Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIII ЧИСЛО 27 (3740) НОВИ САД, 7. ЮЛИЙ 2017.

ПОД ЧАС ЕҐЗИТА ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Мирослав Майсторович

Фото: Вероника Вуячич

„Drop Sensei” нa новей бини „Cockta Beats&Bass”, на Еґзиту, наступел штварток, 6. юлия, а будзе нагода нащивиц их и на нєдзелю, 9. юлия. Вони на першим вечаре орґанизовали богату музичну програму, бо наступели велї диджейове

ШВЕТОВИ КОНҐРЕС ■■ ШВЕТОВИ РУСИНОХ/РУСНАЦОХ/ЛЕМКОХ И РУСИНОХ/РУСНАЦОХ/ЛЕМКОХ ФОРУМ МЛАДЕЖИ У ГОРВАТСКЕЙ ФОРУМ

и продуценти зоз Сербиї, як и шветово познати продуцент „Merikаn” зоз Италиї. За нєдзелю пририхтали тиж цикаву програму, а першираз наступя и вони – „Drop Sensei”.

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї нас тали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бру ґошових у Руским Ке рес туре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

■ ЧЕРВЕНА РУЖА” – СПОРТ, ”ПРИВРЕДА И СТАРИ РЕМЕСЛА

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ! Фотоґрафия: K006b_0189P

ИНТЕРМЕЦО ЦЕНТЕР МЕСТА И НАЗВИ УЛЇЦОХ

ВЕРБАС

ого року Вербас означує 630 роки як ше го першираз спомина у писаних жридлох. Находзи ше у центре водових цекох тей часци Войводини. Гранїчи ше зоз седем општинами у центре Бачки. Вербас ма вецей як 24 тисячи жительох по попису з 2011. року, а найвекше благо того города же на попису, у каждей рубрики за националну припадносц уписани голєм по єден житель. Же шицки можу жиц вєдно и зложно указує центер города дзе на тристо квадратни метери уж децениями стоя два церкви, еванґелистична и реформатска, а помедзи нїх комунистична петокрака. Тот троугельнїк представя дух толеранциї Вербасу. Перши руски фамелиї ше до городу населюю на початку 19. вику на територию нєшкайшого населєня Стари Вербас. Ту ше 1860. року формовало першу грекокатолїцку парохию, а ту отримани и перши годзини на руским язику. Руснацох єст и у других часцох города и коло другей грекокатолїцкей парохиї. У Старим Вербаше ше находза и два улїчки наволани по Йовґенови Сивчови и Владимирови Ґарянскому. А. Лендєр

2 РУСКЕ СЛОВО

7. ЮЛИЙ 2017.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ Редакторка рубрики „Култура и просвита”

■ Тижньовнїк 6–7. Шветови конґрес Русинох/Руснацох/Лемкох у Горватскей 5. Обнова валалу Ямена

■ Нашо места 9. Спорозуменє о партнерстве двох Керестурох 10–11. Седми Керестурски саям

■ Економия 12–13. Косидба и дежурства огньогасцох

■ Култура и просвита 14–19. „Червена ружа” 2017.

■ Мозаїк 22–23. Розгварка зоз Александру Бучко

■ Людзе, роки, живот 24–25. Наша госцинска – Моника Новта зоз Канади 26–27. Ґлиґоревичово з Айслинґену у Нємецкей

■ Духовни живот 29. Каритас и превенция од елементарних нєпогодох

■ Информатор

30–33. Оглашки и In memoriam

■ Спорт 35. Рукомет ознова популарни у Вербаше 36–37. СБ „Яша Баков” на „Червеней ружи”

■ Интермецо 38–39. Хладок и горуци тепши На насловним боку – Побиднїки на „Червеней ружи” Александра Русковски и Марко Буила Авторка фотоґрафиї – Вероника Вуячич

„РУЖИ” ПОТРЕБНИ НОВИ КОНЦЕПТ Прешлого викенду отримани наш найзначнєйши и найстарши 56. Фестивал рускей култури „Червена ружа”. Нє найвекши проблем же фестивалски днї скрацени зоз трох на два, и же нє було новей творчосци. Зоз богатей скарбнїци композицийох, хтори обявени у тритомним виданю, могло вибрац громаду прекрасни композициї, хтори були популарни и хтори зме дзечнє слухали. „Ружа” дакеди була сучасни фестивал, хтори провадзел цеки у забавней музики, на нєй бул дакеди и Митинґ поезиї, и Ґитарияди... Уж велї роки „Ружа” лєм традицийни фестивал, як цо то и „Ружова заградка”, и „Коцурска жатва”, и „Най ше нє забудзе”. У такей конкуренциї фестивалох зоз истим змистом, треба наисце пренайсц власну ориґиналносц. „Коцурска жатва” свою ориґиналносц пестує през мултикултуралносц, дюрдьовски фестивал през чуванє старих народних шпиванкох и руского традицийного облєчива хторе ше ношело медзи двома войнами. „Ружа” лєм гевто цо ше видзи як програма на бини, „Ружа” гевто цо до рока витвориме у рускей култури и укажеме, шицки други провадзаци змисти, лєм провадзаци. Цо зме видзели на тогорочней „Ружи” як нове у одношеню на прешли роки? А, окремна приповедка народне облєчиво. Пред двома роками обявели зме кнїжку „Народне облєчиво и танци бачванско-сримских Руснацох”, хтора дожила промоцию у каждим нашим месце и дружтве, дзе точно пише як ше ноши нашо руске, традицийне облєчиво. Тота кнїжка и облєчиво промововане и у Беоґрадзе, у нашей престолнїци, алє на бини и после двох рокох, тих записаних правилох ше нє притримую нашо аматере. Так ми нашим потомком указуєме нє точну традицию, а традиция то нє ствар смаку, вона така яка є, чи ше нам пачи, чи нє. Кед слово о рочнїцох нашого єдиного композитора класичней музики Ивана Ковача на тих просторох (80 роки од народзеня и 25 роки од шмерци), вона на тим фестивалє нє означена анї зоз єдну композицию. А, ми старши паметаме же його композициї шпивал Михайло Онещук „Стари салаши”, „Мой родими мили край”, „Ой, у гаю”. Ирина Давосир Матанович шпивала „Ровнїни”, а Агнета Тимко Мудри антолоґийну дзецинску шпиванку „Моя лабдочка”. Яка чкода же анї єдну од тих композицийох публика нє чула. А, ми маме и Национални оркестер, хтори на Святочним концерту могол одграц дацо и зоз Ковачового класичного опусу. „Ружи” после телїх рокох потребни нови концепт, а фаховци би требали орґанизовац „округли стол”, на котрим бизме ше конєчно догварели же цо тото цо нам потребне у 21. вику на найвекшим, найстаршим и найважнєйшим Фестивалє рускей култури! plancak_sakacolena@eunet.rs

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора Иван Сабадош – редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса, Ясмина Дюранїн; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Марина Джуджар, Сандра Саламун, Александра Лендєр, Златко Колєсар * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A

7. ЮЛИЙ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ВИБРАНА ВЛАДА СЕРБИЇ, АНА БРНАБИЧ ПРЕМИЄРКА

ЕВРОПА И ЕКОНОМИЯ ОСТАВАЮ ПРИОРИТЕТИ Социялисти достали вецей министерства, двоме министрове ротирали ресори, а портфель достал и єден нови, алє у сущносци то реконструована Влада предходного премиєра, цо значи же будзе водзиц политику континуитету

ародна скупштина Републики Сербиї 29. юния вигласала нову Владу Сербиї, хторей предсидателька Ана Брнабич, министерка за державну управу и локалну самоуправу у прешлей влади.

За нову, петнасту владу од обнови вецейстранковей системи, хторей перши раз у историї Сербиї на чолє жена, гласали 157 народни посланїки, 55 були процив, стриманих нє було, а на гласаню о Влади присуствовали 212 народни посланїки, пренєсли аґенциї. Предклад кабинету и експозе Брнабичовей потримали посланїки Сербскей напредней странки и партийох з єй лїстини, як и социялисти. Владу потримал СВМ, Партия за демократске дїлованє и самостойни народни посланїки. Як ше и обчековало, процив були посланїки Єдинственей Сербиї, гоч тота странка стаємни партнер у векшинскей коалициї. Процив була и опозиция у Скупштини Сербиї – демократи, Двери, Досц було, Социялдемократска странка, радикалє, ЛДП, ЛСВ, Нова Сербия, Нова странка и СДА. Як у експозеу пред вибором новей влади гварела Ана Брнабич, диґитализация, образованє и економски розвой буду главни приоритети Влади Сербиї. Економски реформи и приступанє до Европскей униї оставаю стратеґийни цилї Сербиї. НОВИ МИНИСТРОВЕ И РЕСОРИ

http://www.srbija.gov.rs

Нова влада Сербиї ма 18 министерства и трох министрох без портфеля, штирох подпредсидательох (з ресорами) котри и дотераз окончовали тоти функциї, векшина дотерашнїх министрох ма ресори и у терашнїм составе Влади, а дзепоєдни министерства подзелєни. Так Бранислав Недимович тераз министер польопривреди, лєсарства и водопривреди, а на чолє нового министерства за защиту животного штредку Ґоран Триван. Дотерашня Канцелария за европски

4 РУСКЕ СЛОВО

http://www.srbija.gov.rs

ЗA И ПРОЦИВ

интеґрациї тераз подзвигнута на уровень Министерства, хторому на чолє Ядранка Йоксимович, а за ресор за хтори у прешлей влади була задлужена Брнабичова, тераз задлужени Бранко Ружич, як министер державней управи и локалней самоуправи. Александар Вулин и Зоран Дьордєвич заменєли ресори, та Вулин тераз министер одбрани, а Дьордєвич министер за роботу, обезпечованє роботи, борецки и социялни питаня. Нове мено у Влади и Ненад Попович, як министер без портфеля, задлужени за иновациї и технолоґию. Ивица Дачич остава перши подпредсидатель Влади и министер вонкашнїх дїлох, а подпредсидательски места и ресори затримали и министер нукашнїх дїлох Небойша Стефанович, министерка будовательства, транспорту и инфраструктури Зорана Михайлович, як и министер тарґовини, туризму и телекомуникацийох Расим Ляїч. Душан Вуйович остава министер финансийох, Ґоран Кнежевич привреди, Александар Антич министер рударства и енерґетики, а Нела Кубурович правди. Министер здравя и у новей Влади Златибор Лончар, а просвити, науки и технолоґийного розвою Младен Шарчевич. У ресору младежи и спорту остал Ваня Удовичич, а култури и информованя Владан Вукосавлєвич. Славица Дюкич Дееянович у новей Влади Сербиї министерка популацийней политики, а Милан кркобабич задлужени за реґионални розвой и явни подприємства. После гласаня о вибору, премиєрка Ана Брнабич и члени Влади Сербиї у Народней скупштини дали и шветочну пришагу, з чим почал їх мандат, а на шветочней подїї присуствовали и предсидатель Сербиї Александар Вучич, предсидатель Скупштини АП Войводини Иштван Пастор, представителє правосудства, орґанох Републики Сербиї, Войска Сербиї, полициї, нєзависних реґулаторних целох, традицийних церквох и вирских заєднїцох, чолнїки Беоґраду, дипломатски кор и особи з явного и културного живота Сербиї.■ И. Сабадош 7. ЮЛИЙ 2017.

ТИЖНЬОВНЇК ВАЛАЛ ЯМЕНА, ТРИ РОКИ ПОСЛЕ ВИЛЇВОХ У СРИМЕ

ЖИВОТ ИЩЕ НЄ ТАКИ ЯК БУЛ В

алал Ямена, хтори оддалєни 35 километри од Шиду, општинского шедзиска на гранїци Сербиї, Републики Горватскей и Босни и Герцеґовини, пред трома роками, точнєйше у маю 2014. року, було єдине место на подручу АП Войводини хторе було залапене з вилївами. Специфичне положенє валалу, на узким пасме нїзкей жеми коло Сави, и ґу тому на тромеджи дзе уплїв на валал маю и ствари на хтори нє мож уплївовац, причина же Ямена страдала. Виляла ше рика Сава и спричинєла вельки чкоди. Валалчанє теди евакуовани з валалу, вода виволала материялни чкоди на хижох и других будинкох и у польопривреди... ОБНОВА И НЄШКА ТИРВА А яки нєшка обставини у тим валалє зоз коло 600 жителями у 150 обисцох, потолковал нам предсидатель Совиту МЗ Ямена Мирослав Дьокич. Наш собешеднїк нам такой начишлює же у першей фази обнови збудовани 12 нови хижи и єдна такволани дуплекс за два фамелиї. Тиж обновени потим ище 30 хижи, а вец ище 15 хтори прецерпели очкодованя у вилїву. – З помоцу числених донаторох, у валалє досц зробене на обнови. Насампредз ушорени Дом култури дзе покладзене нове закрице и ушорена нукашньосц будинка. Тиж обновена фасада на будинку Основней школи и покладзени паркети до учальньох, у валалє збудовани и нови трафо пошореня и зробена електро мрежа, а ладички за електричну енерґию, такволани струйомери, покладзени на електрични слупи по нових предписаньох. Тиж асфалтована и главна улїца у валалє од уходу од теметова по центер як и по рику Саву, дзе и гранїчни

ПРЕВЕНЦИЯ У валалє досц того поробене и обновене алє ище нє шицко зробене кед слово о охрани од можлївого будуцого вилїву. – У околїску валала пошорени два канали з напряму одкадз пришла вода у маю 2014. року. Теди нам вода пришла „з хрибта” з подруча Републики Горватскей, кед ше там превалєла гац на рики Сави. Кельо мнє познате, анї там роботи на змоцньованю побрежя Сави ище нє закончени – толкує Мирослав Дьокич.

7. ЮЛИЙ 2017.

Пошлїдки вилївох углавним санировани и валал ше обновює. Попри проблемох хтори остали после вилїву Сави, Ямена ма и бриґи з хторима ше стретаю и жителє других нєвельких местох у Сриме. Медзитим, людзе у Ямени нє траца оптимизем преход до Босни и Герцеґовини, вкупно штири километри асфалтней драги – начишлює предсидатель Совиту МЗ Ямена Мирослав Дьокич и додава же пошорени и коло 50 километри дильовох у хотаре дзе насипани шлюнок. СЦУ ОСТАЦ ДОМА Основна дїялносц валалчаньох то польопривреда. Єдна менша часц занятих роби у лєсарским подприємстве у Моровичу и на економиї у самим валалє. Предсидатель Дьокич гвари же би було добре кед би у валалє бул отворени даяки продукцийни погон у хторим би млади достали роботу и так остали у валалє. Його роздумованє и же би державну польопривредну жем з єдней часци требало дац младим парастом по вельо вигоднєйшох ценох або и задармо же би ю обрабяли на одредзени час лєм же би ше затримали у валалє. – У валала маме Основну школу „Филип Вишнїч“ и дзецинску заградку и ту маме вкупно 57 дзеци. Тиж маме и стаємного лїкара, предавальнї, а у валалє иснує и Ловарске дружтво „Ґраничар“, як и фодбалски клуб хтори тиж ноши тото мено. Маме и Добродзечне огньогасне дружтво, а активне и Здруженє женох. Думам же би валал ожил кед би бул отворени гранїчни преход спрам Републики Горватскей, бо зме так як „шлєпе черево“. То би оможлївело векше рушанє людзох и роби. Най вам повем и тото же у валалє маме можебуц и 60 нєоженєтих леґиньох рижного животного возросту – гвари Дьокич. Же живот и у тим сримским валалє заш лєм идзе напредок, приклад и Мирослав Степанович (37) хтори жиє у Ново-

садскей улїци. Йому пред трома роками валалчанка хтора жиє у Швайцарскей Марица Видович даровала порту 81 зоз 25 метери поверхносци, на хторей вон збудовал нову хижу. А же би ю збудовал, вельо помогнул лаїцки пастор Александар Саша Суботин зоз Коцура, хтори му обезпечел будовательни материял. Тиж и други людзе пришли на мольбу же би му задармо помогли у роботох подзвигованя хижи. – У новембре 2014. року хижа була под закрицом, а у марцу 2015. року сом ше уселєл. Аж у мнє були и волонтере зоз Шведскей хтори у дворе спали под шатром, а робели на вибудови хижи. Хижа ма поверхносц 43 квадратни метери, нє так велька, алє у нєй може жиц и фамелия. Остало поробиц ище даяки дробнєйши роботи доокола, а наздавам ше же ше вец и оженїм. Мам дзивку з Войки при Старей Пазови и вона дзечна присц ту жиц – гварел нам щиро Мирослав Степанович, хтори велїм у валалє помагал под час вилїву, а место стаємней роботи, витримує ше з роботох на наднїци. После вилїву закрице над главу достали и фамелиї Станка Кукича и Пери Ґрозданича, по походзеню зоз Заходней Славониї. МЗ Ямена подаровала порту у валалє, а донаторе зоз Старей Пазови вибудовали дуплекс хижу до хторей ше уселєли тоти два фамелиї и задовольни су же маю дзе бивац. Алє без огляду же прешли три роки од вилїву, валалчанє гваря же ниїґда нє забуду тоту природну катастрофу кед висока вода за даскельо годзини залапела цали валал и кед мушели сцекац и за собу охабиц цали маєток же би зачували свойо животи.■ Владимир ДЇТКО

РУСКЕ СЛОВО 5

ТИЖНЬОВНЇК У ГОРВАТСКЕЙ ОТРИМАНИ ШВЕТОВИ КОНҐРЕС РРЛ И ШВЕТОВИ ФОРУМ РУСИНСКЕЙ МЛАДЕЖИ

МАСОВНЕ ОДВОЛАНЄ ДЕЛЕҐАТОХ И ЗНАЧНИ ИНИЦИЯТИВИ Н

У Осєку, у Горватскей, од 29. юния по 1. юлий отримани Штернасти Шветови конґрес Русинох/Руснацох/Лемкох (ШК РРЛ) и Осми Шветови форум русинскей младежи (ШФРМ)

а Шветовим конґресу участвовали 78 з можлївих 90 делеґатох з орґанизацийох зоз жемох членїцох Конґресу – з Польскей, Словацкей, Ческей, України, Румуниї, Мадярскей, Сербиї, Сиверней Америки/Канади и з Горватскей, як и 43 делеґати, з можлївих 45, Шветового форуму русинскей младежи. Руску матку представяли вєдно штернацецеро делеґати и штирме госци. Домашнї тим сходом на шветовим уровню було Дружтво Руснацох „Руснак”, як член Конґресу з Горватскей, а у сотруднїцтве з локалнима самоуправами и найвисшима державнима орґанами, понеже су отримани под високим покровительством предсидательки Републики Горватскей Колинди Ґрабар-Китарович, предсидателя Горватского собору и Министерства науки и образованя Републики Горватскей. Штернасти ШК РРЛ у Горватскей отримани перши раз у цалосци, понеже 2009. року часц Дзешатого Конґресу отримана у Петровцох, кеди ШК отримовани у Руским Керестуре, у Сербиї. Службени зашеданя ШК и ШФРМ отримани у просторийох Польопривредного факултету, роботна часц була 30. юния и 1. юлия, а на отвераню, у мено домашнього Дружтва Руснацох у Републики Горватскей „Руснак”, шицких присутних привитал його предсидатель и подпредсидатель Шветовей ради (ШР) Мийо Шайтош, як и представителє державних и локалних орґанох Републики Горватскей и Руснацох у Горватскей. На шветочносци отвераня Наталиї Гнатко з Горватскей уручена тогорочна Награда ШР „Василь Турок Гетеш”. НОВА ВИБОРНА ПРОЦЕДУРА На першим пленарним зашеданю, 30. юния, звит о дворочней роботи Шветовей ради медзи двома конґресами поднєсол єй предсидатель Штефан Лявинец, тиж и спред орґанизациї Русинох у Мадярскей, док у мено других членїцох Конґресу звити о роботи поднєсли Андрей Копча з Польскей, Ян Чопик з Ческей, Мартин Караш и Петер Медвидь зоз Словацкей, Дюра Папуґа спред Рускей матки Сербиї, Мийо Шайтош з Горватскей, Василь Бойчук з Румуниї, Микола Бобинец и Юрий Продан з України (Закарпатє-Подкарпатє), Джон Риґети за Русинох у Сиверней Америки (ЗАД-Канада) и Светлана (Петрецки) Мурешин спред Шветового форуму русинскей младежи. Ушлїдзели зашеданя конґресних комисийох, а спред Рускей матки у роботи Комисиї за просвиту и язик участвовала Ксения Медєши, у Комисиї за културу Саня Тиркайло, у Комисиї за историю Владимир Бучко, у Комисиї за информованє и видавательну дїялносц Аранка Медєши и у Комисиї за туризем и проєкти Юлиян Лазор. Исти дзень отримана и схадзка Шветового форуму русинскей младежи, дзе спред Форуму младих Рускей матки Сербиї як делеґати участвовали Борис Фейди и Любомир Медєши з Коцура, Себастиян Няради з Керестура и Давор Сабо з Нового Саду. До дзевецчленовей Ради ШФРМ зоз Сербиї вибрани Борис Фейди, з Горватскей Иван Лїкар, котри вибрани и за подпредсидателя, а за предсидательку ознова вибрана Светлана Мурешин з Румуниї. Окрем спомнутих, як делеґати спред Рускей матки Сербиї участвовали и Славко Пап з Руского Керестура, Моника Гарди з Коцура,

6 РУСКЕ СЛОВО

Наташа Макаї Мудрох з Нового Саду и Владимир Джуня зоз Шиду. Як госци РМ на зашеданьох у Осєку були Владо Няради и др Деян Загорянски з Вербасу, Юлиян Неваляни з Коцура и Борис Надь зоз Шиду. На другим конґресним пленарним зашеданю, всоботу, 1. юлия, вибрана и нова Шветова рада РРЛ, предсидателє конґресних комисийох, а принєшени и Заключеня Конґресу. До ШР вибрани векшином члени котри були и у прешлим зволаню, медзи двома конґресами – Штефан Лявинец з Мадярскей, Микола Бобинец з України, Мартин Караш зоз Словацкей, Фото: Ю. Неваляни

Пише: Михайло ЗАЗУЛЯК

Андрей Копча з Польскей, Дюра Папуґа зоз Сербиї, Джон Риґети за ЗАД и Канаду, Ґеорґий Фирцак з Румуниї, Янко Чопик з Ческей, Мийо Шайтош з Горватскей и предсидателька ШФРМ Светлана Мурешин (Румуния). На тим конґресу предсидателя ШР перши раз виберали шицки делеґати ШК, а нє члени Ради медзи собу, як то було дотераз, и спомедзи трох кандидатох – Штефана Лявинца з Мадярскей, Миколи Бобинца з України и Джона Риґетия зоз ЗАД, у другим кругу гласаня з векшину гласох за предсидателя знова вибрани Штефан Лявинец з Мадярскей. За подпредсидательох Ради вибрани Мартин Караш (Словацка) и Мийо Шайтош (Горватска), за секретара ШР Андрей Копча (Польска), а за секретара Шветового конґресу, цо нова функция, вибрани Владимир Противняк зоз Словацкей. За предсидательку Комисиї за просвиту ШК РРЛ вибрана Наталия Гнатко з Горватскей, за предсидательку Комисиї за културу Саня Тиркайло зоз Сербиї (Шид), за предсидателя Комисиї за историю Владимир Бучко зоз Сербиї (Кула), за предсидателя Комисиї за информованє и видавательну дїялносц Петер Медвидь зоз Словацкей и за предсидателя Комисиї за туристични розвой и проєкти Владимир Противняк зоз Словацкей. ЗАЄДНЇЦКИ ДЗЕНЬ РУСИНОХ На штернастим Шветовим конґресу Русинох/Руснацох/Лемкох делеґати на другим пленарним зашеданю, 1. юлия, прилапели нови статут ШК, а одлучене и же заєднїцки Дзень Русинох швета будзе 23. марец – як здогадованє на датум кеди у 7. ЮЛИЙ 2017.

ТИЖНЬОВНЇК Медзилаборцох, у Словацкей, почал Перши ШК РРЛ, дознаваме од делеґата на Конґресу и знова вибраного члена Шветовей ради ШК Дюру Папуґу, предсидателя Рускей матки Сербиї. Предлог за заєднїцки Дзень Русинох дал праве Папуґа, а як гварел, тот датум ШК пошлє и до Зєдинєних нацийох, же би го верификовали як Дзень Русинох швета. И зоз Штернастого ШК РРЛ Влади и Верховней ради України будзе послата вимога же би Україна припознала Русинох як националну меншину, зоз шицкима правами по Европскей грамоти, чий є подписнїк, а информация о тей вимоги будзе послата и до Совиту Европи и до Европского парламенту. Єдно зоз заключеньох ШК у Осиєку и же ше до парламенту (Сейму) Польскей пошлє вимогу же би Акцию „Висла” преглашел за нєлеґитимну, осудзел ю, а вигнатим Русином/Лемком же би ше врацело маєток. Тиж так, до Универзитетского центру у Ужгородзе, у Закарпатскей обласци України, будзе послата вимога же би

ГОСЦИ НА КОНҐРЕСУ Як висланїк предсидательки Републики Горватскей (РГ) и Горватского собору, на отвераню ШК РРЛ бешедовал осєцко-бараньски жупан Иван Анушич, а привитни слова висловели и доначалнїк и началнїк Општини Боґдановци Ярослав Медєши и Мирко Барун, член Совиту за национални меншини РГ Звонко Костелник, представителька Руснацох Осєцко-бараньскей жупаниї Агнета Балатинац, Ядранка Ґолубич у мено Вуковарско-сримскей жупаниї и народна посланїца у Скупштини Сербиї Олена Папуґа з Руского Керестура. На схадзкох другого дня Конґресу присуствовал и заступнїк 12 националних меншинох у Горватскей у Горватским соборе, медзи нїма и Руснацох, Велько Кайтази, як и началнїк Општини Стари Янковци Драґан Сударевич.

основал Катедру (Институт) за русински язик, хтори би прероснул до Оддзелєня за русинистику, як то функционує и у других державох дзе жию РРЛ, з можлївосцу снованя Катедри уж од того академского року, понеже єст спознаня же то пошвидко будзе и витворене. На терашнїм Конґресу одлучене же шлїдуюци, Петнасти Шветови конґрес РРЛ о два роки будзе у Словацкей. ПРОВАДЗАЦИ ПРОГРАМИ За учашнїкох Конґресу, Форуму младих и госцох домашнї пририхтали и богату културно-уметнїцку програму, у хторей участвовали представителє жемох-членїцох Конґресу и Форуму, як и вецей КУД-ох Руснацох у Горватскей. Под час того стретнуца РРЛ на шветовим уровню представена и хронолоґийна публикация о шветових конґресох од 1991. по 2015. рок, хтору пририхтало Културне здруженє Русинох Румуниї. Орґанизовани вистави бабкох у русинским/руским народним облєчиве и наших свадзебних ручнїкох и дзепоєдних вишивкох, як и малюнкох русинского маляра з Мадярскей Антуна Ковача и малюнкох з Подобовей колониї КУД Руснацох Осєк. Тиж отримани и Литературно-музични вечар творительох зоз жемох-учашнїцох ШК, а всоботу, 1. юлия, була Културна програма „Кед голубица лєцела”, на хторей, попри госцох зоз жемох-членїцох ШК и Шветового форуму русинскей младежи, участвовали и дружтва Руснацох з Горватскей – Дружтво „Руснак” з Петровцох, КУД Руснацох Осєк, КУД „Осиф Костелник” з Вуковару и КУД „Яким Ґовля” з Миклошевцох.■ 7. ЮЛИЙ 2017.

STANOVISKA Пише: Мирослав ЗАДРЕПКО, новинар

„ВИН-ВИН” ВЛА ДА Влада Сербиї на чиїм чолє Ана Брнабич випатра же скоро шицким по дзеки: задовольни и Восток и Заход, и предсидатель держави и коалицийни партнере напреднякох, и сами напредняки. Добре, тоти остатнї можебуц дакус менєй, алє верим же им шеф розтолковал прецо то праве так добре и так муши буц. Єдино ше ортодоксним традиционалистом, и ту нє думам лєм на тих вирних, нє пачи ґей премиєрка, алє їх занєдзбам у тим тексту, лєм констатуєме же су ту. Як перше, думам же зоз Владу на чиїм чолє Ана Брнабич найзадовольнєйши предсидатель Републики: ма сотруднїка зоз хторим нє будзе вельо розправи о тим як треба водзиц державу и верим же їх одношенє будзе подобне гевтому яке мали Тадич и Цветкович. Шицки у Влади свидоми же ше Брнабичова о шицких важних одлукох будзе перше радзиц зоз Предсидательом и же гевто цо придзе на стол у Неманьовей будзе аминоване на Андричовим венцу, так же ту нє будзе вельо нєпорозуменя. А кед же дацо випаднє наспак и дахто будзе мушиц зобрац, га, ниа, ту Брнабичова як премиєрка Влади, так же напредняки останю чисти од евентуалних нєпопуларних и нємилих одлукох. Надалєй, коалицийни партнере, а перше думам на социялистох, тиж так можу буц щешлїви: достали вецей министерства, а лидер партиї Ивица Дачич остал перши медзи другима. Нє буду одвитовац за стратеґийни одлуки, а заш лєм их будзе дакус вецей у медийох. Зоз звекшаньом числа социялистох у Влади, алє и менованьом Ненада Поповича за министра без портфеля, и цо ище важнєйше, Александра Вулина за министра одбрани, послате и индиректне порученє Русиї же Сербия розуми єй интереси на Балкану и же єй нє обраца хрибет. Тиж так и заходни жеми можу буц задовольни, кед нїч инше, вец прето же предсидатель держави явно потримал ґей особу на чолє Влади хтора, ґу тому, ище и горватского походзеня, а то, агей, гутори о тим же вон єден либерални политичар, хтори нє ма вецей вязи зоз гевтим Вучичом зоз дзеведзешатих. Окрем того, Брнабичова нє ма политичну прешлосц, та анї терху на плєцох хтору влєчу велї други политичаре у держави и реґиону, цо вец стаємна компликация у медзинародних одношеньох. Було би ту ище вельо койцо повесц о актуалней Влади Сербиї и Брнабичовей як єй предсидательки, алє сущносц у тим же состав Влади, окрем же намирел шицких у политичним смислу, реално нє принєше нїяку сущну пременку: предсидатель наймоцнєйшей странки ше и далєй будзе о шицким питац, а министрове буду слухац. На концу, на одредзени способ то и сама Брнабичова припознала кед гварела же нє ма авторитет яки ма Вучич, алє же єй авторитет дати од дакого хто прешвечлїво победзел на виберанкох. И верим же тот факт нє забудзе док є на чолє Влади. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 7

НАШО МЕСТА ПОКРАЇНСКИ СЕКРЕТАР ЗА ПОЛЬОПРИВРЕДУ И ДИРЕКТОР УПРАВИ ЗА КАПИТАЛНИ УКЛАДАНЯ НАЩИВЕЛИ ШИД

РОЗВОЙ ИНФРАСТРУКТУРНИХ ПРОЄКТОХ У Вишнїчеве збудовани нови мост, а у Соту водоводна мрежа, a Покраїна будзе финансовац и вибудов водоводней мрежи у Бикичу и Привиней Глави. Индустрийна зона при Адашевцох ма поверхносц векшу як 100 гектари

пштину Шид прешлого тижня нащивели Вук Радоєвич, покраїнски секретар за польопривреду, лєсарство и водопривреду и Неделько Ковачевич, директор Управи за капиталну укладаня АП Войводини, а домашнї им бул Предраґ Вукович, предсидатель Општини Шид. Под час нащиви, госци обишли новозбудовани мост на беґелю Шаркудин на уходзе до Вишнїчева на драги Морович–Вишнїчево. Стари мост хтори бул широки штири метери бул „узке гарло” у транспорту и загрожовал учашнїкох у транспорту.

МИЛИОНИ И ЗА ДИЛЬОВИ По словох Неделька Ковачевича, Покраїна опредзелєла 36 милиони динари за ушоренє дильовох и каналскей мрежи у хотарох шидскей општини. Покраїна опредзелєла и шейсц милиони динари за ушоренє Културно-образовного центру. Як гварене, Општина Шид була до пременки власци у Покраїни, єдна од дзевец општинох хтори нє доставали средства од Покраїни, а тераз ше ситуация пременєла.

ЗБУДОВАНИ НОВИ МОСТ По словох секретара Вука Радоєвича, ресорни секретарият, як и Управа за капитални укладаня, опредзелєли по 50 одсто средствох, вкупно 4,5 милиони динари же би бул збудовани нови мост хтори тераз широки шейсц метери и оможлївює безпечносц у транспорту. Госци з Покраїни вєдно з домашнїма ше накратко застановели и на будуцей Индустрийней зони при Адашевцох коло авто-драги Беоґрад–Заґреб хтора ма поверхносц векшу од 100 гектари. Як визначел секретар

Радоєвич, Покраїна опредзелєла 16 милиони динари за вибудов приступних драгох у спомнутей зони и ушоренє каналскей мрежи за одцеканє води, а роботи би мали почац у юлию. Индустрийна зона од велькей значносци за општину Шид, а зоз тима роботами почнє єй ушорйованє и витворенє условийох за прицагованє инвеститорох.

Нововибудовани мост на беґелю Шаркудин на уходзе до Вишнїчева

8 РУСКЕ СЛОВО

ОСЕМ КИЛОМЕТРИ ВОДОВОДУ Тиж, нащивени и валал Сот дзе закончене поставянє осем километри водоводних цивох у валалских улїцох, а рок пред тим вивартана и студня. Як гварели Вук Радоєвич и Неделько Ковачевич, за тоту инвестицию Покраїна опредзелєла 16,5 милиони динари без ПДВ, односно, вкупно 19 милиони динари. На тей инвестициї им тиж подзековал предсидатель Општини Предраґ Вукович, наглашуюци же конєчно у 21. вику и тот валал достанє водовод и же би у септембру мало почац приключованє обисцох на водоводну мрежу, а у валалє єст 280 обисца. Тиж, нє забути анї проблем Бикичу и Привиней Глави, хтори тиж нє маю водовод. Як гварели госци з Покраїни, буду ше намагац же би средства за вибудов були обезпечени у другей половки того року, а кед нє, вец нарок.■ Вл. Дїтко 7. ЮЛИЙ 2017.

НАШО МЕСТА ПАРТНЕРСТВО ДВОХ КЕРЕСТУРОХ

СОТРУДНЇЦТВО ПОТВЕРДЗЕНЕ И ЗОЗ СПОРОЗУМЕНЬОМ У присустве членох Совиту Месней заєднїци и делеґациї зоз Земплинскей Теплици, Спорозуменє у Руским Керестуре шветочно подписали предсидатель Совиту Владимир Олеяр и старостка Земплинскей Теплици Йозефина Угальова

к зме поряднє записовали и на бокох наших новинох, остатнї даскельо роки Рускокерестурци наисце барз добре и часто сотрудзую зоз Земплинску Теплицу у восточней Словацкей, у Кошицким самоуправним краю, дакедишнїм Керестуру, насампредз на планє култури, образованя, здруженьох, та тото дотерашнє интензивне сотруднїцтво двох Керестурох од соботи, 1. юлия, и службено вирификоване з подписованьом Спорозуменя о медзисобним партнерстве. ДЕЛЕҐАЦИЯ ЗОЗ ЗЕМПЛИНСКЕЙ ТЕПЛИЦИ Под час Фестивала рускей култури „Червена ружа”, на хторим того року була и седемчленова делеґация Места Зепмлинска Теплица (хторе у Словацкей ма статус општини), у просторийох Месней заєднїци Спорозуменє о партнерстве медзи Руским Керестуром и Земплинску Теплицу подписали предсидатель Совиту МЗ Владимир Олеяр и старостка Теплици мр Йозефина Угальова. Менша делеґация з дакедишнього Керестура на Фестивалє була и прешлого року, з чим ище раз потвердзене же „Ружа” нє лєм наша културна манифестация, алє и нагода за привитованє госцох з других местох и державох з хторима ше сотрудзує, потвердзованє и преширйованє сотруднїцтва, по углядзе на други фестивали у нас и у иножемстве. На „Ружи” була и делеґация городу Перечин зоз Закарпатскей об7. ЮЛИЙ 2017.

После шветочного подписованя Керестурци наздравели

ласци України, на чолє з городоначалнїком Иваном Погориляком, понеже Керестур и з Перечином ма подобне Спорозуменє о сотруднїцтве. На шветочним подписованю Спорозуменя о партнерстве присуствовали и дзепоєдни члени Совиту Месней заєднїци и Уряду Места Земплинска Теплица, а як поведзене, подписованє того спорозуменя ище скорей потримане на орґанох обидвох местох, у Керестуре на Совиту Месней заєднїци. ЧЕРАНКА ИСКУСТВОХ ЛОКАЛНИХ САМОУПРАВОХ Спорозуменє подписане на трох язикох – руским, сербским и словацким, а одноши ше на прейґгранїчне сотруднїцтво у заєднїцким обезпечованю средствох з Европскей униї, републичних и покраїнских фондох за витворйо-

ванє заєднїцких проєктох; черанку искуствох локалних самоуправох, стимулованє приятельских одношеньох, розвиванє социялних, гуманитарних, културних, образовних, туристичних и спортских вязох и активносцох медзи двома местами, як и на сотруднїцтво нєвладових орґанизацийох и друженьох хтори активни у нашим и дакедишнїм словацким Керестуре. Як на подписованю Спорозуменя визначели чолнїки обидвох местох, то лоґични крочай напредок у сотруднїцтве двох местох дзе людзом исти язик, подобна култура и вироятно и заєднїцки коренї. З тей нагоди старостка Угальова Рускокерестурцох уж тераз поволала на шветочносци з нагоди 755рочнїци Земплинскей Теплици, хтори буду нарок, а отримує ше их кажди пейц роки.■ М. Зазуляк

РУСКЕ СЛОВО 9

НАШО МЕСТА

„Червена ружа ” 2017 СЕДМИ КЕРЕСТУРСКИ САЯМ

БОГАТИ И ИНТЕРЕСАНТНИ ЗМИСТИ ВИКЛА ДАТЕЛЬОХ Пишe: Марина ДЖУДЖАР

Под час Фестивала рускей култури „Червена ружа”, Здруженє ремеселнїкох и приватних поднїмательох и Здруженє женох „Байка” з Руского Керестура всоботу орґанизовали седму привредно-туристичну манифестацию Керестурски саям, того року у дворе Майсторского дома

мист Сайма бул богати и рижнородни, та и интере сованє нащивительох було ви нїм ко во ве ль ке, з чо го видно як саям рошнє з рока на рок дзекуюци уложеному труду. На сайме представени стари реме сла, продукти реме селнїкох и поднїмательох з Кере стура и других ме стох. Так, спомедзи 28 викладательох, кажде нашол дацо цикаве поопатрац, лєбо и купиц. Саям, у присустве предсидательки „Байки” Славици Катона, отворел предсидатель Здруженя реме селнїкох и при ват них под нї мате ль ох Владимир Емейди. Вон привитал го сцох зоз општинского Здруженя реме селнїкох и поднїмательох з Кули, представнїкох реґионалней привредней комори Зомбор, викладательох и шицких го сцох-нащивительох. РЕМЕСЛО И ЙОГО ВИРОБКИ

Два ткачки на кроснох

стурска кухарка Мария Малацкова уварела сладку капусту у котлє котру шицки хвалєли, а по полудзенку орґанизоване змаганє (з тайним гласаньом) за найлєпши традицийни колач кере стурских ґаздиньох. Спомедзи понукнутих дванац розличних колачох победзели череґи Мариї Пристойко котра надалєко позната з нїма, друге ме сто освоєли „бре скинї” Любици Няради, а треце преплєтанїк з маком Мариї Макаї. Ке ре стур ски са ям отри ма ни з по три мов ку По кра їн ско го се кре та ри я ту за по ль о при вре ду, водо при вре ду и лє сар ство и Оп шти ни Кула.

Представени стари реме сла – колєсар, коваль, тканє керпарох и гасурох, як и правенє глїняней судзини, у чим ше могли опробовац и заинтере совани присутни на Сайме, та однєсц дому виробени продукт. Тиж пред ста ве ни ви шив ки, ге кла ня, ви тра жни ро боти на склу, ри со ва ни склєн ки, ма люн ки на плат ну и папе ру и ґра ву ри на ка ме ню. По при тим, мо гло ку пиц и олєї з ри жних олє й о вих ро шлї нох, дома шнї ви на, ка ша сти со ки, за град кар ски продукти, продукти з млї ну, сто лар ски продук ти, моти ки и алат за ро боту у за град кар стве, алє и ви да ня НВУ „Ру ске сло во”. На Са й ме, за шиц ких Колачи ше коштовало и оценьовало уча шнї кох по зната ке ре -

10 РУСКЕ СЛОВО

ВИКЛАДАТЕЛЄ И УЧАШНЇКИ Йоаким Кренїцки, Владимир Малацко и Михал Надь викладали колєсарске реме сло, т.є. спо соб ро боти. Яким Ка нюх и Яков Пап представели кова ль ске ре ме сло. Спред Здруженя „Байка” Мария Планчак, Ана Рац и Славко Варґа указовали як ше тка. 7. ЮЛИЙ 2017.

НАШО МЕСТА АМАТЕРЕ ЗОЗ КОСТРОМИ ПО ДРУГИРАЗ У СЕРБИЇ

РУСИЯНЄ НАСТУПЕЛИ У ВЕРБАШЕ Члени русийского културно-уметнїцкого дружтва зоз Костроми прешлого пиятку наступели на городскей площи у Вербаше. У єдногодзиновим музично-танєчним наступу указали часц своєй култури и обичайох. Наступ и пребуванє орґанизовали Здруженє сербско-русийского приятельства “Род”, Културни центер Вербас и локална самоуправа. Город Кострома ма вецей як 200 тисячи жительох, находзи ше на улїву рики Костроми до Волґи, єден є зоз

Шеґерт кує, а коваль подучує

Юли ян Рац на сво їм штан ду при ка зал продук ти зоз ср бо бран ско го млї ну. Ми ко ла Ви наї ше пред ста вел з млє ту па при ґу, Оле на Рац з ка ша сти ма со ка ми, Ти хо мир Фе й ди спред ви нї цох Ру ски двор з ви ном, Ми хал Фе й ди – За до лї нєц з мад жу на ми и айва ром и Ян ко Се ман з жим но цад зе ни ма олє я ми, а при Сла ви ци Като на мо гло ку пиц при род ни ми дел ка. Вла ди мир Рац пе ти и Йоаким Гру бе ня зоз сто лар ски ма продук та ми, Сне жа на Ма лац ко спред Ка ри та су зоз су ве ни ра ми, Ама лия Ходак з продук та ми плє це ни ма з ди ки ню. Пред си дате ль ка Здруже ня папри ґ а рох Ду ши ца Орос пред ста вя ла папри ґ ар ски продукти. Дю ра Ру сковски ма ляр ски ри сун ки на плат ну и папе ру, Слав ко Ме цек ґра ву ри на ка ме ню, а Кри сти на Се ман з модер ни ма та шка ми. Ксе ния Йова но вич ви кла да ла ге кла ни и ви ши ва ни ро боти. Бо гати штанд бул и НВУ „Ру ске сло во”, дзе мо гло ку пиц кнїж ки и до стац ре клам ни при клад нї ки. Зоз Су бо ти ци Алек сан дар Лу кич ви кла дал ви тра жни и фу зи о но ва ни ро бо ти зоз склом, а Ева Тур заи ре ме сло и про дук ти пра ве ни зоз глї ни. Ге лен ка Хо ма з Но во го Са ду ви кла да ла ри со ва ни склє ня ни продук ти.■ 7. ЮЛИЙ 2017.

найстарших и найбогатших русийских городох, а уходзи и до такволаного “Златного персценя городох”. Аматере зоз того городу нє першираз у Вербаше, а як наявел предсидатель општини Милан Ґлушац, у плану же би ше тоти два городи побратимели и ище цеснєйше сотрудзовали у наиходзацим периодзе. Госци наступели зоз хореоґрафиями и музичнима точками шпивацких ґрупох и солистох, а анимировали и публику, та у єдней часци програми и публика участвовала у хореоґрафиї. Найвекше нєсподзиванє за публику було же аматере того дружтва часц програми виведли и на сербским язику, а Вербащанє могли чуц найкрасши стихи поезиї Десанки Максимович и сербски народни писнї “Ой, Косово, Косово”, “Тамо далеко” и “Мой ґолубе” у виводзеню шпивачох зоз Русиї. А. Л.

АКТИВНОСЦИ МЛАДИХ З ДЮРДЬОВА

О МЕШАЦ НОВИ ПРОЄКТ – ЗМАГАНЄ У ЗНАНЮ Млади Дюрдьовчанє ше прешлого тижня зишли у просторийох КУД „Тарас Шевченко”, дзе руководителє младежскей секциї подзековали шицким котри допринєсли їх активносцом. Крашнє ше дружели и зацикавели младших, бо ше таки нєформални схадзки указали як найефикаснєйши за нови идеї. – На схадзку зме, попри старших, поволали и младших, котри зацикавени за нашо активносци. Орґанизовали зме шести Литературни вечар младих, Младежски бал, креативни роботнї... Плануєме орґанизовац квиз знаня зоз историї, фолклористики, литератури, призабутих руских словох... И за учашнїкох и за патрачох то будзе добра забава, а годни дацо и научиц – гвари Тамара Салаґ, єдна з активнєйших орґанизаторкох. О уключованю младих до орґанизациї, насампредз зоз новима идеями, бешедовала нам Оля Балїнт, руководителька и єдна з активнєйших младих у Дружтве. Шицки порихтани и на позитивни и неґативни критики. Циль же би ше млади цо вецей сходзели, дружели и робели дацо хасновите за нашу заєднїцу. С. С.

РУСКЕ СЛОВО 11

НАШО МЕСТА ДЕЖУРСТВА ОГНЬОГАСЦОХ ПОД ЧАС ЖАТВИ

ПРЕВЕНТИВА И ОСТОРОЖНОСЦ НАЙВАЖНЄЙШИ Традицийни, скоро „уродзени” страх, страх же би ше нє запалєли поля зоз житом, остал присутни по нєшка. Члени добродзечних огньогасних дружтвох под час жатви активнєйши як други днї у року

зависносци од средствох и похопйованя опасносци од огня, так орґанизовани и добродзечни огньогасни дружтва по наших местох. Док єдни думаю же превентива найважнєйша, односно препатранє исправносци комбайнох, тракторох и процивогньових апаратох, други заш лєм, док тирва косидба, дежураю при телефону же би, евентуално, интервеновали. РУСКИ КЕРЕСТУР Чле ни ру ско ке ре стур ско го До брод зеч но го огнь о га сно го дру жтва и то го ро ку маю ка жди дзе нь 12год зи но во де жур ства под час жатви, од 9 до 21 год зин ше зме нюю по дво ме, єден шо фер и огнь о га шец. Як то и у дру гих ло кал них са моу пра вох, пре змен ша нє ри зи ку од огня у жатви, у склад зе зоз За ко ном о за щ и ти од огня, пред си дате ль Оп шти ни Кула Пе ри ца Ви де ка нїч ище пред жатву при нє сол за бра ну па лє ня сцер нян ки у хота ре. Пред тогорочну жатву керестурске ДОД превентивно препатрело механїзацию хтора участвує у жатви, та Огньогасна комисия у обисцох препатрела 20 комбайни, 53 трактори и векше число апаратох за гашенє огня.

Препатрунок комбайна коштал 1 500 динари, трактора 500, а огньогасного апарата типа С2 1 300 динари. КОЦУР Под час жатви по двоме огньогасци дежураю у Огньогасним доме при теле фону у двох зменох, а дежурства тирваю од 9 по 15 год зин и од 15 по 21 год зин. Вноци при теле фону дежурни домар у Огньогасним доме и на тот спо соб 24 год зини дахто при теле фону за случай опасно сци. По тераз, огньогасци мали штири интервенциї, три у хотаре и єдну у валалє. Горела трава за бензинску пумпу ґу Вербасу, два сцернянки ґу Кули, дзе згорели два шори кукурици єдному парастови и на тромеджи Коцур, Савине Село и Равне Село дзе згорела менша поверхносц жита двом ґаздом зоз Коцура, и на щесце, польочуваре на час замерковали огень, та ше на час реаґовало и на тот способ виратовало коло 30 гектари Карнексового жита. Коцурски ДОД ма барз добре сотруднїцтво зоз полицию, польочуварску службу и польопривреднї ками зоз Коцура, а под час жатви було и дакельо контроли зоз Вербасу, у контроли бул и предси датель Општинского огньогасного союзу, предсидатель Оп штинского штабу за жатву и секретар Оп штин скей огньогасней станїци. ЖАБЕЛЬ На жа ль, як и пре шло го, так и то го ро ку, Скуп шти на оп шти ни Жа бе ль нє формо ва ла Штаб за про ци вог нь о ву за щ и ту, и нє по збе ра ла до брод зеч ни огнь о га сни дружтва зоз те ри то риї оп шти ни. Пре то ше шиц ки дружтва зна ход за як знаю и можу. Ґоран Берич, предсидатель ДОД зоз Дюрдьова, гвари же огньогасци у чежкей позициї. Гоч сезона жатви у полним цеку, вони нє дежураю, гоч су порихтани интервеновац, кед би евентуално вибухнул даґдзе огень. Но, у камиону з цистерну з воду нєт вельо горива. Кед би вибухнул огень даґдзе далєко у хотаре, камион би мал нафти за одход за интервенецию, алє нє и врациц ю. Мушели би ше знаходзиц на свой способ. Иншак, професионална огньогасна екипа дежура у Жаблю, и кед би ше дацо случело, явели би и добродзечним огньогасцом у Дюрдьове, односно у местох жабельскей општини.■ Редакция и мрежа дописовательох

12 РУСКЕ СЛОВО

7. ЮЛИЙ 2017.

ЕКОНОМИЯ

КОСИДБА У НАШИХ ХОТАРОХ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ЖИТО ДОСЦ ДОБРЕ ПЛАЦИ У рускокерестурским хотаре векша часц парцелох под житом уж витлачена, а кед потрима добра хвиля, жатва жита будзе закончена концом того тижня У Руским Кере стуре жито мож придац на штирох одкупних ме стох, одно сно до подприємствох „Аґрохома”, „Юарбис”, „НС аґро-инґ” и „Житобачка”. Шицки понукаю исту аконтну цену од 16 динари, з можлїво сцу познєйшого доплацованя, а лєм у „НС аґро-инґ” дата и можлївосц вибору – за виплацованє конєчней дньовей цени, без можлїво сци доплацованя, хтора углавним 16,5 динари. Перши урожаї нагадовали менши род, медзитим як жатва чече так и урожаї векши – на початку минимални бу-

ли коло 25 метери по гольту, векшином то було хоре, лєбо вимарзнуте жито, та слабо зишло, а познєйши до сцигли и рекордни 59 метери по гольту. Урожай з котрим ше можу похвалїц велї Кере стурци то праве тот векши як 50 метери по гольту, дзекуюци благочасовей шатви и адекватней прикарми у фебруару. Штреднї урожай за тераз коло 45 метери по гольту. У зависно сци од парцели до парцели, дзе урожай подруцел там було и одбитку на мено приме сох од 2 до 5 одсто, пре мале и дробне зарно жита, хторе ше нє розвило як треба. Медзитим, як гваря на одкупних ме стох, продукователє на добитку кед слово о гектолитерскей вредно сци. Стандард за ню 76 ґрами, а того року зарно чежке од 79 до 83 ґрами, та ше по тей основи додава одредзени процент, влага розлична – по сле дижджу була коло 15, а тераз є знова 12 до 13 одсто, цо у гранїцох норми. За чуванє жита на лаґеру у Кере стуре ше опредзелює мале число продуковательох, гоч лаґерованє жита безплатне и познєйше го мож предац по берзанскей цени, без ПДВ. М. Джуджар

У ДЮРДЬОВЕ

ТОГО РОКУ СЛАБШИ УРОЖАЙ У дюрдьовским хотаре жито того року слабше зродзело. Жатва почала коло 20. юния, а тидзень скорей як прешлого року. Зоз кратшу превру тирвала два тижнї. У зависносци од файти жита, часци хотара и других факторох, урожаї, углавним, менши як прешлорочни. У хотаре штреднї урожай бул коло 33 метери по гольту. Найменши урожай бул коло 20 метери, а найвекши коло 50 метери, зоз слабшу гектолитерску чежину. Влага зарна покошеного жита на початку жатви була и понад 17 одсто, алє ше о кратки час осушела и пришла по стандард. Проду ко вате ль жи та, Дюрдьовчан Йоаким Тиркайла по тераз найзадовольнєйши з урожайом нашеня НС Семе „40ц”. – Видзи ми ше же найлєпше шац домашнї сорти, бо су прилагодзени нашим усло7. ЮЛИЙ 2017.

вийом и нє завадза им суша. Тогорочни урожей подлєйши, бо нє було влаги анї дижджу, окреме у априлу и марцу, та жито нє могло вихасновац гной котри пре суши з векшого остал на поверхносци. Обиходзел нас диждж на вецей заводи, а околни места го достали. Жита у нашим хотаре єст вше менєй, алє анї нє чудо кед прешлого року була барз подла цена медзи 14 и 17 динари. Шею го найвироятнєйше пре плодов шор, бо

нє мож вше єдну житарку пестовац. Чул сом же за жито у Жаблю аконтна цена 16,50, а у Дюрдьове понукаю 15 динари за предай – гварел Йоаким Тиркайла. Прешлого року нє сцел чекац, та жито такой предал, указало му ше же поробел добре, бо уж вжиме цена спадла. Заступнїк є думаня же жито найлєпше такой предац, бо нїґда нє мож знац чи подрагши чи потуньши. Жито у Дюрдьове одкупюю на штирох местох – у Подприємстве за польоприведну продукцию и одкуп „Дьордє Зличич”, у Общей землєдїлскей задруґи „Чуроґ”, Млїну „Суботин” и у „Брамар плус”. У дюрдьовским хотаре и далєй исти тренд, найвецей єст сої, кукурици, та вельо менєй жита, желєняви и бостану. С. Саламун

РУСКЕ СЛОВО 13

КУЛТУРА И ПРОСВИТА „Червена ружа ” 2017 49. МУЗИЧНО-ТАНЄЧНА МАНИФЕСТАЦИЯ ДЗЕЦОХ

ВЕСЕЛА АТМОСФЕРА НА „ПУПЧУ”

Традицийна манифестация дзецох на „Червеней ружи”, уж 49. „Червене пупче”, отримана пияток пополадню у веселей атмосфери на отвореней сцени у дворе рускокерестурскей Школи „Петро Кузмяк”

ре мале число нових шпиванкох за дзеци хтори сцигли на конкурс „Ружи”, того року нє було змагательней часци за найкрасшу нову композицию, алє виведзени вецей шпиванки зоз скорейших „Червених пупчох”. Манифе стация отворена з традицийну шпиванку „Нашо швето”, а закончена зоз шпиванку „Тисяч радо сци”, хтори одшпивал Хор „Шкорванчки” Дома култури Руски Кере стур, под руководительством дириґентки Лидиї Пашо. На початку наступели и наймладши – Музична ґрупа з керестурскей оводи, и симпатично одшпивали „Чижику, чижику” и „Любиме вас дзеци швета”, а пририхтала их Таня Фейди. На сцени ше зменьовали шпиванки и танци, та одгуковали писнї „Ровнїно моя широка”, котру шпивали дзивчата з Вербасу, Кристина Будински и Аґота Ковач, потим „Плїва хмарка”, у виводзеню дуету Катарини Кулич и Наташи Тамаш зоз Коцура, а Даница Плавшич и Борис Жирош з Керестура наступели зоз шпиванку „Мой дїдо”.

14 РУСКЕ СЛОВО

Валентина Салаґ наступела з композицию „Любов у души”, а Мария Горняк з „Тайну”, обидва з Дюрдьова, док з писню „Коцки”, у виводзеню Елеонори Дудаш и Єлени Шомодї, здогаднуте на богату композиторску творчосц и доприношенє „Пупчу” пред роком упокоєного Юлияна Рамача Чами, цо єдна з його композицийох. Фиона Грубеня и Сара Надрлянски з Нового Саду одшпивали тиж Чамову композицию „Лєто у дїда”. З єдним, лєбо вецей танцами, тоту часц своєй роботи на „Пупчу” представели дзецински ансамбли з наших дружтвох – КПД „Карпати” Вербас, Дома култури Руски Керестур, КУД „Яким Ґовля” з Миклошевцох, з Горватскей, КУД „Жатва” зоз Коцура, КУД „Петро Кузмяк” з Нового Орахова и КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова. Числену публику през програму водзели Ема Живкович и Ребека Семан, конферансу написала Ивана Дудаш, а руководитель манифестациї бул Михайло Зазуляк.■ Марина Джуджар 7. ЮЛИЙ 2017.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА „Червена ружа ” 2017 ҐАЛЕРИЯ ЗОЗ КОВАЧИЦИ

ВИСТАВА МАЛЮНКОХ НАЇВИ

У голу Спортскей гали, як перша манифестация тогорочного 56. Фестивала култури „Червена ружа”, 30. юния пополадню отворена вистава малюнкох з познатей Ґалериї наївней уметносци у Ковачици. Вистава орґанизована як резултат сотруднїцтва у проєкту „Карпатски паралели” Заводу за културу войводянских Руснацох, зоз потримовку Фондациї за отворене дружтво. Проєкт „Карпатски паралели” обдумани як интеркултурални диялоґ младих з рускей, румунскей, словацкей и сербскей заєднїци, школох, менторох и локалних самоуправох, а реализовани є у Руским Керестуре, Вершцу, Ковачици и Србобрану. Ґалерия наївней уметносци з Ковачици зоз свойого фундусу викладала малюнки петнац познатих родоначалнїкох и двацец сучасних авторох наїви. У Керестуре були малюнки котри у прешлих деценийох видзели и познати особи Франсоа Митеран, шпански краль Хуан Карлос, Ролинґстоунси, Ален Делон... – Тота госцуюца словацка вистава наїви лєм єден спомедзи позитивних ефектох проєкту „Карпатски парале-

ли”. Интеркултуралносц найвекше богатство Войводини, медзитим ситуация указує на потребу диялоґох, а „Карпатски паралели” го иницирую, стимулую и розвиваю – гварела на отвераню вистави о. д. директора Заводу за културу войводянских Руснацох Анамария Ранкович. Ранковичову, котра отворела виставу, привитал о. д. директора Дома култури Руски Керестур Йоаким Рац, и Заводу уручел подзекованє за доприношенє богатому змисту тогорочней „Червеней ружи”. Виставу орґанизовали Орґанизацийни одбор „Червеней ружи”, Ґалерия наївней уметносци з Ковачици и Завод за културу войводянских Руснацох. М. Дж.

ДРУЖТВО ЗА РУСКИ ЯЗИК, ЛИТЕРАТУРУ И КУЛТУРУ НА КЕРЕСТУРСКИМ САЙМЕ

ПРОМОЦИЯ ЗБОРНЇКОХ Под час Кере стурского сайму, у Майсторским доме Дружтво за руски язик, литературу и културу уручело припознаня найлєпшим школяром руского язика з Руского Кере стура и представело два числа свойого зборнїка „Студия Рутеника” – числа 19 и 21. Припознанє „Славка Сабадош” до стали школяре Основней школи „Петро Кузмяк” Ана Мария Малацко и Ґлориян Штранґар зоз штвартей и Соня Балїцки и Теодора Новакович з осмей класи. Исте припознанє до стал и Давид Шанта з Руского Кере стура, школяр штреднєй школи у Новим Садзе, а школярка закончуюцей класи оддзелєня Ґимназиї на руским язику кере стурскей Школи Андрея Сивч до стала припознанє „Янко Олєяр”. Представяюци 19. число спомнутого зборнїка, предсидатель Скупштини Дружтва др Юлиян Рамач гварел же у

7. ЮЛИЙ 2017.

нїм обявена дипломска робота студенткинї Оддзелєня за русинистику Наташи Фа Холошняї, одбранєна 1994. року, и понеже є о колєсарским реме слу, робота вибрана за презентацию на Кере стурским сайме. У нєй описани и илустровани спо соб роботи, а дата и терминолоґия старих виразох хаснованих у колєсарскей роботи, хтори нєшка менєй познати, визначел др Рамач. У чишлє 21. зборнїка Дружтва обявени тексти и ноти 230 жридлових шпиванкох зоз Жґанцового зборнїка, з „Нашей писнї” Онуфрия Тимка и зоз записох Якима Олеяра и Якима Хоми, так же то єден зоз значних проєктох Дружтва, гварела Ирина Папуґа, секретар Дружтва. Зборнїк пририхтали др Юлиян Рамач, котри вибрал и зредаґовал тексти, Михал Лїкар и Ирина Олеяр зредаґовали нотну часц Зборнїка. Рецензенти були Лидия Пашо и Владимир Медєши, а як члени редакциї у пририхтованю Зборнїка участвовали Юлиян Рамач, Тат’яна Колєсар Ґвоїч и Мирон Сивч. Шейсц шпиванки зоз Зборнїка на промоциї одшпивала Женска жридлова ґрупа Дома култури Руски Кере стур, хтору на гармоники провад зел Мирон Сивч, а за тоту нагоду их пририхтала Ирина Олеяр, док рецитатор Миро слав Малацко пречитал тексти двох писньох зоз Зборнїка. На початку програми присутних привитал предсидатель кере стурского Здруженя реме селнїкох и приватних поднїмательох Владимир Емейди, як и предсидатель кере стурскей Секциї Дружтва за руски язик, литературу и културу Владимир Дудаш. М. Дж.

РУСКЕ СЛОВО 15

КУЛТУРА И ПРОСВИТА „Червена ружа ” 2017 ЗМАГАНЄ МЛА ДИХ ШПИВАЧОХ ЗА НАЙКРАСШИ ГЛАС НА „РУЖИ”

ПОБИДНЇКИ АЛЕКСАНДРА РУСКОВСКИ И МАРКО БУИЛА У змаганю младих шпивачох-аматерох за традицийни награди „Червеней ружи” – кошарку червених ружох, дзивоцку ладу и чобольов – победзели Александра Русковски з Руского Керестура и Марко Буила з Коцура

огорочне змаганє за найкрасши дзивоцки и леґиньски глас на „Червеней ружи”, односно за єй традицийни награди – кошарку червених ружох, дзивоцку ладу и чобольов – отримане пияток, 30. юния, на отвореней сцени у дворе Школи „Петро Кузмяк”, у рамикох манифестациї Фестивала „Одгуки ровнїни”, як єй перша часц, а побиднїки змаганя преглашени на концу, после наступу ансамблох з наших местох. Того року були приявени дзешецеро млади шпиваче, шейсц дзивки и штирме леґинє з трох наших местох – аж пецеро з Дюрдьова, тройо з Коцура и двойо з Руского Керестура. Провадзел их Вельки народни оркестер Дома култури Руски Керестур, под дириґентством мр Мирка Преґуна, а оценьовал фахови жири у составе Татяна Колєсар Ґвоїч и Мирослав Пап з Нового Саду и Татяна (Ковач) Кнежевич з Кули. Александра Русковски з Руского Керестура, школярка школи за дизайн у Новим Садзе и окреме активна у Дзивоцкей шпивацкей ґрупи и фолклорней секциї кере стурского Дома култури, ґу тому и грає на клавиру и ґитари, кошарку червених ружох и дзивоцку ладу освоєла зоз шпиванку „Най живот идзе”. Побиднїк медзи леґинями, Марко Кристина Горняк Буила з Коцура, успишни школяр руского оддзелєня Ґимназиї у Керестуре, учашнїк Виглєдовацкей станїци Петница, член танєчней секциї КУД „Жатва” у Коцуре, а грає и на гушлї, чобольов освоєл зоз шпиванку „Мацерова мушкатла”.

16 РУСКЕ СЛОВО

Попри спомнутих побиднїкох, у змаганю за найкрасши глас участвовали: Кристина Горняк з Дюрдьова зоз шпиванку „Мацеров благослов”, Лидия Горняк з Дюрдьова зоз шпиванку „Цо то любов”, Себастиян Надь з Керестура зоз шпиванку „Чарни очка, поце спац”, Саня Ґайдош з Коцура з композицию „Миклошевска любов”; Єлена Горняк з Дюрдьова з композицию „Пред нашима дзверми”, Владимир Горняк з Дюрдьова зоз шпиванку „Дюрдьове мой”, Татяна Буила з Коцура зоз шпиванку „Валалу моєй младосци” и Арсениє Вуйович з Дюрдьова зоз шпиванку „Моя писня”. Жири за интерпретацию шпиванкох окреме похвалєл Кристину Горняк, Себастияна Надя и Татяну Буила. Як видно, млади шпиваче, векшином штредньошколци, за тогорочне змаганє вибра ли нашо старши и

Себастиян Надь

Татяна Буила

новши компоновани шпиванки, уж добре познати и прилапени, алє и даскельо народни. За дзепоєдних шпивачох вибор шпиванкох бул аж и пре амбициозни, дзепоєдним и спод їх уж од скорей указаного вокално-солистичного уровню, алє общи упечаток же ше нє поганьбели и шицки заслужели похва лу за указани труд и шмелосц, бо велї з нїх перши раз наступели на єдним таким реномованим змаганю у нашей заєднїци. Дзешецеро змагателє и ма ло и вельо, завиши як ше патри, алє и того року потверд зени факт о опадованю заинтере совано сци при младих за таку файту доказованя, а ище баржей же, кед сцеме мац змагательох за глас на „Ружи”, у КУД-ох по наших ме стох потребне вецей робиц и зоз соло-шпивачами од дзецинского возро сту.■ М. Зазуляк 7. ЮЛИЙ 2017.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА „Червена ружа ” 2017 НАСТУП ШПИВАЦКО-ТАНЄЧНИХ АНСАМБЛОХ

БОГАТИ „ОДГУКИ РОВНЇНИ” На „Одгукох ровнїни” наступели шпивацко-танєчни ансамбли аж зоз єденац наших местох зоз своїма вибранима точками, так же манифестация источашнє була и прегляд того найлєпшого з роботи у наших КУД-ох у єдней сезони

ерши дзень на тогорочним Фестивалє рускей култури „Червена ружа” бул богати нє лєм з програмами, алє и з учашнїками, бо на пополадньовим „Червеним пупчу” участвовали скоро 400, а после нього, на ревиялним наступу руских ансамблох, на „Одгукох ровнїни”, вецей як 300 аматере зоз скоро шицких наших местох. „Одгуки” єдна з найстарших манифестацийох на „Ружи”, єден час єй нє було пре иншаки програмни концепциї Фестивалу, а прешлого року є знова обновена, цо ше указало як добри поцаг, понеже то Фестивал рускей култури з обласци музично-танєчней творчосци, та ше саме по себе наклада же би на нїм участвовали и шицки нашо дружтва. ЖВЕРАТКО РОЧНЕЙ РОБОТИ ПО НАШИХ ДРУЖТВОХ Источашнє то и добри приказ и указатель роботи по КУДох у наших местох, як квалитативней, так и квантитативней, а тогорочни „Одгуки” (як и прешлорочни, та и други нашо манифестациї) указали же ше у квалитету шпиванкох и танцох пошло крочай напредок, медзитим, и же скоро у шицких наших дружтвох кобуриме з младима аматерами. „Одгуки ровнїни” на отвореней сцени у дворе Школи „Петро Кузмяк” отримани пияток, 30. юния, и после змаганя младих шпивачох-аматерох, виведзени аж шеснац точки з дзешец КУД-ох и Дома култури Руски Керестур (як установи у култури), а найвецей шпивацки, понеже виведзени лєм пейц танци, по чим и найбаржей видно тот нєдостаток младих у наших дружтвох. Гоч пре масовносц, манифестация тирвала можебуц и дакус длужей, числена публика щиро привитала вибрани шпивацки точки, векшином нашо народни шпиванки, з хторима ше єй представели скоро шицки нашо КУД-и у Сербиї, як и з Горватскей. На „Одгукох” наступели шпивацки ґрупи (жридлово, мишани и женски) Руского КУД „Др Гавриїл Костельник” з Кули, КУД „Жатва” з Коцура, Здруженя гражданох „Русини” зоз Сримскей Митровици, КУД „Петро Кузмяк” з Нового Орахова, КПД „Иван Котляревски” з Бикичу, КУД „Дюра Киш” зоз Шиду (Жридлова шпивацка ґрупа и Младша шпивацка ґрупа), КПД „Карпати” з Вербасу, КУД „Яким Ґовля” з Миклошевцох и Дому култури Руски Керестур (Дзивоцка шпивацка ґрупа). По квалитету у виводзеню шпиванкох, точносци и увежбаносци, медзи нїма ше за ниянсу визначели шпивачки з Нового Орахова, Сримскей Митровици, вше стандардно добри дзивки з керестурскей Дзивоцкей ґрупи, остатнї час и Младша шпивацка ґрупа зоз Шиду, а окреме Женска шпивацка ґрупа КУД „Яким Ґовля” з Миклошевцох, з Горватскей. И по барз добрим, складним и точним виводзеню 7. ЮЛИЙ 2017.

двох наших народних шпиванкох - „Чи тебе Ганїчко” и „Там на гори фиялочка”, алє и по сценским наступу, з удатно поробену и примерану „малу хореоґрафию”. ХОРЕОҐРАФИЇ СТАНДАРДНО ДОБРИ З танцами на „Одгукох” участвовали фолклорни ансамбли „КУД „Жатва” з Коцура, КУД „Петро Кузмяк” з Орахова, КУД „Тарас Шевченко” з Дюрдьова (з двома танцами), Руского културного центру з Нового Саду и Дома култури Руски Керестур. Шицки були стандардно добри – Коцурци по препознатлївим чуваню и надбудови наших народних звичайох, Дюрдьовчанє по танцованю на нашо народни шпиванки и з тим же нас вше нєсподзиваю з чимшик новим, а Ораховчанє по витирвалосци же и далєй маю танєчни ансамбл и танцую такповесц шицки члени, без огляду на роки, цо за кажду похвалу. Керестурци и Новосадянє того року наступели зоз женскима танцами, домашнї з удатним дзивоцким галицко-українским хороводом, а барз приємне нєсподзиванє за публику бул Руски женски танєц з Мараморошу (з Румуниї), у виводзеню танєчнїцох Руского културного центру. Цошка нове и перши раз видзене на наших сценох – темпераментна музика того краю, народне облєчиво, крочаї, интересантна хореоґрафия. Конферансу на цалей манифестациї – под час змаганя за найкрасши глас и наступу наших ансамблох – водзели Любица Фечо и Андрей Орос, а руководительки програми були Ґабриєла Саянкович и Мая Зазуляк, котра була и авторка конферанси. На початку тей пиятковей програми окреме привитани предсидатель Националного совиту Руснацох Славко Рац, народна посланїца Олена Папуґа, представителє Националного совиту Руснацох и його одборох, руководителє и представителє шицких наших установох и институцийох, церкви, Месней заєднїци Руски Керестур, делеґация Руснацох з Горватскей, як и госци „Ружи” и Керестура – делеґациї з Перечину з України и зоз Земплинскей Теплици зоз Словацкей. Програму провадзели и вецей делеґати Штернастого Шветового конґресу Русинох/Руснацох/Лемкох и Шветового форуму русинскей младежи, хтори у тот час отримовани у Осєку, у Горватскей.■ М. Зазуляк

РУСКЕ СЛОВО 17

КУЛТУРА И ПРОСВИТА „Червена ружа ” 2017 ШВЕТОЧНИ КОНЦЕРТ „НА ШТРЕД ШИРОКЕЙ РОВНЇНИ”

УПЕЧАТОК ВОЗВЕЛЇЧАЛИ ГОСЦИ ЗОЗ СЛОВАЦКЕЙ

Пише: Олена ПЛАНЧАК-САКАЧ

На Шветочним концерту ше представели два нашо руски дружтва, домашнї Дом култури и Руски културни центер зоз Нового Саду, танєчно-шпивацки ансамбл КУД „Сербия” зоз Кули и госцуюци ансамбл зоз Републики Словацкей ПУЛЬС

веточни концерт „На штред широкей ровнїни” на нашим найстаршим, 56. по шоре Фестивалу рускей култури „Червена ружа”, всоботу, 1. юлия, у Руским Керестуре почал зоз державну гимну Републики Сербиї „Боже правди” и святочну шпиванку Руснацох у Сербиї „Браца Русини” у виводзеню двох наших хорох – Дома култури Руски Керестур и Катедралней церкви св. о. Миколая и Хору „Гармония” з Нового Саду. Тоти два хори провадзел Вельки народни оркестер Дома култури, а под дириґенством мр Мирка Преґуна. Фестивал урядово привитали предсидатель Националного совиту Руснацох Славко Рац, предсидатель Скупштини општина Кула Велибор Милоїчич, а отворел го заменїк покраїнского секретара за културу, явне инфомованє и одношеня з вирскима заєднїцами др Небойша Кузманович.

18 РУСКЕ СЛОВО

ОДВИЧАТЕЛЬНОСЦ ОТРИМАЦ ПОСЦИГНУТИ УРОВЕНЬ Предсидатель НСР Славко Рац на отвераню Фестивала визначел же ше Руснацох у ширшим окруженю идентификує зоз „Червену ружу”, та прето векша одвичательносц отримац посцигнути уметнїцки уровень Фестивала, а присутних здогадал и на пред роком упокоєного Юлияна Рамача хтори нам нєшка барз хиби, бо аж тераз видно яке вельке було його доприношенє тому Фестивалу и рускей култури. Предсидатель Скупштини општини Кула Велибор Милоїчич у привитним слове наглашел мултиетнїчносц и добри медзинационални одношеня у кулскей општини як єй найвекше богатство, а то потвердзує и податок же локална самоуправа уж вецей роки ґенерални покровитель „Червеней ружи”. Заменїк покраїнского секретара за културу, явне информованє и одношеня з вирскима заєднїцами др Небойша Кузманович Руснацом и Фестивалу пренєсол поздрави предсидателя Покраїнскей влади Иґора Мировича и потвердзел же превжати одредзени крочаї же би наш Фестивал достал свой статус и вредносц и на покраїнским уровню. – Приповедка о Руснацох на тих наших просторох то приповедка о витирвалосци, вири до себе и потреби же би зачували самобутносц и идентитет. Так то уж три ви7. ЮЛИЙ 2017.

КУЛТУРА И ПРОСВИТА „Червена ружа ” 2017 ки, од хвильки кед ваша заєднїца заснована у Войводини, и так треба най и останє. Култура, язик и нашлїдство Руснацох шведоча о схопносци препознац и розумиц час у котрим ше жиє, же би ше випестовало людзох способних очувац шицко гевто цо традиция и вкупни скарб – гварел др Небойша Кузманович и отворел Фестивал.

„РАВНИЦА” ЗОЗ СУБОТИЦИ После Шветочного концерту, у школским дворе, дзе були и вецей шатри, числених госцох на естрадним концерту забавял Тамбурови оркестер „Равница” зоз Суботици. Репертоар шпиванкох бул познати векшини, од народних по старогородски, а були задлужени за добре розположенє.

Концерт традицийно отримани у дворе керестурскей Школи „Петро Кузмяк”, бо хвиля потримала, пред красним числом нащивительох, а пре технїчни проблеми коло озвучованя госцуюцого ансамбла ПУЛЬС зоз Републики Словацкей, и паузи хтора прето ушлїдзела, тирвал три годзини. Нашо два хори наступели и поєдинєчно, „Гармония” зоз двома композициями „Шпиваночки мойо” дзе солисти були Ана Римар и Яким Гаргаї и „Била я весела” под дириґенством Весни Кесич Крсманович, а на гармоники их провадзел Владимир Сивч. НА КОНЦЕРТУ ШЕ ПРЕДСТАВЕЛИ ДВА НАШО ДРУЖТВА Домашнї Мишани хор ше представел зоз трома шпиванками а капела – „Така наша панї млода”, „Идзе дижджик, идзе” и „Одхиль-лє мила, облачок” дзе солистка була Кристина Афич, а под дириґенством Лидиї Пашо. Виводзацки танєчни ансамбл Дома култури Руски Керестур одтанцовал два танци – „Карички, чапаши и чардаши” хореоґрафа Сашу Палєнкаша и „Ей, найкрасши венок кед у нїм барвенок”, хореоґрафа Йоакима Раца Мимия. Потим наступел танєчно-шпивацки ансамбл КУД „Сербия” зоз Кули, хтори першираз наступал на „Червеней ружи”, а представел ше у двох блокох зоз Сербскима танцами з Ґнїланох зоз Косова и Метохиї и Танцами з Босилеґраду. Хореоґраф и уметнїцки руководитель танєчного ансамблу Жарко Пейович.

Госци зоз Републики Словацкей Поддуклянски уметнїцки народни ансамбл, дакедишня ПУНА, а нєшка под назву ПУЛЬС зоз Пряшова, на соботовим концерту указал часц зоз свойого репертоару у 45-минутовим наступу. На високим уметнїцким уровню, у прекрасним народним облєчиве, зоз балетским крочайом и интересантнима хореоґрафиями, русинскима, гуцулскима и українскима танцами закончели Шветочни концерт, а одушевена публика кляпкала, та танцовали и на бис. Руководителє Шветочного концерту були Йоаким Рац и Михайло Зазуляк, котри написал и конферансу, а програму водзели Любица Фечо и Андрей Орос. Тогорочни Фестивал рускей култури „Червена ружа” отримани 30. юния и 1. юлия зоз своїма штирома поряд-

ГОСЦИ НА РУЖИ На Шветочним концерту окреме привитани народна посланїца Олена Папуґа, помоцнїк покраїнского секретара за привреду и туризем мр Серґей Тамаш, члени НСР, його одборох и роботних целох, чолни особи руских институцийох и медийох, представителє церкви и Месней заєднїци Руски Керестур. Привитани и заменїца амбасадора України у Републики Сербиї Євгения Филипенко, представителє националних совитох других меншинских заєднїцох, делеґациї зоз Перечину и Земплинскей Теплици, делеґати зоз 14. шветового конґресу Русинох/Руснацох/Лемкох и 8. шветового форуму рускей младежи, представителє Општини Кула, привреднїки, госци з других руских местох и публика. И. С.

нима и трома провадзацима манифестациями, на отвореней сцени у дворе Школи „Петро Кузмяк”. Фестивал финансийно потримали Општина Кула, Месна заєднїца Руски Керестур, Завод за културу войводянских Руснацох, ресорних секретариятох Покраїнскей влади – за културу и за национални меншини-национални заєднїци, Министерства култури и информованя, Националного совиту Руснацох, Школи „Петро Кузмяк” и других.■ Фото: Ма. Зазуяк, М. Дждуджар, М. Зазуляк, А. Паланчанин, Лю. Дудаш и В. Вуячич 7. ЮЛИЙ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 19

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ЯК (НЄ) СКАПАЛ РОКЕНРОЛ (II)

ПЕРШИ ЧАЯНКИ И ТАНЦИ ВЕРБАСКЕЙ МЛАДЕЖИ Пише: Aлександра ЛЕНДЄР

Петро Бесерминї и Йоаким Кимо Сивч були предняки у граню на перших вербаских чаянкох и танцох. Од теди прешли велї роки, давно нє граю и нє наступаю, алє єдно сиґурне – охабели моцни шлїд у музики у Вербаше. Як перши Руснаци велїм отверали драгу у швеце рока и рокенрола

войо здогадованя на музичну кариєру перши виприповедал Петро Бесерминї, а початки го вяжу за Руски Керестур дзе теди ходзел до Ґимназиї. Теди музична школа у Бечею отверала свойо оддзелєнє у валалє, алє Петро ше теди ище нє занїмал з музику. Бул заинтересовани за рукомет, и у нїм бул успишни. Медзитим, на нагварянє професора Варґи, хтори моцно верел до його таланту, Петро ше заш лєм уписал до спомнутей школи. За нєполни рок упартого вежбаня, перше на клавиру з ВлаОЦЕЦ ГО НЄ ДАЛ ДО ШКОЛИ димиром Мученским, а вец и на Петрови Бесерминьови на седемнац роки ґитари, формовани понукнуте же би ше уписал до стреднєй му- тамбурови оркезичней школи. Витомир Бодянєц го барз сцел стер хтори предпририхтовац и школовац у музичним напря- водзел Янко Олєяр. ме и гварел му же най пове свойому оцови же – Ми, як перши достанє и стипендию, лєм най го да до музич- школяре, седемней школи. Петров оцец на шицко тото крат- нацрочни хлапци, ко одповед же му „сина з таким занїманьом, наступели на школдо обисца нє треба!” скей иґранки, на Так бачи Петро уписал електротехнїчну дочеку 1957. року. школу. Нє мали зме нє

20 РУСКЕ СЛОВО

знам яки репертоар, алє зме ше шицки барз вешелєли – памета нєшка седемдзешат седемрочни бачи Петро. ПОПУЛАРНИ РАДИО ЛУКСЕМБУРҐ Драга го потим одведла до школи до Панчева, дзе ше упознал зоз тамтейшима музичарами и вше баржей уходзел до швета музики. – Уж сом теди полюбел музику, та сом предлужел грац зоз Панчевцами. Вони мали векши контакти зоз музичарами з Беоґраду, та лєгчейше доходзели до нотох. Слухали зме Радио Луксембурґ, єден записовал ноти, ми брали, преписовали, и так зме учели перши писнї – гвари Бесерминї, и толкує же ше аж познєйше зявели часописи зоз нотами, як цо то „Метроном за вас”, збирка популарних шлаґерох зоз радио програми, филмох и плочох, алє у нїм обявйовани и писнї з познатих фестивалох у Опатиї, Заґребе, Сплиту, Беоґрадскей яри... Року 1961. Бесерминї ше враца до Вербасу и пошвидко постава член ґрупи „Те7. ЮЛИЙ 2017.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ кила” у хторей грал и Йоаким Кимо Сивч. НЄ ГРАЛИ ЗМЕ „НАРОДНЯКИ” Кимо, як го велї познали, уж як стредньошколєц, а вец и на студийох, грал у даскелїх бендох. Перши рок бенд хтори настал у Вербаше бул „Чарни бисери” у хторим єден час тиж грал. – То бул ґимназийски бенд хтори ше аматерски занїмал з музику, баржей им то бул гоби. Вони грали рокенрол на иґранкох у локалу, гоч познєйше посцигли наисце досц добри квалитет. Я уж теди грал за пенєж у даскелїх бендох хтори зарабяли добри гонорари на иґранкох. Теди ме У єдней ґрупи нашо актере грали з Ризничом: Ґитара – Петро Бесерминї, саксофон – Павло Ризнич, бас – Йоаким Сивч, буґни – Сретен Ґеранич, гармоника – нє интересовала слава, алє Ґера, труба – Йосип Декович баржей пенєж – щири Сивч. На иґранкох хтори вон споконтрабас, а вец го заменєли бас ґитара и мина було и до 300, 400 людгармоника хтору заш заменєли орґулї. Аж зох. Вон и його бенд грали у вец ше на сцени зявел синтисайзер. готелу „Централ”, дзе шицки Йоаким Сивч у даскелїх ґрупох грал тоти сали були полни- полконтрабас, а вец купел єдну з перших бас нючки з людзми хтори танцоґитарох и змоцньовач. Вон єдини у Вербавали, шпивали и вешелєли ше мал таки моцни и квалитетни змоцньше. овач за гевтот час, та по нїм достал и на– Нїґда сом нє грал „народзвиско у бенду – „Бас кинґ”. няки”. Грали зме углавним заБесерминї додава и тото же чаянки тирбавну музику, шлаґери, алє и вали од седемнац годзин до дзешец годтедишнї перши ґрупи рокензин найдлужей, а памета же грали забавну рола и забавней музики як музику, гити з фестивалох. „Црвени корали”, „Бєло дуґ– Були то гити зоз Сан Рема – Доменика ме”, „Енималси”, публика Модуня „Воларе”, Андриана Челентана барз любела. „Вентикватромила бачи”, писнї у буґи-ву– Вше зме мали полну салу, ґи стилу... Потим бенди грали у нєшкайи на чаянкох дзе приходзели шей червеней сали у готелу „Бачка”, дзе младши, алє и на иґранкох приходзели малженски пари, односно хтори були за старшу публику старша публика хтора любела слухац му– гвари Сивч. зику. Там ше грало дакус „чежши” компоКласични состав за тоту фазициї, були то якиш початки блуза и джейту музики була ритем секза, алє зме грали и Елвиса Прислия – толция, ґитара, „дуйна линия” – кує Бесерминї. Ласло Ковач, продуцент Радио труба, саксофон, кларинет и Нового Саду и Петро Бесерминї Бачи Петро ше оженєл 1969. року, алє тромбон. Познєйше ту бул и предлужел грац по осемдзешати рок,и кед, як вон гвари, „качмарски стил” почал преовладовац, а йому ше тото нє пачело. У медзичаше У БЕНДУ З РИЗНИЧОМ бул перши спикер по руски на Радио Вербасу и шпивал у велїх шпивацких ґрупох и хорох у Вербаше, алє Єдну з ґрупох у хторих грали Петро Бесерминї и и Новим Садзе, зоз хторима знїмал студийски знїмки Йоаким Сивч предводзел Павло Ризнич, син нашого визначного ґлумца и режисера Петра Ризнича Дядї. за Радио Нови Сад. Тиж так, єден з водзацих у бенду бул и Йосип ДекоЙоаким Кимо Сивч свою любов ґу музики, алє и знавич, хтори познєйше пошол на дальше музичне шконє пренєсол на сина, Мирослава Сивча, хтори бул член лованє, а у тот час грал трубу у їх бендох, алє и у цирнайпознатшей рускей рок ґрупи „Армитон”.■ кусу „Адриа”. (Предлужи ше) 7. ЮЛИЙ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 21

МОЗАЇК ИНТЕРВЮ ЗОЗ АЛЕКСАНДРУ БУЧКО

ЧЕКАЮЦИ НОВИ „ГОРОР” Розгварку водзел‫׃‬ Борис ВАРҐА

Пред пейцома роками у часопису МАК з друку вишол „Горор за принцези”, котри уведол нове писмо и вислов до литератури младих по руски

лександра Бучко (дзивоцке Живкович), новинарка, авторка литератури и гражданска активистка. Кед Шуксово контроверзни „Шпацири” постали корунка модерней рускей прози котра ше формовала у панкерских дзеведзешатих, два роки познєйше, 2012. року, „Горор” тиж на свой способ зазначел живот и роздумованя єдней ґенерациї, алє тей чий ше идентитет и язик формовали дзешка на интернету и дружтвених мрежох. У ствари, роман „Горор за принцези” формално настал як резултат наградного литературного конкурсу часопису МАК за онлайн жанри. Александра послала свойо блоґдньовнїки, вообще нє знаюци же таки конкурс розписани. Случайносц, як и у велїх ключних подїйох, ту була пресудна. Теди Сакс Живковичова була штредньошколка, тераз Александра Бучко дипломована новинарка. Сакс тераз и пред пейцома роками. Як ши теди доживйовала финализовану публикацию? То мойо благо. Ище теди ши ми, як редактор часопису МАК, а и кнїжки, гварел же то треба добре поробиц, же бим ше цешела у нєй и кед видзе и после велїх рокох. Так же, то мойо чадо, то кнїжка хтора ме унапрямела на писанє, та и на новинарство. Пучела сом ше, як и нєшка цо робим. Як тераз патриш на „Горор за принцези”? Як сом и гварела, то цошка на цо патрим як на мойо благо, нє лєм прето же то публикация хторей сом авторка, алє и прето же тота кнїжка була моя крижна драга у каждим смислу – у смислу способу як жиц живот, приношиц одлуки, буц вирна себе... Наздавам ше лєм же „Горор” и инспировал дакого на писанє, або ошлєбодзованє зоз своїм писанийом за виход до явносци.

22 РУСКЕ СЛОВО

Кед то так, вец ше ми удало. Млади ю читали, а кед пре ню дахто и писац почал, або ше ошлєбодзел обявйовац – то є то. То тото цо ми бул и циль, медзи иншим. Кед ми чежко, пре ситуацию у видавательстве, як у нас так и у Сербиї, а и у новинарстве, дакус „спражим” на себе же яке сом занїманє вибрала, алє и на „Горор”, бо ме тота кнїжка унапрямела на тоту драгу. Но, здогаднєм ше же то любим и же бим нє знала цо зоз собу кед бим нє робела тото цо робим тераз. А то, же пишем, у таким, або иншаким жанру. Яки були реакциї околїска, з оглядом же кнїжка провокативного характеру и таки отворени теми з „дзивоцких устох” нє части у рускей литератури? Младим ше, з векшей часци, пачело, а „вельки” иґноровали. Вироятно споза хрибта критиковали. И то добре. Достала сом вельо комплименти од младих, цо ми з єдного боку и бул циль – же би млади Руснаци мали читац цо им интересантне на мацеринским (або сучасним мацеринским) язику. Нам треба и лєгчейша литература, бо кед будземе лєм „озбильну” литературу публиковац, а млади то нє барз сцу читац, вец тоти кнїжки буду стац у „Руским” и зберац прах. Або на полїчкох у обисцох, алє гоч як – буду зберац прах. Цо думам же нїкому нє циль. Треба нам нови жанри, сучасни, та гоч можебуц и преклади сучасних кнїжкох же би ше прицагло младих читачох. Же би нє було же дружтво автора почита и мир. Бо, о пар децениї, кед нє и скорей, тоти млади буду културна и интелектуална старша елита нашей заєднїци, односно, зменя ше ґенерациї, а кед нє будзе певних заинтересованих, та цо будземе? 7. ЮЛИЙ 2017.

Крижна драга, у каждим смислу

залївам присмачки на тераси и нє пейґлам. Ґлумим, участвуєм у перформансох у РКЦ-у, орґанизуєм исти, ходзим на анґлийски, и чекам плацу же бим плацела оналйн курси Берклийового универзитету. И кажди вовторок идзем зоз Шепокс на кафу. Од редакторки часопису МАК дознаваме же у пририхтованю рукопис новей кнїжки. О чим слово? Слово о ЛЮСПП. Причекаме єшень, та увидзиме цо то док публика пречита. Наволала бим то „Горор vol. 2”. Лєм нормално, як сом одрастала, так ми ше фокус менял, та и то нє будзе типичне предлуженє „Горору”. Сакс у городзе, новинарске искуство з боку Сакс, плаци/нєплаци... Любов, секс, политични партиї. Тоти три поняца комбинуйце як сцеце и одприлики достанєце тото цо сцем повесц з рукописом. ■ 7. ЮЛИЙ 2017.

ОТРИМАНИ „SHURIKEN OPEN AIR FESTIVAL”

ВИТОР КОТРИ ИХ ЗАЖЕНЄ У Новим Садзе, на Петроварадинскей твердинї, всоботу 17. юния отримани „Shuriken Open Air Festival”, попри велїх диджейох наступели и уж познати диджейове зоз „Drop Sensei” орґанизациї Тото збуванє була тиж и промоция новей бини на Еґзит фестивалу, за котру „Drop Sensei” достал резидентуру. „Shuriken” то нови концепт „Drum and bass” збуваня, котри успишно порушани як перши тематски фестивал тей музики, у Сербиї, прешлого року, у децембру. Приповедка ше предлужує и того лєта, та так 17. юния, на Петроварадинскей твердинї промовована нова бина „Cockta Beats&Bass”, а котра будзе и на Еґзиту. Toт фестивал, „Shuriken Open Air”, бул орґанизовани у орґанизациї „Drop Sensei”, алє збуванє було випровадзене зоз потримовку Еґзиту. Матични члени и снователє музичней орґанизациї „Drop Sensei” то Бранимир Боянович (Бозне), Ройко Борис (Рокстер) и Лехел Папачек (Леол), а попри нїх ше у медзичаше зявюю и два млади дзивки котри асистую у цалей їх роботи – Оливера Алич и Єлена Шобич. Перши „Shuriken Open Air Festival” отворел популарни продуцент з Лондону „InsideInfo”, дзе промововал свой албум котри вишол того року у априлу, як коруна його деценийскей роботи. Його наступ пополнює женски вокал, тиж з Лондону, „Miss Trouble”, a їх заєднїцки писнї „Metamorphosis” и „Revolution” хвильково єдни з найпознатших „Drum and bass” писньох. На „Shuriken”-у ше представел и беоґрадски дует продуцентох „Splash Heads”, котри остатнїх рокох на верху шветовей сцени, цо мож видзиц по числених виданьох за „Eatbrain”, „Blackout”, „Renegade Hardware” и други етикети. Того вечара нащивителє могли послухац ище ДЙ-ох як цо то „Massivity”, „Re:Vibe”, як и уж спомнутих „Drop Sensei”. Борис, єден з членох и орґанизаторох, толкує же – достац бину на фестивалу Еґзит, то дацо цо чекали роками и то им єден витор котри их заженє ище баржей до швета музики. – У мено цалей орґанизациї можем повесц же сом барз задовольни як прешол „Shuriken”, шицко було у шоре, хвиля нас тиж потримала, бо було на отвореним. Нє наздавали зме ше же будземе мац тельо нащивительох, приблїжно коло 2 000 людзох. Достали зме досц и позитивни критики цо ше дотика озвученя, бини, сценоґрафиї. Безпечносц на таких местох муши буц на першим месце, так же и ту було шицко у шоре, и можем повесц же ище єдно вельке случованє за нами успишно отримане. Кед орґанизуєме журки вше патриме же бизме поволали мена котри на самим верху „Drum and bass” сцени. Можем повесц же ше длуго пририхтуєме за наступ алє, понеже нас єст пецеро у орґанизациї, нїч нам нє пада чежко, зато так добре и функционуєме – гвари Борис, єден зоз орґанизаторoх „Drop Sensei” орґанизациї. М. Биркаш/Л. Костелник

РУСКЕ СЛОВО 23

Фото‫ ׃‬М. Майсторович

Нєстанєме, погашиме шветла, чи цо? Треба балансовац, дац публики и тото цо сце, а и тото цо єй „потребне”, же би ше едуковало, алє и прицагло нових людзох, нови попатрунки на културу, литературу, науку – шицко, гайде поведзме, треба нам нову елиту. Цо читаш? Цо слухаш од музики и патриш од филмох? Тераз? Тераз читам закони, одлуки, повелї, анекси, цо вецей кнїжки и виглєдованя о новинарстве, Европскей униї и ґенерално политики. Намагам ше цо вецей усовершовац. На столїку (шкатули) коло кавча ми стоя Аґата Кристи, Орвел („Животиньска фарма”, утвердзованє ґрадива, думам же барз прикладна ситуацийом хтори нас окружую) Дойчинович о Шаричови, Дарк веб и Сноуден. Та кеди яка концентрация. Музику нє слухам часто, слухам BBC радио, евентуално Френка Синатру, Елвиса Прислия, Чаби Чекера... Олдис бат ґолдис. Филми ище менєй, алє любим филми/документарци Майкла Мура. Дакеди одпатрим кратку ситком серию, кед уґлавим 25 минути часу. Сакс у „Горору” заш лєм, нє напущела школу и нє поцагла ше з явного живота. Цо тераз роби Сакс у реалним живоце? Сакс у реалним живоце права сучасно-традицийна руска андя. Закончене новинарство на Филозофским. Занята сом, робим на Радию Нови Сад, програми на руским язику. Редакторка сом мешачного додатку „Литературне слово”, дакеди упаднє даяке виглєдованє, або виглєдовацка приповедка, лєм то длужей тирва и спомалшено идзе. Дакеди даяки ПР-текст спишем, борим ше за професионализем у наших медийох, алє и у цалей зезнутей системи хтору воламе держава. Варим,

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАША ГОСЦИНСКА: МОНИКА НОВТА ЗОЗ КАНА ДИ

ЖИЮ У „НОМАДСКИМ” ДУХУ Пише: Мая ЗАЗУЛЯК

Дюри волї цепли краї, а Моника жиму

Пред дзешец роками, млада малженска пара, Моника и Дюри Новтово, твардо одлучели же заєднїцки живот буду будовац вонка з нашей держави. Преселєли ше до Канади, а о два роки за нїма пошли и Мониково родичи и брат Будинсково. Тераз шицки биваю у Онтарию

юри и я вше знали же дзешка пойдземе. Вон по фаху кухар, та сама природа його занїманя прицагує на путованє, а я одмалючка сцела даґдзе пойсц. Нє знам чом, озда прето же зме „номадски души” – так Моника почина бешеду о заєднїцким живоце з Дюром и драги до швета. Єй супруг закончел висшу Готелиєрску школу у Беоґрадзе, та у Канади покладал, такволани, ремеселнїцки испит же би могол робиц у фаху. Моника закончела керестурску Ґимназию, а студиї Польского язика и литератури у Беоґрадзе претаргла кед ше преселєли до Канади. – Перше зме дас рок и пол бивали у Норт Бетлфорду, потим у Монтре алу, а пред пейцома роками сом предлужела студиї у Онтарию, дзе зме нєшка. Кед зме пошли, робели зме у єдним ре сторану и ход зели на год зини анґлийского язика. По сле я дакус робела у фото-студию,

24 РУСКЕ СЛОВО

а вец сом ше ознова врацела до ре сторану. Вид зи ше ми же ми то помогло швидше звладац язик. У мед зичаше сом „брала” и даскельо онлайн курси других язикох, алє то було баржей рекре ативно – приповеда наша собешеднїца, хтора люби вше дацо нове научиц. НЇҐДА ДОСЦ ЗНАНЯ И ПУТОВАНЯ Моника ше нєпреривно усовершує, здобува нови знаня. Закончела фотоґрафию и дипломовала на штредньовиковней историї, алє єй школованю ище нє конєц. – У септембру плануєм закончиц мастер, а уж мам плани и за далєй, алє сом их ище нє дефиновала. Можебуц направим паузу. Любела бим предлужиц и докторски студиї, тиж з историї, алє мам вецей теми котри ме интересую, так же ище увидзим – гвари вона. 7. ЮЛИЙ 2017.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ Моника робела у музею, у їх реґиону, дзе ше годна врациц док закончи студиї, алє би вона, заш лєм, волєла найсц иншаку роботу. Дюри тераз роби у фаху на Универзитету Ватерло, а и родичи и брат ше уж познаходзели на своїх роботних местох. – Брат Борис роби як швайзовач у сушедним городзе, алє ше и школує за механїчара. Ма бебу зоз супругу Марияну, хтора тиж з Керестура. Оцец Йовґен роби у єдней фабрики у хторей робя велї Руснаци, а мац Весна ше вишколовала за медицинску шестру, та роби у фаху у Доме за старших – толкує Моника. Понеже и Моника и Дюри авантуристичного духу, хасную кажду нагоду же би путовали, цо була и єдна з причинох прецо ше одселєли зоз Сербиї. – Намагаме ше „зняц” зоз компютерох, так же кед зме обидвойо шлєбодни и нє маме плани зоз фамелию, або пайташами, любиме пообиход зиц Онтарио, „пошпиртац” по ва лалчикох и ме стох хтори зме ище нє на щивели, а тиж так и други часци Канади. Думам же то барз добри спо соб упознац провинцию и жем у хторей жиєме. Кед маме вецей часу и нагоди, одпутуєме даґд зе вонка з держави. Любиме пойсц до Нємец кей, а барз ше нам пачела и Прага, Краков, Рейкя вик, Ха лифакс, Нюйорк... Дюри би сцел пообиход зиц цеплє йши краї, а я волїм жиму, та нас цагам углав ним на си вер – при по зна ва Мони ка и дода ва же би любели нащ ивиц Во сточну Европу и сивер и заход Канади. ЧАСТО ПРИХОДЗА ДО КЕРЕСТУРА Памятки зоз путованьох Моника вше зазначує на своїм фотоапарату. Гоч закончела фотоґрафию, заш лєм волї сликовац „за свою душу”. – Фотоґрафуєм вше кед мам инспирацию. Студирала сом комерциялну фотоґрафию, котра зна засициц розум досц швидко, як и шицко комерциялне, голєм цо ше мнє дотика. Вше ме баржей прицаговала докумен-

7. ЮЛИЙ 2017.

тарна фотоґрафия и история, так же хаснуєм нагоду кед путуєме и фоткам углавним пре себе. Кладзем фотоґрафиї на Инстаґрам (@mon8n) и дакеди ше занїмам зоз фотоґрафию єдзеня, алє нїч озбилнєйше. Затераз – приповеда Моника. Одкеди пошли до Канади, Новтово нащивели Керестур уж даскельо раз. – Були зме дас штири–пейц раз. Першираз зме пришли после рока, та упечаток углавним бул нєутрални. Можебуц лєм драги випатрали менши, бо у Канади,

ПРОВАДЗИ РУСКИ МЕДИЇ И ЛИТЕРАТУРУ Док була у Ґимназиї у Керестуре, Моника була активна на манифестациї „Дньовка”, „Костельниковей єшенї”, як и у часопису МАК. – И нєшка з часу на час провадзим цо ше случує у нашей заєднїци. Провадзим „Руске слово” и МАК на телефонскей апликациї, а на Ютюбу кратки звити Рускей редакциї телевизиї Нови Сад. Дакеди читам и кнїжки по руски, кед видзе дацо нове. Углавним ми их набавя фамелия, або пайташе. Остатнїраз сом читала кратки приповедки Ирини Гарди Ковачевич и кнїжку Ивана Медєша – гвари Моника. окреме у Саскачевану, вшадзи барз вельки простор. То ґенерално перши упечаток, док у Европи драги узши и валали компактнєйше населєни, цо нє случай у Сиверней Америки – толкує Моника и додава же маю ище вельо плани. – Допито кед ше нїч нє планує, и кед ше нїч нє случує, а нам ше шицко добре поскладало. Цалком зме задовольни и нїґда зме нє побановали же зме ше преселєли – визначела Моника на концу приповедки о їх живоце у Канади. ■

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ ҐЛИҐОРЕВИЧОВО З АЙСЛИНҐЕНУ У НЄМЕЦКЕЙ

МЕХАТРОНЇКА ИМ ПООТВЕРАЛА ВЕЛЇ ДЗВЕРИ Пише: Марина ДЖУДЖАР

Ґлиґоревичово, Марина народзена Блаґоєвич, родом з Руского Керестура, и Даниєл з Модричи у Босни и Герцеґовини, ше упознали на початку студийох на факултету Технїчних наукох (ФТН) у Новим Садзе. Студирали исти напрям – Мехатронїка, роботика и автоматизация, и анї нє подумали же их тот фах унапрями на заєднїцки проєкти, потим роботи, а вец и на заєднїцки живот. Нєшка их єст тройо, бо прешлого року їх фамелию збогацела дзивочка Валентина

о законченей Ґимназиї у родним Керестуре, Марина знала же ше упише на ФТН, нє знала точно же котри напрям, а любов ґу физики и другим природним предметом превагли же то будзе мехатронїка. Високе место на ранґ–лїстини жадала, алє нє и обчековала. – Щиро, порозпитовала сом ше цо то у ствари мехатронїка, а знала сом лєм тото основне, та сом шмело зоз знаньом здобутим у Ґимназиї рушела на студиї. Була сом упарта и мушим припознац же початок бул чежки. Требало ше звикнуц на нове околїско и на озбильносц студийох. Найбаржей ме одушевела практична настава котрей було вельо, як и вельки вибор за дополнююци активно сци. Тот напрям, а и велї други – мултидисциплинарни, та так я занята як програмер у єдней иножемней компаниї, хвильково сом

26 РУСКЕ СЛОВО

дома з бебу, а Даниєл роби як инжинєр за про єкто ва нє електро-ин ста ла ци й ох и KNH програмованє. Ми задовольни з роботу и можлїво сцами котри вона понука, медзитим, єст вше про стору за усовершованє на семинарох и рижних обукох, цо понукаю матични компаниї – приповеда Марина Ґлиґоревич. КOНСТРУОВАЛИ МУЛТИФУНКЦИОНАЛНИ РОБОТИ Любов ґу тей обласци ище под час студийох виражели з конструкциями механїки, т. є. мехатронїки (правели роботи, ходзели на змаганя), та обидвойо маю успихи медзинародних розмирох. Кажди рок на студийох подрозумйовал и вельо практичней настави, а потим и презентованє наученого. 7. ЮЛИЙ 2017.

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ – З рока на рок правели зме вше зложенши ствари. На закончуюцим року наших студийох ше подрозумйовало же як тим справиме робота. Моя екипа була успишна на державним змаганю, та зме ше пласовали и на европске до Гайделберґу у Нємецкей. Нє освоєли зме високи пласман, медзитим, могли зме видзиц же нашо роботи нє заоставали за другима, одлучовали ниянси, алє праве вони одредзели найлєпших – здогадує ше Марина. На приповедку ше надовязал и Даниєл котри ше тиж пласовал и на державне и на европске змаганє, теди отримане у Ла Ферт Бернанду у Французкей, та з нами подзелєл упечатки зоз студентских дньох. – Най ше нє хва лїм, були зме успишни, пласо ва ни при верху, алє нє мед зи першима трома екипа ми. Мой тим од велїх до стал похва ли –гвари Да ниєл.

На студийох (ФТН) мали надосц практичней настави

ОДЛУКА ЗА ОДХОД ДО НЄМЕЦКЕЙ

АВАНТУРА НА АЛЯСКИ До Нємецкей пошол перше сам Даниєл, же би випитал реалну ситуацию, и можлїПод час студийох єден рок Марина и Даниєл були у програми восци же би почал з роботу. „Work and Travel”, та одпутовали на Аляску. Робели у Дилинґему, – Кед зме ришели же ше побереме, я а саме путованє и робота за нїх було авантуристичне виволанє. бул заняти як инжинєр за отримованє си– Ишли други, та и ми. Було то наисце шмело, алє здобуте искустемох у Рафинериї олєйох у Модричи, з ство, товаришства, усовершени анґлийски язик, котри тераз прироботу сом бул цалком задовольни, алє поведаме чечно, нє ма свою цену. Робели зме у фабрики преробку плаца була наисце скромна. Теди Марина лососу по 16 годзини дньово, полни два мешаци, алє кед зме законбула програмер америцкей компаниї зоз чели, пред нами була отворена опция путовац по Америки. Цали шедзиском у Новим Садзе, и вона була за- мешац и пол зме препровадзели у Чикаґу и нє можем ше анї поздодовольна зоз шицким. Так наш супруже- гадовац цо зме шицко обишли, видзели... Три днї зме були у Нюйски початок бул на релациї Модрича – орку, барз нам було крашнє – здогадую ше обидвойо. Нови Сад, и анї єдно з нас нє задумовало так свой живот. Идея о векшим животним стандарду и свидомосц же наш фах дефицитарни скоро медзисобно познаю. Почитовани людски права, а насаму цалим швеце, лєм подгривала можлївосц преселєня до предз право буц розлични. То держава дзе єст вельо иножемства. Одлука принєшена, белаву кнїжочку, т. є. странцох, така ситуация можебуц як резултат принєсла визу за дефицитарни кадер сом достал барз швидко, тото же Нємци досц жимни и заварти, любезни, алє нє пред тим сом покладал за KNX протокол програмованя отворени за друженя, сходи и подобне, на цо ми звикли за ткв. мудри хижи у Беоґрадзе, а з тим нам велї дзвери у Сербиї. Даниєл ше цалком добре склада з цалим колекбули отворени. Могол сом виберац роботне место и ком- тивом, єднак су третировани и странци и домашнї, медзитим, Нємци щиро мало приповедаю, гоч єст и винїмпанию – приповеда Даниєл Ґлиґоревич. ки. Дакеди шеднєме до ресторану, но то нє исте як кед ми з домашнїма направиме пикник, або роштиль у приНА ОДПОЧИВОК ДО РОДНОГО КРАЮ роди – приповеда Марина. – Дружиме ше зоз Сербами, заш лєм вони з наших Терашнї дом виполнєл шицки їх обчеко- крайох, їх менталитет и обичаї нам познати. У општини ваня – стабилни жи- Ґупинґен дзе Айслинґен припада, єст 900 жительох вот, роботу у фаху и сербского походзеня, та нащивюєме сербске дружтво, котре ма свойо просториї, а орґанизую и рижни сходи, формованє фамелиї. – Нємецка насам- друженя, провадзеня спортских змаганьох... Ґлиґоревичово планую остац там, як гваря, єст хвильпредз держава ушоки кед им хибя наймилши, а їх щесце надополнює мореного дружтва. Задумац зме нє могли дерна технолоґия комуникациї прейґ Виберу и Скайпу. – Шмишне повесц же мож так щесце надополнїц алє, же на шалтерох нєт длугоки шори за че- правда, наша дзивочка Валентина упознала обидва баби канє, кажду роботу и обидвох дїдох особнє, кед нас пришли нащивиц. Же мож закончиц за бизме отримали порядну комуникацию, знаходзиме ше кратки час, нє пре- на рижни способи. Тераз плануєме рочни одпочивок, нє ход за люд зе прейґ у Греческей, Єгипту або Майорки, алє у родним краю, шора, прето же ше зоз своїма – потвердзую обидвойо.■ 7. ЮЛИЙ 2017.

РУСКЕ СЛОВО 27

ДУХОВНИ ЖИВОТ У ШИДЗЕ ОТРИМАНИ ДУХОВНИ ВЕЖБИ ЗА ЖЕНИ ВИРНЇЦИ

КАЖДИ ДЗЕНЬ ЖИЦ ХРИСТИЯНСКИ ЖИВОТ Од пиятку по нєдзелю прешлого тижня у Шидзе, у церкви Преображеня Господнього и Лєтнєй владическей резиденциї, отримани Духовни вежби за жени вирнїци хтори тримали часни Шестри Служебнїци зоз Руского Керестура. Вежби почали пияток пред вечаром зоз заєднїцку молитву и Пацерками, а вец зоз Службу Божу хтору служел парох о. Михайло Режак. У казанї о. Режак наглашел же у тим будинку 70 роки пребували часни Шестри Василиянки хтори зохабели моцни шлїд у церкви и медзи вирнїками у Шидзе. – Мило ми же зме ше нєшка позберали ту, у Шидзе, и же знаме же нас поволал Исус и Пречиста Дїва Мария. Най тото цо научице тераз останє тирвацо у вашим каждодньовим християнским живоце чи то слово Боже, чи красни шпив або молитва. Най на тот способ преглїбиме свою духовносц и най знаме же животни криж хтори ношиме, ношиме з Божу помоцу – гварел медзи иншим у казанї о. Михайло Режак. После богослуженя ушлїдзел обряд пошвецаня малюнка Мацери Божей зоз покровом хтори церкви даровала Меланка Милошевич зоз Шиду, а єй родзина Станко и Даница Милошевич ше остарали же би малюнок хтори намальовала Мария Йозанов (родзена Канюх) зоз Нового Саду бул ище красши, бо го дали зарамиковац. Отец Режак подзековал даровательком на таким красним дару хтори будзе прикрашовац Лєтню владическу резиденцию и пожадал най их и їх фамелиї чува Бог. Тиж здогаднул и же каплїчка у хторей ше дакеди модлєли часни Шестри Василиянки була пошвецена Покрову Пресвятей Богородици. Собота була виполнєта зоз раншу молитву, богослуженьом, катехезу, заєднїцку молитву, роботу по ґрупох, пацерками, заєднїцким стретнуцом, зоз Молебеном до Мацери Божей и Вечурньом. З молитву и катехезу започало и нєдзель-

ово рано, а на 10 годзин служена порядна нєдзельова Служба Божа. Тиж так, о. Режак наглашел же Духовни вежби були удатни и же активно участвовали 15 жени вирнїци зоз

Пошвецанє малюнка Мацери Божей у Лєтнєй владическей резиденциї

Шиду и три госцински зоз Руского Керестура, вєдно зоз часнима Шестрами Служебнїцами. Духовни вежби закончени внєдзелю после полудзенку зоз Подзековну молитву и жаданьом же би були отримани и нарок. Вл. Дїтко

ШВЕТО СВ. АПОСТОЛОХ ПЕТРА И ПАВЛА

КОЦУР

НА СТРЕДУ КИРБАЙ У НОВИМ САДЗЕ

СТРЕТНУЦЕ МЛАДИХ

Тогорочни, сто дзеведзешат седми Кирбай у Новим Садзе будзе на стреду, 12. юлия, на швето св. апостолох Петра и Павла. Архиєрейску Службу Божу будзе предводзиц преосвящени владика кир Георгий Джуджар зоз священїками зоз наших парохийох. На Служби будзе шпивац и хор. На соботу пред Кирбайом, будзе вельке пораєнє церкви и порти, на котру поволани шицки парохиянє. Дю. В.

28 РУСКЕ СЛОВО

У Каритасу у Коцуре, на соботу, 8. юлия, будзе отримане стретнуце младих на тему „Шлєбода и зависносц”, а водзиц го будзе мастер психолоґиї Ирина Шанта. Присуствовац можу шицки заинтересовани за тоту тему и таки способ преподаваньох. Иншак, Каритас у Коцуре, попри других активносцох, орґанизує и рижни преподаваня и стретнуца за шицких заинтересованих. З. К. 7. ЮЛИЙ 2017.

ДУХОВНИ ЖИВОТ КАРИТАС ДЕКАНАТА НОВОГО САДУ

ПРЕВЕНЦИЯ НАЙЛЄПША ЗАЩИТА ОД НЄПОГОДОХ После вельких вилївох 2014. року у нашей жеми, Каритас Сербиї, вєдно зоз Каритасом Австриї и Сектором за позарядово ситуациї Републики Сербиї порушал вецей акциї на превенциї од елементарних нєпогодох у случайох огня, вилїву, громох... Медзи другима, до тей акциї ше уключел и Каритас Сербиї

осле двох рокох од тих нємилих случайох и пребераня рижних акцийох же би ше нє повторели, прешлого пиятку, на прес конференциї сумировани резултати на проєкту „Защита животного штредку и превенция пошлїдкох природних нєщесцох” бешедовали авторе, мр цивилней защити Йована Лончаревич, Анита Ґовля, координаторка проєктох, Петер Тот, наставнїк Школи за основне и штреднє образованє „Милан Петрович” и Лїляна Лекич, ромски педаґоґийни асистент у Основней школи „Вук Караджич”, а новинаром представени вецей проєкти на котрих вони участвовали. ПРЕПОДАВАНЯ И БРОШУРИ Преподаваня за школярох „Защита животного штредку и превенция пошлїдкох природних нєщесцох” найвецей отримани у ромских населєньох у Новим Садзе, Суботици, Вербаше и Коцуре. Понеже тоти населєня часто нє маю гиґиєнски условия, од-

ХАСНОВИТИ АКЦИЇ Зоз проєктом „Защита животного штредку и превенция пошлїдкох природних нєщесцох” облапени були коло 1 000 дзеци у седем ромских населєньох, тиж так и коло 1 000 дзеци през вецей як 20 роботнї. Анґажовани були и коло 40 учителє, наставнїки, психолоґове, дефектолоґове и ромски педаґоґийни асистенти. Понеже пре вельку заинтересованосц школох проєкти нє могли буц реализовани, акция ше предлужує и надалєй. То лєм гутори же є хасновита и потребна же бизме були цо лєпше порихтани од евентуалних елементарних нєпогодох. 7. ЮЛИЙ 2017.

носно находза ше блїзко шмецискох, спозорйованє од огня мало ефекту. Насампредз, здобуте знанє помага заєднїци же би роздумовали и о евентуалних нєщесцох котри би ше могли случиц, же би меняли свойо роздумованя, єдноставно, постали осторожни. Каритас друковал два брошури „За сиґурни живот – зменшанє ризика од катастрофи” и „Фамилиярни приручнїк за защиту од елементарних нєпогодох” котри дзелєни по школох на самих преподаваньох. – Найважнєйша превентива, и трима ше же єден динар уложени до едукациї враца ше пейц раз. То шветово стандарди и на нїх нашо партнере зоз иножемства вельо спозорюю. Прето зме по школох прейґ преподаваньох, и после того квиза знаньох, на котрих зме анимировали школярох, на популарни способ презентовали идею цо векшей порихтаносци од нєпогодох – гвари мр Йована Лончаревич ГЕРМАН ГЛЄДА КОРИТКО Баржей активнєйши по тим питаню бул и Каритас Деканату Нового Саду зоз даскелїма проєктами котри за циль мали превентивно дїйство-

вац же би нє пришло до траґедийох. Єден од тих проєктох була и бабкарска представа под назву „Герман глєда совершену школьку”, котра, у ствари, була єдна файта преподаваня за школярох през забавну и интересанту приповедку. Интересантне же бабки, односно цалу сценоґрафию креїровали школяре Школи „Милан Петрович”, а акцию водзел наставнїк Петер Тот. – Коло двацец пейц школяре ше уключели до правеня бабкох и вони им просто дали душу – гварел Петер Тот. – Же то наисце так, потвердзує їх велька популарносц, понеже вшадзи дзе зме наступали, патраче их барз добре прияли. Основне порученє, же би ше мерковало на елементарни нєпогоди, у тим случаю – огень, окончело свою едукацию. Представа „Герман глєда совершене коритко” виводзена по школох. На новинарске питанє чи ше виводзела и на других просторох, нєформалних, зоз чим би ше достало на популарносци, одвитоване же затераз нє, алє идеї постоя. Гоч сама представа нє вимага вельки технїчни условия, заш лєм, муша буц задоволєни одредзени предусловия.■ Дю. Винаї

РУСКЕ СЛОВО 29

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 22. юния 2017. року преселєл ше до вичносци мой мили брат

ЙОВҐЕН СЕҐЕДИ (1948–2017) зоз Вербасу

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 28. юния 2017. року у своїм 77. року живота упокоєла ше наша шестра и тета

ВЕРУНКА ТИМКО з Бачинцох (1940–2017)

Памятку на його щиросц и доброту, вично буду чувац и ношиц у своїх шерцох брат Янко Сеґеди зоз сином Звонимиром, нєвесту Златану и унуками Иваном и Сару Спочивай брату у мире Божим!

Похована є дня 1. юлия 2017. року на Новим теметове у Новим Садзе. Памятку на ню занавше буду чувац брат Нестор, Саша и Меланка Тимково зоз Нового Саду Дзекуєме ци на твоєй доброти!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 25. юния до вичносци ше преселєл наш мили супруг, оцец, дїдо и прадїдо

Нашей милей тети

ЙОВҐЕН РЕГАК (1933–2017) з Руского Керестура

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

ВЕРУНКИ ТИМКОВЕЙ (1940–2017)

Велька пражнїна у нашим доме остала. Памятку на вецей як 60 роки заєднїцкого живота, на твою любов и доброту навики буду чувац супруга Мелана, син Юлин, унукове Дарко и Боян зоз супругу Ану и дзивочку Соню Спочивай у мире Божим!

Красни памятки на Вас и Вашу доброту будземе чувац у своїх шерцох. Златка Нярадийова зоз фамелию зоз Петроварадину, Оливера Лендєл зоз фамелию зоз Заґребу, Мижо Югас зоз фамелию зоз Вуковару и Звонко Югас зоз фамелию зоз Бачинцох

ЖАЛОСНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

Дня 7. юлия наполня ше 6 смутни мешаци як умар наш мили супруг, оцец и дїдо

Дня 11. юлия наполня ше пейц мешаци як нас охабел наш мили супруг и оцец

Дня 9. юлия 2017. року наполня ше дванац роки як нас охабел наш син и брат

ДЮРА КОЛБАС

МИРОСЛАВ КОЛБАС з Дюрдьова

ЙОВҐЕН ЗАДРИПКО – ҐЕЦО (15. IX 1949 – 7. I 2017) з Бачинцох У думкох и молитвох, з почитованьом го споминаме. Вично ожалосцени: супруга Иринка, син Ґоран, дзивка Снежана зоз супругом и дзецми з Нємецкей Най ше ангели з нєба модля над твоїм жалосним памятнїком Мили наш, спочивай у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

Їх мили подоби, любов и доброту вично у своїх шерцох буду чувац супруга и мац Леона и дзивка и шестра Меланка

7. ЮЛИЙ 2017.

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ У цихосци, болю и слизох, дня 8. юлия 2017. року ше наполня шейсц мешаци як ме зохабела моя мила шестра

МАРИЯ ШОВШ народзена Джуджар (1961–2017) з Руского Керестура

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 8. юлия 2017. року наполня ше шейсц мешаци як ме занавше зохабела моя мила супруга Марча

МАРИЯ ШОВШ народзена Джуджар (1961–2017) з Руского Керестура

Кажди дзень ши зо мну у молитви, шерцу, думкох и споминаню. Хибиш ми, чекам хвильку кед ше знова стретнєме. З любову, твоя шестра Хелена Спочивай у мире Божим!

Прешло пол рока як ши пошла одo мнє, так нагло и без поздраву. Час преходзи, а боль и смуток вше векши. Охабела ши ме най ше цешим у памяткох на твою любов, порозуменє и доброту цо ши ми през заєднїцки живот даровала. Дзекуєм ци же сом це мал за супругу и нїґда це нє забудзем. Ожалосцени твой супруг Кимо Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 8. юлия 2017. року наполня ше пол рока як нас нєсподзивано занавше зохабела наша мила мац, швекра и баба Марча

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 9. юлия 2017. року наполня ше 25 роки як вецей нє з нами наш мили

МАРИЯ ШОВШ (1961–2017) з Руского Керестура

СЛАВКО ШОВШ (1963–1992) з Руского Керестура

Мила наша мамо и бабо, днї и мешаци преходза, пол рока ше наполнєло як ши вецей нє з нами. То лєм час, а любов и памятки остали, з каждим дньом ше тебе здогадуєме. Останєш жиц навики з нами. Ожалосцена дзивка Наташа, жец Дюра и два наймилши унучки Нанка и Єленка Спочивай у мире Божим!

Мили Славку, 25 роки без тебе длугоки и жалосни, алє ми жиєме з памятками на це и твою милу подобу и нїґда це нє забудземе Твойо наймилши, брат Кимо, Наташа зоз супругом Дюром и дзивочками Адрияну и Єлену Спочивай у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 8. юлия 2017. року наполнї ше жалосни рок як нас нєсподзивано занавше зохабел наш мили супруг и оцец

НА ЗДОГАДОВАНЄ Пред роком нас у смутку занавше зохабел наш мили брат, шовґор и бачи

ЮЛИН ВАРҐА (28 VI 1967 – 08. VII 2016) з Руского Керестура

ЮЛИН ВАРҐА з Руского Керестура

Його подобу, любов и доброту чуваме у наших шерцох и думкох. Супруга Сенка и синове Стефан и Матей Най спочива у мире Божим!

Памятку на ньго чуваю шестра Натка Зазулякова, шовґор Михал, Ивана зоз Златком и Мая з Денисом Най спочива у мире Божим!

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 8. юлия наполнї ше рок як нас занавше зохабел наш мили брат, шовґор и бачи

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 8. юлия 2017. року наполнї ше єден жалосни рок як нє з нами наш мили кум

ЮЛИН ВАРҐА з Руского Керестура У смутку, памятку на ньго чуваю шестра Таня Хринова, шовґор Миронь и Виктор

7. ЮЛИЙ 2017.

ЮЛИН ВАРҐА – Пуфри (1967–2016) з Руского Керестура Мили наш куме, гоч час преходзи у думкох ши нєпреривно з нами, твою доброту и приятельство нїґда нє забудземе Кумово Чапково, Чипо и Миня Спочивай у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 31

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 5. юлия 2017. року наполнєл ше смутни рок як нас занавше зохабела наша мила и добра шестра и нина

ИРИНКА ВИСЛАВСКИ (1955–2016) з Руского Керестура

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 5. юлия наполнєл ше смутни Дня 23. децембра наполня ше рок як нас занавше зохабела штири роки як нас занавше моя мила шестра и кума зохабел наш мили кум

МИКОЛА ВИСЛАВСКИ ИРИНКА ВИСЛАВСКИ (1951–2013) народзена Рац (1955–2016) з Руского Керестура

З любову и почитованьом вично будземе чувац памятку на тебе. Шестра Леона з дзивку Славку, жецом Жельком, сином Сашом, нєвесту Александру и унуками Марком и Николом Спочивай у мире Божим!

Памятку на їх любов и доброту занавше буду чувац кумово Рацово, Йовґен и Мария з дзецми Славком и Таню и їх фамелиями Най спочиваю у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Наполнєли ше два роки як нас занавше зохабели нашо мили родичи, баба и дїдо

SMUTNE ZDOGADOVANW Дня 9. юлия наполня ше седем смутни роки як нас занавше зохабел наш мили супруг и оцец и дїдо

ЯНКО РАЦ АНА РАЦ (7. VII 1932 – 4. V 2015) (30. VII 1936 – 10. VII 2015) з Руского Керестура Памятку на їх пожертвовносц, доброту и любов котру нам даровали занавше буду чувац син Михал, син Юлиян зоз супругу Таню и унуки Андреа и Дарян Спочивайце у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. юлия 2017. року наполнєли ше 40 роки як нас занавше зохабел наш мили

ВЛАДИМИР МЕДЄШИ (1957–2010) z Novogo Sadu З любову и почитованьом памятку на ньго чуваю супруга Мария и синове Дарко и Деян зоз супругу Весну и унуку Катарину Спочивай у мире Божим! SMUTNE ZDOGADOVANW Дня 9. юлия наполня ше седем смутни роки як нас занавше зохабел мили син и брат

ВЛАДИМИР МЕДЄШИ (1957–2010) z Novogo Sadu Пошол ши нєсподзивано, а нас ши зохабел у вельким болю и жалю. Ожалосцени мац Ирина, брат Мирон, шестри Мария и Ирина зоз фамелиями Спочивай у мире Божим! SMUTNE ZDOGADOVANW Dny 9. xliy 2017. roku napolnя {e седем roki yk nas nwspodzivano zohabel na{ dlugoro~ni kole}a i redaktor

ВЛАДИМИР ГАРДИ (1938–1977) з Руского Керестура VLADIMIR MEDW[I (1957–2010) z Novogo Sadu

З любову и почитованьом памятку на ньго чуваю його наймилши Спочивай у мире Божим!

32 РУСКЕ СЛОВО

Vi~no nam ostanx krasni pamytki na nqgo. Kolektiv NVU “Ruske slovo”

7. ЮЛИЙ 2017.

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. юлия 2017. року наполнєДня 11. юлия 2017. року наполня ли ше дзешец роки як нас заше двацец роки як нас занавше навше зохабела мила мац, баба зохабел мили оцец, дїдо и прадїдо и прабаба

ЮСТИНА САКАЧ народзена Дайко (1933–2007)

ЯНКО САКАЧ (1926–1997)

з Нового Саду Преходза днї, мешаци, аж и роки, Ви и далєй жиєце у наших шерцох. Памятку на Вас чуваю син Мирослав, нєвеста Биляна, дзивка Вера, жец Михал, унуки Ивана, Тамара, Дуня, Татиана зоз супругом Борисом и праунуки Алексей и Андрей

MALI OGLA[KI ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470; 063/102-41-14. *** DIHTOVANW oblakoh i dzveroh zoz neopren-}umu. Telefon: 063/8238-767. PRAVIME po meri roletni i garmonikovo dzveri. Tel: 063/8238-767 i (025) 58-27-710. *** ПОНУКАМЕ квалитетни пелет, брикет, углє Бановичи, древо у палетох од 1 и 2 кубики. Превоз и витоварянє обезпечени. Руски Керестур 064/268-38-62 *** Предавам вельку и широку порту, зоз хижу на валянє, тиж и з вельку заграду.

Цена вигодна. Стари Вербас, Сивч Йовґена 18 Обявиц ше на 025/705-505, 025/703-975 и 065/2202-414 *** Предавам квартель у Новим Садзе, у Темеринскей улїчки 8а, IV поверх. Квартель ма 45м2, находзи ше у подкровю, ма два просториї, кухню, купатило и конґ. Закрице подполно реновиране, зоз поставену изолацию. Квартель ше предава зоз намесцену кухню и купатилом. Локация вигодна, квартель ше находзи 5-10 минути од центру. Заинтересовани можу писац на емаил адресу: biljana.roman@gmail.com

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 20 Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09), обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о явним увиду, явней презентациї и явней розправи о Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта Подприємство „KODAR INŽINJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Милутина Милановича 1ж, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї – „НС2077_05 НС_Нови_Сад_Лиман_4”, у Улїци Балзакова 64, на катастерскей парцели число 3930/9 К.О. Нови Сад II, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин по 7. авґуст 2017. року. У складзе зоз членом 6 Правилнїка о поступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьованю вплїву на животни штредок (“Службени глашнїк РС” ч. 69/05) заинтересовани орґани, орґанизациї и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студию о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явна розправа и презентация будзе отримана 8. авґуста 2016. року, у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нови Сад, Руменацка 110, Нови Сад зоз початком на 11 годзин.

7. ЮЛИЙ 2017.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НСУ223, НС-Стевана Дивнина Бабе” Ношитель Проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НСУ22, НС-Стевана Дивнина Бабе” у Улїци Стевана Дивнина Бабе число 4, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 5616, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, и предкладу Технїчней комисиї, Городска управа за защиту животного штредку дня 30. юния 2017. року принєсла ришенє число VI-501-11/17 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня може порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта радио базней станїци мобилней телефониї „НСУ180, НСЛ180 НС-Руменацка II” Ношитель Проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НСУ180, НСЛ180 НС-Руменацка II” у Улїци Руменацка драга число 2, у Новим Садзе, на катастерскей парцели число 3395, К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, и предкладу Технїчней комисиї, Городска управа за защиту животного штредку дня 28. юния 2017. року принєсла ришенє число VI-501-304/17 зоз хторим дата согласносц на предметну Студию. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org. rs. Процив того ришеня може порушац управни спор пред Управним судом у чаше од 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним ришеню у средствох явного информованя.

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Подприємство „Telenor Common Operation”, оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад по овласценю ношителя проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90, Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованє вплїву застатого стану на животни штредок проєкта базней станїци мобилней теле фониї „НС Дньовнїк” Булевар ошлєбод зеня число 81, у Новим Сад зе, на катастерскей парцели число 10237/1 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтере совани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адре су Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

РУСКЕ СЛОВО 33

ИНФОРМАТОР

ОДВИТИ, РЕАҐОВАНЯ И ПИСМ@

ЧИ НАМ ЖАТВА НА РАДОСЦ? Пише: Мирослав РАМАЧ, сервисер польопривредней механїзациї

OGLA[OVANW 021/6613-697, 021/ 6624/708 e-mail: ruske.redakcija@gmail.com

д давен-давна жатва хлєбового жита нє була лєм робота, алє и способ живота и култ войводянского параста – перши швижи динар у польодїлстве. Парасти якошик нєвольно робя тоту значну роботу, кед знаме же цену жита нїхто нє може зоз сиґурносцу повесц. Лицитує ше од 14 динари за килограм, та по 18, цо нє лєм нїзка цена, алє є и барз понїжуюца и економски нєоправдана. Того року сиґурно зашате найменєй хлєбового жита у остатнїх 30–35 рокох, кельо паметам. Худобна будзе тогорочна жатва, мало поверхносци зашати, а приноси тиж мали. У хотаре дильови позарастали зоз високу траву, а лєм даґдзе видно комбайн у роботи. Лєм пред 20 роками ентузиязем пред початок жатви шицких учашнїкох у тей роботи бул вельки. На каждим крочаю комбайни тлачели, а трактори з велькима прикочами ше обеговали. И сам паметам, же як мали хлапец на оцових рукох на комбайну твардо сцискам кормань тей машини, алє и скорей того як през молгу ше здогадуєм як зме звожовали снопи жита до брадла и, од хижи до хижи, ишла трешка хтора тлачела жито, дзе ю обслуговали велї хлопи и жени. Окреме ми бул интере сантни полуд зенок кед ше пресцерало длугоку керпару и кед ше на нєй полудньовало. Гоч шицки були вистати, часто ше и зашпивало, окреме кед урожай бул добри. Тераз писня щезла, урожаї менєй-вецей ту, алє радосци нєт. Шицко то тераз щезло, ґлобализация и приватизация знїщели и тоту радосц и тот сеґмент живота войводянского правого параста. Вельки тайкуни нє маю кеди зисц ше и шеднуц за полни стол зоз баранчецину и драгим напойом и догвариц ше же кельо нам заплаца за

килограм жита, мушице припознац же то барз жалосне. И попри тим мало жита того року зашате. Нарок буд зе ище менєй, понеже нашо озбильни продукователє жита гваря „нїґда вецей”. Останєме ище лєм ми подаєдни, як гваря, дробни парасти же бизме випродуковали подаєден гольт жита, нє пре заробок, алє пре обичай же и нашо прадїдове нїґда у обисцу нє були без жита. Нашо визначни професоре и фаховци у продукциї жита мудрую же ми, войводянски парасти нє конкурентни, же нє применюєме полни аґротехнїчни мири, а и кед то наисце правда вец зме прави рекордере, понеже и зоз редукованим обробком жеми посцигуєме приноси таки яки су. Файти нашеня жита уж тельо єст же зоз сиґурносцу знам же анї єден од тих фаховцох их нє зна начишлїц. Пре судзце сами же кельо здрави хлєб хтори маце на столє, понеже ше у продукциї хлєбового жита урожай пирска по штири раз, пейц раз зоз рижнима отровами (хемийнима препаратами. – ред.). Остава нам ище лєм надїя же будзе, як наш предсидатель гвари, пошвидко лєпше до чого барз ридко

хтори параст вери. После велїх рокох на своїх и цудзих польох коло комбайнох, тракторох и другей механїзациї, ширцом Сербиї, Европи, по гранїци Азиї, дожил сом велї жатви, алє тогорочна прешвечлїво найхудобнєйша.■

Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

34 РУСКЕ СЛОВО

7. ЮЛИЙ 2017.

СПОРТ РУКОМЕТ ОЗНОВА ПАНУЄ У ВЕРБАШЕ

ВЕЛЬО ДЗЕЦИ НА КАМПЕ „ҐУЛИВЕР 2017”

ияти по шоре рукометни камп „Ґуливер 2017”, єдини безплатни камп у Сербиї, почал 19. юния и тирвал два тижнї. За тот час плановане робиц у двох сменох зоз вкупно 120 малима рукометашами, коло 40 дзивчатми и 80 хлапцами. Найбаржей є унапрямени на дзеци зоз општини, алє учашнїки приходза и зоз околних местох: Руского Керестура, Србобрану, Кули... По словох тренерох, найвекше богатство того кампу то же ше тренира индивидуално, а нє екипно, бо на тот способ дзеци найлєпше уча. Зоз дзецми у кампу робели велї искусни и визначни бавяче у швеце рукомету хвильково, як цо то пивотмен Дюро Каранович, хтори нєшка бави у Турскей у европским купу, потим Милош Митрович хтори зоз ґенерацию 2004 того року освоєл державни шампионат, а зоз нїм и Милутин Лучич, єден зоз докторантох спорту, стипендистох покраїнскей влади за спорт. Вшелїяк же єдни з найзначнєйших и Веселин Килибарда, тренер першого тиму, Йован Ковачевич, декедишнї репрезентативец и ношитель националного припознаня и Владимир Войводич, найлєпше лїве кридло на швеце у юниорскей селекциї.

ТРЕНИНҐИ ШЕ ОСТОРОЖНО ПЛАНУЄ И ПРОВАДЗИ На каждим тренинґу робели голєм по двоме тренере, а вше присутни и Страхиня Перович, физиотерапеут, хтори меркує же би шицки були

7. ЮЛИЙ 2017.

Индивидуална робота и велька пошвеценосц каждому крочаю бавячох основни прикмети тогорочного рукометного кампу. Почал 19. юния, а тирвал два тижнї

добре пририхтани и же би ше нє трафело даяке калїченє. Тренер ґолманох Иван Ускокович, хтори тиж каждодньово присутни на кампу, визначел же шицки тренере максимално пошвецени дзецом. – Зоз нїма ше роби як зоз професионалцами и родичи шлєбодно можу послац дзецко и нє старац ше за ньго. Ту достава подполну увагу и зоз нїм ше роби на найвисших педаґоґийних и фахових уровньох, а маме и медицинских роботнїкох хтори меркую на евентуални нєпредвидзени подїї – гварел Ускокович. Тренинґи були подзелєни до даскельох ґрупох, та так од осем до дзевец рано тренирали пивотмени и кридла, по тим єдна годзина пошвецена лєм тренинґу бекох, а од дзешец до дванац ше роби зоз дзивчатми. Таки розпорядок тренинґох и у пополадньових терминох, а на каждим тренинґу ше окреме роби зоз ґолманами. – Индивидуална робота тото цо нас видвоює од других. Тренере на тренинґох нє можу таку увагу пошвециц каждому бавячови, бо патра цалосц и бависко цалого тиму. Зоз каждим бавячом у тиму ше вежба специфичну технїку за тоту позицию у тиму, чи то кридло, бек, ґолман... Тоти искусни рукометаше преноша шицке свойо знанє и даєдни „цаки” зоз свойого бависка. Окрем практичного знаня, вони уча и барз важни ствари як цо то швидкосц у роздумованю и креативносц у бависку же би

дзеци похопели и познали рукомет як спорт – визначел Ускокович.

УСПИХ ПИОНИРСКЕЙ СЕЛЕКЦИЇ ЯК МОТИВ Тогорочне державне злато младших пионирох рукометного клубу вшелїяк представя коруну сезони, алє тренере надпоминаю же єст ище ґенерациї хтори барз талантовани и од хторих ше вельо обчекує у шлїдуюцих рокох. Рукометни клуб „Вербас” ше хвильково находзи у трецим ранґу змаганя, у Першей лиґи Сивер, а у клубе гваря же им намира о даскельо роки врациц клуб до суперлиґи. – Же бизме напредовали и вошли до висших ранґох змаганя нєобходни нам талантовани дзеци. Тераз маме найвекшу потребу вжац бавяча зоз другого места, алє випатра же то нє поробиме. Думам же останєме ище єден рок у тей лиґи, покля нє пририхтаме дзеци за змаганє у висших лиґох. Укладанє до младших ґенерацийох єдина права драга же бизме ознова були и остали у суперлиґи, дзе нам и место – гварел Ускокович. Рукометни клуб „Вербас” єден з ридких у жеми хтори подполно финансийно нєзависни, та дзеци хтори тренираю нє плаца нїяке надополнєнє або членарину, а и камп єден зоз ридких хтори подполно безплатни дзекуюци директорови кампу Милутинови Перуновичови и локалней самоуправи хтори тот проєкт препознали як прави спортски потенциял Вербасу и потримали го финансийно. ■ А. Лендєр

РУСКЕ СЛОВО 35

„Червена ружа ” 2017

СПОРТ

СПОРТСКИ БАВИСКA „ЯША БАКОВ” – ТУРНИР У ОДБОЙКИ

ПЕРЕЧИН ПЕРШИ, ТРАМОНТЕ ДРУГИ, А КПД „КАРПАТИ” ТРЕЦИ Пишe: Александар ПАЛАНЧАНИН

маганя ше бавело у Спортскей гали и физкултурней сали Школи „Петро Кузмяк”. Бавело ше у двох ґрупох – у першей були екипа госцох зоз Перечину, як и екипи КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова и КПД „Карпати” зоз Вербасу.

У рамикох нашого найвекшого швета култури, 56. Фестивала „Червена ружа”, у Руским Керестуре всоботу, 1. юлия, отримани турнир Спортских бавискох „Яша Баков” у одбойки. На турнир ше приявели шейсц екипи – Одбойкашски клуб „Перечин” зоз Перечину (Україна), Координация Руснацох Републики Горватскей зоз Петровцох, КПД „Карпати” зоз Вербасу, КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова, РКЦ Нови Сад и рускокерестурски „Трамонте”, так же турнир мал медзинародни характер

ЗМАГАНЯ ПО ҐРУПОХ У першей ґрупи перше бавели госци зоз Перечину и КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова. Госци з України победзели у двох сетох – 25:14 и 25:8. У другим змаганю у тей ґрупи бавели КПД „Карпати” зоз Вербасу и КУД „Тарас Шевченко”. Дюрдьовчанє страцели и тото змаганє з резултатом 2:0 у сетох (25:11 и 25:15).

Финалисти турнира – ОК „Перечин” и „Трамонте”

ски премнки – на вецей заводи Вербащанє мали предносц, алє по конєц екипа зоз Перечину заш лєм достала сет з резултатом 25:23.

ДОМАШНЇ НАЙЛЄПШИ У ДРУГЕЙ ҐРУПИ

Судийове на змаганьох Стеван и Ела Хорн

Финале першей ґрупи бавели екипи ОК „Перечин” и КПД „Карпати”. Екипи ше познаю од прешлого року, бо були финалисти. Як и прешлого року госци з України були лєпши. Перши сет достали зоз резултатом 25:11, а други бул дакус цеснєйши и возбудлївши. Було вельо резултат-

36 РУСКЕ СЛОВО

У другей ґрупи у Физкултурней сали бавели екипи Координациї Руснацох Републики Горватскей зоз Петровцох, РКЦ Нови Сад и рускокерестурска екипа „Трамонте”. Дома шня еки па „Тра мон те” у другей ґрупи була найлєпша зоз двома побидами, а РКЦ Нови Сад мал єдну побиду и єдно страцене змаганє. Перше змаганє другей ґрупи бавели екипи Координациї Руснацох Ре-

публики Горватскей зоз Петровцох и РКЦ Нови Сад. Обидва сети до стали Ново садянє зоз резултатом 25:11 и 25:17. Домашня екипа „Трамонте” и го сци зоз Горватскей бавели друге змаганє у тей ґрупи. Бавело ше два сети хтори до стали домашнї зоз резултатом 25:10 и 25:11. Треце, финалне змаганє, у ґрупи бавели „Трамонте” и РКЦ Нови Сад. Домашнї и ту були лєпши и до стали обидва сети зоз резултатом 25:21 и 25:19. У борби за пияте и шесте место вецей схопносци и щесца мала екипа зоз Дюрдьова, та шесте место освоєла екипа Координациї Руснацох Републики Горватскей зоз Петровцох, а пияти були дюрдьовски КУД „Тарас Шевченко”. 7. ЮЛИЙ 2017.

СПОРТ У финалних змаганьох за треце и штварте место бавели екипи КПД „Карпати” и РКЦ Нови Сад, а побиднїк зоз того змаганя була екипа зоз Вербасу. Резултат по сетох бул 25:18 и 26:24. За перше, односно друге, место бавели домашня екипа „Трамонте” процив госцуюцей екипи зоз України ОК „Перечин”. Госци победзели и заслужено освоєли перше место, а домашнї друге. Змаганє финалистох було досц напарте, з вельо пременками резултатскей предносци, алє як и прешлого року пресудзела убавеносц и искуство бавячох. Резултати по сетох були 25:18 и 25:19 за ОК „Перечин”. Екипа зоз Перечину и прешлого року була найлєпша на турнире.

КЕРЕСТУРСКИ НОЦНИ ТУРНИР У МАЛИМ ФОДБАЛЄ

КАЖДИ ВЕЧАР ПО ШТИРИ ЗМАГАНЯ Внєдзелю, 2. юлия, у Руским Керестуре почал популарни Ноцни турнир у малим фодбалє, хтори на терену у Старей школи орґанизує домашнє Спортске дружтво „Русин”

СОСТАВИ ЕКИПОХ Екипа ОК „Перечин” зоз України бавела у составе: Виталий Кравец, Иван Поґирляк, Едик Покович, Валерий Свистак, Ярослав Шикарчук, Олеся Борис, Олґа Ґотровик, Люба Бреньо и Люба Крижановска. Госцуюца екипа Координациї Руснацох Републики Горватскей зоз Петровцох, хтора освоєла шесте место, бавела у составе: Славко Ждиняк, Мартино Батакович, Мийо Водопия, Боян Гудак, Томислав Гаргай и Звонимир Ерделї. Екипа КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова, пията у конєчним пласману, бавела у составе: Оливера Пап, Даря Хромиш, Кристина Горняк, Милош Малеш, Давид Салаґ, Вук Маленица и Звонко Салаґ. На штвартим месце була екипа РКЦ Нови Сад, а за екипу бавели: Владимир Иван, Александар Исаков, Иґор Виславски, Иван Горняк, Томислав Горняк, Златко Рамач, Иван Тамаш и Александар Човс. Трецепласовану екипу КПД „Карпати” творели: Владо Мученски, Лидия Санкович, Андєлия Вуйчич, Тамара Сабо, Милян Кривокапич, Никола Вучетич и Милош Вуйнович. За екипу домашнїх „Трамонте”, хтора на тим турнире освоєла друге место, бавели: Владимир Олеяр, Марян Ковачевич, Владимир Салак, Владислав Салак, Мирко Еделински и Иван Дудаш. Турнир орґанизовани у сотруднїцтве з Месну заєднїцу Руски Керестур, Орґанизацийним одбором Фестивала рускей култури „Червена ружа”, як и Школу „Петро Кузмяк” у чиїх просторийох отримана часц змаганьох и преглашени побиднїки. ■ 7. ЮЛИЙ 2017.

У катеґориї младших пионирох приявени 5 екипи – два з Керестура, два з Коцура и єдна з Пиньвиц, а у катеґориї старших пионирох штири екипи – два з Керестура и по єдна з Коцура и Пиньвиц. Найвецей, аж дзешец екипи, приявени у конкуренциї сениорох, дзе пейц з Керестура, два з Вербасу и по єдна з Кули, Крущичу и Каравукова. У катеґориї ветеранох ше змагаю 5 екипи – три з Керестура и по єдна з Коцура и Червинки. Младши пионире, старши пионире и ветеранє бавя по принципу кажде з каждим, а сениоре перше подзелєни до двох ґрупох (на випадованє), а потим буду бавиц кажде з каждим. Єден вечар ше бави штири змаганя – два комбиновано з ґрупох пионирох и ветеранох и два змаганя сениорских екипох. Уходнїца за змаганя на Ноцним турнире кошта 50, односно 30 динари за младших патрачох. Кажда предата уходнїца участвує и у томболи, хтору обезпечую спонзоре, а остатнї, финални вечар плановани коло 20. юлия кед хвиля допущи. М. Дж.

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО

ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ (од Люпки Цвеїч)

Рейтеши зоз шпинатом

Так треба приготовиц:

Потребне:

пол кили шпинату Добре умиц шпинат, одцадзиц и пошекац го на пол кили готових скоркох коцочки, уж як ше уда. 2 кисли млєка До того положиц 4 кукурични ґриз вайца, кус солї, 2 кисли 3-4 вайца млєка (по 2 деци) и 2 соль таки погарики кукуричкус олєю. ного ґризу. Шицко добре розмишац и подзелїц на пейц часци, одприлики. По три-штири скорки масциц зоз олєйом и воду и на трецу положиц направени фил, скруциц и складац до намасценей тепши. Од горе тиж зоз воду премасциц и олєйом. Звичайно ше зоз того количества состойкох достанє 5 рейтеши у тепши.

(од Терези Катона)

Потребне:

Mаксимал

1 банана – длугока 15 цм и висока 1,5 цм 2 мандарини – ширина 4 цм, висина 2 цм 1 помаранче (єдна и пол длань) 27 бобки сухого грозна 6 бадеми 1 суха смоква 2 сухи кайси 40 заренка нару

Так треба приготовиц: Овоц добре розмерац, очисциц, порезац и помишац у мисочки. По смаку мож додац цимет и хлєбичoк, а Максим часто є зоз варену рискашу або даєдну другу житарку.

(од Весни Пашо)

Домашнї овоцов йоґурт

Потребне: 500 мл млєка 750 – 1000 мл йоґурту 1 мещок овоцового пудинґу Цукер пo смаку Швижа овоц (кед жадаце).

38 РУСКЕ СЛОВО

Так треба приготовиц: Увариц мещок пудинґу у 500 мл млєка. Док є ище цепли зєдинїц го зоз йоґуртом. По смаку можеце додац цукру и швижу овоц порезану на дробни фалатки. Охладзени йоґурт тримац у фрижидеру. На фотоґрафиї йоґурт до хторого додати пудинґ з ягоди и швижи ягоди. 7. ЮЛИЙ 2017.

ИНТЕРМЕЦО

АЗ ,,Р

ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ

СЕ

(од Танї Салонтаї)

Плазмова торта Потребне: 600 ґр млєти плазма кекси 250 ґр марґарину 200 ґр цукру пол литри млєка 300 ґр чоколади за варенє 100-200 ґр сухи гроженка, лїсковци, орехи лєбо желе бомбони (може, а нє муши).

Так треба приготовиц: Увариц млєко, додац цукер и марґарин. У окремней судзини помишац плазма кекси, потарту чоколаду и хто сце лїсковци, орехи… Кед ше млєко охладзи усипац го до судзини зоз кексами. Масу мишац док ше нє виєдначи, потим положиц на тацну за торти и направиц фурму по жаданю. Од горе плазмову торту преляц зоз 100 ґр розпущеней чоколади.

(од Єлени Вириєвич Римар)

Колач зоз микс-овоцу Потребне: литра йоґурту 200 ґр шлаґу 200 ґр мелкого цукру 800 ґр петит кекси 400 ґр овоци по вибору.

Так треба приготовиц: Витрепац шлаґ з йоґуртом, додац цукер и поламани кекси. Шицко добре зєдинїц, виляц на тацну, вировнац и на тото положиц нарезану овоц по вибору. Мож положиц чернїци, малини, ягоди, кайси, банани, киви, вишнї… Колач тримац у змаржляку дас годзину, а вец од горе украшиц зоз шлаґом.

7. ЮЛИЙ 2017.

Е ЛЯ К, ВШ

СЕ

ЛЯК”

ОПЕРАЦИЯ – ЖУВАЧЕ...

Тераз ше хвильково нє можем здогаднуц хтори бул точно дзень, можебуц лєм прето же го сцем цо скорей забуц. Рушели ми на „Лонґов”, понеже ше там славели осемнасти родзени днї, два, лєбо аж и три, нє повем вам. После преходу базенского мосцику, уж ше чула сциха музика повиплєтована з жубором води хтора цекла по беґелю. Пах дзивоцких парфемох бил до носа вше баржей, а потим престал. А вец запахло цошка ище сладше, домашня палєнка, кайса. Повинчовали зме родзени днї, уж кому бул, а вироятно после пол ноци и дакому кому нє бул. Станул сом за гордов, положел палєнку на стол и почал скенирац дзивчата. „А тоту знам, тота нє будзе зо мну. Оу, тота богата, до тей би ше фамелиї уцискац, алє ма леґиня. При тей ше ми пачи лєм тото же ма дома белоруса. Тота красна, а, гей, при тей нє мам шанси” – и так бешедуєм я, сам зоз собу, док ми ше погляд застановел при єдней, бинґо. Вжал сом „орбит” и помали, бояжлїво, рушел ґу нєй, док сом ше пребивал през ґрупу младих людзох хтора танцовала валцер. Замодлєл сом ю за танєц, нормално вона пристала, хтора риба одбиє такого шмекера. У нашим народзе гваря: „Кед ше сам хвалїш то таке исте як най ше зоз гов..м масциш” – барз крашнє тот наш народ гвари. Хто зна, можебуц таке дацо и лїковите. И гей, танцуєме ми, окруцаме ше, з ноги на ногу, з ноги на єй ногу, наздаваюци ше же нїхто нє патри на мой крочаї. (Дакеди подумам же я валцер знам танцовац лєм зоз мою тету Иринку, вона ме поокруца док я лєм у месце стоїм, а на око випатрам як виртуоз.) Жувам жуваче и на дамбов найвекши орґан єй бешедуєм, док ми нос задзати до єй пахняцих власох. Смак жувача ми ше нагло пременєл, почало ми цошка хрупкац под зубами. Но, реку, прейдзе, вироятно даєдна пломба випадла. Руцим я погляд спод свойого велького носа, а там пар власи директно водза до моїх устох, як шнури з бандери, повязую мойо жуваче и єй главу. Супер. „Змир ше, змир ше” – та, реку, прежиєм тоти два власки. Як час преходзел и бешеда ше предлужела, сконтал сом же я вецей нє жувам жуваче, алє власи. Ау, цо тераз? Дзивче сконтало цо ше случує, потаргло нараз з главу, жуваче вилєтло, добре, нє жуваче, алє власи у жувачу вилєтли з моїх устох и дзивче пошло. Дармо сом рушел за ню и модлєл най ми пребачи, нє вредзело. Так ше я людзе мойо опекол, пребачце же вам ше споведам, алє нє ходзим до церкви, бо сом комуниста та мушим дакому. Най ми пребачи дзивче прейґ того текста, озда єй наросли нови власи, а кед нє, я зоз своїх нє можем донирац, бо ми остали ище пар. Кед нїч, голєм єй тот вечар власи пахли на ментол(а). Себастиян Няради Себо

РУСКЕ СЛОВО 39

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXIII ЧИСЛО 27 (3740) НОВИ САД, 7. ЮЛИЙ 2017.

ПОД ЧАС ЕҐЗИТА ЦЕНА 30 ДИНАРИ

Фото: Мирослав Майсторович

Фото: Вероника Вуячич

■ ЧЕРВЕНА РУЖА” – СПОРТ, ”ПРИВРЕДА И СТАРИ РЕМЕСЛА

ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ! Фотоґрафия: K006b_0189P