Issuu

РОК LXXI ЧИСЛО 29 (3638) НОВИ САД, 24. ЮЛИЙ 2015. РОКУ

■ ДОМ И ФАМЕЛИЯ – ДЗЕЦИ

И ТЕЛЕВИЗИЙНА ПРОГРАМА

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

НОВИ САД

НА РОЗПЕЧЕНИМ АСФАЛТУ

Велька горучава залапела и Сербию. Температура воздуху скоро 40 ступнї Целзиюсово у мерних станїцох, та маме и червени метео-аларм. У Новим Садзе на вецей местох каждодньово єст цистерни з воду за пице, а положени и гидранти. Гражданє ше розхладзую на рижни способи, а на городских базенох и на плажох коло Дунаю велька гужва. Уровень Дунаю опадує, а температура води вецей як 26 ступнї. В. В.

■ ЯК ШЕ ОШВИЖИЦ

У ТРОПСКИМ ЮЛИЮ

ИНТЕРМЕЦО ФАСАДИ НА ХИЖОХ

ВЕРБАС

Фото: Ана Маркович

МОЙО МЕСТО

ербас єден з войводянских городох у хторих Австро-угорска охабела шлїди на його архитектуру и випатрунок. Будинок Томанов” замок у сецесийним руху (нєшка власносц Д.Д.О.Р. Нови Сад),” вербаска Ґимназия хтора иснує з часох Габзбурґскей монархиї, Протестанска и Католїцка церква у центре городу, будинок дакедишнєй Општини, будинок дакедишнього биоскопу – нєшка Музейней збирки, дворец „Табори” (нєшка власносц ЯП „Вербас ґаз”) и так далєй. Даєдни з нїх под защиту держави, даєдни памятнїки култури. И нєшка у городзе, нє лєм у векших, алє и у менших улїчкох, єст фасади на хижох хтори здогадую на прешлосц и приповедаю свою приповедку. А о таких будинкох зоз патину – здогаднїкох на прешлосц, пишу и кнїжки „Повратак у Марези” хтору писал Йоханес Вайденхайм и „Майчина рука” хтору писал Иґор Мароєвич – обидвоме по походзеню з того городу. На концу, у Вербаше хтори Войводина у малим, свойо место нашли и Руснаци. И вони жию у таких „хижох з приповедку”, окреме у Старим Вербаше, дзе и їх церква. А. М.

2 РУСКЕ СЛОВО

24. ЮЛИЙ 2015.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Борис ВАРҐА, одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 5. Ефекти реформи локалних медийох 6–7. Проєкт „Развионица” и нови приступ ґу школству

КУЛТУРА И ТУРИЗЕМ

■ Нашо места 8. Скупштина општини Кула 10. Звит о дїлованю ЯКП „Руском”

■ Економия 12. Вибудов хладзальнї у Бачинцох 13. Почала сезона бостану у Дюрдьове

■ Култура и просвита 14. Нови кнїжки – Агнета Бучко Папгаргаї „Осце и черешнї” 15. Бикичанє були на госцованю у Польскей 21. Йована Ноґавица побиднїца на „Червеней ружи”

■ Дом и фамелия 17–19. Виртуални швет, насилство и маґия 20. ЖеноблоґИя

■ Мозаїк 22–23. Иван Киш, студент на Академиї уметносцох 23. Млади атлетичаре медзи найлєпшима школярами у Сербиї

■ Людзе, роки, живот 24–25. Владимир Дудаш, маляр аматер з Руского Керестура 26–27. Невенка Бобаль, активистка култури у Бикичу

■ Духовни живот 29. У Руским Керестуре преславене швето пророка Илиї 29. Волонтере Каритасу буду анкетовац Коцурцох

■ Информатор

30–33. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 34. Вербаски базени – ратунок од горучави 35. Пририхтованя фодбалерох Русина На насловним боку – Дюрдьовски ґереґи. Авторка фотоґрафиї – Сандра Барань.

Популаризованє рускей култури у ширшей заєднїци у остатнїх деценийох мало голєм три форми. Под час бувшей Югославиї власци и промотере вредносцох „братства-єдинства” намагали ше пропаґовац културу народох и народносцох. Успих чежко було оценїц, алє ше путовало по смотрох и фестивалох цалей Югославиї. Кед же нє було удатно, голєм нас путованя збогацели. Дзеведзешатих интензивовани аматеризем и одходи на Горнїцу. Споза дзиравей „желєзней зависи”, одкрили зме своїх побратимох котри бешедую, шпиваю и танцую як и ми. Дацо нам постало яснєйше, а даєдни питаня вязани за идентитет ище баржей нас збунєли. На концу конца – и тоти путованя по праоцовщини нас збогацели, алє аматерска култура остала заш лєм найважнєйша за нас самих и наших найблїзших. Треци викрок з руску културу до явносци знова постали обраценши ґу Балкану. Пред даскельома роками активно ше почало вихасновйовац потенцияли традицийного туризма. Зоз франтох, паприґа наисце постала символ Керестура, ґереґа – Дюрдьова, а вино – руского Сриму. Направени фестивали Днї керестурскей паприґи, рок-фешта у ґереґарскей сезони и мелодиї у Лєтнєй владическей резиденциї у сезони отвераня винских пивнїцох. Поражуюце же руска заєднїца нє препознала єден з найважнєйших фестивалох за промоцию Руского Керестура – „Водова фест”. Млади зоз Пакт Рутеноруму заш лєм того року сами станули на ноги и орґанизовали меншу журку на керестурским базену. Туризем наисце постал єден зоз найлєпших промотерох нє лєм рускей, алє и других културох, зоз ризиком же бизме ше познали лєм по лєту и розваги. Алє таки дух часу у котрим жиєме. За културу под машлю и реклу, вшелїяк, треба же би ше остарали други руски институциї. Пишце нам – ruske.redaktor@gmail.com

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора – Александар Паланчанин; редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Мая Зазуляк, Ана Маркович, Иван Сабадош, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Лекторка – Ясмина Дюранїн * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa 160-923244-82 * Девизни рахунок Raiffeisen BANK a.d. Београд 26 5100000002458904 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 300 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

24. ЮЛИЙ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ПО СХАДЗКИ СКУПШТИНИ ОПШТИНИ КУЛА

МЕНОВАНЯ ПОД ЗНАКОМ ПИТАНЯ Пре виходзенє мандатох, Скупштина општини (СО) Кула 16. юлия перше розришела потерашнї, а потим меновала нови Школски одбор (ШО) Основней и штреднєй школи з домом школярох „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре, як и Управни одбор (УО), та Надпатраюци одбор (НО) Дома култури Руски Керестур

длуки о розришеню и менованю на СО Кула принєшена на основи предкладаня єй Комисиї за кадрово, административни питаня и роботни одношеня, хтора отримана 14. юлия. Спред занятих у Школи до Школского одбору меновани Леона Сабо, Любица Илич и Ясмина Сабадош; спред родичох Владимир Новта, Светлана Папуґа и Срдян Керавица, а спред локалней самоуправи Златана Надь, Владимир Шимко и Наталия Ґовля. Медзитим, як такой по схадзки СО спозорене з Националного совиту Руснацох, тота одлука о менованю ШО керестурскей Школи нє у складзе з важацима законскима предписанями и накадзи постанє полноважна, Национални совит на ню да пригварки компетентним орґаном – насампредз Општинскому просвитному инспекторови (по потреби и на висшим уровню) и Покраїнскому омбудсманови. Отже, мена нових членох ШО менованих спред локалней самоуправи ше розликую од кандидатох о хторих НС гласал на своєй Електронскей схадзки отриманей 9. и 10. юлия и предложел СО Кула як кандидатох за ШО керестурскей Школи. Як толкую у НС, на основи членох найновшого Закона о основох системи образованя и воспитаня (з 2013. року) и членох Закона о националних совитох националних меншинох (тиж з 2013. року) – „у установох у хторих ше у векшини оддзелєньох образовно-воспитни процес окончує на язику националней меншини, национални совит

националней меншини предклада трох кандидатох до школского одбору – представительох єдинки локалней самоуправи”. По вименки спомнутих законох, национални совити предкладали єдного члена, а тераз трох, як поведзене у Закону - спред локалней самоуправи. До УО Дома култури на СО Кула спред локалней самоуправи меновани Янко Николич (за предсидателя, котри и потераз окончовал тоту длужносц), а за членох Владимир Олеяр, Янко Варґа, Янко Мудри, Михайло Бодянец и Юлиян Рамач (остатнї двоме спред занятих), док менованє члена УО спред НС Руснацох будзе окончене по сле дополнююцей процедури о до ставаню думаня о зраженю интере сох од компетентних державних орґанох за предложеного кандидата. До НО Дома култури меновани Саша Тасич (за предсидателя), а за членох Снежанка Сабо, спред НС Руснацох и Мирон Хрин, спред занятих у Доме култури. О спомнутих менованих членох до УО и НО Дома култури НС Руснацох на Електронскей схадзки, теди як кандидатох, дал позитивне думанє. На тим ме сце треба спомнуц и же до ШО ОШ „Иса Баїч” у Кули спред занятих знова меновани Михайло Шанта з Руского Кере стура, док до ШО Школи за основне музичне образованє з Кули знова меновани Владимир Медєши, а за нового члена и Гелена Гарвильчак, обидвойо з Кере стура.■ М. Зазуляк

Национални совит Руснацох да пригварку на менованє Школского одбору керестурскей школи

4 РУСКЕ СЛОВО

24. ЮЛИЙ 2015.

ТИЖНЬОВНЇК КОЛАТЕРАЛНИ „ЕФЕКТИ” РЕФОРМИ МЕДИЙОХ

НА БИРО, ЧИ ДО ПЕНЗИЇ? Пишу: Ана МАРКОВИЧ Владимир ДЇТКО

Єден од пошлїдкох приватизациї локалних медийох и гашенє числених роботних местох, чийо потерашнї окончователє пред собу углавним маю лєм два драги – до пензиї лєбо на биро за нєзанятих

вне подприємство за информованє Вербас, у чиїм составе робели Телевизия Бачка и Радио Вербас, тих дньох чека урядови документ зоз Аґенциї за приватизацию же би було загашене. Здогаднїме же длуство вербаского информативного подприємства векше од його преценєного капиталу, та за ньго анї нє розписана Явна поволанка за предай. У таких обставинох, роботнїки Информативного центру пондзелок поподписовали Ришеня о одказу контракту о роботи пре звишок занятих. Векшина, односно 26 заняти, достали таке Ришенє у складзе зоз Програму ришованя звишку занятих од конца юния того року, и на основу Анкети занятих же би прилапели єдну з трох понукнутих опцийох за ришованє свойого социялно-економского положеня - котра тиж була початком юния. У ришеню стої же спомнути пременки приведли до „преставаня потреби за окончованьом роботох хтори заняти окончовали по контракту о роботи а при роботодавательови им ше нє могло обезпечиц окончованє другей одвитуюцей роботи або оспособйованє за роботу на других роботох та анї посиланє на роботу при другому дїловательови”. Потераз, ЯП за информованє Вербас мало 34 занятих, од хторих 26 подписали тоти контракти о одказу, а осмеро роботнїки буду и надалєй робиц покля з ресорного Министерства нє сцигнє документ о гашеню тей медийней хижи. Вони маю окончовац процес роботи по саме гашенє, а як то витворя остава питанє, понеже медзи тима цо иду з подприємства векшина новинаре, шицки знїмателє и шицки други хтори були ношителє продукциї.

24. ЮЛИЙ 2015.

Идуци крочай за тоти 26 особи явиц ше у термину од 30 днї до Националней служби за обезпечованє роботи. Даєдни з нїх ше знайду у смислу же порушаю приватну роботу, алє векшина затераз ище нє ма ришенє. У тей баламути нашли ше и двойо руски новинаре, Еуфемия Ґшвенґ хтора у тим подприємстве препровадзела 28 роки роботного вику а по пензию єй хиби пейц роки, и Янко Лендєр хтори у тим подприємстве роби 33 а по пензию му хиби ище 6,5 роки до полней односно 3,5 по старосну. Иншак, по сам момент гашеня роботнїком маю буц виплацени шицки плаци, односно ище друга часц мая, цали юний и часц юлия, а пондзелок, у согласносци зоз социялну програму, кажде з нїх достал одпремнїну. Епилоґ за 26 занятих у тим подприємстве нє оптимистични, окреме же велї з нїх маю ище роки по пензию – односно пред собу роки професийного доказованя и витворйованя, даєдни сами родичи, даєдни єдини хранителє у фамелиї, док други у рокох кед уж хиби енерґиї за борбу и рушанє од початку. Прияви заинтересованих за приватизацию Радио Шиду, примаю ше по 7. авґуста 10. авґуста би мало буц отверанє понукнуцох. Медзитим ище од розписованя явней поволанки за приватизацию спомнутого медия, почали пририхтовац социялну програму за занятих хтори з одпремнїну жадаю напущиц радио. По законских предписаньох, формована Комисия за виробок социялней програми на чиїм чолє Наташа Цвєткович, совитнїца у випостави Националней служби за обезпечованє роботи у Шидзе.

– Цо ше дотика нашей роботи, ми покончели шицко цо зме були длужни потераз зробиц. Занятим хтори ше приявели за социялну програму зме помогли же би вибрали єдну з трох понукнутих опцийох на основи того хтори условия виполнюю. Єдни ше опредзелєли же би вжали 200 еври одпремнїни по року роботного стажу, друга можлївосц одпремнїна по закону, а хтора нє годна виношиц вецей од 8 000 евра, а треца винос у вредносци шейсц просекових плацох на уровню Републики, а за занятих хтори маю вецей од 15 роки роботного стажу - толкує Цвєтковичова. За социялну програму ше опредзелєли, од 24 стаємно занятих, штверо новинаре и по тройо технїчаре и референти. Затераз нїхто з нїх нє жадал явно бешедовац на тоту тему покля нє буду знац конєчно чи достаню одпремнїну. У нєурядовей розгварки, медзитим, гваря же им лєпше вжац пенєжи и мац даяку сиґурносц бо нє знаю хто будзе нови ґазда, и як ше будзе справовац. Медзи гевтима хтори ше опредзелєли за социялну програму єст и занятих хтори вецей як 20 роки робя у радию и гоч приношенє одлуки цо и як поступиц, нє було лєгке, на концу вибрали опцию пойсц з радия. Як дознаваме, социялна програма виражена у пенєжу виноши вецей як три милиони динари. О социялней програми ше далєй ма вияшнїц синдикат, як и Надпатраюци одбор Радия, потим и НСЗ, а тиж виробена и нова систематизация роботних местох. На концу ше цалосна документация посила Министерству роботи хторе дава конєчну оцену програми и, кед ю позитивно риши, виплацує пенєж.■

РУСКЕ СЛОВО

ТИЖНЬОВНЇК ПРОЄКТ „РАЗВИОНИЦА” И НОВИ ПРИСТУП ҐУ ШКОЛСТВУ

И НАСТАВНЇКИ МУША УЧИЦ Пред шейсцома роками Министерство просвити вимагало од фаховцох у образованю нову апаратуру, нови контекст по хторим би ше наставни плани и програми иншак рихтало як по тераз. До пририхтованя „Националного рамику курикулума” ше влапел тим людзох з образованя у проєкту „Развионица – Обще образованє и розвой людского капиталу”. Тих дньох є закончени Пише: Славица ФЕЙСА

роєкт тирвал три роки, и мал задаток унапредзиц вельо того у образованю – же би наставни плани и програми „жили” системски и так ше и розвивали, одно сно, же би знанє школярох було квалитетнєйше, сучаснєйше, рахуюци же ше з тим допринєше економскому и дружтвеному розвою. НАСТАВУ ПРИСПОДОБИЦ ШКОЛЯРОМ Резултат спомнутого подняца то опремена 41 школска „вежбальня” як наставна база за професийни розвой наставнїкох, а обуку прешли скоро 14 тисячи наставнїки ширцом Сербиї хтори би од тераз мали применьовац модерни национални курикулум. Понеже проєкт досц комплексни, др Лїляна Левков, координаторка проєкта так толкує нови концепт: – Наставну програму мушиме правиц так же бизме на першим месце вше мали на розуме дзеци. Нє шме ше случиц же нам дзеци у пиятей класи ОШ уча аб страктну часц з ґеоґрафиї, а физику починаю учиц у шестей класи. А подобни при-

др Лїляна Левков

клади єст барз вельо. Прецо? Прето же кажде правел образовну програму сам за себе, а нє вєдно, и нїхто нє мал на розуме дзеци хтори буду слухац тоти предмети од пиятей по осму класу. Нова програма нє нательо базована на предметних змистох, алє на тим же цо ми наисце жадаме же би нашо дзеци знали и могли зробиц кед виду з основней школи.

ИНТЕРАКТИВНА БУДУЧНОСЦ

З єдного семинара Развионици” ”

6 РУСКЕ СЛОВО

„Развионица” проєкт хтори финансовала Европска уния з предприступних фондох, а ношитель Министерство просвити, науки и технолоґийного розвою. Вредносц проєкта була коло 8,5 милиони евра, коло штири милиони наменєни опреманю школох, а друга половка на обуку. У рамикох проєкта розвита и платформа за е-ученє, як и електронска збирка успишних годзинох хтора будзе доступна шицким учашнїком. – ЕУ од 2003. року уложела 75 милиони евра за розвой образованя у Сербиї у технїки, опреми и укладаню до инфраструктурних проєктох – гварел заменїк шефа Делеґациї ЕУ Оскар Бенедикт на конференциї з нагоди законченого проєкта. 24. ЮЛИЙ 2015.

ТИЖНЬОВНЇК ляр мал звладац на основЧи тото ученє було лєм пре ним уровню, цо на стредсаме ученє, чи ше уж раз опинїм, и на напредним уровтаме прецо дацо уча и нач им ню за кажду класу окрето? Кажде з нас подума, га, ме. Стандарди и компебудзе им требац познєйше у тенциї за сербски язик поживоце... Алє познєйше у жиобщено формуловани та воце вельо раз приходзи понє були потребни велї зно, и нє раз ше указало же пременки, требало их лєм дзеци нє знаю цо робиц з тим преложиц и прилагодзиц цо научели анї тераз, такой, а ґу рускому язику. З оглянє познєйше у живоце. А, дом же сербски и руски знаме як чловек функционує, язик обидва славянски, тото цо нє хаснуєме – швидко подобней су структури та забуваме. Прето, кед бешедуєм о компетенцийох, бешеду- мр Анамария Рамач Фурман векшина того цо важи за єм о тим цо дзецко може зробиц на основи сербски язик, важи и за руски. Интервентого цо зна, и вони представяю ґарант же ция була потребна лєм у обласци хтора ше ше у школох нє будзе „бубац” алє же тото у двох язикох розликує. Наприклад, у рацо научи будзе мац якогошик смисла у мику резултатох образованя начишлєне цо його живоце и унапредзи його каждодньо- би школяр мал зваладац по законченю каждей окремней класи; на конкретним приве функционованє – гварела Левков. Тераз кед проєкт закончени, пред Нацио- кладу, у сербским язику школяр по законналним просвитним совитом будзе задаток ченю першей класи стреднєй школи ма рооценїц го. Кед будзе дате желєне шветло, зликовац литературни (стандардни) язик од тот огляд би могол буц порядна часц обра- диялекта. Руски язик нє ма диялекти, ма зовней системи. По словох др Левков, оче- лєм два вариянти язика – коцурску и керекує ше же ше зменша число нєоправданих стурску, та у нашим нарису за предметни годзинох у школох, же дзеци буду заинте- курикулум формуловане же школяр треба ресованши за роботу, же нє буду учиц па- же би розликовал коцурску и керестурску вариянту язика. У сербским язику ше персивно, алє знанє годни вихасновац. ше учи кирилку, а вец латинку, а понеже руски язик ма лєм кирилку, латинку ше учи НЄ РОБЕЛО ШЕ НАПАМЯТ лєм у предмету Сербски язик як нємацеРамики Националного курикулума обла- рински, та и тото присподобене ґу рускому пяю предлог, нарис, хтори постава доку- язику – гвари Анамария. Помоцнїца министра у сектору за стредмент аж теди док го прилапи Национални просвитни совит. Же би бул документ у нє образованє и воспитанє и образованє одподполносци, тим хтори на нїм робел, жа- роснутих Министерства просвити, науки и дал чуц цо о нїм поведза припаднїки наци- технолоґийного розвою Снежана Маркооналних заєднїцох. Тим послал вимогу вич, оценєла же проєкт за три роки указал Министерству просвити же би контактовал добри резултати, и трима же охабя позиНационални совити меншинских заєднїцох тивни шлїд у образовней системи. Прешвеи же би ше на тот способ нарис дополнєло, чена є же резултати проєкта условя поа од Националних совитох националних за- ступни пременки за унапредзованє знаня и єднїцох вимагане же би коментаровали, розвой схопносцох школярох. По шицким судзаци проєкт би мал змоцприсподобели, або предложели тото цо у нїц, як поведзене, едукацию, виглєдованє и интересу каждей заєднїци окреме. Спред Националного совиту Руснацох, иновациї ефекту образовней системи. Чи односно його Одбору за образованє, резул- так и будзе и чи зажию документи хтори тати того цо зробел Проєкт препатреала и проєкт „Развионица” охабела образованю присподобела членїца спомнутого Одбору як завит, пошвидко укаже час. Ясне, нїч нє – Анамария Рамач Фурман, асистентка на мож зробиц прейґ ноци, та анї зложени Филозофским факултету на Оддзелєню за процеси у тей важней обласци. Но, окрем русинистику. Вона анализовала яки резул- велїх стварох хтори проєкт ма злєпшац у тати того цо поробене и предложене кед настави, а медзи иншим и школярох мотислово у язику и литератури у основним и вовац за наставу и зменшац сцеканє з годзинох, родичом би оддало кед би нє мушештреднїм образованю. – Нє мала сом векши зауваги на Нарис ли плациц и велї приватни годзини за язирамикох предметного курикулума у основ- ки, математику, контролни, испити... И по ним и общим стреднїм образованю, кед тим будзе видно чи просвита руши по дослово о язику и литератури. У Нарису дати брей драги, чи тота професия останє стац у общи предметни компетенциї – цо би шко- месце.■ 24. ЮЛИЙ 2015.

МАТУРАНТИ Же нам потребна реформа системи образованя, указую резултати анкети вецей як седем тисячи школярох штвартих класох у стреднїх школох зоз даскелїх городох у Сербиї, од хторих 72 одсто були школяре зоз стреднїх фахових школох, а 28 одсто з ґимназийох. Половка матурантох з ґимназийох гвари же под час школованя учели нєпотребне, а з тим ше зложели и 42 одсто випитаних зоз стреднїх фахових школох. Указало ше же школяром интересантне у школи пре приятельства и друженя, алє же им велї годзини барз допити. Половка од вкупно анкетованих оценює же у школи лєм з часци здобули знаня хтори годни похасновац у будучносци, а кед поставене питанє чи им школа помогла при будуцим занїманю, указало ше же єдна з главних причинох пре хтору ше школяре уписую на студиї то же нє можу найсц роботу зоз стредню школу (коло 43 одсто ґимназиялци), а 40 одсто школяре фахових школох одвитовали же з факултетску диплому годни пойсц до иножемства и там поглєдац роботу.

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА СКУПШТИНА ОПШТИНИ КУЛА

ЗАДЛУЖОВАНЄ ЗА КАПИТАЛНУ ИНВЕСТИЦИЮ

За инве стицию хтора, як поведзене, барз важна гражданом у еколоґийним и здравственим смислу, Општина Кула ше задлужи за 300 милиони динари за вибудов поцискую цо го воду на ка на ли за ци й ней мрежи Червинка-Кула, з чим ше зако нчи ви будов ка на ли за ци й них мрежох у Червинки и Кули. Одлука о задлужованю принєшена на схадзки Скупштини општини (СО) Кула 16. юлия, насампредз пре ришованє заґадзено сци червинского и кулского беґелю, цо єден з найвекших еколоґийних проблемох у кулскей општини (и ширше), а одрутни води буду исц до по строєня за пречисцованє у Вербаше, хторе початком идуцого мешаца почнє з пробну роботу. КРЕДИТНЕ ЗАДЛУЖОВАНЄ

За кредитне задлужованє Општина до стала согласносц од Министерства финансийох, а по законских предписаньох, локална самоуправа ше може задлужиц до 15 одсто свойого буджета и кулска општина тераз задлужена на дакус вецей як 151 милион динари. Як на схад зки СО потол ко вал за ме нїк пред си дате ля Оп шти ни Ве ли бор Милоїчич, за спомнуту капиталну инве стицию задлуженє будзе на 9 роки, з дворочним ґрейс-периодом,

а у тим будзе вихаснована и можлївосц до ставаню ґаранту з єдней нємецкей банки хтора потримує проєкти з обласци защити животного штредку, так же будзе врацац 240 милиони динари. Як гварел, у тим року за тоту вельку инве стицию Општина ма обезпечени пенєж зоз свойого Фонду за защиту животного штредку, так же ше кредит будзе хасновац од идуцого року. На штерацетей схадзки СО одборнїки прилапели и инициятиву Одборнїцкей ґрупи Сербскей напредней странки (СНС) о порушованю по ступку же би дакеди популарни Рекреацийни центер у Кули, хтори ма базен, ре сторан и хижи за спанє, прешол до явней власно сци. Ре кре а ци й ни цен тер те раз часц предликвидацийней маси „Розвойней банки” у предликвидациї, дакеди бул власносц кулскей Штофари, а з прилапйованьом тей инициятиви почню прегварки о його одкупйованю, лєбо о даяким другим спо собе преходзеня до явней власно сци. Пре виходзенє мандату, СО Кула перше розришела, а потим и меновала нових членох школских одборох у дзешец основних и штреднїх школох у ме стох општини, медзи нїма и Основней и штреднєй школи з домом школярох „Петро Кузмяк” у Руским Кере стуре, а тиж розри-

шени потерашнї и меновани нови Управни и Надпатраюци одбор Дома култури Руски Кере стур. КАДРОВО ПИТАНЯ На дньовим шоре були и други кадрово питаня, та за директора Културного центру Кула СО єдногласно меновала Каменка Бертича, потерашнього о.д. директора тей установи, заменїк началнїка Општинскей управи Стєпан Вакула вибрани за члена Комисиї за кадрово и административни питаня и роботни одношеня СО, а основана и Комисия за плани Општини Кула, дзе на чолє будзе дипл. инж. архитектури Славко Срдич. На початку штварткового зашеданя предсидателька СО Кула Снежана Мркаич сообщела же штверо дотерашнї одборнїки Демократ скей странки Сербиї (ДСС) прешли до Одборнїцкей ґрупи СНС, а єден дотерашнї одборнїк ДСС будзе дїловац як само стойни. Шеф Одборнїцкей ґрупи СНС Перица Видеканїч, як и дзепоєдни други одборнїки, критиковали нєприсуство одборнїкох з опозициї на остатнїх схадзкох локалного парламенту, а на тей штерацетей були троме од бор нї ки з опо зи ци й них странкох у СО Кула М. Зазуляк

ОТРИМАНИ „БАЗАР ЗДРАВЯ” РУСКИМ ДОМЕ У У ШИДЗЕ

НА ПОЛАДНЄ ПО ЗДРАВЄ

Прешлей соботи, у Руским доме у Шидзе, отримани „Базар здравя” хтори орґанизовали општински Совит за здравє, Дружтво за борбу процив диябетеса и Червени криж, з помоцу домашнїх КПД „Дюра Киш”. Без огляду же уж на поладнє, кед базар почал, була велька горучава, кревов прицисок и цукер у креви пришло преконтроловац вецей як 30 согражданох. Дохторка Ваня Ґнип, окрем препатрунка, гражданом давала и совити. Здравствени стан преконтроловал и Златко Манько, предсидатель КПД „Дюра Киш” и ище дзепоєдни члени дружтва. Манько додава же порадзене же би на єшень ознова у Руским доме бул отримани „Базар здравя”. Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО

Шидянє контроловали здравє

24. ЮЛИЙ 2015.

NA[O MESTA

СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ ВЕРБАС

ЄДНО З НАЙКРАТШИХ ЗАШЕДАНЬОХ Прешлого тижня у Вербаше отримана 19. схадзка локалного парламенту, хтора з найвекшей часци була пошвецена роздвойованю Явного комуналного подприємства „Стандард” на два подприємства. Одборнїки розпатрали предлоги одлукох о пременки сновательного акту ЯКП „Стандард”, о вименкох и дополнєньох Одлуки о снованю ЯКП „Комуналац” и предкладанє Ришеня о даваню согласносци на Статут ЯКП „Комуналац”, а дньови шор дополнєни зоз Предкладаньом ришеня о розришеню предсидателя и члена Надпатраюцого одбору ЯКП „Стандард” у Вербаше и Предкладаньом ришеня о менованю предсидателя и члена Надпатраюцого одбору ЯКП „Стандард”. На функциї предсидателя задзековал Драґан Михайлович и меновани Божидар Перович, док на функциї члена задзековала Стана Зекич а заменєла ю Весна Дїлас.

ЯВНИ ПРЕВОЖНЇК „ПУТОКАЗ”

ОД СЕПТЕМБРА ЛИНИЯ И ДО ВЕРБАСУ Явни превознїк котри превожи путнїкох на териториї општини Кула, успи-

док воженя „Путоказу”. Єст и новина, будзе отворена линия до Вербасу, на-

Рускинї руководза зоз „Путоказом”: Стоянка Боґовачки Гопцупова и Єлена Чордаш Медоєвич

Вельки пременки у ЯКП „Стандарду”

Попри тим, СО Вербас прилапела и предкладанє ришеня о розришеню окончователя длужносци директора и менованю нового о.д. директора ЯКП „Стандард”. Понеже Иґор Шкундрич задзековал на функцию о.д. директора „Стандарду”, на тоту функцию меновани Драґан Михайлович. На предкладанє Комисиї за кадрово, административни питаня и роботни одношеня, Бранка Тадич розришена длужносци члена Совиту за финансиї, буджет и привреду, а менована Валентина Милоєвич. Схадзка локалного парламенту тирвала нєполну годзину, бо шицки седем точки дньового шору прилапени швидко, а того лєта вербаски одборнїки буду зашедац ище два раз пре новоосноване ЯКП „Комуналєц” и гашенє ЯП за информованє „Вербас”. А. Маркович 24. ЮЛИЙ 2015.

шно закончел першу сезону. Путнїки, насампредз, школяре, алє и шицки цо путую до општинского места Кула, на станїцох можу достац информациї о тим же яки вязи до Зомбора, Нового Саду и Беоґраду, та и до Врнячкей Банї и Чарней Гори. Тераз, кед школски розпуст, дакус линиї редуковани, та обявюєме пременки. Кажди роботни дзень зоз Руского Керестура до Кули автобус идзе на: – 5,10; 6,20; 6,55; 9,40; 13,10; 16,40; 18,55. Зоз Кули до Керестура идзе на: 6,00; 6,40; 9,25; 12,30; 14,25; 16,30; 18,40. Всоботу, зоз Керестура до Кули идзе на: 6,25; 13,10. Всоботу, зоз Кули до Керестура: 7,00; 14,25. Внєдзелю зоз Керестура до Кули: 13,10. Внєдзелю зоз Кули до Керестура:12,25. Од першого септембра вожи „школски” розпоря-

сампредз пре потреби школярох и занятих. О тим же цо єст нове у „Путоказу” побешедовали зме зоз директорку Стоянку Ботовачки (Гопцупову): – Барз зме задовольни зоз превоженьом путнїкох на териториї општини Кула, окреме з путнїками зоз Руского Керестура. Ми тендер за превоженє путнїкох достали на три роки и думам же зме перши рок одробели барз добре. Алє, о тим найлєпше гуторя путнїки, котри дзечнє полня нашо автобуси и маме информациї же су задовольни – гвари Стоянка. Иншак, „Путоказ” тераз у лєтней сезони и за викенд роби туристични дестинациї у Сербиї и иножестве. Так, Руску матку вожели до Деви (Румуния), а керестурски Дом култури до Словацкей. Превожа и членох спортских клубох – рукометашох, атлетичарох, як и школярох керестурскей ґимназиї, церкви, Картитасу... В. Сеґеди

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА КЕРЕСТУРСКЕ ЯКП „РУСКОМ”

ИНВЕСТИЦИЯ ОДОБРЕНА, ВИТВОРЙОВАНЄ ОД СЕПТЕМБРА

едзи дзепоєднима другима явно-комуналнима подприємствами, Скупштина општини Кула на схадзки 16. юлия прилапела и Звит о дїлованю Явно-комуналного подприємства (ЯКП) „Руском” з Руского Керестура за 2014. рок, дала согласносц на Одлуку о розподзельованю добитку у тим ЯКП, согласносци на вименки и дополнєня Програми дїлованя „Рускому” за тот рок, а на истей схадзки прилапена и Програма хаснованя буджетскей помоци, односно субвенциї „Рускому” з покраїнских и општинских жридлох. Пред одлуками на схадзки СО, шицки спомнути акти розпатрал Надпатраюци одбор „Рускому”, а наймладше ЯКП у кулскей општини (з роботу почало 8. априла 2013. року, од прешлого ше стара и о комуналней дїялносци у сушедним Крущичу), у 2014. року вєдно витворело приходи од 34 милиони 365 839 динари, а розходи були 32 милиони 152 673, так же по закончуюцим рахунку витворени добиток 2 милиони 213 165 динари. Як то по Одлуки Надпатраюцого одбору „Рускому”, та потим и согласносци СО, 20 одсто добитку – 442 633 динари будзе уплацени сновательови – Општини Кула, а остаток будзе унапрямени на порядне дїлованє „Рускому”. Спомнута субвенция „Рускому” 13 милиони 700 000 динари, а слово о средствох хтори достати од Покраїни и Општини Кула. На конкурсу Покраїнского секретарияту за польо-

привреду, водопривреду и лєсарство Општини Кула одобрени 10 милиони 536 000 динари за виробок построєня за дезинфикованє води за пице з мишаним дезинфикантом випродукованим з процесом електролизи водовей розпущенїни солї на жридлу водоводу у Керестуре, односно за набавянє ткв. хлороґен- построєня. Окрем з Покраїни, у тей инвестициї з 20 одсто, односно зоз 2 милиони 534 000 динарами участвує и Општина Кула, а обовязка „Рускому” будзе виплациц ПДВ.

На конкурс за явни роботи ЯКП „Руском” того року конкуровал за осем роботнїкох, дзе би роботу на три мешаци достали 5 нєзаняти особи з трецим и штвартим ступньом образованя, як и три особи з почежкосцами у розвою. Троме роботнїки би прейґ явних роботох робели у Крущичу, а пейцме у Керестуре.

Одобрени средства за построєня дезинфикованя води за пице

– Слово о апаратури хтора сама прави натриюмхипохлорид и сама го, автоматски, дозирує до водоводу на основи трошеня у одредзеним чаше. Система будзе провадзиц штири студнї прейґ фреквентного реґулатора, хтори контролує трошенє води зоз студньох, и периодично будзе додавац хлор, кельо то потребне. З тим

ВИКЛЮЧОВАНЄ ВОДИ ЗНОВА У СЕПТЕМБРУ Длуство за потрошену воду и вивоженє шмеца проблем з хторим ше керестурске ЯКП „пасує” од початку роботи. Окрем меншей часци нового, углавном то нашлїдзене длуство од комуналних дїлносцох месних заєднїцох у Керестуре и Крущичу, так же у тим мешацу то було вєдно коло 6 милиони динари, дзе Керестурци за воду длужни вецей як 5 милиони динари. Єст длуства и коло 200 000 динари, з дзепоєднима поєдинцами, лєбо власнїками фирмох поподписовани контракти о репрограми длуства, длужнїком ше поряднє посила опомнуца, було аж и виключованя води, а директор „Рускому” Иґор Фейди надпомина длужнїком же би почитовали подписани контракти о виплацованю старого длуства, понеже ше после 20. септембра знова будзе виключовац воду вельким длужнїком.

10 РУСКЕ СЛОВО

КОНКУРОВАЛИ ЗА ОСЕМ РОБОТНЇКОХ

то будзе точно, автоматски реґуловане, а самим тим будзе реґуловане и трошенє струї – гварел директор „Рускому” Иґор Фейди и додал же и у прешлей габи горучави, а и у терашнєй, подмирйованє з воду у Керестуре порядне и нормалне. Тераз то коло 900 кубики води дньово, цо у гранїцох нормалного, понеже ше, зависно од часци рока, дньове трошенє води руша од 500 до 1 100 кубики дньово. На основи планованей динамики, того тижня мал буц подписани контракт о хаснованю тей субвенциї медзи предсидательом Општини Кула Драґаном Трифуновичом и директором „Рускому”. Ушлїдзи розписованє и процедура явней набавки та, як гварел Фейди, мож обчековац же до конца септембра будзе познати и виводзач роботох за поставянє спомнутей апаратури, з тим же инвестиция ма буц сполнєта до конца того рока.■ М. Зазуляк 24. ЮЛИЙ 2015.

NA[O MESTA ТОГО ВИКЕНДУ ПИЯТА АКЦИЯ „ДАЙ И ТУ СВОЮ РУКУ”

ДВАСТО ВОЛОНТЕРЕ У КОЦУРЕ Того пиятку у Коцуре почина акция „Дай и ти свою руку”, котра будзе тирвац по нєдзелю. Орґанизує ю Младежске здруженє „КУМ”, а приявени коло 200 учашнїки з цалей Сербиї. Змесцени буду по обисцох учашнїкох и других Коцурцох котри ше приявели же приму волонтерох на спанє. Акция будзе шветочно отворена на пияток, 24. юлия, на 19 годзин у Доме култури, по приходу и змесценю шицких приявених учашнїкох, а перши дзень планована розвага, з наступом трох бендох на лєтнєй бини. Госцох буду забавяц

бенди „Direct drive ” зоз Зренянину, „High walk” зоз Кули и коцурски „Demigod”. На соботу, 25. юлия будзе роботна часц акциї, преподаваня, креативни и спортски активносци, як и турнир у фодбалу и ноцне купанє на базену у Вербаше. На нєдзелю будзе Служба Божа у грекокатолїцкей церкви, а друженє и розвага на „Пелетовим салашу”. Млади зоз коцурского здруженя „КУМ” за шицких учашнїкох пририхтали рижни нєсподзиваня у котрих шицки вєдно буду уживац на тогорочней Акциї. З. Колєсар

ОШ „БРАТСТВО-ЄДИНСТВО” У КОЦУРЕ

КОЦУРСКИ КАРИТАС

„НАШО АНГЕЛИ” НАЩИВЕЛИ КУЛПИН

Дзеци зоз окремнима потребами зоз коцурского Каритасу внєдзелю, 19. юлия, нащивели здруженє „Облапянє” зоз Кулпину котре тиж зазберує дзеци зоз окремнима потребами. Домашнї зоз Кулпину орґанизовали интересантну програму на котрей ше домашнї и госци упознали, черали искуства и на фодбалским стадионє бавели фодбалске змаганє. „Нашо ангели” зоз коцурского Каритасу були дакус лєпши и победзели домашню екипу зоз Кулпину. Предсидателька здруженя „Нашо ангели” Марґарета Фаркаш подзековала шицким котри помогли здруженю же би пошли до госцох. З. К. IN MEMORIAM

ИРИНА КОЛОШНЯЇ (1955–2015)

Волонтере робя по велькей пекоти

ПРАВИ ШЕ ЛЄТНЮ УЧАЛЬНЮ И ОГРАДУ Пондзелок у Основней школи „Братство-єдинство” у Коцуре почала вибудов лєтней учальнї и огради, а робота би требала буц закончена до пиятку, кед будзе и шветочно отворена. Средства достати прейґ паноца Александра Суботина и Євангелистичней церкви и зоз Голандиї. Коло учальнї волонтере направя и столи зоз старих цеглох и лавочки. За саме монтиранє лєтнєй учальнї задлужене специялизоване подприємство за монтажни обєкти „Форма натурале” зоз Латярку. За отверанє наявена интересантна програма. З. К. 24. ЮЛИЙ 2015.

По краткей и чежкей хороти, у 61. року умарла Ирина Колошняї, народзена Балїнт, длугорочна лекторка Програми на руским язику Радио Нового Саду. Народзена є 1955. року у Руским Керестуре. Основну школу закончела у Кули, ґимназию у Руским Керестуре, а дипломовала на Катедри за руски язик и литературу Филозофского факултета у Новим Садзе. У Радио Новим Садзе Ирина Иня Колошняї почала робиц гонорарно, єден час робела и у Рускей редакциї Телевизиї Нови Сад, a найвекшу часц роботного вику препровадзела у Рускей редакциї Радия, дзе була занята од 1979. року. Ирина Колошняї похована штварток, 10. юлия у Руским Керестуре. ртв

РУСКЕ СЛОВО 11

ЕКОНОМИЯ ВИБУДОВ ХЛАДЗАЛЬНЇ У БАЧИНЦОХ

ПОГОН ЗА КОНЗЕРВОВАНЄ ПОЖИВИ Компания „Елит Срим”, власнїка Деяна Лямковича з Беоґраду, почала вибудов хладзальнї у Бачинцох, а у планє и вибудов погону за конзервованє поживи. Инвестиция вредна 1,2 милиони еври, а на початку обезпечени 10 роботни места. Док прероби и погон за конзервованє, роботу достаню 25 до 30 роботнїки. Як гварел, Лямкович ше за Бачинци опредзелєл пре квалификовану роботну моц и добри транспортни вязи, алє и прето же локална самоуправа швидко обезпечела потребни дозволи. Будовалїще новей фабрики тих дньох нащивели и предсидатель Општини Шид Никола Васич и предсидатель Скупштини општини Шид др Бранислав Маукович. Вл. Дї.

УШОРЙОВАНЄ ЛЄТНЕЙ БИНИ У КОЦУРЕ

Деян Лямкович похвалєл локалну самоуправу же швидко обезпечела потребни дозволи

РУСКИ КЕРЕСТУР

УШОРМЕ ТОТО ЦО НАМ ЗАВАДЗА Прешлого тижня почало оправянє лєтнєй бини на коцурским пияцу, коло Дому култури, а єдну часц трошкох виплаца млади з коцурского Здруженя „КУМ”, з пенєжу хтори достали по проєкту. За реконструкцию цалей бини потребни милион и пол динари‚ а Здруженє „КУМ” од Фондациї „Траґ” з Лєтнїковец на базену будзе готови по септембер

НА БАЗЕНУ ПРАВЯ ЛЄТНЇКОВЕЦ

Оправяло ше найочкодаванши часци бини

Беоґраду достало 328 тисячи динари, на основи проєкту „Ушорюєм тото цо ми завадза, пре красши Коцур и швет”. З того пенєжу млади з „КУМ” буду финансовац оправянє найочкодованшей часци бини, а другу часц пенєжу планую вихасновац за орґанизованє єдней роботнї и правенє атлетскей дражки на коцурским беґелю. Перша фаза реконструкциї бини мала би буц закончена по 24. юлий‚ по початок Акциї „Дай и ти свою руку”, хтору орґанизує спомнуте здруженє. З. К.

12 РУСКЕ СЛОВО

Пред даскельома мешацами почала вибудов лєтнїковца коло керестурского базену, хтори би мал буц закончени до септембра, а задумане же би тот обєкт бул отвореного типу. Инициятор и финансиєр проєкта будованя лєтнїковцу то Ротари клуб зоз Кули у сотруднїцтве зоз Здруженьом рибарох „Коляк”. Прешлого тижня на керестурским базену ше зишли векшина членох Клубу зоз предсидательом „Коляку”, Янком Джуджаром, же би видзели як напредую роботи. Як гварел член Ротари клубу, Керестурец Михайло Тиркайла, Клуб до вибудови того обєкта уложел, односно подаровал 56 000 динари, а затераз положена основна конструкция, цо поробели члени „Коляку”, а остаток средствох – за закрице и лавочки, мала би уплациц Месна заєднїца, та роботи на лєтнїковцу буду финализовани док лєгню пенєжи. Нововибрани предсидатель Ротари клубу Кула Ґоран Радонїч гварел же Клуб, у сотруднїцтве з „Коляком”, у септембру орґанизує змаганє у лапаню рибох, та ше наздаваю же по тамаль лєтнїковец уж будзе закончени. С. Надь 24. ЮЛИЙ 2015.

ЕКОНОМИЯ ОГНЬОГАСЦИ У НОВИМ ОРАХОВЕ

ПОЧАЛА СЕЗОНА БОСТАНУ У ДЮРДЬОВЕ

ТРИ ИНТЕРВЕНЦИЇ У ЄДНИМ ДНЮ У Новим Орахове под час жатви Добродзечне огньогасне дружтво „Факля” було нєпреривно дежурне. Жатва закончена концом прешлого тижня, а огньогасци под час жатви три раз поволани же би интервеновали, и шицки три поволанки були у єдним дню. Перша поволанка сцигла вчас рано. Доявене же обачени густи дим у хотаре ґу Ґунарошу. Огньогасци вишли до хотара, алє нє видзели нїяки дим. Обишли цалу часц хотара, консултовали ше зоз Општинским штабом у Бачкей Тополї, и вец ше врацели назад до валалу. Коло поладня огньогасцох знова волали же гори огень. На парцели од даскельо гектарох жеми трактор пре совал сламу, и найвироятнєйше од жирячки, лапела ше слама. Огньогасци зоз Орахова перши вишли на польо, и почали гашиц огень. Ґу нїм ше приключели огньогасци зоз Бачкей Тополї, и огень швидко загашени. Погорело дас два гектари слами.

Новоораховски огньогасци после интервенцийох

Лєм цо ше врацели назад, сцигла поволанка зоз торньошского хотару – горела табла жита. Огень ше, найвироятнєйше запалєл од искри, понеже огень рушел од бандери, котра доконца и згорела. Тиж, так и дроти ше потаргали и спадли на жем, та грожело вельке нєще сце. Новоораховчанє швидко интервеновали и ище раз були успишни. На концу, за свойо анґажованє, швидки и ефикасни интервенциї, до ста ли припознанє од Општинского штабу процивогньовей защити у Бачкей Тополї. Лю. Рац 24. ЮЛИЙ 2015.

На дюрдьовским пияцу ґереґох

ҐЕРЕҐИ МЕНШИ, АЛЄ СЛАДКИ Прешлого тижня у центру Дюрдьова польопривреднїки почали предавац познати дюрдьовски продукт – ґереґи. У зависносци од квалитету и велькосци ґереґох, ґереґи навелько ше предаваю спод 20 динари по килограму, а цена намало спод 10 динари. Но, и того року у дюрдьовским хотаре єст мало бостану, а причини такей малей продукциї, насампредз, економскей природи. Главна причина то же нова технолоґия продукциї бостану вимага вельки финансийни укладаня, та ше прето векшина дюрдьовских парастох одлучує за продукцию других польопривредних културох. У прешлосци дюрдьовски бостан ше предавало ширцом дакедишнєй Югославиї, мед зитим нєшка тарґовище вельо менше, та гоч бо стан и добре зродзи, цени нїзки, а уложени средства чежко врациц. Медзи иншим, проблем у пласману то и числени вельки маркети,

хтори през цали рок увожа и ґереґи и динї, и предаваю их по релативно вигодней цени. Гоч обставини за продукцию ґереґох и диньох нє барз вигодни ище вше єст парастох хтори ше з ню занїмаю, а як гваря то прето же ище вше єст купцох хтори глєдаю и знаю вибрац квалитетни и сладки ґереґи. Так, продуковательом хторим бо стан длугорочна фамелийна традиция купци часто приходза дому. Заш лєм, зоз зявньом першого тогорочного дюрдьовского бостану, зявели ше и рижни накупци хтори купую ґереґи навелько, а потим предаваю по городох и валалох ширцом Войводини по релативно нїзких ценох. Становиско фаховцох же тогорочни род бостану нє подли, алє анї нє окреме добри. Пре сушни рок нє було охореня, алє пре мале количество дижджу, ґереґи вельо менши. М. Рамач

РУСКЕ СЛОВО 13

КУЛТУРА И ПРОСВИТА НОВИ КНЇЖКИ

БОЛЬ У НИЯНСОХ (Агнета Бучко Папгаргаї „Осце и черешнї”, НВУ „Руске слово”, Нови Сад, 2015)

найновшей кнїжки поезиї Агнети Бучко Папгаргаї „Осце и черешнї” смуток присутни скоро у каждей писнї, комплетна збирка преткана зоз смутком преходно сци, краткого тирваня и вичней загадки васиони, прецо зме ту, прецо так кратко, прецо церпиме боль, чом нас живот болї, чи боль и сущносц того живота. Алє у єй стихох присутне и становиско же нїч на тим швеце нє даремне, та анї єднодньови лєт мотиля, анї квиток у полю, анї шпиванка цверчка, чи соловея. Шицко то краса того швета, тей планети, того ту живота, як у думки Достоєвского же „краса виратує швет”, бо людзе у краси подсвидомо глєдаю и доброту, а у уметносци обєдинєни и краса и доброта. Поетесово дожице природи и швета нє лєм визуалне, алє и тактилне, бо тактилна краса глїбша як визуална. Єй думки, способ виражованя у векшини стихох у технїки нукашнього монолоґу, сучасни, нови и швижи слики, хаснує єден специфични випосцени язик и нєзвичайну метафорику, а писню вше закончує зоз поенту. Поетеса обачує, чувствує и дочаровює читачови як слику, так и емоцию, алє часто поставя и питанє, реторичне питанє (Хто нарисовал квет/ же би ше розлївал як нєбо?/ Хто гварел же єст лєпшого спинаня/ ґу белавидлу?/ Хто ше, з ким и по чим препознава?/ Чи дакеди за живота дошол до нїх мой дих?/ О, Боже чи нас запаметаю?/ Цо пожадац у єдним нєбесним паданю?/ Нє знам чи ше радовац тому стретнуцу, чи оплаковац и пад и жаданє?) хторе роздумованє о чловеческим смислу иснованя у безконєчносци простора и часу. Єй слики и думки глїбоко импресионистични, виприповедани скрити, поциснути памятки, интимни нукашнї любовни трепеценя поетесовей души, вона у тей збирки поезиї вишпива одисею власного живота, бо кажди живот єдна файта одисеї. З часу на час на поверхносц виплїва подсвидомосц, алє и єдна файта духовней авантури власней души. Єй поезия як вишивка на хторей рижни мотиви и рижни фарби, ниянси чувствох розпрестарти як у дугових фарбох, а окремна краса метафорики, як у стихох так и у наслове збирки „Осце и черешнї”, бо живот окрем краси черешнї у себе ноши и джобацосц осца. Черешня краса живота, у квету и у сладким дозретим плоду – цо символ живота, (плод и нашенє), вона и наш кревоцек, а реалносц того живота то осце хторе джобе, то людски войни и нєпорозуменя, то нємоц комуникациї, краткосц

14 РУСКЕ СЛОВО

тирваня, церпенє, боль пре любов, пре розходзенє, пре памятки хтори зоз собу влєчеме. Дзе шицко тото нєстава, чи можебуц заш лєм дзешка остава, та гоч и лєм у власним здогадованю – на паперу. Поетеса вишпива писнї квецу, белавому лєновому квету, бо квет совершена форма у природи. До єй рускей керпарки уткани шицки гевти нєважни польово травки и коровча хтори исную попри нас, и на витре живота згинаю свойо терхи, свойо болї, свою красу живота. Вишпива прекрасни писнї о старосци, яки ридки у рускей литератури, дзе краса вибива нє звонка, алє зоднука, дзе ше чувствує дозретосц, полноту живота, вистатосц, алє и радосц дожитого искуства, гоч власи стрибло, стрибло заш лєм племенїти метал, а животне искуство драгоцине. Стихи пошвеци и братови, хторого оплакує, а оплакац нє може, бо брат занавше брат, та би му шестра и зоз свойого живота дала, лєм кед би могла. Ту поетесов смуток сцигує по свой крешендо, а вец ше сцихшує у каждодньовим тирваню, у каждодньовим путованю през живот ґу свойому улїву. Агнета свойо писнї часто пише як асоциятивни ланєц сликох у котрим власне искуство поетеси дзвигнуте на еґзистенцийни общи уровень, при чим лирски субєкт скоро вше у траґичним положеню. Поетесово стихи преткани зоз смутком, жальом, меланхолию, больом и вичним церпеньом, пре осаменосц, преходносц и спознанє же живот тирва кратко, пребарз кратко, як у думки Неманї Митровича, хтори у своїх приповедкох написал же „Живот кратки, прекратки. Нє лєм за ученє. Цали є нєдостаточни аж и за одпитованє зоз того швета.” У шветовей литератури поезия Агнети Бучко Папгаргаї на шлїду литературних проседеох Ани Ахматовей и Марини Цветаєвей, а у рускей литератури вона твардо стої помедзи оптимистичну и полну живота Ирину Гарди Ковачевич и меланхоличну Наталию Канюх. Агнета зоз свою поезию болю и смутку, хтори у руским язику хлопского роду, дала риси женскей сензибилносци, а Иво Андрич гварел же „Живот як чудо, нєпреривно ше троши и осипує, а заш лєм тирва и стої твардо” – так як и Агнетова поезия у рускей литератури и то нє лєм зоз тоту найновшу збирку поезиї. ■ Олена Планчак-Сакач 24. ЮЛИЙ 2015.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА БИКИЧАНЄ БУЛИ НА ГОСЦОВАНЮ У ПОЛЬСКЕЙ

УДАТНИ НАСТУП НА „ЛЕМКОВСКЕЙ ВАТРИ” Прешлого тижня Културно -просвитне дружтво „Иван Котляревски” з Бикичу госцовало у Польскей на 33. Фестивалу „Лемковска ватра”

икичанє першираз участвовали на спомнутим Фестивалу, а на драгу длугу коло 700 километри, рушели ище штварток. По словох Деяна Бобаля, предсидателя КПД „Иван Котляревски” пияток були у Бардейове, дзе ше стретли зоз товаришами з того места зоз хторима маю длугорочни взаємни вязи. Потим одпутовали до Польскей, а були змесцени у варошу Уще Горлїцке. Всоботу пред програму зоз Парастосом оддата почесц виселєним Лемком у операциї Висла 1947. року, дзе були присутни представителє делеґацийох партнерских орґанизацийох Здруженя Лемкох зоз Ґорлицох. Бикичанє перши наступ на Фестивалу мали всоботу на хторим участвовали попри домашнїх ансамблох зоз Польскей, и ансамбли зоз України и Словацкей. Сримци ше представели у полгодзиновим блоку, а зменьовали ше танци и шпиванки. Тиж удатни наступ мали и внєдзелю. Танєчнїки ше указали зоз танцами: Руски танци, Коло-

ОКРУГЛИ СТОЛ Всоботу вечар на „Ватри” отримани округли стол на тему „Политичне русинство у штреднєй Европи, пошлїдки и чкоди”. На округлим столє участвовали др Боґдан Галчак, др Иван Щерба, Боґдан Сяткивски и Велимир Паплацко. На тим округлим столє, хтори провадзели вецей як сто нащивителє, медзи котрима були священїки обидвох обрядох, основне заключенє сходу, хтори тоту подїю спатрел историйно, же лєпша перспектива Лемкох, Русинох, Українцох будзе у тим кед до будучносци буду крачац вєдно. Тота драга можлїва лєм зоз частейшима розгварками. Идуцого року феномен русинства ше спатри зоз социолоґийного боку. В. П.

24. ЮЛИЙ 2015.

мийка, Баришевска полка и Гопак, як и зоз танцами зоз Сербиї, хореоґрафа Борислава Барни. За добру шпиванку була задлужена Мишана шпивацка ґрупа хтора ше представела з 10 шпиванками, а тиж замерковани наступ мал и дует Драґана Ґлувня Бабич и Драґица Романяк хтори одшпивали шпиванку „Тиха вода”. Тогорочни Фестивал провадзело вельке число як домашнєй публики, так и зоз сушедних жемох, алє и делеґациї Лемкох зоз Канади и ЗАД. Окреме вельки аплауз достали Бикичанє, хтори першираз наступели на „Лемковскей ватри”. Бикичанє внєдзелю рано були на Служби Божей хтору служели домашнї парох и наш паноцец о. Владимир Еделински Миколка, беркасовски парох. З Бикичанями у Польскей бул и Велимир Паплацко, подпредсидатель Союзу Руснацох Українцох Сербиї, а спред локалней самоуправи у Шидзе Ромко Папуґа, началнїк општинскей управи. Деян Бобаль гвари же ше Бикичанє дому врацели полни упечаткох зоз госцованя и приєму у Польскей.■ Вл. Дїтко

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ПЛАСМАН НАШИХ ШПИВАЦКИХ ҐРУПОХ НА ФЕСТИВАЛ ФОЛКЛОРНИХ ТРА ДИЦИЙОХ ВОЙВОДИНИ

НА НАЙВИСШЕЙ СМОТРИ АНСАМБЛИ ЗОЗ ПЕЙЦОХ НАШИХ МЕСТОХ Прешлого тижня обявени резултати змаганя на Зонскей смотри музично-фолклорней творчосци у обласци народней традициї хтора була у Червинки, и на Фестивал фолклорних традицийох Войводини з тей Смотри пласовали ше три нашо КУД и Дом култури Руски Керестур.

Зоз по двома и трома рускима народнима шпиванками на найвисшей смотри з обласци народней традициї у Войводини буду участвовац Женска шпивацка ґрупа КУД „Жатва” зоз Коцура, Женска шпивацка ґрупа КУД „Петро Кузмяк” з Нового Орахова и Женска шпивацка ґрупа РКУД „Др Гавриїл Костельник” зоз Кули. Дом култури Руски Керестур будзе участвовац зоз шпиванками трох шпивацких ґрупох – Дзивоцкей, Женскей и Хлопскей, потим з Тамбуровим оркестром, котри виводзи Венчик руских шпиванкох и Танєчну ґрупу ветеранох зоз танцом „Вербунґ на Горнїци”. Ище скорей обявене же ше зоз Зонскей смотри у Печинцох на спомнути фестивал пласовали и два шпивацки ґрупи КУД „Дюра Киш” зоз Шиду – Мишана старша и Мишана младша шпивацка ґрупа, так же на Фестивалу участвую аматере аж зоз пейцох наших местох. Фестивал фолклорних традицийох Войводини будзе отримани 27. и 28. септембра у Вербаше. М. З.

У КУЛСКЕЙ ОПШТИНИ

ЗМАГАЛИ ШЕ И ПОДОБОВО УМЕТНЇКИ Попри змаганя аматерох з местох кулскей општини у музично-фолклорней, театралней, рецитаторскей, кулска општина, односно єй Културно-просвитна заєднїца поряднє орґанизує и змаганє подобових уметнїкох, цо доказ же и у тей обласци єст надосц творительох. Перши крочай у їх представяню и ширшей публики и медзи собу то Општинска смотра подобових творительох, хтора того року отримана 13. юлия у Ґалериї Културного центру у Кули, а з двома роботами на Смотри-вистави участвовали 17 уметнїки рижних ґенерацийох з местох кулскей општини. Малюнки, скулптури и роботи з других формох подобового виражованя оценьовала академска малярка зоз Зомбору Татяна Димитриєвич, котра за дальше змаганє, за Зонску смотру, вибрала тринацецерих, односно тринац роботи. Вистава и надалєй отворена за нащивительох, а кажди рок Општинску смотру провадзи и окремни пригодни каталоґ. Медзи учашнїками Зонскей смотри подобових творительох зоз своїма роботами буду и Амалия Ковач зоз Кули, з малюнком „Танєц”, Янко Бики з Руского Керестура, з малюнком „Мой салаш” и Зорица Рац зоз Кули, з малюнком „Салаш”.

16 РУСКЕ СЛОВО

На Зонску смотру з по єдну роботу ше пласовали и Милядин Шлюкич зоз Сивцу, односно Братислави, Славица Митрич зоз Крущичу, Марґита Фирснер зоз Кули, Вера Беґович з Червинки, Станиє Вукович зоз Кули, Йосип Клер з Червинки, Зорица Медич з Червинки, Тимон Томи Тамаш зоз Кули, Драґиша Дюричич з Червинки и Снежана Давидович зоз Кули. Зонска смотра подобових творительох би мала буц отримана початком октобра, тиж у Ґалериї Културного центру у Кули. М. Зазуляк 24. ЮЛИЙ 2015.

НАША ТЕМА: ДЗЕЦИ И ЕМИСИЇ ЗА НЇХ ROK XIV ^ISLO 7

ВИРТУАЛНИ ШВЕТ,

НАСИЛСТВО И МАҐИЯ

основни мотив велїх рисованих филмох, и то по думаню психолоґох нє проблем, проблем тот же насилство над другима нє виволує нїяки пошлїдки. Дзеци найволя рисовани филми, а просеково на дзень опрез телевизора препровадза три до штири годзини. Но, тото цо покус застарує то лоньски виглєдованя Здруженя новинарох Сербиї и Уницефа же нашо дзеци окрем рисованих филмох патра и други емисиї хтори нє за їх возрост, а о тим мало хто дзба. О тим цо указали виглєдованя и як ше нашо новинаре знаходза док рихтаю емисиї за дзеци, будзе найвецей слова у нашим Додатку.

Число пририхтала и ушорела: Славица Фейса, фотомонтажа: Лю. Ц.

решли тоти часи кед ґенерациї дзецох одрастали з идолами дакедишнїх дзецинских емисийох по хторих ше и нєшка спомина Бранка Коцкицу, Любивоя Ршумовича и велїх других. Нєшкайши дзеци нє чекаю рисовани филм пред вечаром на седем и петнац, бо на репертоару през цали дзень можу виберац цо буду патриц на даскелїх кабловских, сателитских и домашнїх програмох. Вони ше нє идентификую зоз Томом и Джерийом або Попайом, їх места заменєли други юнаки хторим дзекеди чежко вигвариц мена: Наруто, Твайлат Спаркл, Юко, Мо, Патрик... Борба зоз страшидлами з помоцу маґиї –

24. ЮЛИЙ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 17

НАША ТЕМА: ДЗЕЦИ И ЕМИСИЇ ЗА НЇХ

ДОМ И ФАМЕЛИЯ ШЛЇДОМ АНАЛИЗИ ТЕЛЕВИЗИЙНИХ ПРОГРАМОХ ЗА ДЗЕЦИ

ЦО ДЗЕЦИ ПАТРА? Векшина дзецох у нашей жеми часто патри телевизию, алє нє провадза лєм дзецински програми. Їх родичом нєнательо бриґа цо патра, а указало ше же насилство барз заступене у рисованих филмох. На тото, алє и вельо друге, указала Анализа телевизийних програмох за дзеци Здруженя новинарох Сербиї и Уницефа анализу влонї облапени два явни сервиси – Радио телевизия Сербиї и Радио телевизия Войводини, зоз по двома програмами, як и комерциялни емитере: Перша, Б 92, Пинк, Happy, i Happy Kids, и кабловски програми: Minimaks, Ultra i Mini Ultra. Дзеци виявели же програми хтори им понукнути – лїхи, та прето патра, Animal planet, History channel, Discovery и спортски канали. Медзитим, резултати указую же велї дзеци патра и таки емисиї хтори нє за їх возрост, алє су на тото примушени, бо исте патра и одрoснути у їх обисцу. У анализи наведзене же ше тото одноши на емисиї хтори забавного характеру, музични емисиї, змаганя, квизи и домашнї и странски бавени сериї.

дох часто патра на телевизиї тото цо и одроснути у обисцу за розлику од дзецох хтори жию у варошу, а у резултатох виглєдованя наведзене же ту остава отворене питанє – прецо то так? Чи таки резултати прето же ше менєй понука културни, забавни, спортски и други змисти у тих штредкох, чи слово о меншей свидомосци родичох о уплїву телевизиї на дзеци и їх „розуменє швета” коло себе. НАЙПОПУЛАРНЄЙШИ СУНДЄР БОБ

Дзеци найволя рисовани филми, а найпопуларнєйши тоти цо ше приказую на телевизиї Б 92 – Сундєр Боб Коцкалоне, Штрумфи, Пинґвини зоз Мадаґаскару, Кунґ Фу Панда. Верим же би ше до тей ґрупи рисованих филмох нєшка придружели и други, як цо, наприклад „Маша и медведз” хтоРОДИЧИ ЧАСТО НЄЗАИНТЕРЕСОВАНИ ри за кратки час постал барз популарни. И попри тим же их найволя, дзеци надпомиТото цо видно з анализи то же родичи углавним нє провадза цо їх дзеци патра и хтори еми- наю же ше велї рисовани филми часто репризує сиї за дзеци, а хтори нє. Вони виявели же дзе- и же су нє ускладзени з їх возростом, (баржей су ци частейше патра дзецинску програму, а нє присподобени наймладшим дзецом), и прето вошицко шором цо патра и други у обисцу, алє ля патриц сериї хтори за тинейджерох, странпри тим велї родичи давали жадани одвити – на- скей продукциї. У перших шейсцох мешацох прешлого року глашене у анализи УНС и Уницефа. Велї родичи обачели при дзецох же дзецинска програма на националних телевизийох приказани скоро домашнєй продукциї „шкинта” за странску, же 80 тисячи минути дзецинскей програми. На РТС 1 дзецинска програма заступена зоз 1,37 є нєинтересантна, та аж покус и допита. Дзеци з валалох и других штредкох при горо- одсто, друга програма РТС 2 мала скоро штири одсто, на „Першей” було дзецински емисиї менєй од єдного проценту, а на СУЧАСНУ ТЕХНОЛОҐИЮ БИ МОГЛО Пинку лєм 0,03 одсто. Телевизия Б 92 ЛЄПШЕ ВИХАСНОВАЦ мала 6, 25 одсто, а на Hаppy и Hаppy – Чи дзеци у наших школох маю шансу же би наставу провадзели на сучасни способ и же би у настави хаснова- Kids – 17, 5 одсто. Найвекши процент – 65 одсто з цалей ли сучасни наставни средства – укаже час. Знаме же єст вельо младих Руснацох програмерох и ґрафичних дизай- програми за дзеци були рисовани филми. Найзаступенши теми у дзецинских нерох, и у тим ше цешиме, но остава нєясне прецо ше дахто з рускей явносци чи спред институциї нє завжал же би програмох то маґия, трансформация, ше виробело даяки едукативни бависка за дзеци, од най- страшидла, насилство и борба процив младшого возросту та по старших, уключуюци и азбуку и зла. Обачене же єст найменєй дзециносновни поняца у руским язику. То би бул єден барз на- скей програми хтора би обрабяла теми предни крочай у чаше кед технолоґия вшадзи коло нас. о гиґиєни, здравим костираню, або о Єст рижни апликациї, авдио-визуални, креативни, и то здравю, а заключене же часто у рисонє лєм за ученє язика, алє и за рахованє, райзованє, та и ваних филмох доминує насилство, та таки хтори оможлївюю школяром же би сами обдумали презентациї з рижних наставних обласцох – констатує ше и поставя питанє емитерови же хтори його мотив же би промововал Ясмина Дюранїн, редакторка сайта НВУ „Руске слово”. таки змисти.

18 РУСКЕ СЛОВО

24. ЮЛИЙ 2015.

ВАЖНЄЙШИ ДЗЕЦИ ЧИ... Остатнїх мешацох ридко хторе дзецко нє провадзело популарну емисию „Пинково гвиздочки” у хторей ше дзеци змагали хто найлєпше одшпива шпиванку. Тота емисия була барз патрена, и гоч є нє часц спомнутей анализи, и ту ше ище як треба запитац хтори бул мотив емитера кед нїкому нє було важне же дзевецрочне дзивче шпива: „..кажду точку на целу, тей ноци ми побочкай...” (мотив ясни и тим цо нєупутени до теми). Дзеци барз крашнє шпивали, алє наисце интересантне же тоти цо требали розказац цо мож, а цо нє пласовац на телевизиї и на яки способ, на шицко заджмурели. Критика часци явносци же дзеци нє шпиваю дзецински шпиванки, остала у циню спомнутого шоуа, а одвичательних нєт. ЧИ НАШИМ ДЗЕЦОМ ИНТЕРЕСАНТНИ ЕМИСИЇ ЯКИ БУЛИ ПРЕД 30 РОКАМИ? Ридко хто нє запаметал идолох як цо були Раша Попов, Миня Субота, Бранко Коцкица, по хторих запаметани барз удатни дзецински емисиї осемдзешатих рокох. З часу на час вони ше репризую. У обидвох явних сервисох редакторе дзецинских програмох тото нє доживюю як нєдостаток квалитетней програми, алє потребу же би ше новим ґенерацийом представело тото цо було добре зробене у часох за нами, тедишню традицию и културу. Вони тримаю же и нова публика треба же би ше упознала з таким змистами и на єден способ их зачувала од забуца. Тото цо анализа указала то тото же нам барз треба унапредзиц дзецински ТВ програми, же би були сучасни, рижнородни интерактивни и инклузивни. Пенєж главна причина вельо ширшого обсягу домашнєй продукциї, а змисти дзецинских програмох указую же емитере муша буц одвичательнєйши за програми хтори емитую. Указане и тото же найслабша карика дзецинских ТВ програмох то воспитно-образовни потенциял хтори препознаваю и дзеци и їх родичи.■ 24. ЮЛИЙ 2015.

БРИҐИ НА ТЕРЕНУ Руска редакция ТВ Войводини єдна з ридких редакцийох у нашей телевизиї хтора ше стара же би мала програму за наших наймладших патрачох. Емисия „Дзецински швет” ше емитує раз мешачно по пол годзини, каждого першого штвартку у мешацу. Нєшка ю ушорює Гелена Корпаш, а помагаю єй вецей новинарки (Златка Перович, Любица Фечо, Ясмина Таушан...) Емисия мозаїчного характеру, а єй редакторка бешедує о проблемох малих редакцийох. – Нє можеме буц узко унапрямени и старац ше лєм о єдней обласци, єдней емисиї, алє углавним робиме шицки шицко, а то ше вец одражує и на квалитет емисиї. Провадзиме школски и звонкашколски активносци, тематски емисиї у котрих ше звичайно емитую знїмки дзецинских фестивалох и концертох, лєбо дзецинских театралних представох. Добре сотрудзуєме з нашима учительками, як и зоз КУД-ами по наших местох, та ше о шицким догваряме. Емисия за дзеци нє ма вше исту концепцию, но тото цо обачуєм то же вше менєй маме нагоду представиц дзецко хторе ма даяки гоби. Дзеци нажаль за таке вецей нє маю часу. Найвекши проблем тот же єст вше менєй дзеци, та кед су нє з Руского Керестура, Коцура або Дюрдьова, нє знаю бешедовац по руски, и то бриґи з хторима ше зочуєме на терену. Ми провадзиме подїї, а о даякей файти власней продукциї емисийох по руски, думам же нє можем бешедовац, бо то затераз нєможлїве робиц. Препреченє пенєж и вельо „моцнєйшим бавячом” як цо то наша руска редакция – гвари Корпашова.

РУСКЕ СЛОВО 19

НАША ТЕМА: ДЗЕЦИ И ЕМИСИЇ ЗА НЇХ

ДОМ И ФАМЕЛИЯ ШЛЇДОМ АНАЛИЗИ ТЕЛЕВИЗИЙНИХ ПРОГРАМОХ ЗА ДЗЕЦИ

18 РУСКЕ СЛОВО

24. ЮЛИЙ 2015.

РУСКЕ СЛОВО 19

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

женоблоґ Пише: Ясмина ДЮРАНЇН

Фотомонтажа: Лю. Цвеїч

ПЕРШЕ ПОЧИТАЙ ГОРОСКОП

email: jasmina.djuranin@gmail.com

20 РУСКЕ СЛОВО

нам же нєлєгко постац добри у даякей роботи. И же би ше постало добри майстор, и добра шивачка, а и шпивачка – потребне барз вельо. Таланту – гей, дзеки и роботи – гей, а часу – найвецей. Наприклад, и добра кухарка чежко постац. Бо, окрем того же мушиш знац увариц чай и напражиц вайца, требало би звладац и зложенши схопносци у кухнї. То ше одноши, най будзем така шлєбодна, на вас младих хтори сце ище у мацери на ко сту, а нє можеце ше похвалїц зоз бравурами за шпоргетом. Треба ше одшмелїц и почац вариц. То окреме наглашуєм тим хтори роздумую о одаванки, бо знаце як гваря – любов уходзи на уста (дакеди и виходзи, алє лєм кед дацо ґаднє зезнєце). Знаце, моя мац зна увариц баааарз добру юшку. Тоту нєд зельову. А швекра тоти „тижньово” юшки. Док сом их хлїпала думала сом же нїґда нє одкриєм у чим тайна такого смаку, алє то було лєм прето же нам вше смачнєйше єдзенє у люцкого. Но, гваря и же „добра швиня и подли помиї поє”, та бим ту требала дакус розгранїчиц думки. Алє,

най ше кажде найд зе там дзе му одвитує...:) Понеже сом себе вжала же каждей нєд зелї буд зем вариц нєд зельо ву юшку, можем припознац же сом ше дакус вивежбала. А мойо дзеци, нє же ше хвалїм, найволя мамову юшку (нє знам чи їх дзеци буду волїц бабову, чи мамову... гмммм). Прешлого року сом твардо одлучела же до теки за рецепти (прекрасней, од куми сом ю до стала за родзени дзень у першим року малженства), позаписуєм шицки рецепти и кельо сом наварела маджуну за наиходзацу жиму, а кельо фляши парадичанки. Но, того року тото шицко ознова твардо одлучим пописац, бо сом, нормално, забула. Идзем такой. Пририхтованє за жиму сом почала з маджуном и, як права ґаздиня, думала о трох хлопох у обисцу – без 20 килох кайсох би ми нє починац. Купела сом кайси и 10 кили цукру, думаюци же то цалком досц. Того дня шицко рушело наспак... Знаце, кед вам пол планетох у опозициї з другу половку? Е... Пена зоз єдного гарчка закончела за шпоргетом, у другим ми маджун пригорел, у трецей шерпенї ше нє згуснул, а шерпеня у релни ми лєм цо нє прегорела. Мушела сом бежац до дутяну по ище 5 кили цукру, бо нє сцем ридки маджун – алє, нє будзем вельо писац о тим, бо ше розхорим. На концу тей епскей приповедки о маджуну треба знац и тото же сом до стала коло 30 дунци маджуну ґестиньовей фарби, а такого сладкого же ми аж уха закруца. По сле того искуства, пре маджун хтори будзем нарок вариц, мушим саму себе виправиц: Же би ше постало добри майстор, и добра шивачка, а и шпивачка – потребне барз вельо. Таланту – гей, дзеки и роботи – гей, а часу – найвецей. Наприклад и добра кухарка чежко постац. Бо, окрем того же мушиш знац увариц чай и напражиц вайца, требало би звладац и зложенши схопносци у кухнї, а окреме треба мерковац на гороскоп: НЄ ВАР МАДЖУН, КЕД ЦИ ОД РАНА ШИЦКО РУШИ НАСПАК!■ 24. ЮЛИЙ 2015.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ЙОВАНА НОҐАВИЦА ПОБИДНЇЦА ЗА НАЙКРАСШИ ДЗИВОЦКИ ГЛАС НА „ЧЕРВЕНЕЙ РУЖИ”

МУЗИКА ЧАСЦ МОЙОГО ЖИВОТА Традицийну кошарку червених ружох и стилизовану дзивоцку ладу на тогорочним Фестивалу „Червена ружа” освоєла млада шпивачка Йована Ноґавица з Руского Керестура. Гоч на змаганю на найкрасши глас участвовали велї квалитетни вокали, по думаню жирия Йована ше найбаржей визначела, зоз интерпретованьом шпиванки „Весела дзивка”

ована того року закончела основну школу и опредзелєла ше остац у Руским Керестуре, та ше уписала до ґимназиї у Основней и штреднєй школи зоз домом школярох „Петро Кузмяк”. Одмалючка є активна у велїх обласцох: спорту, музики, танцу, з часу на час пише до нашого часопису за младих МАК, а була и барз блїзко же би достала припознанє и награду за школярку ґенерациї. Шпива у Дзивоцкей ґрупи керестурского Дома култури и школским хору, а як нам виволала, банує же нє мала нагоду научиц грац на виолини понеже нєт напрям за тот инструмент у керестурским оддзелєню музичней школи. – Одмалючка сом любела музику. Уж у предшколским возросту сом почала шпивац у хору на „Пупчу”, потим сом дакус направела паузу и вец сом од трецей класи предлужела шпивац, а того року сом прешла ґу старшим, на „Червену ружу”. Покус нєзвичайне за мою ґенерацию же нє любим странски писнї, а гоч шпивам у нашим хору, приватно нє слухам таку музику – гвари Йована. Як гвари, на „Червеней ружи” нє плановала участвовац, алє то випадло цалком спонтано, та анї нє було вельо часу за рихтанє. Того року на змаганю за найкрасши глас участвовали велї млади дзивки и то праве зоз Йовановей ґенерациї. – Мойо пайташки и я шпивали на тогорочним Рочним концерту Дома култури и после того Юлиян Рамач Чамо препомнул же бизме могли шпивац и на „Ружи”. Так ше пайташки почали интересовац, та нагварели и мнє – гвари Йована.

24. ЮЛИЙ 2015.

Гоч участвовала нєплановано и спонтано, по думаню жирия, єй глас ше указал як найкрасши и, попри тим же писня „Весела дзивка” нє у складзе зоз роками 15-рочней дзивки, випадло же тота писня барз одвитує єй фарби гласу. – Щиро, нєсподзивала сом ше же сом освоєла награду за найкрасши дзивоцки глас. Гоч вшелїяк мам слуха, нє сцела сом участвовац у змаганю прето же сом думала же нє мам таки глас же бим победзела. Медзитим, писня ми лєгла понеже ми найбаржей идзе шпивац весели и живши писнї, та думам же ше то так поскладало. На змаганю участвовали велї дзивки котри крашнє шпивали, а мнє ше найбаржей пачела Ивана Малїк зоз Коцура и Марина Роман зоз Руского Керестура – визначує Йована. Кед слово о других активносцох, Йована потераз була успишна и у спорту, як и у школских змаганьох зоз руского и сербского язика. Уж дзевец роки тренира карате, дзе ше ище як мала визначела на велїх змаганьох. Так, участвовала на републичних и покраїнских змаганьох и купох, а пред шейсцома роками освоєла перше место на медзинародним змаганю у Суботици. Окрем на менших змаганьох, Йованов успих у седмей и осмей класи бул перше место на републичним змаганю зоз руского язика, а тиж у седмей и осмей класи завжала други места на републичних змаганьох зоз сербского язика. Як гвари, успих у школи єй барз важни, та ше прето уписала до ґимназиї, после чого би ше любела уписац на правни факултет. Затераз остава активна на шицких польох як и потераз, гвари Йована.■ Сенка Надь

РУСКЕ СЛОВО 21

МОЗАЇК ИВАН КИШ, СТУДЕНТ НА АКАДЕМИЇ

ОД ШЛЇДОХ У БЕТОНУ ПО ЗАМЕРКОВАНУ СКУЛПТУРУ Пише: Mихаил РАМАЧ

Иван Киш зоз Дюрдьова студент трецого року на Академиї уметносцох у Новим Садзе, на Департману подобових уметносцох, напрям – скулпторство, у класи професора Борислава Шупута. Активни є и у малярстве, участвує на подобових колонийох, роботи викладал на рижних виставох, мал самостойну виставу у Заводзе за културу войводянских Руснацох, а у юнию того року достал награду за найлєпши акт у природней велькосци

ерши крочаї ґу уметносци Иван направел ище у дзецинстве. Ище як дзецко ше любел бавиц з рижнима материялами и правиц з нїх предмети. Папер, клайбас, крейдочки и фломастери му були наймилши бависка. – Одмалючка сом любел рисовац. Вельку улогу у моїм подобовим унапрямованю мали мойо дїдо и баба, хтори ми обрацали увагу на розличносц Иван за свойо роботи уж достава награди

22 РУСКЕ СЛОВО

Биста Йованa Йовановичa Змая

формох и велькосцох при рисованю. Кед мойо домашнї дацо будовали, барз сом любел зохабяц шлїди у нєосушеним бетону. Тиж сом ше любел бавиц и зоз остатками будовательного материялу з хторого сом, за себе, муровал рижни мали предмети. Ниа дзе ме то одведло – гвари Иван. Иван ходзел до руского оддзелєня у ОШ „Йован Йованович Змай” у Дюрдьове, цо му нєшка на вельки хасен. Кед пришол час же би вибрал штредню школу одлучел же ше будзе пририхтовац за упис до штреднєй школи за дизайн „Боґдан Шупут” у Новим Садзе, хтору и закончел. По законченю штреднєй школи „Боґдан Шупут”, напрям – ґрафични дизайн и пропаґанда, Иван похопел же го робота у компютерских програмох нє прицагує, алє го цикави ручне творенє.

Роздумуюци о своєй дальшей драги перши вибор му бул Филозофски факултет, а аж познєйше новосадска Академия уметно сцох. НЄ ДОСЦ БУЦ ТАЛАНТОВАНИ – Жадал сом буц уметнїцки критичар, алє уж после першого року на филозофиї сом ше предумал. Понеже Филозофски факултет нєдалєко од Академиї уметно сцох часто сом там заходзел, интересовал ше и розпитовал. Одлучел сом ше уписац на Академию, напрям – малярство, алє ше ми нє удало. Розчаровал сом ше и на кратко забул на уметносц. Медзитим, по сле двох, трох рокох уметносц ше ми ознова почала круциц по глави. У тим чаше сом бул заняти у єдней столарскей роботнї и там сом у паузох часто рисовал по древу. То наисце єдна интере сантна робота, барз ми помогла у живоце, алє сом ше ознова почал рихтац за упис на Академию. Тераз сом ше одлучел за напрям – скулпторство и по спишело ше ми уписац ше – бешедує Киш. НАМАГАНЄ НАГРАД ЗЕНЕ У фебруару того року Иван подаровал дюрдьовскей школи бисту Йована Йовановича Змая, по ким школа до стала назву, а же його робота наисце квалитетна гутори и тото же биста виложена у главним уходзе до школи. У Ґалериї подобовей уметно сци дарунок-збирки Райка Мамузича у Новим Садзе 25. юния отворена Закончуюца вистава роботох студентох штвартого року на Департману подобових уметно сцох у Новим Садзе. На отвераню вистави додзелєни награди найуспишнєйшим студентом того 24. ЮЛИЙ 2015.

МОЗАЇК УМЕТНОСЦОХ

АНТОНИЯ МОНАР И ИВАН БУДИНСКИ ДОСТАЛИ НАГРАДИ ФОНДАЦИЇ „ДРАҐИЦА НИКОЛИЧ”

НАШО АТЛЕТИЧАРЕ МЕДЗИ НАЙЛЄПШИМА ШКОЛЯРАМИ У СЕРБИЇ Атлетичаре Атлетского клубу „Русин”, Антония Монар и Иван Будински з Руского Керестура 14. юлия достали награди и припознаня Фондациї „Драґица Николич”, як побиднїки на Републичним змаганю у атлетики. Награди достали 163-ойо школяре закончуюцих класох основних и штреднїх школох у Сербиї, хтори того року були найлєпши на медзинародних и державних змаганьох у науки, култури и спорту

Департмана школского 2014/2015 року. Наградзени и Иван Киш. До стал награду „Вельки акт”, хтору додзелює Катедра за скулпторство, за комплетни виробок скулптури. Змаганє за виробок скулптури тирвало єден семестер, а участвовали седмеро студенти зоз трецого року. Шицки учашнїки мали исти модел, жену штреднїх рокох, а задаток бул виробиц акт тей жени у природней велько сци у технїки зоз глїну. Того року Иваново роботи тиж могли видзиц и нащивителє Еґзиту, понеже нєдалєко од главней бини були виложени вибрани роботи найлєпших студентох ново садскей Академиї уметно сцох. Иван треба же би ше на єшень уписал на штварти рок Академиї, а гвари же то нє конєц. – Любел бим ше уписац на мастер студиї у Варшави, и уж сом почал робиц на тим. Опредзелєл сом ше за Варшаву прето же то єдна з колїскох уметно сци, а тиж и пре малу язичну бариєру – закончує Иван Киш.■ 24. ЮЛИЙ 2015.

а церемониї, отриманей у Палати Сербиї у Беоґрадзе, найлєпшим школяром уручени похвалнїци и лаптопи, а пред тим, за наградзених було орґанизоване и туристичне обиходзенє городу. – Тота награди ми найзначнєйша потераз, прето же наградзене мойо намаганє. Гоч, шицки награди мотивую. Церемония була интересантна, а то и єдно цалком нове искуство, а стретнул сом и велїх старих пайташох и упознал нових – гвари Иван, док ше Антония склада зоз нїм и додава же єй тота награда потвердзенє же ше вредзело цали рок намагац, вредно тренирац, же би посцигла добри резултати. – Окреме сом ше цешела кед на приєму бешедоване о посцигнуцох шицких нас, наградзених школярох, же и Иван и я медзи найлєпшима – гвари Антония, хтора тоту награду достала за завжате перше место у скаканю до висока на Републичним першенстве за школярох основних школох у атлетики, хторе отримане у Новим Садзе у маю того року. На тото змаганє Антония „бежала” зоз Дюрдьова, зоз Републичного змаганя з руского язика, дзе тиж так завжала перше место. Иван наградзени за завжате перше место на истим змаганю у Новим Садзе, алє у руцаню кулї, а награди на церемониї им уручела предсидателька Управного одбору Фондациї Драґица Николич. На приєму бешедовал и предсидатель Сербиї Томислав Николич, министер младежи и спорту Ваня Удовичич и министер просвити, науки и технолоґийного розвою Срдян Вербич. Як гваря млади атлетичаре, найбаржей им останє у паметаню

и тото же упознали наших познатих спортистох, хтори тиж були на шветочносци. Вельку заслугу за посцигнути успихи наших атлетичарох вшелїяк же ма їх тренер Саня Тиркайла, хтора нєдавно и сама од Атлетского союзу достала припознанє за найлєпшого тренера за пионирох за прешли рок. – Вони двойо роками робели на себе, були упарти и тераз су найлєпши у своїх дисциплинох, цо потвердзую и тоти награди, хтори барз значни и за Клуб, за Керестур, алє окреме за нашу Школу, бо су вязани за школски змаганя у атлетики. Иван ше у висших класох баржей фокусовал на трениранє фодбалу, у хторим є тиж так барз

добри, а тераз ше уписал до штреднєй Транспортней школи у Новим Садзе, и ище роздумує зоз хторим спортом ше будзе занїмац. Антония остала у Ґимназиї у Керестуре и виражела жаданє же и надалєй сце тренирац атлетику. Медзитим, ми нє маме адекватни условия за юниорох и питанє як ше то будзе одражовац на єй резултати. Но, шицко можлїве кед єст дзеки и упартосци. Алє, єй будзе вельо чежше, бо ше тераз уж будзе стретац зоз змагательками хтори тренираю у одличних условийох – гвари Тиркайлова и визначує же нашо атлетичаре ище вше тренираю у импровизованих условийох. – Зоз Явним комуналним подприємством „Руском” зме почали правиц нову дражку у лєшику. Медзитим, то розпочате и тераз робота станула. Озда ше уж раз виґура до конца же бизме мали условия за трениранє – наглашує вона. Мая Зазуляк

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ВЛА ДИМИР ДУДАШ, МАЛЯР АМАТЕР З РУСКОГО КЕРЕСТУРА

ТИШЛЇРСКИ АЛАТ ЗАМЕНЄЛ ЗОЗ ЩЕТОЧКУ Пишe: Мария АФИЧ

На нєдавно отриманим „Керестурским сайме” у рамикох Фестивала култури „Червена ружа”, на єдним зоз штандох свойо роботи – малюнки, омальовани тиковки, древени шкатулки, рижни фиґури з ґипсу, викладал и маляр аматер Владимир Дудаш. Керестурци го донєдавна познали як барз доброго майстра столара, тишлїра

ас пред штирома роками зоз спомнутима роботами Владимир ше першираз зявел на истим таким сайме, потим на Дньох паприґи, а викладал и на вистави пошвеценей 100-рочнїци вибудови будин-

24 РУСКЕ СЛОВО

ку школи „Замок”. Поправдзе, ище пред малюнками Владимир почал вифарбйовац векши и менши тиковки хтори зоз супругу Наталию уж роками пестую у своєй загради. Знала о тим єдна членїца Здруженя женох „Байка”, та ше му опитала чи би их виложел на спомнутим Сайме. Так велї дознали и за други Владимирово роботи. – Раз сом обнавял фарби на єдней старей дзивоцкей лади. Вона була префарбена, алє ище було видно шлїди од першей ружованей мустри. Обновел сом ю спатраюци ше на подобни лади, а вец сом почал правиц ладички рижних димензийох и по нїх мальовац квеце, або их прикрашовац зоз другима материялами – памета наш собешеднїк. Питаме ше му же як то же ше влапел до цалком иншакей роботи, понеже є виучени тишлїр, або столар, а шеґертовал у познатим мигелю майстра Владу Миячича, хтори тото ремесло нашлїдзел од свойого оца. 24. ЮЛИЙ 2015.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ – У Миячича сом почал буц и калфа, но нєодлуга ми роботу понукли у кулским подприємстве меблю „Крамер”. Отамаль сом пошол до войска, а кед сом ше врацел, прешол сом робиц до кулскей фирми „Храст”, хтора правела облаки и дзвери. О 10 роки ше тота фирма злучела зоз „Крамером”, та сом там закончел роботу аж по пензию – приповеда наш собешеднїк. ФЛОДЕРОВАЛ КАРСЦЕЛЇ Уж єденац роки Владимир пензионер, алє як зме спомли, робел ище вельо того по валалє. Облюбени гоби му бул и лапанє рибох, а вец пришла хорота, хтора му нєплановано „отворела” нови дзвери. – Поправдзе най повем, я донєдавна анї сам нє знал же бим могол и мальовац. Випадло случайно, кед зме билєли обисце, та сом похасновани фляшки тонерох винєсол до свойого мигелю. З нїх накапкало на ле сонит, а я перше пробовал дацо намальовац з пальцом, а вец и зоз щеточку. Так сом почал мальовац заходи слунка, мертву природу и пейзажи – памета майстор Владо. Гвари же спочатку мальовал же би себе прекрацел час, поготов длуги жимски днї, алє и же би „нє допивал” супруги, а вец почувствовал задовольство хторе го обнїмало. У бешеди дознаваме же уметнїцку руку нєсвидомо „вирабял” и у дакедишнього майстра тишлїра Любу Митьового хторому помагал правиц карсцелї. Теди ше робело у технїки хтора ше вола флодерованє, дзе ше з руку, зоз шпунджию, на поверхно сци карцельох и орма-

КРЕАТИВНОСЦ У ВЛАСНИМ ОБИСЦУ Майстор Владо бул добри и точни у своєй тишлїрскей роботи, мал щесца же ше учел од старих майстрох дзе звладал свойо ремесло. Но, як гвари, нєодлуга пришли нови часи и индустриялизация, та у серийней роботи нє могло буц креативни. Тоту креативносц вец вихасновал у власним обисцу. – До свойого обисца сом шицко справел. Супруга Натала ми помогла кед сом правел шицки облаки и дзвери за нашу хижу. Справел сом и витрини, фотелї, кавчи, столи и карсцелї, орманчики за кухню, та и койдзеяки дробнїци як полїчки, зарамени слики... Обидвойо супружнїки Дудашово оддавна любели и зазберовали стари традицийни предмети – од ладох по годзини, кантички, вишивки и друге цо и нєшка прикрашує їх дом. 24. ЮЛИЙ 2015.

нох, зоз флодером правело рижни цифри. Флодерованє була Владова робота и добре памета же раз вифлодеровал аж 30 карсцелї на дзень. Владимир у тей уметно сци углавним сам виглєдовал – од подлоги, материялу и фарбох по технїку. – Я наисце мало знал о тей роботи, спочатку сом ше сам учел. А вец ми вельо зоз порадами, алє и практично помогол наш познати Керестурец, тиж маляр аматер Янко Бики. Вон малює уж вельо роки и барз ми помогли його совити. През роботу сом мушел вельо учиц и о композициї и о пропорциї, а часто уж кед робота була готова, указало ше же могло и иншак. Потримал ме познєйше и колеґа Дюра Русковски у тим же бим ше з моїма роботами указал и у явносци – гвари Владо.

Ладички прикрашує и з паперовима салветками

ЗАИНТЕРЕСОВАНИ ЗА ДЕКУПАЖ ТЕХНЇКУ Перша подлога за малюнки му бул лесонит хторого мал гоч кельо у своїм мигелю. Пробовал и на платну своєй роботи, док нє дошол до правого малярского платна. Набавял и прави фарби, а барз добре знал зарамовац и платно и готови малюнок, та од своїх роботох дацо и попредал. З часом людзе и наручовали одредзени мотиви, а даскельо малюнки пошли и до швета, до Канади и Французкей. Найчастейше на його малюнкох мотиви хтори характеристични за Керестур (Водица, будинок школи „Замок”, салаши, або даяки валалски пейзаж). – Мальовал сом мертву природу и квеце, а потим сом видзел же ше людзом пачи и дацо з нашей прешлосци, та сом намальовал и старе руске обисце и подобне. Велї ми помагали найсц старину и на фотоґрафийох, у кнїжкох, та сом нє лєм прерисовйовал, алє додавал и робел так як сом задумал – гвари наш собешеднїк. Питаме ше му чи планує предлужиц свой, релативно, нови гоби. – Тераз ме заинтересовала технїка декупаж, кед ше предмети прикрашує зоз паперовима салветками. А кед бешеда о мальованю, чкода же у валалє нє маме даяку подобову секцию як дакеди. Знам же єст велїх аматерох хтори би ше на тот способ и зазберовали, дружтвовали и єдни другим помагали, а велька би помоц була каждому же би могол и напредовац у тей уметносци – заключує наш собешеднїк.■

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НЕВЕНКА БОБАЛЬ З БИКИЧУ, АКТИВИСТКА КУЛТУРИ У ВАЛАЛЄ

З ДОБРУ ДЗЕКУ ШИЦКО МОЖ

Пишe: Владимир ДЇТКО

Гоч ше у живоце зочовала з велїма проблемами, вше крачала напредок. Ношителька є дружтвеного и културного живота у валалє, а сама припознава же потримовка ширшей заєднїци каждому барз потребна. Роками є нєзанята, алє роби цалком инше од того цо дакеди давно робела

ажди дзень Невенки Бобальовей з Бикичу ,,попреплєтани” з обовязками у обисцу, у загради, овоцнїку и култури. Так роками. И вообще нє було лєгко дойсц до нєй за тоту розгварку. Внєдзелю пополадню бул прави час кед ше Невенка могла одпочинуц, та и побешедовац за нашо новини. Бобальова закончела висшу Педаґоґийну академию 1974. року и постала наставнїца биолоґиї. Пошвидко достала роботу у школи у Адашевцох, а годзини дополньовала у тедишнєй Вечаршей школи, або школи за образованє одроснутих. Гвари же єй нє було чежко робиц з дзецми, алє анї з одроснутима. – Паметам же анї теди нє було лєгко дойсц до стаємней роботи и попри тим же були вигоднєйши часи як нєшка. Но, видзи ше ми же ше баржей водзело рахунка о людзох. Року 1983. сом достала роботу у лабораториї тедишнєй фабрики олєю ,,Младосц” дзе сом робела полни 20 роки, потамаль док фабрика 2003. року нє пошла до предликвидациї. После того сом вецей нє була стаємно занята – гвари Невенка.

26 РУСКЕ СЛОВО

И попри тим же єй супруг Стеван робел як новинар у Радио Шиду, пенєжи вше требало, бо требало школовац обидвох синох. Кед старши Деян пошол студирац до Нового Саду, Дарко ище бул у основней школи. Нажаль, Стеван нєспод зивано умар, та Невенка мушела превжац и водзиц роботи у фамелиї. ОД ПРОСВИТИ ПО ПОЛЬОПРИВРЕДУ Бобальово були познати по продукциї капусти, бостану и огуркох, а Невенка знала же ше нє годни унапрямиц лєм на єдну продукцию. Мали и винїцу, а опробовали ше и у продукциї калифорнийских хлїстох. Тота робота нє тирвала длуго, почали продуковац ягоди хтори принєсли зоз Шабцу. Перши роки их продуковали на голей жеми, а познєйше на фолиї. – Кед и младши син Дарко пошол студирац, требало ше бориц за кажди динар. Почали зме продуковац брескинї ,,винїцарки”, а одход на пияц була наша порядна обовязка. Мнє нїч нє було чежко, шицко сом постарчела. Окрем роботи, вше сом нашла часу и за културни и дружтвени живот. Паметам кед зме у дружтве отримовали ,,чаянки” з нагоди Осмого марца, орґанизовали томболи и куповали тото цо було потребне до школи, або до Дому култури. До тих роботох ше уключели и нєвести хтори ше поодавали до Бикичу, а нам ше вше здала помоц младих – приповеда Невенка. 24. ЮЛИЙ 2015.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ А праве културни живот у валалє вше требало отримовац и „ошвижовац”. Наша собешеднїца гвари же вельки порив за роботу у валалє настал 2006. року кед Венямин Бульчик рихтал приказ обичайох рускей свадзби, та поволал и Бикичаньох же би у тим участвовали. Єден час Невенка зазберовала младши жени по валалє же би як актив могли участвовац на спорстких стретнуцох женох, а раз и вони були домашнї. Жени з Бикичу ше уключели до шпивацкей ґрупи у КПД ,,Дюра Киш,” у Шидзе и були членїци дас два роки, а потим у Бикичу основане Здруженє женох ,,Бикичанки” хторе водзела праве Невенка. Културни живот у валалє ше „розмахал”, перше прето же Бикичанє були здружени до секциї хтора була часц КПД ,,Дюра Киш,”, а потим основали и самостойне КПД ,,Иван Котляревски”. ПРОМОЦИЯ РУСКЕЙ ТРАДИЦИЇ И ТВОРЧОСЦИ – Мали зме надосц моци и сцелосци основац дружтво. Кед людзе видзели же знаме робиц, пришли до нас и зоз Беркасова, та и Бачинцох. Но мушим надпомнуц же зме мали и щесца мац малженску пару Драґану и Бояна Бабичових, хтори пришли жиц до Бикичу и такой ше уключели до роботи Дружтва. Драґана почала водзиц шпивацку ґрупу, а Боян нас музично провадзел. Жени ше почали частейше дружиц нє лєм на пробох, алє и на прадкох, вишивали, шпивали... Спочатку зме на рижни етно-манифестациї ношели ручни роботи з орманох наших мацерох и бабох, а вец зме помали почали викладац и тото цо зме сами нашили и навишивали – фартухи, мурово кухарки и подобне. На манифестацийох зме почали преда-

24. ЮЛИЙ 2015.

вац нашо специялитети, та так покус и зарабяли. Були зме и на таких манифе стацийох дзе людзе нїґда анї нє чули за Руснацох, а пачели им ше нашо облєчиво, обичаї, а окреме руски єдла хтори зме пририхтовали и викладали на штандох – памета Невенка. Наша собешеднїца припознава же нє було лєгко вше дома зохабиц роботу, рихтац руски єдла, и путовац. Янко Гнатко, бул вше порихтани одвесц жени дзе требало, а накадзи сцигли ушорйовали штанд же би шицко було на уровню, же би ше Руснацох цо красше представело. Алє як гвари, кед ше дацо люби, вец шицко мож постарчиц, и теди нїч нє чежко. Коло Невенки вше єст найменєй 10 жени хтори порихтани робиц, а з часу на час ше и други уключую до роботи, окреме кед у валалє даяка векша манифестация як цо означованє Дня Месней заєднїци ,,Пришли нам Русадля”. – Вше треба справиц добри план и розпорядок обовязкох. Шицко мож. Я, окреме любим допатрац квеце, бо воно чловека одпочива, и враца му любов з прекраснима квитками. А кажда ґаздиня зна же од вчасней яри по позну єшень у обисцу вше єст роботи. Жима час за друженя – гварела на концу Невенка Бобаль, алє и припознала же ше и влєце часто даґдзе путує. Невенка ше рихтала за одход на госцованє до Польскей, а потим ше враци ґу старим, алє и новим обовязком.■

ПОМОЦ З ВЕЦЕЙ БОКОХ Бобальова припознава же єдна, два жени, та и цале Дружтво би нє могло вельо посцигнуц кед би нє було потримовки з вецей бокох. – Ту думам на Месну заєднїцу у Бикичу хтора нам вельо помага, а потим и на локалну самоуправу односно Општину Шид хтора потримує нашу роботу. Помагаю нам и покраїнски секретарияти АП Войводини хтори нам опредзелюю средства по конкурсох, а тиж и Национални совит Руснацох. Ми ше намагаме з роботу оправдац достате довириє – гвари Невенка Бобаль.

РУСКЕ СЛОВО 27

ДУХОВНИ ЖИВОТ ЕКОЛОҐИЙНИ СХОД У ВОДИЦИ

ЖЕЛЄНИ ПЕРСЦЕНЬ КОЛО ВАЛАЛУ Пондзелок, на швето Илиї по григориянским календаре, у Водици отримани Еколоґийни сход хтори орґанизовал „Желєни персцень”. Сход започал на дзевец годзин рано, а на дзешец годзин о. Янко Колошняї служел Благодарну Службу Божу после хторей отримана святочна схадзка. Тото стретнуце було и подзекованє шицким хтори пред 14 роками участвовали на акциї ожелєньованя драги и простору коло Водици. Окрем членох и предсидательки Еколоґийного руху „Желєни персцень”, др Леони Доротич Ґутеша, на стретнуцу участвовали и госци – гидроинжинєр Александар Радишич з Еколоґийного здруженя гражданох у Зомборе, члени терашнього и предходного Церковного одбору и други. – Пред 14 роками церквочка у Водици була полна з влагу, уровень води бул високи – здогадує ше др Ґутешова. – Пан Александар Радишич нас порадзел же бизме санировали околїско и ожелєнєли го. Так зме зоз Покраїни до стали аж 15 тисячи древка! Требало позберац вельо

Учашнїки стретнуца опрез 13-рочного древа у Водици

людзох до тей роботи, та ше ґу нам приключела и школа. Церковни одбор вельо робел, а його роботу предлужели и члени з нового зволаня. Предсидатель Церковного одбору, Юлиян Фейди, бул задлужени за зазберованє учашнїкох на тото стретнуце. Вон ше здогадує як ше до тей велькей акциї ожелєньованя уклю-

чел цали валал – и ловаре, и одборци... Нажаль, велї з тих древкох людзе порезали себе за огриву и так очкодовали тот желєни персцень хтори чувал драги од витрох, нєпогодох, шнїгу. Но, тото цо остало ше допатра и прето околїско Водици таке приємне за паломнїкох. М. Стрибер

У ЗАГРАДИ ГРЕКОКАТОЛЇЦКЕЙ ПАРОХИЇ У КОЦУРЕ

НА НЄДЗЕЛЮ КИРБАЙ У НОВИМ ВЕРБАШЕ

ЖИТО ЗА ПРОСКУРКИ

ПОШВЕЦАНЄ ОЛТАРА И КИВОТА

Косаче поза церкву кошели з косами

Прешлого тижня поза грекокатолїцку церкви Успения Пресвятей Богородици у Коцуре, члени Церковного одбору ручно скошели жито, а потим и витлачели з комбайном Янка Ґайдоша. Жито кошене ручно прето же парцела мала и комбайн нє може войсц до порти, односно загради. Зоз жита, односно муки, буду проскурки. З. К.

28 РУСКЕ СЛОВО

На швето Св. Владимира, 26. юлия, у церкви у Новим Вербаше будзе пошвецени олтар и кивот. Благослов и Архиєрейску службу будзе предводзиц наш преосвящени владика кир Георгий Джуджар, а литурґия почнє на дзешец годзин.

Рух женох Богородичне дїло” ” пораєли за Кирбай

Олтар по поли финансовали парохия Покрова Пресвятей Богородици зоз Старого Вербасу и парохиянє нововербаскей парохиї Св. Владимира. Олтар направел ремеселнїк Юлин Задрепко зоз Дюрдьова, док кивот привежени зоз України а финансовала го Славица (Канюґа) Славкович зоз Австриї. А. М. 24. ЮЛИЙ 2015.

ДУХОВНИ ЖИВОТ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ ПРЕСЛАВЕНЕ ШВЕТО ПРОРОКА ИЛИЇ

ПОВОЛАНИ ЗМЕ НАВИСЦОВАЦ СЛОВО БОЖЕ Керестурска парохия св. оца Миколая 20. юлия преславела швето Пророка Илиї. Ранша и вечарша Служба Божа була у церкви, а Велька Служба Божа була у Водици. Служел ю и наказовал о. Янко Колошняї зоз Канади, родом з Руского Керестура, а споведал о. Владимир Медєши. Отец Колошняї преглїбел значенє и улогу пророкох у Старим Завиту, хтори нависцовали приход Исуса Христа, пророковали тото цо Бог прейґ нїх сцел повесц. Пророк Илия робел чуда, алє и опоминал свой народ же би нє служел фалшивим идолом. Вон людзох поволовал же би були вирни свойому Богу хторого Вон вибрал на о. Янко Колошняї и о. Владимир Медєши служели Молебен окремни способ. Кед ше вознєсол на опрез Лурдескей пещери нєбо зохабел свой плащ Єлисейови же Служба Божа закончена зоз Молебеном до Богородици би вон далєй ишол по його драги. У терашнїм чаше улогу пророка ма наша Христова Церква. Шицки зме опрез Лурдескей пещери. И попри тим же бул роботни поволани буц пророки нашого часу на таки способ же дзень и велька горучава, до Водици пришло красне чибудземе жиц по Божих законох – любиц єдни других – сло вирних. М. С. наглашел о. Колошняї.

ВОЛОНТЕРЕ КАРИТАСУ БУДУ АНКЕТОВАЦ КОЦУРЦОХ

ОЗНАЧИЦ НАЙЗАГРОЖЕНШИ ТОЧКИ Прешлей стреди у коцурским Каритасу отримани тренинґ за волонтерох котри буду участвовац у проєкту Каритасу Сербиї у сотруднїцтве зоз коцурским Каритасом под назву „Зменшанє ризику од природних катастрофох”. Обучени дзешец волонтере буду анкетовац Коцурцох цо, по їх думаню, найбаржей грожи у валалє, а могло би ше претвориц до природней нєпогоди. Прейґ проєкта ше позбера информациї и на мапи означ найзагроженши точки у валалє и коло валала. У Коцуре то треца фаза обуки. Перша була у маю, кед преподаванє активисти Каритасу отримали школя24. ЮЛИЙ 2015.

ром коцурскей школи, друга була на початку юлия, кед ше о проєкту бешедовало у Месней заєднїци, а тота треца у хторей обучени млади волонтере буду зберац информациї у наиходзацим периодзе. Тренинґ тримали координаторки Марина Сокич и Єлена Анкич зоз

Каритасу Сербиї, а спред Каритасу Апостолского еґзархату бул Елемир Джуджар. – Проєкт тирва по конєц того року, а потамаль обучени волонтере и други учашнїки проєкту треба же би позберали информациї и означели найзагроженши точки у Коцуре и околїску, а у авґусту ше будзе зазначовац и перши резултати анкетованя. На початку идуцого року ше на основи резултатох анкети планує конкретизовац проблем и найсц идейне ришенє, алє и средства за ришованє проблемох през даяки други проєкт – гварел Джуджар. З. Колєсар

РУСКЕ СЛОВО 29

INFОРМАТОР

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 18. юлия 2015. року у своїм 92. року живота упокоєла ше

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 12. юлия 2015. року занавше нас зохабел наш мили

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com

МЕЛАНА ДУДАШ народзена Пап (1923–2015) з Руского Керестура Ожалосцени син Яким Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. юлия 2015. року наполнї ше жалосни рок як вецей нє з нами наш мили супруг, оцец, швекор и дїдо

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 18. юлия 2015. року до вичносци ше преселєла моя мила мац, баба и прабаба

МИРОСЛАВ РАЦ (1936–2015) з Дюрдьова

(1950–2014) з Руского Керестура Памятку на твою любов и доброту вично чуваю супруга Фема, дзивка Вероника и син Кристиян зоз своїма фамелиями Спочивай у мире Божим!

МЕЛАНА ДУДАШ народзена Пап (1923–2015) З Руского Керестура Памятку на ню чува дзивка Мария, унуки Марча, Владко и Доминика зоз супругом Отом, та праунуки Мелиса и Алекс Най спочива у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. юлия наполнї ше жалосни рок як нас занавше зохабел брат и кум

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. юлия 2015. року наполнї ше жалосни рок як нас занавше зохабел брат и бачи

ЯНКО БАРАН

ЯНКО БАРАН (1950–2014) з Руского Керестура Памятку на твою любов и доброту вично чуваю шестра Марча зоз супругом Янком и фамелию Спочивай у мире Божим!

ЯНКО БАРАН (1950–2014) з Руского Керестура Памятку на твою любов и доброту вично чуваю брат Мирон зоз супругу Анку и фамелию Спочивай у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 17. юлия 2015. року наполнє- Дня 14. октобра 2015. року нали ше пейц роки од шмерци мойо- полня ше пейц роки од шмерци моєй мацери, баби и прабаби го оца, дїда и прадїда

МИРОНЯ ДЖУНЮ (17. VII 2010 – 17. VII 2015)

ИРИНИ ДЖУНЯ (14. Х 2010 – 14. Х 2015)

Вично вас будземе паметац и чувац у своїх шерцох: дзивка Фемка и унуки Таня и Наташа зоз фамелиями зоз Торонта

30 РУСКЕ СЛОВО

Вично ожалосцени: супруга Єла, син Яким, дзивка Ана, унуки Анита и Деян и жец Зоран Спочивай у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 20. юния пошла сциха и нєсподзивано на вичну драгу

МЕЛАНИЯ ПАПБИРКАШ (1939–2015)

Памятку на вас будзем у шерцу вично чувац Натала Колєсарова СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 20. юлия 2015. року наполнєли Дня 17. юлия 2015. року наполше 25 смутни роки як нас занавше нєли ше 25 смутни роки як нас зохабел наш оцец, швекор, дїдо и занавше зохабела наша мац, швекра, баба и прабаба прадїдо

СИЛВЕСТЕР ИВАН

СИДОНИЯ ИВАН з Вербасу З любову и почитованьом памятку на нїх чуваю син Владимир, нєвеста Наталия, унукове Александар и Никола зоз своїма фамелиями

24. ЮЛИЙ 2015.

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 14. юлия 2015. року занавше нас зохабела наша мила

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 13. юлия у своїм 86. року живота упокоєла ше наша мац, баба и прабаба

ЛЮБИЦА ОРОС (1929–2015) ИРИНА КОЛОШНЯЇ народзена Балїнт (1955–2015) Твоєй любови и доброти вично ше буду здогадовац супруг Владимир, син Никола и дзивка Наталия зоз мужом Хрвойом

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. юлия наполнєли ше штерацец днї як ше преселєл до вичносци наш мили и добри оцец, дїдо и прадїдо

ЯКИМ РАЦ КРЕНЇЦКОГО байбер (1925–2015) з Руского Керестура

Занавше останєш у наших шерцох и каждодньових молитвох. Твойо наймилши! Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 28. юлия 2015. року наполня ше два смутни роки як нас зохабела наша мила мац и баба

Найкрасшу памятку на ню буду чувац єй найблїзши и наймилши. Синове: Юлин и Онуфри и дзивки Мария и Любица зоз фамелиями. Унуки: Сандра, Моника и Деан, Ясмина, Мая, Лїля, Ивана, Страхиня и Неманя. Жецове: Мирослав и Ґоран и нєвеста Аранка. Праунучата: Иван, Гелена, Алексей, Тамара, Стефан, Лука и Мила, и друга вельочислена родзина и приятелє Мила наша, спочивай и мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 20. юлия 2015. року наполнєли ше два роки як нас занавше зохабела тета Марча Ґалускова

МАРИЯ ФА (1934–2015) з Руского Керестура Памятку на ню чуваю Янко и Мелания Ґалусково зоз дзецми Марчу, Терезку и Владимиром и їх фамелиї Спочивай у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. юлия 2015. року наполнєли ше дзевец жалосни роки як нас зохабел наш супруг, оцец и дїдо

МИРОН КОЛЄСАР (1939–2006) з Руского Керестура Вше го буду споминац и чувац у паметаню його наймилши Спочивай у мире Божим!

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 14. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

МАРИЯ НАДЬ (1939–2013) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на ню чуваю дзивки Славка и Ясминка зоз своїма фамелиями Спочивайце у мире Божим!

BUDZEME PATRIC NA TV VOJVODINA 2 ТВ МАҐАЗИН, нєдзеля, 26. юлий на 20 годзин – О активносцох еколоґийного руху „Желєни персцень” – Часц атмосфери зоз литературного вечара Андрия Любки – Отверанє лєтнєй учальнї у Коцуре – Прилог зоз акциї „Дай и ти свою руку” – З вистави Здруженя женох „Байка” *** Na{o visti zoz foto}rafiymi i zn<mkami, mo`ece najsc na adresi www. rtv.rs/rsn. 24. ЮЛИЙ 2015.

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д., Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС59, НСХ59, НСУ59, НСЛ59 НС – НИС 2” у улїци Народного фронта 12, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3922/2, К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта

Ношитель проєкта Явне комуналне подприємство „НОВОСАДСКА ТОПЛАНА” Нови Сад, Владимира Николича число 1, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Реконструкция горизонталного и вертикалного ґабарита обєкта на ТО „ВОСТОК” у улїци Марка Милянова бб, на катастерскей парцели число 9313/2, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

РУСКЕ СЛОВО 31

ИНФОРМАТОР Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НС24/НСХ24/НСУ24/НСЛ24 НС – ЕЛЕКТРОВОЙВОДИНА” Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС24/НСХ24/НСУ24/НСЛ24 НС – ЕЛЕКТРОВОЙВОДИНА” у улїци Булевар ошлєбодзеня 100, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 1233/8 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 8. юлия 2015. року принєсла ришенє число VI-501-672/15, же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 10 пасус 4 и 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09), члена 192. пасус 1. Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11., 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09 и 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта радио базней станїци за мобилну телефонию „НС24/НСХ24/НСУ24/НСЛ24 НС – ЕЛЕКТРОВОЙВОДИНА” приноши

РИШЕНЄ

1. Утвердзує ше же за проєкт – базней станїци мобилней телефониї „НС24/НСХ24/НСУ24/НСЛ24 НС – ЕЛЕКТРОВОЙВОДИНА” у улїци Булевар ошлєбодзеня 100, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 1233/8 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад, ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) потребне преценьованє вплїву на животни штредок. 2. Одредзує ше же Ношитель Проєкта, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт – базна станїца мобилней телефониї „НС24/НСХ24/НСУ24/НСЛ24 НС – ЕЛЕКТРОВОЙВОДИНА” у улїци Булевар ошлєбодзеня 100, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 1233/8 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад, у поглядзе обсягу и змисту, виробку у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).

ОБГРУНТОВАНЄ

Ношитель „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС24/НСХ24/НСУ24/НСЛ24 НС – ЕЛЕКТРОВОЙВОДИНА” у улїци Булевар ошлєбодзеня 100, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 1233/8 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Проєкт предвидзує поставянє тросекторней антенскей системи зоз компонентами два антени типа Kathrein K80010486 (за GSM 900 и LTE, сектор 1 и 3) єдна антена Kathrein K80010485 (за GSM 900 и LTE, сектор 2) три антени APX186515 (po wdna зa ka`di sektor 1) ) єдна антена Kathrein K80010504 (UMTS, сектор 1) два антени Kathrein 742215 (UMTS, сектор 2 и 3). За системи GSM 900 LTE азимути 25 ступнї, 140 ступнї и 280 ступнї а за GSM 1800 и UMTS азимути 30 ступнї, 140 ступнї и 270 ступнї. Конфиґурация примодавача базней станїци за систему GSM 900 4+4+4, за GSM 1800 4+4+4 а за систему UMTS 3+3+3 а за LTE 1+1+1. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком, о поднєшеней вимоги обвисцена явносц з оглашованьом у средствох явного информованя и МЗ „Перша войводянска бриґада”. У зоз законом предписаним терминє нє доручени думаня заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци. Зоз членом 144. Закона о планованю и вибудови („С.Г. РС”

32 РУСКЕ СЛОВО

число 72/09, 81/09, 64/10-Одлука УС од 19. септембра 2010. року 24/11, 121/12 42/13-Одлука УС, 50/13-Одлука УС, 98/13 Одлука УС, 132/14 и 145/14)) зоз хторим утвердзена окремна файта обєктох за хтори нє потребне обезпечовац акти компетентного орґану за вибудов, односно акт за окончованє вибудови, а медзи нїма и ношаче антенох зоз антенами на постояцих будинкох, драгох, инфраструктури и контейнерох електронскей комуникациї, як и типских кабинетох базних станїцох на одвитуюцих ношачох, у складзе зоз думаньом Министерства животного штредку, рударства и просторного планованя число 353-02-01676/2011-02 од 12. юлия 2011. року, та ношитель проєкту нєма обовязку доручиц вивод зоз урбанистичного плану лєбо потвердзени урбанистични проєкт, односно акт о урбанистичних условийох хтори нє старши од єдного року як анї идейне ришенє, лєбо проєкт, лєбо вивод зоз идейного проєкта. Ґу наведзеному проєкту ношитель проєкта приложел: Контракт о хаснованю простора за закрице пословного будинку ЕПС-ЯП „ЕЛЕКТРОВОЙВОДИНА” Нови Сад хтори заключени медзи ЕПС-ЯП „ЕЛЕКТРОВОЙВОДИНА” Нови Сад у улїци Булевар ошлєбодзеня 100 Нови Сад и „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, Анекс контракту о хаснованю простора за закрице пословного будинку ЕПС-ЯП „ЕЛЕКТОРВОЙВОДИНА” Нови Сад хтори заключени медзи ЕПС-ЯП „ЕЛЕКТОРВОЙВОДИНА” Нови Сад улїци Булевар ошлєбодзеня 100 Нови Сад и „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, Ришенє зоз ше видава хасновательна дошлєбодзенє хторе видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду и Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї „„НС24/НСХ24/НСУ24/НСЛ24 НС – ЕЛЕКТРОВОЙВОДИНА” хтору виробела акредитована Лабаратория Института „Ватроґаз” зоз Нового Саду. Базна станїца мобилней телефониї телефониї „НС24/НСХ24/НСУ24/НСЛ24 НС – ЕЛЕКТРОВОЙВОДИНА” ма вкупну ефективну визарююцу моц векшу од 250Wна шицки три сектори за шицки обсяги (GSM 900, GSM 1800, UMTS и LTE). После розпатраня вимоги ношителя проєкта и податкох о предметней локациї, характеристикох и преценьованю можлївих вплївох наведзеного проєкта на животни штредок, а маюци у оглядзе, же предметна радио базна станїца ма ефективну визарююцу моц векшу як 250 W и може мац значнєйши вплїв на животни штредок-точку 12. подточка 13. Телекомуникацийни обєкти мобилней телефониї (базней радио станїци) Лїстини II Уредби о утвердзованю Лїстини проєктох за хтори обовязне преценьованє вплїву и Лїстини проєктох за хтори мож вимагац преценьованє вплїву на животни штредок („С.Г. РС” число 114/08), а тот орґан у складзе зоз членом 10. пасус 4. Закона о преценьованю вплїву одлучел же потребне преценьованє вплїву. Зоз членом 10. пасус 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок, предписане же зоз одлуку зоз хтору ше утвердзує же потребне преценьованє вплїву проєкта на животни штредок, надпатраюци орґан може одредзиц и обсяг и змист студиї о преценьованю вплїву, цо у тим случаю зробене. Окрем розпатраня интензитета вплїву (виражени зоз ефективну визарйовану моцносцу пошореня), надпатраюци орґан у конкретним случаю розпатрел и тирванє вплїву – базна станїца представя континуалне жридло зарйованя. Применюци начала превенциї и предострожносци (член 9. пасус 1. подточку 2. Закона о защити животного штредку („С.Г. РС”, чс. 135/04, 36/09, 36/09 – др. закон, 72/09 – др. закон и 43/11 – одлука УС), зоз хторим ше вимага же кажда активносц муши буц планована и запровадзена на способ же медзи иншим представя найменши ризик за людске здравє, зоз Студию потребне доказац же за предметни проєкт будзе применєна найлєпша розполагуюца и доступна технолоґия, технїка и опрема. Маюци у оглядзе напредок наведзене, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, медзисобни вплїв иснуюцих и планованих активносцох и утвердзую условия и мири за зоперанє, зменшанє и одклоньованє чкодлївих вплївох на животни штредок як и мири у случаю вдереня и обезпечиц провадзенє вплїву жридла зарйованя, а то ше виключно муши обезпечиц зоз Студию о преценьованю вплїву на животни штредок, хтору би требал виробиц мултидисциплинарни фахови тим. На основи горе наведзеного, ришене як у диспозитиве. Поука о правним лїку: Процив того ришеня ношитель проєкта може виявиц жалбу Покраїнскому секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку у чаше 15 днї од дня приманя ришеня, по тим орґану.

Покраїнски секретарият за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, на основи члена 25. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о приношеню ришеня о даваню согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок Надпатраюци орґан обвисцує явносц же 09. 07. 2015. року принєшене Ришенє о даваню согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок застатого стану ПРОЄКТА Обєкти блендинґ олєю и Енерґетики у Рафинериї нафти Нового Саду, ношителя проєкта НИС а.д. Нови Сад Блок Прерада, улїца Народного фронта чс. 12 зоз Нового Саду. Ришенє о даваню согласносци принєшене на основи предкладу одлуки хтори состойна часц Звиту Технїчней комисиї як и зоз увидом до дорученей документациї, зоз хтору констатоване же предметни проєкт зоз свою реализацию нє будзе мац неґативни вплїв на животни штредок кед ше випочитує предписани мири защити. Пре защиту факторох животного штредку, ношитель проєкта муши обезпечиц условия и запровадзиц мири хтори дефиновани зоз поглавйом 8. Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок, як и же обезпечи окончованє програми провадзенє вплїву, хтори предвидзени зоз поглавйом 9. Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Ришенє о даваню согласносци на студию о преценьованю вплїву на животни штредок конєчно у управним постуку. Процив того ришеня мож порушац управни спор пред управним судом у Беоґрадзе у чаше од 30 днї од дня обявйованя того обвисценя.

24. ЮЛИЙ 2015.

ИНФОРМАТОР MALI OGLA[KI DIHTOVANW oblakoh i dzveroh zoz neopren-}umu. Telefon: 063/8238-767. PRAVIME po meri roletni i garmonikovo dzveri. Tel: 063/8238-767 i (025) 58-27-710. *** ПРЕДАВАМ очувани реґал. Телефон: 064/3288-031. Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основу члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи Студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок Ношитель проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Детелинара”, у улїци Др Светислава Касапиновича число 23, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 6199/1, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного повтореного поступка, Городска управа за защиту животного штредку дня 17. юлия 2015. року принєсла ришенє зоз хторим ше понїщує полномоцно Ришенє тей Управи число: VI-501-695/13 од 11. септембра 2013. року, а зоз хторим утвердзене же за проєкт базней станїци мобилней телефониї „НС Детелинара”, у улїци Др Светислава Касапиновича число 23, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 6199/1, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад, ношителя проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок и одруцує вимогу ношителя проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта базней станїци за мобилну телефонию „НС Детелинара” у улїци Др Светислава Касапиновича число 23, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 6199/1, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад, як нєшорови. Ришенє за предметни проєкт мож достац на увид у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, лєбо на сайту Управи www.environovisad.org. rs. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

Городска управа за защиту животного штредку на основи члена 29. пасус 1. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї” число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Авто Сервис Стоянов УМТС” – НСУ219 Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС Авто Сервис Стоянов УМТС” – НСУ219 у улїци Зренянинска драга 16, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 250/29 К.О. Нови Сад III, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 13. юлия 2015. року принєсла ришенє число VI-501610/15, же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. З цильом обвисцованя заинтересованей явносци текст ришеня обявює ше у цалосци: Городска управа за защиту животного штредку, на основи члена 10 пасус 4 и 5. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, чс. 135/04 и 36/09), члена 192. пасус 1. Закона о общим управним поступку („Службени новини СРЮ” число 33/97 и 31/01 и „Службени глашнїк РС” число 30/10) и члена 11., 34. и 36. Одлуки о Городских управох Городу Нового Саду („Службени новини Городу Нового Саду”, число 52/08, 55/09 и 11/10, 39/10, 60/10 и 69/13), поступаюци по вимоги ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта радио базней станїци за мобилну телефонию „НС Авто Сервис Стоянов УМТС” – НСУ219 приноши

РИШЕНЄ

1. Утвердзує ше же за проєкт базней станїци мобилней телефониї „НС Авто Сервис Стоянов УМТС” – НСУ219 у улїци Зренянинска драга 16, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 250/29 К.О. Нови Сад III, Город Нови Сад, ношителя проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок. 2. Ношитель проєкта ше обовязує же – проєкт виведзе у складзе зоз приложену документацию; – обезпечи перше випитованє уровня електромаґнетного поля и же обезпечи периодични випитованя после пущаня жридла до роботи на локациї базней станїци мобилней телефониї „НС Авто Сервис Стоянов УМТС” – НСУ219 у складзе зоз Законом о защити од нейонизуюцих зарйованьох („Службени глашнїк РС”, число 36/09) и важацима предписанями хтори реґулую тоту обласц и же податки хтори достава з мониторинґом доручує Аґенциї за защиту животного штредку, Городскей управи за инспекцийни роботи Городу Нового Саду – Облaсц инспекциї за защиту животного штредку и Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

ОБГРУНТОВАНЄ

Ношитель Проєкта „Телеком Сербия” а. д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол тому орґану вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву застатого стану на животни штредок проєкта – базней станїци мобилней телефониї „НС Авто Сервис Стоянов УМТС” – НСУ219 у улїци Зренянинска драга 16, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 250/29 К.О. Нови Сад III, Город Нови Сад. Проєкт предвидзує поставянє тросекторней

24. ЮЛИЙ 2015.

антенскей системи за закриванє UMTS обсягу. Буду ше хасновац вкупно три панел антени типа K742215. Предвидзена конфиґурация примодавача базней станїци за систему UMTS 2+2+2. Anteni budu unaprymeni зоз азимутами 30 ступнї (перши сектор), 190 ступнї (други сектор) и 280 ступнї (треци сектор) за систему UMTS. У складзе зоз Законом о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком, о поднєшеней вимоги обвисцена явносц з оглашованьом у средствох явного информованя и МЗ „Видовданске населєнє” и МЗ „Салайка”. У зоз законом предписаним терминє нє доручени думаня заинтересованих орґанох, орґанизацийох и явносци. Зоз членом 144. Закона о планованю и вибудови („С.Г. РС” число 72/09, 81/09, 64/10-Одлука УС од 19. септембра 2010. року 24/11, 121/12 42/13-Одлука УС, 50/13-Одлука УС, 98/13 Одлука УС, 132/14 и 145/14)) зоз хторим утвердзена окремна файта обєктох за хтори нє потребне обезпечовац акти компетентного орґану за вибудов, односно акт за окончованє вибудови, а медзи нїма и ношаче антенох зоз антенами на постояцих будинкох, драгох, инфраструктури и контейнерох електронскей комуникациї, як и типских кабинетох базних станїцох на одвитуюцих ношачох, у складзе зоз думаньом Министерства животного штредку, рударства и просторного планованя число 353-02-01676/2011-02 од 12. юлия 2011. року, та ношитель проєкта нє ма обовязку доручиц вивод зоз урбанистичного плану лєбо потвердзени урбанистични проєкт, односно акт о урбанистичних условийох хтори нє старши од єдного року як анї идейне ришенє, лєбо проєкт, лєбо вивод зоз идейного проєкта. Зоз увидом до документациї хтора доручена ґу вимоги, по запровадзеному поступку розпатраня вимоги, тот орґан утвердзел же ше предметни проєкт находзи под точку 12. подточка 13. Телекомуникацийни обєкти мобилней телефониї (базней радио станїци) Лїстини II Уредби о утвердзованю Лїстини проєктох за хтори обовязне преценьованє вплїву и Лїстини проєктох за хтори мож вимагац преценьованє вплїву на животни штредок („С.Г. РС” число 114/08). Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел: Контракт о закупе хтори заключени медзи „Стоянов” доо Нови Сад и „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, Информацию о локациї, число V-353-13/15 од 12. марца 2015. року хтору видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду и Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї „НС Авто Сервис Стоянов УМТС” – НСУ219 число 5287 хтору виробела акредитована Лабаратория Konsing зоз Беоґраду. Зоз фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони назней станїци мобилней телефониї „НС Авто Сервис Стоянов УМТС” – НСУ219 утвердзене же тото жрисло зоз свою роботу нє приведзе до прекрочованя предписаних гранїчних вредносцох. Кед ношитель проєкта посптупи у складзе зоз условиями хтори утердзени зоз точку 2. дипсозитива того Ришеня и кед ше випочитую Мири защити од нейонизуюцого зарйованя хтори предвидзени зоз поглавйом 7. Фаховей оцени обтерхованя животного штредку, робота станїци за мобилну телефонию знєчнєйше нє загрожи животни штредок, односно уровень еектромаґнетного зарйованя будзе у гранїцох дошлєбодзеного На основи горе наведзеного, ришене як у диспозитиве. Поука о правним лїку: Процив того ришеня ношитель проєкта може виявиц жалбу Покраїнскому секретарияту за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку у чаше 15 днї од дня приманя ришеня, по тим орґану. Заинтересована явносц може обявиц жалбу процив того ришеня у чаше 15 днї од дня обявйованя у средствох явного информованя, по тим орґану.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ ВЕРБАСКИ БАЗЕНИ ЯК РАТУНОК ОД ГОРУЧАВИ

ОШВИЖЕНЄ ЗА ТИСЯЧИ НАЩИВИТЕЛЬОХ Вербаски Центер за физичну културу „Драґо Йовович” и того лєта гражданом понука цалодньове ошвиженє на трох отворених базенох. Того року лєтнї базени почали робиц ище 6. юния, а на початку сезони предлужени роботни час, та ше гражданє можу купац од 8 годзин рано та по 18,30 роботни днї, а през викенд по 19 годзин. Цена уходнїци 130 динари, нє пременєна є у одношеню на прешли рок, а за 15 уходи треба видвоїц 1 500 динари. Окрем того, дзеци до 7 рокох нє плаца уход на базен. – Праве тих дньох, всоботу и внєдзелю, мали зме рекордну нащивеносц. Внєдзелю зме предали коло 1 900 карти, всоботу тиж. Алє то нє конєчна цифра бо дзеци до 7 рокох нє плаца уход, а єст и мешачни карти. Кед ше то шицко порахує, верим же през викенд дньово було помедзи 2 500 и 3 тиячи особи на базенох – визначел Драґан Митич, єден од ратовачох на базену. Прешлого викенду булo даскельо калїченя глави и єднo

ОКРЕМ КУПАНЯ, ЄСТ И ДРУГИ РОЗВАГИ Як и каждого року, вербаски базени понукаю и други спортско-рекреативни активносци oкрем купаня, як цо мини ґолф, одбойка на писку, мокри фодбал, колїмбачки и гомбалки за наймладших. У ресторану єст досц поживи и пица. Єст досц хладку, слункобрани, а єдна з услугох за подполни релакс карсцелї за лєжанє хтори ше нє наплацує, а находза ше коло базену за мали дзеци. Пияток, 17. юлия, почало и ноцне купанє, цена уходнїци тиж 130 динари, а термин за купанє од 21 по 24 годзин.

цеплотне вдеренє алє, як визначел Митич, зоз Домом здравя „Велько Влахович” добре сотрудзую, заняти у ЦФК даваю першу помоц, дезинфикую покалїченя, и наволаю швидку помоц хтора далєй кончи свою часц роботи. – Маме штири платформи одкаль провадзиме комплетну ситуацию, єден ратовач меркує же би ше нє прескаковало огради, а маме и єдного котри на мокрим фодбалу – гварел наш собешеднїк. Коло шицких трох базенох, олимпийного, стреднього и базену за беби єст дезо-бариєри и туши. На уходзе на базен мож опатриц яка температура води, бо од того року ЦФК ма и нови термометер за воду. Кажди дзень ше мера температуру води и уписує на таблу, а кед вонка так цеплo як тих дньох вец у води 27 - 28 ступнї. Окрем того, вода нєпреривно циркулує през филтери, а того року су ремонтовани, кладзе ше хлор та вода вше чиста, а хаснователє задовольни. И того року будзе орґанизовани плївацки митинґ, а под час тогорочней 11. Спортскей олимпияди роботнїкох Войводини котра орґанизована у Србобрану, вербаски Центер за физичну културу бул домашнї за змаганя у плїваню, штреляцтве и ґуґланю. А. Маркович

ПЛЇВАЦКИ КЛУБ „ВЕРБАС”

ОДЛИЧНИ РЕЗУЛТАТИ НА ПЕРШЕНСТВЕ СЕРБИЇ Початком юлия на плївацким Першенстве Сербиї у катеґориї младших пионирох и пионирох, хторе отримане у Беоґрадзе, вербаски Плївацки клуб Вербас витворел одлични резултати.

34 РУСКЕ СЛОВО

Найлєпши резултати посцигли Вукашин Радойчич у катеґориї пионирох хтори у дисциплини делфин 200 м освоєл треце место (бронзову медалю). То бул його особни рекорд, бо бул швидши за аж 11 секунди у одношеню на резултат хтори посцигнул пред тим. У катеґориї младших пионирох найлєпши бул Душан Драґоєвич хтори освоєл аж три медалї. Стриберну медалю освоєл у дисциплини 400 м шлєбодни стил и два бронзово на 100 и 200 м у истим стилу плїваня. Стаємни є член селекциї Войводини, а з посцигнутима резултатами на першенстве Сербиї доказал же є медзи найлєпшима у своєй катеґориї.

На змаганю участвовали дзешец члени клуба: Сара Скубан, Вук Доґнар, Милица Самарджия, Тамара Попович, Маша Кужич, Йована Милошевич, Даниєла Ґрмуша и Владимир Бєлаяц. Пред тим змаганьом отримане и Першенство Войводини за младших пионирох и пионирох на хторим Плївацки клуб „Вербас” освоєл два медалї у поєдинєчней конкуренциї – Ксения Фемич освоєла треце место у дисциплини 50 м у плїваню на хрибце, а Вук Доґнар освоєл треце место у дисциплини делфин стил на 100 м. На тим змаганю вербаска штафета 4 х 200 м краул стил освоєла треце место, а у екипи штафети плївали: Маша Кужич, Йована Милошевич, Тамара Попович и Милица Самарджия. А. П. 24. ЮЛИЙ 2015.

СПОРТ СД „РУСИН” ДОСТАЛО ДРУГУ ЧАСЦ СРЕДСТВОХ

КОЦУРСКИ ФОДБАЛЕРЕ И ШАХИСТИ

ЗА ПОРЯДНУ ДЇЯЛНОСЦ И ЗМАГАНЯ

ПОЧАЛИ ПРИРИХТОВАНЯ ЗА НОВУ СЕЗОНУ

Општина Кула 15. юлия виплацела ище 6 милиони динари за финансованє порядней дїялносци спортских клубох у местох кулскей општини, так же з тим у цалосци вимирена тогорочна обовязка Општини ґу клубом У априлу им тиж уплаценe 6 милиони динари. Вєдно 12 милиони динари достали 43 спортски клуби з местох општини. Седем клуби Спортского дружтва (СД) „Русин” у тим року за порядну роботу од Општини достали вєдно милион 451 000 динари. Фодбалски клуб „Русин” достал 508 000, два рукометни клуби (хлопски и женски) вєдно 427 000, по 168 000 достали Атлетски и Столнотениски клуб, Карате клуб достал 120 000, а Конїцки клуб „Русин” 60 000 динари. – Клуби у СД „РУСИН” стредком того мешаца достали порядни средства зоз буджета општини Кула. Средства наменски и клуби их муша хасновац за плаценє службених особох на змаганьох, одход на змаганя, за плаценє котизациї за змаганя и члена-

рини Союзом, за осиґуранє бавячох и лїкарски препатрунки, як и за трошки кнїжководительних услугох. Тераз достата друга половка средствох за 2015. рок, а исти средства ше муша оправдац буджету Општини Кула. по конєц 2015. року. Клуби хтори нєправилно оправдаю средства нє буду у планє финансованя за 2016. рок. Без средствох остали ЗСР „Коляк” и Бодибилдинґ клуб „Русин” з оглядом же нє оправдали средства достати у 2014. року. Треба надпомнуц же Општина Кула у подполносци виполнєла обецунки и додзелєла средства у стоодстотним виносу – гварел Борис Шайтош. Клуби у СД „Русин” пошвидко обчекую и средства зоз самодоприносу хтори тиж так буду додзельовани прейґ општинского буджета. А. П.

Фодбалере фодбалкого клуба „Искра” прешлого тижня почали пририхтовня за нову сезону котра почина концом авґуста. До початка новей сезони єст досточно часу же би ше екипа добре пририхтала, а цо ше дотика убавйованя ту тренер Искри, Здравко Бабич, нє будзе мац вельо роботи понеже векшина бавячох остали у екипи од прешлей сезони. Oкрем того до клубу ше врацели Мирко Живкович и Дарко Николич, котри прешлей сезони бавели у Деспотове у екипи „Бачка”. Тренер Бабич рахує на их помоц и добри бависка понеже вони роками бавели у Иксри и нє будзе проблем звикнуц ше на екипу. Кед слово о одходох, єдини бавяч котри пошол зоз екипи то Дьордє Бабич котри одпутовал до Словацкей. Шахисти коцурского клубу „Омладинєц” почали зогриванє за другу часц сезони котра почина 6. септембра. Члени клуба ше поряднє, каждей нєдзелї, сходза у просторийох Kлуба „Омладинєц” дзе медзисобно и зоз коцурцами котри любя шах, а нє члени су клуба, одбавя по даскельо партиї же би затримали концентарцию на змагательним уровню. Най здогаднєме, „Омладинєц” першу часц сезони видрилял зоз чежку финансийну ситуацию, алє гоч бавяче нє були мотивовани, першу часц сезони закончели на 6 месце зоз 6. освоєнима бодами и у другей часци сезони им достаточна єдна побида же би остали у лиґи цо и основни циль „Омладинца” тей сезони. З. Колєсар

ПРИРИХТОВАНЯ ФОДБАЛЕРОХ РУСИНА

ДОБРЕ БАВИСКО БЕЗ ҐОЛОХ ФК „Русин” – ФК „Кула” 0:0 Руски Керестур: стадион ФК „Русин”, патрачох 50. Судия: Надь. РУСИН: Павлинї, Будински, Колошняї, Голик, Чапко, Павлович, Грнчяр, Чизмар, Дюрич, Б. Бранкович, Рац. Бавели ище: Пердув и С. Бранкович. Прешлей нєдзелї почали пририхтованя фодбалерох Русина за нове першенство. На Ярашу после кратшей паузи и госцованя у Словацкей знова почали активносци. Тренира ше пейц раз тижньово, а потим ше бави контролни змаганя. Затераз зоз екипи пошол лєм Реля Ланчужанин, а нови мена у Русиновей екипи то ґолман Иван Павлинї и Иван Рац. У першим контролним змаганю процив екипи ФК „Кула” на Ярашу видзене добре бависко, було вельо нагоди за ґол, алє и ґолманє обидвох екипох були розположени. 24. ЮЛИЙ 2015.

Деян Павлович Иван Рац – бавяче од хторих ше очекує добри бависак

Екипа ФК „Кула” пришла комплетна и шицки мали нагоду указац свойо квалитети. Екипа Русина бавела без осем стандардних бавячох хтори були оправдано одсутни. Шлїдуюцого викенду фодбалере Русина маю кратку паузу. В. Сеґеди

РУСКЕ СЛОВО 35

РОК LXXI ЧИСЛО 29 (3638) НОВИ САД, 24. ЮЛИЙ 2015. РОКУ

■ ДОМ И ФАМЕЛИЯ – ДЗЕЦИ

И ТЕЛЕВИЗИЙНА ПРОГРАМА

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

НОВИ САД

НА РОЗПЕЧЕНИМ АСФАЛТУ

■ ЯК ШЕ ОШВИЖИЦ

У ТРОПСКИМ ЮЛИЮ