогнуц – гварела директорка Лукич. Попри порядних средствох на рочним уровню, локална самоуправа за Центер видвоює додатни средства за потреби през рок. – У прешлим периодзе зме ше порадзели же ше им обезпечи авто, понеже нам гварели же маю потребу за нїм, та з буджета општини видвоєне коло 1 400 000 динари. Помоц од локалней самоуправи можу обчековац и у наиходзцим периодзе – гварел предсидатель Божич. Окрем тей донациї, Општина обезпечела средства за зогриванє у дньовим центру котри ше находзи у рамикох Центра у Жаблю. С. С.

8 РУСКЕ СЛОВО

КАЖДЕ ЗНА СВОЙО ДЛУЖНОСЦИ И того року Явне комуналне продпиємство „Чистота” Жабель по поступку явней набавки, за розчисцованє шнїгу анґажовала Доо „Тадис” зоз Ґосподїнцох. Главни драги у местох Општини Жабель, медзи котрима и главна драга вонконцом Дюрдьова, отримує Подприємство „Драги Сербиї”, а другорядни ЯКП „Чистота” зоз Жаблю. Понеже воно нє ма свойо машини, каждого року опредзелює средства за тоту дїялносц, а за тоту жимску сезону зоз буджета општини видвоєне коло милион тристо тисячи динари зоз порцию. И того року буду анґажовани пейц машини. По єдна за кажде општинске место и ище єдна котра розчисцує стару драгу ґу Зренянину, од семафора у центру Жабля по крижанє з маґистралну драгу Нови Сад–Зренянин, алє и за розчисцованє паркох, менших улїчкох и друге цо потребне. О винїмкових ситуацийох у местох Општини Жабель одлучує Општински штаб за позарядово ситуациї чийо члени и предсидателє Месних заєднїцох. Вони маю обовязку надпатрац у яким стану вжиме драги у їх валалу, алє и знац яку хвилю наявюю фаховци. Доо „Тадис” зоз Ґосподїнцох анґажоване од 15. новембра того року по 31. марец 2020. року. З остатнїм рахунком за виношенє шмеца Явного комуналного продпиємства „Чистота”, хаснователє, односно шицки ґаздовства, обисца у местох општини достали обвисценє же кажде длужен опрез свойого обисца розчисциц шнїг, а у обвисценю наведзена и кара за потупенє. С. С. 27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

mesta@ruskeslovo.com

У ОВОДИ У КОЦУРЕ

МОТОРКАШЕ ОБРАДОВАЛИ НАЙМЛАДШИХ

Коцурску Предшколску установу ,,Герлїчка” пондзелок, 23. децембра, нащивели члени Мото-клубу „Пеґасус” зоз Коцура котри, пооблєкани до Дїдох Мразох, дзецом подзелєли пакецики з нагоди крачунских и новорочних шветох. Нашмеяни дзеци, зоз писню дочекали веселих Дїдох Мразох, а одрецитовали им и пригодни писньочки о тих наиходзацих, дзецом, найрадоснєйших шветох. Моторкаше у червених шапочкох дзецом подзелєли вецей як 150 пакецики, котри з часци финансовали члени Клуба зоз власних средствох, а з часци Општина Вербас. О. Р.

КУЛА

ПРОГРАМА НА ШВЕТО

Фото: ш. М. Воротняк

У полней церкви священомученїка Йосафата у Кули, 19. децембра преславене швето Св. Миколая на Службох Божих на 8 и 17 годзин, а з тей нагоди дзеци нащивел и св. Миколай и подзелєл 60 дарунки. Раншу Службу служел парох кулски о. Дамян Кича ЧСВВ, а вечаршу капелан о. Платон Салак ЧСВВ, на хторей було и мированє. По Служби дзеци хтори уча українски язик зоз учительку Надїю Воротняк порихтали пригодну програму у хторей винчовали и шпивали на чесц св. Миколайови и його чеснотом, насампредз дарованю. М. А.

27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

ОТРИМАНИ КРАЧУНСКИ ВАШАР У ШКОЛИ

ДОБРЕ РОЗПОЛОЖЕНЄ И ГУМАНОСЦ У физкултурней сали Основней школи „Братство єдинство” у Коцуре прешлого пиятку, 20. децембра, бул отримани гуманитарни Крачунски вашар. Шицки нащивителє того дня могли купиц прикраски и рижни предмети, икебани и вшелїяки лакотки котри школяре сами направели вєдно зоз своїма учительками, наставнїками и родичами за тоту нагоду. Школска сала того дня була виполнєна зоз креативнима прикрасками и смачнима колачами, а нє виостало анї фотоґрафованє зоз Дїдом Мразом. Кажде оддзелєнє представело свойо понукнуца, а вашар бул вельки и добре нащивени. Добре розположенє и гуманосц виполнєло шицки просториї тей валалскей школи. Назберане 110 тисячи динари, а шицок пенєж будзе унапрямени за дальше лїченє школяра тей Школи Матея Дудаша, котри охорел од дистрофиї мускулох и ма ше пойсц лїчиц до иножемства. О. Р.

КАРИТАСОВА АКЦИЯ ДУНЦ ШПАЙЗ” ”

ПОМОЦ ФАМЕЛИЙОМ Прешлих дньох волонтерки Каритасу у Коцуре роздзелєли помоц котра назберана под час акциї ,,Дунц шпайз”. Тота гуманитарна акция тирвала од 1. по 28. новембер, а облапяла зберанє помоци у поживи и стварох котри мож найсц у шпайзу, як и средства за гиґиєну. Числени гражданє указали добру дзеку, та назберани намирнїци и рижни средства у тей гуманитарней акциї. Помоц роздзелєна 33 худобним фамелийом коцурскей парохиї. Орґанизатор тей акциї бул Парохиялни Каритас ,,Марийов дом” Коцур. О. Р.

РУСКЕ СЛОВО 9

ДУХОВНИ ЖИВОТ

У ПАРОХИЇ СВ. МИКОЛАЯ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ПРЕСЛАВЕНЕ РОЖДЕСТВО ХРИСТОВО – КРАЧУН

НАЙВЕКШИ ДАР ЛЮБОВИ БОЖЕЙ Богослуженя предводзел наш епарх владика кир Георгий Джуджар, хтори пожадал же би ше нам умножела любов до Бога и до наших ближнїх. У церкви було вирних з домашнєй парохиї, алє и велїх госцох, а традицийно, ходзело ше и по шпиваню – Зоз народзеньом сина Божого, склонєте препреченє котре було медзи Богом створительом, и медзи створеньом, чловеком. Од теди, кажди хто вери до сина Божого, хто го прима и прилапює, хто жиє по його заповидох, намага ше и трудзи у жемским живоце, може войсц до вичного живота. Прето народзенє Спасителя то найвекши дар Божей любови хтора нє ма цену – визначел наш епарх преосвящени владика кир Георгий Джуджар, винчуюци швето Рождество Христово – Крачун у парохиї св. оца Миколая у Руским Керестуре, на Вилїю и на архиєрейскей Служби Божей на Перши дзень швета, 25. децембра у катедралним храме. – Прето, най народзенє Спасительово будзе за нас обявенє Божо у наших шерцох, и жридло радосци, най утвердзи нашу виру до Божого стараня над нами, най улєє до нас надїю же ше нашо намаганя сполня,

СВЯЩЕНЇКИ НА БОГОСЛУЖЕНЬОХ Крачунски богослуженя предводзел владика Георгий Джуджар, а сослужели домашнї парох керестурски о. Михайло Малацко, з України пришол о. Виталий Лотоцкий ЧСВВ, парох новосадски о. Юлиян Рац, кулски о. Дамян Кича ЧСВВ, бачински о. Дарко Рац, старовербаски о. Алексий Гудак, беркасовски о. Владимир Еделински Миколка, кулски капелан о. Платон Салак ЧСВВ, и домашнї капеланє о. Владимир Медєши и о. Михайло Шанта, котри тиж и парох индїйски, а придружел ше и шидски парох о. Михайло Режак.

10 РУСКЕ СЛОВО

та най нам умножи любов до Бога и до наших ближнїх. Най шветло тей зарї котра одведла мудерцох ґу Исусови, швици у наших шерцох, най будзе за нас тот драгоказ на драгох нашого живота и най нам Исус народзени да свой благослов, прошвици нас зоз своїм шветлом правди, справедлївосци и любови – повинчовал владика Георгий по Всеночним, як и на Архиєрейскей Служби Божей. Глїбокей крачунскей радосци на Архиєрейскей Служби Божей допринєсол и домашнї Хор катедрали св. оца Миколая и Дома култури Руски Керестур под руководзеньом Лидиї Пашо, та дзияк Янко Виславски, хтори провадзели богослужебни шпиви и крачунски коляди. На Литурґиї у нашей катедрали, першираз дияконовал Славко Чизмар, котрого владика на початку представел же є син керестурскей парохиї, котри школи закончел у Риме, же го потим живот одведол до Французкей, а того року є пред Вельку ноцу у Паризу пошвецени за диякона. На богослуженьох було вирних нє лєм з домашнєй парохиї, алє и госцох, окреме на Всеночним хторе було у Вилїйовей ноци на 23 годзин. Крачунску подїю зоз колядованьом глашели и наймладши Керестурци та и леґинє и дзивки хтори отримую давни обичай ходзеня по шпиваню по обисцох своєй родзини и познатих, а традицийно було шпивачох и зоз околних местох. На Други дзень Крачуна були штири Служби Божо у церкви и пията у манастире малих шестрох, на шицких було и мированє, а богослуженя були и на Треци дзень Крачуна кед ше здогадує першого мученїка Штефана.■ М. Афич 27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

duhovni@ruskeslovo.com

ПРЕСЛАВЕНЕ ШВЕТО СВЯТОГО МИКОЛАЯ КОЦУР

МОЛИТВА И ПИСНЇ У грекокатолїцкей церкви Успения Пресвятей Богородици у Коцуре, 18. децембра, после всеночного отримана програма на чесц святому Миколайови. Програму пририхтали дзеци зоз вироучительку Ксению Бесерминї. Вони з радосцу дочекали Миколая, а з писнями и рецитациями го велїчали и добри дїла котри робел за своїх ближнїх. Числени вирни пришли на програму, а по законченю Миколай дзецом подзелєл коло 200 пакецики. Ютредзень, 19. децембра, з нагоди швета Святого Миколая було и мированє. Числени вирни того дня були на Службох и з мированьом преславели тото швето, а зоз молитву и писнями возвелїчали святого Миколая. Службу Божу на 6 годзин вечар служел парох коцур-

ски о. Владислав Рац, а вирних споведал о. др Яков Кулич. Обидвоме и мировали шицких котри були того вечара у церкви. О. Р.

ДЮРДЬОВ

БЕОҐРАД

ЛЮБМЕ КАЖДОГО ЧЛОВЕКА

ПРИХОДЗА НОВИ ФАМЕЛИЇ

З нагоди швета Св. Миколая, котре ше по юлиянским календаре преславює 19. децембра, вечар пред тим, стреду 18. децембра у дюрдьовскей церкви Рождества Пресвятей Богородици було всеночне и мированє, а дзеци достали покецики за котри подзековали зоз пригодну програму. У полним храме служел домашнї священїк о. Михаил Холошняй, а члени Церковного одбору дзецом подзелєли сто двацец пакецики. – Миколайови треба одвитовац на дарунок, а найлєпше так як и вон, котри любел дзеци и шицких людзох, же бисце ше старали о других и любели Господа, Пречисту Дїву Марию, шицких святих и шицких ваших домашнїх, блїзких, родзину, пайташох, пайташки, каждого чловека. Так же цали свой живот будзеце жиц по християнски – гварел о. Михаил. Пред мированьом, а першираз у церкви з тей нагоди була кратка пригодна програма дзецох хтори ходза на виронауку зоз Основней школи, котри шпивали и рецитовали о Святому Миколайови. Пририхтала их, їх вироучителька Лидия Кухар. Пакецики и того року, по традициї обезпечени зоз парохиялней каси и дзекуюци донатором. На Богослуженю ше першираз зогривалоа церкву одкеди, у тим року, поставени нови мраморни цегелки и партерне зогриванє. С. С.

После вечаршей Служби Божей у церкви Христа Краля у Беоґрадзе, 22. децембра, у улїци Крунска 23, дзе однєдавно преселєна наша парохиялна заєднїца Кирила и Методия, отримана кратка програма на чесц св. Миколая. У програми участвовали дзеци фамелийох Мельничук, Бучко, Бесерминї,

Няради и Питка, а 15 пакецики подзелєл Миколай даваюци им совит, за правдиве щесце кед ше дарує другим. И на тот завод першираз пришли на нову локацию три нови фамелиї, котри звекшали тоту нєвельку нашу церковну заєднїцу. Шлїдуюци раз вирни ше стретню 5. януара, на пол пиятей, а 6. януара, на Вилию, после Служби Божей на пол пиятей, двойо дзеци приму Першу Святу Причасц. о. В. В. 27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

РУСКЕ СЛОВО 11

ДУХОВНИ ЖИВОТ

ПРЕСЛАВЕНЕ ШВЕТО СВЯТОГО МИКОЛАЯ НОВИ САД

ШИЦКИ ДОСТАЛИ РУСКУ КНЇЖКУ

Фото: В. Вуячич

Новосадянє преславели швето святого Миколая зоз дзелєньом 57 пакецикох у полней Церкви св. апостолох Петра и Павла внєдзелю, 22. децембра, на Служби Божей хтору служел парох о. Юлиян Рац. Вон подзековал спонзором и НВУ „Руске слово”, бо кажде дзецко у пакецику достало руску кнїжку. На концу Служби до церкви пришол Миколай и надпомнул же му барз мило же пришол, а вец ше опитал дзецом же чи ходза на виронауку и чи су добри. Дзеци, хторих пририхтали вироучительки ш. Винкентия и Мелания Римар добродїя дочекали зоз шпиванку „О хто, хто, Миколая люби” и зоз словами же вони шерца свойо отвераю и дарунки чекаю. Обецали же на виронауки научели любиц шицких, буц послухни, правдолюбиви, каждому помогнуц, буц подзековни и благодарни. М. Г. К.

Фото: О. Стецюк

ИНДЇЯ

ДАРУНКИ ОД НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ У Индїї, у полней церкви Успения Пресвятей Богородици, Святи Миколай подзелєл пакецики 22. децембра, после Служби Божей хтору служел о. Михайло Шанта. З тей нагоди, як нам гварела Оксана Стецюк, порихтана програма у хторей участвовали дзеци хтори уча українски язик у Индїї, а пакецики достати од Националного совиту українскей националней меншини. Меншим дзецом, хтори нє ходза до школи, дарунки обезпечели родичи. М. Г. К.

ОПШТИНА ШИД

ДОБРИМ ДЗЕЦОМ ПАКЕЦИКИ Святи Миколай нащивел и грекокатолїцки церкви у општини Шид и добрим дзецом подзелєл пакецки, без санкох и по хвилї хтора випатрала як ярня, а перше пришол до церкви у Бикичу. Ту го привитали дзеци, їх родичи, баби, дїдове и парох о. Владимир Еделински Миколка хтори порихтал виронаучни дзеци же би Миколайови рецитовали, а вон им подзелєл 32 пакецики. После Бикичу драга го водзела до Шиду, дзе го привитали числени дзеци. Пред тим як цо подзелєл пакецики, рецитовали виронаучни дзеци и дзеци хтори ходза на факултативни годзини руского язика з елементами националней култури, хторих пририхтали о. Михайло Режак и наставнїца Златка Сивч Здравич. Миколай у Шидзе подзелєл 65 пакецики. У Беркасове, гоч нє було вельо дзеци, було весело и воронаучни дзеци, хторих пририхтал парох о. Владимир Еделински Миколка, рецитовали Миколайови, а вон им подаровал 13 пакецики. Вл. Дї.

12 РУСКЕ СЛОВО

27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

duhovni@ruskeslovo.com

ПРЕСЛАВЕНЕ ШВЕТО СВЯТОГО МИКОЛАЯ СТАРИ ВЕРБАС

РА ДОСНИ ДОЧЕК

У старовербаскей парохиї Покрова Пресвятей Богородици, вочи швета Святого Миколая, 15. децембра, после шпиваней Служби Божей, була орґанизована пригодна дзецинска програма. Програму на чесц Миколайови виведли виронаучни дзеци и тоти котри уча руски язик, а пририхтала их учителька Славица Мали. Парох старовербаски о. Алексей Гудак подзековал учительки Малийовей, як и шицким присутним котри пришли преславиц тото швето, а з тей нагоди подзелєни 58 пакецики. О. Р.

НОВИ ВЕРБАС

ОДВИТОВАЛИ НА ШИЦКИ ПИТАНЯ

Парохию Святого Владимира у Новим Вербаше, вочи швету Святого Миколая, 15. децембра, по сле шпиваней Служби Божей нащивел тот популарни дародавец. Добродїй побешедовал зоз дзецми о молитвох и духовних писньох, а вони радосно одвитовали на шицки питаня котри им поставял. Парох нововербаски о. Иґор Вовк под зековал шицким присутним котри пришли пре славиц тото швето, а з тей нагоди дзецом були под зелєни коло 30 пакецики. О. Р.

СРИМСКА МИТРОВИЦА

ҐОСПОДЇНЦИ

ДЇЛА ЗА ПРИКЛАД

ДЗЕЛЇМЕ ЛЮБОВ

Числени дзеци дочекали св. Микола у Сримскей Митровици внєдзелю, 22. децембра, после Служби Божей зоз писнями, рецитациями и музичнима точками. Присутним 96 дзецом св. Миколай подзелєл пакецики и пожадал им же би були праве шветло котре будзе швициц зоз добрима дїлами у своїм каждодньовим живоце у своїм окруженю. Дзеци котри уча українски язик пририхтала за програму учителька

27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

Славица Канюґа, а руски дзеци пририхтала пензионована учителька Нада Колесар Адамович. Окрем рецитацийох, на флаути грала Леа Недимович, на тамбурки Даниєла Ярий, а на ґитари Боґдан Ходоба, котри виведли познати традицийни мелодиї. И з тей нагоди митровицки парохиянє донирали коло 15 пакецики особом з окремнима потребами и тром фамелийом котри маю по штверо дзеци. о. В. В.

Швето Святого Миколая означене и у церкви Святого архангела Михаїла у Ґосподїцох. По Служби Божей, котру служел домашнї священїк о. Михаил Холошняй, члени Церковного одбору подзелєли двацец пейц пакецики дзецом у церкви, а дзешец буду гевтим котри нє могли присц на Службу. Буду им однєшени до обисца, а то и того року оконча члени Церковного одбору котри ше стараю о своїх парохиянох и жадаю же би нє бул нїхто занєдзбани. Пакецики купени од церковного прилогу. У казанї о. Михаил гуторел о Святому Миколайови котри дзечнє даровал другим, алє и ми треба же бизме з другима дзелєли тоту любов дарованя. С. С.

РУСКЕ СЛОВО 13

ЕКОНОМИЯ ТУРИСТИЧНА ОРҐАНИЗАЦИЯ ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

НАГРАДЗЕНИ НАЙЛЄПШИ ВИНА

Туристична орґанизация Општини Жабель всоботу, 14. децембра, орґанизовала дзевяту Манифестацию „Нови вина Потися” на котрей представени вецей сорти винох котри наградзени у трох катеґорийох

ащивителє мали нагоду коштовац рижних файтох вина самостойних продуковательох вина, винских здруженьох и винарийох зоз вецей општинох Потиского реґиону – зоз Жаблю, Чуроґу, Темерину, Бечею, Тароша, Сримских Карловцох, Княжевцу, Молу, як и з других местох. Окрем вина, а попри музики тамбурашох, нащивителє могли коштовац и домашнї поживово продукти поднїмательох и поднїмателькох зоз општинских местох, медзи нїма и колачи и лакотки СЗР „Миньон” зоз Дюрдьова. ОЦЕНИ И НАГРАДИ ЗА ВИНА У ТРОХ КАТЕҐОРИЙОХ У рамикох Манифе стациї бул и вибор найлєпших винох у трох катеґорийох. Продукователє найлєпших винох до стали Подзекованє и медалю, за винїмкови квалитет вельку златну медалю, як и за перше ме сто златну, за друге ме сто стриберну и за треце ме сто бронзову медалю. Прикладнїки вина ше придавало у тижню пред Манифе стацию, од пондзелку, 9. децембра, по стреду, 11. децембра. Сцигли и оценьовани пейдзешат пейц прикаднїки винох зоз Потиского реґиону. У катеґориї билих винох сцигли двацец шейсц прикладнїки, а як найлєпше вино у тей катеґориї преглашене вино Дружтва приятельох заградки зоз Темерину. У катеґориї „розе” вина, од штернац прикладнїкох за налєпше вино наградзени продукователь „Кум МП” зоз Чуроґу, док у катеґориї червених винох оценьовани петнац прикладнїки, а за найлєпше вино медзи нїма преглашени вина Ласла Горвата и Яноша Кабача зоз Темерину. Вони до стали по вельку златну медалю, а златни медалю до стали ище єденац представителє, стриберну осем, а бронзово дзеветнац представителє шицких трох сортох вина. Уручена и єдна бронзова медаля за

14 РУСКЕ СЛОВО

шилер (найлєпше бантске вино цмей целовей фарби, хторе ше до става з мишанїни вецей файтох грозна). Вина оценьовала фахова комисия у чиїм со ставе фаховцох зоз медзинародним искуством: Любица Радан, Неманя Томич и Владимир Пушкаш. ЦИЛЬ – ПРОМОЦИЯ И РОЗВИВАНЄ ТУРИСТИЧНОГО ПОТЕНЦИЯЛУ Туристична орґанизация Општини Жабель пред дзевец роками почала орґанизовац Манифестацию „Нови вина Потися”, бо Потиски реґион бул слабо розвити кед слово о винским туризме. – Було мало винїци и мале число винарох, алє добри потенциял. У тим реґону часто винаре куповали грозно зоз других реґионох, зоз Сербиї и Македониї и продуковали свойо вино. У Општини Жабель зме мали винїци лєм на Бисерним острове, медзи Чуроґом и Жабльом, єдну реґисторвану винарию и єдно здруженє винарох, а нє було их вельо анї у другох потиских општинох. После дзевец рокох маме пейц реґистровани винариї у Потисю, вони активни у винским туризме, и туристи их нащивюю – гварела Мария Чупич, директорка ТОО Жабель. Шлїдуюцого року будзе ювилейна, дзешата Манифестация, та дирекорка Чупич наявела же на нєй будзе надосц красни иновациї. Едукативна часц Менифестациї и того року прицагла увагу числених продуковательох вина. Фахово преподаваня були на тему практични совити менших продуковательох за продукцию вина, як и о комуникациї и анимациї нащивительох зоз обласци погосцительства. Манифестация отримана у ресторану „Наша ловарска приповедка” у Жаблю. Финансово ю потримали Општина Жабеь, Министерство тарґовини, туризму и телекомуникациї и Покраїнски секретарият за польопривреду, водопривреду и лєсарство. ■ С. Саламун 27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

ekonomija@ruskeslovo.com

ДЕЛЕҐАЦИЯ ОПШТИНИ ШИД НАЩИВЕЛА КИТАЙ

ПРЕДСТАВЕНИ МОЖЛЇВОСЦИ ЗА ИНВЕСТОВАНЄ После нєдавней нащиви нашей жеми представнїкох Министерства польопривреди и поднїмательох зоз Народней Републики Китай, делеґация Министерства польопривреди Влади Републики Сербиї вєдно зоз по двома представнїками општини Шид и городу Зомбору пребували седем днї у Китаю. Вони були госци китайского Министерства польопривреди и руралного розвою. Були на 28. Сайме покарми и нащивели вароши Вухан и Ханджоу у Провинциї Хубеи. На сайме були и представнїки з других державох. Зоз Шиду у делеґациї була Бранимирка Ридьошич, руководителька Оддзелєня за локални економски розвой – Наша општина мала свой штанд на хторим представени шицки можлївосци и вигодносци за укладанє до нашого штредку. Представели зме нашо шлєбодни локациї, атрактивни за привреднїкох, хтори ше находза, на гранїци зоз Републику Горватску и блїзко при гранїци зоз Босни и Герцеґовини, нашо драги, инфраструктуру, обрабяцу жем, индустрийни зони, кадрово потенцияли и шицко цо значне же би ше ту дахто одлучел инвестовац – гвари Бранимирка Ридьошич. Представнїки Китаю уж мали нагоду

послухац презентацию кед дзепоєдни були у Шидзе, а тераз тоту можлївосц мали и други потенциялни инвеститоре з Китаю як и других державох. Акцент, насампредз, положени на обласц польопривреди и то на прерабянє овоци и преробок одруткох зоз рошлїнох хтори оставаю на польох и потераз су нєвихасновани. – Презентация була удатна и ми домашнїх поволали же би ознова нащивели Општину Шид. Упознали ше цо понукаме и яки условия инвестованя и тераз остава же би дальши контакти вони витворели прейґ нашого Министерства польопривреди, лєсарства и водопривреди – гвари Бранимирка Ридьошич. Вл. Дї.

ПРЕДСТАВНЇКИ ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ У СЛОВЕНИЇ

УКЛАДАНЯ ДО ОПШТИНОХ И ГОРОДОХ СЕРБИЇ

У рамикох округлого стола „Можлївосц укладаня привреднїкох зоз Словениї до општинох и городох Сербиї”, котри отримани штредком децембра у Любляни, у Словениї, участвовали и представнїки Општини Жабель. Потенцияли и потреби Општини Жабель за инвестованє, словенацким привреднїком представели помоцнїк предсидателя општини Жабель Ново Доведан и шеф Служби за привреду Симо Васич.

27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

У дводньовей нащиви Любляни представителє Општини Жабель бешедовали зоз шейсцома словенскима привреднїками о потенциялох, потребох и можлївосцох у местох општини. Вони нащивели найвекше тарґовищне подприємство специялизоване за дистрибуцию овоцох и желєняви „Ґеапродукт” и з тей нагоди бешедовали о можлївосцох за сотруднїцтво и повязованя зоз нашима, општинскима польопривреднїками. – Першого дня округлого стола зме нашим приятельом зоз Словениї и шицким словенским привреднїком, котри участвовали, понукли вецей интересантни податки о населєних местох нашей општини и їх потребох. Намагали зме ше нашу општину и шицки нашо потенцияли, котрих єст барз вельо, представиц у найлєпшим шветлу. Наздаваме ше же дахто з привреднїкох У Словениї будзе заинтерсовани нащивиц нашу општину и же започнє привредне сотруднїцтво – гварел помоцнїк предсидателя општини Ново Доведан. Други дзень нащиви Словениї чолнїки Општини Жабель бешедовали зоз городоначалнїком Нового Места и нащивели пошоренє за пречисцованє одрутних водох, у котрим ше одрутни води прерабя и з нїх ше видвоює продукти котри мож випущовац, а нє маю неґативни вплїв на животни штредок. С. С.

РУСКЕ СЛОВО 15

ЕКОНОМИЯ РУСКА КУЛТУРА И ТУРИЗЕМ (III)

ДОБРА НАГОДА ЗА РОЗВОЙ КЕРЕСТУРА

Пише: Любица НЯРАДИ У ПРОЄКТОХ НА УРОВНЮ ПОКРАЇНИ И РЕПУБЛИКИ Туристичне здруженє „Руски Керестур” було уключене до проєктох ,,Село успело” и ,,Богатство розличносцох”, котри реализовал Кластер „Истар 21” зоз потримовку АП Войводини и котри мал за циль презентовац войводянски валали и рурални туризем як часц туристичного понуканя Войводини. То бул одлично обдумани проєкт котри у першей фази направел пререз стану на терену, з нащиву валалских штредкох и дефинованьом їх терашнїх туристичних потенциялох и їх можлївосцох за розвой. Друга етапа того проєкту облапяла едукацию през роботнї, алє и през нащиву саймох у жеми и иножемстве, дзе ше валали медзисобно информовали о їх досягох и способох туристичного анґажованя и туристичного понуканя. Туристична орґанизация Сербиї нас уключела до проєкту ,,Шейсц язики Войводини”, дзе зме мали можлївосц презентовац руску културу, обичаї и ґастрономию туристичним новинаром зоз Австриї и Нємецкей. Тиж так зме були по першираз уключени до ИПА проєкту зоз Мадярску, котри реализовала општина Кула.

16 РУСКЕ СЛОВО

Нащивели нас русийски новинаре, италиянски туристични роботнїки, туристични аґенциї зоз Горватскей и Словениї и шлєбодни туристични аґенти, так же ше наздавам же у наиходзацим периодзе буду и даяки конкретни и економски резултати

уристичне понуканє Руского Керестура можеме прешириц и зоз нащиву приватним хижом котри зачували автентични випатрунох, од пред сто роками, зоз старим мебльом и стварами котри ше хасновало у прешлосци у каждодньовим живоце у руским обисцу. Таки хижи єст вецей у нашим валалє, алє ше власнїки нє явели же би любели отвориц свой простор за туристичне розпатранє. Маме и даскельо зачувани салаши котри би могли буц интересантни туристом зоз вельких варошох, за ловарох и рибарох котри уживаю у природи, мире и желєнїдлу, котри понукаю салаши звонка валалского окруженя. Дополнєнє туристичному понуканю то и сувенири и ручни виробки наших женох зоз здруженя ,,Байка”, котри постали препознати як дополнєнє туристичному понуканю. Як сом наглашела на Конференциї, шицки нашо здруженя ше финансую виключно прейґ проєктох и нє маме иншаки способи доходзеня до материялних средствох. Проєкти ше финансую на локалним уровню – прейґ конкурсох општини Кула, тиж маме

проєкти котри финансую Покраїна и Република, а ту и други орґанизациї, та и европски проєкти котри приноша нєобходни средства за реализацию манифестацийох, або других формох реализациї проєктних идейох. ВАЖНИ И ЕДУКАЦИЯ, И СОТРУДНЇЦТВО Прейґ своєй роботи поставаме познати у ширшей заєднїци, та нас волаю други орґанизациї и уключую до їх проєктох як партнерох. Так постава видлїва и руска заєднїца зоз своїма историйнима и културнима змистами на туристичней сцени у обласци руралного туризма. Вигодносци за розвой руралного туризма я видзим у вецей аспектох у Руским Керестуре. Маме вельке число празних хижох котри би зоз малима адаптациями могло похасновац за туристичну наменку. Маме красне число змистох котри можеме понукнуц туристом – цо шицко можу обисц и поопатрац у Керестуре, по тото же цо можу робиц и у чим можу уживац у руралним 27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

ekonomija@ruskeslovo.com

штредку. Наздавам ше же векше число образованих младих людзох котри закончели туристични напрям у нашей школи буду водзаци активисти котри зоз своїм знаньом порушаю нашу заєднїцу же би розвивала свойо туристични потенцияли. Основна и штредня школа зоз домом школярох ,,Петро Кузмяк” у Руским Керестуре уж дзешец роки образує школярох у напряме туристично-готелиєрски технїчар и тоти школяре потенциялна шанса нашого штредку за розвой туризма. Школяре нашей школи у своїм фаховим образованю маю можлївосци учиц нє лєм теорию, алє ше фахово усовершую и у рамикох практичней настави, настави у блоку и професийней пракси у школи, туристичних аґенцийох и готелох. Тоти млади и образовани людзе наша розвойна шанса и думам же нєобходне же би ше уключовали до розвою идейох, розвою потенциялох и туристичних понуканьох нашей заєднїци. ДОБРИ И СЛАБИ БОКИ РОЗВОЮ ТУРИЗМА До вигодносцох або добрих бокох у розвою туризма учишлєла бим заєднїцки наступи здруженьох зоз валалох општини прейґ Туристичней орґанизациї општини Кула. То и формованє Локалней акцийней ґрупи ,,Шерцо Бачки”, котра позберала заинтересованих активистох волонтерох за розвой свойого штредку и писанє проєктох ширшого спектра зоз котрима би могло прицагнуц значнєйши стредства нашей локалней заєднїци. Важне мац и квалитетни пропаґандни материял туристичного презентованя нашого локалного штредку котри доступни туристом и заинтересованим людзом. Висока заинтересованосц медийох и локалного и ширшого окруженя за руску заєднїцу то єй културни досяги и способ живота, та и за розвой туристичних потенциялох. Проблеми, або слаби боки у розвою туризма у Руским Керестуре то же у нашим валалє, кельо мнє познате, нє маме анї єдно валалске польопривредне ґаздовство реґистроване за понуканє туристичних змистох. Нє преверела сом информациї, алє кельо я знам, у кулскей општини маме два винариї, єдну у Липару, а другу у Червинки котри реґистровани и маю сеґмент и туристичного понуканя. Нє маме капацитети за змесценє и ноцнїк туристох котри би мушел мац найменєй 50 посцелї, же би ше могло бешедовац о затримованю туристох у валалє длугшим од даскелїх дньох. Тоти капацитети за змесценє би мушели буц катеґоризовани, цо општина Кула ище нє поробела. Маме и нєзаинтерсованосц людзох и нєдостаток знаня з обласци туризма и нєдостаточне розуменє економского хасну зоз туристичного понуканя. Тиж так наша заєднїца затераз понука манифестацийни форми туристичного понуканя. Руска заєднїца нє ма розвиту високу културу и нє маме мрежу институцийох високей култури, алє то терашнї стан. Нє значи же то нє мож вименїц. У будучносци треба же бизме роздумовали о отвераню „Рускей подобовей ґалериї”, бо у тей обласци маме и активистох и уметнїкох котри презентую нашу заєднїцу. СОТРУДЗОВАЦ З МЕДИЯМИ Значносц сотруднїцтва зоз медиями у обласци туризма бим подзелєла на два сеґменти. Важне сотруднїцтво 27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

зоз медиями на локалу, же би людзе зоз валалу провадзели активносци, анґажованє и ре зултати роботи здруженьох гражданох, бо здруженя гражданох у локалней самоуправи потенциял за крочай напредок єдней заєднїци. Медиї маю улогу же би при валалскому жительству розбили стереотипи и предрозсудки же валалски/рурални туризем нє ма перспективу и же нє маме цо понукнуц туристом. Тиж так медиї треба же би визначели економски бок розвою руралного туризма – же би указали дзе тот економски хасен мож витвориц и на яки способ. Барз значна едукативна компонента медийох и презентованє туристичного потенциФотоґрафиї ялу нашого штредку, ТЗ „Руски Керестур” як и вистки о акцийох, манифестацийох и роботох котри ше реализую и дзе потребна потримовка гражданох. Медиї на локалу важна карика за мотивованє людзох на роздумованє о одредзених темом и їх порушованя на уключованє до одредзених акцийох и проєктох, та так и тих котри промовую туристични розвой нашого штредку. Значносц медийох зоз ширшей заєднїци и националних медийох видзим у тим же би ширше презентовали руску заєднїцу и Руски Керестур як туристичну дестинацию у обласци руралного туризма. Думам же у Войводини людзе знаю за нашу заєднїцу, алє зме патраци на цалу Сербию и иножемство, менєй познати. Ту видзим можлївосц презентованя историйно-културолоґийней приповедки о Руснацох, презентованє наших обичайох, традициї и ґастрономиї як часци розличносцох, алє и мултикултуралносци и интеркултуралносци як туристичного понуканя нашим и иножемним туристом. Наша заєднїца треба же би була часц туристичного понуканя у рамикох мултикултуралного и интеркултурного богатства нашей держави и туристичного понуканя Туристичней орґанизациї Войводини и Туристичней орґанизациї Сербиї. Ту видзим можлївосц розвою туристичних потенциялох нашей заєднїци и нашого штредку.■ (Законченє) Текст пририхтани у рамикох 3. Конференциї о меншинских и локалних медийох, хтора отримана у Новим Садзе 28. и 29. новембра

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА КРАЧУНСКИ КОНЦЕРТ У ДОМЕ КУЛТУРИ

КОЛЯДИ И ДЗВОНКИ ГЛАСИ

Двацецдзевецрочна традиция отримованя концерту з нагоди найрадоснєйшого християнского швета, предлужела ше и того року. У преполней сали керестурского Дома култури, у шветочней атмосфери, внєдзелю вечар, 22. децембра, отримани традицийни Крачунски концерт. Програму отворел дзецинцски хор „Шкорванчки” з дириґентку Лидию Пашо хтори наступел зоз коляду „Дзиндзилин, дзен-дзелен”, а потим парох о. Михайло Малацко шицким присутним повинчовал крачунски швета, и пожадал же би нас крачунска атмосфера порушала най будземе цо лєпши людзе. – Нєшка, кед маме тельо вибеженцох, кед маме тельо биди у швеце и тих хтори глєдаю притулєнє, окреме треба же би нас порушала тота крачунска атмосфера. Будзме лєпши людзе, будзме тоти хтори припознаваме Бога як любов, и тоти хтори на його подобу створени. Док будземе шветковац тото вельке швето, будзме тоти хтори ношиме любов єдни другим, хтору господь Бог указал уж у Вертепу. – поручел парох о. Михайло Малацко. После словох любови о. Малацку, Кристина Русковски на клавиру одграла писню „Ой мешачку”, а потим у дуету зоз Каролину Пап, школярки Музичней школи на клавиру одграли коляду „Щедрик”. Ема Живкович одрецитовала писню „Пред Крачуном” и „Гайде дзеци” Янка Фейси, а дует на гармоникох Мирко и Стефан Колошняйово одграли коляду „В Вифлеєми новина”. Школяре другей класи основней школи одшпивали коляду „Пасли пастире”, а клавирски дует Сара Ковач и Мартина Еделински наступели зоз коляду „Пречистая дїва”. Кратку драмску сличку „Кеди почина Крачун” виведли школяре виронауки, а потим єдну од найкрасших ко-

лядох „Циха ноц” и „Пасли пастире” одграл орекстер Музичней школи у провадзеню їх наставнїкох Геленки Гарвильчак и Мироня Сивча. Програму шветочно закончел Мишани хор Дома култури и Катедралней церкви св. о. Миколая, на чолє зоз дириґентку Лидию Пашо, хтори одшпивал коляди꞉ „Ноц на Вифлеєм”, „Бог ся раждає” и „Землю юдейску”, а вокалну солистку Кристину Афич хор провадзел у виводзеню коляди „Єрусалимски дзвон” хтору публика окреме наградзела зоз моцним аплаузом. Попри пароха о. Михайла Малацку, на шветочним концерту привитани и предсидатель општини Кула Дамян Милянич, представителє Церкви, валалксей власци и институцийох. Орґанизатор Крачунского концерта Дом култури, а програму пририхтали Лидия Пашо, Геленка Гарвильчак, Миронь Сивч, Мирко Преґун, шестра Авґустина Илюк, Нада Колошняї, Оленка Живкович и Мария Стрибер. Цаловечаршу програму водзела Адрияна Надь. Ан. М.

ШТРЕДНЯ ШКОЛА „ПЕТРО КУЗМЯК” У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

НАПРЯМ ТУРИСТИЧНИ И ГОТЕЛИЄРСКИ ТЕХНЇЧАР ОСТАВА Напрям Туристични и готелиєрски технїчар и надалєй останє у Штреднєй школи „Петро Кузмяк”, гоч ше тих дньох бешедовало же би подобни профил, алє розлични, прето же би бул по дуалней системи образованя, бул отворени у Економско-тарґовецкей школи у Кули. Констатоване же гоч напрями розлични, маю исту цильну ґрупу школярох, та арґументи превагли за керестурску Школу, дознава „Руске слово” од директорки Хелени Пашо Павлович. О тим проблему 11. децембра розправяли на заєднїцкей схадзки представителє обидвох Школох, односно

18 РУСКЕ СЛОВО

директорка керестурскей Хелена Пашо Павлович и Економскей Марина Джакула, предсидатель Општини Дамян Милянич, просвитни општински инспектор Зоран Ракич, а спред керестурскей Школи присутни були и предсидателька Синдикату Зорица Петрич, и предсидателька Активу економскей ґрупи предметох Веселинка Бачич. Гоч би тот напрям бул з подруча роботи Економскей школи, у арґументованей розправи превагли и факти же Школа „Петро Кузмяк” у тим напряме ма дзешецрочне искуство, кажди рок достаточне число школярох и значни успихи. Влонї їх

школярка освоєла перше место на републичним змаганю, була школярка ґенерациї и перша на лїстини при упису на факултет. По словох директорки Пашо Павлович и предсидатель Општини препознал и потримал їх арґумент о єдинственосци керестурскей Школи хтора пре Ґимназию на руским язику школа од окремного значеня на покраїнским уровню и прето ю треба чувац и потримовац. А у тим напряме директорка тиж уж од скорей роздумує о запровад зованю дуалного моделу праве у туристичним напряме. М. Афич 27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

ДЕЦЕМБЕР 2019. рок

ЧИСЛО 12

Валентина ЧИЗМАР

ЧИТАЮЦИ ЦРНЯНСКОГО (ПРИ ГИПЕРБОРЕЙЦОХ) Цо бизме без Слунка глави овинчаней над Постояцим? А аж без рики кед гучи єшень випровадза звуки лєта, ратуюци нас од забуца Врацаня? Без будзеня залюбених вяри кед ше пах лїпи уцагнє до зависох у твоїм доме? А без здогадованя на Помпею, Монте Марио и богиню Цереру, Катула и Цезара, Ґалилейових преподаваньох у Падови? Придаваюци ше витрику, у швидким ходу Волї, Успокоює ше моц у першох путнїка М. Црнянского на островох вичного ляду, у котрих ше опатра ровнїна Шпицберґена. Дзешка на концу швета у вичней радосци нєвироятного Сна, жовте квеце випива росу з ляду зоз „подумку пречитац гвизди” там дзе Цмоти нєт. А праве у швеце оддалєним од конца, костира ше аристократия духа з малинами, на поладнє у таверни, препатраюци новини. Одходу до готелу предходзи лєм ище шпацир при побрежю, споза завартих дзверох чечу телефонски розгварки дипломатиї о ютрейшим дню. И здогадованя на отечество меня попатрунок на гору, же би носталґия шицки погляди до єдней фарби нє офарбела. Рай на жеми дзешка тераз зреє, розквитнул як черешньов квет, вирастаюци зоз каменя жовти, як Слунко. 27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

РУСКЕ СЛОВО 19

literaturne@ruskeslovo.com

ПРЕДСТАВЯМЕ ВАМ

Никола ОРАВЕЦ народзени 1984. року у Новим Садзе. Дипломовал на Филозофиї на Филозофским факултету у Новим Садзе. Орґанизатор є вечарох поезиї „Поетариюм” у Новим Садзе. Обявює поезию, критику, есеї и интервюи у периодики и на интернету. Добитнїк є першей награди на фестивалє поезиї Протест у култури у орґанизациї Поезину 2013. року. Участвовал на European Poetry Slam Championship (Европским шампионату у слем поезиї) 2014. року у Малмеу, Шведска. Ушорює блоґ за сатиру Paradocs (http://casopisparadocs.blogspot.com) дзе обявює и свойо тексти. На истим блоґу, вєдно зоз стрип авторами Альошом Томичом и Йованом Живковичом пише сценарио и текст за кратки стрипи. Обявел збирку поезиї Kocke su bačene! (SKC Kragujevac, 2015).

НАЙЛЄПША ПИСНЯ Тото найлєпша писня и ту є найлєпша писня и там є найлєпша писня и ту є найлєпша писня и там є найлєпша писня и ту, и ту и там, и там и ту, и ту. Ходза вєдно найлєпши писнї, до цукру замачани, послужени зоз сладким з бишалмох, найлєпши писнї, з вином и чоколаду, добре енерґетски вибалансовани, найлєпши писнї, макробиотични, полни з влакнами, Ц витамином, омеґа 3 маснима квашнїнами, швижо цадзени, найлєпши писнї, гласкани з кридлами ангелох, пострибловани з гвиздовим прахом, найлєпши писнї, гартовани з златних полугох, кирвавя рубини, з очми зоз смараґду, найлєпши писнї, од 100% природних материялох су, 100% биорозкладаюци, и мож их рецикловац найлєпши писнї мож достац ґратис з каждим купеним продуктом купує ше их на акциї у супермаркету, найлєпши писнї, за вельки и мали уха, за прилїпени уха, за маґарчи, клаптави, кончисти, за уха полни з брудом, за уха цо кирвавя, за пахняци уха, власати, за бебово уха, пши и мачково, за буржоаски и пролетерски уха, найлєпши писнї! Твойо писнї добри, алє су нє найлєпши його писнї добри, алє су нє найлєпши Тота писня найлєпша, спомедзи найлєпших писньох, з лягла найлєпших писньох! Тоту писню одобрело Министерство култури, Министерство образованя Завод за видаванє учебнїкох Здруженє писательох Сербиї Фондация за гуманитарни розвой нєвладово орґанизациї

20 РУСКЕ СЛОВО

канцелария за младих библиотеки, универзитети, литературни клуби, културни центри тиж так, на вецей заводи ю наградзовали на змаганьох и фестивалох поезиї Провадзели ю друковани и телевизийни медиї Благословел ю патриярх и СПЦ, святосавски хор з писню: „Святи Боже, святи крипки, святи безсмертни!“ Писня випитана у институту за явне здравє, вакцинована процив збешнєтосци, тестирована на ГИВ и гепатитис Ц, препатрена под надпатрунком дерматолоґа У апелацийним судзе оценєли же тота писня цалком у складзе з Уставом, же нє увредзує и нє загрожує нїчийо права и шлєбоди Тота писня третирована з найлєпшима пестицидами, гербицидами, на найлєпшей жеми пестована За ню уплацени шицки доприношеня, як и за „инфо-стан“, за комунални услуги, з одвитуюцим животним осиґураньом Вона прилапена, победзела з парламентарну векшину, з найвекшим число представнїцкого цела. Вона проевропски ориєнтована, вєдно з традицию, нацию и кирилку. Вона у полициї заведзена як защицени шведок, под будним оком ДБ-а, антитерористичних єдинкох и войсковей полициї Тота писня найлєпша, стерилизована, дезинфикована, найлєпша писня, правно реґулована, политично коректна, етично исправна, православна, найлєпша писня, Лєм найлєпши писнї уметнїцки вредни, лєм найлєпши писнї културни писнї, вони фино воспитани, возвисшени, одобрени у читанкох, антолоґийох, историйох литератури Твойо писнї добри, алє су нє найлєпши його писнї добри, алє су нє найлєпши єй писнї добри, алє су нє найлєпши Тота писня найлєпша писня.

Зоз сербского язика преложел Саша Сабадош

27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

Йовґен МАҐОЧ

МОЛГА

У молги подоба твоя. Цихосц. Били мури, стол... На столє табак паперох, и пирко пише мено мено любови! Моєй любови. Нє любеней любови. Розчарованє... И нєбо плаче и крок на гевтот бок. Прейґ драги карчма там пию граю, шпиваю єдни ше вешеля други боль скриваю. И... ознова стол и на нїм погар полни горкосци слизи го полня и прелїваю. Горкосц и болї сцискаю го и розпинаю. И тераз таки каменцово слизи по столє падаю. Склєнчину з погара колїшу романи пишу. Вечарша мрия. У першох любов, єй мено и вира, на нїх надїя.

27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

ЧАС ДАКЕДИШНЇ Ей чи ше враци, ей чи ше враци час дакедишнї ей чи ше враци чи ше затраци час дакедишнї. Кед квитла габза кед зрели вишнї. Пахняци квитки кед ши ми дала и благи ошмих подаровала. А шерцо єдно розчаровала. Чи ши так сцела чи ши нє знала?! Же „там дзе болї нє треба солї”. Ей чи ше враци час дакедишнї?! Нє, нїґда вецей най ше нє враца! Най идзе гетка гет до пшамаца. Колєсо часу най ше обраца. Цо було – прешло. На стари чапаш най ше нє враца.

РУСКЕ СЛОВО 21

literaturne@ruskeslovo.com

ПРЕДСТАВЯМЕ ВАМ

20 РУСКЕ СЛОВО

Зоз сербского язика преложел Саша Сабадош

27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

Йовґен МАҐОЧ

МОЛГА

27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

РУСКЕ СЛОВО 21

Саша САБАДОШ

***

*** Ношим у себе якешик чувство же бим з першого разу нашол якиш заруцени шорик, узки преход медзи двома будинками на далєкей перифериї Нюйорку без гоч якей помоци картох лєбо сучасних технолоґийох алє ше и дзень-нєшка ище вше знам страциц у Вербаше. Мож аж повесц же любов дакус як Вербас. Симпатичне, приємне место з рижнима способами приходу до єдней точки, а заш лєм з високу можлївосцу закончиц у шмердзацим беґелю.

Любов, давно гварела гевта стара жена цо була за Слобу, красна лєм док ше чека. Додал бим ґу тому же любов як сладке обчекованє положеня виглєдовача-сотруднїка у якимшик науковим институту. Док чекаш, усовершуєш ше, поставаш лєпши поставаш так повесц чловек, а док посцигнєш жадане, голєм так гваря людзе, аж теди починаю бриґи.

Томи РАЦ

НАШЛА ШИ МЕ Пришла ши и ґу мнє, Чекал сом це длуго, Кеди це будзем видзиц, Кеди ми повеш страшну правду? Нє знал сом точно кеди, Алє сом знал же ме найдзеш, Патрел сом ци до очох нєраз, Шмеял ци ше до фаци скорей. Позних годзинох ши ше зявела, Задуркала ши на мойо дзвери, Зоз ошмихом сом ци отворел, Знал же то мушиш буц ти. Чул сом вшелїяки бешеди о це, Алє нїхто нє знал кеди придзеш, Гваря ми же хто це шицко мал, Же ши була мирна и красна. Час бул да ше и на мнє здогаднєш, Вежнї ме як и шицких цо ши вжалa, Досц ми уж шицких и шицкого, Айде, шмерц, пороб свойо. Число ушорела Олена Планчак-Сакач, илустрациї Владо Няради

22 РУСКЕ СЛОВО

27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

kultura@ruskeslovo.com

ЕРАЗМУС ПРОЄКТ СТРАТЕҐИЙНОГО ПАРТНЕРСТВА МЕДЗИ ЕВРОПСКИМА ИНСТИТУЦИЯМИ

КЕРЕСТУРСКИ ПРОФЕСОРКИ У БУДАПЕШТУ Професорки Школи „Петро Кузмякˮ 18. и 19. децембра участвовали на першей схадзки Еразмус проєкта Logifaces: Analogue game for digital minds, хтора отримана у Будапешту. На схадзки участвовали професорка мр Наталия Будински, хтора координаторка того проєкту, професорка Татяна Бучко Рац и професорка Тереза Катона. То проєкт стратеґийного партнерства медзи европскима институциями, медзи хторима и керестурска школа, попри Универзитета Йоханес Кеплер зоз Линцу, нєвладовей орґанизациї Experience Workshop зоз Финскей и ище двома школами зоз Будапешту и Бечу. – Циль проєкта розвиц методолоґию за применьованє Лоґифейс бависка у настави. Лоґифейс то бависко, подобне коцком, а циль му же би ше направело нєпретаргнуту поверхню. Тот задаток, гоч на перши попатрунок єдноставни, за бавяча праве интелектуалне виволанє. Керестурска школа як партнер будзе робиц на применьованє того бависка у настави у периодзе од два роки кельо проєкт тирва – гварела координаторка того проєкту Наталия Будински.

Лоґифейс конструовал мадярски архи текта Дани єл Лакош, а за свою инвентивносц є и вецей раз наград зовани. Примена того бависка, як и його вигодносци за наставу, замерковани и у Сербиї кед нєдавно професорка Будински достала награду на Дньох интелиґенциї, праве за роботню зоз тима коцками. М. А.

КУЛТУРНА МАНИФЕСТАЦИЯ „ДНЇ МИКОЛИ М. КОЧИША” У ДЮРДЬОВЕ

НАГРАДЗЕНИ ДВОМЕ ШКОЛЯРЕ

У рамикох 29. Дньох Миколи М. Кочиша”, всоботу, ” сторийох Културно-уметнїцкого дру21. децембра, у про жтве „Тарас Шевченко” у Дюрдьове отримана програма и вистава малюнкох. Наградзеним двом школяром дюрдьовскей ОШ Андрейови Балїнтови и Маркови Станковичови придати по Зборнїк зоз литературно-подобового конкурсу „Миколи М. Кочиш” у хторим обявени и их подобово роботи. На манифестациї означена седемдзешата рочнїца писателя Дюрдьовчаня, Владимира Кочиша, котри пречитал даскелї свойо писнї и бешедовал о своєй творчосци, подїйох зоз живота и людзох котри на ньго зохабели упечаток самим тим и на його творчосц. У його живоце ше найвецей преплєтали литература, найвецей проза, та поезия и драма, док филм дацо у чим ше опробовал, цошка цо му було виволанє. Писатель Владимир Кочиш на вецей заводи наградзовани за свою творчосц у нас и иножемстве, медзи нїма и награда Општини Нови Сад котра припознала його потерашню роботу, обявени му дзевец кнїжки, пейц драмски тексти, два монодрами котри на

27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

репертоару двацец роки и друге. Дзекуюци континуованей роботи Владимир Кочиш уписани и до Енциклопедиї городу Нового Саду Матици Сербскей. – За тоти роки нє мож видвоїц найважнєши подїї, вони ше медзисобно вязали єдна за другу як на лацущку. З єдней творчосци сом преходзел до другей и шицки ми були важни. Кед кнїжки виходзели з друку и їх промоция за мнє вше були окремни упечаток, як и филми. Єден медзи нїма ма вязи и зоз крижом у центре Дюрдьова, приказани є на фестивалох филма у Києве, у Ужгороду и Верони у Италиї, потим у Беоґрадзе, вшадзи бул замерковани, та и наградзени. З обласци театра, док сом бавел у керестурским театре мал сом замерковани улоги котри були наградзовани на вецей заводи и вецей уровньох, а значне ми було и же зме участвовали на Театралним фестивалу „Злати лєв” у Львове дзе сом ше стретнул зоз цалком нєзвичайнима представами – гварел писатель Владимир Кочиш, котри од орґанизаторох тей подїї на дарунок достал малюнок зоз Колониї и вецей виданя Дружтва за руски язик, литературу и култури. У програми представена кнїжки „Паметанє и забуванє” автора Михайла Горняка котри тиж по походзеню Дюрдьовчан. О нєй спред Дружтва бешедовала Гелена Медєши. По урядовей часци програми шицки присутни мали нагоду поопатрац виставу малюнкох зоз штернац Подобових колонийох „Стретнуце у Боднарова” од 2005. по 2019. рок, а котра ше поряднє отримує у Ґосподїнцох. Виложени двацец малюнки двацец уметнїкох Руснацох з вецей наших местох. На вистави приказани и Каталоґ зоз биоґрафиями видвоєним малярох, а котри видало Дружтво за руски язик, литературу и културу котре и орґанизатор тей програми вєдно з КУД „Тарас Шевченко”. У Дюрдьове урядово закончени 29. „Днї Миколи М. Кочиша”. С. С.

РУСКЕ СЛОВО 23

КУЛТУРА И ПРОСВИТА НАШ ЛИТЕРАТУРНИ ЯЗИК У ҐЕНЕРАЦИЙНИМ РОЗКРОКУ

ПИСАЦ МОЖ НА ВЕЛЇ СПОСОБИ, АЛЄ ДУМАЦ ПО РУСКИ

Пише: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

– Чи слова у бешеди менєй вредза як фарби, чи цифри на криделку мотиля котрому грожи витребенє? На швеце ше бешедує на вецей як 7 000 язикох и на каждим мож повесц дацо цо нє мож анї на єдним другим. Кед нє пре инше, лєм пре тоту малу окремносц вредзи руску бешеду зачувац. А видзиме, язики нєшка пошвидшано капу, видрилюю их вецейчислени хаснователє, технолоґия, а и чловеча нєдзбалосц о своїм – Ирина Гарди Ковачевич

УЧЕБНЇК РУСКОГО ЯЗИКА – У писаним слове змист найважнєйши, алє як одвичательни людзе уж нє раз наглашую, тот змист муши буц учебнїк руского язика. Научиц дзецко же би з вашима родичами бешедовало так як вони вас научели нє лєм форма, то очуванє своїх кореньох, през язик вони одкриваю окремносц своїх предкох, повязую ше зоз нїма, даваю им чесц же ше отримали – Ирина Гарди Ковачевич

24 РУСКЕ СЛОВО

атериялни швет поцерпа од „ефекта мотильового кридла”, кед и найнєобачлївше нарушенє одношеня у природи може виволац катастрофу, а цо зоз екфектом пременкох зоднука духовней вредносней системи чловечества? Поставя реторичне питанє наша собешеднїца Ирина Гарди Ковачевич, поетеса, писателька и длугорочна редакторка, док бешедуєме о вислове младшей ґенерациї наших творительох. Наша друга собоешеднїца праве з тей младшей ґенерациї творительох Александра Бучко, новинарка у Рускей редакциї Радио Нового Саду, же бизме тему вибалансовали и ґенерацийно. Медзи найвисшима духовнима вредносцами вшелїяк язик, т. є. бешеда, тот алат створени у колективней свидомосци и паметаню єдного народу, алат зоз котрим вон виражує себе и толкує швет коло себе. – През бешеду ше преноши чи учитує идеї и спознаня, розвива дух и оплеменює душа, комуникує зоз блїзкима и нєпознатима. Та чи вецка бешеда, реализовани ступень розвою розума и духа, прейґ хторей тот дух виказує чувства, жаданя и паметаня, свой чловечи потенциял, нє длужен очувац тот праве чия є? Капе, а вше баржей и вше швидше и руска бешеда. Процив того у рускей малочисленосци ше чежко бориц, окреме у ери модерних технолоґийох, котри нам комуникацию зводза на даскельо вельки шветово язики. Алє, капе и пре нєдзбалосц тих котрим то була перша и у дзецинстве часто єдина бе-

шеда, дом їх души котра ше през ню отверала до швета и хтора служела за примарни сознаня и спознаня, а вец кед научели другу, поцискую природзене на хасен нового. Як кед би єдно знанє могло завадзац другому. И прето ше руска бешеда перше губи, а вец траци. У тим процесу комфор тото цо найбаржей загрожує єй єствованє. Ми Руснаци лєгко владаме з язиком штредку, та кед зме уж окружени з нїм залапюєме тото цо нам перше под руку. Хто би ище шпиртал по малим мозґу кед му, ниа, шицко и шицким ясно поведзене. Барз зме опущени и лежерни, а после будзе позно, бо як и вше, погубиц лєгко, оправиц чежко, або нєможлїве, а вредносц знаме аж кед дацо страциме – так дума Ирина Гарди Ковачевич. ЯЗИК ЖИВА ФОРМА И РОЗВИВА ШЕ – Кед у питаню вислов младих пистельох и писателькох думам же барз важне наглашиц же то вецейнїста тема. Прецо? Прето же нє у питаню лєм чистота язика, алє и потреба же би ше тоти млади виражели, алє и же би ше прицагло други млади особи хтори буду потим читац написане, же би ше направела публика хтора будзе хасновац тоти продукти. Шведкове зме же швет идзе напредок, а розвой технолоґиї, интернета и социялних мрежох ма вельки уплїв на язик. Нє занїмам ше зоз линґвистику, алє сом свидома же язик жива форма и же ше розвива. Кед нє маме у руским язику 27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

kultura@ruskeslovo.com

слово за одредзену ствар, поняце... вец ше ю пренайдзе и превежнє зоз другого язика. Прето и маме вельо, наприклад, ґерманизми и мадяризми у руским язику, хтори прилапени як таки у стандардизованим язику. Млади хасную єден иншаки язик, бешедни аж и у писаней форми. Мушим припознац же сом прихильнїк похопйованя же часто важнєйше же бизме були розумлїви, а вец после стандардизовани. Прето же, роздумайце, кельо з нас зна цо „бразлетка”, а вец кельо млади знаю цо значи тото слово? А значи „наруквица”. Кед напишеце текст зоз такима виразами, вон будзе нєрозумлїви, нєприцагуюци и мало хто го зосце читац. Бо нїхто нє шедзи дома и роздумує „Е, баш ми ше тераз чита кнїжку. Лєм най ше приємно уцополїм, порихтам чаю, кнїжку и три словнїки (же бим преверйовал/а слова и розумел/а)”. Нє так? Алє то нє значи же треба пущиц же би сербизми и анґлицизми превладовали у написаним, то ше подрозумює. Лєм треба

жаданя и поцерпаня як и давни людзе, лєм жиє у иншаких институцийох и обєктивней стварносци. Тоти цо з тих кнїжкох думаю остац, оставаю у форми, менєй-вецей, а окреме у язику з вельким почитованьом того другого пасма добрей литератури. Так совитуєм и руским младим писательом, а вони, як и вше млади, поробя як думаю. И ми робели як зме знали и думали. Нє гуторим же муша остац у конзервативним, архаїчним руским язику. То би було нєможлїве уж и прето же велї поняца, предмети и дружтвени одношеня пременєти, та ше меня и їх значенє. Писателя треба розумиц, кед пише по руски, вец гоч и тема универзална, нє узко руска, муши буц видно же думац по руски, виреченє, вислов, муши му буц руске, нє лєм руски слова. Най ше охабя „модировац” и буц лежерни ґу бешеди, або язику, най нє порусначую свой сербски язик по методи „copy paste” прекладаня. И ми, як и други, маме бешедни, алє и литературни язик. Приватно мож пра-

– Знам, шицки би вони могли одруциц руски язик и виражиц ше по сербски! А и Руснаци би могли медзи собу, як и Мадяре, бешедовац по сербски. Нацо ше вец мучиц? Кед же наша бешеда уж витворена, ма голєм таке право буц окреме очувана як даяка ридка рошлїна, чи хробачок о котрих ше и наука пилно стара. А ми, озда, тельо свидоми же ше и сами можеме остарац о себе – Ирина Гарди Ковачевич розумиц менталитет младих. Треба им дакус дац, а под дакус думам на подаєдни их вирази, же би ше кус-покус врацели и пречитали ище дацо – гвари Александра Бучко. ПИСАТЕЛЄ НА ЛИНИЇ ОХРАНИ – Кед читам тексти младих писательох як и скоро шицко цо читам, читам з клайбасом у руки. То моя професийна деформация як длугорочней редакторки. У даєдних уживам, гоч на марґинох полно призначки. Порихтана сом пребачиц им же правя гришки котри бешедую о їх нєискустве, бо тото нєискуство надополнюю зоз шлєбоду котру им дава младосц, а котра примарна же би ше витворело уметнїцке дїло. Пачи ше ми пирхацосц прози Живковичовей, тота минуциозносц Хрино-

виц фиґлї з язика, шалїц ше и правиц язични каламбури, то робели шицки, та и нашо писателє, алє писали найчистейше як знали. Улога руского писателя вецейнїста и одвичательнєйша як писательох у вельких язикох. Вони фронт за очуванє рускосци, з їх кнїжкох руски язик ширя старши, а уча дзеци, як ше бешедує, уча нови слова хтори дакеди дома нє чули – толкує Гарди Ковачевичова. О своїм власним искуству писаня уметнїцкей литератури на руским язику Александра гвари: – И сама кед пишем хаснуєм окремне виражованє. Алє, у другим роману хтори сом написала, наприклад, нє хасновани лаца на сербским язику, алє одвитуюци вирази на руским, цо нє значи же други сербизми и анґлицизми нє вошли, алє вони барз одмерани. Верим же праве пре тот

– Достоєвски хтори у своїм чаше можебуц бул инашки, постал класик. А сиґурно було и других хтори иншак писали як вон и нє етабловали ше. Барз то чежко так лєм подцагнуц смужку же покаль квалитет, а одкаль викривянє уметносци. Час розчисци и вифилтрує цо добре и квалитетне, цо останє запаметане и цо постанє класика. Оскар Вайлд, Едґар Алан По, Чарлс Буковски, Жозе Сарамаґо, лєм даєдни од класикох. Даєдни цми, даєдни филозофски, даєдни мотивую, а боме, даєдни и лаю – Александра Бучко вей, тот Сабадошов аскепизем, та аж и Медєшова бунтовносц, поенти Винайово, най нє шоруєм шицких котри обявюю, а котри би менєй-вецей припадали ґу младшей ґенерациї и котри ше одтаргли од традицийней рускей литератури, та себе правя нови дражки пишуци так же би ше складали зоз ґенерацийну сучасну литературу. Читам шицко цо видруковане по руски, ище єден професийни реликт, алє читам и вельо з чечуцого видавательства по сербски. Прето и можем поровновац и видзим же ше окреме у прози и нашо млади писателє виєдначую зоз своїма парняками. Алє, видзим же тото цо главни цек заш лєм приповедка о чловекови хтори ма исти потреби, 27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

приступ, голєм єдна млада особа дознала за даєдни нашо вирази, од хторих сцекаме, чи ше за нїх ганьбиме, бо любиме за себе повесц же зме културни народ. То нас приводзи и до хаснованя лацох у писаней форми, а мойо думанє же кажде слово и кажди вираз маю свою чежину. И праве тота чежина виразу оможлївює писательови або писательки пренєсц жадане чувство и емоцию читачови. Ту нє у питаню нємоц особи хтора ше висловює, наздавайме ше, алє чежина, емоция хтора ше жада пренєсц. Можебуц ше публики тота емоция нє пачи, або дума же є нє цалком оправдана, алє вец уходзиме до филозофскей теми хтора глаши: „О смакох ше нє дискутує” – пояшнює Бучкова. ■

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ З БЛАНКУ БОДНАРЧУК ЧОРДАШ З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ШИЦКИ ТАЛАНТИ ЄДНЕЙ МЛАДЕЙ ЖЕНИ Пише: Оленка ЖИВКОВИЧ

У далєкей Нємецкей, у городу нєдалєко од жридла Дунаю, у Шварцвалду, у фамелиї Боднарчукових зоз Кули, котра теди там була на дочасовей роботи, у марцу 1977. року ше народзела Бланка. Старша шестра ше ховала у баби и дїда, а мац, як мац – цагало ю дому, та ше отамаль врацели. Нєшка Бланка супруга и мац двох хлапцох, вредна, сцела и вше з новима идеями, як прикрашиц живот и себе, и другим

к дзивчатко Бланка часто була у баби дзе препровадзовала шлєбодни час, а познєйше, кед уж закончела тарґовецку школу у Кули, у Керестуре упознала и свойого терашнього супруга Александра, за котрого ше одала 2002. року. Нєшка маю двох синох, Матеа котри ма 15 роки и младшого

одмераю чи годни дацо витвориц, та аж вец укладаю. Вєдно ше радза и о каждодньових обовязкох, а часто и о тим цо ше будзе вариц, бо тото обидвойо любя. Синове тиж вше можу питац помоц од мацери, а фамелия так функционує же и вони часто помагаю у обисцу, та чи то у дворе, або у загради, нє важне – хлапци ше одмалючка учели такей роботи. Понеже, як зме спомли, їх оцец и мац любя вариц, и хлапци часто у кухнї помагаю. Найволя кед дакеди, вєдно з оцом, нєсподзиваю мацер зоз смачним полудзенком. НАЙВОЛЇ СТАРИ РЕЦЕПТИ

Давида котрому 13. Супруг роби у „Юарбису”, а попри тей роботи, дома ище продукую паприґу. Шицко тото од фамелиї вимага же би ше у роботи цалком давали, но и попри тим, Бланка свойо каждодньово обовязки „заклаткала” до велїх своїх талантох. ФАМЕЛИЯ НА ПЕРШИМ МЕСЦЕ Цали свой живот млада мац пошвецела фамелиї. Одкеди ше одала, думала же єй поволанє преве тото – буц мац и ґаздиня у своїм обисцу. Окреме єй значне же би була вше дома, своїм дзецом и супругови помоц и подпора. Дома ше о шицким радза, консултую о будуцих инвестицийох, и добре

26 РУСКЕ СЛОВО

Бланки варенє нє лєм обовязка, алє и любов. Тота любов започала ище у вчасней младосци. – Давно сом коло баби и мацери полюбела вариц. Обидва були кресцанки, та и нєшка часто наволам мацер кед сом нє сиґурна до даєдного рецепту. Любим увариц, любим кед ше ми уда дацо нове, интересантне, а кед ше и моїм пачи. Кед ше дзеци народзели, нє варела сом тельо, алє, як росли, вше сом им дацо вилагодзела и пририхтовала дацо нове. Часто всоботу уж знам цо будзем рихтац на нєдзелю, окреме колачи. А найволїм тоти традицийни єдла и гевти колачи котри рихтали и моя мац и баба. Окреме любим пред шветами випекац. Так, пред Крачуном, любим кед ми обисце пахнє на крачунски колачи. Моя мац пекла гнєцени колачи, питки, рейтеши зоз сиром, та их и тераз рихта, бо сце обрадовац унукох, а так тераз и я робим. КВЕЦЕ, ЗАШ ЛЄМ, НАЙВЕКША ЛЮБОВ – Квеце моя наисце велька любов. Нє мам вельо места у дворе, алє дзе ґод можем, дацо посадзим. Купуєм го и сама, алє ми велї подаровали младнїк, та и я дзечнє дзелїм кед ше дакому дацо з мойого квеца попачи. Часто ше аж „пажерим” кед дахто 27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

ВЄДНО З ХЛАПЦАМИ

ма вельки двор, простор за желєну поверхносц, бо би и я любела засадзиц кельо жадам. Гоч сом дакеди и вистата, у заградки вше найдзем одпочивок. Алє кед видзим же ше шицки тому и радую, мнє ище милше. Любим лепу кату, папмпас траву, винки цагаци, беґониї... Мило ми патриц на квеце – щира наша собешеднїца. Бланка часто фотоґрафує свойо квеце и виклада на дружтвени мрежи – Фейсбук и Твитер. Кед видзи у заградки же даєден квецик ма розквитнуц, просто чека час кеди розквитнє, кеди слунко найкрасше и так фотоґрафує. Кед назбера вецей фотоґрафиї „виложи” их на дружтвени мрежи. ДЕКОРАЦИЯ ЯК УЖИВАНЄ И ГОБИ Друга Бланкова любов то декорованє обисца. Хтора рочна часц приходзи по шоре, Бланка так декорує простор у своїм обисцу. – Кед приходзи яр, я ше порадзим зоз супругом же накадзи наидзе на багнїтки, най ми назбера и вец з нїма прикрашим свойо обисце. На пойдзе сом пренашла стари и заардзавени канти, кабли та и кантични за млєко и шицко сом ошмирґлала, очухала и офарбела, та тераз мам до чого покласц прикраски. На яр то багнїтки зоз писанками, же би шицко здогадало на Паску. Велї ствари даґдзе позакладани и забути, а я то найдзем и декоруєм. Идеї ми самей приходза на розум, просто, то цошка цо мам у себе. Кед придзе лєто, Бланка обисце декорує зоз каменьчками нєзвичайних формох, школьками, и патри же би шицко було на белаво и асоцировало на морйо, аж и парточки на столох. – На яр супруг вше насадзи тиковки, а накадзи дозрею, я их позберам, та вєшенї з нїма прикрашуєм обисце и уходни дзвери. Тиковки вшелїяких формох и фарбох, наисце барз крашнє приказую єшень. Сухи тиковки часто и олаґуєм, а велї и подзелїм. 27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

Жима и час пред крачунскима шветами тиж маю свою декорацию. Оквециц крачуни, рижни аранжмани.., то цошка цо оплеменї и обисце, и домашнїх, та и госцох. Любим шицки рочни часци и любим пренєсц красу природи до свойого обисца. Кажде у дачим ужива, а я у тим. Бланка дома найдзе часу за шицко. Ма часу и за себе, пойдзе и до фризерки, до козметичарки, пречита даяки часопис котри ю интересує. Одкеди є на дружтвених мрежох, отворела профил на Фейсбуку и Инстаґраму. Теди и почала вельо вецей фотоґрафовац и приказовац ширшому авдиториюму тото цо роби. А найволї кед даяки збуваня цала фамелия препровадзує вєдно. Прето часто вєдно даґдзе пойду, одпутую, опатра дацо, и уживаю. Мож повесц же Бланка повязала фамелию зоз своїма гобиями. – Досц сом орґанизована особа и якош ше ми шицко удава. Думам же добра орґанизация найважнєйша же би ше шицко посцигло. Єдноставно – любим свой живот, свойо обовязки и нїч ми нє чежко. Окреме ми мило же жиєме на валалє. Ту маме єдну окремну шлєбоду, бо дзеци можу сами пойсц дзе ґод лєм сцу. Можу ше вожиц на бициґлох зоз парняками, а же бим ше нє мушела о нїх старац. Думам же би ми у городу було чежше жиц, праве прето же там вельо швидши способ живота – толкує Бланка. Вредносци котри Бланка и єй супруг Александер преноша своїм дзецом то вредносци котри им єдного дня у живоце буду хасновац. Тото цо єй родичи преношели, и сама тераз часто спомина. Так ше наздава же и єй дзеци буду паметац їх слова и применьовац их у своїм живоце. ■

Бланков оцец Українєц зоз Червинки, а мац Рускиня з Керестура. Гоч жили у Кули, дзе векшински язик сербски, заш лєм, оцови нє завадзало же би научел и по руски. У своєй фамелиї Бланка ше тиж намага розвивац любов ґу язиком, бо гвари же то наисце богатство. Интересантне же кед ше Бланка одала, по руски писац нє знала. Кед хлапци почали ходзиц до школи, та и вона вєдно з нїма шицко цо треба, научела.

РУСКЕ СЛОВО 27

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ МИРОН ЖИРОШ: ПРИВРЕДНИ ЖИВОТ РУСНАЦОХ (XXVІ)

Фото: М. Зазуляк

З ЧИМ ШЕ ЗАНЇМАЛО РУСКЕ ЖИТЕЛЬСТВО У ПЕРШЕЙ ДЕЦЕНИЇ ХХ ВИКУ Пририхтал: Микола ШАНТА

У остатнїх дзешецрочох ХІХ столїтия, по Першу шветову войну, а по закончених премерйованьох хотарох и законченей комасациї, у Войводини и Славониї ше швидше почина розвивац привреда – польопривреда и ремеселнїцтво. Хасную ше орудия, ремеселски виробки зоз желєза, плуги, дерлячи, брани... У польопривреди ше почина хасновац литературу, та тоти знаня прилапює и єдно число наших людзох у Керестуре и Коцуре. То способ такволаного салашского ґаздованя. Даєдни нашо людзе економски напредую, алє вельо єст и тих цо оставаю зоз мало жеми, лєбо су без жеми

П ПЕРША ШПОРОВНЯ У Кули у другей половки XIX стороча, окрем филияли Кредитней банки зоз Будапешту, єст ище дзепоєдни пенєжни установи. Перша шпоровня акционерского способу почала робиц 1885. року, а 1894. оформена при Ремеселнїцкому здруженю каса взаїмней помоци у форми задруґи з огранїчену одвичательносцу, чий капитал представяли улоги сновательоx и пенєж шпоровачоx.

28 РУСКЕ СЛОВО

ре дзелєнє пажицох прави ше ище векши маєтково розлики медзи людзми, ґаздовствами. Медзитим, єдно число з тих цо оставаю у своїх стредкох (Керестур, Коцур, Дюрдьов), швидше напредую у старим краю, як виселєнци у нових стредкох, дзе ше свойочасово населюю (Пишкуревци, Андриєвци, Раєво Село, Ґуня, Андрияшевци). З напредованьом, ґаздованьом, меня ше и способ костираня. Од дакедишнього костираня, дзе млєчни продукти були главни, а месо ше ридко єдло, помали ше преходзи на месо. „Главна пожива нєшка ме со.

Нєшка кажди Руснак патри да себе одхова швинї, а ґаздиня да вихова досц дробизґу. Мало єст таких худобних, котри би себе нє зарезали голєм яку-таку швиню”. Цитировани текст ше одноши на перши роки по Першей шветовей войни. Економски обставини при наших людзох з велькей часци були вигодни и на преходзе з ХIХ на ХХ стороче, односно у чаше пред Першу шветову войну. Так заключене и пре пануюци общи польопривредни обставини на подручу дзе жили нашо людзе. То ше, насампредз, обачує у вимаганю и

Дїялносц жительства по местох 1900–1910. року

27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

ljudze@ruskeslovo.com

злєпшаню польодїлских урожайох, окреме жита, триманю вше векшого количества и обтоку зоз статком на подручу и терашнєй Войводини. У Керестуре 1900. року од польопривредней дїялносци жило 73,71 одсто жительства, а од ремеселнїцтва лєм 8,96 одсто. У Кули як городу од польопривредней дїялносци жиє 54,17 одсто жительоx, а од ремеселнїцтва, тарґовини и транспорту 25,58 одсто, а од ремеселнїцтва и тарґовини 23,77 одсто. Зрозмирно числу жительства звекшане и число особоx другиx занїманьоx, а вельо вецей єст занятиx у транспорту и шлєбодниx занїманьоx. Адекватно материялней поднятосци кулянского городского жительства векше число домашнїx Ремесла у Кули и Руским Керестуре слугоx и другиx занїманьоx. Попис 1900. року указує котри ремесла у Керестуре тримованого жительства у ремеселнїцтве и тарґовини превагли, а котри у Кули. Пописани су по конароx при- 1910. року у одношеню на 1900. рок. Источашнє за привредней дялносци – металней, древовей, текстилней, по- блїжно исте число зменшане число польопривредного живовей и другиx ремеселнїцко-индустрийниx дїялнос- жительства. У ремеселнїцтве и транспорту 1900. року цоx. Тот попис облапел и погосцительну дїялносц: по- робя 186 особи и витримую 281 особу, а 1910. року робя писане и число качмароx, а тиж и ремеселнїцтво як по- 167, а витримую вецей як 400 особи. У Керестуре 1900. року од ремеселнїцкей и тарґозарядову дїялносц, окреме xлопи и окреме жени. винскей дїялносци жили 544 особи, а 1910. року 664, РЕМЕСЕЛНЇЦТВО ПО ПОПИСУ ЗА 1900. И 1910. РОК або 13,64 одсто од вкупного жительства. У Кули 1900. року од ремеселнїцкей и тарґовинскей З прегляду числа ремеслоx и ремеселнїкоx 1900. року дїялносци жили 2 181 особа, а у 1910. року 2 180, або видно же ковальоx єст два раз вецей у Кули як у Кере- 23,89 одсто од вкупного жительства 1910. року. Тот стуре, а шлосерох у Кули 35, а у Керестуре лєм єден. процент указує же розвой ремеселнїцтва и тарґовини у Други ремесла у металней дїялносци у Кули єст 20, а у Кули за остатнї 10 роки бул на истим уровню, нє звекКерестуре лєм два, алє уж єст векше число машинистох. шани є як у Вербаше и Коцуре. У Керестуре на попису 1900. року було 179 ремеселнїУ текстилней индустриї у Керестуре єст вельо скравцох, а значне число ципеларох и чижмарох. У Керестуре коx (майстроx и калфоx) и лєм 25 шеґертоx, а у валалє ище нєт пекароx, бо xлєба печу жени у своїx обисцоx, а було 5 000 жительоx, котри жили у 849 xижоx-обисцоx. Розвой индустриї и ремеселнїцтва на кулянским єст лєм двох месареох, бо кажде обисце за себе карми подручу по Першу шветову войну ше одвивал швинї и трима живину. У Кули иx єст аж 31. досц помали, алє бул од велькей помоци землєдїлцом и мал значни вплїв на унапредзенє польоприЗАНЇМАНЄ ЖИТЕЛЬСТВА 1900–1910. РОКУ вредней продукциї, окреме кед слово о ковальох и Зоз того прегляду занїманя керестурского жительства колєсарох.■ (Предлужи ше) 1900. и 1910. року ше видзи звекшанє активного и ви-

Занїманє Керестурцох од 1900–1910. рок

27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 18. децембра занавше ме зохабела моя мила супруга

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 18. децембра занавше нас зохабела наша мила мац и баба

ХЕЛЕНА ДУДАШ (1956–2019) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на це навики будземе чувац у наших шерцох Син Сашо зоз супругу Снежану и унуки Андєлина и Аурора Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 18. децембра занавше нас зохабела наша мила мац и баба

ХЕЛЕНА ДУДАШ (1956–2019) з Руского Керестура

Памятку на заєднїцки живот и твою любов занавше будзем чувац у шерцу Супруг Владимир Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 12. децембра 2019. року до вичносци ше преселєла моя мила супруга

МАРИЯ РАМАЧ (1936–2019) з Руского Керестура

ХЕЛЕНА ДУДАШ (1956–2019) з Руского Керестура Того дня кед ши нас занавше зохабела, мнє ши народзела. Красни памятки у своїм шерцу будзе чувац твой син Деян зоз супругу Ясну и унуки Елеонора и Антоний Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 18. децембра занавше нас зохабела наша мила мац и баба

ХЕЛЕНА ДУДАШ (1956–2019) з Руского Керестура

З любову и почитованьом красни памятки на це вично будзем чувац – твой супруг Михал Спочивай у мире Божим!

Занавше у шерцу, занавше у думкох. На твою любов и доброту нїґда нє забудземе. Здогадованє на тебе занавше будземе чувац глїбоко у себе. Син Желько, нєвеста Марияна и унука Теодора Най це ангели чуваю!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. децембра наполня ше 6 жалосни мешаци як нас занавше зохабела наша мила мац, баба и прабаба

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ На Вилїю, 6. януара, наполнї ше смутни рок як нас занавше охабел наш мили брат

АМАЛА ПАПУҐА народзена Еделински (1932–2019) з Руского Керестура Того дня кед шицки буду славиц найкрасше швето Крачун ми ше здогаднєме на Вас, мамо, як сце нас вше шицких зберали коло себе на тоти швета. Вше зоз своїма родичми у думкох и молитвох вашо дзивчата – Ната, Гена и Веселка зоз своїма фамелиями Спочивайце у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

МИКОЛА ЧИЗМАР (1955–2019) з Вербасу У красним паметаню го чуваю браца Янко и Илия зоз фамелиями и вельочислена родзина Най спочива у мире Божим!

27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. децембра наполнєли ше 40 жалосни днї як нас занавше зохабела наша мила баба и прабаба

ЛЕОНА КОЧИШ (1930–2019) з Руского Керестура

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. децембра наполнєли ше 40 жалосни днї як ше преселєла до вичносци наша мила мац, швекра, баба и прабаба

ЛЕОНА КОЧИШ (1930–2019) з Руского Керестура

З любову и почитованьом вични памятки на Вас будзе чувац унук Александар зоз супругу Миряну и дзецми Александром, Стефаном и Валентину Спочивайце у мире Божим!

Днї преходза, алє смуток и боль занавше оставаю. З нами сце у думкох и красних памяткох. З любову и почитованьом Вашо наймилши – дзивка Славка, жец Янко, унучата Андрей и Питер, як и унука Катарина зоз супругом и праунука Мила Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. децембра 2019. року наполнєли ше 40 жалосни днї як нас занавше зохабела наша мила баба и прабаба

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. децембра 2019. року наполнєли ше 40 жалосни днї як вецей нє з нами наша мила швекра, баба и прабаба

ЛЕОНА КОЧИШ (1930–2019) з Руского Керестура

Красни памятки на Вас навики будземе чувац у наших шерцох. Унук Владимир зоз супругу и дзецми Спочивайце у мире Божим!

У смутку и з больом у шерцох лєм по добрим Вас споминаме и чуваме памятку на Вас. Нєвеста Живана, унука Марина и праунучата Радош и Андєла. Спочивайце у мире Божим! Най Вас ангели чуваю!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. децембра наполнї ше рок як нє з нами наш шовґор

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. децембра наполнї ше рок як нас зохабел наш брат

ЛЮБОМИР ПЛАНЧАК (1943–2018) з Руского Керестура

Дзень за дньом преходзи, та прейдзе и рок як ши нє з нами. У наших шерцох ше нїч нє пременєло и часто це споминаме. Жиєме шицки каждодньови живот, алє тераз без тебе Твоя нина Марча Пристойкова зоз дзецми у унучатами Спочивай у мире Божим!

Остали зме нєпорихтани на боль зоз хторим мушиме жиц далєй без тебе. Преселєл ши ше до вичносци, а нам остали лєм красни памятки на це Твойо браца Янко и Рафо Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. децембра наполнї ше рок як нє з нами мой мили оцец и дїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. децембра наполнї ше рок як ше до вичносци преселєл мой мили супруг

ЛЮБОМИР ПЛАНЧАК (1943–2018) з Руского Керестура Зишли зме ше шицки, лєм тебе нєт. Пошол ши. Час лїчи рани, алє и зохабя красни памятки хтори ше збули у живоце зоз милима особами Твоя дзивка Марча, жец Пишта и унук Стево зоз супругу Сашку – Франичово з Кули Спочивай у мире Божим!

27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

ЛЮБОМИР ПЛАНЧАК (1943–2018) з Руского Керестура Прейду найрадоснєйши швета у року, алє тераз без тебе, а прейду и велї други. Чежко похопиц же ши вецей нє зо мну. Препровадзени хвильки з тобу занавше останю у моїм здогадованю на тебе Твоя супруга Амалка Спочивай у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. децембра 2019. року наполнєл ше рок як ше упокоєла моя мила мац

ЛЕОНА ХОМА (1926–2018) з Руского Керестура Мила мамо, нє прейдзе дзень а да нє подумам на це...У шицким цо робим, чуєм твой совит, видзим слики як ши ме учела... И вше нам буду хибиц хвильки кед ши нас шицких позберала. Дзивка Блаженка, жец Мико и унуки Дарко и Тина. Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. децембра 2019. року наполнї ше рок як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец, швекор, дїдо и прадїдо

МИРОН БАРАН (1945–2018) з Руского Керестура Kрасни памятки на ньго чуваю його наймилши: супруга Анка, дзивка Ана зоз супругом Борисом, син Янко зоз супругу Саню, унуки Тамара зоз супругом Мирославом, Александра, Жоржина, Филип, як и праунуки Миа и Ена Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. януара 2020. року наполня ше 2 роки як вецей нє з нами наш мили

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 30. децембра 2019. року наполнєл ше рок як ше до вичносци преселєла наша мила баба, прабаба и швекра

ЛЕОНА ХОМА (1926–2018) з Руского Керестура Бабо, барз нам хибиш и часто думаме на це. Най це ангели чуваю! Унуки Моника зоз Славком, Марина зоз Сашом, праунуки Антонио, Тадей и Давид и нєвеста Анка Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. децембра 2019. року наполнї ше жалосни рок як нас занавше зохабел

МИРОН БАРАН (1945–2018) з Руского Керестура Красни памятки на ньго чува шестра Марча зоз супругом Янком и дзецми Терезу и Олену зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. януара 2019. року наполня ше 9 жалосни роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец, швекор, дїдо и прадїдо

ЯКИМ КОЗАР (1942–2011) з Руского Керестура Памятку на твою любов и доброту вично буду чувац: супруга Мелания, син Борис зоз Ану, дзивка Татяна, унуки Тамара з Мирославом, Александра и Мижо, як и праунуки Миа и Ена Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. януара 2020. року наполнї ше єден рок як вецей нє з нами наш мили

ЯНКО ОРОС (1937–2019) з Руского Керестура Ожалосцени Вашо наймилши

Спочивайце у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. децембра наполнєли ше Дня 29. новембра наполнєли ше три жалосни роки як нас занавше два жалосни роки як нас занавзохабела наша мила мац и баба ше зохабел наш мили оцец и дїдо

ЛЮБОСЛАВ ЕДЕЛИНСКИ – СЛАВЧЕ (1956–2018) з Руского Керестура СЛАВКА МЕДЄШИ (1941–2016)

Ожалосцени твойо наймилши Спочивай у мире Божим!

32 РУСКЕ СЛОВО

ЕЛЕМИР МЕДЄШИ (1940–2017) Красни памятки на нїх вично буду чувац: син Юлин, нєвеста Оленка и унуки Ванеса, Мая и Соня Спочивайце у мире Божим!

27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. децембра наполнєли ше 6 Дня 3. януара 2020. року наполроки як нас зохабела наша мила нї ше смутни рок як нас занавмац ше зохабел наш мили брат

ЄЛЕНА ЧОРДАШ (1930–2013)

ИВАН ЧОРДАШ (1958–2019) з Руского Керестура Красни памятки на нїх чуваю син и брат Дюра, и дзивка и шестра Олґица зоз фамелию Спочивайце у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 14. мая 2019. року наполнєл ше двацецєден рок як нас зохабел наш мили

Дня 17. децембра 2019. року наполнєли ше шейсц роки як нас зохабела наша мила

ЮЛКА ШЕПИНСКИ народзена Роман (2013–2019)

ДЮРА ШЕПИНСКИ (1998–2019)

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. януара 2020. року наполня ше шейсц жалосни роки як нас занавше зохабел наш любени супруг, оцец и дїдо

ДЮРА НАДЬ – МИТЬОВ (1958–2014) з Руского Керестура Остали нам лєм красни памятки на наш щешлїви заєднїцки живот. Занавше ожалосцени: супруга Геленка, дзивка Наташа зоз супругом Ярославом и дзецми Иваном и Даниeлом – Фейдийово и дзивка Весна зоз супругом Деяном и дзивочку Катарину – Медєшово Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. януара 2020. наполня У марцу ше наполня осем роки ше три роки як нас занавше як нас занавше зохабела наша зохабел наш мили мила

МИРОНЬ ТАКАЧ

СЕРАФИНА ТАКАЧ

з Руского Керестура

Памятку на нїх навики буду чувац дзивка Славица и унука Йована Спочивайце у мире Божим!

З любову и почитованьом паметац их буду дзивки Мелания и Ксения зоз фамелиями Спочивайце у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. децембра 2019. року наполнюю ше петнац жалосни роки як нас занавше, после чежкей хороти, зохабел наш наймилши

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 27. децембра наполня ше шеснац смутни роки як нас занавше зохабел и зармуцел наш мили

ЯКИМ ПАПУҐА (1934–2003) З Нового Орахова

ЙОВҐЕН ПАПУҐА (1957–2004) зоз Бачинцох З вельку любову и почитованьом вично будземе паметац твою милу подобу и доброту. Твойо: синове Ярослав и Иґор, супруга Геленка, шестра Мартица Taмаш зоз супругом Владимиром и дзецми Спочивай у мире Божим и най це ангели чуваю!

Час преходзи, алє ми це нїґа нє забудземе. Памятку на це чуваю: твоя супруга Мелания Папуґова и дзивки Геленка и Вирка з фамелиями. Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. децембра 2019. року наполнєли ше 35 смутни роки як нас занавше зохабел наш мили

ВЛАДИМИР ХРОМИШ (1961–1984)

Дня 21. януара 2020. року напол- Дня 26. януара 2020. року наполня ше 17 смутни роки як нас за- ня ше 5 роки як нас занавше зохабела наша мила навше зохабел наш мили

МИКОЛА ХРОМИШ (1936–2003)

Красни памятки на нїх чуваю їх наймилши

27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

АНА ХРОМИШ (1938–2015)

з Коцура Спочивайце у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21.12.2019. року наполнєли ше дванац жалосни роки як нас занавше зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо

СИЛВИ ЧАКАН (1925–2007) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на ньго чуваю – супруга Леона, дзивка Нада, жец Михал и унуки Боян и Мая Спочивай у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 33

informator@ruskeslovo.com * дзе цо будзе * дзе цо будзе *

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

ВИСТАВА З ПОДОБОВЕЙ КОЛОНИЇ И ПРОЄКЦИЯ ДОКУМЕНТАРНОГО ФИЛМА

МИХАЙЛО РАЦ (1948–2015)

ЯНКО КАНЮХ (1947–2009)

У орґанизациї Рускей матки на соботу, 28. децембра, будзе Вистава малюнкох зоз тогорочней Подобовей колониї „Руски Керестур 2019.ˮ. Вистава будзе у Спортскей гали у Руским Керестуре шветочно отворена на 11 годзин. Потим на 12,30 годзин у просторийох Месней заєднїци котри у истим будинку, будзе приказани документарни филм Ґриґория Миронова „На своєй жемиˮ о Руснацох у Сербиї и Горватскей. Поволани шицки заинтересовани. ***

НОВОРОЧНА ПРЕДСТАВА Новорочна представа „Ирвас Тривутинˮ и друженє зоз Дїдом Мразом и аниматорами, того року будзе отримана на пондзелок, 30. децембра на 13 годзин у спортскей гали у Руским Керестуре. Пакецик за дзеци мож уплациц у Месней заєднїци по цени од 500 динари. *** РТВ

МАРИЯ КАНЮХ МИХАЛ КАНЮХ народзена Дудаш (1915–1998) (1919–2003) з Руского Керестура У красних памяткох и молитвох чуваю вас вашо наймилши Спочивайце у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєли ше пейц роки як нє з нами наша сушеда Марча и єденац роки як нє з нами Иґор

АНИМИРОВАНИ ФИЛМИ ПО РУСКИ

З нагоди наиходзацих шветох, филмска редакция РТВ, у сотруднїцтве з руску редакцию, за наших наймладших патрачох пририхтала красни дарунок – 4 длугши анимировани филми хтори направени у Шпаниї на каталонским и шпанским язику, а хтори з тей нагоди титловани на руски язик. Перши два филми „Талма и мит о Аґарти” и „Васахали” буду емитовани на пияток, 27. децембра на 8 годзин и 30 минути, односно на 9 годзин и 45 минути. Други два филми „Тройнята и Дон Кихотова загадка” и „Тройнята и Ґауди” буду емитовани на пияток, 3. януара од 8 годзин и 30 минути, односно од 9 годзин и 45 минути.

ИНФОРМАЦИЯ: МАРИЯ НАДЛУКАЧ (1955–2014)

ИҐОР НАДЛУКАЧ (1977–2008)

з Нового Саду Нїґда их нє забуду їх сушедово Пабянково: Янко, Мария, Славка, Мирко и Томислав Спочивайце у мире Божим!

Кнїжки зоз серияла „БАЧВАНСКО-СРИМСКИ РУСНАЦИ ДОМА И У ШВЕЦЕ”, автора Мирона Жироша, можеце поручиц на телефон: 021 6416-537 лєбо на мобилни 064 218 70 84 при Янкови Кишови зоз Нового Саду

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ През молитви здогадуєме ше наших милих – родичох, шестри Марчи, брата Владу, фамелиї Станоєвич, кума Нярадийового, Дюру Папуґового, Марчи Шовшовей, родзинох Джуньових, Джуджарових, Митрових, Лацкових, Дюрчових, о. Лю. Семана, Мирка Малацка, пайташох „Циберея” З почитованьом, Йоаким Гарвильчаков зоз фамелию

Спочивайце у мире Божим!

34 РУСКЕ СЛОВО

РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ АВТОНОМНА ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА ГОРОД НОВИ САД Городска порцийна управа Ул. Булевар Михайла Пупина число 3 21000 Нови Сад Телефон: 021/4871-768

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com

ОБВИСЦЕНЄ о обявйованю Явного конкурса за пополньованє оконовательних роботних местох на нєодредзени час у Городскей порцийней управи Города Нови Сад Роботни места: порцийни контролор хторе розподзелєне до званя висши референт, 1 окончователь на нєодредзени час; порцийни сотруднїк хторе розподзелєне до званя сотруднїк, 1 окончователь на нєодредзени час. Текст явного конкурса за пополньованє наведзеного роботного места мож превжац на интернет пре зентациї Города Нови Сад: http://www.novisad.rs/.

27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

informator@ruskeslovo.com

Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени новини РС” чс. 135/04) обявює

OБВИСЦЕНЄ

o принєшеним ришеню о нєприступаню виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, дня 16. децембра 2019. року, принєсол ришенє о нєприступаню виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Проєкта „Адаптация ТС 400/220/110 kV Нови Сад 3” –опреманє ДВ поля 110 kV чс. Е18, ношителя проєкта АД „Електромрежа Сербиї” Беоґрад, Улїца Кнеза Милоша чс. 11, Беоґрад. Ришенє о нєприступаню виробку Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок за предметни проєкт мож видзиц роботни днї од 10 до 14 годзин у просторийох Покраїнского секретарията за урбанизем и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария ч. 39). Заинтересована явносц мож виявиц жалбу на принєшене ришенє у часу од 15 днї од дня обявйованя того ришеня.

o принєшеним ришеню о нєприступаню виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Покраїнски секретарият за урбаниземи защиту животного штредку, дня 5. децембра 2019. року, принєсол ришенє о нєприступаню виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Проєкта Одкладанє нєопасного желєзного одрутку у комплексу Лука Нови Сад, на часци катастерскей парцели число 4142/39 КО Нови Сад I, ношителя проєкта „Стил – Импекс”доо, Улїца Вихорска число 35 зоз Сримскей Каменїци. Ришенє о нєприступаню виробку Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок за предметни проєкт мож достац видзиц роботни днї од 10 по 14 годзин у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария чс. 39). Заинтересована явносц може виявиц жалбу на принєшене ришенє у року од 15 днї од дня обявйованя того обвисценя.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучовaнє о потреби преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС167, НСУ167, НСЛ167, НСО167 НС – Лиман 4” Нови Сад, у Улїци Балзакова, число 64, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3930/9 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше од 10 дньох од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

o поднєшеней вимоги за одредзованє обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта НИС а. д. Нови Сад, Улїца Народного фронта чс.12, Нови Сад, поднєсол вимогу за одредзоованє обсягу и змисту студиї о преценьованя вплїву на животни штредок Проєкта Вибудов преточилїща камионских и ваґон цистернох, на катастерских парцелох ґс. 2556/1, 2556/2, 2556/3 и 2555/16 КО Нови Сад III на Терминалу за претоварйованє и одкладанє дериватох з нафти Нови Сад. Податки и документация зоз вимоги ношителя проєкта мож достац на увид роботни дзень од 10 до 14 г у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария ч. 39). Шицки заинтересовани, у чаше од 15 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу доручиц свойо думанє у писаней форми на адресу Секретарияту.

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучовaнє о потреби преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НСУ149, НСЛ149, НСО149 НС –Сави Ковачевича” Нови Сад, у Улїци Сави Ковачервича число 10, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 4671 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, праху, инсектох. МОНТИРАМЕ: – РОЛЕТНИ – ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ 27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

– ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ – МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ – ВЕНЕЦИЯНЕРИ – ОПРАВКИ 025/5827-710, 060/5088-433

OБВИСЦЕНЄ

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок Ношитель проєкта „BARRY CALLEBAUT SOUTH EAST EUROPE” D.O.O. Нови Беоґрад, Улїца Юрия Ґаґарина чс. 32, хторого по овласценю заступа „D.A. DIZAJN ARHITEKTURA D.O.O.” Нови Беоґрад, Улїца Ґандийова 169/1, поднєсол вимогу за одлуґованє о потреби преценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Продукцийни обєкт поверховосци П, ВП, П+1, П+2 и дїловни обєкт (два портирнїци поверховосци П, наджемни цистерни за хидрантску мрежу, поджемна цистерна за зберанє атмосферскей води, заварта ретензия, сепаратор олєю и пумпа) и транспортни поверхносци, зоз намену обєкта – Ґринфилд машини за продукцию чоколади (Фабрика за продукцию кондиторских продуктох – чоколади) у Новим Садзе, Зренянинска драга (ИБ12), на катастерских парцелох число 243/9, 243/10, 243/42, 243/43, 243/44, 243/45, 243/46, 243/47, 243/48, 243/49, 243/50. 243/51, 243/52, 243/53, 243/54, 243/55, 243/56, 243/57, 243/58, 243/59, 243/60, 243/61, 243/62, 243/63, 243/64, 243/65, 243/66, 243/67, 243/68, 243/69, 243/70, 243/71, 243/73, 243/74, 243/79, 243/80, 243/83, 243/88 К.О. Нови Сад III, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку Городска управа за защиту животного штредку дня 24. децембра 2019. року принєсла ришенє число VI-501-790/19 же потребне преценьованє вплїву на живони штредок и одредзованє обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штрдок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www.environovisad.org. rs. Заинтересована явносц ше може жалїц процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя прейґ того орґану.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ БИЦИҐЛИСТА БОЯН СИВЧ ЗОЗ КУЛИ

СПОРТ ЯК ЖИВОТНЕ ОПРЕДЗЕЛЄНЄ Пише: Мария АФИЧ

БОЯН МА И РУСКЕ ПОХОДЗЕНЄ Боян у Кули закончел основну и штредню технїчну школу, напрям машински технїчар за компютерске конструованє. Робел осем роки у Кули, а тераз уж рок у Новим Садзе алє нє у фаху, алє у лабораториї за ґеомеханїку и барз є задовольни з роботу. Боян по походзеню прави войводянски „микс”, по оцови є Руснак и Українєц, а оцово родичи ше концом 60. рокох до Кули преселєли зоз Косанчичу. По мацери Боян ма и чарногорскей и мадярскей креви, алє як гвари росли з братом у чежких 90. рокох кед ше родичи борели за преживйованє. Теди шицко варло од рижних национализмох, та ше вони озда и прето нє трудзели же би синох научели ище даєден од своїх язикох.

36 РУСКЕ СЛОВО

Нєдавно нас нєсподзивала вистка же Боян Сивч, бициґлиста Бициклистичного клубу „Гайдук” зоз Кули, освоєл перше место у циклокрос дисциплини на змаганю хторе було отримане у Зомборе. Стретли зме ше з нїм з тей нагоди и побешедовали о його занїманю зоз спортом хторе, як и сам гвари, нє професийне, та анї нє по кажду цену му найважнєйши найлєпши резултат

ажне му же на тот способ уклада до себе, до свойого здравя и же ужива у тим, випитує свойо можлївосци и схопносци, дружи ше зоз истодумнїками, ужива у природи...

ПЕРША ЛЮБОВ – ФОДБАЛ (А ЦО БИ ДРУГЕ БУЛО) Дознаваме же Боян вообще барз люби спорт, а ище одмалючка почал тренирац фодбал дас на 6 роки, перше у клубу „ППК Кула”. Кед мал 10 роки прешол до ФК „Гайдук” дзе тренирал два роки, алє нажаль, пре здравствени причини и лїкарову препоруку мушел претаргнуц зоз фодбалом. Нє було му шицко єдно, алє до рока нє тренирал, а вец кед ше його старши брат уключел до бициґлизма и тренирац у клубу Гайдук, попачело ше и йому вожиц бициґлу перше на менших обегованьох, та ше и сам учленєл до Клубу. Активни є там и нєшка, гоч Клуб дас пред седем роками мал єдну павзу т. є. бул загашени. – Осипало ше число членох, а поправдзе, найбаржей прето же бициклизем анї нє таки тунї спорт, та видатки од родичох нє мали. Понеже вони нє могли тельо финансовац, мушели зме престац тренирац аж потамаль, док зме шицки нє позакончовали школи, нашли роботу, та вец сами себе уж могли набавиц бициґли, опрему. Тераз нас у Клубу єст коло 10, з Кули, Червинки, Сивцу, членарина ше нє плаци, а општина дакус помага, та маме за драгово

трошки. А кед нє, вец ше зложиме та нє випада таке драге – приповеда Боян.

И БИЦИҐЛИЗЕМ МА ВЕЦЕЙ КАТЕҐОРИЇ У бициґлизме єст вецей файти воженя, найпопуларнєйши бициґлизем по калдермох, єст и бреговити обегованя, циклокрос хтори ше гонї у жимским периодзе, єст и монти байк бициґлизем. Наш собешеднїк Боян ше опробовал у скоро шицких начишлєних файтох, участвовал на вельким маратонским обегованю у Словениї дзе ше вожело 155 километри и вецй як 1 000 учашнїки и щешлїви є же го прешол за менєй часу як цо думал. Були и на змаганьох у Горватскей, у Мадярскей и по Сербиї. Люби гонїц и по горских дражкох поготов по Фрушкей гори алє то баржей так, рекреативно, зоз колеґами. Гоч би и сам любел 27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

sport@ruskeslovo.com

ПЛАН ФК „СРИМЕЦ” З БЕРКАСОВА У ПРЕДЛУЖЕНЮ СЕЗОНИ

ИДЗЕМЕ НА ПЕРШЕ МЕСТО

пойсц и на векши обегованя у Сербиї, Клубу ше нє виплаци за єдну особу орґанизовац путованє. Мож повесц же ше кулски бициґлисти змагаю тельо кельо єст пенєжи и уж прилапели таку ситуацию. Но, на їх инициятиву од того новембра почали ше у Сербиї орґанизовац циклокрос обегованя. То обегованя у жимским периодзе од новембра по марец же би бициґлисти и на таки способ отримовали форму. Уж були даскельо змаганя кажду другу нєдзелю, а кулски Клуб будзе домашнї аж двом, тераз 22. децембра, и у фебруару. Боян и його товарише барз задовольни же ше їх идея витворела и вредно ше рихтаю буц домашнї.

Боян як гвари, опредзелєни за спорт як стил живота, ту комбинує и любов ґу природи, а попри бициклизма, опробовал ше и у столним тенису, у плїваню триатлону, и у бежаню на кратших дражкох, а найдлугше цо пребегнул то полумаратон. Планує же би и надалєй так остало, тераз є у бицилизму у єдней файти гоби катеґориї, а любел би напредовац та уж нарок, спрам катеґориї, годзен ше змагац у ткв. елити дзе и конкуренция моцнєйша. Но, як гвари, йому и його приятельом нє найважнєйше буц перши. – Ми ше нє змагаме анї пре пенєж, та анї за перше место по кажду цену, алє сами за себе, за свойо цо лєпше здравє, витримовносц, схопносц, а найкрасше чувство кед ше витрима дацо чежке и победзи самого себе и свойо можлївосци – заключує Боян. ■ М. Афич 27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

Од прешлей єшенї односно, змагательней сезони 2019–2020, потерашня Медзиопштинска фодбалска лиґа Срим подзелєна на два ґрупи и то Заход и Восток. У ґрупи Заход ше змагаю и екипи зоз општини Шид. У тей ґрупи и ФК „Сримец” з Беркасова хтори ше зоз Општинскей лиґи пласовал до висшого уровнy змаганя и шлєбодно мож повесц же Беркасовчанє направели вельке нєсподзиванє, бо на концу єшеньскей часци першенства завжали друге место и указали добре бависко на стретнуцох. Жимску паузу планую вихасновац же би ше ище лєпше порихтали за предлуженє у ярней часци першенства и маю вельки амбициї. – Задовольни зме зоз посцигнутим, алє на яр плануєме буц на першим месце, а вец очекуєме пласман до висшей Сримскей лиґи. Уж зме ше у паузи помоцнєли зоз штирома новима бавячами з подруча нашей општини. Задовольни зме як екипу водзи тренер Ратко Вукович и по планє, пририхтуюци тренинґи почню после 20 януара – кратко нам гварел Зоран Видович, предсидатель Управи ФК „Сримец”. За добри резултати вшелїяк заслужни и спонзоре хтори окрем локалней самуправи финансую беркасовских фодбалерох. Видович додава же коло терена вивартана студня же би вше було води за залїванє и добре отримованє трави на терену. Добри бависка фодбалерох Сримца прицагую и навиячох так же у Управи клуба планую же би уж на яр почали будовац бетонски трибини за патрачох. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО

ГОРУЦИ ТЕПШИ Од Люпки Цвеїч

Крачунски медово венчики Потребне: ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

20 деки марґарину пол кили муки 1 вайцо 15 деки цукру 20 деки меду 1 ложка шметанки пол пращка за печенє 1 ложичку цимету 1 ложичку гвоздзику (6-7 заренка)

Шицки состойки змишайце, а цесто би було добре направиц скорей як цо будзеце видлобовац зоз фурмочку. Печиц на 180 ступнї 10 минути. Кед ше медовнїки охладза, можеце их цифровац зоз роял айсинґом, як ю волаю кральовска ґлазура. Як ше прави роял айсинґ? Витрепце єден бильчок, поступнє додавайце мелки цукер, коло 250 ґрами (завиши од велькосци бильчка) и додайце єдну ложичку лимунового соку. Роял нє шме буц анї барз густи, а анї ридки. Наполнїце мещок, одштригнїце кущичко верх и можеце цифровац. Мож направиц лєм округли лабдочки, медовнїки, а можеце хасновац рижни фурмочки и цифровац по власним смаку.

Бобальки За бобальки потребне: 80 деки муки, ложичка солї, два ложки цукру, млєка кельо приме, 30 деки маку, 10 деки мелкого цукру, 20 деки меду, 20 деки масла и 4 деки квасу.

38 РУСКЕ СЛОВО

Загнєсц зограту муку, соль, цукер, викиснути квас и млєко. Вец ше зоз того цеста шулька шульканци и порозрезує ше их на коцочки яки сцеме же би нам були вельки бобальки. Кед бобальки векши, на концу буду мегчейши, кладзе ше их до тепши най ище кус кишню, и таки викиснути пече у горуцей релни. Лєпше кед су упеченши, червенши, вец су и смачнєйши. Упечени бобальки ше умиє у води и усипе до ванґлочки. Даєдни ґазиднї бобальки посипу зоз помлєтим цукром, маком, а други заш кладу розпущеного меду до лїтней води, зоз тим залєю бобальки и посипу з маком, поприцискаю их же би добре поупивали тот сок. Даскельо раз их треба премишац, и охабиц у жимним най ше добре охладза. У красней мисочки, або на танєру, бобальки ше кладзе на шветочни стол. (РС 2017) 27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

rusmak.ruske@gmail.com

ГОРУЦИ ТЕПШИ

Сарма На єдну килу меса идзе єдно вайцо, положиц и попражену єдну цибулю, додац мелкей паприґи, попер, солї, веґетовей присмачки и 2-3 ложки рискаши. Добре вимишац и круциц сарми. Вимиц квашену капусту и порихтац лїсца за круценє. Сарми ше круца так же ше положи кущичко меса, закриє ше зоз лїсцом и з єдного боку ше зогнє лїсце и круци сарму, а вец зоз другого боку зоз пальцом поприцискац капусту нука же би нє вичурело месо. (опатриц на фотоґрафийох) Кед ше сарми посклада до шерпенї, наляц воду и вариц дас годзину и пол. Кед сарма уварена, треба направиц запражку. На масци лєбо олєю кус попражиц 3-4 ложки муки, додац мелкей паприґи и юшку у хторей ше варели сарми помалки сипац до тей запражки, з початку є густа та треба додавац води, лєбо капусну юшку, по смаку. Посолїц и преляц тоту ридшу мачанку по верху сармох.

Студзенїна

4 Потребне:

■ 1,5 – 2кг швиньски Нєшка ше швиньски ноги и ратици варя нє окурени, лєм ше добре ратици поумиваю и порозрезую. Дзепоєдни ґаздинї до води ґу швиньским ■ соль, присмачки, ногом кладу и желєняву: два, три мархви, петрушку або и пастернак, попер у зарну, даскельо цали зарна попру и ловорового лїсца. ловорово лїсце До гарчка же положи ратици, и налєє тельо жимней води же би во■ по смаку желєнява да прекрила месо дас на два, три пальци. Кед вода превре, пену з ■ цеснок и мелка верху треба зняц, а вец би требало же би ше у гарчку єдло сциха вапаприґа рело. О пол годзини треба шицко посолїц, по смаку, а мож додац и дакус присмачки, або и желєняву. Студ зенїну ше вари длуго, коло штири, штири и пол годзини, а то шицко завиши яке месо. Треба вариц потамаль, док ше месо нє почнє оддзельовац од косцох. После телього часу вода вивре за коло трецину од порихтаней на самим початку. Прето треба мерковац же би сциха варло, и же би на концу нє остало лєм месо. Уварене треба прецадзиц, месо покласц до вецей менших мисочкох, лєбо танєрох, а коло меса наляц юшку. На верх мож накласц пошеканого цеску и мелкей паприґи. Порихтани мисочки (танєри) треба одложиц на жимне место же би ше у нїх добре стидло. (РС 2016) Пририхталa: Лю. Цвеїч

27 ДЕЦЕМБЕР 2019.

РУСКЕ СЛОВО

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

ЗОЗ НОВОСАДСКЕЙ „ПАХУЛЬКИ”

РОК LXXV ЧИСЛО 52 (3869) НОВИ САД, 27. ДЕЦЕМБЕР 2019.

Фото: В. Вуячич

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

У ТИМ ЧИШЛЄ МУРОВИ КАЛЕНДАР ЗА 2020. РОК

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Фото: Михаел Рамач

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт податки.

ШЛЇДУЮЦЕ „РУСКЕ СЛОВО” ВИДЗЕ 10. ЯНУАРА 2020. РОКУ

ЩЕШЛЇВИ ВАМ ШВЕТА!