RUSKE SLOVO 21 2023

Л и т

ю.гизкезіоуо.сот

'/аіуоііпе

9 11770350

460007

щ

ш

т

щ

ш

е

-------------СЛОВО

А н а то м и я наш о ча су

Звекшац нашу видлівосц на интернету Пише: Ясмина ДЮРАНЇН, член Одбору за информованє

Одбор ше, у новим зволаню, одлучел за шмелши ви кроку одношеню на потерашнї формални приступ ґу роботи Предходних мешацох конституовани шицки одбори Националного совиту Руснацох и, як мож нагаднуц по планох роботи котри понукли, випатра же ше у тим зволаню дацо конкретне и пороби. З тей нагоди, як член Одбору за информованє треци раз зашором, сцела бим визначиц важносц континуованей роботи одборох. А цо доприноши тому? То насампредз єдна колективна свидомосц о положеню и хаснованю зоз законом предвидзених правох котри наша заєднїца ма, алє и мотив же бизме подзвиговали тот уровень и пробовали приблїжиц институциї гражданом и применьовали закони у пракси. У роботи предходних зволаньох Одбору за информо­ ванє спатрене дзе робя руски новинаре и у яких условийох. Їх положенє, окреме руских новинарох у локалних самоуправох, барз чежке. Робело ше и на тех­ нічним опреманю руских редакцийох . А як лоґични шлїд, у тим зволаню Одбору, накадзи технїчни предпоставки буду ушорени, почнє ше емитовац подкаст. Прецо праве подкаст? Прето же таку файту комуникациї зоз ширшу публику лєгко реализовац, прето же шицки члени Одбору фаховци (новинаре) з вецейрочну праксу и на тот способ даю свойо особне и професийне доприношенє рускей заєднїци. Прето же подкаст нє ма часове огранїченє тирваня емисиї, пре­ то же опрема котра потребна за емитованє подкасту нє драгша як средства з котрима розполага Одбор, прето же у явносци потребне бешедовац о рижних темох котри трапя сучасне руснацтво, прето же друковани медиї, радио и телевизия пре рижни причини нє можу анализовац актуални теми до детальох, пре­ то же робота Националного совиту Руснацох треба же би була транспарентна и явносци видлївша. Тото шицко начишлєне у пракси значи же би члени Одбору були у улоги водительох емисийох подкасту, а теми актуални. У емисийох би ше першенствено бешедовало зоз предсидателями одборох - за образованє, културу, информованє и службене хаснованє язика и писма, представителями роботних целох, алє и зоз самим предсидательом Националного совиту. Потим тоти емисиї буду поставени на сайт Национал­ ного совиту и на дружтвени мрежи.

Ту ше начина друга тема, односно питанє - Чи и у котрей мири треба же би нашо институциї були видлївши у явносци? Национални совит ма свой сайт, єдине место дзе мож пречитац вецей податки о историяту, зволаньох, одлукох, конкурсох и други важни информациї. То добре. Нашо шицки три школи дзе ше руски язик учи у порядней настави тиж маю свойо сайти котри информативни и менєй-вецей по­ рядно ажуровани. Нашо медийни установи тиж маю свойо сайти, як и Завод за културу войводянских Ру­ снацох и Руски народни театер „Петро Ризнич Дядя”. Кед ше спущиме на локални уровень, анї єдно културно-уметнїцке дружтво нє ма интернет презентацию, лєм боки на дружтвених мрежох. По моїм думаню то цалком у шоре, з оглядом на тото же правенє интернет бока вимага одредзени фахово компетенциї и финансийни средства. Тото нас шицко приводзи ґу уж споминаней видлївосци на интернету... Тото на цо би окреме требало мерковац то як ше часто обявюю змисти на дружтве­ них мрежох, односно чи ше и у котрим обсягу обя­ вюю важни информациї и наяви за подїї. То важне нє лєм пре основну информацию о датуму отримованя подїї, алє и о промоциї роботи самого културноуметнїцкого дружтва, цо би длугорочно мало за циль звекшац численосц аматерох. О тим на яки способ ше дойдзе до нїх други раз. На концу, треба робиц и на самим визуалним идентитету. Якошик узвичаєне же шицки маю свойо лоґа, лєбо би требали мац. Дзепоєдни би уж требало и дакус осучашнїц. Наисце маме велїх младих цо робя як ґраф ични дизайнере и верим же би кажде сцел помогнуц. Ту мож спомнуц и плакати за манифестациї, програми, представи и други случованя, котри визуално на досц добрим уровню. Поставя ше лєм питанє - Прецо за дзепоєдни подїї котри ше отримую у на­ ших штредкох на плакати пише лєм по сербски? Кед руски язик у службеним хаснованю у општини, и кед општина орґанизує змаганє, подїю, манифестацию...? На тото ше муши реаґовац! Як цо и мож заключиц на концу того текста, робота одборох Националного совиту ше у велїх сеґментох преплєта. Можебуц би о тим шицки требали роздумац, и члени одборох и члени Совиту, та дзепоєдни теми и вєдно ришовац. А о резултатох їх роботи тре­ ба най знаме шицки котри зме за нїх гласали и котри представяю шицких нас. Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

2 РУСКЕСЛОВО

26. МАЙ 2023.

Уводнїк

Змист

Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН, редактор рубрики

Богата традиция Новосадского сайму

РУСКЕ

■І о

ІІЙ І МІГШІ

У Новим Садзе тирва надалєко познати Медзинародни саям польопривреди. Отримани є у знаку двох вельких ювилейох- 100 рокох Новосадского сайму и 90 рокох Польопривредного сайму. Як пише у аналох, перша ремеселнїцко-индустрийна вистава отримана на дакедишнїм штрелїску у познатим новосадским будинку Едьшеґ 1875. року. Викладаче були зоз Нового Саду, Бечу и Будапешту, а виложени експонати видзели 15 000 нащивителє. Тринац роки познєйше у Новим Садзе отримана и перша вистава польопривредних продуктох. Но, як официйни датум кед отримани перши урядови польопривредни саям у историї бере ше 1923. рок, кед Новосадски саям орґанизовани од 11. по 26. авґуст. Була то тарґовинско-ремеселнїцка вистава хтора отримана у будинку нєшкайшей Електротехнїчней школи у Футожскей улїци. Очиглядне, и теди, як и нєшка, намира орґанизаторох була же би ше до­ машня, а и ширша явносц поинформовала о новосцох и иновацийох у польопривредней продукциї. Од теди по нєшка, манифестация з рока на рок прицагує вельке число нащивительох, як и вельку увагу медийох. Кед слово о медийох, на Саям ше роками сходзи вельке число екипох и новинарох зоз Сербиї, а тиж так и зоз других блїзших и дальших державох. Могло би повесц же то дараз була манифестация подобна и славна як кирбай - кирбай за новинарох. Под час Сайму, найважнєйше место дзе ше сходзели новинаре бул прес-центер. Дараз, док ище нє була вибудована модерна Мастер гала, на тим месце були просториї резервовани за новинарох. Ту ше коло палєночки лєбо пива радзело, догваряло, писало звити. З того места ше рушало обиходзиц штанди. Перши на шоре, кажде рано, були штанди хтори дзечнє привитовали седму силу зоз богатим понукнуцом на „овалох”. Потим ше ишло зберац информациї за звити. Уж вистати, новинаре ше ознова врацели до просторийох прес-центру докончиц и послац звити и потим заляц успишно закончени за­ датки. Вецей раз ше случовало же просториї оправдано и нєоправдано були отворени до позних вечарших, лєбо вчасних ранших годзинох. З тих далєких часох вироєли ше числени анеґдоти, а єдна з нїх описує єдного новинара хто­ ри на саям приходзел кажди дзень на моторки з хтору уходзел по сам центер. Кед ше позно вечар врацал дому, тельо „позалївал” успишно закончени дзень, же ше колеґове ставяли чи зоз моторку потрафи капуру... Но, то так було дакеди. Вельо того ше пременєло, експонати на сайме по­ стали красши, совершенши и драгши, прес-центер пре швидки цек информацийох и диґитализацию, так повесц уж анї нє потребни. Медиї присутни, алє и новинаре вецей нє тото цо дакеди були.

Тижньовнїк 4-5. Резултати конкурсу Роботного цела за младих

Нашо места 9. Бал Активу женох у Коцуре

Економия 12. Одцагла ше ярня шатва

Руске словечко 14-15. Нашо златни рецитаторе

Култураи просвита 16. Републичне змаганє зоз сербского язика як нємацеринского

Литературне слово 19-22. Зоз поезиї Михала Рамача

Людзе, роки, живот 24-25 Дюрдьов: Бейби бум у Рускей улїчки

Духовни живот 29. Май у Водици

Информатор 30-33. Мали оглашки и

Іп тетогіат

Спорт 34.-35. Шаховски турнир СБ „Яша Баков”

Интермецо 39. Горуци тепши

Насловни бок: Польопривредни саям у знаку ювилея Авторка фотоґрафиї: Вероника Вуячич

РУСКЕ СЛОВО

* „РУСКЕ С Л О В О ” - гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней м енш ини * Видава НВУ ,,Руске сло во ”, Нови Сад * Перше число виш ло 15. ю ния 1945. року у Руским Керестуре * *** Адреса: НВУ ”Руске с л о во ”, Ф утож ска 2/ІІІ, 2 1 0 0 0 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторе/ки - Иван СабаГлавна и одвичательна редакторка дош, Ясмина Д юранїн, М икола М. Цап, М икола Шанта * О Л Е Н А П Л А Н Ч А К -С А К А Ч редакторе/ки р у б р и к о х - Мирон Горняк-Кухар, Алексан­ дар Паланчанин, М артица Тамаш, Славица Ф ейса, Вероника Вуячич * н о вин ар е/ки - М ария Афич, Влада Дїтко, Андреа Медєши, Оля Русковски, М арина Д ж удж ар * лекторка - Блажена Хома-Цветкович * ґраф ична редакторка - Л ю пка Цвеїч * ґраф ични д изай нерки - М ария Гудак, Таня С ал он таї* Телефон: 021/6613-697 * Предплата за цали рок: у жеми 2 0 0 0 динари, а у инож емстве 100 евра * Ж ир о-р ахун ок Вапса Іпіеза а.сі. ВеодгасІ160 -92 3 2 4 4 -8 2 * Девизни рахунок 1 6 0 -0 0 5 0 8 7 0 0 2 4 9 9 9 -5 3 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ,,М ахіта дгаР’ Петроварадин * Е-таіІ: гегіаксі|а@ги5ке5Іоуо.сот * №еЬ 5ІІе:тм\м.ги5ке5Іото.сот * УУ І55М 0350-4603 * С 0 В І5 5 5К-ІР 15915778 * Д руковани ти р аж 2 0 0 0 *

Директор д р Б О Р И С ВА Р Ґ А

26. МАЙ 2023.

Н о ви н и „Р у с к е сло во” одликовани зоз Орденом братства и єдинства зоз стр и б е р н и м венцом 1 9 70 . року.

РУСКЕСЛОВО 3

Т и ж н ь о в н їк РОБОТНЕ ЦЕЛО ЗА МЛАДИХ НАЦИОНАЛНОГО СОВИТУ РУСНАЦОХ

Розподзелєни средства за 12 проєкти Члени Роботного цела за младих розподзелєни 370 000 динари з буджету за тот рок котри наменєни за софинансованє проєктох младих. На конкурс сцигли 13 проєкти, на вкупну суму 818 000 динари. Члени Цела потримали 12 проєкти, а єден єдногласно одбили

Конґрес Руснацох/Русинох/Лемкох порушал снованє окремного конґреса, Форума младих РРЛ, хтори би ше занїмал виключно зоз темами за хтори заинтересовани млади у 10 державох швета. То живи контакт младих на хторим би спатрели проблеми з хторима ше стрета тота заєднїца и конкретизация догваркох през проєкти. Термин отримованя плановани од 17 по 19. авґуст 2023. року у Руским Керестуре.

Перша порядна схадзка Роботного цела за младих у новим зволаню Националного совиту Руснацох от­ римана стреду, 17. мая, у просторийох Заводу за културу войводянских Руснацох. Дньови шор схадзки мал лєм три точки од хторих ше найзначнєйша одношела на розподзельованє средствох по Конкурсу за софинансованє младежских проєктох.

КПД „Дюра Киш” зоз Шиду конкуровало зоз проєктом „Стретнуце рускей младежи у Шиду”. Проєкт у обласци култури и образованя, з цильом же би ше прицагло младих до Шиду. За проєкт хтори би мал буц реализовани у септембру, вимагали 70 000 дина­ ри, а одобрена им сума од 45 0 00 динари.

Вимоги два раз векши од буджета Як на схадзки гварел предсидатель Роботного цела за младих Андрей Орос, на розписани Конкурс було приявени тринац проєкти. За шицки апликанти ви­ магали 818 000 динари. То сума хтора два раз векша од тей кельо Цело ма у буджету конкурса (370 000 ди­ нари). Од приявених проєктох, Роботне цело 12 по­ тримало, а єден єдногласно одбило. Буджетску потримовку Роботного цела за младих достали шклїдуюци проєкти: Програма „Коцурска чуточка 2023” будзе отримана у Новим Садзе, слово о програми дзецох и младежи. Тирва од 60 по 90 минути, а виводзи ше на руским язи ку и на серб ским язи ку, бо за про вад зує кон цепт интеркултуралносци. Термин отримованя конєц октобра 2023. За проєкт ше вимагало 70 000 динари, а зоз буджету Роботного цела за младих опредзелєне му 30 000 динари. Форум младих Рускей матки за проєкт „Млади Руснаци-Русини-Лемки за лєпше ютре” вимагали 60 000 динари, а опредзелєне им 25 0 00 динари.

Проєкт „Селфи у Суботици” у обласци култури приявело Дружтво Руснацох у Суботици. Интересантни проєкт насампредз же є задумани так же би приблїжел наш скарб и културу и тим штредку, а тиж так же би и млади вецей научели о наших обичайох. Термин отримованя у другей половки авґуста. За проєкт ви­ магали 40 000 динари, а достали 20 000. РКЦ Нови Сад на Конкурс приявело проєкт „Пратки у Матки”. То буду други Пратки хтори по добре приятим рецепту на своєродни способ приблїжую наш скарб и културу ширшей явносци. У обласци су образованя, а термин отримованя од децембра того року по фебруар 2024. року у Новим Саду. За проєкт вимагани 60 000, а одобрени 45 000 динари. КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова конкуровало зоз двома проєктами. Перши проєкт „Караоке вечар по руски” у обласци култури и службеного хаснованя язика и писма, на хторим млади прихильни ґу шпиваню маю нагоду указац свой талант. Термин отримованя плановани за юлий того року у Дюрдьове. За тот проєкт вимагани 40 000 динари, а одобрене 30 000 динари. Други проєкт „Квиз - укаж цо (нє)знаш” у обласци образованя и розваги уж потераз мал добри одгук при младих. Термин отримованя

І

4 РУСКЕСЛОВО

26. МАЙ 2023.

Т и ж н ь о в н їк одредзени за початок децембра, а за реализацию вимагане 30 000, а одобрене 20 000 динари. КУД „Жатва” зоз Коцура конкуровало зоз трома проєктами - „Рисованє муралох вочи Ж атви”, „Жатвово єшеньски роботи” и „Ноц музейох млади вибераю”. Термини отримованя плановани за юлий, октобер - децембер и у другей половки мая. За перши вимагали 70 000, достали 35 0 00 дина­ ри, за други вимагали 61 000, а доста­ ли 25 000 динари и за треци вимагали 52 000, а достали 20 000 динари. Здруженє младих „КУМ” зоз Коцура конкровало зоз проєктом „Стретнуце младих Руснацох” у обласци култури ви­ магало 100 000 динари , а одобрене им 25 000 динари. Зоз проєктом буду облапени млади Руснаци зоз наших местох и иножемства, як и млади зоз других националних заєднїцох хтори би були уключени до програмских активносцох традицийней културней манифестациї „Стретнуце младих”, а познєйше и до манифестациї „Коцурска жатва”. Термин отримованя 15. и 16. юлий. Пакт Рутенорум зоз Руского Керестура и того року ше зявел на конкурсу зоз проєктом „Дньовка 2023”. Младим добре позната мултимедиялна манифестация у обласци култури планована за новембер того року. Пакт за тот проєкт вимагал 120 000 динари, а достал 50 000.

Нїхто нє остал занєдзбани Скромну суму у одношеню на вимо­ ги було чежко подзелїц насампредз же векшина проєктох младих заслужую увагу и потримовку. Сумируюци гласанє, єдногласне, членох Роботного цела за младих Националного совиту Руснацох, на тот завод потримани два проєкти у Новим Садзе, по три у Руским Керестуре и Коцуре, два у Дюрдьове и по єден у Шидзе и Суботици. Векшина проєктох у обласци култури, образованя, нєформалней едукациї и буду реализовани по конєц рока. Єден будзе конєчно закончени у фебруару идуцого року. З єдногласну одлуку єден проєкт одбити з обгрунтованьом же го Цело нє може финансовац прето же є по про­ грами нєодвитуюци. Слово о проєкту Форуму младих Рускей матки хтори тре бал буц отри ма ни у Ру ским Кере стуре од 17. по 19. авґуст, под назву „Медзинародне сотруднїцтво Форума младих”. А. Паланчанин

26. МАЙ 2023.

СТАНОВИСКА Пише: Мирослав ЗАДРЕПКО, новинар

Кадзи далєй, родзени... И то би могло буц то, конєц колумни, кед же сце слухали Азру. Но, понеже єст и гевтих хтори препущели тоту лекцию з „основ­ ного образованя и общей култури”, рушме помали о тим хто, цо, кеди, дзе и чом. Хто? Га, народ, хто би други. Таки прекрасни и премили, безгришни меновнїк. Шицко зоз нїм поведзене, бо народ зна, народ гварел, народ потримал, народ вибрал, яґод кед би то була даяка нєприкосновена сила чий леґитимитет нєупитни. Цо? Митинґ 1 и Митинґ 2. И єден и други маю официйну назву, алє то остава у другим планє. Важнєйше прецо и єден и други (бу­ ли) масовни, алє о тим на концу. Важне знац же єден орґанизовала опозиция и же там пришли тоти хторим досц шицого цо тота власц представя, а други орґанизовала власц за тих хтори за власц гоч наисце веря, гоч им так лєгчейше. Кеди? Митинґ 1 точно пред тижньом, Митинґ 2 нєшка, кед виходза новини хтори читаце. Дзе? Га у Беоґрадзе, дзе индзей. У тей жеми, єдино кед ше у Беоґрадзе дацо случи, вец ше случело. Чом ? (официйно) Митинґ 1 пре два масовни забойства и одвичательносц власци по тим питаню - абсолутна власц, абсолутна и одвичательносц. Митинґ 2, кед сом добре похопел предсидателя, людзе поволани „до охрани шлєбодолюбивих, демократских вредносцох”. Чом? (нєофицийно) Митинґ 1 прето же людзом досц шицкого. Досц им кед видза медиокритет на положеню, досц им же обєктивно менєй схопни лєпше позиционовани, досц им тих цо ше „знашли”, досц им старлетох, хтори ше тиж так „знашли”, и осудзених криминалцох на ТВ екранох, досц им же дружтва за хторе су воспитовани уж давно нєт. Кед вас варя як тоту жабу у горуцей води, вец анї нє похопице кеди сце уварени. Наисце ше муши случиц цошка шокантне же би вас таргло, же би жаба вискочела з гарчка. Нажаль, то були масовни забойства. Шмерц дзецох, бруталносц злодїйствох и реакция держави артикуловали гражданске нєзадовольство, а опозиция похопела же тоту габу треба вихасновац и же ше власц у держави пременї. Митинґ 2 прето же власц муши указац як ґод зна, та кед треба и з помоцу квотох, автобусох и нєроботного дня, же єст вецей тих хтори єй веря, хтори нє видза нїч погришне у тим як и кадзи идзе тота жем. Хтори стоя на становиску же жем напредує, же струя туньша як у остатку Европи, же нє даваме Косово и Метохию, же вибудовано вецей авто-драги и отворени вецей фабрики як гоч ке­ ди скорей. Даєдни веря, даєдни можебуц и нє, алє углавним, ниа, их там же би потримали предсидаталя и його политику. А у сущносци, шицко тото жалосне. Розумим и єдних и других чом робя тото цо робя, алє хасновац таку траґедию за краткорочни ришеня и политикантске профитерство, то уж нє розумим. Зменїц власц и проблем будзе ришени? Лєбо дриляц по старим кед же уж „система нє заказала?” Кед ше на то зведло... Штулич далєй шпивал „газроіадаїі (и й о т т и к о т пі]е таїа***” Послухайце, и єдни и други.... * Агга - Тко (о ( а т о р]еуа (Ріїідгапїзкі ріоспісі, 1982, А1)

Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕСЛОВО 5

Н а ш о м е с та РУСКИ КЕРЕСТУР

Шлїдуюцого викенду буду „Смаки традициї” Фестивал традицийних руских єдлох „Смаки трад и ц и ї” и того року будзе отримани на истим месце, на желєней поверхносци коло Спортскей гали у Руским Керестуре, а заказани є за перши викенд у юнию, односно за соботу, 3. юния.

циї и купованя єдлох, нащивителє годни купиц и сувенири и рижни ручни виробки зоз рускима мотивами, а орґанизаторе наявюю и дзепоєдни нєсподзиваня на дзень Фестивалу.

ЗГ .Рускл склрйніил* УГ .Р у о **с*я р м > % *іа '

СМАКИ ТРАДИЦИЇ

Фестивал будзе отримани у чаш е од 11 по 21 годзин, а за пополадньово годзини предвидзена културно-уметнїцка програма на хторей наступя вецей секциї Дома култури Руски Керестур, у провадзеню оркестра „Юлиян Рамач Чамо”.

И того року орґанизаторе, члени здруженя „Руска скарбнїца”, поволали схопних у вареню же би презентовали руски єдла, та як гварели, затер ихтан с и кош тованє тр ад и ци йн и х сдлох раз потвердзене участвованє и к у л т у р н о -у м е т н їц к а п р о г р а м а штирох екипох. На штандох ше Фестивал орґанизує Здружене 03. ЮНИЙ 2023. и того року найду добре погражданох „Руска скарбнїца”, 11.00-21.00 Г. знати традицийни єдла зоз софинансованьом ПокраїнСПОРТСКО - ШКОЛСКА ГАЛА сарма, свадзебна варена ского секретарияту за образокапуста, печена колбаса зоз ванє, предписаня, управу и вецей ф айтам и м ачанки, бенационални меншини-нациолюши, капущ анїки и подобне, нални заєднїци, як и локалней а будзе и руски традицийни лакотки- ґоргелі, че- самоуправи Општини Кула. реґи, колачи на жимно и подобне... Окрем деґустаАн. М. Проект СОфиийнсомли ПОЕОЄІмси«СЄ^тврие» 1»0бр*кіевн< лр*опие»«* уго— і 1

ОПШТИНАЖАБЕЛЬ

Будзе нови сувенир Туристична орґанизация оп­ штини Жабель розписала кон­ курс за идейне ришенє сувенира општини Жабель пре єй про мо во ванє и злєпшо ваня понукнуца. Сувенир тре ба же би про мо вовал туристични, природни, културни и материялни активносци општини Жабель, же би мал препознатлїви елементи

локалног о штредку и же би мал потребну уметнїцку и ес­ тет ску вред носц. Заин те ре со вани авторе, хтори ше сцу явиц на конкурс, треба же би посла ли при кладнїк свойого сувенира, а автор може придац вецей идеї. Конкурс тирва до 12. юния 2023. року, до 12 годзин. Л. В.

СЛАВА МЕСНЕЙ ЗАЄДНЇЦИ ШИД

Припознанє о. Радомирови Мишичови З нагоди 22. мая и швета Преношеня мощох св. о. Миколая, хторе познатш е як лєтни св. Миколай, Месна заєднїца Шид и Сербска православна ц ер­ ковна општина преславели свойо швето. У Месней заєднїци отримана ш веточносц на хторей Катица Виюк, поверенїца Општини Шид, здогадла же Шид ище 1773. року з декретом царици Мариї Терезиї достал статус городу и право на отримованє вашару. Месна заєднїца як ф орма орґанизованя локалней самоуправи и власци гражданох основана 8. янура

6 РУСКЕСЛОВО

1965. року. Од 2002. року установене швето означованя Дня Месней заєднїци 22. мая зоз додзельованьом „Святоникольскей награди”. Комисия МЗ за додзельованє припознаньох одлучела же би тогорочни добитнїк награди бул протоєрей ставрофор Радомир Мишич, архиєрейни намеснїк шидски, а подзекованє достало Здруженє „Сримска забивачка и колбасияда”. Вл. Дї.

26. МАЙ 2023.

Н а ш о м е с та НОВИНАРЕ АЛ ДЖАЗИРИ ЗНЯЛИ ЕМИСИЮ О РУСНАЦОХ

Школа у Керестуре главни мотив нащиви Трочлена екипа новинарох телевизийней хижи „Ал Джазира Балканс" од 5. по 9. май обиходзела вецей места у хторих жию Руснаци же би о рускей заєднїци зняли репортажу за емисию о националних меншинох „Контрасти живота" хтору ше емитує на їх телевизиї Же би лєпше упознали руску заєднїцу, новинаре Ал Джазири з редактором емисиї Харисом Булюбашичом, перши дзень, пияток, 5. мая, перше обишли даскельо руски установи у Новим Садзе - Завод за културу войводянских Руснацох, НВУ „Руске слово”, Руску редакцию телевизиї и радия дзе о емитованю програми на руским язику бешедовали зоз одвичательнима редакторами. Новинарска екипа нащивела и Керестур дзе ше стретли зоз предсидательом Националного совиту Йоакимом Рацом, а потим зняли кратки материял о театралней дїялносци Руского народного театру „Петро Ризнич Дядя”. Нови­ наре сцели зняц представу „Метаморфози” наживо, пред коцурску публику, медзитим, пре Дзень жалосци представа теди була одказана, та за потреби емисиї знята лєм проба представи у керестурским Доме култури. За свою емисию зняли и центер Руского Ке-

рестура, секциї Спортского дружтва „Русин” о хторим им бешедовал предсидатель фодбалского клубу „Русин” Тихомир Медич, як и кратки прилог о Етно клубу „Одняте од забуца” у Коцуре о хторим бешедовала Радойка Лазор, док предсидателька КУД „Жатва” Мелания Мали Д І . І А 2 Е Е К А представела традицийну і/ ’д к і о руску музику. Треци дзень В А І_ г л А Г > ІО нащиви, новинаре Ал Джазири зняли прилог о секцийох КУД „Тарас Шевченко” у Дюрдьове, а потим и єдинствену школу на руским язику, Школу „Петро Кузмяк” у Руским Керестуре, хтора им, як гварели, и була початна точка подробнєйшого интересованя за Руснацох. Остатнї дзень нащиви новинаре побешедовали и зоз парохом катедралней церкви у Руским Керестуре, о. Владиславом Варґом, а зняли и єдну часц кирбайскей Служби Божей у Керестуре. Понеже монтиранє емисиї ище у процесу, точни датум емитованя ище вше нєодредзени. Ан. М.

ЧУРОҐ

Вода будзе здравша - Одкеди направени водовод у Чуроґу, а то було 1968. и 1972. року, капитални укладаня нє було. Хвильково робиме урбанистични плани за вибудов фабрики води у Ґосподїнцох, хтора би требала подмириц зоз воду Ґосподїнци, Жабель и Дюрдьов. Зоз анализу зме установели же тото жридло води найчистейше и найздравше, и праве прето нам план же бизме у наиходзацим периодзе почали вибудов и тей фабрики и же би шицки населєня у нашей општини були обезпечени зоз квалитетну воду за пице - гварел Раданович. Фабрика за преробок води за пице у Чуроґу, хтора отворена прешлого тижня, обезпечи лєпши квалитет води и водоподмирйованя. Инвестиция вредзи вецей як сто милиони динари, а найзначнєйшу часц обезбедзела локална самоуправа зоз финансийну потримовку Покраїнскей влади.

На святоч ним отве раню при суство вал и пред си да тель Покраїнскей влади Иґор Мирович, хтори визначел же вибудов таких пошореньох и того року, а и шлїдуюцих рокох будзе єден од приоритетох Покраїнскей влади у городох, општинох и валалох ширцом Войводи ни.

Предсидатель Општини Жабель Урош Раданович гварел же тота инвестиция допринєше лєпшому жи­ воту шицких гражданох, а проблем водоподмирйованя ришени за будуци трицец до пейдзешат роки.

Система за пририхтованє води у Чуроґу ма капацитет трицец литри у секунди, а обдумани є так же би могол буц активни двацец штири годзини дньово, з чим є вєдно зоз резервоаром, волумена двасто пейдзешат кубни метери, мож покриц шицки уровнї трошеня. Л. В.

26. МАЙ 2023.

РУСКЕСЛОВО 7

Н а ш о м е с та СТРЕТНУЦЕ ЗОЗ СОЮ ЗОМ ЄВРЕЙСКИХ ОПШТИНОХ СЕРБИЇ

Обновиц гроби дакедишнїх жительох Керестура Проблем пре котри ше стретли представителє грекокатолїцкей и єврейскей заєднїци то памятнїки на часци керестурского теметова на котрей ше их, док у Керестуре було вецей членох єврейскей општини,ховало На парохиї св. оца Миколая, 17. мая, керестурски парох о. Владислав Варґа и тутор теметова Михал Рац ше стретли зоз заменїком предсидателя Союзу єврейских општинох Сербиї Ладиславом Траєром, предсидательом мемориялней комисиї котри задлужени за отримованє теметовох у Сербиї и членом новосадскей єврейскей општини Михайлом Штайнфелдом.Проблем пре котри ше стретли пред­ ставителє грекокатолїцкей и єврейскей заєднїци то па­ мятнїки на часци керестурского теметова на котрей ше их, док у Керестуре було вецей членох єврейскей оп­ штини, ховало. Як визначел тутор керестурского теме­ това Михал Рац, на нашим теметове єст 12 єврейски памятнїки. Тоти памятнїки, гоч ше члени Церковного одбора стараю о шицких памятнїкох, заш лєм препаднути. Два загрожую други памятнїки у окруженю и потребне их санировац, та Ладислав Траєр предложел же би ше тото место оградзело зоз полуотворену ограду. Союз єврейских општинох отримує 114 теметови у Войводини, од чого 59 у и коло Нового Саду. Єст досц

єврейски теметови коло Зренянину, Зомбору и Суботици. Гоч на керестурским теметове поховани нєвельо єврейски жителє, Союз порихтани помогнуц же би ше зачувало тоти памятнїки. После стретнуца на парохиї, тутор керестурского те­ метова Михал Рац и госци зоз Союзу єврейских општинох пошли на теметов видзиц цо мож поробиц. Порадзене же ше надалєй будзе сотрудзовац зоз чле­ ном новосадскей єврейскей општини, иншак длугорочним жительом Руского Керестура, Михайлом Штайнфелдом. З тей нагоди, парох керестурски о. Владислав Варґа Ладиславови Траєрови подаровал Святе писмо по руски. Ол. Живкович

НОВА ПРЕДАВАЛЬНЯ ЛАҐ „ШЕРЦО БАЧКИ” У НОВИМ САДЗЕ

Нагода за промоцию домашнїх продуктох На популарней новосадскей локациї, на Площи Републики 14, при Рибним пияцу у Новим Садзе, отворена нова предавальня ЛАҐ „Зоз шерца Бачки”, дзе Новосадянє маю нагоду купиц продукти наших локалних продуковательох. На отвераню бул покраїнски секретар за при вре ду и тури зем др Ненад Иванишевич, котр ого у пре да вальнї привитал менаджер ЛАҐ „Шер цо Бач ки” Боян Ковач. ЛАҐ „Шерцо Бач­ ки” иснує од 2017. року и тераз єст вецей як 50 до­ машнїх локалних продуковательох, здруженьох и креативцох, людзе котри дїлую на териториї општини Кула и Вер -

8 РУСКЕСЛОВО

бас. Од продуковательох ту винаре, продукователє маджунох, сокох, продукователє ручних роботох, козметики и подобне. Општина Кула уж пейц роки потримує локалну акцийну групу и дзекуюци програмом и конкурсом котри розписує, оможлївює ше нашим меншим продуковательом зявйовац на саймох, нє лєм през предаванє, алє и рижни едукациї, самостойно, лєбо у сотруднїцтве зоз туристичнима орґани за циями. У Сербиї у тей хвильки єст вецей як 20 локални акцийни ґрупи, котри финкционую по истим, або подобним принципу и у наиходзацим периодзе пла­ нує ше їх умрежованє. Д. Барна

26. МАЙ 2023.

Н а ш о м е с та БАЛ АКТИВУ ЖЕНОХ У КОЦУРЕ

Традицийне балованє и веселе друженє Актив женох Културно-уметнїцкого дружтва „Жатва” всоботу, 20. мая, у Пелетовей сали у Коцуре отримал бал, на хторим було вецей як 200 госцох Предсидателька Активу женох Коцана Колєсар на самим початку привитала числених госцох и подзековала им же зоз своїм присуством потримую тради­ цийне балованє. Як гварела Колєсарова, того року Актив женох означел 77 роки иснованя, а на тим традицийним балу, дзе ше стретаю жени зоз рижних крайох Войводини, тиж ше преславело и числени роки друженя зоз женами з тих здруженьох, подзековала и шицким котри помо­ гли и участвовали у орґанизациї того традицийного друженя, а окреме на добрим сотруднїцтве зоз Месну заєднїцу Коцур, Туристичну орґанизацию општини Вербас и НВУ „Руске слово”. На балу, окрем домашніх, були госци зоз Воґню, Шашинцох, Раковцу, Кули, Зомбору, Панониї, Деспотова,

Бачу, Товаришева, Башаиду, Куманох, Србобрану, Надалю, Савиного Села, Нового Саду, Бачкей Паланки, Пиньвиц, як и госци зоз здруженьох гражданох з Вер­ ба су. Вельочислени спонзоре помогли же би була орґанизована и богата томбола, та велї госци пошли дому зоз дарунками. Орґанизаторе за тоту нагоду пририхтали богату вечеру и познату коцурску сарму, а музика, писня и танєц, провадзени з добрим розположеньом шицких присутних. О. Р.

СХАДЗКАСКУПШТИНИ ОПШТИНИ ВЕРБАС

О ребалансу буджету найвецей розправи На XXI схадзки Скупштини општини Вербас, хтора отримана прешлого штвартку, 18. мая, розправяне о 16 точкох дньового шора, пренєсол општински сайт. Општинска рада з розправи поцагла точку хтора ше одношела на виробок плану детальней реґулациї за вибудов витроелектрарнї и стратеґийней предцени уплїву на животни стредок плану реґулациї. Найдлужей ше розпатрало о ребалансу буджету оп­ штини за 2023. рок. На тот предклад Одборнїцка

ґрупа „Ошлєбодзме Вербас” поднєсла вецей дзешатки амандмани. По обгрунтованю предсидателя општини Вербас Предраґа Роєвича, ребаланс ше окончує пре средства котри обезпечени з других жридлох финансованя, а за реализацию капиталних проєктох. Кед вигласани ребаланс, прилапена и одлука о тогорочней програми защити, ушореня и хаснованя польопривредней жеми, вименєна одлука о комуналних дїялносцох, як и одлука о снованю Совиту за безпечносц општини Вербас. О. Р.

ВАНДАЛИЗЕМ НА КЕРЕСТУРСКИМ ТЕМЕТОВЕ

Повибивани фотоґрафиї на крижох Прешлого викенду на теметове у Руским Керестуре гражданє обачели же на вецей старших памятнїкох нароком повибивани фотоґрафиї, даєдни руцени на жем, а велїх нєт. Памятнїки на хторих направени вандализем, насампредз ше находза на главней дражки, хтора водзи ґу новей часци теметова, дзе ше тераз хова умартих. Внєдзелю, 21. мая, на поволанку гражданох Керестура, на теметов пришла дежурна екипа полицайох зоз Полицийней станїци Кула, напревели записнїк и посликовали гроби на хторих направена чкода. О дальшим поступку поинформую явносц. Ол. П.

26. МАЙ 2023.

РУСКЕСЛОВО 9

Економ ия МЕДЗИНАРОДНИ ПОЛЬОПРИВРЕДНИ САЯМ

Нашо поля, заш лєм, найлєпши у Европи На вельки заобраценя у продукциї польопривредних продуктох ище вше зме нє порихтани тельо кельо би требало, алє ище як мушиме водзиц рахунка о шицких новосцох кед слово о польодїлстве. Од 20. по 26. май тоти новосци зме мали нагоду видзиц на ювилейним Сайме польопривреди

Пише: Александар ПАЛАНЧАНИН

Фразу, же нашо поля найроднєйпи и найплоднєйши, слухаме од давен-давна. Медзитим, попри природного богатства, польопривреди нєобходна систематична потримовка же би була порушуюца сила державней економиї и просперитету. Часто ше як успишни приклад споминаю Голандия и Япон по числе них ино ва цийох и раци онал ней польопри вред ней продукциї хтора цалому дружтву приноши хасен. На вельки заобраценя у продукциї польопри­ вредних продуктох ище вше зме нє порихтани тельо кельо би требало, алє ище як мушиме водзиц рахун­ ка о шицких новосцох кед слово о польодїлстве. Од 20. по 26. май тоти новосци зме мали нагоду видзиц на ювилейним Сайме польопривреди Можебуц ище вше нє роздумуєме так як други, алє вшелїяк маме цо указац. Тото зоз чим ше ище вше можеме похвалїц то насампредз продукти хтори мож найсц лєм ту, на тих просторох. Окрем того, слово о нутритивно и биолоґийно здравих продуктох. Млєко и продукти з млєка, шицки файти месових продуктох, овоц, желєнява, най нє споминаме продукциї у заградкарстве, польодїлстве и комплетну лоґистику у тей продукциї и ище вельо того цо нє спомнуте, лєм мала часц богатства. Най нас цеши же припадаме простору на жемовей кулї хтора ище вше нє така зашнїцена. З другого боку зме насампредз подзековни вредним парастским руком, упартей и сцерпезлївей роботи на наших польох, фармох, хлївох, заградкох... же би шицко спомнуте и нєспомнуте порихтали за тарґовище.

Безпечносц поживи приоритет Як и шицки потераз, саям бул место дзе ше насам­ предз бешедовало о велїх темох. Єдна з нїх була

фахови сход на хторим презентовани нашо досяги у продукциї квалитетней и безпечней поживи. Кед ше ма у оглядзе же на тим Сайме главни парт­ нер Италия, хтора и потераз була заступена на тей мани фе ста циї, очиглядни шиц ки нашо нама ганя кед слово о польопривредней продукциї. Як на тим сходзе було спомнуте, Сербия вельо уклада до квалитету и безпечносци поживи. Праве прето сотруднїцтво зоз Италиї драгоцине. Сербия, як спомла министерка польопривреди, лєсар ства и водо при вре ди Єлена Тана ско вич, ма вельо того понукнуц Италиї, а и шицким другим. Тиж так през тото сотруднїцтво реципрочно привитуєме шицко цо Италия понука нам. Кед слово о польопривредней продукциї уж запровадзени високи ступень сотруднїцтва. У тим напряме Сербия вельо уклада до квалитету и безпечносци поживи хтора випродуко­ вана на тих просторох. У тим року, як надпомла, буджет хтори наменєни за безпечносц и квалитет найвекши у остатнїх петнац рокох. На штанду Покраїнского секретарияту за привреду и туризем предствели ше вецей од трицец продуковательох зоз Войводини. Шиц­ ких их повязує сертификат и ознака Найлєпше зоз Войводини. На тим штанду предствени продукти хтори по квалитету заслужую тот сертификат, а то про дук ти зоз Това ри ше ва, Ста рей

10 РУСКЕСЛОВО

26. МАЙ 2023.

Економ ия Пазови, Чуроґу, Стапару, Бачкей Тополї, Банатского Велького Села, Шиду, Паличу, Бачкей Паланки и Нового Саду. Же би шицки тоти места достали сертификат и епитет позарядового кавлитету, мушели прейсц през шитко двох установох хтори преверюю квалитет. То насампредз продукователє орґанских заградкових рошлїнох, здруженя ремеселнїкох, як и познати бренди у тури­ зме „Еґзит” и „Тамбурица фест”.

Трактори и комбайни як Ферари авта За здраву и безпечну продукцию по­ живи на наших польох важна и механїзация. Уж и тащки знаю за найдрагши трактор и комбайн хтори сцигли до Нового Саду. Подприємство Интер Аґрара зоз Ченею хтора часц подприємства Интер експорт Словения на своїм штанду представела вецей як 40 трактори и прикапчуюци машини. Медзи німа и найдрагша машина на Сайму, а то комбайн Идеал 8 зоз гедером за жито и слунечнїк, а ма и адаптер за кукурицу. Значи мулти практик, лєбо „3 у 1” могло би повесц. Цена му 700 000 евра без порциї. Комбайн сцигол зоз Италиї, а випродуковани є, нє у Ферарию, алє у фабрики Бреґанзи и з тей нагоди у Новим Садзе премиєрно представени нашим польопривредним продуковательом. Тот, як уж достал мено, чар ни кра са вец, висо ки шти ри мете ри, длу го ки є дзевец, широки є 3,3 метри. На себе мал гедер за жито хтори широки 12,2 метери. З другима словами, раз два покоши. Чежки є 30 тони, та прето место ґумох ма ґумово гушенїци. Бункер ма капацитет 17 000 литри цо значи же може ношиц вецей як 14 тони зар на житар кох. Ма реду ко ва не, раци онал не тро шенє горива, як и новши авта, навиґацию, компютерске штелованє важних параметрох цо комбайнерови олєгчує роботу. Од першого дня за ком­ байн було вельо заин те ре сова них куп цох. Найдрагши трактор на Сайму, Касе Стайгер 500 АФС Конект, од стандардних тракторох, дупло векши. Ма моц од 500 конї, одлични маневарски потенциял, чежки є 25 тони, алє за собу нє охабя ваганти. Ознака АФС значи же ту слово о технолоґиї преци-

зного наводзеня, а КОНЕКТ ознака хтора означує 24 год зи но во обез пе ченє и про вад зенє сер ви сней слу жби, як и нєпреривни контакт, прейґ ҐПС, вожача у кабини зоз власнїком. З оглядом на перформанси троши мало горива и барз є ефикасни у роботи. Прето як на ш танду Аґромаркет машинери зоз Нового Саду надпомли же ше купованє трактора швидко виплаци. Його цена „скромна” - 462 000 евра без порциї и то найдрагши трактор на тогорочним Сайме. Но, висока цена нє завадзала численим потенциялним купцом хтори указали интересованє од пер­ шого дня за тот трактор. Вшелїяк, интересованє и за туньши, тиж так квалитетни трактори и другу польопривредну механїзацию, було вельке.

Велька конкуренция при статкарох Од першого дня 90. Медзинародного польопривредного сайму у Новим Садзе, було вельо возбудзеня и у манєжу. Насампредз прето же було оценьованє коньох и овцох. Кед слово о конярстве, на Сайму були виложени 88 найлєпши гарла и то потераз найвекша конкуренция медзи приявенима гарлами. Найчисленши гарла раси Липицанер, потим Кавепиєн, а було и два ґарла раси Босански конї з брегох. Но, фахова комисия хтора оценює конї надпомла же на тот завод нє було прикладнїкох раси Нониюс хтора автохтона раса на тих просторох. Виложени гарла високого квалитету и обачлїве же власнїки вельо укладаю до селекциї и способу отримованя. Кед слово о овцох, того року на Сайме виложени 497 гарла дзевец расох. Найзаступенши раси Франс, Виртемберґ, Романовска и Тексела. Од автохтоних расох заступени Сєничка овца, Циґая, Влашска витороґа, Жуя хтори перши раз вило­ жена на Сайме, и Бардоки. Як и при коньох, виложени овци барз квалитетни и добре виховани. Окрем того же на Сайму єст цо видзиц, як и вше потераз, числених нащивительох зоз цалей Сербиї прицагує и тото же є добре место и за розва гу.

26. МАЙ 2023.

РУСКЕСЛОВО 11

Економ ия ЯРНЯ ШАТВА У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

Дижджи претаргую роботу Ярня шатва приводзи ше помали ґу концу, векша часц керестурского хотара уж засадзена у нє баш оптималних условийох. Вельо дижджу и влага у жеми були вельки проблем, бо ше нє могло робицу континуитету У керестурским хотаре успишно закончена шатва цукровей цвикли, котрей будзе барз мало, найменєй за остатні даскельо роки. Посадзени, соя котрей буд­ зе менєй як прешлого року, слунечнїк котрого будзе стандардно, аж и вецей як прешлого року. За кукурицу ше опредзелюю найвецей и то представя даяки стандард при Керестурцох.

Оптимални термин за початок шатви кукурици бул 15. април, алє у керестурским хотаре вецей як половка планованих поверхносцох посадзена познєйше, понеже дижджи нє дошлєбодзовали роботу на полю, алє ше успишно закончела. Зоз єдним проблемом дзе була дижджовна яр, настал и други проблем дзе пришло до велькей популациї чкодлївцох и то чарней врани у керестурским хота ре.

Слунечнїк будзе посадзени на одприлики 280 000 га, цо дакус вецей як влонї кед було 270 000 га. Цукрова цвикла уж пошата на приблїжно 44 000 га, а то вельо вецей як влонї кед єй було на 33 000 га. Сої того року будзе найвецей на 210 000 га, док влонї заберало коло 270 000 га.

- З оглядом на тото же зме мали того року яр иншаку як прешлих рокох, два, три роки були сушни, а того року ше обрацело, були дижджи и части паданя так же и сама ярня шатва нашеньових културох пожнєла. Зявела ше чарна врана котра прави вельки чкоди и єст штири колониї у Руским Керестуре, цо сом особнє анї нє знал, дзе уж представяю вельки проблем, а 2024. року годзен буц ище векши. На шиц­ ко тото, постої ище додатни проблем же маме и врани приселєни зоз Кули, дзе пре порезани древа тоти врани пришли до Керестура. Чкоди огромни, цо ше дотика кукурици, понеже повицаговали нє лєм зарно хторе посадзене алє просто и кукурицу котре уж на два, три лїсца, иду за инсектом и правя огромну чкоду. Єст и добра ствар у тим шицким, у бешеди зоз ловаром Владиславом Рамачом, у авґусту би требало же би ше достала дозвола за одштрельованє чарней врани, бо є защ ицена файта у держави. Тераз ше и паприґу пресадзує и кед же будзе дижджу врани нє буду знїщовац цивки на паприґи, алє кед будзе юний сушни врани годни глєдац воду и правиц вельку чкоду на цивкох за залїванє. - гварел нам Славко Малацко Сачи.

Найбаржей пожнї робота коло кукурици, понеже бул дижджовни период и нє могло ше робиц на полю. Кукурица на концу по преценьованьох будзе посадзена на коло 900 000 га, цо будзе цалком достаточно за нашо потреби.

Пре подрагшеня репроматериялу и пре нєпознати цени одкупйованя, велї польопривреднїки зменшали укладаня до продукциї, цо ше у комбинациї зоз пожнєньом ярнїх роботох може неґативно одражиц на финални урожай.

ПОЖНЇ ШЕ ЗОЗ САДЗЕНЬОМ КУКУРИЦУ У цалей Сербиї найвецей поробене на польох дзе запланована шатва индустрийних рошлїнох, док садзенє кукурици дакус пожнї, алє ше обчекує же и то будзе пошвидко поробене. Шатва индустрийних рошлїнохуж закончена, слунечнїку будзе посадзено як и влонї, цукровей цвикли дзекуюци помоци дер­ жави будзе 10 000 га вецей як влонї, док сої будзе менєй прето же прешла сезона подруцела.

Д. Барна

12 РУСКЕСЛОВО

26. МАЙ 2023.

Економ ия НЄЗАДОВОЛЬСТВО ПОЛЬОПРИВРЕДНЇКОХ

Трактори на драгох як спозоренє Прешлого тижня у цалей Сербиї нєзадовольни польопривреднїки протестовали. Свойо нєзадовольство виражели и польопривреднїки зоз Руского Керестура и Дюрдьова. Зоз порадзенима мирами хтори подняла Влада Републики Сербиї, а польопривредїки прилапели, протест закончени Новински наслови о протестох польопривреднїкох ридко хто прешлого тижня нє збачел. У шицких векших местох у Републики Сербиї и Автономней Покраїни Войводини польопривредни продукователє виражовали свойо нєзадовольства пре условия у хторих робя.

Нєуровноважене тарґовище На мирним протесту на кружним цеку при Жаблю и Дюрдьове, позберали ше польопривреднїки хтори сцели виражиц свойо нєзадовольство, алє и дац потримовку другим польопривреднїком.

доставаме за нашо продукти часто нєправедни и нє покриваю анї блїзко трошки продукциї. Усудзел бим ше повесц же су шмишни. Шицки зме свидоми же ше цена векни хлєба у даєдних местор руша и до дзеведзешат динари, а ми за килу жита доставаме од двацец по двацец штири динари, а як сом чул, даґдзе и менєй. Тиж так, тарґовиско нам преполнєне зоз тунїма увеженима продуктами. Тото нєуровноважене тарґовиско приводзи до того же велї од нас робя зоз утратами - гварел єден польопривреднїк хтори сцел остац анонимни.

Догварене компромисне ришенє И у општини Кула орґанизовало ше єдно число польопривреднїкох котри паркирали свойо трактори на уходи до Червинки и Сивцу. Тоти протести то пре нєвиполнєни нашо вимоги и прето зме вишли зоз тракторами. Затераз зме паркирани з боку калдерми и блокиранє драгох нам нє у плану, алє постої и тота можлївосц кед ше нє догвариме. Нашо - Мушим перше наглашиц же зме нє заверали кру- вимоги ясни, наздаваме ше же нам Влада Сербиї жни цек, як цо даєдни бешедовали. Свойо трактори обезпечи тоти условия и же то будзе на хасен шицзме паркирали з боку драги и на мирни способ зме ких - гварел нам собешеднїк котри ше нє жадал указали свойо нєзадовольство. Велї од польопри- представиц. вреднїкох зоз нашей општини ше приключели ґу У медзичаше, предсидатель Здруженя польоприпротестом у Новим Садзе. Жаль ми же велї гражданє вредних продуковательох Стиґ, Неделько Савич, гванашей держави нє маю емпатиї за нас. Зочуєме ше рел же у розгварки у Влади Сербиї, прилапени зоз нїзкима ценами наших продуктох. Цени хтори понуканя котри польопривреднїки предкладали. Польопривреднїки догварели же за субвенциї по гектаре зоз 9 000 динари буду подзвигнути на 18 000 динари, постояци порциї за одводньованє буду зменшани за 50 одсто, док од 1. януара 2024. року буду цалком утаргнути. Тиж догварене же од 1. януара 2024. року на дизел гориво за польопривреднїкох за 100 литри по гектаре нє будзе ше обраховйовац акцизи и порция. Л. Вереш/Д. Барна

26. МАЙ 2023.

РУСКЕСЛОВО 13

Руске словечко Пише: Мая ЗАЗУЛЯК ГАРДИ

ЛІ

5 СЛСЬЬЧЙ© МАРИЯ РАМАЧ, МИЛЕНА РАМАЧ И ИВАН МОЛНАР

Златни рецитаторе Войводини И того року Руснаци мали своїх представ нїкох на смотрох рецитованя, а аж по Покраїнску смотру рецитаторох у младшим и штреднїм возросту удало ше пласовац М ариї Рамач и Иванови Молнарови з Дюрдьова, як и Милени Рамач з Руского Керестура. Шицки тройо нашли ше и медзи 18 „златнима” рецитаторами Войводини, цо наисце вельки успих и праве то була нагода же зме ше стретли з тима нашима талантованима рецитаторами Школярки ш твартей класи Мария и Милена, як и Иван, школяр седмей кла­ си, концом априла участвовали на По­ країнскей смотри рецитаторох у Сечню и праве того року, як гваря, зазначели и найвекши успих у рецитованю. - Рецитуєм од першей класи, а тераз сом першираз була на Покраїнскей смо­ три. Барз сом ше радовала кед сом чула же сом достала и златну диплому, бо сом лєдво чекала пойсц видзиц як випатра тота смотра, алє и сам варош. Наисце сом була задовольна - гвари Милена Рамач, хтора ше змагала у младшим возросту, а єй парнячка Мария Рамач зоз Дюрдьова, однєдавна и нова пайташка, додава: - Тот успих ми найвекши хтори сом зазначела за тоти три роки кельо реци­ туєм. Барз сом була щешлїва кед ме преволали, щиро, не обчековала сом припознава Мария, а Иван Молнар зоз Дюрдьова, хтори ше змагал у катеґориї штреднього возросту, приповеда же то було уж седми раз же участвовал на Покраїнскей смотри рецитаторох. - Рецитуєм уж осем роки и лєм перши рок сом нє бул на Покраїнскей смотри. Почал сом рецитовац на шейсц роки, док сом ходзел до оводи, кед ми мой

14 РУСКЕСЛОВО

ментор понукнул же бим рецитовал. Баба ми часто приповедала приповедки пред спаньом, а любел сом и поезию, та ме заинтересовало и рецитованє - гва­ ри Иван.

Важне мац и доброго руководителя Марийов и Иванов фахови руководитель Яким Гар­ ди и вони наступали спред дюрдьовского Културноуметнїцкого дружтва „Тарас Шевченко”, док Милена спред Дома култури Руски Керестур, а єй фахова руководителька Оленка Живкович. - Барз ми було крашнє робиц зоз Оленку. Вона барз добра и мила учителька. Да нам же бизме сами ви­ брали писню, а вец нам помага поставиц ю и вежба з нами. Про­ би маме у Доме култури - толкує Милена, а Мария и Иван о свойому руководительови гваря: - Барз ми приємно робиц зоз Гардийом. Кед погришим, нє такой ме претаргнє, алє ми на концу крашнє потолкує дзе сом погришела и як то мам виправиц. Проби маме у нас, дома, а тирваю дас пол годзини - приповеда нам Мария, а Иван ше надовязує: - Мило ми же ме праве вон учи рецитовац, бо зна цо роби, ма вельке знанє и зна го пренєсц. За смотру ше пририхтуєме дас мешац и пол, лєбо два, алє нє маме кажди дзень проби - додава вон. Милена того року рецитовала писню „Збуваня на пойдзе” Бранислава Црнчевича, Иван „Родослов” Дюри Папгаргая, а Мария писню „Фризура” Ирини Гарди Ковачевич. Шицки ше зложели же им праве тогорочни вибор писньох наймилши потераз, озда прето же им так добре „лєгли”, цо барз важне при рецитованю. Виприповедали нам и як то учиц писню напамят.

26. МАЙ 2023.

Руске словечко - Кед достанєм писню, випатра ми же ю будзе чежко научиц напамят, алє з часом вона сама войдзе до ухох. Нє треба шедзиц и учиц, алє ше текст лєгко звлада зоз пробами и повторйованьом - толкує нам Иван, а исто так як и вон, думаю и Мария и Милена.

Рецитованє и шицки його предносци Опитали зме ше им и чи маю трему на наступу, бо вериме же вшелїяк нє лєгко висц на сцену пред телїх людзох, и то сам. - Вецей нє мам трему, нє ганьбим ше и анї ше нє боїм од вельо публики, алє ше ми заш лєм на наступу трешу ноги. Можем повесц же ми рецитованє найлєпша обовязка хтору мам - визначує Милена, а Ма­ рия припознава же кед рецитовала першого року, дакус мала трему од того чи нє забудзе текст, алє ше єй нїґда нє случело же ше збунї, та ю то прешло. Иван нам виприповедал же раз заблокирал на сцени, алє то ше, щиро, шицким може случиц на явним наступу. - Трема присутна, лєм завиши у якей мири. Пред наступом є вшелїяк найвекша, алє вец прейдзе кед ше видзе на сцену. Ми ше боїме цо други буду думац, алє тре­ ма у ствари нєпотребна и превозиходзи ше ю зоз цо вецей на­ ступами - наглашує Иван. Праве рецитованє им помогло же би звладали явни н а ­ ступи, же би були самоуверенш и и преш вечлївш и у бешеди. Шицко тото пом ага и познєйш е у ж ивоце, наприклад, на факултету, лєбо у роботи. А цо им ище доброго реци­ тованє принєсло и яки треба же би бул добри рец и татор,гваря: - Праве так. Нє мам вецей трему од наступох, вельо лєпше знам зложиц виреченя, упознала сом нових пайташох итд. Добри рецитатор ше нє шме ганьбиц, нє шме мац вельку трему и муши знац крашнє бешедовац - гвари Мария, а Милена додава:

ВЕЖБИ ЗА ЛЄПШУ ДИКЦИЮ Пробуйце даскельо раз вигвариц тоти розчитованки, перше помали, а вец вше швидше и швид­ ше. Чисте и ясне вигварянє шицких буквох значне у рецитованю, ґлуми, шпиваню, алє и у каждодньовей бешеди. Меркуйце, нє заплєцце язик! • Ишол поп коло копи, ишла копа коло попа. • По широким Дунаю штири качки плїваю. Док их дому догнали шейсц пар’ чижми подрали. • Иду швинї з поля до каждого двора. Скоч, бабо, до води, натаргай им лободи. Лобода барз густа, на­ ша швиня тлуста. • Зла баба, зла, тройо дзеци ма: єдно ходзи до школи, друге шиє бочкори, треце шедзи на каменьчку, трима пшичка на ременьчку.

читовац шицки правила за рецитованє. У моїм валалє нєт вельо пайташох хтори рецитую и нє так же их то барз интересує, алє ме вони потримую и барз су щешлїви кед прейдзем далєй - приповеда нам Иван.

Талантовани и за други обласци Попри тим же знаю крашнє рецитовац по руски, шицки тройо собешеднїки ходза до руских оддзелєньох основней школи. Тиж так маю и други гобиї у хторих су успишни. - У школи найволїм технїчне и ґеоґрафию. Граєм на вецей инструментох, як я гварим, кеди на хторим треба, бо знам грац на тамбури прим, на бас-приму, на басу и на ґитари - гвари Иван, хтори активни и у КУД „Тарас Шевченко” у Дюрдьове, як и Мария. - Наступаме зоз рецитованьом и у нашим КУД-у и можебуц дакус волїм наступац у Дюрдьове як на смо­ трох, озда, бо ту моя публика. Ходзим и на фолклор, а на фолклору дакеди и шпиваме. У школи найволїм руски язик и подобове, а мате­ смої матика, природа и РА І’Е руски ми найлєпше иду - висначує Мас рия, а Милена додава же вона найволї физичне и руски язик.

- И я през рецитованє упознала нови пайташки, єдна з нїх и Мария. През рецитованє сом, наприклад, научела правилно вигваряц букву Ч, бо сом ю поте­ раз вигваряла барз мегко, а тераз сом дознала же то нєправилно - бешедує нам Милена.

- Любим и танцовац, та ходзим на фолклор, а тиж так и на аикидо. Граєм на клавиру, а любим и рисовац и писац писнї, та бим єдного дня любела буц писателька припознава Милена.

Праве добра дикция ключне предусловиє за рецитатора и його виводзенє. Зоз тим ше склада и Иван.

Мария Рамач

- Пре рецитованє мам лєпшу дикцию, богатши словнїк, нових пайташох, а шицко тото помага же бим мал меншу трему. Добри рецитатор муши мац и добру техніку диханя, бо часто треба вигвариц вельо тексту у кратким чаше, а на смотрох ше муши и по-

Гваря же рецитованє драга ґу звладованю уметносци бешеди и праве прето тоти млади, успишни рецитаторе поволую и других парнякох же би ше ґу нїм придружели на тей драги.

26. МАЙ 2023.

РУСКЕ СЛОВО 15

К у л ту р а и п р о св и та РЕПУБЛИЧНЕ ЗМАГАНЄ ЗОЗ СЕРБСКОГО ЯК НЄМАЦЕРИНСКОГО ЯЗИКА

Участвовали и штверо руски школяре Републичне змаганє зоз сербского язика як нємацеринского обновене по вецейрочней павзи, а на инициятиву Координациї национал них совитох националнихменшинох Републики Сербиї У Старей Пазови, 21. марца у ОШ „Герой Янко Чмелик” отримане Републичне зма­ ганє зоз сербского язика як нємацерин­ ского за школярох седмих и осмих класох основних школох. Спомедзи 133 змагательох участвовали и два школярки VIII класи ОШ „Петро Кузмяк” з Руского Керестура и двойо з ОШ „Братство єдинство” з Коцура. Вони ше змагали по Б програми дзе у осмей класи було 48 змагательох. Найвисши успих од руских школярох посцигла Теодора Ґайдош з коцурскей школи хтора була 4. зоз 16 бодами, Сара Боцка з керестурскей була 11, Алексей Медєши з коцурскей школи бул 12. тиж зоз 14 бодами, а Ребека Сабадош 18. з исто тельо бодами. Коцурских школярох за змаганє пририхтовала наставнїца Бояна Матошевич, а керестурских Мария Балїнт. Най здогаднєме, Републичне змаганє зоз сербского язи ка як нєма це рин ско го обно ве не по ве цейроч ней пав зи, а на ини цияти ву Ко ор ди на циї на ци о нал них совитох националних меншинох Републики Сербиї. Того року першираз змаганє оґранизоване на иншаки способ, т. є. розлучени два ґрупи, т. є. програми А и Б, дзе у першей змагателє припаднїки национал-

них меншинох котрим мацерински язик нє славянски, а у Б програми школяре котрим мацерински даєден други славянски язик. Заш лєм ту мож зауважиц же ше Словаци и Руснаци змагали у нєлоялней конкуренциї зоз бошняками котри бешедую по сербски зоз єкавицу. На Републичним змаганю у Старей Пазови участвовали вєдно 133 змагателє зоз шицких трох банатских и шицких трох бачких округох и зоз сримского и рашкого округу. У орґанизованю змаганя участвовали Матица сербска, Координация националних совитох национал­ них меншинох, Филозофски факултет Нови Сад и Филолоґийни факултет Беоґрад. М. Афич

„МОСТ МАТЕМАТИКИ” У ВРНЯЧКЕЙ БАНЇ

Коцурци штварти Школяре Основней школи „Братство єдинство” зоз Коцура прешлого викенду участвовали на держав­ ним и медзинародним змаганю зоз назву „Мост м а­ тем атики” у Врнячкей Банї. На тим математичним змаганю котре и медзинародного характеру, и того року екипа коцурскей школи зазначела замерковани резултати. Окрем найлєпших школох у Сербиї, на тогорочним змаганю участвовали и школяре зоз Турскей, зоз стреднєй школи у Анкари. Школу зоз Коцура на спомнутим змаганю представяли школяр осмей класи руского оддзелєня Филип Хромиш, школяр седмей класи Душан Керкез, школяр шестей класи Алекса Сакач и школяр пиятей класи руского оддзелєня Михаел Дротар. Коцурски школяре на змаганю проєктох, котре отри­ мане всоботу, представели проєкт своєй школи под на­ зву „Енерґия звука” и пласовали ше на математични квиз, хтори бул отримани внєдзелю. У барз виєдначеним змаганю, екипа Основней школи зоз Коцура ука­ зала барз добру порихтаносц и посцигла одлични

16 РУСКЕСЛОВО

резултат. Школяре закончели змаганє зоз завжатим високим штвартим местом, а достали и похвалу. Понеже им за бронзу и треце место хибел лєм єден бод, а за друге место лєм три боди, руководительство школи, на чолє зоз директорку Сенку Мученски и наставнїцу Оксану Мудри Недич котра школярох рихтала за змаганє, барз задовольни зоз резултатом и витвореним пласманом. О. Р.

26. МАЙ 2023.

К у л ту р а и п р о св и та НА САЙМЕ НАУКИ У БЕОҐРАДЗЕ И КЕРЕСТУРСКА ШКОЛА

Представели модел бициґли-ґенератора Фестивал постал найзначнєйша наукова подїя у реґиону, а того року прицагнул значне число школярох и понукнул нови и швижи попатрунок на швет знаня На 16. Фестивалу науки „Нови час”, хтори отрима­ ни на беоґрадским сайме од 17. по 19. май, першираз вибрана участвовац и Основна и штередня школа „Петро Кузмяк” з Руского Керестура, медзи 11 школа­ ми зоз цалей Сербиї, а шицкого 52-ома науково-образовнима институциями. Як визначене, Фестивал постал найзначнєйша на­ укова подїя у реґиону юговосточней Европи, а того ро ку при цаг нул знач не чи сло школярох и по нук нул им нови и швижи попатрунок на швет знаня. Керестурску Школу представели ґимназиялци II класи и руского и сербского оддзелєня - Андреа Надь, Ґлориян Штранґар, Клара Катрина, Мария Жирош и Сашка Петрович, зоз професорками Паулину Рац и Тамару Будински. Вельочисленим и барз заинтересованим нащивительом вони ше представели на своїм штанду з назву „З бициґлу през климатски пременки” зоз двома огляда­ ми. - Єден то модел бициґла-ґенератор, та зме повязали принцип роботи бициґли зоз пирамиду костираня, а резултат бул же нащивителє з обрацаньом бициґли наполнєли свой мобилни телефон, а други огляд з биолоґиї одредзованє Боди мас индексу. Циль нам бул освидомиц дзеци же зоз своїм рушаньом помагаю и себе а

тиж тоту енерґию можу ище за дацо похасновац. - пояшнєла професорка Рацова. По єй словох лєм єден дзень вецей як 200 дзеци обрацали їх бициґлу, а нащивеносц на Сайму була понад 18 000 особи. Ґимназиялци хтори були презентере на сайму достали окремни значки и припознанє за винїмкове доприношенє парняцкей едукациї и промоциї науки и технолоґиї. - З фестивалом зме барз задовольни шицки и дакус зме себе подзвигли свидомосц же кельо и наша школа ту дала, и кельо можеме, та же нє заоставаме и за векшима и моцнєйшима школами, а збогацени зме и з новима познанствами. Тиж зме през таку активносц посцигли и шицки наставни компетенциї котри би штредньошколци требали здобуц, - заключела професорка Рацова. М. Афич

РОБОТНЯ О РОДНЕЙ РОВНОПРАВНОСЦИ

Нє иґноровац проблем насилства над женами У Доме школярох Основней и штреднєй школи „Пе­ народни дзень тро Кузмяк” у Руским Керестуре, у рамикох воспит- борби процив фе­ ней роботи зоз школярами, штредньошколцом мициду и потолус пи шно отри ма на ро ботня о род ней ров но прав но - ковац им прецо є сци. Роботню отримала Зорица Ачански Омарович, установени. Упопредсидателька Совиту за родну ровноправносц оп­ знали зме их и зоз штини Кула, зоз потримовку педаґоґинї керестур- инсгитуцию Повескей школи Любици Няради. ренїкох за защиту ровноправносци и яка їх улога, а поРоботня отримана 18. мая, на Дзень здогадованя на тим зме малии роботню зоз тему „Род и медиї” - гварела жени жертви насилства, а хтори установени 2017. ро­ координаторка проєкту Ачански Омаровичова. ку зоз одлуку Влади Републики Сербиї. У другей часци роботнї школяре анализовали меПо словох координаторки роботнї, Зорици Ачански дийни обвисцованя у рижних новинских артиклох, а Омарович, була то можлївосц вєдно зоз школярами давали и свойо замеркованя о фотоґрафийох, и о заобробиц проблем фемициду, односно забойство же­ ступеносци родносензитивного язика. ни, та роботня обдумана так же ше у першей часци Роботня отримана зоз потримовку Општини Кули школяре упознавали зоз проблематику фемициду у и єй Совиту за родну ровноправносц, як и ПокраїнСербиї за остатнї 10 роки, а потим анализовали дру- ско го за во ду за ров но прав носц по лох, а на ро ботнї ковани и електронски новински тексти хтори обви- присуствовали и потрималиючленїци Здруженя же­ сцовали о случайох забойства. нох „Байка”, предсидателька Славица Катона и На- Жадали зме школяром приблїжиц и потолковац на­ талия Емейди, хтори у своїм Здруженю уж роками шу нєкрасну реалносц, гоч вони и були упознати з тоту за про вад зую проєкти з обла сци Род ней ров но прав тему. То була и нагода визначиц же 6. децембер Медзи- носци. Ан. М.

26. МАЙ 2023.

РУСКЕСЛОВО 17

К у л ту р а и п р о св и та РУСКИ КУЛТУРНИ ЦЕНТЕР У НОВИМ САДЗЕ

Здогадованє на Михала Рамача Михал Рамач бул чловек з безгранїчну виру. Верел до фамелиї, до Бога, до чесносци и правди, до роботи, своєй и цудзей У просторийох Руского културного центру у Новим Садзе пияток, 19. мая, отримани комеморативни сход пошвецени памятки на новинара, писателя и прекладателя Михала Рамача (1951-2023). - Михал нас научел єдноставни рецепт, поученє як Комеморацию отворел директор НВУ „Руске слово” др Борис Варґа, а сход почал зоз минуту цихосци. У ше витвориц у векшинским окруженю - мушиш буц присустве фамелиї, родзини, вельочислених прияте- два раз лєпши, роботнєйши и успишнєйши, же би це льох, колеґох, сотруднїкох и почитовательох Михала прилапели як ровного. Цали живот так жил - робел, Рамача. Амбасадор України др Володимир Толкач гва- читал, учел. Як би иншак од мудрого салащанчеца рел же ше особнє з нїм нє познал длуго, алє преноши зоз Селища постал таки интелектуалєц, ерудит, кокрасни искуства своїх колеґох и предходнїкох хтори го смополита, Европеєц. познали, и же наш народ страцел велького патриоту. О тим як Михал Рамач, на власну одвичательносц, Редактор Видавательней дїялносци „Руского сло­ давал шансу младим людзом же би ше сами розвива­ ва” Микола Шанта здогаднул на богату професийну ли у писаню и аналитичним роздумованю, бешедои творчу биоґрафию Михала Рамача, бешедовал о за- вал др Алекс ей Кишюгас, хтори дзекуюци праве єднїцких хвилькох з длугорочного познанства и по- Михалови Рамачови, уж роками пише колумну у Дньових новинох „Данас”- нєшка култни Фусноти*. дзелєл власни памятки на його єдинствену подобу. - Михал Рамач бул чловек з безгранїчну виру. Верел - Михал Рамач бул мой перши, по нєшка найлєпши до фамелиї, до Бога, до чесносци и правди, до роботи, редактор и вельки приятель. З єдного боку, младих своєй и цудзей - гварел Шанта, и заключел же Рамач, авторох пущал най ше розвиваю, най буду тото цо су гоч мал ясне националне чувство, до остатку ше за- и витворя свойо потенцияли, а з другого, з каждей кладал за гражданске дружтво и европски вредносци. розгварки з нїм могло научиц цошка нове. Кельо ище Др Дюра Гарди ше одпитал од „Велького доброго таких людзох маме коло себе? Найчежше ми же моя чловека” и през даскельо красни анеґдоти здогаднул шлїдуюца обявена колумна будзе перша хтору Михал на познанство хторе од початного „менторства” нє пречита... Комеморацию у РКЦ орґанизовали колеґове, пристаршого почитованого колеґи по пирку ґу поятелє и сотруднїки Михала Рамача. В. В./И. С. чатнїкови, преросло до щирого приятельства.

МЕДЗИНАРОДНА НАУКОВА КОНФЕРЕНЦИЯ У УЖГОРОДЗЕ

Означена рочнїца од народзеня Олекси Мишанича На Филолоґийним факултету Ужгородского националного универзитета, у априлу отримана Медзинародна наукова конференция „Тенденциї розвитку українскей литератури у общеевропским контексту”. Конференция була пошвецена 90-рочнїци од наро­ дзеня Олекси Мишанича, визначного українского науковца, члена-кореспондента Националней академиї на у кох України, ла у ре а та На ци о нал ней на гра ди „Т. Г. Шевченко” котри народзени на Закарпатю. Орґанизатор конференциї була Катедра українскей литератури Ужгородского националного универзи­ тета вєдно з Институтом литератури „Т. Г. Шевченко” НАН України и Катедру українского язика и култури Нїредьгазского универзитету (Мадярска). У конференциї участвовали вецей як 70 науковци з рижних часцох України - з Бердянска, Виници,

18 РУСКЕСЛОВО

Житомира, Запорожя, Ивано-Франковска, Києва, Львова, Мелитополя, Кривого Рогу, Острога, Полтави, Ривного, Харкова, Херсона, Чернївцох, Ужгорода, а тиж и з Мадярскей, Польскей и Сербиї. З нашей жеми з рефератом участвовал Микола М. Цап, одвичательни редактор часописа „Шветлосц”, чия тема була „Олекса Мишанич и Руснаци Югославиї/Сербиї”. М. М.

26. МАЙ 2023.

т

мли 2023. рок ЧИСЛО 5 ЕА

Лит цім пцрне СЛОВО

ТАК ШПИВАЛ МИХАЛ РАМАЧ (16. авґуст 1951 - 14. май 2023.)

М И ХАЛ О ВО ЛЄТО Заш михалово лєто одноши з гонох остатки буйного лєта. Нємо бутнєю тєлї розкоши, якаш таємна коса их змета. Рана барз пожня и молгавею. Чижма чеканя шляпка по блаце. У тим забутим празним музею дурка лєм єдно шерцо боляце. Моква розмака бувши салаши. Шиво у цалим голим безкраю. Капу у баркох давни чапаши, сни мацерово мира нє маю. Прешол октобер. Шнїг здибал дижджи. Михалового давно нєт лєта. Лєм мац самучка док жима гвижджи чека путнїка з широго швета. (Шитар, 1982)

ДОБРИ ДЗЕНЬ! ТУ СОМ, ТАКИ СО М Чудни сом аж и самому себе. Чудни, шмишни и нєпохоплїви: сам, як мешац на безкрайним нєбе, добри, кус ганьблїви и кус лїви. Розшпивани, вично нашмеяни, вирни, мирни ангел и бунтовнїк, лати, святи, часто гандровани, меланголик, збойнїк и бездомнїк. Залюбено блукам кристакрижом, трошим ше, заношим и нялкошим, клєкам пред руменцом як пред крижом, а в безбрижним, нїжним шерцу ношим за каждого єдну писню щиру, цали сноп белавих снох, и розкошну, упрекосну виру до живота, людзох и до дньох. (Либрето за єдно лєто, 1974)

26. МАЙ 2023.

РУСКЕСЛОВО 19

Л и те р а тур н е слово

РОК 1745. ПАСКА У ИЛЬКА ХРАМ АЧА На Паску зобрал ше у дїда шицок род. Гоч була Паска, бул то смутни сход, бо ютре рано придзе час розлуки: рушаю на юг дзеци и унуки. И Шпивак Илько, цемни, хроми старик, кедишнїжолнїр, кедиш валїгора, як пророк станул на стред двора и так (през плач) собраним гвари: - Я, дзеци, видзел швета велї страни, аж на Дунаю сом умивал рани, я видзел Києв, давну руску матку, палати Видня и Кракова, и так вам можем повесц наостатку: за цудзу славу марно сом войовал, а народ наш так привик на окови же нє раз думам: гуя Руснакови. Нїкому нє дай, Боже, таку долю и дай каждому, Боже, душу таку. Гоч кельо нас ґвалтую, рубу, колю, нє можу забиц душу у Руснаку. Якошик зме прежили. Божа воля чувала од конєчней нас гибелї. И тераз, верим, Його глас нас вола на юг ше селїц. И гварел стари сином штиром и їх потомком двацецерим: - Рушайце, чада, з Божим миром. Вон мир да тому хто му вери. Благослов його тих провадзи цо жию чесно и праведно, а кед пойдзеце хторе кадзи нє найдзе мира анї єдно.

Ми двойо ше нажили, слава Богу. Нам ту судзене заврец очи. Я нє за вандри з тоту єдну ногу, мац лєм з молитву може вам помочи. Ми маме остац ту у дїдовщини, и чувац шицок скарб - дїдовски гроби, на рускей жеми пожиц до кончини, а люцку жем до скону робиц. Починац нови живот швечи младим а нє згорбеним и вистатим. И ище єдно вам повем на дзень розлуки: нє забувайце чийо сце синове и яких дїдох сце унуки! И нє забудзце правду тоту: одняте вше прекляте, а хто одрекнє ше свойого роду за того вецей нїч нє святе. (Чукундїдов ошмих, 2003)

НА КОСТЕЛЬНИКОВИМ ГРОБЕ Я вше т е й думки, ж е по н а ш е й ш м е р ц и будзе к о йяк.

(З писма Михалови Мудрого, 17. мая 1932. року)

Оче Гавриїле, клєчим ту пред вами, мали и злєкнути сцекач безпорадни. Там на югу пекло. Мелє нас и джами: нє знаш хто приятель и хто кому зраднїк. У нєрускей войни Руснак на Руснака штреля, бо од вика таки шор на югу: Руснак другим добри гибаль за вояка и за слугу. Оче Гавриїлє, ище своїх маце там дзе нєбо було цесне Вашим кридлом. И лєжеме зложно по бачванским блаце хторе Вам, орлови, нїґда нє обридло. У нас шицко таке як у Вашим чаше: нєвистато грижу нашо ше предняци и чмиґаю по Вас руски батогаше цо би сцели векши од Вас буц Руснаци.

20 РУСКЕСЛОВО

26. МАЙ 2023.

Л и те р а ту р н е слов о

Таки зме. Жилави. Тварди. Твардоглави. Оштри ґу свойому, а покорни власци. Цихи раби хлєба без геройскей слави цо и векших од нас дриля до препасци. Ище щезуєме. Ище ше тримаме и служиме тому хто кус вецей плаци. Ище зме Руснаци, гоч нас доля ламе. Оче Гавриїлє, ище зме Руснаци! Львов-Беоґрад, април 1993 - октобер 2007 (Повист о Данилови и Феркови и Ґаброви, 2008)

ПСАЛОМ 23. 1. Господь мой пастир: нїч ми нє хиби, 2. на буйних лукох ми дава одпочивок, водзи ме ґу цихей води. 3. По драж кох правих ме водзи пре свойо мено. 4. Гоч бим мушел прейсц през долїну шмерци, нє боїм ше од зла бо ти зо мну. Твойо жезло и твоя палїца даваю ми потїху. 5. Пресцераш ми стол пред очми моїх гнобительох; м ою главу ши з миром помазал, мой погар преполни.

26. МАЙ 2023.

6. Доброта и ласка ме будзе провадзиц п р єз ш и ц ки д нї .мойого ж и в о та-

У д ° м е Г° сп°д н ім ж иц будзем на вични вики (Псалми, 2003, прешпив зоз старогреческого)

РУСКЕСЛОВО 21

Л и те р а тур н е сло в о

проф. др Дюра ГАРДИ

Нє бой ше од людзох, бой ше од гриха Михал колумни писал швидко, алє литературу длуго ихала знам озда цали свой живот. Дакеди и одмерано док нє дозре плод. У тим бул перфектни. давно, концом осемдзешатих рокох прешлого стороча мой оцец кажду нєдзелю куповал новосадски Раз сом му ше опитал як уж телї роки витримує и Дньовнїк , прето же там на першим боку нука була як шицко посцигує у дружтве сербских новинарох тижньова колумна Михала Рамача, а при нєй и политичарох. Одвитовал ми же мушел буц два и карикатура Любомира Сопки. раз лєпши же би го припознали за ровноправного. Року 1995. приходзим на новосадску парохию Михал ме 2003. року водзи до Києва до нащиви вичитовац Руски новини и там стретам Михала Анамариї хтора там студира. З обгрунтованьом Рамача. У малей хижи цо патри на двор шедзи за же ми то награда за труд першей моноґрафиї. екраном компютера як редактор Дзвонох . Парох Нєзабудлїви днї и ноци. Обиходзиме Святу Софию Миз нам приповеда анеґдоти з историї нашого о хторей нам шицко толкує панї Надїя. Михал народу и церкви. Селїме парохову библиотеку. вшадзи привитани як чесни госц. На українскей Єме плєскавици и доставаме пиво за труд. Нє мам тастатури пише колумну за Данас и ту указує схоппредставу же Михал и його фамилия жию чежки носц. Вец нас єден наш священїик вожи до Києводнї. Михал напущел Дньовнїк , лєбо є отамаль -Печерскей лаври. Брадатого Михала представя як вигнати бо наступели нови часи и нови людзе. владику, обезпеченє з автоматами нас покорно пуща споза рампи до комплексу Ярослава Мудрого. Вон ше трима своїх началох и борби. Дзвони и Нєзависни му даваю горкого и чесного хлєба. Мал сом чесц же ме Михал упознал з Михалом Ковачом, учительом. Вец приходзи предсидательова супруга до Керес­ тура на промоцию своєй кнїжки по руски. МитолоНїґда нє приповедал вельо о себе. Нашо розгварки ґийни сцени. Гром треска до златного хреста на дотикали ше историї и литератури. Нєшка думам церковней турнї, одламує ше и пада єдна його часц. же то було пре його скромносц. Анї о своїх наградох Михал то у Нашей борби претворює до антолоґийней и припознаньох нїч нє коментаровал. У петроварарепортажи, хтора му дава шансу у Беоґраду дзе динским квартелю Рамачових стої и фотоґрафия постава главни редактор Нашей борби, голєм док дзе єден челєднїк, а то праве Михал, на аудиєнциї при папови Павлови VI. Таки нєпоштредни приєм є нє забранєна. Спокуси провадза Михала и його фамилию, буц теди шлєбодни новинар нє було лєгко. и стретнуце маю лєм найлєпши. Михала беоґрадски колеґове кед нащивели, кед збачели фотоґрафию, Наступює НАТО бомбардованє. Михал посила нє могли ше начудовац же ше вон руковал и свойо дзивче Анамарию з Верунку до Києва, упознал з єдним папом. з нїма и флопи диски зоз своїма литературнима З нагоди виходу його збирки поезиї Чукундїдов записами, кед би ше му дацо зле случело. ошмих призначел сом тоти слова: Стара руска приМихала знова стретам 2001. року кед почина словка гвари ГРИХ НЄ ПАМЕТАЦ. Опитац ше можеме нашо сотруднїцтво и фамилиярне друженє. себе, чи паметаме як ше волал оцец нашого чукуцдїда Повод бул рукопис моєй кнїжки о историї и з хторей фамилиї була його супруга, яки були його ґалицко-волиньского князовства. Михал вецей браца, чийо потомки нєшка його родзина... чи зме од лектора и рецензента. Спознавам же є нє лєм чули од старих чом и як ше приселєли нашо предки чловек писаного слова и зналєц язикох, алє и на тоту нєшка плодну ровнїну Чи зме чули о водох и историчар и ерудита. По совиту професора Ранка колери, сушох и биди, войнох и широтох, о праддовКончара закончує студиї историї. Ценя го шицки скей вири, о колядох и кирбайох, о мудрих народних професоре и колеґове студенти, нє прето же ма синох як цо то були Костельник, Няради, Букатко, алє уж шиви власи и браду, алє пре знанє. и тих цо ше свойого ганьбели. Чи зме роздумовали Наступни два децениї з молбу давам Михалови чом зме ту як верба зогнута, чи дуб горди уж 250 роки най чита кажду мою историоґрафску кнїжку и и цо нас у спокусох отримало... Прешвечени сом же роботу. Помага ми у тих подняцох, учим од нього шицки тоти думки пред собу мал Михал Рамач кед стил, преклада ми на українски, чи з италиянпочал писац тоту кнїжку, бо то єй идейни змист. ского. Спознавам же вон роботнїк з вояцку Пошвецуюци ми спомнуту кнїжку кед вишла дисциплину и витирвалосцу. Я писал ноцами, у Руским слове , на квитну нєдзелю 2003. року, вон читал мойо писаня вчас рано кед би слунко Михал ми написал: МЛаДи КНЯЖЕ, ГОЧ ЦО вишло и кед ше врацел з дунайского шпациру. РОБИМЕ И ГОЧ ЦО ЗРОБИМЕ, ЄСТ ВИСША СИЛА ХТОРА КЛАДЗЕ ТОЧКУ, АБО ЗАПЯТУ. Вельо ми помагал, знам, и другим. Помогнуц бул НЄ БОЙ ШЕ ОД ЛЮДЗОХ, БОЙ ШЕ ОД ГРИХА. вше безрезервно порихтани, пре свою добру душу, сцелосц и вельки дар. Мал сом привилеґию читац Виривок з бешеди отриманей на комеморациї за медзи першима його писнї, прозу и преклади. Михала Рамача у Новим Садзе 19. мая 2023. року.

М

Число ушорел Саша Сабадош. Фотоґрафиї зоз збирки Осифа и Йовґена Будинского, з дошлєбодзеньом Заводу за културу войводянских Руснацох.

22 РУСКЕСЛОВО

26. МАЙ 2023.

К у л ту р а и п р о св и та МАНИФЕСТАЦИЯ „МУЗЕЇ ЗА 10” У ВЕРБАШЕ

Богата програма и рижнородни змисти Городски музей Културного центру Вербасу и того року бул часц велькей манифестациї „Музеї за 10”, националней музейскей инициятиви котру координує Национални комитет ІСОМ Сербия Потераз найвекша музейска инициятива на тери­ т о р ії Сербиї, обдумана з идею блїзшого сотруднїцтва и заєднїцкого наступу музейох у Сербиї, з цильом ефикаснєйшого дїйствованя, векшей видлївосци, як и моцнєйшей повязаносци з локалну заєднїцу. Резултат манифестациї то интеракция з публику и векша нащ ива музейом, як и богатши и рижнороднєйши програми котри збогацую културно-туристичне понукнуце Сербиї. Манифестация у Вербаше тирвала од 16. по 19. май, а за нащивительох пририхтани и отримани рижни вистави, промоциї кнїжкох, роботнї, подобово колониї и рижни други змисти. Єдна з числених, котра и источасно перша програма отримана у рамикох манифестациї „Музеї за 10” у Вер­ баше, була и вистава „Калапи з колекциї Музею Войводини” у Городским музею. Авторка вистави историчарка и музейска совитнїца Милкица Попович, а виставу, як и цалу манифестацию, отворела директорка Музею

Войводини мр Тияна Станкович Пештерац. Спред локалней самоуправи на отвераню присуствовала заменїца предсидателя општини Вербас Тияна Алексич, по моцнїца пред си да теля оп шти ни за обра зо ванє Мая Милинич, як и директор Културного центру Вер­ басу Боян Периз. З тей нагоди шицких привитала и Весна Ґрґурович спред Городского музею Вербас. Интересантну виставу шицки заинтересовани мо­ жу опатриц и тих дньох, понеже є за нащивительох доступна до 5. юния. О. Р.

У ДОМЕ КУЛТУРИ У КОЦУРЕ

Ище єдно успишне виводзенє представи „Метаморфози" Ансамбл Руского народного театру „Петро Ризнич Дядя” зоз Руского Керестура внєдзелю, 21. мая, одбавел представу „Метаморфози” и пред коцурску публи ку. После успишней премиєри на 54. Драмским мемориялу „Петра Ризнича Дядї” и виводзеньох у Руским Керестуре и Дюрдьове, представа бавена на бини Велькей сали Дома култури у Коцуре, цо источасно була и перша подїя после реновираня тих просторийох котре тирвало длугши час. „Метаморфози” облапяли вецей сценски слички през котри ґлумци на гумористични, а источасно и иронични способ приказали рижни животни ситуациї, хтори ноша и глїбше порученє. Шицки присутни зоз вельку увагу провадзели кажду сцену и кажде слово виведзене на сцени. И коцурска публика представу похопела як комедию, алє, як велї прекоментаровали, зоз животним порученьом. Коцурци тиж уживали и у квалитетних сонґох и добрим виводзеню Мирослава Малацка, котре шицких здогадло на популарни мюзикли. Зоз громким аплаузом публика наградзела ґлумцох по законченей представи, а велї опрез Велькей сали ище длуго дискутовали о тим цо виведзене того вечара на бини коцурского Дому култури.

26. МАЙ 2023.

Текст за сучасни „Метаморфози”, прилагодзени нєшкайшому часу и швету, написал го Милош Николич, а представу режирал Славко Орос. Коцур, после Дюрдьова, бул друге место у хторим ансамбл Руского народного театру „Петро Ризнич Дядя” зоз Руского Керестура госцовал и представу „Метаморфози” виведол з вонка матичней сцени. И тото госцованє, як и предходне у Дюрдьове, реализоване з финансийну помоцу Министерства култури Републики Сербиї и Покраїнского секретарияту за образованє, предписаня, управу, национални меншини - национални заєднїци. О. Р.

РУСКЕСЛОВО 23

Лю дзе, роки, ж и в о т ОПТИМИСТИЧНА СЛИКА З ДЮРДЬОВА

Бейби бум у Рускей улїчки Пише: Лидия ВЕРЕШ

По обявених резултатох Републичного заводу за статистику Републики Сербиї, у нашей жеми єст 11 483 Руснацох. Од того 972 жиє у Општини Жабель, цо за скоро двацец одсто менєй як на Попису жительства 2011. року. Дюрдьов памета вельо лєпши часи, кед лєм у нїм жило вецей як тисяч Руснацох. Же нє шицко таке чарне, указує нам приклад зоз Рускей (Русинскей) улїчки у Дюрдьове Скорей як почнєме зоз саму приповедку, най здогаднєме - Руска улїца у Дюрдьове позната по тим же ше на єй крижаню зоз главну улїцу Краля Петра Пер­ шого з єдного боку находзи Предшколска установа „Дзецинство”, оддзелєнє „Дюрдєвак” або позната

Забава, а з другого боку наша грекокатолїцка церква Рождества Пресвятей Богородици. Праве на тих двох местох ше валалчанє хтори жию у тей часци Дюр­ дьова найчастейше и сходза.

Дакеди лєм два обисца нє були руски Врацаме ше на Руску улїцу. У бешеди зоз старшима сушедами дознаваме велї интересантносци. - Як хлапчик сом ше зоз салашу приселєл на Руски шор и одтеди сом нє жил анї у єдней другей улїци. Правда, преселєл сом ше даскельо хижи блїжей ґу центру валала. Наша Руска улїчка за свой вик, пременєла велї мена, а єдно од найпознатших по хторим ю и нєшка велї запаметали то Влади Ерделя. Тоту на­ зву достала после Другей шветовей войни, и так бу­ ло по початок дватисячитого року - гвари бачи Любомир Тиркайла, а ґу бешеди ше придружела и його супруга Любица, хто ра тиж на род зе на у Рускей улїци, алє просто главней калдерми. Вона памета як тот шор випатрал док одрастала.

Пред пейдзешат роками дюрдьовским дзецом Кирбай бул найвекше швето

24 РУСКЕСЛОВО

- Кед зме були дзеци нє мали зме бависка, окреме нє таки як цо нєшка дзеци маю, алє зме их сами здумовали. Було вельо дзеци, та було и вельо бавеня по вонку. Добре знам же сход дзецох бул праве у нашей улїчки, на углє при Войводо вих. Було нас вше вельо, вецей як пейдзешацецеро. Нє було ту дзеци лєм з нашей улїчки, алє и зоз Свиленого шора, та и зоз

26. МАЙ 2023.

Лю дзе, роки, ж и в о т Билей Бари ше приходзели бавиц ґу нам. Найчастейше зме ше бавели зоз джуґами и руцали зме дробни динари, та хто руцел найблїжей ґу мурику, вон победзел. А кед зме повирастали, оженєли ше и поодавали, кед зме здобули свой дом и основали фамелиї, дзеци на Руским шоре було вше менєй, и так було рок за роком - приповедаю Тиркайлово. Дакеди у Рускей улїчки жили лєм Руснаци. Правда, у двох обисцох жили Серби. Нєшка ситуация кущичко иншака. Од сто єденац оби сцох, шейдзе шат оби сца ру ски, дзеветнац обисца з мишанима малженствами, а трицец два обисца сербски. Руска улїца була полна з дзецми, лєм по горучави шедали за стол

Громаду кресцини за три роки Нєшка у Рускей улїчки жию пейдзешацецеро дзеци, возросту по 15 роки, а од того трицец дзевецеро зоз руских обисцох. Интересантна информация же за три роки, од 2020. року по 2023. рок, народзени штернац беби, од того числа дзешец жию у истей часци улїци. Слика пред даскельома роками була цалком иншака. У Рускей улїци, од Краля Петра Першого по Змай Йовову, од початку дзеведзешатих рокох прешлого вику, значи до пред седем роками, вообще нє було дзеци. Перша фамелия у хторей ше могло чуц дзецински плач була Тимкова фамелия. Окреме ми мило же тераз єст тельо дзеци у улїчки, бо мой Владко кед ше народзел, вообще их нє було. За видумованє бавискох були задлужени тато, мама, баба, дїдо, тета и шовґор. Медзитим, на вельке Од Другей шветовей войни улїчка ше волала Влади Ерделя щесце, наталитет ше у сушедстве звекшал, алє и у Єдно з главних препущеньох у Дюрдьове то и тото нас, бо и ми у медзи чаше достали ище два дзивчата. же у оводи загашена руска воспитно-образовна ґруТераз єст вельо дзеци. Прешлого року и залоньским па. По стої ми ша на ґру па, серб ско-ру ска, алє там сцигла по єдна, або по два беби до скоро каждого обиґенерациї розлични, од трох-штирох рокох по предсца у нашим окруженю. У сушедстве наприклад, машколски дзеци. Велї думаю же проблем хтори уж ро­ ме аж и двойнятка. Однєдавна, кед вонка цеплєйше, ками постої у Дюрдьове мож ришиц, алє нєобходне шпиванка и шмих оддзвонюю з каждого двора. Тераз же би ше ознова оформело руске оддзелєнє у оводи, нам остало лєм причекац лєто и лєтнї цепли вечари же би дзе ци од малючк а мо гли бе ше до вац на своїм за векши друженя и галайк на улїчки - през шмих ма це рин ским язи ку. З єдно го бо ку ми, Русна ци, ма гвари Мирела Тимко. ме тото щесце же зме по народзеню достали можлївосц буц билинґвални, алє велї то нє жадаю вихасновац. А спрам психолоґийних виглєдованьох Надії єст билинґвални дзеци указали лєпши схопносци за мулти та скинґ и маю злєпша ну схоп носц за ко му ни ка Вериме же добре познате яки стан у Дюрдьове кед цию. Виглєдованя указали и тото же розвой слово о наших дзецох у оводи и у школи, и же ше побилинґвалносци уплївує на структуру у мозґу, а то мали почали гашиц руски оддзелєня и у оводи, и у значи же вельо векша можлївосц же дзецко злєпша Основней школи „Йован Йованович Змай”. Першикоґнитивни схопносци, як цо то паметанє, увага и рораз руске оддзелєнє у дюрдьовскей Основней школи здумованє. нє утаргнуте кед ше до першей класи мала уписац ґенерация дзецох хтори народзени 2007. року. Значи, то було пред дзевец роками, 2014. року. Ознова руске оддзелєнє отворене 2016. року. Тото щесце нє тирвало длуго, бо руского одзелєня заш нє було по 2019. рок.

26. МАЙ 2023.

Єдно сиґурне, кед слово о руских дзецох, надії за роки хтори пред нами заш лєм єст. Нє шицко страцене, а праве тоту надїю нам пребудзел приклад зоз Рускей улїци у Дюрдьове.

РУСКЕСЛОВО 25

Лю дзе, роки, ж и в о т ПАЛОМНЇЦТВО ДО ЛУРДУ У ФРАНЦУЗКЕЙ (3)

Драга до духовного виздравеня

Пише: Олена ПАПУҐА

Шицко цо вязане за Лурд - вельке: 50 гектари поверхносци, шейсц и пол милиони паломнїкох рочнє, 25 000 вирних у поджемней базилики, жридло води хторе чече зоз каменя, на тисячи людзох у инвалидских кочикох, па цер ки за модлєнє Ружанца у каждей предавальнїи цо найважнєйше, надїя зоз хтору ше одходзи до того паломнїцкого места и духовне виздравенє на одходзе

Тисячи людзе шпиваю Аве, Мария, дзвигаю швички до горе и модля ше за мир

Паломнїцтва за хорих людзох орґанизую вельо дер­ жави у швеце, окреме тоти цо маю моцни здруженя волонтерох. Волонтере до Марийового святилїща приведу стотки тисячи людзох хтори сами нє можу путовац, або им потребна цудза помоц. Од марца, та по октобер кед тирва сезона у Лурду, паломнїки з инвалидитетом и волонтере защитни знак святилїща. Циль того паломнїцтва же би хори, худобни, особи з инвалидитетом могли пойсц до Лурду. Прето у каждим паломнїцтве хорих анґажовани волонтере. У специялизованих шпитальох у Лурду робя даскельо професионалци, а шицки роботи зоз хорима конча людзе добрей дзеки зоз цалого швета. Приходза там

волонтирац школяре рижних возростох, пензионере, а заняти на тот способ препровадзую рочни одпочивки. Же би хори людзе могли пойсц до Лурду орґанизовани тунї чартер авиони зоз вецей державох. Хорих провадзи дахто з дому, алє його длужносц же би док є у Лурду зоз своїм хорим, задармо волонтирал. Дзеци, школяре хтори приходза до Лурду пома­ гаю хорих ґурац на кочикох ґу пещери, з нїма су по цали дзень, иду з нїма на процесиї зоз швичками. Тоти путованя до Лурду помагаю и хорим, а и їх домашнїм - то им часто єдине путованє у хторим виду з дому и дожию вельо милосци и духовни поце шеня. Дзень першого указаня Нєпорочней Мариї, 11. фебруар, преглашени за Шветови дзень хорих. Филм „Мацерово ру­ ки у Лурду”, филм о вилїченю души и цела документрани филм зоз 2019. року. Тирва 82 минути, а у нїм указане святилїще хторе каждого року нащивя шейсц и пол милиони паломнїки. Скоро 100 ро­ ки волонтере зоз цалого швета помагаю

Белави кочики и нєшка таки яки були у шпиталю кед у нїм робела св. Бернатка

26 РУСКЕСЛОВО

Филм дава надїю

26. МАЙ 2023.

Лю дзе, роки, ж и в о т

МОЦ ЛУРДЕСКЕЙ ВОДИ Нашо людзе, хтори були у Лурду седемдзешатих рокох прешлого вику гваря же вода цо ю те­ ди принєсли, по нєшкайши дзень нє пременєла анї смак, анї випатрунок. Пию ю хори и у рижних животних чежкосцох. Єдно з чудох зоз хторим Мария Лурдеска потвердзела свойо присуство Бернатки и цалому швету, було видїве жридло води хторе чече зоз каменя у пещери указаня. По нєшка тоту воду дому одноши кажди паломнїк.

Паломнїки принєсли з Лурду камень до Водицовей пещери

хорим, а филм бешедує о тим прецо телїх паломнїкох прицагує тото место, провадзи їх чежкосци же би там пошли, и прето людзе кед ше враца з Лурду гваря же су иншаки особи... Филм представя чудесну стварносц у хторей хори и особи з инвалидитетом после нащиви Лурду лєгчейше подноша хороту.

Процесия зоз швичками Процесия зоз швичками хтора каждого вечара почина на 21 годзин, почала 1872. року. Тирва од теди по нєшка. На тисячи паломнїки зоз цалого швета зоз швичками у рукох модля Ружанєц. Опрез базилики дзешатки пацеркох модля вирни на рижних язикох, кажди вечар на другим язику, а вирни у процесиї кажде на своїм. И так годзину и пол кажди вечар. На по­ чатку процесиї инвалиди у кочикох, священїки, Марийова статуа зоз квецом украшена. Тисячи людзох шпиваю Аве, Мария (Здраво, Марийо), дзвигаю швички до горе и модля за мир у своїм обисцу, у швеце, за здравє, надихнути зоз виру же им Мац Божа ошвици животну драгу. Чудесне виздравенє у Лурду може дожиц кажди паломнїк, а то виздравенє души од хороти гриху.

Молитва Пречистей Богородици шветови и наш грекокатолїцки феномен Мария Лурдеска потримала Бернатково модлєнє пацеркох и дала єй окремни милосци „накадзи ше

26. МАЙ 2023.

Кирбай шестрох служебнїцох у Керестуре отримує ше 11. фебруара, на дзень першого указаня

Богородица зявела, у цихосци гварела Бернатки модлїц пацерки”. На каждим образу, статуи, Мария Лур де ска ма па цер ки. На шо му на ро ду модлєнє Ружанца вше було значне, як и Мария Лурдеска. По углядзе на лурдеску пещеру направена пещера у Водици дзе паломнїки принєсли камень зоз Лурду до церковней порти у Керестуре. Манастир шестрох слу­ жебнїцох на Капущаним шоре у Керестуре слави Кирбай 11. фебруара, на дзень першого указаня, а пред тим дньом ше модлї дзевятнїцу Лурдескей Мариї у хторей Руснаци одвше препоручую свойо фамелиї, хорих, та и свой народ же би го Мария Лурдеска положела под свою мацеринску защиту. (Предлужи ше)

РУСКЕСЛОВО 27

Д уховн и ж и в о т СТАРОДАВНИ РИЗИ У ОРАХОВСКЕИ ЦЕРКВИ

Под защиту Фатимскей Мацери На преслави 77. рочнїци приселєня , хтора ше збула 13. мая 2023. року у Новим Орахове, на Служби Божей о. Владислав Рац мал стародавни ризи, нєзвичайни „Перша руска церква у Новим Ора­ хове була у хижи Дюру и Павлини Фиґецкових. Священїк зоз колонистами 1946. року нє пришол, алє кажду нєдзелю Ораховчанє ходзели по паноца до Бачкей Тополї на гайзибанску станїцу. До коча положели фейдерови сиц и ишли по паноца. Року 1954. до Орахова пришол стаємни священїк о. Кирил Планчак. Часто ше млада пара писала и споведала у нашого паноца, а винчал их мадярски паноцец. Набива на цер ква напра ве на нєодлу га по приселєню, мала три хижи и просторию за священїка. Стол бул олтар, нє мала турню, анї крижик. Нє мала дзво­ ни, алє кед дзвонєло у мадярскей цер­ кви, нашо Руснаци знали же и им треба исц до церкви. Спочатку людзе баржей ходзели до церкви, алє ше з часом одбили. Кед у Орахове будована нова римокатолїцка церква, Руснаци у нєй достали свою каплїчку— написала у тексту о 70. рокох приселєня Руснацох до Орахова, мср Сенка Бенчик. Було то 1985. року, кед Руснаци достали свойо место у сучасней церкви, а одтеди по нєшка, скоро цали час

Служби Божо служи коцурски парох о. Владислав Рац. Зоз колонистами нє пришол паноцец, та ораховска парохия основана аж 13. мая 1954. року, кед пришол о. Планчак. Тот дзень значни Ораховчаньом, бо то датум їх прислєня, а у християнским календаре зазначене же 13. мая 1917. року почали указованя Фатимскей Мацери Божей у портуґалским валалчику у Фатими. Прето, мож повец же Фатимска Мац Боже защ итнїца Руснацох грекокатолїкох у Новим Ора хо ве. - Тоти „Марийово ризи", кед зме ше селєли, нашли зме у орманє хтори бул у старей церкви. Платно було здирвете, розточовало ше, алє вишивку лелийох и Пречистей Мацери Божей зме якош виратовали. Чесни шестри у Коцуре ушили нови часци на ризох, хтори нє могло хасновац, та стари ризи постали як нови - гварел о. Владислав Рац. Вишив ка на ризох спе ци фич на, нє виши ва не по крижикох, анї нє полнєте, як цо ми то робиме. Гваря же то мадярске вишиванє, а найвироятнєйше же то нашим Руснацом дахто вишивал. Чи то наручели нашо людзе, чи им то дахто подаровал, нє знаме. Важне же маю стари и красни ризи, як ридко хто. Ол. Папуґа

КРЕСЦИНИ У ЦЕРКВИ У ШИДЗЕ

Глїбоки духовни коренї Андреа, дзивоцке презвиско єй Сабол, народзена у Шидзе и, як нам гварела, праве пре свойого оца и предкох по оцови жадала же би и єй друге дзецко було кресцене у нашей церкви у Шидзе.

У церкви Преображеня Господнього кресценя нє таки части, а нєдавно покресцени єден хлапец зоз Швайцарскей. Його родичи, мац Андреа Цинґ и оцец Ливио зоз Швайцарскей, одлучели сина Елиа кресциц праве у Шидзе. Пред даскельома роками ту уж кресцели и дзивочку Амели, а тераз хлапчика, хторому кресцене мено Тадеуш, кресцел парох о. Ми­ хайло Режак.

28 РУСКЕСЛОВО

- У Шидзе сом ходзела на виронауку и учела о грекокатолїцкей вири при о. Режакови, а ту сом прияла и першу Святу причасц. Кед сом була мала бавела сом у представи „Воскресенє". Барз ценїме о. Режака, и я и мой супруг, и мойо родичи. Кед войдзем до церкви, чувстуєм дух моїх предкох, ту сом на своїм, кед видзим бабочки хтори познам ище од дзецинства, чувстуєм же ме притуля, и то окремне чувство хторе нє можем описац - гвари Андреа. У нашей церкви ше Андреа и винчала зоз супругом Ливиом. Тераз на кресценю їх хлапчика, кума по походзеню з Польскей, католїцкей вири, а госцох и приятельох було одвшадзи. Єден приятель бул аж зоз Колумбиї, хтори скорей нє знал за грекокатолїкох и Руснацох, а визначел же му ше барз пачел наш обряд и церковне шпиванє. Вл. Дїтко

26. МАЙ 2023.

Д ухов н и ж и в о т У ПАРОХИЇ СВ. ОЦА МИКОЛАЯ

Молитви до св. Духа и Пречистей Мариї Пияток, 19. мая, почала и дзевятнїца до Духа Святого з котру ше вирни пририхтую до швета Сошедствия Святого Духа - Русадльох. Праве у тим року, кед ше оз­ начує 200 роки од трецого зявеня Мариї у Водици, каждей соботи од 19 годзин священїки у тим Марийовим святилїшу служа Службу Божу на котру приходза вирни зоз велїх наших парохийох. У Водици од штвартку, 25. мая, почина Водицов тидзень. Вон ше почал означовац давно, теди кед вирни Керестурци пре войну и иншак розпоредзени гранїци нє могли окончиц свойо завити у Марияюду. Прето церковни власци дошлєбодзели же би вирни у Водици отримали завити. Тота традиция ше предлужела по нєшка, та останї тидзень у маю ше отримує Водицов МАИОВО МАРИИОВО СТРЕТНУЦА Мешац май у церкви пошвецени Пречистей Дїви Мариї. То єй мешац и теди ше вирни ище баржей заглїбюю до таїнства єства Мацери Божей и єй живота на жеми. У нашим народзе, єдна зоз найкрасших молитвох до заступнїцтва Пречистей Дїви Мариї то Молебен у котрим, як поведзене у тропару, приходзиме ґу нєй гришни и змирени и клєкаме каюуци ше, воламе ю зоз глїбини души же би нам помогла, милосердна най нам будзе же бизме нє загинули од множества грихох и най ше нє обраци од нас, бо лєм Ю як заступнїцу маме.

тидзнь, а закончує ше 31. мая зоз нєзаповеданим шветом Царици Богородици. Теди будзе вечар Служба Божа лєм у Водици на 19 годзин. Пред нами вельке швето Сошедствиє Свя­ того Духа - Русадля. На нєдзелю, 28. мая, Служби Божо буду як внєдзелю - на 9, 11:30 и 19 годзин. На Службох будзе и мированє, пре дзеци котри през швето у тижню нє годни присц до Водици. После вечаршей Служби Божей, на 20 годзин будзе комеморация за покойним Михалом Рамачом. Другого дня Русадльох, 29. мая, Служби Божо буду на 8 и 10 годзин у храму и вечарша Служба у Водици на 19 годзин. Традицийно, на 17 годзин зоз храму руши процесия до Водици. Того дня будзе мированє. Треци дзень Русадльох, 30. мая, такволани Завитни дзень, Служба Божа будзе у Водици на 10 годзин и у церкви на 19 годзин. Наявели ше же до Водици на тото вельке швето приду три автобуси - вирни з Нового Саду, зоз Жеднику и вирни зоз сримских парохийох у Горватскей. Ол. Живкович

ш мЕмотдм

Михайло Рамач (1956-2023)

У Руским Керестуре, 16. мая 2023. року, по чежкей хороти упокоєл ше Михайло Рамач, познати керестурски апатикар, а донедавна и предсидатель Церковного одбору катедрали св. оца Миколая. У своїм валалє закончел основну школу, а тиж и вербаске оддзелєнє Ґимназиї у керестурскей школи, у його другей ґенерациї. Драга го далєй одведла до Сараєва дзе закончел Фармацеутски факултет и дипломовал перши у ґенерациї, уж у юлию 1979. року. Такой почал робиц у кулскей апатики, а дас о 8 роки прешол до фабрики лїкох „Крка” у Новим Месце у Словениї, дзе робел як фахови сотруднїк у тарґовини лїкох на подручу Войводини и Баранї. Шлїдзели часи розпадованя Югославиї, та ше Михал опредзелєл отвориц свою приватну апатику у Руским Керестуре дзе 20 роки нє лєм предавал лїки, алє дзечнє и порадзел каждого пациєнта и ширше о здравствених питаньох. Року 2017. кед престал робиц у апатики, постал член и предсидатель Церковного одбору катедралней церкви св. оца Миколая, котрому бул на чолє єден мандат, донєдавна, до априла 2023. року. У тим

26. МАЙ 2023.

периодзе поробени велї роботи - на катедрали обновене закрице, у Водици уведзена вода, кончени пририхтованя за вибудов духовного центру Емаус, на капеланийох заменєни облаки, уведзени ґаз, на теметове обновена гробарня, ви­ ляти дражки и ище вельо того. Церковни одбор бул анґажовани и у преславох значних ювилейох, снованя епархиї, Водицових рочнїцох, а нажаль и хованя пароха о. Малацка... Михайло ище од школярских дньох любел фотоґрафию, та поготов остатнї роки призначовал фото и видео материял зоз шицких церковних и валалских подїйох и манифестацийох, паломнїцтвох и других интересантносцох. Зоз тим материялом бул на помоци и др Янкови Рамачови за його кнїжку, та и Гавриїлови Колєсарови же би ше зложело биоґрафию його товариша и фотоґрафа Владимира Даду Колєсара. Рамач зохабел за собу супругу Наталию и дзивку Наташу зоз фамелию. Вичная му памят! Мария Афич

РУСКЕСЛОВО 29

іпїогтаіог@ги5ке5^о.сот ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 18. мая 2023. року занавше нас зохабела наша мила мац, баба и прабаба

ОСТАТНІ ПОЗДРАВ Дня 19. мая 2023. року занавше нас зохабела наша мила мац, швекра и баба

МЕЛАНИЯ БУЧКО (1934-2023) з Руского Керестура Мила наша мамо, дзекуєме ци за тоти шицки роки, же ши нас виховала, потримовала у шицким и безгранїчно любела. Твой син Йоаким зоз супругу Оленку и унуки Мирко, Деян и Ванеса зоз супругом Иваном Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 18. мая 2023. року преселєла ше до вичносци наша мила мац, баба и прабаба

МЕЛАНИЯ БУЧКО (1934-2023) з Руского Керестура

Красни памятки на єй сцерпезлївосц и доброту и шицко цо нам подаровала навики останє у наших шерцох. Занавше ожалосцени дзивка Єлена, жец Тихомир, унука Даниєла, унук Слободан зоз супругу Єлену и праунуки Лазар, Вук и Методиє Вичная памят!

ЛЕОНА МАЛИ (1940-2023) народзена Жилник з Коцура У найкрасших памяткох, молитвох и думкох за­ навше ю буду чувац: син Микола, нєвеста Ґизела, унуки Мелания и Єлена Най спочива у мире Божим!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 18. мая 2023. року занавше нас зохабела наша шестра

ОСТАТНІ ПОЗДРАВ Дня 18. мая 2023. року занавше нас напущела наша андя

МЕЛАНИЯ БУЧКО народзена Киш (1934-2023) з Руского Керестура

МЕЛАНИЯ БУЧКО (1934-2023) з Руского Керестура

Красни памятки на ню буду чувац шестри Мария и Паулина (Павка) зоз фамелиями Вичная памят!

Красни памятки на ню буду чувац Славо Бучко зоз дзивку Таню и єй фамелию и сином Славком зоз фамелию Вичная памят!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 18. мая 2023. року преселєла ше до вичносци наша андя

ОСТАТНІ ПОЗДРАВ Дня 18. мая 2023. року занавше нас напущела наша андя

МЕЛАНИЯ БУЧКО (1934-2023) з Руского Керестура

Красни памятки на вас з почитованьом будземе чувац. Сена Бучкова зоз дзецми Спочивайце у мире Божим!

30 РУСКЕСЛОВО

МЕЛАНИЯ БУЧКО народзена Киш (1934-2023) з Руского Керестура

Красни памятки на вас занавше у своїм шерцу будзе чувац Юлиян Бучко Спочивайце у мире Божим!

26. МАЙ 2023.

іпїогтаіог@ги5ке5^о.сот ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 16. мая 2023. року после чежкей хороти преселєл ше до вичносци мой мили супруг

МИХАЙЛО РАМАЧ (1956-2023) з Руского Керестура З любову и почитованьом, памятки на хвильки вєдно препровадзени, занавше у своїм шерцу и молитвох будзе чувац твоя супруга Натка Подзекованє шицким хтори го пришли випровадзиц на його остатнє путованє. ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 16. мая 2023. року после чежкей хороти занавше нас зохабел мили оцец и дїдо

МИХАЙЛО РАМАЧ (1956-2023) з Руского Керестура

З любову и почитованьом красни памятки на ньго у своїх шерцох буду чувац дзивка Наташа и його мили унуки Владко и Николайка Медєшово Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 16. мая 2023. року преселєл ше до вичносци наш

МИХАЛ РАМАЧ з Руского Керестура Красни памятки на ньго и на заєднїцки хвильки буду чувац нина Мелана Митьова и братняк Михал зоз фамелию Вичная памят! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 22. мая 2023. року занавше нас зохабел наш мили тато

ЗВОНИМИР ОРОС (1978-2023) з Руского Керестура

Памятку на ньго буду чувац дзеци Филип, Рената и Николина Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 22. мая 2023. року занавше нас зохабел наш мили син

ЗВОНИМИР ОРОС (1978-2023) з Руского Керестура

Навики го буду чувац у своїх шерцох мац Мария и оцец Дюра Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 13. мая того року занавше од нас пошол до вичносци наш мили бачи

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашому милому

МИХАЛ РАМАЧ (1951-2023) _____________ з Петроварадину Будземе го чувац у найкрасших памяткох и молитвох: Анка Рамачова зоз дзивками Татяну зоз супругом Славомиром и синами Давидом и Мартином, Ксению зоз супругом Славком и сином Матиясом и Кристину зоз супругом Андрейом и дзецми Лауру и Домиником Най спочива у мире Божим!

ЗВОНИМИР ОРОС (1978-2023) з Руского Керестура Од бачика Михала и андї Душици Оросових и братнякох Желька и Бориса зоз фамелиями Вичная памят!

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашому милому

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашому милому

ЗВОНИМИР ОРОС (1978-2023) з Руского Керестура Од тети Даринки Варґовей и братнякох Мижа и Владу зоз фамелию Вичная памят!

ЗВОНИМИР ОРОС (1978-2023) з Руского Керестура Од Янка, Дюру и Миколу Винайових и Дюру Нярадия. Вичная памят!

МИХАЙЛО РАМАЧ (1956-2023) з Руского Керестура

Остатні поздрав од кумових Медєшових Спочивай у мире Божим!

26. МАЙ 2023.

РУСКЕСЛОВО 31

іпїогтаіог@ги5ке5^о.сот СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. мая 2023. року наполнєли ше 40 дні як нас зохабел наш мили оцец и дїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. мая 2023. року наполнєли ше 40 днї як нє з нами наш брат, шовґор и уйко

ЯКИМ ВИСЛАВСКИ (1952-2023) з Нового Саду

ЯНКО НОВТА - Шайба (1952-2023) з Руского Керестура

Памятки на ньго з любову буду чувац дзивка Наташа, унуки Мая и Яна, дзивка Сашка, и унукове Денис и Даниєл Спочивай у мире Божим!

Ожалосцени шестра Буба и шовґор Мижо Папово, Мирослав и Моника зоз фамелиями Вичная памят!

НА ЗДОГАДОВАНЄ

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. мая 2023. року наполнєл ше смутни рок як нас занавше зохабел супруг, оцец и брат

ВЛАДИМИР БУЧКО - штранґар (1934-2016) з Руского Керестура

РОМКО ПАПУҐА (1957-2022) началнїк општинскей управи у Шиду

Прешли 7 роки, а тебе нєт. Крачаме през живот без тебе, алє знаме же нас чуваш як и ми тебе у наших шерцох. Будземе паметац твою любов, мудросц и доброту котри ши нам даровал. Твойо наймилши - син Йоаким и дзивка Геленка зоз своїма фамелиями Вичная памят!

Памятки на ньго вично буду чувац супруга Славица, син Романо и брат Ириней Най спочива у мире Божим!

ЖАЛОСНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 25. мая наполнєли ше 10 роки як умар наш мили оцец, суп­ руг, дїдо и прадїдо

НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 29. мая 2023. року наполня ше петнац смутни роки як нас занавше зохабела наша наймилша

АМАЛКА САБАДОШ народзена Тиркайла (1953-2008) з Дюрдьова

МИХАЙЛО ВАРҐА друкар (1945-2013) з Руского Керестура

У молитвох и здогадованю чуваю це твойо наймилши. У мире Божим спочивай, най ци гвизди и мешац ошвицую твой жалосни гроб. Покраїнски секретарият за урбанизем, будовательство и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС” ч. 135/04) обявює

ОБВИСЦЕНЄ О поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Ношитель проєкта ЯП „Драги Сербиї“, улїца Булевар краля Александра ч. 282, Беоґрад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Поставянє дочасового обєкта - мобилней фабрики на к.п. 2960/3, 2961, 2962, 2965, 2966, 2967/3 КО Нови Сад III и ин-

32 РУСКЕСЛОВО

Памятку на ню вично чуваю Иван, Марина, Влада и Марко, Ми­ рослав, Оля, Максим и Андрей и Мирко Спочивай у мире Божим!

сталация канализациї прейґ парцелох число 2965, 2970, 2972/3 и 2973/3 КО Нови Сад III, зоз вилївом до мелиорациойного беґелю на парцели число 3169 КО Нови Сад III за потреби виводзеня роботох на вибудови державней драги ИБ - 21, Нови Сад - Рума, Часц 3: Петля „Кать“ - Петроварадин. Податки и документация зоз вимоги ношителя проєкта мож достац на увид у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем, будователяство и защиту животного штредку Булевар Михайла Пупина 16, Нови Сад (прижемє канцелария ч. 46). Шицки заинтересовани у чаше од 10 днї од обявйованя того обвисценя можу доручиц свойо думанє у писаней форми на адресу Секретарияту.

РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ АВТОНОМНА ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА ГОРОД НОВИ САД Служба за заєднїцки роботи Жарка Зренянина 2 21000 Нови Сад Телефон: 021/529-770

ОБВИСЦЕНЄ О обявйованю Явного конкурса за пополньованє окончуюцого роботного места на нєодредзени час у Служби за заєднїцки роботи Городу Нового Саду Роботне место: технїчар друкованя - 1 окончователь, на нєодредзени час. Текст явного конкурса за пополньованє наведзеного роботного места мож превжац на интернет презентациї Городу Нового Саду: Ьпр://шшш.поуі8а<ІГ8/.

Служба за заєднїцки роботи Городу Нового Саду

26. МАЙ 2023.

іпїогтаіог@ги5ке5^о.сот РЕПУБЛИКА СЕРБИЯ АВТОНОМНА ПОКРАЇНА ВОЙВОДИНА ГОРОД НОВИ САД Служба за заєднїцки роботи Жарка Зренянина 2 21000 Нови Сад Телефон: 021/488-2700

ВИШ ЛА М АИ СКА „ЗАГРАДКА”, А ЗО З НЮ И ДАРУНОК БАВИ СКО М ЕМ О РИ Ї Тих дньох вишло майске число часо­ пису за дзеци „Заградка”, а зоз ню и дарунок - Бависко мемориї. Рубрика Госци и новосци и у тим чишлє обвисцує Заградкарох о тим цо ше случовало прешлого и того мешаца, а рубрика Сцеме знац и упознац, медзи иншим, пише о новим видеу на нашим Ют’юб каналу Кшке Кіото га гїгееі и о тим як нам було на промоциї сликовнїци „Животинї - у дїдовим и бабовим дворе” у Шиду. У рубрики Радио у Заградки, водиУ Читальні находзи ше проза и поезия тельки Емисиї за дзеци Леа и Анамария за дзеци, док Мала заградка понука пис- Ранкович писали о Дню планети Жеми, а ньочки у сличкох, квизчок о дньох у рубрика Питаня и толкованя о 270 рокох тижню, як и рисунки оводарцох. образованя на руским язику. За майску „Заградку” сцигли 126 подоНа Бависку мемориї треба виштригнуц бово и писмени роботи дзецох зоз шейс- шицки карточки, помишац их и посклацох местох, а даєдни з тих роботох мож дац так же би сличка була обрацена на найсц на вецей бокох у тим чишлє. долу, а потим глєдац два исти. Авторки Солмизация дава ноти и текст єдней илустрацийох на карточкох Александра дзецинскей шпиванки, док у рубрики Медєши, Танита Ходак и Александра РусМудро и безпечно мож ришиц квиз. ковски. М. З. Г.

ОБВИСЦЕНЄ О обявйованю Явного конкурса за пополньованє окончуюцого роботного места на нєодредзени час у Служби за заєднїцки роботи Городу Но­ вого Саду Роботне место: систем инжинєр у Секторе за информатични роботи и е-управу - 1 окончователь, на нєодредзени час, хторе розпоредзене до роботного места совитнїк. Текст явного конкурса за пополньованє наведзеного роботного места мож превжац на интернет презентації Городу Но­ вого Саду: Ьпр://шшш.поуіва<іг8/.

Служба за заєднїцки роботи Городу Нового Саду

/

\

Городска управа за защиту животного штредку Городу Но­ вого Саду на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

£ * дзе цо будзе*дзе цо будзе*^ ПРОМОЦИЯ КНЇЖКИ „ЗОЗ ПОШТАРОВЕЙ ТОРБИ” У НОВИМ САДЗЕ

ОБВИСЦЕНЄ о принєшеним ришеню же нє потребне преценьованє вплїву на животни штредок проєкта „Преширенє иснуюцого продукцийного комплекса (за продукцию авточасцох - II фаза)”

Поволуєме Вас на промоцию кнїжки гуморескох Зоз поштаровей торби Дюри Салонтая до просторийох видавателя ВХ Прометей (Светозара Милетича 16) на вовторок 30. мая на 18 год­ зин. На промоциї буду присутни и дакедишнї колеґове автора, новосадски поштаре, цо будзе нагода за упознаванє зоз роботу поштарох у Новим Садзе у другей половки 20. вику, кед поштаре мали нєпостреднєйши контакт зоз людзми. Плануєме на промоциї представиц и лау­ реатку за карикатуру Коцурскей чутки 2022, Миряну Бауцал, а обезпечене и одредзене число безплатних прикладнїкох кнїжки.

Ношитель проєкта „Сопйпепїаі Аиіотоііуе ЗегЬіа” гї.о.о. На­ родних геройох 3, Нови Сад, поднєсол вимогу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Преширенє иснуюцого продукцийного комплекса за продукцию авточасцох - II фаза) ”, на катастерскей парцели 4476, К.О. Кать, Город Нови Сад. После запровадзеного по­ ступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 18. мая 2023. року принєсла ришенє число ¥1-501-262/23 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку вдвдвд. епуігопоуівагї.огд.ге. Заинтересована явносц може виявиц жалбу процив того ришеня у чаше од 15 днї од дня його обявйованя у средствох яв­ ного информованя, по тим орґану.

НА НЄДЗЕЛЮ СБ „ЯША БАКОВ„ - ТУРНИР У ОДБОЙКИ У Дюрдьове на нєдзелю 28. мая будзе змаганє у одбойки у рамикох XXXII Спортских бавискох Яша Баков. Змаганє будзе у основней школи, а почнє на 8:30 годзин.

/

\

Городска управа за защиту животного штредку Го­ роду Нового Саду на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ОБВИСЦЕНЄ о поднєшеней вимоги за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта Ношитель проєкта СоКР ^ 0 0 N0VI 8А^, улїца Булевар Войводи Степи число 12, Нови Сад, поднєсол ви­ могу за одлучованє о потреби преценьованя вплїву на животни штредок проєкта „Вибудов продукцийно- маґазинского будинку зоз административну часцу: з часци прижемє (П) и з часци прижемє и поверх (П+1)”, Руменацка драга бб, на катастерскей парцели 500/5, К.О. Нови Сад IV, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110а, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин. Шицки заинтересовани, у чаше 10 днї од дня обявйованя того обвисценя, можу дац свойо думанє у писаней форми на адресу Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду.

МАЛИ ОГЛАШКИ НВУ „РУСКЕ СЛОВО” КУПУЄ ХИЖУ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ, за потреби канцеларийох и дописовательства. Глєдаме добре очуване обисце (може и на поверх) блїзко при центру, квартельни нукашнї простор котри би мал минимум 120т2 (и векши простор пре архиву), зоз цо меншим про­ стором за отримованє желєних поверхносцох. Волац на телефон 069 67 33 01.

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ ОБЛАКОХ И ДЗВЕРОХ З НЕОПРЕМ ҐУМУ

ТИРВАЦА ИЗОЛАЦИЯ ОД ВИТРУ, ЖИМИ, ГАЛАЙКУ, ПРАХУ Телефон 0 6 0 /5 0 -8 8 -4 3 3

і

26. МАЙ 2023.

і

^

РУСКЕСЛОВО 33

Спорт XXXII СПОРТСКИ БАВИСКА „ЯША БАКОВ” - ТУРНИР У ШАХУ

Вуковарчанє екипно и поєдинєчно найлєпши Витязи чарно-билей табли свойо схопносци одмерали на турниру у шаху у рамикох Спортских бавискох „Яша Баков” хтори отримани у Петровцох (Република Горватска). Участвовали шейсц екипи - штири зоз наших крайох, Войводини, и два зоз Горватскей У рамикох 32. Спортских бавискох „Яша Баков” внєдзелю, 21. мая, у Петровцох (Република Горват­ ска) отримани турнир у шаху. Змаганє отримане у просторийох НК „Петровци”. Було приявене шейсц екипи: Руски културни центер Нови Сад, ШК „СОБЕА8У” (Кодизи) зоз Вуковару, КУД „Дюра Киш ” зоз Шиду, Русин зоз Руского Керестура, КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова и домашні Петровци. После одбавених пейц колох екип них пар тийох, хто ри баве ни на по штирох таблох, перше место освоєла екипа зоз Вуковару ШК „СОБЕА8У” - зоз 17 боди, дру­ ге место освоєла екипа Русину зоз Руского Керестура зоз 11,5 боди, треце екипа КУД „Тарас Шевченко” - 11 боди, штварте КУД „Дюра Киш” зоз Шиду - 9 боди, пияте место екипа домаш­ ніх зоз Петровцох - 8,5 боди и шесте РКЦ Нови Сад зоз 3 освоєни боди.

СОСТАВ ЕКИПОХ Екипа Руского културного центру зоз Нового Саду бавела у составе: Борислав Креїч, Михайло Чордаш, Александар Белич и Владимир Иван. КУД „Дюра Киш” зоз Шиду бавел у составе: Вла­ димир Щурок, Мирон Джуджар, Юлиян Ковач и Штефан Щурок. Екипа „Русин” зоз Руского Керстура була у соста­ ве: Янко Катрина, Звонимир Медєши, Мирко Афич и Андрей Провчи. За екипу КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова бавели: Драґан Остоїн, Боян Атанскович, Иґор Рамач и Боґич Антониєвич. У екипи домашнїх, Петровци, бавели: Драґан Па­ влович, Иван Винтоняк, Марко Шепер и Михайло Грищук. Побиднїцка екипа ШК „СОйЕДЗУ” була у составе: Петар Ковач (заслужено на першей табли), на другей Никола Конєвич, на трецей Борна Радич и на штвартей Саня Конєвич.

34 РУСКЕСЛОВО

Найлєпшей екипи, ШК „СОБЕА8У” зоз Вуковару, побиднїцки погар придал заменїк началнїка општини Боґдановци Ярослав Медєши, хто ри засту па Руску наци онал ну мен ши ну у локал ней самоуправи.

„Ц уґер ” одлучел хто н а й л єп ш и ш ахиста Поєдинєчни побиднїк ше дознал после одбавених швид ко ца гаюцих пар тийох осем бавячох хто ри освоєли найвецей боди у екипней часци змаганя. Зоз першей, екипней, часци по числу освоєних бодох видвоєли ше осем шахисти: Борна Радич, Ни­ кола Конєвич и Петар Ковач зоз вуковарскей екипи ШК „СОБЕА8У”, Янко Катрина и Мирко Афич зоз екипи Русина зоз Руского Керстура Иґор Рамач и Драґан Остоїн зоз екипи КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова и Драґан Павлович зоз домашнєй екипи Петровци. Найлєпши бавяч на турниру бул Петар Ковач зоз вуковарскей екипи, други бул Драґан Остоїн зоз екипи КУД „Тарас Шевченко” зоз Дюрдьова и треце место освоєл Драган Павлович, член екипи домаш­ нїх.

26. МАЙ 2023.

Спорт РУКОМЕТНИ КЛУБ ВЕРБАС ПЕТРОЛ №

і

Борба за пласман до висшей лиґи

За посцигнути успих найлєпши достали златну, стриберну и брон­ зову медалю. Шицким учашнїком орґанизаторе, предсидатель Управного Одбору Спортского здруженя Спортски бависка „Яша Баков” Иван Папуґа и Звонимир Ерделї уручели и припознаня. После додзельованя наградох найлєпшим, ужлїдзел звичайни „треци полчас”.

М лади, схопни и успиш ни Наймладша, а и найлєпша на турниру була екипа ШК „С0БЕА8У” зоз Вуковару. У составе були: на пер шей табли бавел Петар Ковач, на другей Никола Конєвич, на трецей Борна Радич и на штвартей Саня Конєвич (мац Николи Конєвича). Петар, Никола и Борна по рокох тинейджере, алє уж тераз указую и одлични партиї, а свойому Клубу приноша вельки припознаня. Петар Ковач ма седемнац роки, алє потераз бул трираз шампион Републики Горватскей у своєй кадетскей и юниорскей конкуренції. Тиж так є и вице-шампион Европи у швидкоцагаюцим шаху. Перши поцаги на чарно-билей табли научел од Зорана Лїкара, а тераз го тренира Ґоран Диздар. Иншак, ШК „С0БЕА8У” постої од 1999. року, а предлужел длугу традицию ШК „Славен” зоз Вуковару. Перше векше змаганє на хторим Петар будзе участвовац будзе нєодлуга отримане, а то юниорске першенство (за шахистох до седемнац роки). Як мож обачиц по посцигнутим успиху на нашим турниру, мож обчековац же ознова за свой Клуб принєше нови, найвисши, припознаня. Александар Паланчанин

26. май 2023.

Бавяче Рукометного клубу Вербас Петрол одбавели змаганє остатнього, 22. кола Супер Б лиґи Сивер-Центер, процив екипи Смедерава. На домашнїм терену у велькей сали Цен­ тра за физичну културу „Драґо Йовович” Верба- £ щанє добре бавели © зоз искуснєйшим процивнїком котри, дзекуюци тому, успел одпочатку унапрямовац бависко на свой хасен. Стретнуце домашнїм було значне пре дальши пласман до плей-офу и борбу за преход до висшого ранґу змаганя. Перши полчас одредзела резултатска предносц Смедерева, же би ше уж на початку другого полчасу Вербащанє приблїжели, а потим и загрожели резултатску предносц своїх процивнїкох. До остатнїх дзешец минутох змаганя вошло ше зоз нєизвесним, нєришеним резултатом. Потримовка вецей стотки навиячох зоз трибинох дала бавячом витор до хрибта. До остатнєй минути вошло ше з резултатом 22:22, а резултатска гомбалка ше застановела на 24:24.

Нєришене законченє того змаганя охабело Вербащанох на пиятим месце на таблїчки, а нє одвитовало анї екипи Рукометного клубу Смедерево, котру би побида охабела на першим месце. Млада екипа Рукометного клубу Вербас Петрол, котрей лєм цо нє виостал пласман до баражу, заш лєм може буц горда зоз своїм пласманом у лиґи. Рукометаше Вербас Петролу тей сезони зоз 22 стретнуцох витворели 12 побиди, два змаганя одбавели нєришено, а 7 закон­ чени на хасен процивнїкох. Праве тото же су млади тим дава надїю же шлїдуюцей сезони, научени з искуством, Вербащаном ше поспиши посцигнуц лєпши резултат и скорей остатнього кола пласман на верху таблїчки. О. Р.

ОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ШИД

Синдєличу нови боди У 16. колу Општинскей фодбалскей лиґи Шид, Синдєлич дома победзел Єдинство (Лю) зоз 2:1, Єднота на госцованю у Бинґули победзела ОФК „Бинґула” зоз 2:1, у Беркасове Сримец страцел од Борцу зоз 4:0, у Соту Братство страцело од Омладинца зоз 3:0, а у тим колу були шлєбодни фодбалере Ґраничару. На таблїчки Синдєлич перши зоз 37 бодами, Єднота друга ма 34 боди, Борец треци зоз 25 бодами, Єдинство (Лю) штварте ма тиж 25

боди, Ґраничар пияти зоз 21 бодом, Омладинєц шести ма 15 боди, Сримец седми зоз 14 бода­ ми, ОФК „Бинґула” предостатня, осма, зоз 10 бодами и остатнє, дзевяте, Братство и далєй без бодох. У 17. колу, Омладинєц дочекує ОФК „Бинґула”, Єднота будзе до­ машня Синдєличу, Єдинство (Лю) дочекує Сримец, Борец будзе домашнї Ґраничару, а у тим колє шлєбодни фодбалере Борцу. Вл. Дї.

РУСКЕСЛОВО 35

Спорт ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА НОВИ САД

Напарто було по сам конєц стретнуца ФК ,,Бачка 1923” - ФК ,,ТСК” (Темерин) 1:2 (1:0) БАЧКА - Александар Лишич, Драґан Тривунович, Ратко Чирин, Деян Станкович, Янко Вуйович, Душан Триву­ нович, Стефан Максимович, Илия Данґубич, Милан Роґич, Стефан Деянович, Стефан Тривунович. У резер­ ви бул Деян Вуйович. ДЮРДЬОВ: стадион ФК „Бачка 1923”. Патрачох було коло двасто. Главни судия бул Деян Кресич зоз Тителю, а помоцнїки були Раденко Милованович и Стефан Радич зоз Нового Саду. Ґол за Бачку дал Милан Роґич у штерацец пиятей минути. Жовти картон у екипи Бачкей достали Стефан Максимович, Стефан Деянович и Янко Вуйович. У 26. колу Подручней фодбалскей лиґи Нови Сад, хторе одбавене 21. мая, фодбалере ФК „Бачка 1923” зоз Дюрдьова на своїм терену страцели стретнуце зоз фодбалерами ТСК зоз резултатом 1:2. Стретнуце почало вельо лєпше за госцох. Бавело ше углавним на Бачковей часци терена. Було даскельо добри нагоди за ґол, алє Лишич бул сконцентровани и нє допущел же би лабда затресла ґол Дюрдьовчанох.

У остатнїх минутох першого полчасу, Дюрдьовчаном ше удало бависко преруциц на другу часц терена. У 45. минути Дюрдьовчанє виводза корнер и Милан Роґич схопно биє до лабди хтора закончела у ґолу. Фодбалере пошли на одпочивок зоз минималну предносцу, хтора давала надії же стретнуце будзе успишно закончене. У другим полчасу бавело ше на шицких часцох терена. Домашнїм ше указала добра нагода за побиду у 69. минути, понеже єден бавяч зоз госцуюцей екипи вируцени зоз бависка. Алє, анї зоз бавячом вецей им ше нє поспишело победзиц другопласовану екипу. У 78. минути фодбалере ТСК виєдначую резултат, а нєодлуга, у 87. минути посцигую ище єден ґол. Вельке число жовтих картонох на стретнуцу - три за домашнїх, шейсц за фодбалерох ТСК, два опомнуца за делеґацию ТСК и єден червени картон за ТСК, ука­ зую же на терену вообще нє було спортского справованя. Тиж так, и навияче обидвох екипох указали мини мум спорт ско го спра во ваня. После того кола, Бачка ище вше на пиятим месце на таблїчки зоз штерацец штири боди. У шлїдуюцим колу дюрдьовски фодбалере ше стретню зоз фодбале­ рами Фрушкогорца у Сримскей Каменїци. Л. В.

ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СУБОТИЦА

Очековане пораженє у Ади ФК „АФК” (Ада) - ФК „Искра” 6:1 Ада: стадион домашнєй екипи ФК „АФК”. Ґол за Искру: Драґоєвич ИСКРА: Неделькович, Секулич (Новаков), Н. Мрдєнович, Малацко, Дюричич, Л. Милованович, Н. Мило­ ванович, Николич, Бокан, Драґоєвич, П. Мрдєнович. Подли резултати ше звичайно вше одража и на атмосферу у екипи, а то нє заобишло анї коцурску Искру. Екипа АФК осгатнї даскельо роки у верху Подручней фодбалскей лиґи Суботица и у Ади анї єдна екипа нє може раховац на сиґурни боди. Искра на тото стретнуце пошла без даскелїх стандардних бавячох, та ше на боди анї нє раховало. Ридко хто ше наздавал же Искра на госцованю у Ади годна освоїц голєм єден бод, алє нїхто нє подумал же прецерпи праву катастрофу, а праве ше тото и случело. На перши ґол публика у Ади чекала лєм 10 минути кед домашня екипа дошла до предносци. После приятого ґола Искра кельо-тельо була ровноправни процивнїк, гоч на тото стретнуце пришла така ослабена же ґоламан Новаков, место же би бул на ґолу, мушел войсц на

36 РУСКЕСЛОВО

терен як фодбалер понеже бул єдина резерва, а Секулич ше покалїчел та нє могол предлужиц стретнуце. Домашнї ше зоз шицкима моцами намагали дац други ґол и мирно пойсц на одпочивок. То ше им удало у 34. минути, а по конєц першого полчасу дали ище єден ґол, та ше на павзу пошло зоз вельку предносцу екипи АФК, з оглядом же було 3:0 и питанє процивнїка було ришене. У другим полчасу домашнї предлужели нападац, медзитим Искра ше добре бранєла, а прейґ Драґоєвича у 70. минути зменшала предносц на 3:1. Радосц Искрових фодбалерох нє тирвала длуго з оглядом ше у 77. мину­ ти домашнї дали штварти ґол, а у 83. минути и пияти. Точку на „и” положел найлєпши бавяч на стретнуцу Оливер Балинт, котри у 87. минути дал шести ґол за АФК, а свой штварти на тим стретнуцу. У Подручней лиґи Суботица по тераз одбавени 27. кола, а Искра после того кола на 10. месце на таблїчки и освоєла 27 боди. У шлїдуюцим колу коцурски фодбалере буду мац ище єдно чежке стретнуце прето же до Коцура приходзи другопласовани Дюрдїн, котри будзе мац императив побиди. З. К.

26. МАЙ 2023.

Спорт ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐАЗОМБОР

Сами себе закомпликовали финиш першенства РФК „Борац” (Бачки Ґрачац) - ФК „Русин” 3:2 (1:2) РУСИН - Деян Кронич, Александар Кочиш, Боян Голик, Реля Ланчужанин, Деян Павлович, Филип Вуйович, Деян Чернок (Александар Тома), Янко Кулич, Оґнєн Маркович, Матей Саянкович, Андрей Малацко. Ґоли дали: Малацко и Ланчужанин. У 27. колу Подручней фодбалскей лиґи Зомбор всоботу, 20. мая, фодбалере Русина госцовали у Бачким Ґрачцу дзе одбавели стретнуце процив домашнєй екипи Борца, од хторого страцели зоз 3:2. Було то стретнуце найблїзших сушедох, як и стандардно нєзґодних ривалох. На терену була оштра борба, за кажду часц терена и за кажду лабду. Домашнї почали водзиц уж у 7. минути, же би такой у першим шлїдуюцим нападу Андрей Малацко виєдначел резултат. На самим концу першого полчасу ознова була радосц за бавячох и навиячох Русина, кед бавяч охрани Реля Ланчужанин дава ґол за Русин, цо було идеални час же би ше мирнєйше почало други полчас. Медзитим, то ше нє случело. Домашнї рушели на шицко або нїч, цо ше им на концу и виплацело. После виєдначуюцого ґолу у 57. минути, мрежи єден час мировали, алє нервоза пановала и на єдним и на другим боку. При самим концу стретнуца кед ше уж думало же резултат останє нєришени, домашнї дали и свой треци ґол зоз хторим поставели конєчни резултат. Даскельо минути як судия остатнїраз запискал, свой други жовти, односно червени картон достал Александар Кочиш, пре хтори, цо и найгорше, нє годзен помогнуц своїм собавячом у шлїдуюцим ґолу. Треба спомнуц и пейц жовти картони за Русин хто­ ри вони нє доставаю так лєгко, алє шицко можлїве кед еки па випро во ко ва на з боку про цинїцких бавя-

чох. Но, и то спада до єдней файти бависка на терену, у хторим домашнї ознова були успишнєйши. После осем колох без пораженя, фодбалере Русина терен напущели зоз зогнуту главу. То момент хтори нїхто нє люби, окреме кед ше вежнє до огляду же по конєц Першенства остало ище лєм три кола, а амбициї исти - освойованє другого места и бавенє бара­ жу за Войводнянску лиґу. У шлїдуюцим колу до Керестура приходзи трецопласована Червинка, дакедишнї першолиґаш и єдини кандидат за освойованє другого места, а хтори хвильково заостава лєм за єден бод за Русином. Червинка од остатнїх штирох змаганьох ма ґол розлики, 14 дати и лєм єден достати ґол, цо гутори же слово о цалком озбильней екипи. Будз е то їх стретнуце сезони. Нє шме ше дошлєбодзиц нїяку гришку на домашнїм терену, гоч у остатнїх трох стретнуцох, у двох сезонох, русиновци були побиднїки. На нєдзелю ше обчекує, традицийно, вельке число госцуюцих навиячох, та на тот завод треба поволац и Русинових навиячох же би на Яраш пришли у цо векшим чишлє потримац своїх чарно-билих, бо хто зна кеди ше ука­ же така нагода, а конєчни циль нє бул нїґда блїзши як тераз. Ан. М.

МЕДЗИОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СРИМ, ҐРУПА ЗАХОД

„Цесна" побида ОФК „Бикич" У 24. колу Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Срим, ґрупа Заход, фодбалере ОФК „Бикич” на до­ машнім терену „цесно” победзели Срим зоз 1:0. Фрушка Гора победзела Борец (ВР) зоз 6:0, Напредак бул лєпши од Єдинства и победзел з резултатом 3:2, у Ердевику домашнї ФК „Ердевик 2017” страцел од Ґраничара з Адашевцох зоз 4:1, Зека Булюбаша победзел ЛСК з 1:0, БСК дома страцел од Борцу (Р) зоз 5:0, а Змай страцел дома од ФК „Обилич 1993” зоз 6:1. На таблїчки ЛСК и далєй перши зоз 60 бодами, Ґраничар (А) други ма 55 боди, Обилич 1993 треци зоз 51 бодом, Зека Булюбаша штварти ма 46 боди, Єдинство пияте зоз 44 бодами, ОФК „Бикич” шести ма 40 боди, Срим на седмим месце зоз 33 бодами, Напредак осми

26. МАЙ 2023.

ма 27 боди, Борец (Р) дзевяти зоз 26 бодами, БСК дзешати тиж ма 26 боди, Ердевик 2017 єденасти ма 21 бод, Змай дванасти зоз 19 бодами, Фрушка Гора предостатня, тринаста, зоз 18 бодами и Борец (ВР) остатнї, штернасти, ма 14 боди. У 25. колу, Фрушка Гора дочекує Напредак, Борец (ВР) вигосци ОФК „Бикич”, Срим будзе домашнї Змаю, Обилич 1993 вигосци БСК, Борец (Р) дочекує Зеку Булюбашу, ЛСК вигосци Ердевик 2017, а Ґраничар (А) будзе бавиц процив Єдинства. Вл. Дї.

РУСКЕСЛОВО 37

Спорт ПОДРУЧНА МЛАДЕЖСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА

Алексей Бики дал три ґоли РУСИН - Мирослав Молнар, Божидар Чонка, Вла­ димир Кочиш, Марко Иличич, Кристиян Надь, Андрей Дудаш, Алексей Бики, Желько Максич, Александар Тома, Лука Иличич, Мирко Надь, Милян Радивоєвич, Велько Шомодї, Андрей Мудри, Андриян Соянович. У 16. колу Подручней младежскей лиґи, подросток Фодбалского клубу „Русин” у Зомборе победзел до­ машню екипу ЖАК з резултатом 4:0 (1:0). Млади русиновци стреду, 10. мая, перши раз у вечарших годзинох, под рефлекторами, одбавели свойо потераз найквалитетнєйше стретнуце процив екипи хтора була єшеньски шампион. З оглядом же руси­ новци на стретнуце пошли у скоро комплетним составе, могло ше обчековац квалитетне стретнуце. Но, гоч резултат указує прешвечліву Русинову предносц, побида нє була анї кус лєгка. О храна була безпрекорна

На стретнуцу у Зомборе Алексей Бики пременєл позицию, та зоз правого кридла прешол на лїве кридло, цо ше указало як барз добра тактика його тренера Шомодїя. Исти бавяч у 30. минути, зоз контра нападу, дава перши ґол за Русин. У цалим першим полчасу охрана функционовала безпрекорно, та домашнї нє витворели шансу анї копнуц на ґол. Друга половка стретнуца прешла вельо напартейше. И пре тераз уж аґресивнєйши приступ ґу бависку Жакових фодбалерох, алє и пре очивисну судийну прихильносцу ґу домашнїм, з оглядом же кажда сумнїва ситуация була висудзена на хасен Зомборцох. Млади Бики и у другим полчасу, мож повесц, брилїрал на терену, гоч кажду заслугу за побиду, без сумнїву, ма цала Русинова екипа. У 60. минути, домашнї бавяче над Бикийом пробовали направиц фаул, медзитим, вон остава на ногох, лабду враца капитенови Александрови Томови хтори зоз пейцох метерох на празни ґол копа и, нормално, нє премашує. Було то 2:0 за Русин. После тих двох ґолох, ситуация на терену ше „закувала , цо потвердзує и податок же дохтор аж штири раз виходзел на терен, од чого два раз пре наших и два раз пре домашнїх хлапцох. Чежши фаули були направени над Александром Томом, а и Лука Иличич нє бул посановани, алє аж и винєшени зоз терена. Иличич моцне вдеренє достал до ноги, после хторого нє пискани нїяки фаул. Од 60. по 90. минути, мож повесц, тирва права „война на терену. Нервоза, тензия, вельо ґураня, воздушни дуели медзи бавячами, а и ґолман мал полни руки и ноги роботи. Пред конєц, у 85. минути, ознова Бики зоз 16 метерох копа и трафя точно до ґолу. У 90. минути єден од вязних бавячох додава лабду Бикийови, над хторим ґолман прави фаул. Пенал успишно виводзи Бики, хторому то бул перши гет-трик у його кариєри. Русиновцох на стретнуце водзел їх тренер Зденко Шомодї, а окремну подзековносц треба указац и родичом младих фодбалерох, хтори ше поряднє стараю о пре-

38 РУСКЕСЛОВО

возу, цо шицким од велькей помоци. З тей нагоди то були - Марко Иличич, Владо Кочиш, Кароль Надь и Юлин Колошняї. Наймладши русиновци бавели процив Сивчаньох

У своєй Розвойней лиґи, младши катеґориї Русинових фодбалерох всоботу, 20. мая, на Ярашу одбавели штири фодбалски стретнуца процив екипи Полет зоз Сивцу, дзе однєсли єдну побиду, єдно змаганє одбавели з нєришеним резултатом, а у двох русиновци були поражени. На тим фодбалским стретнуцу наступели дзеци возросту од 1. по 6. класу основней школи, а бавели помишано у штирох ґрупох. Найстарша екипа, у хторей були дзеци 4, 5. и 6. класи основней школи, бавела процив єдней з наймноцнєйших екипох у своєй лиґи, екипи Полет зоз Сивцу, процив хторей одбавели з нєришеним резултатом 3:3. Дзеци у тей ґрупи наступели у составе - Алекс Цвайґ, Никола Планчак, Марко Илич, Тони Орос, Тадей Виславски, Патрик Варґа, Андрей Виславски, Алексей Виславски, Ален Бики и Ерик Русковски. Шицки три ґоли за свою екипу дал Марко Илич. У штдуюцей екипи бавели кус младши фодбалере, дзеци 3. и 4. класи, хтори були поражени од Сивчаньох зоз 6:3. Два ґоли у тей ґрупи дал Тони Надь Пикси и єден дал Даниєл Фейди. Окрем нїх у тим составе бавели и - Давид Колошняї, Иван Надь, Кристофер Дудаш, Йован Бошкович, Давид Гарди, Стивен Банич, Кристиян Чонка, Дарко Еделински, Николина Гарди, Клара Блаґоєвич и Йован Цвєтичанин. У ґрупи фодбалерох возросту 2. и 3. класи наступели Давид Еделински, Тони Сивч, Лука Зелич, Андрей Надь, Тони Надь, Иван Надь и Страхиня Кришич, а русиновци у тим составе страцели од своїх парнякох зоз Сивцу з ре­ зултатом 8:1. Єдини ґол за Русин дал Тони Надь. Но, такой шлїдуюца ґрупа, дзеци 1. и 2. класи, надвладала процивнїкох зоз прешвечлївим резултатом од 8:0. У тим составе бавели - Марко Еделински, Михайло Шомодї, Алек Малацко, Дориян Попович, Тони Сивч, Стефан Такач, Лука Зелич и Лука Тасич, хтори на тим стретнуцу дал шицки 8 ґоли за свой тим. Тренере младим фодбалером Зденко Шомодї и Деян Йолич, а стретнуце судзели бувши Русинов фодбалер Мирко Надь и предсидатель Клубу, Тихомир Медич. Ан. Медєши

26. МАЙ 2023.

Горуци тепши Пририхтали: Лю. Цвеїч и Т. Салонтаї М илана Младеновски (инстаґрам соокіпд.№ ІіИ .ІоУе_тт)

Виршли у цесту * л > Состойки: ■ пакованє змарзнутого цеста (купиц у предавальнї , у пакованю єст 2 цеста) ■6 виршли ■вайцо и сусам

Змегчане цесто розогнац на правоугельнїк и порезац на 36 пантлїки. Кажду виршлу порезац на 12 палїчки. Виршлу закруциц до цеста и положиц до тепши. Поступок повториц и зоз другим цестом. Виршлочки у цесту премасциц зоз витрепаним вайцом и посипац зоз сусамом. Печиц у зогратей релни на 200 ступні док нє почервеня.

26. МАЙ 2023.

РУСКЕСЛОВО 39

УПИШ ЦЕ ДЗЕЦИ ДО РУСКИХ О ВО Д О Х И Ш К О Л О Х

Почитовани родичи,

До 31. мая 2023. року тирва упис школяр до оводох и до перших класох у основи школох у Републики Сербиї. Маме три ші ли дзе ше порядну наставу отримує по рус - у Руским Керестуре, Коцуре и у Дюрдьої Же би ше оформело руске оддзелєнє, тре пецеро школярох. У школи на упису вам длужни понукнуц питальнїк же бисце вибрали язик на хторим жадаце же би ваш школяр провадзел порядну наставу, лєбо вам понукнуц же би руски язик дзецку бул виборни предмет у школох дзе нєт по­ рядна настава по руски (Нови Сад, Вербас, Кула, Шид, Бачка Тополя). Тиж маце право уписац дзецко до рускей ґрупи у оводох у Коцуре и у Дюрдьове. Зочуєме ше зоз ситуацию же нє у каждей школи родичом понукаю вибор, лєбо их аж активно одгваряю од порядней лєбо виборней настави по руски. Нїхто вам нє може вжац тото право! Ма­ це право вимагац питальнїк и вибрац руски язик! Най ше вашо дзецко школує по руски, вибераце ви, родичи. Кед же вам на упису нє даю питальнїк, або вас буду одгваряц, явце ше до Наци­ оналного совиту рускей националней меншини за потримовку. Нєшка половка руских школярох интеґрована до оддзелєньох на векшинским наставним язику и нє хасную предносци образованя на руским мацеринским язику. Того року славиме два значни ювилеї 270-рочнїцу образованя на руским язику и 120-рочнїцу оводи, односно предшколского образованя по руски. Нє знєверме богатство и традициюхтору нам предки охабели до нашлїдства. Родичи, нє дайце же би ваша свидомосц о руским идентитету була занєдзбана. Вашо дзеци вам ютре буду подзековни на мацеринским язику. Нє дошлєбодзме най ше у рускей класи загаши шветло! Йоаким Рац, предсидатель Националного совиту Руснацох 025/705-222 Олена Папуґа, предсидателька Одбору за образованє 063/863-7-863

■