ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО
ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXV ЧИСЛО 45 (3862) НОВИ САД, 8. НОВЕМБЕР 2019.
Фото: Вероника Вуячич
ЦЕНА 30 ДИНАРИ
У проєкту идентификованя особох и подїйох зоз склєняних плочох фотоґрафох Будински зоз Руского Керестура, котру орґанизує Завод за културу войводянских Руснацох (ВР), а котри уж длугши час обявйовани на остатнїм боку новинох „Руске слово”, потребна векша помоц ширшей явносци. Велї од обявених фотоґрафийох уж идентификовани, алє о даєдних потераз зазначене барз мало податки. На Фейсбук боку Заводу за културу ВР до окремного албуму положени тоти фотоґрафиї, та ше модлї шицких котри дацо знаю о особох, подїйох,
Фотоґрафия: 0330P
Фотоґрафия: 0448P
ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ
часу, обставинох, обичайох, облєчиве и инши податки хтори вязани за тоти фотоґрафиї же би ше явели. Явиц ше мож прейґ порученя на Фейсбуку або коментару на фотоґрафиї, на имейл zavod.rusini@gmail.com лєбо на телефон 021/548-421. Кажда информация значна. Дзекуюци фотоґрафийом хтори настали у фотоґрафскей роботнї Будинскових, а котри диґитализовани на склєняних плочох, зачува ше шведоченє о живоце людзох и подїйох и велїх податкох цо припадаю културно-историйному скарбу Руснацох на тих просторох.
■ ВИСТАВА БРУҐОШОВИХ ФОТОҐРАФИЙОХ
ПАМЯТКА НА НАШОГО ПЕРШОГО СПОРТИСТУ Пише: Мирослав ЧАКАН, предсидатель Скупштини КУД „Тарас Шевченко”, член Инициятивного одбору за виробок бисти Яши Бакова
Векшина читачох нашого „Руского слова” зна хто бул Яша Ба- Одпочатку акциї зме мали потримовку наших медийох: „Руского ков и прецо є значни и познати у рускей заєднїци, та о тим нє слова” и РТВ Войводини, так же шицки нашо людзе мали нагоду будзем писац. Моя тема одноши ше на способ як зме одлучели провадзиц як ше одвива реализация и як нам идзе. Медзитим, кед чувац памятку на того руского спортисту, педаґоґа и дружтве- глєдана конкретна помоц – барз мало людзох ше одволало же би ного активисту. помогли финансийно. Биста добре поробена, так гваря велї цо ю Баков бул чловек хтори у живоце Руснацох у першей половки и мали нагоду видзиц, шицки привитую акцию, алє барз мале чиштредком XX вику розпочал и пропаґовал спортски активносци сло людзох помогло, гоч лєм и зоз символичну суму... и звикнуца хтори обичним людзом – перше у Дюрдьове, а после Кед зме починали, план бул же би биста була опрез простории ширше, випатрали чудно и нєкаждодньово, та у тедишнїм йох КУД „Тарас Шевченко”, алє з часом прилапене предкладанє чаше нє були похопени. Заш лєм, улїчки зоз меном Яши Бакова же би була поставена опрез Рускей школи у Дюрдьове, на углє єст у Новим Садзе, Руским Керестуре и самим Дюрдьове, Бако- Рускей улїчки дзе Яша Баков и народзени. Написана вимога до вов леґат єст у музею Войводини у Новим Садзе и Руским Ке- Општини Жабель за тоту локацию, понеже вона власнїк обєкту рестуре, а од 1992. року отримую ше и спортски бависка под Рускей школи, и достали зме согласносц, а вимога послата и до його меном, хтори виросли до здруженя Спортски бависка Покраїнского Заводу за защиту памятнїкох, та обчекуєме и їх „Яша Баков”. Аж у XXI вику, 2006. року наша руска заєднїца на- позитивни одвит. шла моци означиц и 100-рочнїцу народзеня Яши Бакова, кед по- Мал сом нагоду видзиц и упознац Яшу Бакова 1973. року, кед отрипри видаваня публикацийох – кнїжочмани турнир „Руского слова” у фодбалу, кох о його живоце, у Новим Садзе поа з нагоди преслави 50- рочнїци фодбалПо конєц рока, за 113-рочнїцу ставена и спомин плоча. народзеня Яши Бакова, наздаваме ского клубу „Бачка”, чий вон бул єден од сновательох. Теди бул у Дюрдьове, проПотим, 2016. року з нагоди преслави ше шветочно одкриц його бисту вадзел стретнуца, здогадовал ше на поXXV Спортских бавискох, як и 110. поставену на постамент опрез чатки спортских активносцох у валалє, рочнїци народзеня Яши Бакова, поруРускей школи, коло Рускей улїчки и подзековал же зме го нє забули и пофраншана идея о виробку його бисти у просто Рускей церкви, у Дюрдьове товал же ше увидзиме и на 100-рочнїцу родним Дюрдьове. Даскельо ентузиядзе ше народзел и направел перши клуба. Од теди, Яшова филозофия живости и почитователє його дїла и робота, шмела, спортска и покус авантуриживотни и спортски крочаї ти, ґрупа членох двох орґанизацийох, стична, вше баржей прилапена. СБ „Яша Баков” и дюрдьовского Културно-уметнїцкого дружтва „Тарас Шевченко”, порушали то- Ми, Руснаци, маме барз мало памятнїки нашим велїканом. ту инициятиву за виробок, аж витворена и догварка зоз мла- Пред даскельома роками у Новим Садзе порушана инициятива дим студентом Академиї уметносцох у Новим Садзе же би ю виробиц плочи – бисти Храниловичови, Мизови... Тиж глєдане виробел. Нажаль, коцочки ше нє поскладали, а предложене од Националного совиту формовац комисию хтора би одредзешлєбодне уметнїцке видзенє Яши Бакова нє наишло на потри- ла критериюми, алє нїч нє поробене и шицко стануло. Най би мовку велькей векшини иницияторох котри видзели модел тота биста Яши Бакова, хтора можебуц и нє найважнєйша за виробени зоз глїни. Понеже нє було дзеки прилапиц понукну- Руснацох, заш лєм була порив же бизме ше озбильнєйше влате, анї меняц уметнїцку визию, тото сотруднїцтво пре- пели до тей роботи, бо думам же и то сеґмент хтори значни за таргнуте. После того искуствия, инициятивна ґрупа початком нашо отриманє як Руснацох на тих просторох. Наздавам ше же 2019. року ознова предлужела роботу коло виробки бисти, алє то будзе добри приклад и пригадованє нашей рускей заєднїци тераз зоз припознатим и потвердзеним академским скулпто- же маме ище людзох цо заслужели да их паметаме и ми, и нашо ром Силвестером Макайом. Од початку було взаємне порозу- дзеци. Же маме визначних людзох хтори означели час у хторим менє, велька дзека же би ше тоту идею конєчно витворело, и жили, нє лєм за нас Руснацох, алє и за ширши штредок и друвельке задовольство же зме у тим проєкту вєдно. Виробени жтво у хторим зме. модел з глїни зоз котрим зме шицки були задовольни, та зме го такой и обнародовали ширшей заєднїци (гоч то можебуц и По конєц рока, за 113-рочнїцу народзеня Яши Бакова, наздаванє по узвичаєних протоколох), же бизме на тот способ до про- ме ше шветочно одкриц його бисту поставену на постамент єкту виробку бисти уключели цо векше число людзох котри опрез Рускей школи, коло Рускей улїчки и просто Рускей церБакова познали, почитовали и дзечнє го паметаю – односно, кви, у Дюрдьове дзе ше народзел и направел перши животни и же бизме лєгчейше назберали финансийни средства котри по- спортски крочаї. требни за вилїванє бисти з бронзи. Ище на зачатку идеї, беше- Инициятивна ґрупа жадала уключиц до акциї цо векше число довали зме и зоз локалну самоуправу Општини Жабель дзе людзох, алє, чи пре нєзацикавеносц, чи пре инертносц ширшей нас барз крашнє потримали, з оглядом на тото же Яша бул и заєднїци, нє удало нам ше. Прецо, треба ше задумац. МедзиОлимпийни репрезентативац Югославиї у скоку з палїцу, а то тим, тим малочисленим хтори нас потримали, жадаме щиро факти на пиху и чесц цалей општини. Финансийно нам помо- подзековац. Нам, тей гарсточки ентузиястох хтори, наздавам гли на початку, а потримовка тирва и нєшка, кед нам потреб- ше до конца витвориме задумку, останє задовольство и пиха же на и помоц коло зазберованя потребних дошлєбодзеньох до- зме охабели бисту Яши Бакова як дарунок поколєньом и за паметанє будуцим ґенерацийом.■ звола и документациї за поставянє бисти на явним месце.
2 РУСКЕ СЛОВО
8. НОВЕМБЕР 2019.
ЗМИСТ
УВОДНЇК Пише: Иван САБА ДОШ, главни одвичательни редактор
■ Тижньовнїк 4. Пририхтованє за схадзку Националного совиту Руснацох
■ Нашо места 6. Проєкт мобилней клинїки у вербаскей општини
■ Економия 12–13. Єшеньски роботи у Дюрдьове и Ґосподїнцох
■ Мозаїк 14–15. Виводзацка фолклорна ґрупа новосадского РКЦ
■ Руске словечко 16–17. Нашо гвиздочки: Ксения Вереш зоз Дюрдьова
■ Култура и просвита 20. Представени други том кнїжки Руснаци” Дюри Латяка ”
■ Людзе, роки, живот 22–23. Мелания Николич, дакедишня библиотекарка кере стурских школярох
■ Духовни живот 28. У Бачинцох преславени Кирбай
■ Информатор
30–33. Мали оглашки и In memoriam
■ Спорт 35–37. Почина розплєт фодбалскей полу-сезони
■ Интермецо 38–39. Горуци тепши Насловни бок: Зоз вистави у Архиву Войводини Авторка фотоґрафиї: Вероника Вуячич
СЛИКИ ЗОЗ ЖИВОТА Вистава „Обряди преходох у фокусу обєктиву фотоґрафох Будинского” хтора отворена вовторок, а годно ю опатриц по 12, новембер у Архиву Войводини у Новим Садзе, представя свойофайтови медзикрочай у обсяжним поступку фахового обробку материялу хтори нашлїднїки познатих Бруґошових сликерох з Руского Керестура зверели рускей заєднїци на хасен и старосц. Од керестурскей Парохиї, прейґ Заводу за културу войводянских Руснацох, наших новинох (рубрика „Огляднуце на прешлосц” на остатнїм боку) по Покраїнски завод за защиту памятнїкох култури и Музей Войводини и числених поєдинцох хтори ше одволали помогнуц у препознаваню висликованих особох и подїйох, тот материял – фотоґрафски склєняни плочи, зачувани и диґитализовани, и тирва вичерпни процес його описованя и анализи. Репрезентативни резултати ше з часу на час презентую ширшей явносци. Коруна вецейрочного проєкта и зложеней роботи на тим нашим културним скарбу будзе друкована моноґрафия, алє робота анї вец нє будзе закончена. Окреме кед знаме же „слика вредзи як тисяч слова”, Бруґошово фотоґрафиї уж ше указали нє лєм як артефакти нашей прешлосци сами по себе, алє и як потенциялно нєвичерпне жридло за дальши вигєдованя, чийо можлїви теми ше нєпреривно понука. На тот завод, тема вистави „Обряди преходох”, значни хвильки у животним циклусу поєдинца кед ше меня духовни и социялни статус особи (од народзеня, кресцинох, першей причасци, дзивченя и леґинченя, свадзби, мацеринства и катонацтва... по конєц животней драги). Таки приступ, гоч є нє першираз применєни у нашей заєднїци, потераз найвидлївше уводзи тренд виучованя и приказованя такв. „историї каждодньового живота” нєшка барз заступени у историоґрафиї. У фокусу уж нє царове, войсководителє, войни и револуциї, односно преламни моменти чловечества, алє и тото помедзи – як ше жило „звонка” тих вельких историйних подїйох. У тим контексту, ми ище годни видзиц як ше нашо стари (односно голєм три ґенерациї Керестурцох) ношели, як бивали и воспитовали дзеци, яка була робота и розвага, як швецели швета, як ше радовали, а як смутковали... Можебуц зме углавним були лєм статисти у „велькей” историї, алє нам зато тота „мала” и каждодньова, розпатраюци Бруґошово фото-плочи, без сумнїву богата и инспиративна.
* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe/ки – Олена Планчак-Сакач, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Славица Фейса, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сандра Саламун, Андреа Медєши, Оля Русковски * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ”Maxima graf” Петроварадин * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *
Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ
8. НОВЕМБЕР 2019.
РУСКЕ СЛОВО 3
ТИЖНЬОВНЇК ВИВЕРШНИ ОДБОР НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ
ПРЕДЛОЖЕНИ ФИНАНСИЙНИ ПЛАН ПО ЛОНЬСКИМ МОДЕЛУ У просторийох Завода за културу войводянских Руснацох, пондзелок, 4. новембра, отримана схадзка Вивершного одбору Националного совиту Руснацох. На схадзки направени предклад Дньового шора за схадзку Националного совиту хтори будзе отримана 12. новембра у Руским Керестуре Найважнєйши предклад Вивершного одбору одношел ше на прилапйованє Финасийного плану Националного совиту за 2019. рок. Пре почежкосци коло твореня плану, як обгрунтоване на схадзки у Новим Садзе, План ше прецизує аж тераз, на концу рока. Компетентни институциї совитовали, шицки меншински Совити же би план трошеня буджетних средствох конциповани по прешлорочним моделу. У буджетней каси нашого Националного совиту, спрам такей концепциї будзе 12 781 155, 82 динари. По структури, то средства хтори каждого року уплацени зоз Републичних порядних средствох, Покраїнских за стаємни трошки, програмски средства и пренєшени средства зоз прешлого року. Процентуално коло 46 одсто од спомнутей суми творя порядни средства, а 54 одсто програмни средства. Як надпомуте на схадзки, шицки програми и манифестациї хтори у тим календарским року отримани, Совит финансовал по конкурсу зоз средствох свойого ресорного Одбору за културу. У истих, прешлорочних рамикох заплановани буджет Заводу за културу войводянских Руснацох. Завод у тим року розполагал зоз коло осем милионами, а то средтва хтори достати од компетентних институцийох и по конкурсох. Важне надпомнуц же ше Заводу удало дакус и зменшац порядни трошки, а одноша ше на трошки осиґураня.
Далєй, члени Одбору прилапели предклад составу Одбору за службене хаснованє язика и писма зоз заувагу же би ше евентуално дополнєло членство зоз представнїками зоз Коцура и зоз Сриму. До нового Одбору предложени: Олена Папуґа – предсидатель, а за членох Блажена Хома Цветкович, Тамара Рамач, Владислав Салаґ, Ясмина Надь, Татяна Дудаш, Зденка Павлович, Ивана Отич и Боґдан Рац. На дньовим шоре предстояцей схадзки Националного совиту будзе ше одлучовац о участвованю на заєднїцким ИПА проєкту прейґгранїчного сотруднїцтва Горватска – Сербия. Нови циклус тей файти проєктох почина 2021. року, а одноша ше на очуванє културней традициї меншинох на тих просторох. Вивершни одбор прилапел предклад о приношеню одлуки о подписованю Интерного етичного кодексу медзи Националним совитом рускей националней меншини и Новинско-видавательней установи „Руске слово”. А. П.
4 РУСКЕ СЛОВО
У ШКОЛОХ З РУСКИМ
ИЩЕ ВШЕ НЄТ ШИЦКИ П
роблем же нєт учебнїки на руским язику за основну школу по новим, алє и по старим наставним плану и програми, наша явносц од початку того школского року подробно информована. Новембер мал буц мешац у хторим ше тото питанє розриши. Яка ситуация нєшка, опитали зме ше у Служби нашого Националного совиту хтори ключни у ланцу видаваня учебнїкох, голєм кед слово о руских актерох. Секретар Совиту Таня Арва Планчак, хтора и найвецей анґажована коло того проблему, гвари же праве тих дньох сцигол одвит од Видавательней хижи „Клетˮ зоз Беоґраду, за хтори ше опредзелєли нашо три Школи.
КНЇЖКИ ЗА ВИРОНАУКУ У ШКОЛСКИХ БИБЛИОТЕКОХ – Одкеди першираз видруковани учебнїк за виронауку за 1. и 2. класу основней школи, Национални совит купує тот учебнїк шицким школяром хтори ходза на годзини нашей виронауки, без огляду у хторей школи, и за порядну наставу, и вшадзи и там дзе єст лєм виучованє руского язика. Того року, кед зме достали список кельо у 1. класи єст школярох опредзелєних за виронауку, поручели зме зоз Заводу учебнїки, алє ше указало же нє маю на станю вецей анї єден таки учебнїк – Министерство вжало и шицки тоти учебнїки, вкупно 123 прикладнїки, нє у рамикох узвичаєного одкупу, и подзелєло их до школских библиотекох у наших местох. Маме информацию же до керестурскей Школи сцигли 50 учебнїки, а им у тим року треба 25, значи гевти 73 озда у Коцуре и Дюрдьове, алє зме ище нє дошли до точного числа. Алє тераз и Школи анї сами нє сиґурни на яки способ хасновац тоти учебнїки, прето же вони додзелєни школскей библиотеки, та их мож лєм пожичовац. – За другу класу ище вше нє сцигли „Швет коло насˮ и „Математикаˮ, а за 6. класу нє сцигли „Математикаˮ, „Биолоґияˮ, „Технїка и технолоґияˮ, „Информатикаˮ, „Историяˮ и „Ґеоґрафияˮ и „Физикаˮ. Ми з тей нагоди писали тей видавательней хижи же октобер прешол, а ище у септембру кед зме их нащивели обецали нам же по тамаль учебнїки буду видруковани. Одвит нєшка сцигол же „Швет коло насˮ за 2. и „Физикаˮ за 6. ше друкую, и вироятнє шлїдуюцого тижня (у тижню кед виду нашо новини) уж буду послани до кнїжкарнї хтора их далєй дистрибує – поинформовала Арва Планчакова. Од нєй тиж дознаваме же шицки други учебнїки, окрем, за историю и ґеоґрафию, у тим тижню буду послати нашому Националному совиту на даванє думаня и вец иду ище на одобренє, так же то дакус ище потирва. Алє як надпомина Арвова, голєм Совит аґилни и швидко окончує свою часц роботи, та и тераз то буду патриц подшвидшац. Цо ше дотика учебнїкох за предмети история и ґеоґрафия, вони ище у такей фази же су у картоґрафох, 8. НОВЕМБЕР 2019.
tiznjovnjik@ruskeslovo.com
НАСТАВНИМ ЯЗИКОМ
ПОТРЕБНИ УЧЕБНЇКИ понеже єст вельо мапи коло тексту. На мапох ище треба койцо доробиц, а аж кед то будзе готове, идзе далєй на процедуру. На питанє прецо Видаватель „Клетˮ пожнї зоз видаваньом наших учебнїкох, урядови одвит котри сцигол до нашого Совиту же дацо пре обєктивни причини, нє наведзене же хтори, а дацо и пре други роботи. О тим Арва Планчакова толкує: – Маме толкованє зоз „Клетуˮ, же дацо пожнї и прето же вони тераз були у велькей гужви, понеже робели нови учебнїки за 3. и 7. класи по нових наставних планох и програмох на сербским язику, и рукописи тих учебнїкох мали буц придати по 1. новембер, та були там анґажовани и дакус занєдзбали учебнїки по руски. То їх обгрунтованє, алє ше наздаваме же то тераз руши. Тиж на початку школского року пожнєли и дзепоєдни учебнїки за 5. класу, то „Биолоґияˮ и „Математикаˮ. Медзитим, уж су видруковани и при школярох су. Цо ше дотика учебнїкох хтори видава Центер за нїзкотиражни учебнїки зоз Нового Саду, дакедишнї Завод за видаванє учебнїкох, як гваря у нашим Совиту, отамаль нє маю нїяки нови информациї о велїх учебнїкох хтори пожня. – Тераз маме информациї, а то тиж спомла и редакторка у емисиї на РТВ, же Министерство просвити превжало дзепоєдни учебнїки зоз дакедишнього Заводу и подзелєло школским библиотеком, у Руским Керестуре, Коцуре и Дюрдьове. Ми затераз ище вше нє дошли до списку учебнїкох хтори контретно подзелєни на руским язику, алє нє знаме анї по кельо прикладнїки зоз хторого учебнїка. Тото цо знаме же наприклад „Писанкаˮ за 1. класу основней школи зоз руского язика зоз хторей ше дзеци уча писац букви, до коцурскей школи сцигла у штирох прикладнїкох, а там єст шесцеро школяре так же им два хибели. У исти час, до керестурскей сцигло тиж 4 „Писанкиˮ, гоч ту єст вецей як 30 школярох. Понеже нє велька розлика чи им на розполаганю штири, чи два кнїжочки, на вимогу Совиту вжати два „Писанкиˮ зоз керестурскей Школи и буду однєшени до Коцура, най голєм там шицки школяре маю по прикладнїк – пояшнєла тоту, покус абсурдну ситуацию, секретар НациоМ. Афич налного совиту Таня Арва Планчак.■
STANOVISKA Пише: Лариса ОНОДИ, новинарка
ПУБЛИКА Тогорочне Михалово лєто и шпацири по городских улїцох охабели ми упечаток же город у котрим жиєм постава город старих. Або ше так случело, же сом даскельо днї наиходзела углавним на пензионерох. Ок, дзеци им можебуц на роботи. Вони у пензиї, та маю кеди и на пияц пойсц и до предавальнї и по Kею ше прейсц. Случело ше же сом стретла и подаєдну маму з бебу у кочику, алє их було вельо менєй як пензионерох. Заш лєм, статистика указує же Нови Сад єден з малочислених городох у Сербиї котри прешлих рокох мал позитивни природни прирост. Народзовали ше вельо беби, та виправели смутну державну статистику же єст вше менєй жительох. Значи, маме и беби и старих. Стари и беби буду, як и прешлих рокох, добра публика за наиходзаци виберанки. Перши нє чую цо им ше приповеда, а други нє розумя. Прето су найподзековнєйши авдиториюм политичаром у предвиберанковей кампанї, кед тоти нащивюю дзецински заградки и доми за старих. Найлєгчейше наобецовац и подзелїц по даскельо езерки, накупиц нови гомбалки и спущовалки. Така им публика потребна. А нє гевти котри роздумую. Котри ше здогадую обецункох зоз прешлей кампанї. Таких би иґноровац. Прето же нє сцу слухац як нам будзе добре, нє патра риялити, нє читаю таблоиди. Без вязи. Таких политичаре пуща позакончую школи, та з куфром у рукох глєдац лєпши швет. Поодходзели нам медицински шестри и лїкаре, майстрове, вожаче. Остатнї наяви о порцийней реформи дотхли и ИТ сектор, чий вивоз софтверских услугох вельо векши як вивоз традицийних привредних конарох. Медиї пренєсли же ше концом рока будзе знац чи вивоз ИТ сектора и того року прейдзе милиярду евра, кельо бул 2018. року. Алє, тераз держава наявела реформу порциї за тоти компаниї, та ше даєдни з нїх уж предумую чи остац у держави, чи пойсц, а чи прейсц до такволаней „шивей зони“. Векшина з нїх, верим, кед нє буду задовольни зоз законом и порциями, реґиструю компанию звонка держави, та и у тим секторе останєме без фаховцох. У Новим Садзе ше остатнїх дньох чежко дихало. Заґадзени воздух чийо огромни вредно сци вимерани даскельо днї зашором прицискал и здравих и хорих. Витор кус одогнал шиви хмари и смрод зоз варошу, алє проблем нє скапал, прето же город ма вше менєй древа и желєнїдла, а вше вецей авта и бетону. Кед би город мал индустрию яка була пред 30 роками, чисти воздух бизме дихали лєм у лєше на Фрушкей гори. Котри тиж помали капе. Понеже превиберанково кампанї нєодлуга почню, чекам чи ше дахто з политичарох здогаднє обецовац ожелєньованє городу. Чи будземе заш лєм слухац о пензийох и гомбалкох. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”
8. НOВЕМБЕР 2019.
РУСКЕ СЛОВО 5
НАШО МЕСТА СХАДЗКА „ЗА ЧИСТИ КАНАЛ” ХТОРУ ОРҐАНИЗОВАЛ ЕКОЛОҐИЙНИ РУХ У ВЕРБАШЕ
ЗОПРЕЦ ЗАҐАДЗОВАНЄ ВЕЛЬКОГО БАЧКОГО КАНАЛУ Представнїки роботного, явного и цивилного сектору позберали ше у Вербаше на схадзки Фокус ґрупи ,,За чисти канал, без одпадних водох” же би розпатрели теми вязани за управянє з одпаднима водами на поцагу Велького бачкого каналу од Червинки по Србобран, як и на рики Кривая од Бачкей Тополї по ме сто дзе ше улїва до каналу. Як гварел предсидатель Еколоґийного руху Вербас Ратко Дюрдєвац, присутни ше позберали як часц кампанї ,,Гражданє у акциї, здружено на хасен природи” котра ше запровадзує уж вецей мешаци з потримовку Министерства защити животного стредку и компанийох з подруча вербаскей и сушедних општинох. – Зоперанє заґадзованя Велького бачкого каналу и рики Криваї котра ше улїва до ньго причина ше отримує тоту схадзку. Жадаме чуц од своїх роботних оператерох у яким стану їх системи пречисцовачи, їх намири о унапредзованю еколоґийних стандардох и евентуално даяки термини у котрих би могло досцигнуц тоти стандарди. Думам же тота схадзка єден добри приклад на яки способ мож цивилни сектор уключиц до єдного квалитетного ровноправного партнерства зоз роботним сектором – заключел Дюрдєвац. На тей схадзки присуствовали и представнїки старательох тих водоцекох, Явного водопривредного подприємства ,,Води Войводини” и Водопривредного подприєм-
ства ,,Бачка”. Тиж участвовали и представнїки Европскей униї, односно институцийох котри надпатраю пречисцовач и формую проєкт чисценя Велького бачкого каналу, як и ресорне министерство, покраїнска инспекция и цивилне дружтво зоз Вербасу, Кули, Србобрану и Нового Саду. Окрем упознаваня зоз станом, предкладами заключених и идейних ришеньох, було простору и за дискусиї медзи учашнїками. Наявена и шлїдуюца схадзка о даскельо мешаци. О. Р.
ПРЕПАТРУНКИ ЗА ОСОБИ БЕЗ СОЦИЯЛНЕЙ ЗАЩИТИ И СЛАБО РУХОМИХ У ОПШТИНИ ВЕРБАС
РЕАЛИЗОВАНЄ ПРОЄКТА „МОБИЛНА КЛИНЇКА” Реализованє проєкта ,,Мобилна клинїка” почало 1. новембра, котри вєдно запровадзую Нєзависна нєпрофитна орґанизация за потримовку гуманитарним програмом ,,Русийска гуманитарна мисия”, општина Вербас и Дом здравя ,,Велько Влахович”. Роби ше о здравствених препатрункох у специялней теренскей превозки котра обидзе шицки места у вербаскей општини, у котрей гражданох будзе препатрац сербско-ру-
6 РУСКЕ СЛОВО
сийски тим дохторох. Акцент будзе на гражданох без социялней защити и на слабо рухоми старши особи. Як гварел вивершни директор ,,Русийскей гуманитарней мисиї” за Балкан Бранимир Нешич, услуги гражданом буду на барз високим уровню. – З русийского боку, гражданох будзе препатрац интерниста и ревматолоґ др Виктор Белински, дохтор Министерства за позарядово ситуациї Русийскей Федерациї, а ту и його
колеґове зоз Дома здравя ,,Велько Влахович”. Превозка котру хаснуєме специялно опремена за роботу на терену, може буц у руху 24 годзин дньово и може дац вецей файти здравственей защити – визначел Нешич. Тота нєвладова орґанизация дїйствує у обласцох здравственей и социялней защити и образованя и потераз у Сербиї реализовала 20 проєкти. – Роками укладаме енерґию до будованя приятельских одношеньох зоз Амбасаду Русийскей Федерациї у Сербиї и проєкт ,,Русийскей гуманитарней мисиї” єдно потвердзенє же зме на добрей драги. Сотруднїцтво у обласци култури и промоциї традицийних вредно сцох наших братских народох уж роками на високим уровню, а проєкт ,,Мобилней клинїки” отвера дзвери и за сотруднїцтво у других одношеньох – визначел предсидатель општини Вербас Милан Ґлушац. О. Р. 8. НОВЕМБЕР 2019.
mesta@ruskeslovo.com
ЗОЗ СХАДЗКИ УПРАВНОГО ОДБОРУ РУСКЕЙ МАТКИ
ПРОБЛЕМ ЗОЗ ПРОСТОРИЯМИ
Руска матка, хторей шедзиско у про сторийох Ме сней заєднїци у Руским Кере стуре ма проблем, понеже тоти прсториї буду дати под закуп, а Матка за тото нє ма приходи. Заш лєм, предсидатель Општини Кула обецал помоц – поинформовал Дюра Папуґа Управни одбор Матки на схадзки хтора отримана 1. новембра. Матка у тих про сторийох роби од децембра 2014. року, а по Одлуки Совиту МЗ, одно сно СО Кула, обставини ше пременєли и за їх хаснованє ше будзе мушиц плациц. Понеже ше Матка финансує лєм по проєктох, 3 500 динари мешачна, одно сно 40 000 динари рочна сума плациц закуп, за Матку нє мали проблем. Як виявел предсидатель Папуґа, розгварка зоз предсидательом Општини Дамяном Миляничом о тим проблему им дава надїї же Општина помогнє тото ришиц и же годни остац у тих про сторийох. На схадзки УО тиж винєшена информация о обовязки котру Матка ма, а то оправдац средства за „Русинфилм фе стˮ 2018. року хтори до стати наменски од Покраїнского секретарияту за културу и явне информованє. Орґанизатор Реґионални одбор РМ их пренаме-
нєл и купени проєктор за фе стивал, алє средства строго наменски, та ше муши тото покончиц и документовац на схадзки у Секретарияту 7. новембра. Тиж було бешеди и о наступних активно сцох Матки, а то проєкция филма „Воскрешенє народаˮ авторох Джона Риґетия и Мариї Силве стри, хтори будзе приказани у наших ме стох: 14. децембра у Кули, 21. у Вербаше, а 28. у Руским Кере стуре, док нарок у януару 18. у Шидзе, а 25. у С. Митровици. Планую источашнє кед годно, приказац и филм Григория Миронова „На своєй жемиˮ. Бешеди на схадзки було и о „Фе стивалу малих сценских формох Дюра Папгаргаїˮ у Новим Садзе, хтори будзе 6. и 7. децембра у Руским културним центре, та о „Стретнуцу рецитаторохˮ у Кули дзе МО РМ соорґанизатор. Пред Руску матку нарок означованє 30-рочнїци єй снованя, о два-три роки по ставянє бисти Александра Духновича, а о штири роки 17. Шветови конґрес у Сербиї. М. А.
НА КЕРЕСТУРСКИМ ТЕМЕТОВЕ
ОБНОВЕНИ ГРОБ О. МИХАЙЛА МУДРОГО На керестурским теметове нєдавно обновена памятна плоча над гробом о. Михайла Мудрого (1874–1936), длугорочного пароха тей парохиї, а обнову финансовала керестурска парохия.
8. НОВЕМБЕР 2019.
По словох терашнього пароха о. Михайла Малацка, инициятиву обновиц гробну плочу, за цо наисце було потреби, порушали дзепоєдни парохиянє, та ше тото и поробело. – Мило нам тераз же ше то случело праве у року кед означуєме 100-рочнїцу снованя Руского народного про свитного дружтва (РНПД) у хторим парох Мудри бул єден зоз главних слупох. Попри о. Дюри Биндаса, о. Мудри бул снователь „Про свити” и єй перши и доживотни предсидатель. Пре його вельки заслуги за нашу парохию и наш народ, а понеже о. Мудри бул нєоженєти священїк, та нє ма директних потомкох, почувствовали зме длужносц тото зробиц, и на єден спо соб ше здогаднуц на того визначного священїка – потолковал о. Малацко. Най здогаднєме, як стої у його биоґрафиї хтору зложел о. Роман Миз, о. Мудри народзени Керестурец, ровеснїк владики Дионизия Нярадия, школовал ше у Керестуре, Винковцох и Заґребе, а
за священїка бул пошвецени 1900. року. Службовал перше у Крижевцох и других околних парохийох, а од 1912. року приходзи до Керестура, перше як администратор, а од 1919. є парох аж до своєй шмерци 1936. року. Источашнє бул меновани и за папского капелана, а вец и тайомнїка папи Пия XVI. У його чаше омальована церква, набавени 5 нови дзвони, отворени манастир шестрох служебнїцох, запровадзел велї нови бого служеня итд. Як предсидатель РНПД старал ше за його дїялносц – купованє Народного дому и Дому за друкарню, та самей друкарнї за котру дал свойо 35 000 динари. Зоз власним и парохийним пенєжом финансовал и видаванє публикацийох од котрих найважнєйши Руско-українски алманах бачванско-сримских писательох. Умар у своїм 60. року живота, а хованє предводзел владика Няради. Поховани є на кере стурским теметове, а нєшка ше обок коло його гроба находзи и гроб тиж длугорочного кере стурского пароха о. Михайла Макая. М. А.
РУСКЕ СЛОВО 7
НАШО МЕСТА ВОЛОНТЕРЕ КАРИТАСУ ВИПРОВАДЗЕЛИ Ш. МИХАЇЛУ ВОРОТНЯК ЗОЗ КОЦУРА ДО КЕРЕСТУРА
ЗБОГАЦЕЛА ПАРОХИЯЛНИ ЖИВОТ ВАЛАЛУ У парохиялним Каритасу ,,Марийов дом” у Коцуре прешлого тижня отримана остатня схадзка зоз предводзеньом монахинї Михаїли Воротняк, котра прешли три роки була його координатор. Шестра Михаїла свою службу од того мешаца предлужує у Руским Керестуре, а координатор Каритасу у Коцуре будзе Янко Салонтаї. На тей схадзки були числени волонтере активисти Каритасу, як и парох коцурски о. Владислав Рац. За шестру Михаїлу пририхтали нєсподзиванє и символични дарунок, же би єй подзековали на єй нєвичерпней доброти котру дала коцурским парохияном. Як гварела ш. Михаїла Воротняк, прейґ Каритасу парохиялни живот у Коцуре ожил. – Три токи сом координатор Каритасу у Коцуре. Вельо того зме вєдно зробели, вельо посцигли, а и вельо того єдни од других научели. През роботу у Каритасу ми ше зблїжели, дружели, а на тей схадзки ме волонтере приємно нєсподзивали. Людзе у Коцуре наисце цепли, добронамирни и вельо ми шицко тото значело. Було то
приємне искуство, а сиґурна сом же будземе и надалєй сотрудзовац – щиро гварела шестра Михаїла. О. Р.
У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ
МОЖ ШЕ ПРИЯВИЦ НА „ДНЬОВКУ”
Мултимедиялна програма младих „Дньовка”, 22. по шоре, будзе отримана 22. и 23. новембра у орґанизациї младих зоз здруженя „Пакт Рутенорумˮ. Першого дня „Дньовкиˮ, пияток, 22. новембра у „Клубу 10” од 20 годзин, будзе виложена литературно-визуална
8 РУСКЕ СЛОВО
вистава Емилиї Чизмаровей „Twitterатура з мураˮ, а предвидзене и пущанє документарного филма „Сплавˮ шведского редителя Маркуса Линдина. На соботу, другого дня манифестациї, на 20 годзин, будзе отворена вистави фотоґрафийох зоз конкурсу „Дньовкиˮ, а за 21 годзин предвид зена главна мултимедиялна програма. Конкурс за найлєпшу авторску фотоґрафию ище отворени и будзе тирвац по 15. новембер, а тема тогорочного конкурсу – „Руиниˮ. Члени „Пакт Рутенорумуˮ поволую шицких младих хтори ше аматерски, або професийно занїмаю зоз фотоґрафию же би на задату тему, свойо авторски роботи послали на е-адре су pactruthenorum@gmail.com. За перши три места предвидзени пенєжни награди. Тиж, поволани и млади зоз шицких ме стох до 35 рокох, хтори творя у рамикох вецей файтох уметно сци, же би ше приявели и зоз своїм наступом збогацели програму 22. „Дньовкиˮ. Приявиц ше мож тиж по 15. новембер, на Пактов, або „Дньовковˮ Фейсбук бок, або особнє членом здруженя „Пакт Рутенорумˮ. Ан. М.
РОБОТИ НА ДРАГИ ВЕРБАС – СРБОБРАН
ПРЕХОД ЗАВАРТИ ПО 15. НОВЕМБЕР Часц драги медзи Вербасом и Србобраном, од Т крижней драги на виходзе з Вербасу по ґузел на авто-драги, заварта за транспорт и надалєй. Плановане же би драга була заварта по 15. новембер. Як наведзене у сообщеню, у роботи на бетонским мосту, обачени очкодованя главних ношачох и векша поверхносц очкодованей арматури, а и други очкодованя пре хтори мост вецей нєбезпечни. Слово о очкодованьох котри ше зявели накнадно и нє були у проєкту. У догварки зоз надпатраюцим орґаном и представнїками инвеститорох, подполно звалєна верхня бетонска плоча моста. По словох одвичательних, виробок новей бетонскей плочи вимага предлуженє роботох, а зоз тим ше предлужує и зоперанє транспорту на тей часци драги. О. Р. 8. НОВЕМБЕР 2019.
mesta@ruskeslovo.com
КУД „ТАРАС ШЕВЧЕНКО” И СЗ СБ „ЯША БАКОВ” У ДЮРДЬОВЕ
ПРИРИХТОВАНЯ ПРЕД ПОСТАВЯНЬОМ БИСТИ
Опрез Рускей школи на главней улїци у Дюрдьове прешлого тижня члени Управного одбору Културно-уметнїцкого дружтва „Тарас Шевченко” и Спортского здруженя Спортских бавискох „Яша Баков” отримали роботну акцию пририхтованя пред поставяньом бисти Яши Бакова, котре будзе тей жими, з нагоди його родзеного дня. Инициятива за поставянє бисти, односно постамента Яши Бакова, почала пред даскельома роками, а остатнї рок ше на тим робело удатно дзекуюци аґилносци сотруднїком и инициятором тей идеї, односно чолнїком спомнутих двох здруженьох. У роботней акциї вилята бетонска плоча зоз арматуру и слупчок котри обложени зоз цеглами. – Поробиме так як обдумане, же би нє було видно як часци злучени. Каменьорезач оброби камень и положи на слупчок, а шицко ма буц закончене даскельо днї пред святочним отвераньом – гварел Мирослав Такач, предсидатель Управного одбору КУД „Тарас Шевченко”. Родзени дзень Яши Бакова 9. децембра, алє святочносц будзе дзень пред тим, на нєдзелю, 8. децембра, на 14 або 15 годзин, же би могло буц вецей людзох. Постамент будзе ошвицени, опрез Рускей школи, а компетентни ше остарали о потребней документациї. Управа општини Жабель позитивно оценєла тото намаганє – Послали нам потребну документацию, а ми им помогли у технїчней часци, позберали додатну документа-
цию у катастру и у служби за урбанизем и друге. Шицко цо було потребне зме послали до Министерства култури и чекаме їх одвит, односно согласносц. Дзечнє помагаме инициятиви дюрдьовского КУД и їх заєднїци – гварел Урош Раданович, шеф кабинета предсидателя Општини Жабель. Ище вше ше збера добродзечни прилог за постамент. Прилог мож уплациц на жиро-рахунок КУД „Тарас Шевченко” 340-34547-79, або Спортского здруженя СБ „Яша Баков” 160-381496-91 зоз назначеньом – донация за постамент Яши Бакова. С. С.
КАРИТАСОВ БАЛ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ
РОЗВАГА ЗА ШИЦКИ ҐЕНЕРАЦИЇ
З нагоди октобра – мешаца старших особох, волонтере Каритасу уж традицийно орґанизовали „Каритасов балˮ 2. новембра, у просторийох Виронаучней сали. На балу участвовали Коцурци, Новосадянє и домашнї, Керестурци. Тото цо було нове того року, то же ше на балу стретли даскельо ґенерациї и упознали старши, волонтере Каритасу, млади и виронаучни дзеци, а така комбинация ше указала як барз добра. Зоз Коцура зоз шестру Михаїлу Воротняк пришли коло двацец особи, а зоз вироучительку Ксению Бесерминї пецеро дзеци, котри на початку зоз писню привитали учашнїкох балу. Зоз Нового Саду пришли жени з Парохийней културней ради, та ше на балу, вєдно з домашнїма, вешелєли коло седемдзешат особи. Новосадяном, як гварела панїматка Ярмилка Рацова, було наисце мило же их поволали на Каритасов бал и же ше пришли дружиц ше вєдно зоз присутнима з других парохи-
8. НОВЕМБЕР 2019.
йох. Таки стретнуца доприноша и же би ше нашо вирни медзи собу упознавали и дзелєли радосц. На початку було єдно нєсподзиванє. Волонтерки з Керестура Сонї Алексич (Виславски) котра часто и щиро участвує у рижних збуваньох у Каритасу и дзечнє помага каждому, праве того дня бул родзени дзень. Прето ю колеґове волонтере нєсподзивали зоз єдну смачну торту, а вона ю подзелєла зоз присутнима. У интересантних дружтвених бавискох участвовали шицки. Окремни бул рулет-танєц, на котрим першу награду – торту, достали Коцана Колесар зоз Коцура и Даница Плавшич з Керестура. Коцана, у духу медзисобного почитованя и любови, награду придала своєй младей пайташки Даници. Коцана Колесар зоз Коцура тиж потримала таки стретнуца на котрих ше шицки дружа, упознаваю, алє и уживаю. Була поцешена же вєдно зоз Даницу достали торту и блишове бависко. З оглядом на тото же коцурски Каритас и спонзоровал торту, було єй мило же ю подаровала младей Даници, и же ше єдно дзвиче будзе здогадовац же єй єдна старша жена зоз Коцура подаровала торту и бависко. Даница була барз подзековна Коцани за тот дарунок, а дружиц ше зоз старшима єй було цошка нове, живе и окремне, цошка цо потеди нє дожила. Орґанизаторе, волонтере Каритасу, обезпечели смачне сладке и слане заєданє, як и добру музику котра шицких розвешелєла. Тот Каритасов бал шицким останє у красним паметаню, а нарок ше будзе орґанизовац у Коцуре. Ол. Ж.
РУСКЕ СЛОВО
9
ЕКОНОМИЯ РОЗВОЙНИ ФОНД АП ВОЙВОДИНИ ОРҐАНИЗОВАЛ ПРЕЗЕНТАЦИЮ
ПРЕДСТАВЕНИ КРЕДИТНИ ЛИНИЇ Представени длугорочни кредити за купованє жеми и польопривредней механїзациї, краткорочни кредити за обрацаюци средства, ИПАРД програма и субвенционовани камати
Р
озвойни фонд АП Войводини вовторок, 29. октобра, у Малей сали Скупштини општини Кула, присутним гражданом презентовал понукнуца вязани за кредитни линиї и други можлївосци хтори понука. У рамикох презентациї, була представена кредитна линия за польопривреднїкох и польопривредни ґаздовства, длугорочни кредити за купованє жеми и польопривредней механїзациї и краткорочни кредити за обрацаюци срдства. Попри тим, були представени и можлївосци хтори понука ИПАРД програма, субвенционовани камати за систему за наводньованє, як и за етно-туризем и туризем. Фахово сотруднїки у Розвойним фонду Войводини, Станиша Станишич и Деян Славуєвич, польопривреднїком презентовали тринац кредитни линиї. ПОМОЦ ПОДПРИЄМСТВОМ И ОПШТИНОМ – Основни задаток и циль нашого фонду тот же бизме кредитовали розвой малих и штреднїх подприємствох, поднїмательох, як и же бизме помагали розвой локалних самоуправох. Маме кредити за польопривредни ґаздовства, за правни особи, мали подприємства и за поднїмательох. Понукаме кредити за обрацаюци средства, за инвестициї до польопривреди у рамикох ИПАРД програми, за купованє жеми, за набавку новей польопривредней механїзациї, за залївни системи и системи за наводньованє, за туризем, за етно туризем, за шицко тото цо потребне єдному польопривредному ґаздовству, або правней особи. Тото цо важне визначиц же каматна стопа при векшини тих кредитох од 1 по 3 одсто, у зависносци од средствох, або од ступню розвитосци општини. Углавним зме вельо вигоднєйши од банкох и намагаме ше олєгчац доставанє кредитох, та процедура
10 РУСКЕ СЛОВО
вельо єдноставнєйша. Же би нашо хаснователє достали средства, досц лєм раз же би нащивели Розвойни фонд – потолковал фахови сотруднїк, Станиша Станишич. По словох представнїкох Розвойного фонду Войводини, конкурси отворени у цеку цалого рока док ше нє потроша средства, а условия за хасновательох лєм же би мали реґистроване польопривредне ґаздовство на териториї Войводини и же би мали до 70 рокох старосци. КРЕДИТИ ЗА ПОЛЬОПРИВРЕДНЇКОХ – Людзе найвецей глєдаю кредит за купованє жеми. То кредит на седем роки, дзе достаточне мац реґистроване польопривредне ґаздовство же бисце апликовали. Нашо каматни стопи медзи 1 и 3 одсто, цо нєт скоро нїґдзе, а тото чи каматна стопа будзе 1, 2 або 3 одсто, завиши од розвитосци општини и чи ґаранция за кредит гипотека на жем, чи банкова ґаранция. Розвойни фонд АП Войводини сотрудзує зоз министерствами и покраїнскима секретариятами хтори нам субвенционую камату. Конкретно, за кредити за розвой туризма и етно туризма, за набавку залївних системох и за наводньованє, каматну стопу у 2019. року, як и трошки обробку вимогох, субвенционує Покраїнски секретарият за польопривреду, водопровреду и лєсарство. – гварел Славуєвич. Розвойни фонд АП Войводини презентацию орґанизовал у сотруднїцтве зоз општину Кула и Канцеларию за локални економски розвой.■ Ан. Мeдєши 8. НОВЕМБЕР 2019.
ekonomija@ruskeslovo.com
ПРОДУКЦИЯ МЕБЛЮ У БАЧИНЦОХ
КВАЛИТЕТ НАЙДЗЕ КУПЦОХ Дьордє Стевич ( 35) зоз Бачинцох виучел за тишлїра и уж 14 роки роби у тим фаху. Тото ремесло и роботу люби, а перше почал робиц на малей тишлїрскей машини зарамиковани мрежи процив суньоґох, хтори ше кладзе на облаки, потим рижни столїки и карсцелїки. Здогадує ше же можебуц пейц роки робел так, на дробно, а вец помали почал робиц и з такволани плочастим материялом – з универ плочами за правенє меблю. – З початку сом набавял шицко уж скрате и вирезане и лєм сом у роботнї то склапял и потим монтирал. З часом сом набавял и другу опрему, так же нєшка на своїх машинох окончуєм и резанє и такволане кантованє плочох за свою продукцию и за других хасновательох. Правим тото цо ше глєда и наручує, рижни ормани и плакари, а предносц хтори продукуєм, бо ше роби по мери. Купец пове цо и яке сце и яки димензиї и вец ше то у роботнї
ПОСАДЗЕЛ ЛЇСКОВЦИ Попри продукциї меблю, Стевич з часци и польопривредни продукователь. Пред двома роками на єдним гектаре посадзел лїсковци. З помоцу фаховцох уж научел досц и о тей продукциї, а лїсковци досц глєдани на тарґовищу, та ше наздава же их нє будзе проблем попредац.
шицко порихта, направи и на концу одноши купцови до обисца – гвари Стевич. А купцох єст на шицки боки, бо ше за квалитет и добру услугу нєшка далєко чує прейґ интернета и по препорученьох, та Стевич роби за купцох нє лєм у шидскей општини, алє його продукти сцигую и до Беоґраду, та и до Златибору. – Плануєм обезпечиц и комору за фарбенє меблю, насампредз за кухнї, дзвери и подобне. У ремеслу ше нєпреривно чловек муши усовершовац и розвивац и провадзиц цо ше на тарґовищу глєда и тото вец, понукац. З єдним словом поведзене, треба буц конкурентни – гвари Дьордє Стевич, хтори попри своєй професийней роботи окончує, од тей яри, и функцию предсидателя Совиту МЗ Бачинци. Вл. Дї.
УПРАВА ЗА АҐРАРНИ ПЛАЦЕНЯ РОЗПИСАЛА КОНКУРС
УНАПРЕДЗИЦ ЖИВОТ У ВАЛАЛОХ Прияви на Конкурс подноши ше од 17. октобра до 31. децембра 2019. року Министерство польопривреди, лєсарства и водопривреди – Управа за аґрарни плаценя розписала Конкурс за подношенє приявох за доставанє стимулацийох за потримовку програмом хтори ше одноша на диверсификацию доходку и унапредзенє квалитета живота у руралних подручйох през потримовку младим польопривреднїком у 2019. року. Прияви на Конкурс подноши ше од 17. октобра до 31. децембер 2019. року Министерству польопривреди, лєсарства и водопривреди – Управи за аґрарни плаценя. Право на стимулациї ма полнолїтни млади польопривреднїк, ношитель комерциялного польопривредного ґаздовства у активним статусу, кед є як ношитель, односно член комерциялного фамелийного ґаздовства першираз уписани до Реґистру польопривредних ґаздовствох (РПҐ), з початком од 1. януара 2018. року и находзи ше у активним статусу. На дзень подношеня прияви 8. НОВЕМБЕР 2019.
на Конкурс польопривреднїк муши мац полни 18 роки, а у календарским року у хторим подноши прияву найвецей 40 роки живота. Стимулациї ше утвердзує у суми од 75 одсто вредносци їх прилаплївей инвестициї зменшаней за средства на мено порциї на додату вредносц. Найвисша вкупна сума стимулациї хтору хаснователь може витвориц виноши 1 500 000 динари. Информациї о тим Конкурсу доступни на телефону Инфо-центра Министерства польопривреди, лєсарства и водопривреди: 011/260-79-60 або 011/260-79-61, як и на телефон Контакт центра Управи за аґрарни плаценя: 011/30-20-100 и 011/30-20-101 кажди роботни дзень од 7:30 по 15:30 годзин. Текст Конкурса можеце превжац на адреси: http://uap.gov.rs/raspisan-konkurs-za-podrskumladim-poljoprivrednicima-2/ М. Т.
РУСКЕ СЛОВО 11
ЕКОНОМИЯ ЛАМАЧКА КУКУРИЦИ У ДЮРДЬОВЕ И ҐОСПОДЇНЦОХ
УРОЖАЙ ДОБРИ, АЛЄ ЗАРОБОК СЛАБИ Пише: Сандра САЛАМУН
У тим року од житаркох найлєпши урожай мала кукурица котру и Дюрдьовчанє и Ґосподїнчанє вше частейше лаґерую по стародавно до чардаку. Так сами ґаздую зоз тим цо випродуковали, предаваю кеди сцу и по кельо сцу, и чутки и зарно, на велько, або на мало
ТЕРАЗ ЛЄГЧЕЙШЕ У ПОЛЬОПРИВРЕДИ Любомир Иванов ше дзечнє здогадує часох кед бул младши, гоч гвари же теди було шицкого менєй – и пенєжу, и поживи. – Вше ше могло заробиц, и теди, и тераз. Алє у нєшкайших часох тото заробене нє ма вельку вредносц. Дакеди ше шицко баржей чувало. Панталони и кошулї ше платало, часто ше кладло плату на плати. Нє куповало ше часто як нєшка, кед ше дакус ноши, та одруци. Єдло ше цо було у обисцу. Масци и хлєба, кромлї з масцу, а нєшка єст вельо цо ше понука, а людзом чежше зробиц по дзеки. Дакеди зме у польопривреди вельо з руками робели, а тераз менєй, та лєгчєйше. Гоч мам седемдзешат три роки и прикоч, вельку „Змайовку”, дзекуюци сучасней механїзациї кукурицу з нєй поруцаме до чардаку за штерацец пейц минути. Мнє нїч нє чежко, а кажду роботу робим з вельку дзеку.
12 РУСКЕ СЛОВО
Л
юбомир Иванов зоз Ґосподїнцох, як и векшина людзох котри жию на валалє, у польопривредней продукциї житаркох роби цалого живота, дакеди менєй, а дакеди вецей. Одмалючка помагал дїдови, та оцови, алє як достал роботу, польопривредна продукция вецей нє була примарна обовязка. Медзитим, як здобул пензию и як ше син Саша заинтересовал за польопривредну продукцию, почали вєдно робиц, вецей укладац и преширйовац поверхносци под житарками. У тим року мали добри урожай жита, сої, а у прешлим мешацу виламали и кукурицу котра по їх думаню у тим року од житаркох найлєпше зродзела. Иваново найволя олупац кукурицу на полю, а остатнї ланц котри олупали, насипали до чардаку за зарно. – Урожай бул розлични, зависно од часци хотара. У єдней часци зме мали седем и пол тони по ланцу, док у другей шейсц и пол тони, яки и штреднї урожай у валалє. У тим року хто мал седем або седем и пол тони вон мал добри урожай. Подобни урожай кукурици бул и у прешлим року. Векшина Ґосподїнчанох свою кукурицу олупа такой на полю, так звичайно робиме, бо єст менєй роботи, та нє мушиме плациц наднїчаром котрих у тей часци рока у Ґосподїнцох вше чежко найсц – гварел Любомир Иванов и предлужел же наднїчарох у їх ва-
лалу нєт досц, та приходза и з других местох орґанизовано, на автобусу, потребни су бо у Ґосподїнцох єст вельо продуковательох желяви. У дворе Иванових чардак длугоки седем метери, до котрого станула кукурица у чуткох зоз штирох ланцох, цо би було коло осемд зешат метери олупаней, у зарну. Остатнї дзешец роки, одкеди тот чардак з нукашнього боку обложели зоз густейшим дротом, котри ма дробни очка, станє два ваґони зарна. Уруцую го зоз дзевец метеровим транспортером, котри справел син Саша вєдно зоз Любомиром, спатраюци ше на исти и подобни машину на интернету. Векшу часц кукурици планую предац, а єдну часц зохабя за статок и живину. – Будземе чакац лєпшу цену. Потамаль кукурицу предаваме до валалу на менєй, або на вецей, а пейдзешат килови мех од дзевецсто до тисяч динари. Кукурицу поряднє придаваме на чуванє и до Землєдїлскей задруґи Ґосподїнци, з котру маме добре искуствиє. Предаме док будзе лєпша цена або док будземе мушиц – гварел Любомир Иванов котри остатнї днї септембра и перши днї октобра вихасновал зорац жем дзе мали жито. На поверхносц перше розруцали статков гной, охабели най прерошнє, попирскали процив коровча и потим нєдавно поорали. 8. НОВЕМБЕР 2019.
ekonomija@ruskeslovo.com
– Угор найволїм поробиц док сухе, видзи ми ше же сом вибрал прави час а найвецей пре хвилю, дало ше крашнє зорац. Пошвидко як сом поорал спаднул диждж – гварел Любомир Иванов зоз Ґосподїнцох. „ВЕНДИ” ШЕ ДОБРЕ УКАЗАЛА У Ґосподїнцох и при сої були розлични урожаї, а найчастейше чурело медзи єденац и седемнац метери. Так було и на полю Иванових. Вони на єдней парцели мали осемнац метери, на другей седемнац, а на трецей дзе посадзели за нїх нову сорту, Венди, начурело аж двацец шейсц метери. Жита мали коло штири и пол тони по ланцу. – У тим року зме нє мали вельки проблеми зоз пестованьом тих трох житаркох. Син Саша о тим водзи рахунку и наисце нам було шицко чисте. Кукурицу зме нє мали потреби прекоповац анї парац, нє було трави. У житу зме мали ардзи, а у сої гушенїци котри здабу на тоти котри ше хасновали за продукцию свили, нє стретал сом ше з таким потераз – гварел Любомир Иванов. КУКУРИЦА НАЙУДАТНЄЙША И У ДЮРДЬОВЕ Ламачка кукурици и у Дюрдьовским хотаре закончена концом прешлого мешаца, а на полю ше ю лупало ище у прешлим тижню, понеже було влаги пре дижджи. Остатнї даскельо роки Дюрдьовчанє ше вше частейше одлучую ламац кукурицу и чувац ю у своїм чардаку. Прешлого мешаца ше часто чуло роботу елеватора, а валалчанє котри услужно ламу кукурицу мали вецей обовязки як узвичаєно под часц ламачки. Медзи иншим, то так и прето же ше на лаґерованю у задруґох и приватних подприємствох почало вельо одбивац пре векшу влагу. Мирослав Чакан зоз Дюрдьова и того року ламал кукурицу и одложел ю до чардаку на дворе, дзе ше вона природно осуши. Зарно троши за статок и живину, а може го и предавац на менше, як и чутки, котру у Дюрдьове, полни прикоч познати под назву Дубрава, коштаю од седем до осем тисячи динари. – Того року сом посадзел иншаку сорту кукурици, алє ми ше видзи же убудуце будзем садзиц стару, тип 640, котру садзим барз длуго. Чутка векша, грубша, зарно глїбше. Кукурица у тим року була удатна и за тих цо ю ламали и за тих цо ю лупали на полю. Урожаю було кус менєй як влонї. Коло штири и пол до пейц тони по ланцу, зависно од часци хотара, односно дзе спадло вецей дижджу – гварел Мирослав Чакан зоз Дюрдьова. Нову кукурица ше у валалє предава и на мало, на мехи, сто кили тисяч осемсто, або тисяч дзевецсто динари. У дюрдьовским хотаре жем ше почало орац ище у септембру, з тим же у остатнїм тижню 8. НОВЕМБЕР 2019.
Любомир Иванов
септембра була павза, бо падал моцни диждж. Тераз оранє найактуалнєйша робота у дюрдьовским хотаре. – Чул сом же ше тераз чежше оре, та чекам же би ище дакус нападало. У тим року сом мал и сою, алє сом задовольнєйши зоз кукурицу, бо цена сої досц спадла. Док була 44–46 динари, було лєпше, а тераз кед є вельо туньша на урожаю од дванац до петнац метери нєт заробку, бо з того треба виплациц и комбайн. Правда же єст вецей роботи кед ше кукурицу ламе, алє нам то нє завадза, лєм треба мац за таке дружтво, та ше часто помагаме
Ирина Чакан и єй власна шестра Ганча Чакан
зоз найблїшима, и ходзиме єдни до других на мольбу як дакеди. Так ше попри роботи и подружиме – гварел Мирослав Чакан, котрому того року у остатнєй „тури” зруцованя помогли мац Ирина Чакан и єй власна шестра Ганча Чаканова. Ситуация така же анї у Дюрдьове, анї у Ґосподїнцох нє мож найсц наднїчарох за велї роботи та анї за зруцованє кукурици котре спада до лєгчейших физичних роботох. Мирослав гвари же нє мал векши почежко сци у продукованю спомнутих двох житаркох. Но, интересантне же як ше амброзия у сої швидко преширела и же ю чежко було знїщиц. ■
РУСКЕ СЛОВО 13
МОЗАЇК ВИВОДЗАЦКA ФОЛКЛОРНА ҐРУПА ЗОЗ РУСКОГО КУЛТУРНОГО ЦЕНТРА
Руски културни центер у Новим Садзе длуго нє мал Виводзацки фолклорни ансамбл. Тераз виводзацку ґрупу у РКЦ водзи Михаїл Римар зоз Петроварадину, а вони почали тримац проби од яри 2018. року Пише: Тамара САЛАҐ
К
ед ше формовала тота ґрупа, члени єй були и старши танєчнїки котри вельо роки танцовали у РКЦ. Теди було аж єденац пари. Потим пришла змена ґенерациї, та вони пошли, а пришли младши танєчнїки, стредньошколци и студенти, котри тераз танцую. Могло би повесц же то єдна зоз наймладших виводзацких ґрупох у нашей заєднїци. – Тераз нам уж друга сезона як робиме, у тим дакус вименєним составе. То єдна зложна екипа од седем, осем пари, цо цалком у шоре, бо ше вец можем каждому пошвециц, каждому окреме можем потолковац шицко цо нє ясне. У тей хвильки ше пририхтуєме за наиходзаци рочни концерт Руского културного центру, а у Новим року поставиме ище два нови хореоґрафиї. Рихтаме наисце єден интересантни репертоар – приповеда Михаїл Римар, фолклорни руководитель виводзацкей фолклорней ґрупи у РКЦ. Виводзацка ґрупа з РКЦ, окрем же участвовала на рочним концерту
14 РУСКЕ СЛОВО
РКЦ, участвовала и на „Ружи”, вец на „Жатви”, а мала нагоду наступиц и у Горватскей, у Миклошевцох. Наздаваю ше же буду мац нагоду наступиц ище на даєдних нових фестивалох, концертох, як у Сербиї, так и даґдзе звонка нашей жеми.
ЖАДАЮ УЧАСТВОВАЦ НА ВЕЛЇХ КОНЦЕРТОХ – Вельо раз ше танєчнїки поносую кед приду на пробу же су вистати од школи, факултета, и я их розумим, алє без огляду, проба вше тирва два годзини, а дакеди и длужей, и досц є интензивна. На початку проби вше маме добре зогриванє, а потим почнєме танцовац. Тримам же ше вельо раз муши повторйовац кед дацо учиме нове, алє исто так и старе, же би ше, просто, запаметало и же би кажди раз вше лєпше випатрало. Барз важне же би танєчнїки поведли кед им дацо нє ясне, а я ше намагам каждому ше окреме пошвециц. Танєчнїком вше
гуторим же нє можу хореоґрафию лєм одробиц, алє ю муша одтанцовац – толкує Михаїл. Як Михаїл гварел, цо ше дотика рихтаня за проби и здумованя хореоґрафийох, на початку му було чежко. Нє мал тельо искуства, гоч робел даскельо роки и зоз дзецми исто у РКЦ, заш лєм му требало кус часу док ше нє звикнул и вошол до тей рутини, бо, як гварел, нє исте робиц зоз дзецинску и виводзацку фолклорну ґрупу. – Же би настала єдна хореоґрафия, треба вельо читац и буц у самим танцу. Нажаль, у нашей рускей литератури єст барз мало о наших танцох, та прето вельо читам и виглєдуєм и зоз словацкей и українскей литератури. Треба ше бавиц зоз музику, крочаями, треба буц 8. НОВЕМБЕР 2019.
mozajik@ruskeslovo.com креативни и треба патриц и други ансамбли на яки способ танцую – гвари Римар.
ЗДРУЖЕЛИ ШЕ ТАНЄЧНЇКИ З НАШИХ МЕСТОХ У тей виводзацкей ґрупи ше позберали Руснаци зоз вецей наших руских местох. Як Римар гвари, мило му же ше шицки барз крашнє складаю и же ше дружа и звонка пробох, цо барз важне за ансамбл, же би були приятелє. Лука Вуячич зоз Нового Саду танцує од другей класи основней школи, алє зоз павзами. Тераз танцує лєм у РКЦ у Новим Садзе, а по потреби танцує и за КУД ,,Жатва” у Коцуре.
8. НОВЕМБЕР 2019.
– Барз ше ми пачи танцовац у РКЦ пре добру атмосферу на пробох, алє и пре, ище лєпше, дружтво. Фолклор ми барз значи, бо сом досц того научел през фолклор и ище и будзем учиц, а и упознал сом велїх барз добрих товаришох. Вше сом бул окружени зоз фоклором и єдноставно вошол до мнє – приповеда Лука. Валентина Салаґ зоз Дюрдьова одмалючка танцує у фолклору у КУД ,,Тарас Шевченко” у Дюрдьове, а у РКЦ танцує одкеди основана виводзацка ґрупа. – Одвитує ми атмосфера на фолклору у РКЦ, досц робиме на пробох, и то ми ше барз пачи, бо так научиме и утвердзиме крочаї и хореоґрафию. Фолклор за мнє єден способ уживаня, опущованя и вируцованя звишку енерґиї. Прецо праве фолклор? Прето же ме нїґда нє прицаговало тренирац даєден спорт, або дацо инше, а музика вше була часц мойого живота, а и далєй є, та, спатраюци ше на брата и на шестру, так и я почала ходзиц на фолклор – гвари Валентина. Желько Сопка зоз Руского Керестура нїґда нє танцовал у фоклору, алє одкеди основана
виводзацка ґрупа у РКЦ, нє виостава зоз пробох. – Любим ходзиц на фолклор до Руского културного центру, прето же то добри физични тренинґ, а и любим танцовац, любим нашу културу. Вшелїяк ми и дружтво супер, та то ище єдна причина пре котру приходзим – гвари Желько. Александра Горняк зоз Коцура танцує у фоклору од свойого дзешатого року и цалком случайно вибрала тоту файту розваги. Почала танцовац у КУД ,,Жатва” у Коцуре, а потим кед ше пришла школовац до Нового Саду, пришла и до РКЦ, прето же нє сцела престац танцовац. – У РКЦ ше ми барз пачи опущена атмосфера, шицки зме приблїжних рокох и мушим повесц же на пробох робиме барз ефективно. Руководитель пошвецени нам и каждей проби, и намага ше научиц нас, нє лєм танцовац, алє и историю и културу. Намагам ше буц цо лєпша у танцованю и учиц ище вельо того, а тото шицко мам нагоду сполнїц праве у Матки – приповеда Александра. Шицки котри любя танцовац, котри маю смисла за фолклор и музику, шицки котри ше любя дружиц през танєц, поволани приключиц ше ґу тей младей и вредней виводзацкей ґрупи у Руским културним центру у Новим Садзе. ■
РУСКЕ СЛОВО 15
Число 27
Ушорела: Лидия КУХАР
НАШО ГВИЗДОЧКИ:
КСЕНИЯ BЕРЕШ ЗОЗ ДЮРДЬОBА Сучасни способ живота зоз собу принєсол полну ташку нови технолоґиї, компютери, телефони, котри младих и дзеци покус одцагую од идеї же би ше могло пречитац даєдну добру кнїжку, здумац даєдно нове бависко на улїци, або у школским дворе. Алє маме добру вистку. Младих, котри на таки ствари нє призабули, ище вше мож стретнуц. Єдна з нїх школярка седмей класи, бива у Дюрдьове, а мено єй Ксения Вереш
К
сения одмалючка заинтересована за природни науки и за шицко цо ше у нєй случує, та кед ше єй нєшка опитаце же хтори предмет у школи найволї, одвит будзе и биолоґия, и математика, физика, и хемия. – Кед сом була мала вше сом любела патриц емисиї о животиньох, о тим же як настал швет, як ше чловек розвивал, а попри тим вше сом любела ришовац математични задатки и проблеми. У тим уживам, и думам же ми таки ствари можу принєсц лєм дацо добре – гварела Ксения. Ксения одличнa школярка, а свой успих зазначує и на рижних змаганьох на котрих потераз участвовала. У новим школским року
ТАНЄЦ...
... И СПОРТ, 16 РУСКЕ СЛОВО
ше приявела на змаганя зоз математики, физики и хемиї, и по нєшка, зазначела барз добри успихи на Општинским змаганю зоз биолоґиї, а на змаганю зоз руского язика завжала перше место. Як гвари, люби ше змагац и ходзиц на змаганя, бо люби указац свойо знанє, а и дружиц ше и упознавац нових товаришох. Попри природних наукох, Ксенийова друга велька любов – музика. Каждей соботи кед велї школяре кус одпочиваю од школских обовязкох, Ксения на хрибет кладзе свою гушлю и одходзи до музичней школи на годзини гушлї. Алє, як гвари, то єй анї кус нє чежко. Школярка є пиятей класи Нїзшей музичней школи „Исидор Баїч” у Новим Садзе, а тиж ходзи и на годзини оркестри. Док закончи основну школу у Дюрдьове, планує ше уписац до штреднєй Музичней школи у Новим Садзе, и то уж твардо ришела. 8. НОВЕМБЕР 2019.
slovecko@ruskeslovo.com
НОВЕ У БИОСКОПОХ
ПРИПОВЕДКА О БАВИСКОХ 4
... И НАУКА,
Велїм добре познати анимировани Дизнийов филм „Приповедка о бавискох ” достал и свою штварту часц, а концом септембра ше почал приказовац у биоскопох. Вуди бул вше сиґурни дзе його место у швеце и же його главна задача чувац свойо дзецко, без огляду на тото чи слово о Енди, або Бони. Кед ше Форки, бависко хторе справела Бони як часц задатка, преглаши же є одрутка а
ЦО ЧИТАШ? – Вельо читам, и барз любим кїжки котри вязани за даяки путованя, або виглєдованя ширцом швета. Любим през кнїжки дознавац дацо нове о крайох за котри першираз чуєм, а на хтори бим єдного дня любела одпутовац. У тей хвильки читам кнїжку од Жил Верна „20.000 милї под морйом” и „Драга коло швета за 80 днї” тиж од истого писателя. Ксения участвує и на школских програмох, грає, шпива, ґлуми и на таки способ указує свой рижнородни талант. – Кед мам шлєбодного часу любим слухац музику, читац кнїжки и барз любим ходзиц на фолклор до Матки. Там мам вельо товаришох зоз котрима ше крашнє дружим. Учиме нови крочаї, танци, а кед маме нагоду, вец вєдно и путуєме и то вше окремне искуство – з ошмихом приповеда Ксения. Як цо зме на початку гварели, заш лєм єст и таких школярох хтори нє вше на компютеру и дружтвених мрежох, бо их то нє на тельо интересує. Ксениї жичиме вельо успиху у наиходзацим року, же би у шицким цо люби була барз успишна, а по шицким судзаци, о нєй ше и надалєй буду шириц велї красни вистки.■
... И МУЗИКА 8. НОВЕМБЕР 2019.
нє бависко, Вуди чувствує же праве вон муши помогнуц Форкийови же би прилапел же є бависко. Алє, кед Бони на фамелийне путованє одведзе цалу банду бавискох, Вуди ше станови у нєочекованей авантури у хторей ознова стретнє свою давно страцену приятельку Бо Пип. После велїх рокох самоти, авантуристични дух и живот вше дзешка индзей, пременєли єй нїжни порцолови випатрунок. Вуди и Бо зрозумя же су, кед ожию як бависка, цалком розлични, алє же им то найменша бриґа. Филм синхронизовани по сербски, а гласи бависком пожичели: Ґордан Кичич, Милена Предич, Тамара Алексич, Драґолюб Любичич Мичко, Драґан Вуїч Вуйке, Мая Оджаклиєвска и Нада Блам.
РУСКЕ СЛОВО 17
КУЛТУРА И ПРОСВИТА АКТИВНОСЦИ ШКОЛЯРОХ ШТРЕДНЄЙ ШКОЛИ „ПЕТРО КУЗМЯКˮ
ОБЯВЕНА И ПОЕЗИЯ СИЛВИЇ МАҐОЧ На 11. Фестивалу любовней поезиї хтори орґанизує Дом школярох у Зомборе, през викенд, 26. и 27. октобра, участвовала и Силвия Маґоч, зоз Дома школярох Штреднєй школи „Петро Кузмякˮ зоз Руского Керестура, а єй писня друкована и у заєднїцким Зборнїку 60 вибраних творох. Маґочова зоз Коцура, а школярка є другей класи Ґимназиї „Петро Кузмякˮ на руским наставним язику. На Конкурсу участвовала зоз писню „Драги любови барз чудниˮ на сербским язику цо по пропозицийох Фестивала, а менторка єй була педаґоґиня у керестурским Доме Любица Няради. На Конкурсу участвовали школяре зоз 37 Домох школярох зоз цалей Сербиї, зоз 180 литературнима роботами любовней поезиї и поетскей прози, а 60 вибрани, видруковани у окремним Зборнїку. Авторе, а медзи нїма и Маґочова, пречитали их и на окремним Литературним вечаре хтори отримани у Соколским доме, а у музичней часци ше представели школяре Музичней школи „Петар Коньович” зоз Зомбора. За побиднїкох Конкурсу други дзень нащиви Дома у Зомборе бул предвидзени за нащиву городу т. є. його културних знаменїтосцох.
ПЛАНЧАКОВА У ШКОЛИ ЛЮДСКИХ ПРАВОХ
Школярка III – 1 руского оддзелєня Ґимназиї „Петро Кузмякˮ Ивана Планчак, участвовала у Школи людских правох за младих хтору у другим термину од 17. – 22. октобер орґанизовал Гелсинкски одбор за людски права. У Школи тераз були 18 школяре зоз вецей ме стох Сербиї хтори вибрани на окремним Конкурсу, а най здогаднєме, у першим септемберским термину участвовал Иванов товариш зоз оддзелєня Лазар Дьордєвич. Конкуровац им помогла педаґоґиня Школи Петро Кузмяк Любица Няради. Попри теорийних викладаньох о правох женох, социялних и економских правох, вирских правох и дискриминациї, о правох ЛҐБТ популациї, учашнїки Школи нащивели и Автономни женски центер, Прайд информативни центер, Хижу людских правох, а мали и рижни роботнї и форуми. Планчакова виявела же у Школи вельо научела, а найбаржей ше пренашла у женских правох и у роботнї – форум театер дзе участвовала у скечох на теми хтори преучовали. У цеку приявйованє за напредни круг людских правох, а обидвойо керестурски школяре Дьордєвич и Планчакова конкуровали. М. А.
ШКОЛЯРЕ ОСНОВНИХ ШКОЛОХ ВЕРБАСКЕЙ ОПШТИНИ У КВИЗУ
БРУДНЕ ЧИ ЧИСТЕ – НЄ ИСТЕ” ” У основ них школох на те ри то риї оп шти ни Вер бас жи и еколоґиї. Циль того проєкту зоз школярами тиж и
од 29. по 31. окто бер було еду катив не квиз зма га нє, котре часц про єкту Нє мец ко го мед зи на род но го сотруд нїц тва ҐИЗ ,,Упра вя нє з од па дом у кон тексту кли мат ских пре мен кох”. Школяре од пиятей по осму класу дзевец основних школох вербаскей општини у квизу ,,Брудне чи чисте – нє исте” мали можлївосц указац свойо знанє о рецикла-
18 РУСКЕ СЛОВО
подзвигнуц свидомосц наймладших о значносци очуваня животного стредку. Як гварели орґанизаторе, дзеци през питаня и интересантни бависка науча прецо рециклажа значна, цо шицко мож рецикловац и як ше правилно роздвоює одрутки. Як визначела наставнїца Мелания Мали зоз коцурскей Основней школи, барз є задовольна зоз резултатами котри посцигли. – На општинским змаганю у ОШ ,,Светозар Милетич” у Вербаше найлєпши ре зултати мали школяре зоз Савиного Села, а нашо школяре завжали друге ме сто. У наиход зацим период зе буд зе отримане финалне општинске змаганє, а побиднїцки тим буд зе участвовац на реґионалним змаганю Южнобачкого округу – гварела Малийова.Проєкт Нємецкого мед зинародного сотруднїцтва ҐИЗ ,,Управянє з одпадом у контексту климат ских пременкох” запровад зує ше у сотруднїцтве зоз Министерством защити животного стредку у 17 локалних самоуправох. О. Р. 8. НОВЕМБЕР 2019.
kultura@ruskeslovo.com
ВЛА ДИМИР БАЛАЩАК ПРИРИХТУЄ МОНОҐРАФИЮ О ИРЕНИ КОЛЕСАР
ОМАЖ ТИРВАЦЕЙ ҐЛУМЕЦКЕЙ ИНСПИРАЦИЇ
Єдна з найпознатших наших ґлумицох после Другей шветовей войни була Ирена Колесар. Достаточно лєм повесц „Славица”, думаюци на бавени филм, же би асоцияция такой була на ню
Я
ка була єй уметнїцка драга, ширшей публики будзе познате кед з друку видзе моноґрафия хтору пририхтує наш познати драмски уметнїк зоз Сримскей Митровици Владимир Балащак. Гвари же можебуц и два децениї збера материял за моноґрафию, бо робота поступна и чежка, насампредз пре нєдостатох средствох як ше то, наглашує, у култури и уметносци часто случує.
Владимир Балащак
– Ирена Колесар моя тирваца инспирация, гвизда хтора ме водзи през уметнїцки живот, бо вона була приклад ґлумца хтори жиє за уметносц, а нє од уметносци. „Любов” помедзи мнє и Ирену датирує ище зоз Карпатох по хторих ходзели нашо прадїдове, нашо зочованє у праху театралних зависох по Балканє по хторих зме обидвойо були Талийово духовнїки, нашо вязи и фамелиярни, а наша тирваца каричка и нашо Беркасово у хторим зме обидвойо мали филиґрантски дзецинства. Як така, Ирена Колесар заслужела свою моноґрафию, насампредз, бо була вершинска уметнїца хтора зохабела глїбоки шлїд у югославянскей кинематоґрафиї, окреме у повойновей, як и у театрох – гвари автор моноґрафиї у пририхтованю Владимир Балащак. 8. НОВЕМБЕР 2019.
А материял за моноґрафию зазберовал хаснуюци турнеї зоз „Авдицию” зоз Сараєва дзе ше стретал зоз Иреновима сучаснїками, колеґами и родзину. Наводзи далєй же ше шицки дзечнє одволовали бешедовац о Ирени. Шицки о нєй бешедовали лєм найкрасше и з вельким почитованьом, а то источасно и свидоцтво яки чловек вона була. У пририхтованю назберани и числени фотоґрафиї, а Владимир подзековни на помоци Театралному Музею Сербиї и Миряни Одавич, потим Горватскей академиї наукох и уметносцох, Ясни Дюрдєвич и занятим на Оддзелєню за историю театра. Подзековни є и Югославянскому драмскому театру и Єлени Ковачевич. Вельке доприношенє дали и Ґоран Звонаревич зоз Заґребу, покойней Андєлки Колесар Ґарунович, Єлени Перкович, Мири Шувар, супруги покойного югославянского политичара Стипи Шувара хтора дала значни документи о Ирени Колесар. О ґлумици бешедовали и дали свойо доприношенє Мария Црнобори, Реля Башич, Предраґ Ейдус, Светлана Бойкович, Бранка Петрич Фех-
Марян Ловрич и Ирена Колесар у филму Славица” ”
Ирена перша з правого боку зоз свою фамелию
миу, Иван Бекярев, Бранка Веселинович, Абдулах Сеферович, Яґода Замода, Рада Дюричин, Ненад Полимац, Мира Шувар, Єлисавета Саблич, Ясна Малец Утробичич, Дюра Латяк и други. – Назберал сом и досц фотоґрафиї и одлучел сом направиц виставу фотоґрафийох о живоце и роботи Ирени Коле сар. Вироятно тота вистава буд зе порихтана скорей як цо моноґрафия вид зе з друку. Цешим ше и же Те атрална трупа у Сримскей Митровици ноши мено Ирени Коле сар и так буд зе покля я буд зем робиц – гвари Балащак. Свойочасово у роботи му зоз финасийнима средствами помогнул Национални совит Руснацох под час предсидателя Славка Ороса, а Балащак ше наздава же и терашнї Национални совит Руснацох финансийно поможе видаванє моноґрафиї. Значносц моноґрафиї препознало и Министерство за державну управу и локалну самоуправу, хторе на конкурсу за проєкти националних меншинох опредзелєло 150 000 динари. Прето шицки з нєсцерпеньом обчекую же би моноґрафия вишла з друку и пришла до рукох почитовательох Ирени Колесар.■ Вл. Дїтко
РУСКЕ СЛОВО 19
КУЛТУРА И ПРОСВИТА У НОВИМ САДЗЕ ПРЕДСТАВЕНИ ДРУГИ ТОМ КНЇЖКИ „РУСНАЦИ”ДЮРИ ЛАТЯКА
НЄЗАОБИХОДНИ НАСЛОВ ДО КАЖДЕЙ РУСКЕЙ БИБЛИОТЕКИ
О
Други том кнїжки „Руснаци”, автора Дюри Латяка, хтори видала НВУ „Руске слово”, штварток, 31. октобра, представени новосадскей публики у просторийох Руского културного центру
Фото В. Вуячичи
публицистичним дїлу, хторе представя орґанску цалосц зоз першим томом „Руснацох”, обявеним 2017. року пред числену публику бешедовали редактор Видавательней дїялносци НВУ „Руске слово” Микола Шанта, рецензент Саша Сабадош и автор Дюра Латяк. По Латякових словох, понеже пре обсяг жридлового рукопису и финансийни причини, „Руснаци” нє могли буц обявени як єдна кнїжка алє у двох томох, на концу випадло добре же други том вишол у року ювилея, 100рочнїци од снованя Руского народного просвитного дружтва. – РНПД, його снованє, мисия и резултати предмет мойого нєпреривного интересованя скоро през цали творчи вик. З „Руснацами” думам же тота тема достойно представена, насампредз кед слово о тим цо нам РНПД оможлївело и охабело, и цо на тим фундаменту витворели нашлїднїки, шлїдуюца ґенерация чий и я вихованєц – гварел автор. Други том „Руснацох”, ма два тематични цалосци и облапя статї о руских студентох и штредньошколцох у периодзе од 1927. по початок 21. вику, дзе представени процес формованя рускей интелиґенциї од початку националного будзеня по нєшкайшу ґенерацию, а у другей часци позберани Латяково биоґрафски написи и портрети визначних поєдинцох рускей култури другей половки 20. вику. Як гварене на промоциї, кнїжка „Руснаци” то резултат скоро 50-рочней Латяковей роботи и виучованя културного и дружтвеного розвою рускей заєднїци на тих просторох, и нєзаобиходна є у литератури каждому кого интересую тоти теми. – За Латякових „Руснацох” муши буц места у библиотеки каждого нашого студента, новинара, вообще интелектуалца хтори сце знац вецей о нашей прешлосци и
20 РУСКЕ СЛОВО
сущносци. Тиж так, нє погриши нїхто хто ше у роботи повола лєбо похаснує податки з тей кнїжки, бо су точни, прецизни и преверени, а за нїма стої авторов авторитет – визначел редактор Видавательней дїялносци НВУ „Руске слово” Микола Шанта. Рецензент цалого рукопису „Руснацох”, докторанд Саша Сабадош тиж акцентовал кредибилитет и дошлїдносц автора у писаню, алє тиж и факт же Латяк нє лєм хронїчар нашого националного и културного розвою, алє и актер у його дзепоєдних одлучуюцих периодох, и сучашнїк и сотруднїк скоро шицких його ношительох. Пре тот искуствени и особни печац хтори насампредз видно у Латякових биоґрафских одреднїцох о визначних поєдинцох у рускей култури у другей половки 20. вику, Сабадош оценєл же автор, заправо, найвекши руски портретиста, гоч його алат нє щеточки и фарби, алє слова. Окремносци вечара у РКЦ допринєсло же промоция другого тому кнїжки „Руснаци” була и свойофайтова „роботна” преслава 86. Латякового родзеного дня хтори му з доберанима словами винчовал директор НВУ „Руске слово” др Борис Варґа. Подїю з музичнима нумерами прикрашел Хор „Гармония”, а директорка РКЦ Наташа Макаї Мудрох з даскельо стихами здогадла же Латяк, окрем же є публициста, тиж и квалитетни литературни автор. Вечар закончени з пригодним коктелом, дзе Дюрови Латякови нагоду винчовац родзени дзен и нове публицистичне дїло мали числени приятелє, сотруднїки и почитователє. Кнїжка „Руснаци”, други том, видата зоз финансийну потримовку Городу Нови Сад и Амбасади України у Беоґрадзе. Обидва кнїжки „Руснацох” мож купиц у онлайн кнїжкарнї „Руского слова”, як и од наших колпортерох.■ И. Сабадош 8. НОВЕМБЕР 2019.
kultura@ruskeslovo.com
У АРХИВУ ВОЙВОДИНИ У НОВИМ САДЗЕ ОТВОРЕНА ВИСТАВА
РУСНАЦИ У ОБЄКТИВЕ БУДИНСКОВИХ ФОТОҐРАФОХ
Обичайна пракса войводянских Руснацох, зазначена на знїмкох, фотоґрафийох – склєняних плочох фотоґрафох з Будинскoвей фамелиї, оца Осифа и сина Йовґена, шведочи о специфичним идентитету локалней заєднїци Руского Керестура, хтора одлучела, охранююци и чуваюци тоту збирку, и на таки способ зачувац часц рускей историї истава старих фотоґрафийох под назву „Обряди преходох у фокусу обєктива фотоґрафох Будински” отворена вовторок, 5. новембра, пред числену публику у новосадским Архиву Войводини. Виставу у сотруднїцтве зоз Заводом за културу войводянских Руснацох и Покраїнским заводом за защиту памятнїкох култури обдумали и прирхтали етнолоґиня др Миряна Дєкич и историчарка Любица Отич. Привитуюци виставу др Небойша Кузманович, директор Архиву Войводини, визначел же ше у тим Архиву чува 45 милиони документи од 12. вику, та по нєшка, а тераз ше чуваю и документи важни за войводянских Руснацох. Як гварел Кузманович, тота обширно виприповедана приповедка о прешлосци Руснацох одлично документована зоз фотоґрафиями на хторих висликовани найважнєйши подїї зоз живота рускей заєднїци у прешлосци як цо то народзенє, кресценє, винчанє, а важни су нє лєм пре очуванє културного нашлїдства и идентитета рускей заєднїци, алє и антрополоґом и етнолоґом и то нє лєм у смислу интересованя, алє и наукового виглєдованя, як и шицким согражданом – гварел Кузманович. Урядово виставу отворела директорка Заводу за културу войводянских Руснацох Анамария Ранкович, хтора визначела важносц тей вистави у очуваню културного нашлїдства рускей заєднїци, а наявела и едукативни роботнї котри ше отримаю за дзеци на тоту тему. Др Миряна Дєкич обширно бешедовала о историяту Руснацох на тих просторох од приселєня, та по нєшкайши
ЗНАЧЕНЄ ФОТОҐРАФИЇ – Фотоґрафия зоз аспекту музеолоґиї и музейни предмет и праве прето ше чува у музейох, систематизована у збиркох. Фотоґрафия ше у музейох нє хаснує лєм як жридло за виучованє рижних периодох зоз прешлосци, вона каждодньово присутна у музейней документациї и фаховей обробки музейних предметох, а без фотоґрафиї нє мож задумац анї єдну тематичну виставу: гоч як ориґинални предмет, гоч як илустративни материял хтори треба же би цо лєпше приблїжел дух одредзеного часу и одредзеней теми котрей вистава пошвецена. Прето ше трудзиме зачувац стару добру пожовкнуту фотоґрафию, у котрей уткани найлєпши нїтки живота наших предкох: радосц и ошмих, народзенє нового живота, боль и смуток, слизи, бриґи, надїї, жаданя. Прето зме зоз таким ентузиязмом отворели скарбнїцу Будинсковей фамелиї – надихнуто пояшнєла историйне значенє фотоґрафиї Любица Отич. 8. НОВЕМБЕР 2019.
Фото: В. Вуячич
В
днї, визначуюци Катедралну церкву св. о. Миколая у Руским Керестуре и нєвичерпне жридло хторе ту пренашла: – Понеже циль тей вистави представянє рускей националней заєднїци през фотоґрафиї хтори настали у обєктиве Будинскових фотоґрафох, оца Осифа и сина Йовґена, од часу Першей шветовей войни та до конца шейдзешатих рокох 20. вику, на паноох вибрани лєм обряди преходох зоз хторима одредзени їх национални идентитет, а деталї текстилу на леґендох приказани з домерковано структурованим хаснованьом материялу яки провадзи животни циклус жени у локалней заєднїци – визначела Дєкичова. Историчарка Любица Отич у своєй бешеди визначела же ше културне нашлїдство Руснацох нє чува адекватно и у достаточней мири, же тому проблему треба указац векшу увагу, а о вистави гварела: – Зачувани неґативи-плочох на склу шведоча о тим же Осиф найчастейше сликовал портретни фотоґрафиї, як дзецох, млади малженски пари, людзох у позних рокох, окреме на своїм початку. У медзивойновим периодзе, кед бул плоднєйши, кед постал прави майстор фотоґрафиї и познати нє лєм у своїм валалє, алє и у околїску, Осиф фотоґрафовал скоро шицко. Цали його опус хтори дотераз обробени, а то вкупно 800 склєняни неґативплочи мож систематизовац до двох вельких ґрупох на портрети и на ґрупни фотоґрафиї, а потим мож тоти ґрупи далєй дзелїц – гварела Отич. Фотоґрафиї зоз скарбу Будинсковей фамелиї зоз Руского Керестура скенировал и обробел фотоґраф Неделько Маркович, а цалу подїю орґанизовал Йовґен Мудри. Треба окреме визначиц же таки подїї и таки виход рускей заєднїци пред ширшу дружтвену явносц барз важни, же бизме були обачени, видзени и же би ше о нас голєм дацо дознало. ■ О. Планчак-Сакач
РУСКЕ СЛОВО 21
ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ЗОЗ ЖИВОТА УЧИТЕЛЬКИ МЕЛАНИЇ НИКОЛИЧ
З КНЇЖКУ ҐЕНЕРАЦИЙОМ ПРИБЛЇЖЕЛА ШВЕТ
Пише: Оленка ЖИВКОВИЧ
Кед спомнємє Меланию Николичову, ридко хто подума на учительку. Велї ше здогадую наставнїци сербского язика, мацеринского, физичного, уж кого цо учела. Алє, найбаржей ю паметаме як библиотекарку у школскей библиотеки
М
елания, дзивоцке Костелник, Ґецийова, народзена у Руским Керестуре дзе закончела и основну школу, а учительску у Зомборе. – Одала сом ше за Десимира Николичового 1971. року. Вон, иншак, зоз Владичиного Хану и достал роботу у Комбинату „1 Май”, дзе робел як аґроном. Дзешец роки зме жили у комбинатовим квартелю, алє зме жадали бивац у хижи. Робота мойого чловека була на отвореним, а и я любим природу. Оцец ми бул тишлїр, и вельо нам помогнул коло хижи, кед зме ше до нєй преселєли, уживали зме у дворе, у загради... Уж осем роки сом сама, бо ми супруг умар, а буц сама, чежко, бо тераз лєм два руки у обисцу, а нє штири – гвари Мелания. Николичова ма дзивку Снежану котра одата до Виславского. Дзивка роби у „Житобачки” як технолоґ, а жец, з оглядом на тото же у месце нє могол найсц роботу келнера, пошол робиц до Австриї. ПОЧАТКИ У ШКОЛИ По сле законченя Учительскей школи, такой 1971. року, наша собешеднїца доста-
ла роботу у керестурскей школи. Но, як учителька робела можебуц три-штири мешаци. У школи ше зявела потреба за наставнїками у висших класох, та викладала и сербски и руски, теди мацерински язик, физичне воспитанє и технїчне образованє. Так було штири роки. – Найволєла сом преподавац физичне: од вежбох на справох, та по колективни спорти. Тото ми ишло и була сом здовольна. Теди директор у школи бул Владимир Малацко, а помоцнїк директора Владимир Фа Ґалусков, котри ми барз вельо помогнул, окреме коло хлапцох. Им дай фодбал бавиц, и нєт бриґи... РОБОТА У БИБЛИОТЕКИ Кед ше отворела нєвелька библиотека у будинку Старей школи, котра робела през одпочивки, у школи нє було библиотекара. У зборнїци були фахово кнїжки, а у учальнї кнїжки за дзеци. Тоту роботу єй понукнул директор Малацко. – Кед сом почала робиц, требало кажду кнїжку до рукох вжац, до инвентарних кнїжкох завесц, сиґнатури позаписовац. Требало ми штири роки же би сом шицки кнїжки заведла, а теди зме мали коло 12 000 кнїжки. Же би сом научела як мам робиц, ходзела сом до Кули до библиотеки ше розпитац, та ми дали литературу як и цо треба робиц. Потим сом у Беоґрадзе положела фахови испит – памета Мелания.
22 РУСКЕ СЛОВО
8. НOВЕМБЕР 2019.
ljudze@ruskeslovo.com
Мелания ше старала же би у библиотеки було досц енциклопедиї, бо их дзеци зоз одушевийом опатрали, аж часто и на жеми шедзели, так любели читац и опатрац. – Тримала сом и библиотекарску секцию, на хторей зме робели зоз кнїжками, и дзеци ше барз радовали же сом их научела як ше видава кнїжки и вони сами видавали, примали, записовали... Потим зме вибрали єдну кнїжку котру пречитали, и вец о нєй писали. Написане зме до холу викладали на пано. Учели зме дзеци як ше маю знаходзиц у словнїкох, енциклопедийох, цо и любели, и було им на хасен. Пририхтовали зме и вистави о писательох, з єдним словом – наисце ше робело. Кед дзеци рихтали матурски роботи, часто ходзели до библиотеки по литературу. Теди вельо виглєдовали по енциклопедийох, кнїжкох... Вєдно з библиотекарку глєдали и пренашли потребну литературу. Нєшка ше лєм поглєда литература на интернету и шицко вельо лєгчейше. У тим периодзе роботи у библиотеки, Мелания тримала и рекреацию за жени у физкултурней сали у школи. Ходзели вежбац жени цо заняти у школи, алє и жени з валалу. Рекреация була вечарами, а часто и дзеци пришли з мацерами, та и вони вежбали. ОДХОД ДО ПЕНЗИЇ И НОВИ АКТИВНОСЦИ Мелания пошла до пензиї 1. новембра 2006. року. Кед престала робиц, ознова ше анґажовала на рекреациї, алє тераз у просторийох „Каритасу”, дзе тиж ходзел хто сцел. Вше була активна, вше цошка робела. Попри шицких уж начишлєних активносцох, Мелания була активна и у култури – у хору и у жридловей ґрупи. – Перше сом ше уключела до хору, ище док жил покойни Юлиян Рамач Чамо. Гоч мал бар вельо обовязки, надумал оформиц хор у хторим спочатку були анґажовани особи зоз школи, а вец ше ґу нїм придружели и жени и хлопи з валалу котри любели шпивац. Кед Славко Орос бул директор Дома култури, були актуални жридлово ґрупи, як, наприклад у Дюрдьове, Коцуре, а ми ю нє мали. У хору були жени котри знали шпивац и Чамо вжал гармонику, я почала, а други прилапели. И – ишло нам, требало лєм кус доробиц. Зоз жридлову ґрупу ше досц ходзело госцовац по наших местох, та и у Горватскей, Словацкей, дзе ґод була даяка манифестация. Участвовал хор на „Дньох паприґи”, на Крачунских и Вельконоцних концертох, смотрох, дзе вше мали добри пласман. Роки преходзели, жени преставали ходзиц, бо уж нє могли пре здравє, а по 8. НOВЕМБЕР 2019.
Меланийових словох, кед Чамо умар, якош и жридлова ґрупа престала з роботу, нє бул хто з ню робиц. – Жаль ми же барз вельо шпиванки нє зняти у студию. Чкода, бо зме их знали шпивац, а нє сцигло ше и тото зробиц. Єден час сом ходзела и до Кули, бо и вони нє мали досц членох. Проблем бул у тим же требало путовац до Кули и то вечаром, а мнє тото уж нє було так лєгко. Прето сом и тото помали зохабела. На хор и далєй ходзим, наздавам ше же сом годна. ДОБРА ПРАКСА Даскельо жени з єй окруженя здумали „нову” активносц – почали ше шейтац. За даяки „модернєйши” спортски активносци уж нє були, пре здравє, алє шейтанє ше здало шицким. – Спочатку зме обиходзели цали валал, алє по валалє вечар преходза трактори, авта, вше ше треба виступиц. У валалє нєт вшадзи добри дражки, та зме пробовали по калдерми на Ярашу котра добра. Покля ґод водзи калдерма, и ми ше тамаль шейтали, скоро по Косанчич. То нам „тура”. Шицки штири досц швидко крачаме, дойдземе по конєц драги и вец ше врациме, а то коло 7 километри. Добре знаме же нам вец шицки мускули активни и тоту активносц би могол кажде увесц як праксу. Я особнє прешла и на веґетариянске костиранє, и барз ми одвитує – гвари вона. Мелания окреме люби квеце и вше патрела мац цошка нове. Кед вишла арония, такой ю мала, та перуански ягоди, а тераз
ИНИЦИЯТОРКА „КОСТЕЛЬНИКОВЕЙ ЄШЕНЇ” – Тото цо ше мало зна, же праве я порушала „Костельникову єшень” у школи. Костельника ше обрабяло у настави и вше сом роздумовала же би дацо о нїм порихтац. Здогадла сом ше же Дюра Папгаргаї писал о Костельникови, волали зме го на стретнуце, а праве вон и предложел же би ше стретнуце волало „Костельникова єшень”. Вше сом була „за бину” кед слово о орґанизациї, а тота манифестация дзешец роки тирвала у школи. Познєйше орґанизацию превжал Дом култури, а школа и нєшка активна у єй орґанизациї.
ма фортунелу, або кумкват. На тераси ище вше ма мушкатли, котру барз люби. – Коло квеца єст роботи, а треба вельо любови, старац ше о нїм, залївац го, чухац... Алє воно вше и враца, як лєм найлєпше зна – зоз красоту – гвари на концу Мелания.■
РУСКЕ СЛОВО 23
ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ СТРЕТНУЦЕ З МЕЛАНИЮ БРУҐНОЛИ ЗОЗ ШВАЙЦАРСКЕЙ
ДОМ ТАМ ДЗЕ ЛЮБОВ И ЗЛАГОДА Пише: Сандра САЛАМУН
Седемдзешатих рокох Дюрдьовчанє часто одходзели до иножемства заробиц, и углавним з планом врациц ше дому, купиц хижу, порту, трактор... Алє, було и тих котри ше нє плановали врациц, и лєпши живот сцели найсц у иножемстве. Медзи нїма и наша собешенїца Мелания Бруґноли, родом зоз Дюрдьова
У
новембру шлїдуюцого року будзе точно пол вика од того часу кед дзеветнацрочна Мелания Новта, тераз Бруґноли, пошла з Руского шора у Дюрдьове до Швайцарскей, и напущела свой родни край. Жадала започац нови живот. – Сцела сом пременїц штредок. Нови Сад ми бул блїзко, алє я заш лєм одлучела пойсц до иножемства, видзиц як там. У Бироу у Новим Садзе ми понукнуте робиц у Швайцарскей, у фабрики лифтох „Шинґлер”. Пристала сом. Зо мну у ґрупи пошли ище два Дюрдьовчанки, Меланка Уйфалушова и Славица Пушкашова, та ми було лєгчейше – гвари Мелания Бруґноли котра ище вше жиє у Локарну, коло озера Мадьоре у подножю Алпох: року 1970. до Шинґлеру робиц пошли и двацец жени з Нового Саду, Беоґраду и околїска. Могли меняц роботни места у рамикох фабрики, а Мелания перше робела у часци з електоротехнїку, познєйше контроловала їх правенє, а у медзичаше робела и у ресторану фабрики. О рок, Мелания там одлучела остац. – Паметам же зме писма до ставали у фабрики, та зме часто колективно плакали. Пущали нас дому, видзели же зме млади и же зме зохабели свойо доми – гвари наша собешеднїца, котра, же би цо менєй розумовала о Дюрдьове, после роботи у фабрики одходзела на дополнююци роботи. Весна (у штредку) у дїда и баби Перши рок роботи у иноНовтових, зоз шестровима дзецми
24 РУСКЕ СЛОВО
жемстве тоти жени углавним ище нє знали кадзи ше подзец, та одлучели предлужиц роботу ище рок, вец ознова ище єден, а после того уж було иншак. Була то велька одлука. – Женом було страшне врациц ше дому без заробку, а требало робиц и зашпоровац. Мала сом чувство же можем остац там жиц, и була сом свидома же час за одлуку. Ґу тому, моя Весна мала почац ходзиц до школи – гварела Мелания, котра од самого початку сцела привесц свою дзивочку, алє нє було условия о хторих нє одлучовала лєм вона сама. ВЕСНА ПРЕМЕНЄЛА ЖИВОТНИ АМБИЄНТ Кед по Велькей ноци, у априлу 1974. року Мелания приведла и свойо штирирочне дзивче Ве сну до Швайцарскей, предлужели жиц у квартелю, у фабриковим будинку, а ме сто двох Дюрдьовчанкох котри ше врацели дому, окрем Ве сни, з нїма жила и Вирка, Меланийова приятелька зоз Качарева. – Добре же сом нє була сама, бо бим ше дому врацела другого дня. А так, цешели зме єдна другу, а кед сом приведла Весну, шицко було лєгчейше, и шицко вец мало 8. НOВЕМБЕР 2019.
ljudze@ruskeslovo.com
смисла. Вона о штири мешаци почала ходзиц до школи, а Вирка и я ю учели по италиянски котри бул у тей часци Швайцарскей державни язик. Барз го швидко научела, а вец пошвидко вона нас двох учела – гварела Мелания поцешена же як ше крашнє злагодзели и як єй Ве сна злєпшала, прикрашела кажди нови дзень. Домашнї, заняти у фабрки, мали порозуменя кед слово о язичней бариєри, а мали и сцерпеня, та часто єдни другим рисовали и розмаховали ше з руками же би ше розумели. Було вшелїяк. Швайцарска дакеди була цудзина, а тераз там Меланиї дом. Там прежила два трецини свойого живота. Там є жена, супруга, мац и баба. Там єй фамелия, єй гнїздо, алє тото цо важне – нє претаргла контакти зоз родзину. – Прав да же ме ца га ло на зад до Дюрдьова, ша у нїм сом одро сла, там були шицки мойо найблїзши. Алє, накадзи сом витворела тото цо сом сцела и здобула фамелийне „гнїздо”, Локорно по стал мой дом. Було чежко, припознавам, алє тераз вельо єдно ставнєйше. Тераз лєм шеднєм опрез компютера и за ми нут ку мо жем вид зиц ше стру Сла ви цу зоз Дюрдьова. Можем видзиц и чуц од нєй чи є добре, чи є здрава, як рошню єй унучата... – гварела Мелания.
Мелания з найблїзшима
ма ла зоз сво їм дзец ком, алє те ди шнї леґинь, а терашнї супруг шицко тото надополнєл. Нєшка су обидвойо у пензиї, уживаю у своїх унукох, а Ве снових дзецох – Метийови и Ато сови. РОЗВАГА И ПАМЯТКИ НА РУСКЕ
У „Шинґлеру” Мелания робела вецей як дзешец роки. Уж пейц роки є у старосней пензиї, котра ше там здобува на шейдзешат штири роки, а хлопи у Швайцарскей робя рок длужей. Остатнї дзешец роки робела менєй и лєгчейшу роботу, по два ЩЕСЦЕ И НОВИ МОТИВ годзини на дзень кажде рано же би вецей Року 1975. Мелания упознала свойого часу препровадзела зоз супругом котри тесупруга Клаудия котри часто одходзел до ди пошол до пензиї. – Теди зме уж мали и унучата, та зме ресторану преґ драги їх фабрики. Теди и мали вецей часу уживац у нїх и чувац их. приятелька Вирка упознала свойого чловеВшад зи зме ходзели з нїма – здогадує ше ка. Прилапели то як судьбу. – Вельо того позитивного ше по скла- Мелания котра зоз своїм супругом Клаудидало. Нашла сом мир и красни живот ко- йом часто путує, дружи ше и стрета з притри ище вше жиєме. Мой чловек Ве сну ятелями. – Пачи ше ми же ту, у нас, ушорена сиприлапел як свойо дзецко, вєдно зме ю виховали – гвари Мелания котрей було стема, а то значне за сиґурносц у живоце. важне мац мир, любов и злагоду котру уж Алє и розвага барз важна часц живота – гвари Мелания и додава же зоз своїм супругом нащивює родзину у Дюрдьове, а до нїх, до Локарну, з часу на час придзе єй власна ше стра Славица зоз свою фамелию. Потераз анї раз нє побановала за свойо одлуки, алє ище вше єй хибя руски обичаї, свадзби, преславйованє Велькей ноци и Вилїї... Прето о тим часто чита на интернету у наших новинох и цеши ше, указує найблїзшим дзе и у якей култури и традициї одросла.■ Вше зложни: Весна, Вирка и Мелания 8. НOВЕМБЕР 2019.
РУСКЕ СЛОВО 25
ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ МИРОН ЖИРОШ: ПРИВРЕДНИ ЖИВОТ РУСНАЦОХ (XIX)
ЕКОНОМИЯ РИСАРСТВА Скошене жито з рису и одложене на власним пойдзе, нашим людзом представяло животну сиґурносц. Раxовало ше же єдней одроснутей особи од жатви по жатву треба три метери жита за живот. Теди стредня фамелия мала пейцоx членоx, цо значело же ше глад заобидзе кед ше у жатви зароби 10-12 метери жита, односно з рису коши голєм два тижнї Пририхтал: Микола ШАНТА
З НОВУ МЕХАНЇЗАЦИЮ ЗВЕКШАНИ УРОЖАЙ Уж у ХХ сторочю, дзекуюци лєпшому звладованю обрабяня жеми, єй гноєню, лєпшому ораню, орґанизованшей жатви и тлачидби зоз трешками з парнима машинами – лєпшe шe чувало зарно и звекшовало урожай житаркох. Место давен-давних урожайох од 6 до 7 метерох, тиж було вельо вецей як скорей, алє урожаї у велькей мири завишели од рока, хвилї, дижджох або суши. Поступнє ше звладує и продукованє цукровей цвикли, бо уж пред войну направени цукровнї у Червинки и у Вербаше
26 РУСКЕ СЛОВО
Н
єодлуга парна машина постала самоxодна, приповедало ше же машину унапредзел єден майстор зоз Филїпова. Окрем же ше машину гнало, за ню була прикапчала трешка. Уж були модернєйши, безпечнєйши, зоз високима коминами, од котриx нє нательо грожела опасносц од огня. Дзепоєдни по валалє тлачели ище и у чаше медзи двома шветовима войнами, а у тей роботи успишнєйше иx заменєли трактори, односно самоxодни мотори зоз нукашнїм згорйованьом. Вони були менши, руxомши, могли зоз трешками уxодзиц и до меншиx двороx. На тот способ, у велькей мири зменшали обсяг роботоx у тлачидби. Вецей ше нє тлачело вонка з валалу, алє там дзешка пред Першу шветову войну, и у велїх обисцох. До дворох ше звожело жито, и як трешка и трактор ишли по шоре, так тлачели од xижи до xижи. Уж медзи двома шветовима войнами машини тлачарки мали свойо дружтво цо обслуговало машину-трешку. Старосц о роботи при машини мал банди-ґазда и його було водзиц контролу о натлаченим количестве зарна, додаваню снопоx на трешку шпайзером, правеня брадлоx зоз сламу и змесцованє плєви и терекоx до плєвнїка. Ґаздова старосц була жито зоз мажи однєсц, односно змесциц до гамбара, лєбо висипац на пойд. Трактор и трешка була власносц маєтного ґазди и вон ше мал остарац xто будзе машиниста и двоме шпайтере. Їx длужносц була старац ше о исправосци и обслуговац и оправяц трактор и трешку же би робела. Шпайзере пущали снoпи жита до буґноx, а тракториста гнал трактор и надпатрал його роботу под час тлачидби. Дружтво котре обслуговало машину мало дванац особи плус банди ґазда. У
дружтве/банди було штири жени и осем xлопоx. Два жени додавали шпайзерови снопи, два робели зоз плєву и тереками – ношели иx до плєвнїка. Двоме xлопи додавали женом снопи зоз брадла, а штирме, односно шейсцме робели зоз сламу. Цена тлачидби була утвердзена у општини, а брало ше одредзени процент од витлаченого количестава зарна, хтори подзелєни на два часци – власнїкови трешки зоз машинїстом и двома шпайзерами и дружтву. Цо ше меня у способе роботи? Зоз xаснованьом парней машини и нєодлуга после нєй пришло до преобраценя у цалим дружтве и у польопривреди. Парна машина, прейґ одредзеней системи дротованцоx хаснована и за оранє, а прейґ велького ременя и за тлаченє жита. Оможлївює квалитетнєйше обрабянє жеми, олєгчує и зменшує роботну моц. Конкретно, думаме насампредз на длуготирвацу тлачидбу у адяшу и початне тлаченє зоз ципами. Трактори уж оможлївюю тлаченє у валалскиx обисцоx, цо тиж значно зменшує роботу при звожованю. Тераз ше нараз жито зоз марадикоx звожує до двороx, место дакедишнього валалского гумна и тлачидби зоз мольбу, и превоженє зарна, слами и плєви до валалу. Обрабянє жеми и продукованє житаркоx ше тиж олєгчує зоз уводзеньом машиноx место ручней косидби. Узрете жито требало 8. НОВЕМБЕР 2019.
ljudze@ruskeslovo.com
цо скорей скошиц, бо му на полю грожела опасносц од елементарниx нєпогодоx – велькиx дижджоx зоз бурями и каменцом. Вельки горучави знали запечиц зарно, односно отвориц класку, так же ше зарна розшевали, випадовали зоз класкоx кед ше косидба одцагла. Шицки усиловносци ше укладали же би косидба була закончена за тидзень, тидзень и пол. РИСАРЕ ОСТАВАЛИ БЕЗ РОБОТИ На преходу двох сторочох зявели ше и машини косачки. Вони утаргли ручне кошенє и за вецей як дупло скрацели час косидби. Косачку цагали конї, гонєл иx ґазда и шедзел на машини. Остала робота одбераня, збераня одкосу, вязаня до снопоx, складаню марадикоx. Нєодлуга после косачки, зявела ше и вязачка. Вона уж зберала и одкос, вязала го до снопоx и за собу оxабяла повязани снопи. На людзоx остало снопи поскладац до марадикоx. Источашнє зоз вязачку зявела ше и грабачка. Зоз ню ше грабало после косидби, а xасновала ше и за грабанє шена. На тот способ, з єдного боку уводзенє машиноx – косачкоx, вязачкоx и грабачкоx була радикална мира, з котру оможлївене скрацованє жатви, менше розсипованє – розшеванє зарна и векши урожаї. З другого боку, медзитим, така жатва виволала вельки социялни нємири xудобного жительства у Южней Мадярскей, та и при Руснацоx у Керестуре, Коцуре, Вербаше, Кули и другиx местоx. Маєтнїкови жеми, котри мал и по 15-20 гольти жита вецей нє требало рисароx. На тот способ xудобни рисарски фамилиї оставали без роботи, односно оставали без xлєба. У чаше зменьованя двоx сторочоx – XIX и XX жатвово нємири потримовала Социял-демократична партия Мадярскей, а єден з єй активистоx и орґанизатор на подручу стреднєй Бачки бул и Ґабор Ґвожджак, народзени Керестурец, син священїка Янка Ґвожджака, закончени теолоґ заґребацкей дуxовней семинариї. Други значни народни предняк социялиста бул Микола ПавловичПански, Керестурец, котри ше змогнул у Америки и по врацаню до Краю, купел дакедишню Паньску карчму, орґанизовал напреднєйши дружтвено-забавни живот старшиx и младежи – Огньогасне дружтво, танци, бали… Зазберовал коло себе xудобу и орґанизовал иx до социялистичней партиї, упутйовал на борбу за свойо права одупераюци ше ґаздом и велькомаєтнїком. Як чловек зоз швета, напредней Америки и зоз ширшима попатруками од своїx жительоx, постал приклад проґресу, иноватор и економски и културни препородитель у своїм штредку. Перши уведол струю до своєй карчми, купел ґрамофон, мал радио на струю и у його карчми народ ше сxодзел чудуюци ше чудом теxнїки. Павлович мал перши у валалє трактор и трешку. З потримовку валалскиx социялистоx, постал и перши „червени” биров у Войводини, алє як таки барз завадзал нє лєм домашнїм маєтнїком, алє и державному порядку. ОБСТРУКЦИЇ СОЦИЯЛИСТОХ Керестурски социялисти були аж и „лудисти XX стороча”. Уводзенє косачкоx на швабски житни поля, ускрацело дотедишнї рис на 700 гольтоx у вепровацким xотаре. Одлука Вепровчаньоx виволала револуцийне во8. НОВЕМБЕР 2019.
збудзенє керестурскиx рисароx. Орґанизовани коло М. Павловича, аж ше и одлучели на знїчтожованє, губенє и ламанє косачкоx. Истого дня кед косидба почала, такой вноци до житниx польоx, дзе ше робота мала рано предлужиц, позабивани желєзни цворнї… Кридла косачкоx ше поламали на єдним, другим, трецим, пиятим, седемнастим полю. Поламани машини ше нє могло такой пооправяц. Тишлїре робели дзень и ноц. Ютредзень ознова пооправяни косачки наишли на цворнї. Робота була застановена. Людзе ше през дзень у Паньскей карчми догваряли цо маю далєй робиц. Догварене – бориц ше по конєц! Стредком тижня з Валалскей xижи вишол розказ же най скорейши рисаре пойду до своїx ґаздоx кошиц жито. Успиx бул посцигнути, кошело ше з рису у вепровацким xотаре, алє державни власци дознали „одкадз витор дує”. Такой по оконченей жатви направена „гайка” на социялистоx, а у наиxодзациx рокоx, велї роки з боку вепровацкиx ґаздоx ушлїдзели приявйованя керестурски социялистоx – першираз гарештованиx, полиция иx гарештовала, била, застрашовала…
Пияц у Новим Садзе концом ХІХ стороча
Зоз иснуюцим станом у валалох маткох (Керестуре, Коцуре, Дюрдьове), односно малим заробком, малим рисом и тунїма наднїцами худобни землєдїлци ше чежко мирели. Вимагали векши наднїци, векши рис, грожели зоз штрайками, орґанизовали ше до Социял-демократичней партиї Мадярскей, чий аґитатор бул и Ґабор Ґвожджак, єден час и новтаруш у Керестуре, а после припознати партийни активиста у кулским срезу. Керестур и його аґрарни пролетерият мал зраженя и зоз општинску власцу пре 150 катастерни гольти пасовискох, цо их видал под аренду странцом, зоз чим онєможлївел напасанє статку худобним валалчаньом, штрайком на пустари Пекла, на будованю Валалскей хижи, зраженьом медзи рускима дзивками на Рискаши. Жатвово роботи були примарни, бо векши рис (часц) зоз урожаю цо ю рисаре витворйовали бул главни хлєб по идуцу жатву. Жито остатнїх дзешецрочйох XIX вику мало добру цену, а у польопривредним ґаздовсте його преробки зоз млєком и його преробками главна пожива за жительство. Безжемни селянє, як зме гварели, роботу и свою еґзистенцию глєдали и звонка польопривреди у огняних фабрикох, рудокопох, желєзарньох и других фабрикох у ЗАД.■ (Предлужи ше)
РУСКЕ СЛОВО 27
ДУХОВНИ ЖИВОТ КИРБАЙ У БАЧИНЦОХ
КРАСОТА ЄВАНГЕЛИЇ ПО ЛУКИ Церква и вирни у Бачинцох на швето Святого апостола у євангелисти Луки, прешлого штвартку, 31.октобра, преславели храмове швето – Кирбай зоз шветочну Службу Божу хтору предводзел о. др Яков Кулич, а сослужели священїки зоз парохийох нашей Епархиї, Крижевского владичества, як и римокатолїцки паноцове. У казанї о. Кулич, хтори пред тим читал Євенгелию, гварел же святи Лука бул лїкар, дохтор и шлїдбенїк апостола Павла, хтори му вельо зверел того цо знал и же Лука написал єдну з найкрасших Євангелийох. Вон описал живот Исусов, його остатнї днї и годзини церпеня, а записал и Исусово слова „Пребач им, Боже, бо нє знаю цо робя”. – Вашо предки, кед ше приселєли ту до Бачинцох, роздумовали кому пошвеца збудовани храм и вибрали святого апостола и євангелисту Луку. Будзце горди Бачинчанє же нас волаце на Кирбай до тей прекрасней обновеней церкви и парохиї. Най бизме и убудуце приходзели до Бачинцох, и священїки и вирни, модлїц ше и подзелїц кирбайску радосц – гварел у казанї о. Яков. Вон додал же после Крачуна и Велькей ноци, Кирбай то вельке швето у каждей парохиї и за каждого вирнїка. Потим повинчовал щешлїви и благословени Кирбай домашньому парохови о. Даркови Рацови, домашнїм вирним, як и госцом хтори пришли возвелїчац швето. Отец Дарко подзековал о. Куличови и шицким паноцом хтори служели Службу Божу. И того року ше до церкви позберали, окрем домашнїх и Бачинчанє хтори ту народзени, а роками жию у других штредкох, як и госци зоз других наших парохийох. Цер-
ПАНОЦОВЕ НА БОГОСЛУЖЕНЮ Службу Божу предводзел о. др Яков Кулич зоз Коцура, а сослужели о. Владислав Варґа зоз Сримскей Митровици, о. Михайло Режак зоз Шиду, о. Владислав Рац зоз Коцура, о. Юлиян Рац з Нового Саду, о. Алексий Гудак зоз Старого Вербасу, о. Владимир Еделински Миколка зоз Беркасова, о. Данил Задрепко, капелан з Коцура, єромонах Дамян Кича зоз Кули, о. Олеґ Закалюк зоз Раєвого Села у Републики Горватскей, як и римокатолїцки священїки.
ковне шпиванє предводзели жени вирнїци и о. Дарко Рац, а апостол читал Андрей Рац. После Служби Божей бул традицийни обход коло церкви зоз читаньом Євангелийох, а на концу одшпиване многолїтствиє. Потим Бачинчанє предлужели преславйовац Кирбай у своїх обисцох, вєдно зоз госцами хторих и того року було з рижних местох. Вл. Дї.
У СРИМСКЕЙ МИТРОВИЦИ
ПОШВЕЦЕНА ИКОНА ЗАРВАНИЦКЕЙ БОГОРОДИЦИ Понеже нарок будзе 780 роки од иснованя найвекшого грекокатолїцкого одпустового места Зарваници на Галичини, вирни Сримскомитровчанє дали виробиц икону чудотворней Зарваницкей Богородици, котру пошвецели внєдзелю, 3. новембра.
28 РУСКЕ СЛОВО
Нашим вирним тото святилїще познате ище зоз 1995. року, кед з нагоди 250-рочнїци од приселєня Руснацох були паломнїки на двох автобусох у Зарваници зоз нашима священїками и владиком кир Славомиром Микловшом, а теди ше там зишли коло милион паломнїки з нагоди означованя 400-рочнїци од зєдинєня. Теди шицки владикове пошвецели под Покров Мацери Божей Зарваницкей цали наш народ, а кажди владика достал вельку икону и однєсол ю до своєй епархиї, та так и наш владика однєсол икону до Заґребу. На законченю преслави ювилея 250-рочнїци од приселєня Руснацох, владика Славомир, по тексту Зарваницкей молитви – пошвецел под Покров Мацери Божей шицки нашо парохиї, фамелиї и каждого окреме. За икону ше остарали Ванчиково и Страценского, зоз помоцу побожних женох, а у меншим обсягу, икону достаню шицки вирни на пошвецаню обисцох 2020. року. о. В. В. 8. НОВЕМБЕР 2019.
duhovni@ruskeslovo.com
У РИМОКАТОЛЇЦКЕЙ ЦЕРКВИ У КОЦУРЕ ПРЕСЛАВЕНИ КИРБАЙ И ПОШВЕЦЕНА ОБНОВЕНА ХРЕСНА ДРАГА
ВИРНИ ОЗНАЧЕЛИ ШВЕТО ШИЦКИХ СВЯТИХ У римокатолїцкей церкви Шицких святих у Коцуре, 1. новембра, преславени Кирбай. Числени парохиянє нащивели римокатолїцку церкву з нагоди швета Шицких святих, а того дня означени и 160 роки од єй пошвецаня. Службу Божу служел домашнї, управитель о. Карло Сабадї, хтору предводзел монсиньор Йосип Миоч, ректор „Паулинума” зоз Суботици. Сослужели и о. Дюра Югас, декан и парох римокатолїцки у Кули, о. Тибор Жунї, парох римокатолїцки у Србобрану, о. др Яков Кулич, професор у пензиї з Коцура и о. Владислав Рац, парох грекокатолїцкей церкви у Коцуре. Служба служена на мадярским и горватским язику. По законченей Служби Божей, на римокатолїцким теметове було пошвецанє Хресней драги, односно рестаурованих иконох змесцених у каплїчкох котри ше находза коло драги на уходзе до теметова. Най здогаднєме, Хресна драга на римокатолїцки теметов поставена 1912. року и витримала цали єден вик. Алє, понеже велї фиґури були очкодовани и порозбивани, Церковни одбор римокатолїцкей церкви анґажовал Силвестера и Ромка Макайових же
би их ушорели. Рестауровани фиґури врацени до каплїчкох и заварти су зоз склом. Парохиянє на швето Шицких святих на гробох палєли швички, шицким своїм покойним. Понеже тот обичай превжали шицки валалчанє, попри вирних римокатолїкох, швички палєли и вирни на гробох покойних на грекокатолїцким и на православним теметове. О. Р.
ЦЕРКОВНИ ОДБОР У ДЮРДЬОВЕ
РОБОТНА АКЦИЯ У ПОРТИ Велька цалодньова и остатня у тим року роботна акция Церковного одбору, у котрей ушорена парохийна порта церкви Рождества Пресвятей Богородици у Дюрдьове, отримана 2. новембра. З трактором вицагнути дзешец сухи и хори жимжелєни трицецрочни древа, и орезани и древа, односно сухи конари там дзе завадзали, у порти и опрез нєй. У тим року отримани вецей роботни акциї ушорйованя порти, а на основи дипломскей роботи пейзажней архитектки Неди Саламун зоз Дюрдьова, односно на основи єй плана роботи, анализох
ПОРИХТАНИ ДОЧЕКАЮ ЖИМУ Члени Церковного одбору порихтани дочекаю жиму. Ушорели парохийну порту, алє и грекокатолїцки теметов. На теметове однєдавна вельки желєни контейнер за одруцованє шмеца. Контракт подписани зоз ЯКП „Чистота” зоз Жаблю котре поряднє виноши шмеце з општинских местох. – Контейнер ше находзи при новей каплїчки при студнї, та модлїме гражданох же би шмеце одруцовали до того контейнеру и же бизме на тот способ отримовали чисти теметов. Контейнер буду пражнїц два раз до мешаца – гварел Янко Салаґ, предсидатель ЦО. 8. НОВЕМБЕР 2019.
и препорукох, алє и средствох парохиї. Ушорйованє церковней порти по спомнутим плану почате тей яри, кед цалком ушорена часц парохийного двора медзи церкву и парохийним домом, дзе ше находзи Руска одлога и Ґалерия Юлияна Д. Колєсара. – Древа зме винїмали зоз кореньом у шицких часцох порти, насампредз там дзе найвецей завадзали. У преднєй часци порти виняти найвецей. Тераз лєпше видно криж котри ше находзи опрез церкви у дворе при огласней табли. Пре хороту, старосц и засушеносц плануєме виняц шицки древка, алє то будземе як час дошлєбодзи и як зме годни. Одбор ма пораду же до рока буду отримовац два вельки роботни акциї. Єдну вяри и єдну вєшенї. Покончиме цо потребне, алє ше и крашнє дружиме – гварел Янко Салаґ, предсидатель Церковного одбору у Дюрдьове. У длугорочним планє роботи, зависно од средствох, маю посадзиц нїзши древка котри маю глїбоки корень, як и вибудов каплїчки и дражки по ню у часци споза церкви. Цалодньову роботну акцию орґанизовал Церковни одбор, а на нєй окрем членох одборцох було и красне число парохиянох. С. С.
РУСКЕ СЛОВО 29
informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 31. октобра 2019. року занавше нас зохабел мой мили брат
ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 31. октобра 2019. року занавше нас зохабел наш мили супруг, оцец и дїдо
ЯНКО ХОВАНЄЦ (4. XI 1946 – 31. X 2019) з Руского Керестура Памятку на це вично будзе чувац шестра Еуфемия зоз супругом Дьордьом Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 1. януара 2020. року напоДня 4. новембра 2019. року лня ше 27 роки як мe зохабел наполнєли ше 8 роки як ме мой мили тато зохабела моя мила мама
ЯНКО ХОВАНЄЦ (1946–2019) з Руского Керестура
ВЛАДИСЛАВ ЮГАС (1938–1993) Занавше у моїм шерцу!
МАРИЯ ЮГАС (1937–2011) Ваша Санда
СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. новембра 2019. року наполня ше осем роки як вецей нє з нами наш мили супруг, оцец, дїдо и швекор
СИЛВЕСТЕР БЕСЕРМИНЇ (1954–2011) з Коцура З любову и почитованьом памятки на ньго чуваю супруга Славка и дзивки Силвана, Даниела , Ясмина и Александра зоз фамелиями
Твою любов, доброту и красни памятки у своїх шерцох буду чувац твойо наймилши – супруга Гелена зоз дзецми: Славку, Терезу и Олю и унучатами Саню, Олю, Андрейом и Даряном Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. септембра наполнєли ше Дня 7. новембра наполнєли ше 28 роки як нас занавше зохабел 14 роки як нас занавше зохабела наш мили оцец, дїдо и прадїдо наша мила мац, баба и прабаба
СЛАВКА СЕМАН ЙОАКИМ СЕМАН народзена Шовш (1926–1991) з Руского Керестура (1931–2005) З любову и почитованьом памятку на нїх навики чуваю: дзивка Марча зоз супругом Владимиром, син Мижо зоз супругу Терезку, унуки Мариянка и Мижо зоз своїма фамелиями и Софийка Спочивайце у мире Божим!
СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ На своїх милих родичох
ФЕДОР
НАТАЛА МОЛНАРОВО
ЯНКО
ИЛЯ ГРУБЕНЬОВО
з Нового Саду з Дюрдьова З любову и почитованьом памятки на вас чуваю дзивка Марча и син Юлин и Петро и Янко зоз своїма фамелиями Спочивайце у мире Божим!
30 РУСКЕ СЛОВО
8. НОВЕМБЕР 2019.
informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 3. новембра 2019. року занавше нас зохабела наша мила мац, баба и прабаба
НА ЗДОГАДОВАНЄ Прешол єден жалосни рок як нас занавше зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо
СИМЕОН САКАЧ (1929–2018) АДВОКАТ з Нового Саду
ЛЕОНА ПЛАНЧАК народзена Ґнип (1924–2019) з Нового Саду
Чуваме красни памятки на Твою любов и доброту. Нїґда це нє забудземе, твойо наймилши, супруга Мария и синове Владимир и Борислав зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!
Похована є у Дюрдьове на Руским теметове. Ожалосцени дзивки Амалка и Геленка з фамелиями СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 10. новембра наполня ше шейсц жалосни роки як нас занавше зохабела наша мила супруга и мац
СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєли ше 6 роки як нє з нами наша мила
МАРИЯ РЕГАК народзена Рац (1959–2013) зоз Суботици
ИРИНА ТАМАШ народзена Барат (1949–2013) з Коцура Памятки на ню чуваю супруг Миленко, дзивка Даниела и син Иван Спочивай у мире Божим! Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 20. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює
ОБВИСЦЕНЄ
о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок Подприємство „Telenor Common Operation” Оддїл Беоґрад – Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта TELENOR d.o.o. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Мадяр со” у Улїци Войводи Мишича 1, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 685, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 по 15 годзин по 9. децембер 2019. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 10. децембра 2019. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110 а, Нови Сад, на 11 годзин.
8. НОВЕМБЕР 2019.
У красних памяткох ю чуваю супруг Юлин, син Дарко и Боян зоз супругу Ану и унучки Спочивай у мире Божим!
Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює
Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює
о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта C.I.A.K. DOO Нови Сад, Приморска число 86, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок преширеня маґазину за додатни два файти одруткох (батериї од никлкалиюму индексного числа 16 06 02* хторе по характеру представяю опасни одруток и олово индексного числа 17 04 03 хторе по характеру представя нєопасни одруток) у рамику иснуюцого пошореня за маґазионованє опасних одруткох, у Новим Садзе, у Улїци Приморска число 86, на катастерскей парцели число 385/1, К.О. Нови Сад IV, Город Нови Сад, без пременки иснуюцих капацитетох маґазионованя. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.
о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о шреценьованю вплїву на животни штредок проєкта „Продукцийни обєкт за продукцию орґанских гнойох (преробок гною)”, на катастерскей парцели число 208, К. О. Ченей, Город Нови Сад, ношителя проєкта „MIVАKA” DOO, Ратка Митровича 75дь, Беоґрад, у повтореним поступку Ношитель проєкта „MIVАKA” DOO, Ратка Митровича 75дь, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Продукцийни обєкт за продукцию орґанских гнойох (преробок гною)”, на катастерскей парцели число 208, К. О. Ченей, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 4. новембра 2019. року принєсла ришенє число VI-501-465/18 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок, у повтореним поступку Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.
ОБВИСЦЕНЄ
ОБВИСЦЕНЄ
РУСКЕ СЛОВО 31
informator@ruskeslovo.com Република Сербия Автономна Покраїна Войводина Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци На основи члена 15. Покраїнскей скупштинскей одлуки о покраїнскей управи („Службени новини АПВ”, число 37/2014, 54/2014 – друге предписанє, 37/2016, 29/2017 и 24/19), члена 6. пасус 3. Покраїнскей скупштинскей одлуки о установйованю награди Автономней Покраїни Войводини и покраїнских припознаньох („Службени новини АП Войводини”, число 54/2018), члена 4. и члена 5. пасус 2. Покраїнскей уредби о поступку за додзельованє покраїнских припознаньох („Службени новини АП Войводини”, число 6/2019), Заключеня Комисиї за додзельованє награди Автономней Покраїни Войводини и покраїнских припознаньох число: 137-404-87/2019-04 од 30. октобра 2019. року, Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци, посила
Република Сербия Автономна Покраїна Войводина Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци На основи члена 15. Покраїнскей скупштинскей одлуки о покраїнскей управи („Службени новини АПВ”, число 37/2014, 54/2014 – друге предписанє, 37/2016, 29/2017 и 24/19), члена 6. пасус 3. Покраїнскей скупштинскей одлуки о установйованю награди Автономней Покраїни Войводини и покраїнских припознаньох („Службени новини АП Войводини”, число 54/2018), члена 4. и члена 5. пасус 2. Покраїнскей уредби о поступку за додзельованє покраїнских припознаньох („Службени новини АП Войводини”, число 6/2019), Заключеня Комисиї за додзельованє награди Автономней Покраїни Войводини и покраїнских припознаньох число: 137-40487/2019-04 од 30. октобра 2019. року, Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци посила
за подношенє предкладаня за додзельованє покраїнского припознаня у обласци образованя – Припознанє „Дьордє Натошевич” Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци посила явну поволанку шицким заинтересованим предшколским установом, основним и штреднїм школом, воспитачом у предшколских установох, наставнїком у основних и штреднїх школох и педаґоґом и психолоґом у тих установох зоз шедзиском на териториї Автономней Покраїни Войводини, же би ше приявели за Припознанє „Дьордє Натошевич”, хторе ше додзелює за винїмково резултати яки посцигнути у 2018. року у воспитно-образовней роботи. Право предкладац кандидатох за додзельованє покраїнского припознаня у обласци образованя маю правни и физични особи. Право на покраїнске припознанє ма физична и правна особа з местом биваня, односно шедзиском на териториї Автономней Покраїни Войводини. Предкладанє ше доручи у писаней форми з обгрунтованьом, з податками о кандидатови и резултатох його роботи яки посцигнути у 2018. року. Ґу предкладаню ше доручи и одвитуюцу документацию, хтору ше после одлучованя о додзельованю покраїнского припознаня нє враца предкладательови. Одлуку о додзельованю покраїнского припознаня приноши Комисия за додзельованє награди Автономней Покраїни Войводини и покраїнских припознаньох. Подношителє предкладаньох обовязно доручую шлїдуюцу ПОТРЕБНУ ДОКУМЕНТАЦИЮ: 1. Формулар – предкладанє за додзельованє покраїнского припознаня у обласци образованя – Припознанє „Дьордє Натошевич”, хторе ше додзелює за винїмково резултати яки посцигнути у воспитно-образовней роботи – мож го превжац на сайту www.puma.vojvodina.gov.rs 2 . фотокопию особней леґитимациї, односно одчитану особну леґитимацию зоз одвитуюцого реґистру за правну особу, як доказ же кандидат ма место биваня, односно шедзиско, на териториї Автономней Покраїни Войводини, 3 . фотокопию потвердзеня о порцийним идентификацийним чишлє – ПИЧ – за правни особи, 4 . доказ о посцигнутих резултатох у обласци образованя у 2018. року, 5 . професийну биоґрафию и 6 . фотокопиї НАЙЗНАЧНЄЙШИХ наградох и припознаньох. Термин и способ доручованя предкладаня: Явна Поволанка за подношенє предкладаня за додзельованє покраїнского припознаня у обласци образованя – Припознанє „Дьордє Натошевич” тирва по 10. новембер 2019. року. Предкладаня ше доручує по пошти препоручене зоз назначеньом „Явна поволанка за подношенє предкладаня за додзельованє покраїнского припознаня у обласци образованя – Припознанє „Дьордє Натошевич”, Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци, Булевар Михайла Пупина 16, 21000 Нови Сад. Покраїнске припознанє у обласци образованя – Припознанє «Дьордє Натошевич» ше додзелї 25. новембра 2019. року. Покраїнске припознанє ше додзелї у форми дипломи и у пенєжней нето суми 100.000,00 динари з припадаюцима порциями и доприносами. НАДПОМНУЦЕ: Предкладаня хтори ше поднєше у явней поволанки яка обявена 5. септембра 2019. року ше розпатри при приношеню єдинственей одлуки Комисиї за додзельованє награди Автономней Покраїни Войводини и покраїнских припознаньох и нє потребне их ознова доручовац. Додатни информациї мож достац у Покраїнским секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци на телефон 021/487-4035, 0/487-4330 або по електронскей пошти: vojin.jovancevic@vojvodina.gov.rs або gorana.kukobat@vojvodina.gov.rs ПОКРАЇНСКИ СЕКРЕТАР, Михаль Нїлаш
за подношенє предкладаня за додзельованє покраїнского припознаня у обласци людских и меншинских правох – Припознанє „Людевит Мичатек” Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци посила Явну поволанку шицким заинтересованим правним и физичним особом зоз шедзиском на териториї Автономней Покраїни Войводини, за анґажованє и посцигнути резултати у обласци защити людских и меншинских правох, унапредзеня толеранциї, єднакосци и ровноправносци ˗ Припознанє „Людевит Мичатек”, хтору ше додзелює за резултати хтори посцигнути у 2018. року. Право предкладац кандидатох за додзельованє покраїнского припознаня у обласци людских и меншинских правох маю правни и физични особи Право на покраїнске припознанє ма физична або правна особа з местом биваня, односно шедзиском на териториї Автономней Покраїни Войводини. Предкладанє ше доручи у писаней форми з обгрунтованьом, з податками о кандидатови и резултатох його роботи яки посцигнути у 2018. року. Ґу предкладаню ше доручи и одвитуюцу документацию, хтору ше после одлучованя о додзельованю покраїнского припознаня нє враца предкладательови. Одлуку о додзельованю покраїнского припознаня приноши Комисия за додзельованє Покраїнскей награди и покраїнских припознаньох. Подношителє предкладаньох обовязно доручую шлїдуюцу ПОТРЕБНУ ДОКУМЕНТАЦИЮ: 1. Формулар – предкладанє за додзельованє покраїнского припознаня у обласци людских и меншинских правох – Припознанє „Людевит Мичатек”,, хторе ше додзелює за винїмково резултати яки посцигнути у обласци людских и меншинских правох ˗ пребера ше зоз сайту www.puma.vojvodina.gov.rs; 2. фотокопию особней леґитимациї, односно одчитану особну леґитимацию за кандидата хтори физична особа, односно вивод зоз одвитуюцого реґистру за правну особу, як доказ же кандидат ма место биваня, односно шедзиско на териториї Автономней Покраїни Войводини; 3. фотокопию потвердзеня о порцийним идентификацийним чишлє – ПИЧ – за правни особи; 4. доказ о посцигнутих резултатох у обласци людских и меншинских правох у 2018. року; 5. професийну биоґрафию; 6. фотокопиї НАЙЗНАЧНЄЙШИХ наградох и припознаньох. Термин и способ доручованя предкладаня: Явна Поволанка за подношенє предкладаньох за додзельованє покраїнского припознаня у обласци людских и меншинских правох – Припознанє «Людевит Мичатек» тирва по 10. новембер 2019. року. Предкладаня ше доручує по пошти препоручене зоз назначеньом „Явна поволанка за подношенє предкладаня за додзельованє покраїнского припознаня у обласци людских и меншинских правох – Припознанє „Людевит Мичатек”, Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци, Булевар Михайла Пупина 16, 21000 Нови Сад. Покраїнске припознанє у обласци людских и меншинских правох – Припознанє „Людевит Мичатек” ше додзелї 10. децембра 2019. року. Покраїнске припознанє ше додзелї у форми дипломи и у пенєжней нето суми 100.000,00 динари з припадаюцима порциями и доприносами. НАДПОМНУЦЕ: Предкладаня хтори поднєшени у Явней поволанки хтора обявена 5. септембра 2019. року ше будзе розпатрац при приношеню єдинственей одлуки Комисиї о додзельованю покраїнского припознаня и нє треба их ознова доручовац. Додатни информациї мож достац у Покраїнским секретарияту за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци на телефон: 021/487-4905, або по електронскей пошти: erih.sedlar@vojvodina.gov.rs. ПОКРАЇНСКИ СЕКРЕТАР, Михаль Нїлаш
ЯВНУ ПОВОЛАНКУ
32 РУСКЕ СЛОВО
ЯВНУ ПОВОЛАНКУ
8. НОВЕМБЕР 2019.
informator@ruskeslovo.com
ВИШОЛ ОКТОБЕРСКИ МАК
РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ АВТОНОМНА ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА ГОРОД НОВИ САД Городска управа за финансиї Улїца Жарка Зренянина ч. 2 21000 Нови Сад Телефон: 021/529-238
ОБВИСЦЕНЄ о обявйованю Явного конкурса за пополньованє окончуюцих роботних местох на нєодредзени час у Городскей управи за финансиї роботи Городу Нового Саду Роботни место: окончователь за канцеларийни робот, хторе розподзелєне до роботного места висши референт, 1 окончователь на нєодредзени час, руководитель Ґрупи за кнїжководительство, хторе розподзелєне до роботного места висши референт, 1 окончователь на нєдоредзени час, ликвидатор хторе розподзелєне до роботного места младши референт, 1 окончователь на нєдредзени час. Текст явного конкурса за пополньованє наведзенoго роботного места мож превжац на интернет презентациї Городу Нового Саду: http://www.novisad.rs/. Городска управа за финансиї Городу Нового Саду
Прешлого тижня вишло нове, октоберске число младежского часопису МАК, хторому „У фокусу” розгварка з Емилию Чизмар о вистави „Twitterатура з мура”, представянє нового зборнїка литератури под назву „Гумно 2: Дзеци з дружтвених мрежох ”, як и розгварка зоз нашу успишну рецитаторку, шпивачку и танцошку Валентину Салаґову. „Маков колаж” пише о школярох першей класи рускей Ґимназиї, а „Упечатки” о Младежским кампу спортских бавискох у Канїжи. У рубики „Так и нїяк иншак” мож превериц як ше правилно розказує, а у „Куцику совитох” як ше правилно костира. „Швет науки и технолоґиї” нам приноши упечатки Лазара Дьордєвича зоз Школи за людски права, док у „Спорту и рекреациї” представени успихи женскей и хлопскей одбойкашскей репрезентациї Сербиї на 31. Европским першенстве того року.
Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни шредок („Службени новини РС” чс. 135/04) обявює
OБВИСЦЕНЄ o поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта „STELL–IMPEX” доо, улїца Вихорска чс. 35 зоз Сримскей Каменїци, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок Проєкта Маґазинованє нєопасних металних одруткох знука комплекса Лука Нови Сад, на часци к.п. час. 4142/39 КО Нови Сад I. Податки и документация зоз вимоги ношителя проєкта мож достац на увид у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем и защиту животного штредку, Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє, канцелария ч. 39). Шицки заинтересовани, у чаше од 10 днї д дня обявйованя того обвисценя, можу доручиц свойо думанє у писаней форми на адресу Секретарияту.
МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, га лайку, праху, инсектох. МОНТИРАМЕ: – РОЛЕТНИ – ГАРМОНИКОВО
|ДЗВЕРИ – ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ – МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ – ВЕНЕЦИЯНЕРИ – ОПРАВКИ 025/5827-710,
060/5088-433
OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624-708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com informator@ruskeslovo.com
8. НОВЕМБЕР 2019.
У рубрики „Упознай себе” мож превериц знанє поняцох з биолоґиї по руски. Андрей Орос у рубрики „Алт шоу у МАКу” представя рубрику „Aбо – або, чи – чи? ” „Емисиї за младих – Алт шоу”. Найновша „Кинотека” пише о филму „HereAfter ” чия тематика досц контроверзна, „Власни печац” представя часц литературних творох зоз Гумна 2 и фотоґрафиї Емових твиткох зоз вистави „Twitterатура з мура ”. Р. Дж.
* дзе цо будзе *
Шицки гражданє добрей дзеки свой дар можу принєсц до Каритасу каждого штвартку у ВИСТАВА МЛАДИХ новембру, од 10 по 12 годзин. ФОТОҐРАФОХ У РКЦ Орґанизатор тей акциї У Руским културним центру 9. Парохиялни Каритас ,,Марийов и 10. новембра, будзе вистава дом” Коцур. „Швет коло нас и у нас”. *** На вистави нащивителє годни БАЛ МЛА ДИХ У КУД поопатрац фотоґрафиї младих „ТАРАС ШЕВЧЕНКО” фотоґрафох Йовани Банянин, Милани Миїч и Луку Вуячича, Штварти Бал младих, од петнац котри источашнє и орґанизаторе по трицец пейц роки у орґанизациї тей вистави. мла дежи з Културно-уметнїцкого После урядовей часци у клубу дру жтва „Та рас Шевчен ко” зоз аматерох РКЦ-у будзе наступац Дюр дь о ва будзе на соботу 9. нобенд „Ґрупа за евакуацию”. Уход вем бра. Бал будзе отримани у про на виставу шлєбодни, а донация за сто ри й ох КУД „Тарас Шевченко”, РКЦ од 100 динари обовязна за поч нє на 19 год зин, грац будзе присуствованє на друженю у „Пи ци ка то бенд”, а за го сцох орґаКлубу аматерох. Донацию нє ни зо ва на бо га та ве чера и томбола. муша плациц тоти котри маю *** членску карту. РОБОТНЯ ЗА ДЗЕЦИ ***
ТИРВА АКЦИЯ КАРИТАСУ ,,ДУНЦ ШПАЙЗ”
Каристасова акция у Коцуре под назву ,,Дунц шпайз”, котра почала 1. новембра, будзе тирвац по 28. новембер. Акция облапя зберанє помоци у поживи и стварох котри мож найсц у шпайзу, як и средства за гиґиєну, а помоц будзе унапрямена худобним у коцурскей парохиї.
У АРХИВУ ВОЙВОДИНИ
Завод за културу войводянских Руснацох на нєдзелю 10. новембра 2019. року на 12 годзин орґанизує у Архиву Войводини, Жарка Василєвича 2а, роботню за дзеци на тему Дзеци: креаторе народного облєчива. Зоз Наташу Колєсар и Теодору Бодянец дзеци дознаю як ше и цо треба облєкац дома, а як кед иду на родзени дзень. И цо то дзеци скорей облєкали кед ишли до варошу.
РУСКЕ СЛОВО 33
СПОРТ ТРЕЦА РУКОМЕТНА ЛИҐА СИВЕР „СИВЕР”
РУКОМЕТАШЕ ОДБАВЕЛИ НЄРИШЕНО РК „Русин” – РК „Кляїчево” 27:27 (14:13)
РУСИН: В. Мудри, С. Гербут (5), Б. Югик (5), Ф. Тома (4), В. Салак (4), И. Варґа (4), В. Микита (2), М. Мудри (2), С. Дюрко (1), М. Виславски. Внєдзелю, 3. новембра, у Кляїчеве у Спортски рекреативним центру, пред коло 30 патрачами, одбавене рукометне змаганє седмого кола Рукометней лиґи сивер „Сивер”, дзе на терену свойо моци одмерали РК „Русин” и РК „Кляїчево”. Змаганє закончене зоз виєдначеним резултатом 27:27. Обчековало ше лєпши резултат за Русин, и векша розлика у ґолох на самим концу тей часци першенства, насам-
предз прето же Русин бавел зоз остатньопласовану екипу хтора ма зазначену лєм єдну побиду у тей сезони, и лєм єден бод на таблїчки. Медзитим, чи пре конєц сезони и премореносц бавячох, чи пре обачлїве одсуство квалитетних бавячох скоро на каждим змаганю, русиновцом ше нє поспишело звладац процивнїка. И перши и други полчас цекол зоз вименковим зменьованьом ґолох раз єдней, раз другей екипи, а на тим змаганю, як и на велїх дотераз, визначели ше Гербут и Югик зоз по 5 ґолами. На концу тей єшеньскей часци сезони 2019/2020. зоз шейсц бодами РК „Русин” завжал шесте место на таблїчки. Ан. М.
СТК „РУСИН”
КИК БОКС
ПОБИДА ЗА ТРЕЦЕ МЕСТО НА ТАБЛЇЧКИ
ИЩЕ ЄДЕН УСПИХ ЛЮБИ ЯЛОВОГО
Столнотенисере СТК „Русинˮ зоз Руского Керестура, у пиятим колє Южнобачкей лиґи, прешлей нєдзелї, 3. новембра, бавели у Сербским Милетичу з екипу СТК „Милетичˮ и победзели з резултатом 0:4.
За екипу Русина наступела тройка – Матей Сабадош, Михайло Сабадош и Стефан Горняк и шицко троме у своїх змаганьох победзели, а побиду зазначели и у дублу двоме Сабадошово. После того змаганя Русин ше од дзешец екипох находзи на 3. месце на таблїчки и ма лєм 2 боди менєй як першопласована екипа, алє и єдно змаганє менєй. Шлїдуюце 6. коло Русин бави дома зоз екипу Нови Сад, алє аж 16. новембра. Змаганє будзе у столнотенискей сали Спортскей гали на 17 годзин, а уход шлєбодни. М. А.
34 РУСКЕ СЛОВО
Найтрофейнєйши спортиста зоз Вербасу, шветови и европски шампион, кик боксер Любо Ялови, нєдавно освоєл ище єдну медалю у своєй успишней кариєри. На 22. Шветовим першенстве у кик боксу, хторе отримане у Сараєве, Любо у дисциплини „лов кик”, у катеґориї по 86 килограми, освоєл бронзову медалю, та так на своїм пиятим участвованю на швeтовим першенстве освоєл пияту медалю. Попри єдне златней и стриберней медалї, тераз ма и три бронзово. Репрезентативец Сербиї зоз Вербасу одлично почал свойо борби на турнире. Перше победзел актуалного шампиона Европи, алє у полуфиnалней борби, дзе мал одлич-
ного процивнїка и виєдначеней борби, страцел на поени. Зоз тераз освоєну медалx, Любо допринєсол вкупному пласману репрезентациї Сербиї на тим змаганю, хтора у трох дисциплинох („лов кик”, К-1 и „лайт контакт”) завжала друге ме сто, такой по сле Русиї, хтора була перша. У моцней конкуренциї 754 змагательох зоз 58 державох швета, цо прешвечлїво указує же тото змаганє вимагало вельо моци и схопно сци у борбох, наша репрезентация хтора мала 19 борцох, освоєла осем златни, штири стриберни и три бронзово медалї. Таки резултат и успих у Кик бокс союзу Сербиї оценєни як историйни. А.П. 8. НОВЕМБЕР 2019.
sport@ruskeslovo.com
ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА
ИСКРА ПОРАЖЕНА НА ГОСЦОВАНЮ ФК „Панония ИМ Тополя” (Панония) – ФК „Искра” 2:1 (1:0)
Панония: Стадион ФК „Панония ИМ Тополя”. Ґол за Искру: Боґдан Сталевич. ИСКРА: Калинич, Пєшивац, Петрович, Сталевич, Дякович, Делич, Шанта, Малацко, Михняк, Дюкич и Сердар. Искра на змаганє до Панониї пошла у ослабеним составе, без даскелїх стандардних бавячох, та пораженє було менєй-вецей очековане. Проблеми у бавяцким кадре могло обачиц на тим змаганю, алє ше и бавяче котри ше на тот завод нашли на терену потрудзели же би одбавели цо лєпше и нє хибело вельо же би ше Искра зоз того госцованя врацела зоз єдним бодом. У першим полчаше обидва екипи мали по даскельо шанси за ґол, од котрих домашнї єдну вихасновали и наявели же будзе чежко однєсц боди зоз Панониї. У другом полчаше фодбалере Искри ше таргли и уложели вельо упартосци же би вировнали резултат. У першей половки другого полчасу Искра була лєпша и витворела даскельо шанси за ґол. Таке бависко
принєсло резултат на половки другого полчасу кед Боґдан Сталевич зоз 20 метерох дал евроґол и принєсол вельку радосц малочосленим Коцурцом, котри пошли до Панониї потримац Искру. После того ґолу домашнї знова превжали инциятиву и почали вше опаснєйше грожиц. У тих хвилькох ше найвецей почувствовало одсуство искуснєйших бавячох котри нє могли присц на змаганє. Фодбалере Панониї, заш лєм, нє дошлєбодзели нєсподзиванє, а побидоносни ґол дали 10 минути пред концом. После 12 одбавених колох Искра на 13. месце на таблїчки зоз 12 освоєнима бодами. Шлїдуюци два змаганя Искра будзе бавиц на домашнїм терену. Перше процив Препороду зоз Нового Жеднику, а о потим процив Напредку зоз Надалю. З. К.
ФОДБАЛСКА ПАНОРАМА ОПШТИНИ ШИД
СРИМЕЦ „ҐАЖИ” ПРЕД СОБУ У 11. колє Мед зиопштинскей фодбалскей лиґи Срим, ґрупа Заход, фодбалере Сримца з Беркасова и далєй добре бавя. Кед го сцовали у Чалми, прешвечлїво побед зели домашню Слоґу зоз аж 8:0. ОФК „Бикич” на го сцованю у Мандєло су вицагнул бод, бо бавел нє ри ше но 0:0 про цив Фру шко гор ца.Єднота на своїм терену у Шид зе страцела од ФК „Зека Булюбаша” зоз Равня зоз 2:0, а ФК „Обилич 1993” у Куковцох побед зел Слоґу з Воґню зоз 1:0. ФК „Ґраничар” зоз Адашевцох як го сци у Руми процив Словена вицагнул бод з ре зултатом 1:1. 8. НОВЕМБЕР 2019.
На таблїчки тераз БСК зоз Бешенова перши зоз 25 бодами, а Фрушкогорец други зоз 23 бодами. Сримец на високим трецим месце зоз 22 бодами, ОФК „Бикич” шести ма 17, а Обилич 1993 осми зоз 16 бодами. Ґраничар дзешати зоз 12 бодами, а Єднота дванаста ма 11 боди. У 12. колє на нєдзелю, ОФК „Бикич” дочека Словен, а у дербию кола Сримец на своїм терену будзе бавиц процив Фрушкогорца, Слоґа у Воґню дочека Єдноту. ФК „Слобода” у Шаинцох дочекує ФК „Обилич 1993”, а Ґраничар будзе госц Руми дзе бави процив екипи ФК „Фрушка гора”. Вл. Дї.
РУСКЕ СЛОВО 35
СПОРТ ОКРУЖНА КА ДЕТСКА ЛИҐА
БОРБЕНИ ПО САМ КОНЄЦ ФК „Русин” – ФК „Славия” (Пиньвиц) 1:3 (0:2)
Руски Керестур: Стадион ФК „Русин”, патрачох꞉ коло 50, ґол за Русин дал Лука Иличич. Русин: Чордаш, Максимович, М. Надь, Бодянец, Няради, Джуджар, Чонка, Н. Ковачевич, Тома, Иличич, Д. Надь, Драґутинович, М. Ковачевич, Бики и Попов. У дзевятим колє Першенства кадетскей лиґи, всоботу, 2. новембра на домашнїм терену, ФК „Русинˮ поражени од ФК „Славияˮ зоз Пиньвиц зоз резултатом 1:3 (0:2). На перши одпочивок, госци пошли зоз предносцу зоз двома ґолами, а вец такой на початку другого полчасу, фодбалере Русина, гоч у просеку младши за рок од процивнїкох, зоз борбеним и шмелим бависком, зменшали резултат на 2:1. Преламни момент змаганя зазначени у другим полчаше, кед бавяч процивнїцкей екипи зоз шеснац метерох
бавел зоз руку, алє судия русиновцом нє досудзел пенал. Пред концом другого полчасу, у контра нападу русиновци достали треци ґол и то бул и конєчни резултат того дзевятого кола. Треба визначиц упартосц и борбеносц у бависку младих бавячох, хтори и на тренинґох поряднє, шицки присутни. И попри тим же су наймладши у екипи, свой максимални потенциял буду мац нагоду указац у шлїдуюцим року, а по тамаль им остава уложиц цо вецей труду, зберац искуство, а покус ше привиковац и на нєправду. Шлїдуюце госцованє кадети Русина буду мац у Зомборе на соботу, 9. новембра, процив ФК „Жак”, а у остатнїм колє єшеньскей часци сезони 2019/2020., млади русиновци дочекаю ФК „Будучносц” з Младенова. Ан. М.
ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР
ТРИ ҐОЛИ ЗА ПЕТНАЦ МИНУТИ ФК „Русин” – ФК „Маґлич” (Бачки Маґлич) 3:0 (3:0)
Руски Керестур: Стадион ФК „Русин”, судия: Стефан Рашович, Милан Радулович, Радослав Радулович, ґоли за Русин дали Деян Давидович у 8. и 12. минути и Боян Голик у 14. минути. Русин: М. Надь, Д. Веселинович, Б. Голик, А. Малацко, О. Маркович, Б. Бранкович, С. Дюканович, Д. Давидович, Д. Будински, Ф. Вуйович. На замени: Ф. Тома, В. Вуйович, Й. Гарди, Ж. Виславски, И. Маньош. У дванастим колє Подручней фодбалскей лиґи Зомбор, внєдзелю, 3. новембра, на домашнїм терену, ФК
36 РУСКЕ СЛОВО
„Русин” победзел ФК „Маґлич” зоз Бачкого Маґличу зоз резултатом 3:0. Госцуюца екипа зоз Бачкого Маґличу на змаганє пришла зоз осем бавячами, од хторих єден бул ґолман. Понеже то минималне число бавячох по одлуки Фодбалского союзу Сербиї, главни судия Стефан Рашович дал знак за початок змаганя. Лєм после осем минутох, перши ґол за Русин дал Деян Давидович. Штири минути познєйше исти бавяч звекшал резултат на 2:0, а нєодлуга и Боян Голик дал треци ґол за домашню екипу. У 23. минути од початку змаганя, пре „калїченє” двох бавя-
чох ФК „Маґлич”, госци остали зоз шейсцома бавячами и вецей нє було условия за предлужованє змаганя. Главни судия Рашович, после пейцох минутох, запискал конєц фодбалского стретнуца у 23. минути. Зоз тим поцагом, щезла и трапеза госцуюцей екипи, та на концу змаганя, конєчни, реґистровани резултат бул 3:0 за Русин. Русин тераз на осмим месце на таблїчки зоз 20 бодами, а у шлїдуюцим колє, будзе бавиц зоз остатньопласованим ФК „Жак” зоз Зомбора, хторе ше отрима 9. новембра у Зомборе. Ан. М. 8. НОВЕМБЕР 2019.
sport@ruskeslovo.com
ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД
МОЦНИ ВИТОР ДО ХРИБТА ФК „Бачка 1923” – ФК „Татра” (Кисач) 3:1 (1:1)
ДЮРДЬОВ: Стадион ФК „Бачка 1923” у Дюрдьове. Патрачох коло сто. Главни судия Йован Чулум (Шайкаш), помоцни Стефан Тепич (Шайкаш) и Марко Радакович (Гардиновци). Жовти картони у екипи Бачкей достали: Лю. Тривунович, Калайджич и Петрович. БАЧКА: Смолян, Яанкович, Лю. Тривунович, Деянович, Калайджия, Данґубич, Станкович, Маркович, Дюрич, Д. Тривунович и Солдат. Було три замени. У 52. минути другого полчасу вишол Лю. Тривунович, а вошол Летич, у 63. минути вишол Янкович, а вошол Петрович и у 85. минути вишол Дюрич место хторого вошол Ґрбич. Ґол за Бачку дали Дюрич у 24. минути, Летич у 65. минути и о три минути, односно 68. минути Д. Тривунович. У 14. колу єшеньскей часци першенства Подручней фодбалскей лиґи Нови Сад, внєдзелю, 3. Новембра, на фодбалским стадиону у Дюрдьове домашнї дзешатопласовани Фодбалски клуба „Бачка 1923” дочекал и прешвечлїво победзел штернастопласовани Фодбалски клуб „Татра” зоз Кисачу. Змаганє було кус чежке, бо дул моцни витор и нєпреривно падал диждж, та бул шлїзкаци терен. СОЛИДНА ТАТРА У першим полчасу екипа Татри ше моцно одуперала и бранєла, та на концу першей часци стретнуца резултат бул нєришени. Бачка у 24. минути дала перши ґол после одличней соло акциї Душка Тривуновича хтори ефектно прешлїдзел лабду Дюричови, а вон лєгко послал лабду до ґола. Шейсц минути познєйше госци вировнали резтултат после добре виведзеного бица зоз корнера. У другим полчасу тренер Бачкей, Раденко Шарович, направел три вименки хтори, як ше по конєц стретнуца указало, були рецепт за побиду. Перше ше до лїстини стрилцох уписал Летич у 65. минути, а три минути познєйше и Д. Тривунович. То бул и конєчни резултат на тим стретнуцу. После того змаганя ФК „Бачка 1923” на таблїчки Подручней фодбалскей лиґи забера место вишей, дзевяте з
НОВИ ҐОЛМАН Од другого кола тей часци першенства ґол дюрдьовского ФК „Бачка 1923” почал бранїц Златан Смолян зоз Жаблю. З його закладаньом у бависку тренер Шарович барз задовольни. – На першим месце Златан барз добри спортиста, спортски ше справує и на терену, и ґу обовязком у Клубу. Златан нам сцел помогнуц, та почал бранїц за нас, бо ше наш ґолман покалїчел – гварел тренер Шарович. 8. НОВЕМБЕР 2019.
трома бодами вецей и вкупно дзеветнац боди. У шлїдуюцим, 15. Колу, алє и 16. колу, ФК „Бачка 1923” будзе госц два раз за шором. Перше того викенду, на нєдзелю, 10. новембра на 13.30 годзин у Беґечу, дзе будзе бавиц зоз петнастопласованим ФК „Бачка”. Шлїдуюцого викенду, на соботу 16. новембра на 13 годзин у Степановичеве дзе будзе бавиц зоз шеснастопласованим ФК „Омладинєц”. – Задовольни сом зоз стретнуцом, бавяче були коректни у бависку и думам же заслижено победзели. Були доминантни у шицких сеґментох бависка. Мали зме єдно препущенє, гришку, у першим полчасу кед зме достали ґол. Но, заш лєм, шицки бавяче були на уровню задатку и дали свой максимум. Тота побида добри „витор до хрибта” и прави позитивну атмосферу у тиму, цо значне за шлїдуюци змаганя. Шлїдуюце стретнуце зма госци у Беґечу, а їх Клуб у остатнїм колу як госц у Степановичеве победзел тамтейши клуб. Наздавам ше же ше дому врациме голєм з бодом вецей – гварел Раденко Шарович, тренер першого тима ФК „Бачка 1923” з Дюрдьова. ОСТАТНЄ ЗМАГАНЄ ЗОЗ ДРУГОПЛАСОВАНИМ На змаганю подзелєни шейсц опомнуца. Три за оштри старт хтори достали бавяче Бачкей, а госцуюц екипа достала опомнуца єдно за оштри старт и два за нєспортске справованє цо ше одбувало пред самим концом стретнуца. Зоз тоту побиду дюрдьовска ФК „Бачка 1923” ище моцнєйше утвердзела позицию на таблїчки. После предстояцих двох змаганьох дюрдьовски фодбалере буду домашнї у остатнїм колу у єшеньскей часци першенства. Теди вигосца ФК „Индекс” зоз Нового Саду котри тераз другопласовани зоз трицец трома бодами. – Цо ше дотика нашей позициї на таблїчки, нє требало би буц вельки пременки. Кед ше вежню до огляду шицки околносци, най повеме апатия котра з початку вошла до бавязчох, односно подли старт, а то було так прето же зме такой на початку першенства мали вельку спокусу. Односно такой зме бавели з моцнима екипами. Думам же на концу будземе задовольни зоз посцигнуту позицию, алє лєм кед ше дому врациме зоз нєстраценима стретнуцами у госцох – гварел тренер Раденко Шарович.■ С. Саламун
РУСКЕ СЛОВО 37
ИНТЕРМЕЦО
ГОРУЦИ ТЕПШИ (од Кристини Цветкович )
Чушпайз з бундавкох и динстоване месо Очисцце бундавки од лупи, порежце их на коцочки и положце вариц до сланей води. До другей шерпенки положце вариц сладку кукурицу. Док ше тото вари, на коцочки порежце цибулю, месо и положце динстовац. Кед месо и цибуля мегки до того усипце одцадзену и уварену кукурицу и ище кус подинстуйце. Знєйце з ринґли и кед ше кус охладзи умишайце цалу шметанку (або пол тей за варенє). Уварце вариво (чушпайз) з бундавкох так же попражице цибулю и цеснок, додаце кус муки най ше тиж попражи и вец улєйце млєко и усипце одцадзени и уварени бундавки. Помали мишайце док нє згушнє.
Потребне: ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■
3-4 нєвельки бундавки мещок кукурици за варенє 400 ґр. билого меса 1 шметанку 2 нєвельки цибулї цеснок кус муки млєко петрушково лїсце веґету, або соль
Обидва єдла посолїц и повеґетовац по смаку, а пред єдзеньом по верху посипац зоз нашеканим петрушковим лїсцом.
38 РУСКЕ СЛОВО
8. НОВЕМБЕР 2019.
rusmak.ruske@gmail.com ГОРУЦИ ТЕПШИ
преверени
(од Славици Фейса)
Биле з билу мачанку
Поради обисцу
У бешеди з мацерами, часто нам тема – цо Потребне: вариц? Цо вариц, а же би було нашвидко, же ■ пол кили билого меса би єдло могло подграц з курчеца пред тим як дзеци ■ три-штири ложки руша до школи, або ше маслинового олєю з нєй враца. И розуми ■ дакус обичного, ше, же би ше з того цо слунечнїкового олєю на столє и наєдли, а нє ■ даскельо фалатки лєм забрудзели танєр. сланїни Єдно з таких єдлох „на швидко” то и „биле ■ 4 деци млєка з билим” як го ми дома ■ 1 деца шметанки за воламе. варенє Пошекане месо ■ варешка муки попражце на червено, струче цеску виньце го, и до истей ■ кус мускатного судзини положце орещка випражиц кус окуреней ■ на верх ложички солї, сланїни, лєм нє на моцкус попру ним огню. Док ше сла■ пармезан нїна пражи, уварце ■ уварени шпаґети (требилу мачанку. До шерцина пакованя) пенки улєйце кус маслинового и дакус обичного, слунечнїкового олєю, попражце на нїм струче цеску додайце муку и млєко, а вец и шметанку. Кус посольце додайце дакус попру и мускатного орещка. До тепшички на сподок положце уварени шпаґети, вец биле месо и сланїнку, залєйце з мачанку, можеце од горе посипац з пармезаном и петрушковим лїсцом и у релни накратко запечиц. Пририхтали: Лю. Цвеїч и Т. Салонтаї
8. НОВЕМБЕР 2019.
Гоч хтору файту колачох кед кладзеце до змаржлякa було би добре же би були добре спаковани и оддвоєни од другого єдзеня, окреме гевтих хтори маю моцни пах. *** Сухи и дробни колачи хтори печеме за швета нє любя влагу, бо од нєй одмегчаю и траца свою швижосц. Пре тоту причину, сухи колачи нє треба чувац вєдно зоз филованима колачами, анї их нє треба класц до фрижидера, поцагню влагу. Сухи колачи найлєпше чувац и герметично завартей судзини. Звишок сухих колачох после шветох лєбо даякей преслави можеце одложиц до змаржляка и чувац до 6 мешаци. Колачики положце до найлонового мещка, лєбо завартей судзини а вец до змаржляка. Кед их пожадаце єсц колачи виньце зоз змаржляку и охабце голєм єдну годзину на хижней температури же би ше одлядзели. *** Ґуґлофи, мафини и други бисквитни колачи можеце положиц до змаржляка и чувац 2-3 мешаци. Лєм их добре закруцце до алуминиюмскей фолиї и положце до мещка, лєбо до пластичней шкатули зоз верхом. *** Кед до змаржляка кладзеце филовани колачи, лєбо торти хтори премасцени з ґлазуру лєбо шлаґом, перше ю змаржнїце на подлоги за торту, а потим ю премесцце до завартей судзини и закруцце до алуминиюмскей фолиї. Замарзнути филовани торти и колачи потрошце през 30 днї.
РУСКЕ СЛОВО
39
ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО
ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXV ЧИСЛО 45 (3862) НОВИ САД, 8. НОВЕМБЕР 2019.
Фото: Вероника Вуячич
ЦЕНА 30 ДИНАРИ
У проєкту идентификованя особох и подїйох зоз склєняних плочох фотоґрафох Будински зоз Руского Керестура, котру орґанизує Завод за културу войводянских Руснацох (ВР), а котри уж длугши час обявйовани на остатнїм боку новинох „Руске слово”, потребна векша помоц ширшей явносци. Велї од обявених фотоґрафийох уж идентификовани, алє о даєдних потераз зазначене барз мало податки. На Фейсбук боку Заводу за културу ВР до окремного албуму положени тоти фотоґрафиї, та ше модлї шицких котри дацо знаю о особох, подїйох,
Фотоґрафия: 0330P
Фотоґрафия: 0448P
ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ
часу, обставинох, обичайох, облєчиве и инши податки хтори вязани за тоти фотоґрафиї же би ше явели. Явиц ше мож прейґ порученя на Фейсбуку або коментару на фотоґрафиї, на имейл zavod.rusini@gmail.com лєбо на телефон 021/548-421. Кажда информация значна. Дзекуюци фотоґрафийом хтори настали у фотоґрафскей роботнї Будинскових, а котри диґитализовани на склєняних плочох, зачува ше шведоченє о живоце людзох и подїйох и велїх податкох цо припадаю културно-историйному скарбу Руснацох на тих просторох.
■ ВИСТАВА БРУҐОШОВИХ ФОТОҐРАФИЙОХ