26. Фестивал новей рускей народней шпиванки „Ружова заградка 2016”
ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXII ЧИСЛО 10 (3671) НОВИ САД, 11. MAРЕЦ 2016. РОКУ
■ З ПОМОЦУ ПОКРАЇНИ ДО ХИЖИ НА ВАЛАЛЄ
ЦЕНА 30 ДИНАРИ
ВИВЕДЗЕНИ 15 КОМПОЗИЦИЇ Саня Полдруги
огорочни, 26. Фестивал новей рускей народней шпиванки „Ружова заградка”, отримани внєдзелю вечар, 6. марца, у Студию „М”. Композиция „Я вше будзем твоя”, авторки музики и тексту Агнети Тимко Мудри, у аранжману Дьордя Планянина освоєла першу награду фахового жирия, а композицию „Най му слунко швици”, тиж на музику и текст Агнети Тимко Мудри, у аранжману Мирона Сивча – вибрала публика. Побиднїцки композициї одшпивали Катарина Кочиш и Саня Полдруги.
Т
Танита Ходак
Ваня и Лидия Кухар Александра Колбас
Михаило Колєсар
Мирослава Даждиу
Борис Маґоч
Мирослав Малацко
Мирела Тимко
Ивана Чордаш Марко Радишич
Фото: Вероника Вуячич
Ана Римар Михайло Будински
Тамара Салаґ
ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ еб редакция „Руского слова”, у сотруднїцтве зоз Заводом за културу войводянских Руснацох, Музейом Войводини и Покраїнским заводом за защиту памятнїкох, поволує читачох новинох „Руске слово” и нащивительох сайта (www.ruskeslovo.com) же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Фотоґрафиї хтори ше будзе обявйовац на сайту и у новинох диґитализовани, а пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com. Фотоґрафиї ше будзе обявйовац длугши часови период, а на сайту буду пошоровани на окремним месце, так як виходза у новинох.
В
ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!
■ „РУЖОВА ЗАГРАДКА 2016” Фотоґрафия: K006a_0140P
З НОВУ МУСТРУ ПО ШВЕЦЕ Пише: Ясмина ДЮРАНЇН, редакторка веб-сайта „Руске слово”
Пред двома тижнями, наша Установа обявела нови сайт. розробиц спо соб роботи хтори би нас приблїжел ґу наВон, формално, нє нови, лєм є положени до новей му- шим людзом ширцом швета. Ми жадаме же би ше настри. Тото „лєм” у нашим случаю значи „вельо”, прето шо людзе ТАМ информовали о себе ТУ. Сиґурно же же праве тота мустра направена за новини и часописи. нам и технолоґия у тим помогнє, алє то нє мож прейґ Гоч зме у процесу преруцованя материялу зоз старого са- ноци. Вистки о нас каждодньово прекладаме на сербйту наишли на одредзени проблеми, робота сайту ше по- ски язик, пишеме о наших людзох, окреме младих комали стабилизує. У планє положиц даєдни нови змисти, а три по сцигли замерковани успихи у швеце, алє питанє дацо цо було на старим сайту будзе дакус иншак випатрац. хтори то вистки интере сую читачох. Обєктивне инГоч зме уж нє раз анализовали резултати роботи у пре- формованє наш „святи ґрал”, та гоч би и дахто з Руснашлим року, писали и подношели звити, якошик вше ше цох збил комету до даєдного хотара... дошло до истого заключеня – людзе розширени по ца- Пошвидко будземе пробовац и наших читачох, и нащлим швеце, мобилни су, єст вельо мишани малженства, ивительох сайта интеґровац и уключиц до своєй робомиґрациї ше одвиваю пред нашима очми, алє людзе пре- ти. И нє лєм тото – будземе розвивац лєпше сотруднїцйґ интернет мрежи таки повязани же – гранїци нєт! На- тво зоз другима медиями хтори информую на руским исце, у статистики опатраме зоз хторих шицко жемох язику, а хторих єст, нажаль, вше менєй. Кед же ше нам тото уда, сполнїме ище швета дахто гоч лєм раз єден од задаткох хтори кликнул на наш сайт – Концом януара, случел ше Мексико, Порторико, 500 000-ти клик на сайту! Тому ширеню по швеце зме себе задали. Медийна сцена у швеце Синґапур, Уруґвай, Бевшелїяк же доприноши и дружтвена мрежа ше пременєла. Велї друлизе, Нови Зеланд, Кения... Най нє споминам Фейсбук, бо (ознова зме ше зачирели до статистики) ковани виданя ше зага99,80 одсто нащивительох сайта зоз Сербиї шели и остали лєм на нашу и други европски онлайн виданю. Велї жеми, и Канаду. Концом януара, точнєйше 27. януара, случел ше 500 000-ти вистки презентую информациї лєм прейґ интернету. Ми клик на сайту! Тому ширеню по швеце вшелїяк же до- ше закладаме зачувац нашо друковане виданє, алє и роприноши и дружтвена мрежа Фейсбук, бо (ознова зме звивац онлайн. Терашня ситуация нам тото и наклада, ше зачирели до статистики) 99,80 одсто нащивительох алє, по моїм думаню, векша опасносц грожи з другого сайта зоз Сербиї провадза нас и на тот способ. Тоти по- боку, змистового. У нєшкайши час чежко остац „нє тадатки нє написани з тенденцию хвалєня самих себе. То- блоидни”. Вше балансуєме як тот артист на дроту з пати податки нас насампредз обовязую, бо лєм ми знаме лїцу у рукох... И вше дахто нєзадовольни... Технолоґия и так, и так идзе напредок, а и ми би з ню. кельо роботи ище пред нами... Нєдавно у єдней, по моїм, нєформалней розгварки, на- Тото цо наисце нєобходне же би ше отримало крочай з шей Установи упуцени „нємили” критики – же зме за- технолоґийним розвойом то – нєпреривне обучованє заварти сами до себе, у смислу интернационализациї. нятих. И нє досц лєм обучованє. Кед ше у даєдней инМожебуц сом их лєм так дожила, алє кед же и єст ституциї уводзи новосц у роботи то поцагує и ре-кадроправди у тим (гоч кажде ма право мац свойо думанє), ванє занятих, иншаку орґанизацию задлуженьох и риплани и напрямки хтори зме себе задали вообще нє жни поєдинєчносци без хторих нє мож на одвитуюци иду по тей драги. Уж єден одредзени час намагаме ше способ робиц. То Редакциї удихує нови живот. Тото цо пред нами, то вшелїяк превозисц проблеми зоз нєстандардизовану руску тастатуру, питанє авторских и автентичних фотоґрафийох хтори велї барз любя опатрац, бо ше нови законски одредби одноша и на нас. Найбаржей ше радуєме новому способу комуникованя и повязованя на сайту зоз нащивителями. Уж нєодлуга будземе обявйовац анкету на рижни теми, животни, нє вязани лєм за живот рускей заєднїци. На даєдних бокох отвориме и простор за коментарованє, и гоч ше нам видзи же людзе нє барз любя охабяц коментари, наприклад на Фейсбуку, ми ше наздаваме же нам ше уда оформиц ґрупу людзох хтори буду провадзиц нашо змисти. Пред нами єст ище барз вельо роботи. На нас остава же бизме у нєй були цо лєпши и же би нас нашо читаче и нащивителє доживйовали як свойого сопутнїка.■
w.w.w.ruskeslovo.com
2 РУСКЕ СЛОВО
11. МАРЕЦ 2016.
ЗМИСТ
УВОДНЇК Пише: Иван САБА ДОШ, заменїк одвичательного редактора
И ПОЛИТИКА ЗА ЛЮДЗОХ ■ Тижньовнїк 4–5. Помоц малженским паром при купованю хижи на валалє 6–7. Нада Малацко, статкарка зоз Руского Керестура
■ Нашо места 11. Розподзелєни дотациї з општинского буджета у Шидзе 12–13. Преслава 8. марца, Медзинародного дня женох
■ Економия 14. Фахово екскурзиї за паприґарох
■ Култура и просвита 16. Месни и општински смотри рецитаторох 18. Фестивал новей рускей народней шпиванки „Ружова заградка 2016”
■ Людзе, роки, живот 20–21. З другого боку творчосци – Серафина и Силвестер Макайово 22–23. Наша госцинска – Мария Такач зоз Кули
■ Духовни живот 25. Шветови дзень молитви
■ Информатор
26–33. Оглашки и In memoriam
■ Спорт 35. Спортистом у општини Жабель додзелєни припознаня На насловним боку – Катарина Кочиш, „Ружова заградка 2016”. Авторка фотоґрафиї – Вероника Вуячич.
Рубрика Тижньовнїк у тим чишлє „Руского слова”, скоро у цалосци пише о людзох. Нє часто, а вшелїяк нє так часто як би ми любели, маме таку привилеґию. Каждодньове провадзенє активносцох рижних институцийох и орґанизацийох, насампредз наших руских, алє и державних, селектованє того цо и после тижня будзе актуалне и значне, потим толкованє, коментарованє и анализа дружтвених процесох хтори тераз и у будучносци буду уплївовац на живот широкого пасма гражданох, шицко то елементи явного интереса у обласци информованя. И шицко то забера медийни простор односно новински боки. Насампредз же „информативни праг” – критериюм по хторим ше вреднує и оценює же о чим треба писац, у руским медию и тим хтори наменєни публики зоз векшинскей заєднїци нє исти – тото цо лєм нам важне, другим углавним нє интересантне, а тото цо важне шицким, мож пречитац и индзей. Найодвичательнєйши задаток у тей роботи то зачувац „рускосц”, алє так же би ше ю нє автоґетоизовало лєм до меджох „руского хотара”. Бо ми нє жиєме на пустим острове, алє зме гражданє швета, тей держави, а єдного дня, озда и Европи. Пред нами, пошвидко, виберанки. Политична подїя сезони, фундамент гражданского дружтва, швето демократиї, як ше часто гвари. Нормално, кед прейду як ше швету швечи – мирно, достоїнствено, чесно. Виберанкови процес ше дотика шицких и прето його обєктивне медийне провадзенє тиж явни интерес. Резултати одредза политични курс дружтва – яка ше будзе водзиц економска, социялна, аґрарна, културна, и шицка инша политика у наступних рокох. Чи будзе пременки, чи континуитет. У контексту людзох и їх каждодньового живота, то може значиц же чи будзе кредити же би ше ожило валали, яки буду субвенциї же би польопривреда влапела крочай з ґлобалнима трендами, чи гражданє достаню явну управу хтора им будзе на вислуги, лєбо им и надалєй омбудсман будзе єдини союзнїк у моцованю з бирократию. Шицко то практични аспекти политики хтори треба же би нас интересовали. З другого боку, маме политикантство по хторим єдни за шицко виновати, а други нїч нє зробели, дзе виберанки постаниє лєбо конєц швета, питанє живота и шмерци. То можебуц важне политичней касти, алє чежко найсц арґумент же чом би и нас интересовало.
* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/7, 21000 Нови Сад * Редакция: заменїк одвичательного редактора Иван Сабадош – редакторе/ки – Дюра Винаї, Мирон Горняк-Кухар, Михайло Зазуляк, Александар Паланчанин, Олена Планчак-Сакач, Славица Фейса; новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Сенка Надь, Сандра Барань, Ана Маркович, Танита Ходак * Язична редакторка – Блажена Хома-Цветкович * Лекторка – Ясмина Дюранїн * Технїчна редакторка – Люпка Цвеїч; компютерски обробок – Вероника Вуячич, Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Пет роварадин * E-mail: ruske.redakcija@gmail.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 300 *
Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor dr BORIS VAR]A
11. МАРЕЦ 2016.
РУСКЕ СЛОВО 3
ТИЖНЬОВНЇК ЗАКОНЧЕНИ ДРУГИ КРУГ АКЦИЇ ПОКРАЇНСКЕЙ ВЛА ДИ
ВАЛАЛСКА ПОПУЛАЦИЯ У ВОЙВОДИНИ БУДЗЕ ЗВЕКШАНА ЗА 74 НОВИ ФАМЕЛИЇ Пишу: Ана МАРКОВИЧ Танита ХОДАК
Початком фебруара закончени нови циклус єдней з найатрактивнєйших програмох Покраїнскей влади – Конкурс за додзельованє безповратних средствох младим малженским паром за купованє хижох на валалє КУПЕЛИ ОБИСЦЕ, ДОСТАЛИ ЧУВАРА Подписованє контрактох у Новим Садзе 4. фебруара провадзела ище єдна велька акция. Фамелиї хтори сцели, мали нагоду достац и пса зоз вербаского дочасного змесценя за псох Явней аґенциї за зоогиґиєну и польопривреду. З тей нагоди пристановени 15 пси з вербаского ЯЗИП-у, хтори придати новим власнїком, младим паром хтори достали средства за купованє хижи на валалє. Так, їх нови обисца буду чувац пси з вербаского азилу, а з доставаньом нових любимцох - тота красна приповедка символично уподполнєта.
4 РУСКЕ СЛОВО
П
онеже перши таки Конкурс указал вельке интересованє младих парох з Войводини за таку файту потримовки, у тим, другим по шоре обезпечени буджет бул векши як влонї. У маю 2015. року, односно у першим Конкурсу, були наменєни 40 милиони динари, свой дом на валалє здобула 41 фамелия, а образовни установи у Войводини, односно оводи и валалски школи постали богатши за коло 100 нови дзеци. Успих предходного Конкурса на хтори апликовали вецей як 270 войводянски фамелиї надрилєл обовязку же би ше исти повторело, и же би постал порядна активносц Покраїнскей влади. Попри тим, вельке интересованє явносци и медийох тиж допринєсли афирмованю основних цильох Kонкурса, та за тоту намену у другей половки 2015. року обезпечени додатни средства, односно вкупно 68 милиони динари. Спомедзи 350 младих малженских и нєповинчаних парох кельо конкуровали 2015. року, 74 достали средства за купованє хижох на валалє, а 4. фебруара им уручени и контракти. Циль конкурса же би млади пари достали свой власни дом, та подмладзованє валалох и приход младих фаховцох до валалских штредкох. З нагоди уручованя контрактох, Покраїнски сектретар за привреду, обезпечованє роботи и ровноправносц полох Мирослав Васин визначел же и у тим кругу було вельке интере-
сованє за програму, а тераз свой дом на валалє достаню и 150-еро дзеци. – Прешлираз було коло 80-еро дзеци. Значи, ми подмладзуєме валали. Резултати того конкурса указую же го треба предлужиц и то з ище векшим интензитетом. Наздавам ше же и идуца Покраїнска влада препозна значносц того проєкта и предлужи го запровадзовац – гварел Васин. После подписованя конктрактох, хтори добитнїком средствох придал предсидатель Покраїнскей влади Боян Пайтич, уплацени пенєжи тим котри их предаваю, а млади пари поставаю условни власнїки обисцох, з тим же вони дзешец роки буду под гипотеку. Кед и о дзешец роки хаснователє буду жиц на валалє, Покраїнска влада знєє гипотеку и теди вони постаню єдини власнїки маєтку. – Без розвитого и богатого валалу у хторим млади людзе буду роснуц, робиц и зарабяц, нєт будучносци, нє лєм у Войводини, алє и у цалей жеми – визначел з тей нагоди предсидатель Покраїнскей влади Боян Пайтич. ПРЕЦИЗНИ УСЛОВИЯ КОНКУРСА Конкурс ше запровадзує прейґ Заводу за ровноправносц полох, а ма два наменки – преход парох зоз городох на валал, або их оставанє на валалє. Учашнїки Конкурса 11. МАРЕЦ 2016.
ТИЖНЬОВНЇК могли апликовац лєм зоз єдну прияву, а сума додзелєних средствох нє може буц векша як милион динари. Цилї конкурса унапрямени на порушованє розвою руралних штредкох, оживйованє и подмладзованє войводянских валалох през приход дзецох и звекшанє наталитету, иницированє процесу злєпшованя демоґрафскей структури у руралних штредкох, алє и звекшанє числа женох власнїцох нєрухомосци. Право участвовац мали малженски пари чия заєднїца тирва найменєй рок и нєвинчани пари з тирвацшу заєднїцу, а дефиновани и условия же би учашнїки Конкурсу мушели буц народзени после 1. януара 1975. року, далєй найменєй пейц роки мали нєпреривне пребувалїще на териториї АПВ, од скорей нє маю рухомосц у власносци на свойо мено, нє у родзе су по креви зоз предавачом нєрухомосци, єден зоз супружнїкох муши буц заняти, а тарґовищна цена предметней нєрухомосци, односно обисца на валалє, може максимално виношиц 1,5 милион динари. Попри прияви, учашнїки мали обовязку придац обовязну документацию, та медзи иншим пополнєту прияву на Конкурс, фотокопиї особней карточки, дипломи о здобутим образованю, потвердзенє о пребувалїщу, державянству, доказ о малженскей заєднїци, вивод зоз Служби за катастер о нєрухомосци хтору учашнїки предкладаю за купованє, даєдни документи з ПИО фонду, з Порцийней управи и друге. Приявйованє на Конкурс тирвало од юлия по 10. септембер 2015. року, а резултати на сайту АП Войводини обявени у штредком януара того року. И КЕРЕСТУР ИНТЕРЕСАНТНИ На Конкурсу участвовали и Владимир и Бояна Чирич зоз Вербасу, хтори одлучели жиц у Руским Керестуре. – Конкурс зме видзели у новинох, а понеже моя шестра одата у Керестуре, кед зме ишли до нєй – попачело нам ше место, та зме одлучели там глєдац хижу. Тиж, так одвитує ми и пре роботу, понеже робим у Кули – гвари Владимир, хтори роби як ґеометер у єдней приватней фирми у Кули. Кажде мушел конкуровац з одредзену хижу, а Чиричово опатрени коло 20 хижи. – Хижа муши буц у добрим стану, функционална, односно нє може буц руїна анї барз драга хижа – бо таки нє преходза на конкурсу. Окрем того, хижа муши мац и жем коло обисца, заграду, нус просториї, а єй вредносц нє шме пре-
Чиричово ушорюю свой нови дом
11. МАРЕЦ 2016.
йсц 1,5 милион динари – приповедаю Чиричово хтори после подписованя контракту о преношеню пенєжу з Покраїни на нїх окончели и другу потребну процедуру. З контрактом пошли до нотара подписац купопредайни контракт, потим го придали до Катастру одкаль сцигло потвердзенє же предмет придати, а вец пенєж преруцени им, и на концу предавачу. Так же хижа тераз уж и укнїжена на їх мено. – Цо ше дотика власносци, мушело писац „терхи нєт”, односно ситуация коло власносци мушела буц чиста. А боди зме зберали на стаж, на фахову приготовку, число членох ґаздовства, дзецох и друге. Циль акциї праве же би ше високо образованє жительство з дзецми преселєло на валал – толкує Владимир хтори ма закончену висшу ґеодетску школу. Спрам условийох конкурса, маю часу три мешаци же би ше уселєли и преруцели особни карточки на тоту, нову адресу. – Пачи нам ше же мирне место, велї людзе робя у польопривреди, валал активни, ма школу, Ґимназию, оводу. Людзе добри и вредни. А нам добре рушело, достали зме дзивче Надю, Владимир пременєл роботу, бо зме пред тим були у Ириґу дзе зме були подквартельоше. Тераз зме и хижу достали, так же нам ше шицко крашнє зложело. Лєдво чекаме уселїц ше, а и то будзе швидко – задовольна Бояна. ДАЄДНИ ШЕ МУШЕЛИ ОДДУМАЦ Никола и Мирела Перенчевичово зоз Коцура тиж конкуровали за купованє хижи на валалє, и пенєж им одобрени. Медзитим, як толкую, условия ше у медзичаше пременєли и вони од тих пенєжох на концу одустали. – Кед зме першираз конкуровали, жили зме у иншаких условийох. И я и моя супруга мали роботу у Вербаше, и шицко нас вязало за Коцур. Тот конкурс нам ше видзел як красне ришенє за купованє власней хижи. Першираз зме нє прешли на конкурсу, алє други раз нам ше поспишело, медзитим моя супруга вецей нє роби, а я робим у Суботици, та нам ше условия пременєли. Познєйше зме уж почали роздумовац и о преселєню до Суботици, а у контрактох хтори зме мали подписац за одобрени пенєж стої же ми у тей хижи на валалє мушиме пребувац шлїдуюци дзешец роки. У процивним, хижу нам держава ма право вжац, цо нє було наглашене у Конкурсу. То була и причина же зме одустали. Ми наисце нє знаме же дзе закончиме нарок, а нє о дзешец роки, праве пре роботу, и нє могли зме ґарантовац же будземе жиц у Коцуре – прешвечено толкує Никола. Никола и Мирела гваря же вони обачую нєлоґичносци у Конкурсу. Як толкую, єдно з условийох хторе ношело одредзене число бодох була цо висша квалификация роботи. Перенчевичово думаю же то дакус контрадикторне, з оглядом же висококвалификовани особи скорей можу найсц роботу у городзе, за розлику од особох з нїзшу квалификацию хтори ше поведзме занїмаю зоз польопривреду, та им баржей одвитує жиц у валалє. Никола и Мирела прешвечени же праве таким людзом требало дац векшу шансу, и помогнуц им на тот способ. На концу, число фамелийох хторе на двох дотерашнїх конкурсох апликовало за хижу на валалє гутори же ше млади, заш лєм, жадаю врациц з городу на валал и остац жиц на валалє. А най би з рока на рок росла и сума обезпеченого пенєжу за тоту афирмативну длугорочну акцию хтора кельо-тельо допринєше ревитализациї войводянских валалох.■
РУСКЕ СЛОВО
5
ТИЖНЬОВНЇК З НАГОДИ 8. МАРЦА: НА ДА МАЛАЦКО, СТАТКАРКА ЗОЗ РУСКОГО КЕРЕСТУРА
ЗА ТАКУ РОБОТУ ТРЕБА БУЦ И ФИЗИЧНО И ПСИХИЧНО ПОРИХТАНИ
Пишe: Сенка НА ДЬ
Коло 8. марца, Медзинародного дня женох, пробуєме найсц приклади женох хтори у дзепоєдних, нїби хлопских, роботох, указали же су ровноправни и успишни. Нада Малацко зоз Руского Керестура уж длужей як 30 роки активна статкарка. Зоз дзивку тераз обрабя коло 20 гольти жеми и трима вєдно 27 гарла статку
О
дросла сом у фамелиї у хторей ше тримало статку и научела сом робиц. За роботу зоз статком и на полю треба буц физично и психично порихтани, а мнє то нє чежко прето же то любим. Понеже сом жена, родичи ми нє давали чежки роботи, а аж кед сом ше одала до Керестура почала сом и озбильнєйше кончиц коло статку. Супруг мал ґаздовство, а понеже зме були сами двойо, мушели зме шицко робиц вєдно – наприклад вон руцал бали, а я складала... Мали зме крави и буяци, ходзели по вашарох и пияцох и услужно робели жем. Кед вон умар, я шицко тото превжала на себе – бешедує Нада. Вона жиє зоз дзивку Марияну и єй трома малима дзецми и шицки обставаю зоз статкарства. Гваря же треба вельо труду, укладаня и искуства же би ше дахто занїмал зоз таку роботу, алє треба ю и любиц. ОСТОРОЖНО ШТУДИРА О КАЖДИМ УКЛАДАНЮ Малацково маю реґистроване польопривредне ґаздовство, хторе нєпреривно розвиваю. Зоз дакедишнїх пейцох гольтох,
6 РУСКЕ СЛОВО
звекшали го на 12 гольти, а ище седем беру под аренду, дзе шею бетелїну, овес, жито и кукурицу. – Род углавним остава нам, за карменє статку, предаваме лєм жито. Влонї зме мали и гольт паприґи, та так випадло же крави финансовали паприґу, а вец зме зоз паприґи укладали до статку. Треба лєм провадзиц и ускладзовац цо дзе мож шац, зоз чим пирскац. Нє информуєм ше нїґдзе, сама сом научела и знам зоз искуства. Дзивка и я углавним, шицко сами робиме, цо и найволїме, алє з часу на час анґажуєме дакого же би нам помог. Робиме хлопски роботи, медзитим, мнє тераз уж чежко складац бали, та зме анґажовали хлапца котри нам помага руцац гной, а дзивка Марияна вец вожи и машински розруцує гной – гвари Нада. Як росло ґаздовство, так ше набавяло машини и механїзацию хтори нєобходни за роботу. За кажде укладанє треба добре викалкуловац же би ше воно виплацело, а цо менєй задлужовало. – Сцели зме купиц машину зоз хтору ше утоваря до прикочу, мед зитим, за таке укладанє треба мац вецей статку. Могли бизме ю купиц кед бизме предали 11. МАРЕЦ 2016.
ТИЖНЬОВНЇК три-штири буяци, алє вец уж приходза трошки и за набавку нашеня, та знова нє останє досц пенєжу за утоварйовач хтори кошта од 2 800 по 3 200 евра. Кед набавям нашенє, вештак, гербициди, вец берем кредит, та ми по 15. юлий камата 2 одсто и патрим же бим потамаль виплацела. И вше калкулуєм же бим начас шицко вимирела, же би камата нє росла. Иншак, я ше барз боїм од кредиту, научела сом тарґовац зоз готовим пенєжом и, практично, шицко цо мам у обисцу купене з живим пенєжом – толкує Малацкова. КАЖДИ РОК НОВИ БРИҐИ У своїх хлївох Малацково жени маю вєдно 27 гарла – крави, целята, буяци и яловки з хторих тераз дньово маю коло 140 литри млєка, а 120 предаваю до млєкари. Терашня цена млєка виноши 26 динари, цо досц мало, а же би ше робота и укладаня виплацели цена би требала буц голєм од 33 по 35 динари, рахує Нада. – Кажди рок приноши нови бриґи: пред двома роками нас нє виплацели, прешлого року три-штири днї нє брали млєко, та зме ше знаходзели як зме знали, правели зме сир, давали людзом и подобне. Теди зме мали коло 170 литри на дзень, а за тоти даскельо днї ше назберало аж коло 700 литри млєка – бешедує Малацкова и додава же того року актуалне предписанє о гранїчним чишлє соматских клїтинкох у млєку, цо напевно будзе уплївовац на цену и квалитет млєка, та оможлїви векши простор за условйованє продуковательох. Иншак, звекшанє числа соматских клїтинкох пошлїдок запалєня вимня при кравох, а за продуковательох млєка то значи зменшанє продукциї млєка, слабши гиґиєнски квалитет млєка и трошки лїченя кра-
11. МАРЕЦ 2016.
вох. Основну цену млєка одкупйоваче рахую на основи проценту масцох и протеїнох у нїм. Тоту вредносц множа зоз фактором корекциї вредносци за млєко стандардного квалитету, а тото число завиши од числа соматских клїтинкох и числа микроорґанизмох и єдним милилитру млєка. ОБИДВА БОКИ СУБВЕНЦИОНОВАНЯ Власнїки реґистрованих польопривредних ґаздовствох кажди рок можу конкуровац за субвенциї за рижни намени, а искуства рижни. Нада 2014. року достала субвенциї на буяци и после того вецей нє мала мотивацию конкуровац. – Зоз доставаньом средствох зме були условени кому маме предац же бизме достали рефундованє, а бул и одредзени термин кеди ше то муши зробиц. Конкретно, мали зме предац буяци од мая по юний, а праве у тим чаше найтуньши статок, та єст простору за условйованє з боку одкупйовачох. Ґу тому, буяци ище нє були достаточно чежки за добру цену. Буяка найлєпше предац кед прейдзе 18 мешаци – кед ма вецей як 600 кили, вец мож добре заробиц, а кед килажа менша, вец нєт рахунку. Пре неґативни искуства сом нє конкуровала анї прешлого, та анї того року – гвари Нада. Медзитим, влонї придала документацию за субвенциї за польопривредну продукцию. Як твердзели зоз Министерства польопривреди, заостати субвенциї за 2015. рок мали буц виплацени того року у трох ратох – януару, фебруару и марцу. Дзепоєдни уж цалком виплацени, а єст и гевтих котри нє достали пенєж гоч термин виплацованя уж при концу. Нада, затераз достала лєм рефундованє за нафту, а остаток ище чека. Вона лєм єдна з продуковательох котра нєзадовольна зоз новима уредбами, хтори год ни за грожиц продук цию и одбиц люд зох од конкурованя. У одношеню на прешли, за рошлїнску продукцию польопривреднїки тераз буду до ставац за аж осем тисячи динари менши субвенциї. Ме сто потерашнїх 12 000 динари за гектар, субвенция того року буд зе лєм штири тисячи динари – 2 000 по гектаре основни стимул за рошлїнску продукцию, а 2 000 динари по гектаре реґрес за штучни гної. И менєй искусни польопривредни продукователє, а окреме тоти цо як Нада Малацко, вельо паметаю и шицко вид зели, од тих предписаньох нє обчекую вельо.■
МОГЛО ЗҐАЗДОВАЦ НА ВАШАРОХ – Предаваме буяци и яловки, нє можем повесц же ше виплаци, алє дацо ше муши робиц. Дзеведзешатих рокох була иншака ситуация. Теди зме буяци предавали три раз до рока. Пошли зме на вашар и купели 400-килово, кармели их даскельо мешаци и потим их предали. Ґу тому, вше зме патрели купиц и даєдну машину и так укладали до ґаздовства. Медзитим, тераз часи иншаки и я ше длуго нє могла помириц же вецей нє мож так. Тераз на вашари ходзим лєм кед ми треба купиц даяки часци за механїзацию, а зоз статком уж нє мож тарґовац на пияцох и вашарох так як скорей – здогадує ше Нада Малацкова.
РУСКЕ СЛОВО
7
ТИЖНЬОВНЇК ЗАМЕНЇЦА ПОКРАЇНСКОГО
ПОЛИТИКА У ДЕРЖАВОХ ГОРНЇЦИ:
ИСЦ ВОЧИ ҐУ
ПАРЛАМЕНТАРНИ ВИБЕРАНКИ У СЛОВАЦКЕЙ
ДРАГО ПЛАЦЕНА ПОБИДА
На парламентарних виберанкох у Словацкей, хтори отримани у нєзвичайним, соботовим термину 5. марца, найвецей гласи и мандати достала лїстина лївого центру „СМЕР – социялна демократия” актуалРоберт Фицo ного премиєра Роберта Фица, алє за розлику од прешлих виберанкох 2012. року, нє годзен сам формовац Владу. По терашнїх резултатох, Фицо достал 28,3 одсто гласи и 49 мандати у словацким парламенту хтори ма 150 посланїкох, а у прешлим зволаню мал 83 мандати и водзел єднопартийну владу помоцнєну з нєстранковима министрами. Наймоцнєйши упечаток виберанкох же до Народней скупштини першираз вошла ултранационалистична „Народна странка – наша Словацка” Марияна Котлеби, хтора дотала вецей як осем одсто гласи и 14 мандати. То партия хтора през роки вецей раз меняла мено пре судску забрану єй екстремистичних становискох. З єдного боку, отворено є дискриминаторна ґу ромскей популациї и заклада ше за ревизию улоги Словацкей у Другей шветовей войни, а з другого, активно ше бори процив членства у ЕУ, НАТО и заєднїцкей европскей валути, як и процив миґрантскей политики. Праве прето, аналитичаре оценюю же екстремни праваше капитализовали реторику и атмосферу антимиґрантскей гистериї, хтору потенцирал праве премиєр Фицо, место же би ше фокусовал на економски и звонкаполитични резултати хтори витрворела його администрация. Дотерашнї словацки министер вонкашнїх дїлох Мирослав Лайчак виявел же уход неофашистох до словацкого Парламенту пременї перцепцию тей держави у очох Европи. З оглядом же Роберт Фицо достал найвецей гласи на виберанкох, предсидатель републики Андрей Киска зверел му мандат за формованє новей Влади Словацкей. Поствиберанково опциї компликує факт же од 23 виберанкових лїстинох, социялдемократи Роберта Фица на виберанкох практично єдина лїстина лїво од политичного центру хтора прешла цензус. Пошлїдок же Роберт Фицо тераз чежко пренайдзе партнера, односно двох, за формованє новей словацкей влади. Окрем Котлеби и мадярскей лїстини Мост, од 10 по 20 мандати достали ище пейц странки и коалициї правого спектру, од популистох и националистох, по конзервативцох и центер. Евентуална обєдинєна „права коалиция” би тиж нє ґарантовала стабилносц, бо би ю єден партнер могол звалїц. Подєднак мало вироятна и лїво-права „влада националного єдинства”. Углавним, за неофашистох нєт места анї у єдней комбинациї. И. С.
8 РУСКЕ СЛОВО
Заменїца покраїнского защитнїка гражданох – омбудсмана, Ева Вукашинович, прешлого тижня нащивела Коцур, же би ше упознала зоз станом людских и меншинских правох у тим валалє
З
тей нагоди орґанизовани приєм гражданох у просторийох Месней заєднїци, на хторим Коцурци, у бешеди зоз Вукашиновичову, могли поднєсц зауваги на гнобенє людских и меншинских правох, лєбо поглєдац правни совит за ришованє даякого проблема. Медзитим, ґу Вукашиновичовей на бешеду пришли лєм тройо людзе з валалу. Понеже шицки знаме яки стан у держави, и же кажде ма даяки проблем и часто ше зна случиц же му даяке право потупене, чежко вериц же лєм тройо мали з чим присц ґу омбудсманови. НЄАЖУРНОСЦ ИНСТИТУЦИЙОХ НАЙВЕКША БРИҐА Институция Покраїнского защитнїка гражданох – омбудсмана, хтора почала робиц ище 2004. року, а шедзиско єй у Новим Садзе, наисце присутна у явносци и добре представена на интернету – ма свой веб-сайт, свой бок на дружтвеней мрежи Фейсбук, орґанизує и соорґанизатор є вецей проєктох хтори ше дотикаю людских правох, а досц часто ше зявює и у медийох. Зауваги на потупйованє людских правох им мож послац на вецей способи – прейґ онлайн прияви, на мейл, на телефон, лєбо писмено, або особнє у їх просторийох. Заш лєм, ище вше мали процент людзох зна же яка то институция и же вона иснує. Поведзме же би о тим вецей могли знац млади хтори мож повесц уж нєпреривно на интернету, и провадза медиї. Медзитим, таки информациї до старших людзох хтори жию на валалє нє так лєгко доходза. Праве прето, кед би омбудсман нє орґанизовал нащиви локалним штредком, мало би ше людзох усудзело пойсц и подуркац им на дзвери, голєм 11. МАРЕЦ 2016.
ТИЖНЬОВНЇК ОМБУДСМАНА У КОЦУРЕ
STANOVISKA
ПРОБЛЕМОМ зоз Коцура. Гоч була задовольна з нащиву у Коцуре, заменїк омбудсмана Ева Вукашинович ше склада з тим становиском. – Наша институция иснує уж досц длуго, алє людзе ище вше нє цалком упознати же нач вона служи, а нє знаю анї же ше нам можу явиц усмено, лєбо писмено. Прето нам нащиви локалним заєднїцом у порядним опису роботи. У тих нащивох людзе свойо проблеми можу винєсц особнє, и такой з першей руки буц унапрямени ґу їх ришованю – гварела Вукашиновичова. После бешеди з валалчанами, заменїца омбудсмана потолковала же Коцурцох найбаржей трапи нєажурносц роботи державних орґанох, и длуготирваюци поступки при витворйованю своїх правох, окреме же векшина гражданох нє фахова за обласц права, та вец чежко доходза до позитивних ришеньох. Медзитим, наглашує Вукашиновичова, тот проблем ше нє стрета лєм у Коцуре, алє и у других местох. Понеже єй задлуженя и компетенциї у обласци меншинских правох, Ева Вукашинович поряднє нащивює мишани штредки и места дзе жиє значне число припаднїкох меншинских националних заєднїцох. Ева Вукашинович по законченю приєма у Месней заєднїци нащивела и коцурску Основну школу „Братство єдинство”, дзе зоз директорку Славицу Байор бешедовала о проблемох у образованю на сербским и на руским як меншинским язику. ЛЮДЗЕ НЄ МАЮ ДОВИРИЯ О тим же валал нащивює покраїнски омбудсман, валалчанє ше могли информовац прейґ оглашкох хтори були виложени на вецей местох у валалє, алє, понеже ґу омбудсманови пришло барз мале число, мож заключиц тото цо потвердзела и наша анкета – людзе нє знаю же хто то и цо роби покраїнски омбудсман, а ище менєй же му ше мож випоносовац. Векшина випитаних валалчанох – особи шицких возростох – углавним чули тото слово, медзитим мало
хто од анкетованих знал же цо воно значи, а було и таких цо нїґда нє чули за Покраїнского омбусмана. Велї предпоставели же вон ма вязи зоз политику, и такой нє сцели бешедовац зоз твердзеньом же их политика нє интересує, а други, заш, були прешвечени же то ма вязи зоз културу. Гевтот менши процент людзох хтори знали за защитнїка гражданох, лєбо дознали од нас, заш толковали же и кед би мали даяки проблем, нє пришли би ше поносовац и питац помоц, бо, як гваря, нє маю довирия же им наисце дахто поможе, а ище и задармо.■ Танита Ходак 11. МАРЕЦ 2016.
Пише: Мирослав ЗА ДРЕПКО, новинар
АРҐУМЕНТИ ЗА И ПРОЦИВ За 24. април заказани парламентарни и локални виберанки, а пошвидко буду розписани и покраїнски у Войводини. Порихтайце ше, бо вас шлїдуюци мешац и кусур днї буду засиповац зоз ултимативнима порученями же „нє гласайце за нїх, бо нас врацаю до прешлосци”, анї за тих бо, „видзели сце же яка то власц”, а гевти „нє шму победзиц, бо...!” и так далєй. Политичаре ше буду намагац же би нам розтолковали же, у ствари, праве тоти виберанки ключни, же будучносц держави праве од тих виберанкох завиши и же нє шму победзиц гевти други бо то будзе горше як кед би бул конєц швета. А у сущносци, як Серби гваря, „тресла се гора, родио се миш”. Приду нови, лєбо останю исти, лєбо ше дакус попремесцаю, и идземе далєй. То нє значи же нє треба висц на виберанки лєбо гласац за гоч кого, алє ґенерално, живот ше предлужи як и потераз. И вец ше поставя питанє: прецо вообще виходзиме на виберанки? Цо ше дотика покраїнских и локалних, вони вшелїяк мушели буц отримани того року, понеже векшини локалних скупштинох и войводянскому парламенту виходзи законски мандат. Медзитим, републични виберанки тераз вообще нє мушели буц розписани, понеже Влада Сербиї нєшка лєм у штред мандату, та мала ище два роки же би закончела роботу хтору розпочала. Предсидатель Влади твердзи же му треба полни мандат же би були закончени реформи и ту єст лоґики. Ґенерално, кажда власц хтора жада вжац нови мандат, намага ше же би у першей половки мандату реализовала, за гевтих хтори их вибрали, чежки одлуки и пременки, а у другей, гевти хтори гражданом буду по дзеки. Кед ше ма на розуме же цо нас, у смислу реформох, ище лєм обчекує, тота Влада анї нє мала бог зна яки адути хтори би у другим полчасу чечуцого мандату могло понукнуц гражданом: чекаю нас одкази у явним секторе, реструктурованє явних подприємствох, дзе вироятно тиж так будзе одпущованя, мало-мало ше бешедує о найтуньшей струї у реґиону, фискални совит у каждей анализи опомина же треба ище баржей шпоровац... А з другого боку, там дзе би уж мало буц даяки плоди дотерашнїх реформох – досц поценко. Людзе нє чувствую же им лєпше лєбо лєгчейше, а вецей нєт инстант ришеня хторе би то пременєли. Нє треба буц математични ґений и заключиц же цо у такей ситуациї политично наймудрейши вибор. Трошок? Гей. Прерва у реформох? Гей. Мушело? Нє. Така пракса узвичаєна и у других европских жемох? Нє. Будземе мац даякого хасну зоз тих виберанкох?...
РУСКЕ СЛОВО
9
НАШО МЕСТА ОТРИМАНА СХАДЗКА СКУПШТИНИ ОПШТИНИ ВЕРБАС
ФОРМОВАНИ ДВА НОВИ ОДБОРНЇЦКИ ҐРУПИ У Скупштини општини Вербас формовани два нови одборнїцки ґрупи, пременки єст и у составе Општинскей ради, а прилапени и ликвидацийни звит Явного подприємства за информованє „Вербас” рочного ликвидаци й но го Преґрупованє у одборнїцких звиту Явного подприємства шорох и формованє двох нових за информованє „Вербас”, ґрупох означели схадзку СкупОдлуку о прилапйованю поштини општини Вербас, отричатного ликвидацийного биманей прешлого штвартку. Нолансу ЯП „Дирекция за виву одборнїцку ґрупу формовабудов”, та Одлуку о анґажоли Партия зєдинєних пензиованю ревизора за екстерну нерох Сербиї, Союз войводянревизию закончуюцого раских Мадярох и нєзависни одхунку општинского буджета борнїк, а творя ю Иванка Даза 2015. рок, Одлуку о оконкич, Антон Ґуляш, Стеван СаПрилапени двацец два точки дньового шора чованю комуналних диялно мочета и Милан Бєлица. Другу формовали Єдинствена Сербия и нєзависни одборнїк, а сцох, як и Одлуку о максималним чишлє занятих на нєєй члени Дамир Иванич, Даниєла Де сница и Радмила одредзени час у явним секторе општини Вербас за 2015. рок. Мусич. Окрем того, на предкладанє Комисиї за кадровски, Попри тим, пришло до пременки и у со ставе Општинскей ради, бо зоз длужно сци розришена членїца административни питаня и роботни одношеня, о.д. диРади Ливиа Боґанч Андрияшевич (задлужена за польо- ректорови ЯКП „Стандард” Драґанови Михайловичови привреду) зоз Союзу войводянских Мадярох, а нови зверени нови ше стомешачни мандат на тей функциї, член Ради по стал Данило Мараш, з Партиї зєдинєних тиж як окончовательови длужно сци, а ме сто членїци Школского одбору ОШ „Бранко Радичевич” зоз Равнопензионерох Сербиї. Одборнїки прилапели одлуки по давацец двох точкох го Села Данки Василєвич, на тото ме сто вибрани БраА. Маркович дньового шора, медзи нїма и Одлуку о прилапйованю нислав Станишлєвич.
НЄЩЕСЦЕ НА СПОРТСКИМ ТЕРЕНУ У ДЮРДЬОВЕ
ДЗЕНЬ ЖАЛОСЦИ ЗА УРОША
На импровизованим спортским терену у Дюрдьове, у населєню Телеп, прешлого тижня траґично страдал шейсцрочни Урош Планчак На импровизованим терену на концу валала, Урош Планчак ше бавел, як и велї дзеци з цалого валалу у остатнїх даскельо деценийох, од кеди єст населєнє Телеп и терен за фодбал, и за други спорти. Шейсцрочни Урош Планчак ше лабдал зоз пайташом, алє того дня нє мал щесца – на ньго спадла фодбалска капура, ґол, и покалїчела го чежко. Гоч швидко сцигла перша помоц и преруцели го до Дзецинского шпиталю у Новим Садзе, помоци му нє було и умар од пошлїдкох калїченя глави. Пре тоту траґичну подїю, всоботу 5. марца, у Општини Жабель бул
10 РУСКЕ СЛОВО
ОСИҐУРАЦ ТЕРЕНИ Предсидатель Спортского союзу Општини Жабель Витомир Лисица поволал гражданох у шицких местох општини же би ше пред тим як поставя даяки справи на терени – перше о тим консултовали з компетентнима. Тиж так, и же у наиходзацим периодзе будзе формована комисия котра будзе контроловац шицки спортски терени на териториї општини, же би преверели чи су сиґурни.
Дзень жалосци. На будинкох явних установох застави Републики Сербиї були спущени на пол копиї, а у образовних установох Дзень жалосци означени и з минуту цихосци на першей школскей годзини, а годзини музичного образованя прилагодзени тому дню. На хованю на котрим було штернац священїкох, Уроша випровадзели го числени гражданє, предсидатель Општини Жабель и представителє МЗ Дюрдьов. С. Барань 11. МАРЕЦ 2016.
НАШО МЕСТА РОЗПОДЗЕЛЄНИ ДОТАЦИЇ З ОПШТИНСКОГО БУДЖЕТА У ШИДЗЕ
ЗНАЧНА ПОМОЦ НАШИМ ДРУЖТВОМ Општина Шид по конкурсох з буджета за порядну роботу КПД „Дюра Киш” зоз Шиду опредзелєла 300 000 динари, КПД „Иван Котляревски” з Бикичу 250 000 динари, а КПД „Драґутин Драґен Колєсар” з Бачинцох по тей основи достанє 120 000 динари Општина Шид и того року по конкурсох з буджета додзелєла значни финансийни средства за обласци култури, спорта, явного информованя, а будзе софинансовац и проєкти Националних совитох националних меншинох чий язик у урядовим хаснованю на подручу општини. Кед слово о финасованю култури, за порядну роботу КПД „Дюра Киш” зоз Шиду опредзелєне 300 000 динари, КПД „Иван Котляревски” з Бикичу 250 000 динари, а КПД „Драґутин Драґен Колєсар” з Бачинцох достанє 120 000 динари. Рускей матки опредзелєни 100 000 динари. Найвецей средства достало словацке КУД „Єднота” зоз Шиду, 500 000 динари, КУД „Бранко Радичевич” зоз Ердевику 397 000, а КУД „Филип Вишнїч” з Вишнїчева 300 000 динари. За културу опредзелєно и вкупно 400 000 динари за видавательну дїялносц. Кед у питаню спорт, з буджета видвоєне 20,4 милиони динари за порядни активносци. ОФК „Бикич” достанє 216 000 динари, а тельо достаню и ФК „Сримец” з Беркасова, ОФК „Бачинци” и ФК „Єднота” зоз Шиду. Найвецей пенєжи достанє ФК „Раднички” зоз Шиду и то 7,6 милиони динари и ище 850 000 динари за трошки транспорту.
11. МАРЕЦ 2016.
Локална самоуправа будзе финансовац и реконструованє спортских будинкох и за тото опредзелєне коло милион динари. Локална самоуправа тиж будзе софинансовац и проєкти з обласци явного информованя значни за општину и за тоти намени по конкурсу опредзелєни дзевец милиони динари. Тиж розписани и конкурс за софинансованє проєктох Националних совитох меншинох чий язик у урядовим хаснованю на подручу општини Шид, а у питаню руски и словацки язик. За тоти намени опредзелєни 800 000 динари, а конкурс тирва по 19. марец. О проєктох будзе одлучовац окремна комисия на чиїм чолє Деян Коїч, помоцнїк предсидателя општини, а члени Морон Джуджар, у мено националней меншини и Блаженка Дєрчан у мено словацкей националней меншини. Кед ше будзе одлучовац о проєктох, як наведзене у конкурсу, будзе ше патриц и на число припаднїкох националней меншини на подручу општини, числу подручних канцеларийох националних совитох, односно здруженьох, кельо тоти меншини маю на тим подручу, як и ступню сполньованя явного интересу. Вл. Дїтко
КОЦУР
ПРИДАВАНЄ ВИМОГОХ Коцурци од початку марца маю можлївосц у про сторийох Ме сней заєднїци поднєсц вимогу за ошлєбодзованє од плаценя партиципациї при дохторских препатрункох.
Партиципацию ше плаци при каждому препатрунку при вибраному дохторови, при купованю лїкох, за лабораторийни анализи и подобне, а гражданє маю можлївосц буц ошлєбодзени од плаценя. Подношенє вимогох за ошлєбодзованє оможлївене у Месней заєднїци же би ше валалчаном олєгчало, и же би прето нє мушели одходзиц до Вербасу. Вимогу може поднєсц кажде, а при подношеню муши придац здравствену кнїжочку, як и потвердзенє о приходох, на основи чого у Републичним фонду за здравствене осиґуранє одлуча чи вимога будзе прилапена, потим як ше превери чи висина приходох преходзи допущени цензус. Як дознаваме од секретарки МЗ Єлени Бесерминї, цензус ше меня на мешачним уровню, а за марец вон воноши 22 264 динари за фамелию, и 28 943 динари за особи хтори жию сами. По подношеню вимоги чека ше ище тидзень же би вимога була ришена. Т. Х.
РУСКЕ СЛОВО 11
НАШО МЕСТА ОСМИ МАРЕЦ – ДЗЕНЬ ЖЕНОХ У НАШИХ МЕСТОХ РУСКИ КЕРЕСТУР
ШВЕТО И ДОМА, И У ВАЛАЛЄ Швето Осми марец означене и у Руским Керестуре, насампредз у образовних установох, у Клубу пензионерох, у Доме за старих, означує го традицийно и Здруженє женох „Байка”, а скоро нєт обисца дзе ше и приватно з тей нагоди нє повинчує женом, мацером и дзивком з пригодним дарунком Осми марец – дзень женох и мацерох, найшветочнєйше преславене у керестурским оддзелєню „Цицибан” ПУ „Бамби”, дзе наймладши своїм мамом пририхтали пригодни програми и дарунки хтори сами вирабяли, та ше за шицко длугши час пририхтовали. У керестурскей Школи „Петро Кузмяк” швето тиж означене на уровню оддзелєньох, та школяре нїзших класох и тоти цо у предлуженим пребуваню, у школским голу виложели пригодни панои, и виробели дарунки своїм мацером. Синдикат установи з нагоди Осмого марца шицким просвитним и другим роботнїцом у Школи подаровал пригодни дарунки.
НАЩИВА ДОМУ ЗА СТАРИХ З нагоди Медзинародного дня женох, Дом за старих и пензионерох у Кули, 8. марца нащивела предсидателька СО Кула Снежана Мркаич зоз сотруднїцами, и хасновательом Дому принєсла и скромни дарунки. Исти дзень вона нащивела и його оддзелєнє у Руским Керестуре, о чим дознаваме од занятих у керестурским оддзелєню, понеже нащива була заварта за медиї.
У Клубу пензионерох 8. марца отримана програма и друженє з нагоди Медзинародного дня женох, на хторей наступел Сашо Палєнкаш. Вон представел коло дзешец композициї, спомедзи хторих векшина авторски, та обробки руских народних писньох. На кахуну го провадзел Златко Русковски, а понеже женом уж познати Палєнкашово твори, на єден завод го и вони попровадзели у виводзеню писнї. После наступу жени предлужели друженє зоз закуску, хтору сами направели. Внєдзелю пред шветом, 6. марца, членїци Клубу отримали и дружтвованє з музику и скромним почасценьом дзе були и традицийни череґи. З нагоди швета, у центре валала даскельо днї було вельо предавачох квеца, прикраски и други дарунки хтори Керестурци, видзи нам ше, надосц куповали за тото швето, а традицийно за 8. марец свой штанд мало и Здруженє женох „Байка” зоз сувенирами и другима виробками своїх членїцох. М. А.
ВЕРБАС
ЛЄМ ЄДНА МАЦ – МАЦ У просторийох КПД „Карпати”, у Вербаше, вовторок була програма з нагоди Дня женох – 8. марца, на котрей члени порихтали пригодну програму. – О тим кельо нам вона значна и яку улогу ма у нашим живоце, гуторя велї писнї и приповедки. На тим швеце, шицкого єст вельо и ружи, и гвизди, и браца и шестра, нинох и бачикох, алє лєм єдна и нєзаменлїва – мац визначели у уводним слове водителє програми Сандра Брил, Деяна Зуркович и Себастиян Бесерменї. У програми участвовали дзеци котри факултативно виучую руски и українски язик у вербаских основних школох, а пририхтали их учительки Славица Мали и Оля Станков. Мацером и другей родзини представела ше и дзецинска фолклорна секция Дружтва, хтору водзи
12 РУСКЕ СЛОВО
Владимир Будински и Славко Микитишин, а корепетитор Любомир Скубан. Окрем того, у програми участвовала и дзивоцка шпивацка ґрупа хтору водзи Славка Тамаш. А. М. 11. МАРЕЦ 2016.
НАШО МЕСТА З НАГОДИ 70-РОЧНЇЦИ КОЦУРСКОГО АКТИВУ ЖЕНОХ
ВИЛОЖЕНА ЧАСЦ ЇХ ТВОРЧОСЦИ Того року коцурски Актив женох слави 70 роки од снованя, а преслава почала зоз виставу ручних роботох, старого облєчива и старих фотоґрафийох Уж роками, з нагоди Дня женох, коцурски Актив женох при КУД „Жатва” представя творчосц даєдней з членїцох. Понеже ше того року означує вельки ювилей, 70 роки од кеди Актив женох основани, на вистави з нагоди Дня женох ше представели шицки жени зоз своїма ручнима роботами, а тиж и зоз старим облєчивом. Ту и фотоґрафиї хтори шведоча о активносцох през тоти роки. Виставу отворела Коцана Колєсар, предсидателька Активу, и медзи иншим наглашела же то лєм єдна мала часц шицкого цо жени творели и робели през телї час. З оглядом же тедишнї Антифашистични фронт женох, лєбо АФЖ як го волали, медзи иншим, и основани же би ше орґанизовано дочекало колонистох хтори ше тиж пред 70 роками приселєли до Коцура, на отвераню вистави дати акцент и тей рочнїци, чия централна преслава будзе отримана у маю. На тоту тему бешедовал и Славко Вулин, у мено КУД „Завичайно врело”, хторе и орґанизатор означованя рочнїци колонизациї. Попри Колєсаровей, Снежана Радошевич и Мелания Майкич представели народне облєКоцана Колєсар, Снежана Радошевич и Мелания Майкич чиво у хторим були пооблєкани, а потим и ручоблєчени у руским, сербским и руским фарбарским облєчиве ни роботи хтори виложени на вистави, а потим Актив женох свою рочнїцу планує означиц през вецей ше публика могла послужиц зоз стародавнима, та и новшима єдлами хтори членїци Активу пририхтали за тоту програми хтори буду орґанизовани през рок, а попри тонагоду, могли и поопатрац виставу. Часц єдлох зоз при- го планує видруковац и моноґрафию хтора будзе предрихтаного етно стола членїци Активу однєсли людзом у ставяц їх активносци у периодзе 70 роки. Т. Ходак коцурским Доме за старих, же би ше и вони почасцели.
БАЛ У БИКИЧУ
ПРИЯТЕЛЬОХ МАЮ ШИРЦОМ ШВЕТА Културно-про свитне дружтво „Иван Котляревски” з Бикичу прешлей соботи у Доме култури по двацец перши раз орґанизовало бал на хтори ше позберали коло 120 госци. Бал у Бикичу познати по добрим вешелю и каждого року проходза госци и зоз околїска. И того року окрем домашнїх Бикичаньох, госци були и зоз Беркасова, Бачинцох, Вашицох, Шиду, Латярку, Петровцох и Сримскей Митровици. По традициї, три дзивки у народним облєчиве госцох привитали зоз хлєбом и солю на уходзе до сали. За добре розположенє 11. МАРЕЦ 2016.
бул задлужени „Микс бенд” зоз Руского Керестура у чиєй музики и шпиванки нащивителє уживали цали вечара и ноци.
Орґанизаторе ше остарали и за богату томболу. Як награди були столїк, комода, табла за гнєценє, канта за шмеце и други продукти. Главна награда була пенєжи и виношела 100 долари у динарскей процив вредно сци. За тоту награду ше остарала малженска пара Зора и Драґо Йованович зоз Америки, хтори як вибеженци єден час жили у Бикичу и нє забули на тот валал и жительох. Дакеди и вони були го сци на балу. Тоту пенєжну награду до стал Дюра Ждиняк зоз Шиду. Вл. Дї.
РУСКЕ СЛОВО 13
ЕКОНОМИЯ РУСКИ КЕРЕСТУР
ФАХОВО ЕКСКУРЗИЇ ЗА ПАПРИҐАРОХ
На Сайме у Беоґрадзе
Едукативни нащиви, преподаваня и контакти зоз уж традицийнима, як и потенциялнима партнерами, помогню нашим продуковательом у промоциї свойого бренда
Здруженє паприґарох Руского Керестура „Капсикум анум” у фебруару и початком марца за своїх членох орґанизовало два едукативни нащиви, а представителє Здруженя участвовали и на єдним преподаваню у Министерстве польопривреди. Так 26. фебруара 35 члени Здруженя паприґарох у Беоґрадзе нащивели Саям „Аґромаркету” зоз Краґуєвца, подприємства з хторим паприґаре сотрудзую уж даскельо роки, а хторе як спонзор потримує и Днї керестурскей паприґи.
Вовторок, 1. марца, 25 члени Здруженя були и у Мужлї, у подприємстве „Царска заграда”, хторе у пластенїкох, склєнярнїкох и на отвореним продукує рижну желєняву, а реґистрованє є и за увоз и вивоз желєняви и овоци. Керестурци сотрудзую и з „Царску заграду”, понеже прешлого року одкупйовала їх паприґу, а порадзене же то будзе и тей сезони. У Мужлї члени Здруженя мали и приєм у Месней заєднїци, як и розгварку з директором „Царскей загради” Дюлом Мадарашом. Исти дзень, 1. марца, на поволанку Здруженю з Министерства польопривреди, член Управного одбору Здруженя паприґарох Радован Беґович у Беоґрадзе присуствовал на представяню вецей проєктох з назву „Науково-виглєдовацки проєкти у обласци польопривреди”. М. З.
ВИРОБОК СТРАТЕҐИЇ РУРАЛНОГО РОЗВОЮ ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ
ПАРТНЕРСТВО ЯВНОГО И ПРИВАТНОГО СЕКТОРА
У рамикох проєкта Локална инициятива за рурални розвой Бачки, концом фебруара у Општини Жабель отримана перша схадзка Роботней ґрупи котра ма за циль виробок Стратеґиї руралного розвою општини и доступносц европским фондом за безповратни средства наменєних Сербиї у приступним периодзе. Як гварела Ивана Паїч з Европского руху Нови Сад, основне предусловиє за хаснованє ЕУ фондох то постоянє стратеґиї и локалней акцийней ґрупи хтора годна конкуровац за средства. Локална акцийна ґрупа представя териториялне партнерство медзи явним, цивилним и приватним сектором, котра од 2017. по 2020. рок годна конкуровац за безповратни коло 17 милиони еври наменєни за реализацию ИПАРД II програми „Водзенє локалней стратеґиї руралного розвою – Лидер”. Члени тей ґрупи зоз Општини и найлєпше знаю потреби у нєй, та на основи того будзе написана Стратеґия руралного розвою по Лидер метотодолоґиї. На схадзки бешедоване о
14 РУСКЕ СЛОВО
Обласци инфраструктури, польопривреди, туризма и социялней привреди медзи приоритетами розвою Општини приоритетох розвою у Општини, а медзи нїма то штири обласци – инфраструктура, польопривреда, туризем и социялна привреда. У Општини Жабель Тим за социялни уключованя и зменшованє худобства водзи Ґрупа за розвой европских интеґрацийох, а ґу Локалней акцийней ґрупи ше можу приключиц и помогнуц поднїмателє, фирми з обласци аґрара, польопривредни ґаздовства, польопривредни задруґи, валалски туристични ґаздовства и туристични субєкти, здруженя гражданох котри маю дотик з руралним розвойом з општини. На схадзки гварене и же барз значне же би у Локалней акцийней ґрупи були єднак заступени явни, цивилни и
приватни сектор, бо вони вєдно буду уплївовац на випатрунок стратеґиї котра би требала буц закончена штредком рока. Проєкт финасую Тим за социялни уключованя и зменшованє худобства Влади Сербиї и Швайцарска аґенция за розвой и сотруднїцтво, а реализує го Европски рух Нови Сад, з цильом формованя локалней акцийней ґрупи и вирабяня локалней стратеґиї руралного розвою. Партнер на проєкту, у хторим участвую ище шейсц општини – Србобран, Титель, Бач, Бачка Паланка, Вербас и Бачки Петровец, то Реґионална розвойна аґенция Бачка. С. Барань
11. МАРЕЦ 2016.
ЕКОНОМИЯ ПАРАСТИ З ОПШТИНИ ВЕРБАС НАЩИВЕЛИ СЛОВЕНИЮ
ЕВРОПСКИ ВИГОДНОСЦИ, АЛЄ И ПРОБЛЕМИ Парасти вербаскей општини у тродньовей нащиви Словениї, од 28. фебруара по 2. марец мали нагоду прешвечиц ше як функционує їх привреда по уходу тей держави до Европскей униї. Одход до Словениї орґанизовало Оддзелєнє за польопривреду Општинскей управи, а у нащиви вецей местом у Словениї були 32 особи, медзи хторима була и делеґация Општини на чолє зоз єй предсидательом др Братиславом Кажичом.
Госци пребували у Раденцох, а през три днї мали орґанизовани нащиви вецей привредним обєктом розличнєй дїялносци, та искуства могло подознавац з вецей привредних облацох як цо то статкарство, винїцарство, польодїлство, туризем и друге. Док польопривреднїки обиходзели словенских привреднїкох и мали числени едукациї, представителє Општини Вербас бешедовали о сотруднїцтве зоз општину Моравски Топлици. Єден з парастох хтори бул у Словениї, Юлин Фейса зоз Вербасу, родом Коцурец, потолковал же пребуванє у тей жеми було досц хасновите за каждого, окреме прето же чули з якима ше искуствами зочую Словенци кед у питаню Европска уния.
– На тей едукациї бешедовали зме зоз вецей фаховцами и польопривреднїками, дзе зме подознавали яки предно сци и проблеми у Европскей униї маю парасти. Люд зе нам дзечнє одвитовали на питаня, та зме до стали информацию же по уходу до Европскей униї, польо при вред нї ки ма ли на году вжац кредити хтори були барз вигодни, порозширйовали ше, а тераз ше заш зочую зоз вельким проблемом, з оглядом на тото же ше кризу вшад зи чувствує, нє виплацело им ше, и нє маю одкаль виплациц тоти кредити. По моїм заключеню, од того цо сом чул, нє понагляц би нам до Европскей униї, бо вона ту глє да лєм ище єд но та рґ о ви ще. Треба буц порихтани на таке и добре обдумац шицко цо ше може случиц – потолковал Фейса. Т. Ходак
НИКОЛА СТОЄЦКИ ЗОЗ ШИДУ ДЛУГОРОЧНИ ОРЕЗОВАЧ ВИНЇЦОХ
ИСКУСТВО ЗА БОГАТШИ РОД Роботи коло орезованя винїцох углавним уж готови, а фрушкогорска часц Сриму позната по винїцох, алє и же людзе у своїх дворох, лєбо заградох маю даскельо чокоти лози. Орезованє лози єдна з перших и важних роботох, та медзи орезовачами лози на шидским подручу, надосц роботи ма Никола Стоєцки зоз Шиду, чий оцец Петро бул квалификовани овоцар. Никола гварел же звичайно орезованє лози почина на святого Трифуна, 14. фебруара, алє то то тераз уж баржей лєм традиция. – Хто ма векши поверхносци под винїцу тоту роботу почина и скорей, окреме кед то дошлєбодзує блага жима, як того року, же би ше роботу закончело на час – наглашел Стоєцки. – Кед ше лоза почина „будзиц”, вец рушаю єй соки хтори чуря на местох дзе орезане. Прето роботу треба покончиц скорей. Лозу ше нє орезує єднак, кед у питаню такволани столни сорти, або сорти за вино. З орезованьом ше вплївує на будуци род – чи будзе звекшани чи зменшани. Зоз скрацованьом ластарох достава ше менши ґиризди по количестве, алє грозно, односно бобки буду квалитетнєйши и обезпечує ше лєпшу ослункованосц ґириздох. Кед ластар ценши, вец орезованє муши буц оштрейше, зоз скрацованьом „коленцох”, же би лоза кондицийно змоцнєла. Кед же би пребарз було роду, вец ше лозу вичерпує, менєй є одпорна и о даскельо роки може достац даяку хороту. 11. МАРЕЦ 2016.
Никола потолковал же ше такволану „чардаклию” орезує на родни „коленца”. Дакеди ше на окремни способ орезовало лозу на колїкох (придкох), же би росла коло колїка. И плантажни винїци ше орезує так же би од прешлорочного орезованя и зохабених „окцох” було роду у чечуцим року, односно при столних сортох ше зохабя длугши ластари. – Длуго роки сом уж у тей роботи, та ме людзе познаю и волаю же бим им орезал винїцу. Хто ма винїцу зна и кеди треба орезовац, та ме так и волаю.Тиж єст и людзох хтори маю дома даскельо чокоти лози, чи же би им правела хладок, лєбо и за єдзенє, та и вони волаю же би лоза була благочасово порихтана за наступну родну сезону – гварел нам на концу Никола Стоєцки. Вл. Дї.
РУСКЕ СЛОВО 15
КУЛТУРА И ПРОСВИТА
СМОТРИ РЕЦИТАТОРОХ МЕСНА У КУЛСКЕЙ ОПШТИНИ
ЗМАГАЛИ ШЕ КОЛО ТРИЦЕЦЕРО ДЗЕЦИ На тогорочней Месней смотри рецитаторох Руского Керестура, хтора стреду, 2. марца отримана у просторийох Дому културу, участвовали 29-еро рецитаторе у трох возростох – 15-еро у младшим, 10-еро у штреднїм и штверо у старшим возросту, а месни смотри у кулскей општини отримани од 1. по 4. марец. У Руским Керестуре перше место у младшим возросту освоєла Ребека Семан, друге Марко Ковачевич, а треце место Иван Планчак. У конкуренциї штреднього возросту перши бул Матей Шепински, други Микола Еделински, а треце место освоєла Валентина Новта. У старшим возросту найлєпша була Тимеа Будински, друге место освоєла Леонтина Штефанко, а треце Мария Малацко. Ютредзень, 3. марца, Месна смотра отримана у Кули, а на нєй у штреднїм возросту по руски рецитовала Дияна Канюґа. Селекторка шицких месних смотрох у кулскей општини була Амалия Ковач з Кули, фахови консултант за руски язик Михайло Зазуляк, а после месних смотрох, селекторка одредзела же ше шицки побиднїки з Месней смотри у Керестуре, як и Канюґова з Кули, пласовали на Општинску смотру, хтора будзе того пиятку, 11. марца у Крущичу. У Руским Керестуре рецитаторох за змаганє у Школи „Петро Кузмяк” пририхтали учительки Нада Колошняї,
Наталия Зазуляк, Мелания Рамач, як и Мая Зазуляк, а у Рецитаторскей секциї Дому култури Ивана Дудаш. На шицких месних смотрох у местох кулскей општини як госци на програми наступели дзеци з оддзелєньох ПУ „Бамби”, а у Керестуре то були Ива Сабо, Хана Семан и Ника Дудаш. Програму у Керестуре з точками на вецей инструментох виполнєли и школяре керестурского Оддзелєня Школи за основне музичне образованє з Кули Геленка Новта, Павле Венчельовски, Деян Гарди, Лора Новакович, Клара Катрина, Мая Сивч, Марина Джуджар, Олеся Папуґа, Иґор Папуґа и Йована Казак. М. Афич
ОПШТИНСКА У ШИДЗЕ
КНЇЖКА МАТИЙОВИ ШЕРЕМЕТОВИ
Прешлей стреди и штвартку у Културно-образовним центре у Шидзе отримана традицийна општинска смотра рецитаторох „Поето народа мойого” на хторей ше змагали школяре у младшим, штреднїм и старшим возросту. На самим початку манифестациї, привитал их Срдян Малешевич, директор КОЦ, и пожадал им успих. Змагательох оценьовал Милан Тубич, драмски уметнїк. Першого дня смотри, представели ше и Руснаци. Божидар Загорянски, школяр седмей класи зоз ОШ „Бранко Радичевич” Оддзелєнє у Бачинцох рецитовал писню Дюри Папгаргая „За нїх мали и сто глави”. Тиж ше змагала и Мина Шеремет, школярка осмей класи ОШ „Бранко Радичевич” и член КПД „Дюра Киш” зоз писню
16 РУСКЕ СЛОВО
„Мацери при кудзелї” Миколи М. Кочиша. Змагал ше и єй брат Матия Шеремет, школяр шестей класи ОШ „Бранко Радичевич” и КПД „Дюра Киш”, хтори рецитовал тиж писню Дюри Папгаргая „Ефикасна терапия”, а його наступ похвалєни та достал кнїжку на дарунок. Зоз Шереметовей фамелиї другого дня, штварток, наступела и младша шестра Уна, школярка першей класи ОШ „Бранко Радичевич” и КПД „Дюра Киш” хтора рецитовала писню Меланиї Павлович „Жимно було”. У младшим возросту ше змагали 83 школяре. Истого дня ше змагали и школяре страшого возросту (штредньошколци) 28 школяре, а Руснаци у тей катеґориї нє мали представнїкох. По урядових резултатох, хтори сообщени после смотри, шидску општину на Зонскей смотри, хтора 12. и 13. марца будзе отримана у Сримскей Митровици, буду представяц седмеро школяре у младшим возросту, и шесцеро у штреднїм, а тиж тельо и у старшим возросту. Школярох за змаганє порихтала наставнїца Златка Сивч Здравич. И того року єй нє було лєгко, бо єй було чежко обезпечиц ище векше число школярох хтори би рецитовали по руски. За кажду похвалу же Руснацох добре представяли Мина, Матия и Уна Шеремет, хторим руски язик нє мацерински, алє ходза на наставу руского язика з елементами националней култури як виборного предмету. Вл. Дї. 11. МАРЕЦ 2016.
КУЛТУРА И ПРОСВИТА У ЖАБЕЛЬСКЕЙ ОПШТИНИ ОТРИМАНЕ ЗМАГАНЄ З МАТЕМАТИКИ
РАХОВАНЄ РОЗВИВА ЛОҐИКУ Початок другого полроча чежки школяром шицких возростох. Попри порядней, додатней настави и секцийох, школяре ше рихтаю и за змаганя хтори тераз актуални. На општинским змаганю у Општини Жабель, котре отримане 27. фебруара у Чуроґу у ОШ „Дюра Якшич” участвовали седемдзешат штверо школяре од трецей по осму класу, зоз шицких штирох основних школох. З Дюрдьова петнацецеро, а з Ґосподїнцох седемнацецеро школяре. Дружтво математичарох основних школох Нови Сад, прешлого тижня
обявело конєчну лїстину школярох котри ше пласовали на Окружне змаганє котре ше ма отримац 19. марца у Новим Садзе. Зоз дюрдьовскей ОШ на окружне ше пласовали ше сцеро школяре, з ґосподїнскей ОШ тройо. Школярох пиятей и седмей класи дюрдьовскей ОШ пририхтовала наставнїца математики Блаженка Тимко Станкович. – Задаток настави математики же би при школярох розвивала самостойносц, систематичносц и преци-
ШТРЕДНЯ ШКОЛА „ПЕТРО КУЗМЯК” У ПРОЄКТУ ВОСПИТАНЄ ДЗЕЦОХ ЗА ЗДРАВЄ
зносц, як и лоґичне, аналитичне, креативне и критичне роздумованє и дїйствованє. То барз значне, бо школяре окрем усвоєного знаня, розвили схопносц за ришованє рижних задаткох, нє лєм з математики, алє и зоз живота. Як наставнїца, педаґоґ и дахто хто ше тиж змагал, свидома сом же змаганя школяром стрес и одвичательносц, прето треба же би мали часу и за друженє, спорт и рекреацию – гварела наставнїца Блаженка Тимко Станкович. С. Барань
У КЕРЕСТУРЕ БУДЗЕ ПРЕМИЄРА ПРЕДСТАВИ „СЕЗОНА ЛОВУ НА ЛОВАРА”
ВАЖНЕ НАУЧИЦ О ЕМОЦИЙНЕЙ ИНТЕЛИҐЕНЦИЇ
– Школяре Штреднєй школи „Петро Кузмяк” з Руского Керестура уключени до проєкту „Воспитанє дзецох за здравє,” Инстутуту за явне здравє Войводини, а у нашей Школи го реализує Завод за явнє здравє Зомбор, и їх психолоґиня Даворка Боснич – виявела иницияторка проєкту у керестурскей школи педаґоґиня Любица Няради. Проєкт ма циль виховйовац дзеци за здрави способ живота як у физичним смислу, так и у менталним, а у керестурскей Школи будзе витворени през найменєй три роботнї. По суґестиї Нярадийовей, шицки буду з акцентом на емоцийне здравє, односно емоцийну интелиґенцию пре адоле сцентски возрост школярох, и праве таки теми им животно важни,
11. МАРЕЦ 2016.
а мало дзе о нїх можу научиц. Роботнї водзени през интерактивну комуникацию психолоґинї Босничовей и школярох, цо им було барз интересантне. Друга роботня отримана 1. марца, на тему Емоционална писменосц, єдна за штредньошколцох, а друга окреме за тих цо биваю у интернату. Перша роботня отримана концом фебруара з насловом „Вибор твой”, а треца будзе 9. марца. Школяре першей класи Основней школи и тоти цо пребуваю у предлуженим пребуваню педаґоґиня Нярадийова уключела до проєкту „Мой рецепт за правилне костиранє”, та роботнї за нїх буду нєодлуга отримани. И тот проєкт витворює Институт за явне здравє Войводини. М. А.
ЦЕНА РАДОСЦИ И ЩЕСЦА На соботу, на 20 годзин, у Велькей сали Дома култури будзе премиєра младежскей представи „Сезона лову на ловара” у режиї и адаптациї Владимира Надя Ачима, а у продукциї Драмского студия „Арт” Дома култури. Автор комедиї Александер Витер. „Кажде хто ше намага отвориц дзвери до цудзого живота ризикує чи за тима дзверми останє занавше. Новинарка, фоторепортерка популарного журналу ше одважела знїщиц швет цудзей тайни, алє чи тота тайна нє знїщи єй швет? Одвит на тото питанє то шлїд комичних, нєсподзивююцих пременкох през хтори прейдзе главна особа же би на концу зрозумела яку цену ма лов на радосц и щесце”, написал автор Витер. У представи ґлумя три млади Керестурки: Адриана Надь, Ребека Планчак и Тамара Будински, а екипа представи у децембру 2015. року предпремиєрно наступела у Новим Садзе на Фестивалє малих сценских формох. С. Н.
РУСКЕ СЛОВО 17
КУЛТУРА И ПРОСВИТА
26. Фестивал новей рускей народней шпиванки „Ружова заградка 2016”
ПОБИДНЇЦКИ КОМПОЗИЦИЇ АГНЕТИ ТИМКО МУДРИ
Композиция „Я вше будзем твоя”, авторки музики и тексту Агнети Тимко Мудри, у аранжману Дьордя Планянина освоєла першу награду фахового жирия, а композицию „Най му слунко швици”, тиж на музику и текст Агнети Тимко Мудри, у аранжману Мирона Сивча – вибрала публика. Побиднїцки композициї одшпивали Катарина Кочиш и Саня Полдруги
Т
огорочни, 26. Фестивал новей рускей народней шпиванки „Ружова заградка”, хтори отримани внєдзелю вечар, 6. марца, у Студию „М”, почал зоз композицию „Ружи, червени ружи”, хтора гимна Фестивала, а одграл ю Вельки народни оркестер Радио Телевизиї Войводини под диригенством Мичи Янковича. Урядово Фестивал отворел ґенерални директор РТВ Срдян Михайлович, а пред музичну часцу, вистави подобових роботох двох уметнїцох зоз Кули – академскей малярки Лидиї Барна и аматерскей малярки Амалиї Ковач, у голу Студия „М” отворел директор Заводу за културу войводянских Руснацох мр Серґей Тамаш. ПЕТНАЦ НОВИ КОМПОЗИЦИЇ
На Фестивалє того року виведзени 15 нови композициї, хтори оценьовал фахови жири у составе – Зоран Дракула, Лїляна Барна Никитович, Сенка Станкович и Микола Шанта, а за награду публики могли гласац лєм присутни патраче у сали Студия „М”. Шпивачох провадзел Вельки народни оркестер РТВ-а, под дириґенством Мичи Янковича и Студийска вокална ґрупа. Перши наступел и єдини дует того вечара зоз Дюрдьова Лидия и Ваня Кухар и одшпивали композицию „Сладка тайна” за хтору музику и аранжман написал
18 РУСКЕ СЛОВО
М. Лїкар, а текст Я. Грубеня. Потим наступел Миро слав Малацко зоз композицию „Ми єдно друге маме” за хтору музику и аранжман написал Ю. Рамач, а текст М. Римар. Ивана Чордаш першираз наступела на Фестивалє и одшпивала „Дзивоцки вечар” за хтору музику написалa В. Медєши, текст К. Рамач, а аранжман Б. Ранкович. Композицию „Два ягоди” одшпивала Тамара Салаґ за хтору музику и текст написал С. Бесерминї, а аранжман М. Янкович. Гумористичну композицию „Дїдов калап” одшпивал Марко Радишич, за хтору музику написала Д. Ґлувня Бабич, текст В. Дїтко, а аранжман Й. М. Йованович. Композицию „Часи нашей младо сци” одшпивала Мирела Тимко за хтору музику и текст написал А. Човс, а аранжман М. Пап. Катарина Кочиш дебитовала на тогорочним Фе стивалу и то барз успишно, бо освоєла и награду за найлєпшу интерпретаторку, а одшпивала и побиднїцку композицию „Я вше будзем твоя” за хтору музику и текст написала А. Тимко Мудри, а аранжман Дь. Планянин. Михаило Колєсар одшпивал композицию „Ой задуй витре” за хтору музику и аранжман написал М. Сивч, а текст С. Ерделї. Александра Колбас ошпивала композицию „На кирбаю” за хтору музику и текст, хтори бул на11. МАРЕЦ 2016.
КУЛТУРА И ПРОСВИТА
26. Фестивал новей рускей народней шпиванки „Ружова заградка 2016” градзени, написал Н. Чижмар Коле, а аранжман П. Попа. Композицию „Орґона” одшпивал Михайло Будински, хтори автор музики и тексту вєдно зоз Т. Будински, а аранжман написал М. Янкович. Композицию „Шестричко злата” одшпивала Ана Римар, а музику написала О. Рамач, текст М. Римар, а аранжман Ю. Рамач. Борис Маґоч одшпивал композицию „Нє питай ше” за хтору музику и аранжман написал М. Пап, а текст М. Даждиу. Танита Ходак одшпивала композицию „Медзи дньом и сном” за хтору музику написала Т. Колєсар Ґвоїч, текст Т. Латяк Беук, а аранжман М. Сивч. Побиднїцку композицию „Най му слунко швици” одшпивала Саня Полдруги за хтору музику и текст написала А. Тимко, а аранжман М. Сивч. Мирослава Даждиу одшпивала композицию „Страцена любов” за хтору музику написал О. Маґловски, текст М. Даждиу, а аранжман Ф. Ковач. НА ЧЕСЦ ЮЛИЯНОВИ РАМАЧОВИ ЧАМОВИ У ревиялней часци Фестивала „Ружова заградка” свою богату музичну творчосц представел наш познати композитор, корепетитор, аранжер и музични фаховец Юлиян Рамач Чамо зоз Руского Керестура, котри у музики уж 30 роки, а з тей нагоди дириґовал и з Вельким тамбуровим оркестром керестурского Дома култури под час виводзеня його композицийох. По нєшка Юлиян Рамач Чамо компоновал 19 шпиванки у народним и 14 у забавним духу за Фестивал „Червена ружа”. На „Червеним пупчу” виведзени 45 його композициї за дзеци, а написал и коло 50 сонґи за дзецински театрални представи. Фестивалу „Ружовей заградки” подаровал 20 композициї и 42 аранжмани. Вєдно, потераз, написал коло 350 аранжмани.
ДОДЗЕЛЄНИ НАГРАДИ Другу награду по думаню фахового жирия освоєла шпиванка „Орґона”, композитора Михайла Будинския, котри вєдно з Таню Будински написал и текст, у аранжману Мичи Янковича, а одшпивал ю сам автор, док трецу награду достала шпиванка „Нє питай ше” композитора Мирослава Папа, котри и єй аранжер, на текст Мирослави Даждиу, а у виводзеню Бориса Маґоча. Награду за текст достал Никола Чизмар Коле, за шпиванку „На Кирбаю”, хтору сам и компоновал, а шпивала Александра Колбас; награду за аранжман достал Йован М. Йованович, за шпиванку „Дїдов калап”, композиторки Драґани Ґлувня Бабич‚ на текст Владимира Дїтка и у интерпретациї Марка Радишича, а награду за найлєпшу интерпретацию достала млада Катарина Кочиш, котра одшпивала побиднїцку композицию „Я вше будзем твоя”.
Найвецей тексти – коло 50 написала му шестра Мелания Римар, алє Юлиян компоновал музику и на слова свойого брата Михала Рамача. За його „Сказку о гушлярови и гушлї” написал музику, та так музична сказка знята у Радио Новим Садзе и вец прешпивана и тиж знята и на словацким язику.
НА „РУЖОВЕЙ ЗАГРАДКИ” ДВОМЕ ЯПОНЦИ ЗОЗ ТОКИЯ Таро Кадоока, студент Етнолоґиї и антрополоґиї на Филозофским факултету у Беоґрадзе, за „Руске слово” гварел: – Барз добре укомпоновани традицийни и модернєйши звук, єст надосц технїки у шицким, а пачи ше ми же похасновани и новши инструменти як гушля и ґитара. Мнє ше баржей пачели молски композициї – гварел Кадоока. Канаме Окано студент Русинистики на Филозофским факултету у Новим Садзе гварел: – Барз ми було цикаве и интересантне патриц и слухац шпиванки, то барз далєке у одношеню на нашо традицийни японски композициї. Думам же ми у Япону таки нови композициї у народним духу нє маме. У нас ше традицийне, класичне чува таке яке є нашлїдзене. Барз ше ми пачело – гварел Окано.
11. МАРЕЦ 2016.
У ревиялней часци публики у сали була представена лєм часточка музичней творчосци Юлияна Рамача Чами. Одшпивани вецей композициї: „Дзе любов греє”, „Студзенка”, „Нашо нєдзелї”, „Свадзебна”, „Ноцне шпиванє”, „Били жими”, „Даруй ше”, „Писня керестурских ловарох” и „Руски коренї”. Фестивал новей рускей народней шпиванки „Ружова заградка” того року достал на визуалним випатрунку зоз нову сценоґрафию и ведео-бимом и директно є преношени на Трецей мрежи Радия РТВ и на Другей програми ТВ Войводини. Фе стивал орґанизовали Руски редакциї Радио Телевизиї Войводини, а музични редакторки були Агнета Тимко Мудри и Татяна Колєсар Ґвоїч. Музични продуцент бул Зоран Дракула, а тон майстор Едвин Балош. През програму публику вод зела Марина Сабадош, а у ревиялней часци Мария Римар.■ Олена Планчак-Сакач Фото: В. Вуячич
РУСКЕ СЛОВО 19
ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ
З другого боку творчосци:
СЕРАФИНА И СИЛВЕСТЕР МАКАЙОВО З КОЦУРА
ПИСНЇ НАСТАВАЮ ВНОЦИ, КЕД ШИЦКО ШПИ Пише: Танита ХОДАК
У Макайовим обисцу у Коцуре, у роботней хижи за писацим столом настали велї стихи хтори и тераз дзечнє читаю и паметаю дзеци, та и старши. „Фестивал животиньох” або „Пироги о три роги” велїм була перша кнїжка хтору пречитали. Богате искуство у уметносци, як литературней так и подобовей, охабело шлїди на їх живот и преткало кажди куцик з якуш окремну нїтку
С
илвестер и Серафина обидвойо одросли на салашох коло валалу. Силвестер ше вчас заинтересовал за малярство и скулпторство, и гоч го драга нєраз водзела на други бок, вше ше ґу тому врацал, єднак так як и ґу першей любови. Док любов ґу литератури при Силвестерови пришла познєйше, Серафини одмалючка литература була блїзка. Познєйше похопела же єй то и животне поволанє. – Першу обявену писню зоз штвартей класи и дзеньнєшка чувам. Мнє то спочатку було барз вельке, источашнє и чежке, алє ми помагала баба хтора мала прихильносци ґу литератури – памета Серафина. Вона ше по законченей ґимназиї унапрямела на студиї литератури, а потим длуги час робела як библиотекарка у коцурскей читальнї. Медзитим, тота робота ю нє виполньовала так як робота зоз дзецми у коцурскей школи дзе робела як наставнїца сербского и руского язика и литератури. При дзецох находзела инспирацию за свою творчосц. Серафина гвари же случованя и живот коло нєй диктує шорики єй литературних дїлох, а и єй супруг ше склада з тим, з оглядом же праве дзеци и йому була инспирация першей видрукованей кнїжки. Силвестер у коцурскей
20 РУСКЕ СЛОВО
школи робел як наставнїк технїчного образованя, а познєйше подобовей култури. Вон надумал же на литературу будзе думац аж после малженства. – Ище як хлапец пробовал сом писац писньочки, алє сом нє мал нїкого же би ме дакус „задрилєл”. Писал я, алє роботи ми нє були обявйовани, док сом у подобовей творчосци мал вецей щесца. Аж кед сом ше оженєл, достал сом ментора за литературу – гвари Силвестер, думаюци на свою супругу. УМЕТНОСЦ ЗОХАБЕЛА ПЕЧАЦ У ЦАЛЕЙ ФАМЕЛИЇ Силвестер и Серафина ше упознали у „Ґаздинї”, кед цалком случайно обидвойо заблукали до „цудзей” Ґаздинї. Фамелию з часом збогацели син Ромко и дзивка Наташа. Як толкую, на їх дзеци, а тераз уж и на унучата, їх уметнїцки живот охабел моцни печац. – Ми ше обидвойо позарядово школовали. Я ше школовал на факултету у Приштини, а понеже сом нє могол часто путовац так далєко, вежби сом робел дома. Кед супруга була на роботи, я мальовал, часто при Ромковей посцелки же бим на ньго и мерковал. Цикаве тото же як 11. МАРЕЦ 2016.
ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ вон нїґда нє плакал, анї ше нє бавел, алє станул тримаюци ше за посцелку, и гоч малючки, з вельку увагу провадзел цо робим. Ещи теди сом думал же тото дзецочко можебуц наисце розвиє талант док вирошнє. И нє спреведнул сом ше – бешедує Силвестер. Дзивка Наташа тиж мала прихильносц и ґу мальованю, и ґу литератури, а и сама Серафина у познєйших рокох тиж вжала щеточку, та наставали малюнки у технїки рисованя на склу. Зоз троїма унучатами, Серафина и Силвестер ше окреме цеша, понеже любов ґу уметносци и вони нашлїдзели, а од баби и дїда доставаю потримовку и совити. – Баяко же им помагаме. Лапели ше до мальованя, а и до писаня. Унук Даниєл уж и обявйовал свою поезию, а унука Дина барз крашнє пише, гоч вона нє сце вельо же бизме єй помагали. Алексей тиж схопни и талантовани за мальованє, док ше за писанє нє интересує. Вон пита помоц, лєм кед у питаню писмени задатки – толкує Серафина. И ПОМОЦ И ПОДПОРА Макайово припознаваю же през дзень кед шицко жиє и кед вшадзи галайк, нє мож нїч написац. Правда, инспирация ше зна зявиц гоч кеди, та нови идеї потребне такой зазначиц. – Идеї наставаю спонтано и нє шмем их „пущиц”, бо писац можем лєм вноци. Док ше през дзень ход зи, дурка, телевизор док роби, нєт шанси же бим дацо написала, потрацим ше. А вноци, кед вшадзи доокола мир, теди ше можем сконцентровац. Вец шеднєм за стол и пишем – гвари Серафина, а Силвестер ше надовязує на єй слова. – Подобна ситуация и при мнє, а нє „преписал” сом од супруги. Накадзи ми дацо придзе на розум, лєбо чуєм дацо интересантне, такой тото и призначим, бо иншак пирхнє, и готове, та гоч то лєм єдно слово або виреченє. Макайово маю одредзени простор за писанє, а часто, як толкую, єдно другому завадзаю, нє маю мира. Медзитим, частейше су єдно другому критичаре, вичераю нови идеї, та ше и посовитую. – Мушим припознац же, заш лєм, моя супруга схопнєйша у писаню одо мнє, пре студиї, и искуство у роботи,
11. МАРЕЦ 2016.
Дзеци др Гавриїла Костельника раз нащивели коцурску библиотеку
так же я заоставам и часто ше з ню консултуєм кед дацо напишем – гвари Силвестер, а Серафина одвитує у франти – „Гей, кед му писня „дирґа”, вец я виправям...” ЖИВОТ ПРИНОШИ ВШЕ НОВЕ ИСКУСТВО Макайово нєшка обидвойо у пензиї, медзитим свойо профе сиї и свойо гобиї нє зохабели, та и нєшка у нїх уживаю. – Кед сом пошла до пензиї, сцела сом ше одпочинуц. Нє сцела сом же би ме знємирйовали, нє сцела сом слухац аларм, анї ме нє интере совало же дзешец годзин, а я у пид жа ми. Сце ла сом мац мир. А вец сом подумала же ше озда нє будзем до конца живота у кухнї пасовацлєм зоз шерпенями и помитками? Такой сом ше пред ума ла. На думала сом закончиц курс за ко зме ти чарку и нєшка ше по при шиц ко го и зоз тим за нї мам. Нє чувствуєм тото цо велї твердза кед пойду до пензиї же вецей нїч нє вредза и же су нїнач. Я себе вше з дасчим дополнюєм живот, мнє нє допито – твердзи Серафина, а и Силве стер толкує же тераз за шицко ма вецей часу. – Ча сте й ше ма лю єм, бо мам ве цей ча су. На щ и вю є ме подо бо во коло ниї, ли те ратур ни веча ри... Кед през жи вот крача ме крочай по крочай, ка жди тот крочай при но ши цо шка но ве, цо шка вред не, а ми то про бу є ме цал ком ви ха сно вац, и у тим ужи вац – гва ри на кон цу Сил ве стер Ма каї. ■
РУСКЕ СЛОВО 21
ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ НАША ГОСЦИНСКА: МАРИЯ ТАКАЧ ЗОЗ КУЛИ
ВИТКАЛА ВЛАСНИ СОН
Пише: Любомир ДУДАШ
Барз вельо красни слова виповедзени коло Осмого марца. А вец шицки други днї, єден за другим, преходза по старим. Припознаваме, заш лєм, же велї жени вреднєйши, знаю и укажу вецей од хлопа, и нє лєм прето им „припада” 8. марец! Медзи тима котри вше и вшадзи, и анї сами нє знаю цо им шицко идзе од рук, и Павлина Такач, пензионерка зоз Кули КРАСА ЖИВОТА Почала зоз шицом, алє ту нє станула, и як спомина, окрем ґобленох и писанкох хтори украшує з перлочками прекрасних фарбох, анї нєшка тому конца нєт, а так уж роками. Чловек ше звикнє так „потрошиц” час, та то и нормалне, а дава и красу животу, каждому дню, мешацу, року...
22 РУСКЕ СЛОВО
П
авлина ткала, вишивала, шила... Вельо и нєшка роби, кеди ґод то час допущує. Другого мая Павлина и єй чловек Янко пре славя полни пейдзешат роки малженства – златну свадзбу. – Перше сом шила, приповеда вона, вец сом вишила Вилерово ґоблени, сила кельо сом их навишивала. Прикрашуєм писанки, так за душу, и дакус вецей, а правим и ташночки зоз материялох за рециклованє – приповеда Павлина о тим цо люби. Коло двох, уж давно, своїх дзивкох Ясни и Лїляни, од котрих ту Марина и Николина од старшей, и Душан и Урош од младшей дзивки, шицко старчела. Робиц у дакедишнєй Штофари у Кули нє було лєгко, алє ше робело. Дзивчата були мали, супруг Янко мал своєй роботи, алє вше бул ту. Янко робел перше у Општини, а вец прешол до Осиґураньох дзе робел по заслужену пензию – приповеда Павлина о початкох, та по нєшка. – Вец, дакеди аж и позно вноци, почала сом вишивац. У обисцу мир, шицки поу-
кладани, та дакеди и до двох по пол ноци... Рано од шейсцох ше робело, та Павлина ставала и робела тото цо хлєб ношело до обисца, и сиґурносц вельо векшу од нєшкайшей. До Кули з Керестура приселєли вяри 1970. року. Там купели хижу од котрей остали лєм вонкашнї мури, а шицко друге прилагодзели себе и дзецом. Кед руки вредни, и кед чловек зна цо сце, укаже ше само... Шицко, алє шицко, од мебля, та по систему зогриваня, кросна, алати, машину за ґравиранє, и цо ґод лєм требало, справел Янко, о власним знаню и з власнима дзешец пальцами. Була то наисце найвекша помоц супруги Павлини. БАРЗ ВАЖНИ ДРОБНЇЦИ – Почала сом зоз шицом, алє ту нє стануло, и як сом спомла, окрем ґобленох и писанкох хтори украшуєм з перлочками прекрасних фарбох, анї нєшка тому конца 11. МАРЕЦ 2016.
ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ нєт, а так уж роками. Озда ше чловек и звикнє так „потрошиц” час, та то и нормалне, а дава и красу животу, каждому дню, мешацу, року – сциха гвари Павлина. Найменєй треба два днї за писанку, а верце – прекрасни су, та по мешаци и мешаци за вишиту „Тайну вечеру” лєбо инше... Ташночки, торбички и подобне, анї нє рахуєм. Тераз, слава Богу, робиме и у кулским Дружтве, за пестованє ручних роботох „Идея”. Там нєт лєм Руснацох, гоч их єст найвецей, алє приходза и шицки други, хто лєм сце дацо таке робиц – приповеда наша собешеднїца. У Дружтве вше цошка нове, вше мож дацо научиц, лєбо дакого, лєбо себе. Єст коло двацец аж надзвичайно активних. Ожили шицко, од домашнїх роботох, та по тото цо прикрашує живот – дробнїци, алє и тканя котри од велїх вимага ознова ше учиц, лєбо ошвижиц знаня о давно забутих реме слох (кро снох, чолноку, нїчелнїци...). БАБОВО И ДЇДОВО РАДОСЦИ – Домашнї кросна ми справел супруг Янко, до осатнього деталя, шрубика, або нєобходней часци, предлужує Павлина. А коло кроснох Янко справел и електронски додаток котри чишлї кельо круги намотани... Янко на помоци и кед слово о керпарох, складаньох фарби лє бо нових идейох. Функционуєме як єдно. Окрем керпарох, под веранду лєтней кухнї на дворе уж порихтани дикинь. – На яр ше сцем лапиц и до гасурох... Цепле, еколоґийне, прекрасне, а мойо! Кед ше до дачого лапим, нє знам стануц, а ище кед ми идзе од рук, нєт конца, наисце. Проблем лєм кед нє руши як швет, алє ше вец лапим до
ШИЦКО СТАРЧА – Руснаци у Кули дакус розошати, та ше було чежше стретац, покля нє почало робиц Руске културне уметнїцке дружтво „др Гавриїл Костельник”, у чиїх просторийох роби и „Идея”. Єст нас на шицких концох и улїчкох, озда хто як ше досельовал, куповал лєбо правел хижу. Старчиме зоз шицким покончиц, а то указала и остатня преслава Дня Руснацох у Кули. Тераз ше уж „Идея” почина рихтац за саям ручних роботох, вироятно под час „Републичного Фестивалу аматерских театрох Републики Сербиї”, алє о тим, потим...
11. МАРЕЦ 2016.
иншакей роботи, та так ознова, з дня на дзень – коментарує ґаздиня. Радосци и шмиху найвецей єст теди кед унуки зайду до баби и дїда, поготов кед приду и на спанє. Задзераня, шмиху и ошторпованя вец тельо же обисце гучи од радосци. Двоме браца и два шестрички, од двох власних, од давна знаю дзе найбаржей мож дац себе на волю. У баби и дїда. – А кед ше случи же унуки огладня, та и на годзину по пол ноци треба по хлєб, цепли и швижи. На щесце, нєдалєко пекара отворена цали дзень и цалу ноц, та нєт бриґи. А як унуком нє исц за дзеку... ша нашо су, найвласнєйши и наймилши, ошмихую ше Павлина и Янко своїм радосцом. – Цесне и наисце плодне сотруднїцтво маме и зоз рускокерестурским дружтвом „Байка”, гвари Павлина. Як би и нє сотрудзовали кед робя исте, гоч Кулянки дакус младши по орґанизованосци, алє то нє хиба. Там дзе єст вецей жени, вецей єст и идеї котри вредзи витвориц. Вше мож дацо научиц. – У Керестуре зме часто. Ище маме своїх найблїзших у валалє, алє и родзина и познати там... Хибя лєм затрацени обичаї. Дакеди ше сушедства зберали на помоц и без поволанки. Лапай ше до роботи, та то ци то... Помагай, та и тебе поможу. Чи слово о привеженей кукурици, лєбо даякей иншакей помоци... У Кули ше то траци. Щесца ма лєм наша Ясна, єй сушедство и далєй так функционує, алє коло нас то замарло – потвердзую Такачово. Безчи сле ни ґобле ни, на жа ль, на шим дзивком нє интере сантни, гваря Такачово, алє ше Ясна, заш лєм, кеди-нєкеди лапа до писанкох. Писанки, керпари и други тканя наисце часц обисца Такачових. Обисца и живота. Сами себе скрали живот и прикрашели го так як сцели, жадали и любели. Ту ручни роботи, ту майстрованя и як найвреднєйше, два дзивки и штверо унучата, а шицко то лєм прето же знали же мож вишиц свойо сни, кед ше сце, люби и зна...■
РУСКЕ СЛОВО 23
ДУХОВНИ ЖИВОТ НОВИ АМБАСА ДОР СВЯТОГО ПРИСТОЛУ У СЕРБИЇ
СТРЕТНУЦЕ ЗОЗ ПРЕДСТАВНЇКАМИ КАРИТАСУ
Беоґрадски архиепископ и предсидатель Каритасу Сербиї монс. Станислав Хочевар, директор Каритасу Сербиї о. Владислав Варґа и национални координатор Каритасу Сербиї Дарко Тот, 3. марца у Беоґрадзе нащивели нововибраного нунция (амбасадора Святого пристолу) у Републики Сербиї Лучияна Сурияния. Представнїки Каритасу упознали монс. Сурияния з историю Каритасу у Сербиї од снованя по нєшка и обласцами на хторих є анґажовани, з окремним огляднуцом на розвой парохийних Каритасох. Нунций Сурияни вецей раз наПредставнїки Каритасу зоз нунцийом Лучияном гла шел же у роботи Каритасу нє Суриянийом (други зоз правого боку)
треба же би були найважнєйши акциї з нагоди вельких кризних ситуацийох, кед шицки порихтани помогнуц, алє каждодньови мали добри дїла. Вон визначел и же зме поволани на нове обраценє. Бо, кед зме спознали Боже милосердиє, вец то треба же би було видно у наших дїлох. Тиж гварел и же нам духовни и тїлесни дїла милосердия даваю вельку можлївосц твориц добри дїла, од даваня поживи гладним, до даваня правних совитох. На концу, предложене ище єдно стретнуце зоз директорами шицких владических каритасох Сербиї и зоз владиками. А. Живкович
У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ БУЛА МАЙСТОРСКА СЛУЖБА БОЖА
РОБОТНЯ У РКЦ У НОВИМ САДЗЕ
ПОДНЇМАТЕЛЄ И ДАРИ ЮВИЛЕЙНОГО РОКА
ПЕСТОВАНЄ КРЕАТИВНОСЦИ
24 РУСКЕ СЛОВО
ходзеньом коло олтара даровали добродзечни прилог своєй Церкви. Службу предводзел парох о. Михайло Малацко, а сослужели капеланє о. Владимир Медєши и о. Михайло Шанта. У казанї парох о. Малацко здогаднул же у прешлосци Керестура, попри Церкви и Школи, майстрове були як економски так и духовни слуп розвою и отриманя. Так и Майсторска Служба вше була духовни дзень майстрох, док ше нєшка, як гварел парох, дакус занєдзбало духовни аспект. Прето вон членох Здруженя поволал же би вєдно зоз цалу Церкву участвовали у преглїбеню святого рока и вихасновали його дари, намагаюци ше напредовац у любови ґу Богу и ближньому. З Майсторску Службу модлєло ше благослов за шицки намаганя керестурских поднїмательох, а закончена є зоз Панахиду за шицких покойних майстрох и поднїмательох. М. Афич
Фото: В. Вуячич
У Катедралней церкви св. оца Миколая, 3. марца була Майсторска Служба Божа, хтора ше по длугей традициї служи у половки Вельконоцного посту по Крестопоклоней нєдзелї. На Служби, на чолє з предсидательом Владимиром Емейдийом и членми Управного одбору кере стурского Здруженя реме селнїкох и приватних поднїмательох було красне число активних и пензионованих членох и їх фамелиї. Як то уж традиция, на своєй Служби двоме члени Здруженя були и швичкаре, а у часци Служби по преношеню дарох, члени Здруженя зоз запалєну швичку и оби-
У Руским културним центре (РКЦ) у Новим Садзе, 5. марца, отримана креативна роботня, хтору РКЦ орґанизує вєдно з Каритасом, на хторей ше правело сувенири, як цо шерцо, квеце, односно маґнети з филца з рускима мотивами у рижних технїкох. Присутних привитали директорка РКЦ Наташа Макаї-
Мудрох и координаторка Каритасу Нови Сад Анита Ґовля, хтори гварели же циль то, оформиц ґрупу хтора ше будзе дружиц, та и предавац свойо продукти за рижни потреби. Таки роботнї ше планує поряднє орґанизовац каждей другей соботи на 10 годзин у РКЦ, а може присц хто сце. Заинтересовани ше можу явиц Наташи Макаї-Мудрох на телефон 062 416 640. М. Г. К. 11. МАРЕЦ 2016.
ДУХОВНИ ЖИВОТ
ШВЕТОВИ ДЗЕНЬ МОЛИТВИ
У НОВОСАДСКЕЙ ПАРОХИЇ
У НОВИМ САДЗЕ
СТРЕТНУЦЕ ВИРОНАУЧНИХ ДЗЕЦОХ
Фото: В. Вуячич
Шветови дзень молитви з мотом „Хто прима дзеци, мнє прима” означени 4. марца у Новим Сад зе, у Словацкей євангелистичней А. В. церкви, зоз святочну молитву за Кубу. У орґанизациї Екуменскей гуманитарней орґанизациї участвовали жени зоз Словацкей євангелицкей Церкви у Сербиї, Євангелицкей методистичней Церкви, Реформатскей християнскей Церкви у Сербиї и Грекокатолїцкей Церкви, хтору представяли Блаженка Хома Цветкович, Мария Гудак и Злата Надь.
РЕЛИҐИЙНОСЦ НА КУБИ Перша преслава Шветового дня молитви на Куби отримана ище 1930. року. Перше була у Реформатскей презбитериянскей Церкви, а познєйше ше придружели Методистична, Армия ратунку и други Церкви. Куба урядово постала атеїстична жем 1962. року, а славенє Крачуна обновене 1998. року, после нащиви папи Йоана Павла II.
Юлия Шал и Мария Парницки водзели програму у хторей представена держава Куба, а на концу священїки зоз спомнутих Церквох, медзи хторима бул и о. др Роман Миз, благо словели шицких присутних. М. Г. К.
У ЗЕМУНУ
ЗАЄДНЇЦТВО РИЖНИХ ЦЕРКВОХ У францисканскей церкви св. Ивана Крестителя у Земуну, 4. марца означени Шветови дзень молитви зоз програму у хторей участвовали представнїки зоз Римокатолїцкей Цервки, Сербскей православней Церкви, Словацкей євангелицкей Церкви и Грекокатолїцкей Церкви з Беоґраду, як и монахинї милосерднїци и мали шестри. Програму водзела Марияна Айзенкол, у музичней часци шпивала ґрупа женох, а на концу кажди учашнїк модлєл Оче наш на своїм мацеринским язику. О. Л. Р.
11. МАРЕЦ 2016.
Ґрупа школярох нїзших класох основней школи зоз Руского Керестура зоз вироучительками ш. Марию и ш. Веронику прешлого мешаца були госци своїм парняком хтори ходза на виронауку у грекокатолїцкей парохиї святих апостолох Петра и Павла у Новим Садзе. Домашнї их, вєдно зоз вироучительками ш. Георгию и Меланию Римар, перше одведли опатриц церкву. Там шицки вєдно вимодлєли кратку молитву, а вец у церковней сали святого Миколая предлужене друженє. Госцох привитал и новосадски парох о. Юлиян Рац. Дзеци ше швидко поупознавали, та бавеню нє було конца. За шицких порихтана и закуска, а кажде достал и скромни дарунок як памятку на тото госцованє. Циль стретнуца бул указац дзецом же таких як вони, хтори ходза на виронауку єст у каждей нашей парохиї и же, окрем друженя у школох, важни и таки нащиви и зблїжованя. Виронаука ше нє закончує зоз Першу причасцу, алє треба предлужиц ходзиц на тоти
Фото: В. Вуячич
ЗАЄДНЇЦКИ БЛАГОСЛОВ
годзини, преглїбйовац свою виру и шириц любов у вше векшим кругу приятельох. Друженє дзецох зоз Руского Керестура и Нового Саду було як преширена годзина виронауки на хторей кажде дацо научел: чи нове бависко, чи даєдно нове слово по руски, або дацо инше. Стретнуцу ше шицки радовали, та ше вироучительки и їх школяре догварели же нєодлуга знова вєдно препровадза єдно пополаднє, вироятно у Руским Керестуре, а плановане же ше и виронаучни дзеци зоз Коцура уключа до таких нащивох. М. Р.
РУСКЕ СЛОВО 25
ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 5. марца занавше престало дуркац шерцо нашого оца, швекра и дїда
МИРОН РАЦ (1940–2016) з Руского Керестура
МИРОНА РАЦОВОГО (1940–2016) з Руского Керестура Памятку на це навики буду чувац син Владо зоз супругу Славку и унукове Иґор и Дарко зоз супругу Оксану Рацово Спочивай у мире Божим! ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 5. марца 2016. року престало дуркац шерцо нашому милому братови и бачикови
МИРОНОВИ РАЦОВОМУ
ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 5. марца 2016. нєсподзивано ме зохабел мой мили супруг
ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 5. марца 2016. року занавше нас охабел наш мили брат и бачи
МИРОН РАЦ
Шерцо ище вше боляце, а слизи кажди дзень зо мну. Знам же так мушело буц, алє чежко предлужиц без тебе. Дзекуєм ци за шицко добре и красне цо зме вєдно прежили. Навики це будзе ношиц у шерцу ожалосцена супруга Мелана Твоя душа нашла мир при Богови, спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 12. марца 2016. року наполня ше штерацец смутни днї як нас занавше зохабела и преселєла ше до вичносци наша мила супруга, мац, швекра и баба
НАТАЛИЯ РЕГАК народзена Ґовля (1947–2016) з Вербасу
(1940–2016) з Руского Керестура Памятку на його доброту и сцерпезлївосц навики буду чувац шестра Иринка зоз синами Сашом и Мирком Виславсково Спочивай у мире Божим!
(1940–2016) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на ньго навики буду чувац брат Йовґен зоз супругу Марию и дзецми Славком и Таню зоз фамелиями Спочивай у мире Божим!
Шицки препровадзени хвильки з тобу, навики буду зачувани у наших шерцох. Твойо наймилши: супруг Яким, синове Звонко и Златко, нєвеста Лепосава и унуки Дарко, Марина, Даниєла и Никола, хтори ци на шицким дзекуєме Спочивай у мире Божим!
ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 5. марца 2016. року преселєл ше до вичносци наш брат и кум
ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 5. марца престало дуркац шерцо нашому шовґрови
НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 7. марца 2016. року наполнї ше рок як нас занавше зохабела наша мила дзивка
МИРОН РАЦ (1940–2016) з Руского Керестура Найкрасши памятки на його любов и доброту навики будзе чувац шестра и кума Леона, єй дзеци Славка зоз супругом Жельком и Сашо зоз супругу Александру и дзецми Марком и Николом Чизмарово зоз Кули Най спочива у мире Божим!
МИРОНОВИ РАЦОВОМУ
(1940–2016) з Руского Керестура Ожалосцени нина Натала и шовґор Владимир Саянковичово, Златко, Ґабриєла, Филип и Матей Саянковичово и Зденка, Златко, Кристина и Мартина Ковачово зоз Канади Спочивайце у мире Божим!
СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 15. марца наполня ше Дня 12. марца наполнєли штири жалосни роки ше три жалосни роки як нас занавше зохабели нашо мили родичи
МАҐДАЛЕНА НЯРАДИ ДЮРА НЯРАДИ народзена Виславски (1926–2012) (1926–2013) з Руского Керестура Памятку на їх любов и доброту вично чуваю син Яким и дзивка Меланка зоз фамелиями
26 РУСКЕ СЛОВО
ЗДЕНКА ЧОЛАКОВ народзена Турински (1965–2016) з Нового Саду З любову и памятку на ню занавше буду чувац дзивка Катарина, син Мирослав, брат Звонко зоз нєвесту Иму, мац Меланка и оцец Мирослав НА ЗДОГАДОВАНЄ
ДЮРА МОЛНАР (9. VI 1928 – 8. III 1999) з Дюрдьова Час преходзи, а Ваша мила подоба остава у наших шерцох. Памятку на Вас чуваю дзивка Геленка зоз фамелию и син Звонко зоз фамелию
11. MАРEЦ 2016.
ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 5. марца 2016. року занавше нас охабел наш мили оцец и дїдо
Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. pasus 1. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw
OBVISCENW
МИРОН РАЦ (1940–2016) з Руского Керестура З любову и почитованьом памятку на ньго буду чувац син Желько зоз супругу Марчу и унуки Тамара и Мариєта Спочивайце у мире Божим! Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основу члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републи ки Сер биї”, чи сло 135/04 и 36/09) обявює
ОБВИСЦЕНЄ
о явним увиду, явней презентациї и явней розправи Студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок Ношитель проєкта, Индустрия ме са „Матиєвич” ДОО, Нови Сад, Руменацка драга 86, поднєсол вимо гу за да ва нє со гла сно сци на Студию о преценьованю вплїву застатого стану на животни штредок проєкта „Закрице и пречисцовач од рут них водох” у при вред ним комплексу Индустрия ме са „Матиєвич”, на катастерскей парцели число 2379/3 К.О. Нови Сад IV, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин по 28. марец 2016. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о по ступку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 5. януара 2015. року, у про сторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110, Нови Сад, на 12 годзин.
o prinw{enim ri{eню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на `ivotni {tredok проєкта радио базней станїци mobilnej telefoni> “НС Футожска касарня” „Telenor Common Operation” Оддїл Беоґрад-Нови Беоґрад по овласценю ношителя проєкта „TELENOR” d.o.o., Mlade`skih bri}adoh 90, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok prowkta – baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС Футожска касарня”, у улїци Футожска число 52, на катастерскей парцели число10373/2 К.О. Нови Сад I, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku, Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku dny 25. фебруара 2016. roku prinwsla ri{enw ~islo VI-501-1106/15 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku, na osnovi ~lena 10. pasus 4. i 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09), ~lena 192. pasus 1. Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11, 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09 i 11/10, 39/10, 60/10 i 69/13), postupaxci po vimogi “Telenor Common Operation”, Оддзелєнє Беоґрад–Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „TELENOR” d.o.o., Novi Beo}rad, za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na `ivotni {tredok prowkta baznej stan<ci mobilnей telefoniї “НС Футожска касарня”, prino{i
RI[ENW 1. Utverdzuw {e `e za prowkt baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС Футожска касарня”, у улїци Футожска число 52, на катастерскей парцели число10373/2 К.О. Нови Сад I, Gorod Novi Sad, no{itely prowkta “TELENOR” d.o.o., Mlade`skih bri}adoh 90 (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok. 2. Одредзує ше же No{itelq Пrowkta, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт – базней станїци мобилней телефониї “НС Футожска касарня”, у улїци Футожска число 52, на катастерскей парцели число 10373/2 К.О. Нови Сад I, Gorod Novi Sad у поглядзе обсягу и змисту, вироби у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).
Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду на основу члена 20. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює
ОБВИСЦЕНЄ
о явним увиду, явней презентациї и явней розправи o Студиї о преценьованю вплїву проєкта на животни штредок „Telenor Common Operation”, Оддїл БеоґрадНови Беоґрад по овласценю ношителя проєкта „ТЕЛЕНОР” д.о.о. Младежских бриґадох 90,
11. МАРЕЦ 2016.
OBGRUNTOVANW
“Telenor Common Operation”, Оддзелєнє Беоґрад–Нови Беоґрад по овласценю ношителя Проєкта „TELENOR” d.o.o., Novi Beo}rad, Mlade`skih bri}adoh число 90, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok prowkta – baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС Футожска касарня”, у улїци Футожска число 52, на катастерскей парцели число10373/2 К.О. Нови Сад I, Gorod Novi Sad. Prowkt предвидзує поставянє двосекторней антенскей системи за обсяги GSM 900 и UMTS. Буду ше хасновац два антени типа К80010122 (за кажди сектор по єдна) хтори обслужую обидва проєктовани радио системи (GSM 900 и UMTS). Азимути антенох 190 190 ступнї (сектор 1), и 320 ступнї (сектор 2). Конфиґурация примодавача базней станїци за систему GSM 900 2+2 а за UMTS 3+3. U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na `i-
votni {tredok, o podnw{enej vimogi obviscena yvnosc z ogla{ovanqom u sredstvoh yvnogo informovany i MZ „Народни героє” и МЗ „Вера Павлович”. U zoz zakonom predpisanim terminу nw doru~eni dumany zainteresovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел: Информацию о локациї за парцелу число 10373/2 К.О. Нови Сад I хтору видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду число V-3531065/15 од 29. октобра 2015 року , Контракт о закупе медзи Будинком за биванє зоз Нового Саду, улїца Футожска 52 и „Теленор” д.о.о. Нови Беоґрад, Младежских бриґадох 90 и Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї “НС Футожска касараня”, число 2309/15-51 ИТ/ИД хтору виробела акредитована Лаборатория Института “Ватроґаз” zoz Нового Саду. Радио бazna stan<ca mobilnей телефониї „НС Футожска касараня”, ma vkupnu efektivnu виzarxxcu moc векшу од 250 W по секторе на обидва сектори за шицки обсяги (GSM900 и UMTS). Posle rozpatrany vimogi no{itely prowkta i podatkoh o predmetnej lokaci<, harakteristikoh i precenqovanx mo`l<vih vpl<voh navedzenogo prowkta na `ivotni {tredok, a maxci u oglydze, `e predmetna radio bazna stan<ca ma efektivnu vizarююцу moc vek{u yk 250 W i mo`e mac zna~nwj{i vpl<v na `ivotni {tredok-to~ku 12. podto~ka 13. Telekomunikacijni obwkti mobilnej telefoni< (baznej radio stan<ci) L<stini II Uredbi o utverdzovanx L<stini prowktoh za htori obovyzne precenqovanw vpl<vu i L<stini prowktoh za htori mo` vimagac precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok (“S.G. RS” ~islo 114/08), a tot or}an u skladze zoz ~lenom 10. pasus 4. Zakona o precenqovanx vpl<vu odlu~el `e potrebne precenqovanw vpl<vu. Zoz ~lenom 10. pasus 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, predpisane `e zoz odluku zoz htoru ше utverdzuw `e potrebne precenqovanw vpl<vu prowkta na `ivotni {tredok, nadpatraxci or}an mo`e odredzic i obsyg i zmist studi< o precenqovanx vpl<vu, co u tim slu~ax zrobene. Okrem rozpatrany intenziteta vpl<vu (vira`eni zoz efektivnu vizarjovanu mocnoscu po{oreny), nadpatraxci or}an u konkretnim slu~ax rozpatrel i tirvanw vpl<vu – bazna stan<ca predstavy kontinualne `ridlo zarjоvаny. Primenxci na~ala prevenci< i predostro`nosci (~len 9. pasus 1. podto~ku 2. Zakona o za|iti `ivotnogo {tredku (“S.G. RS”, ~s. 135/04, 36/09, 36/09 – dr. zakon, 72/09 – dr. zakon i 43/11 – odluka US), zoz htorim {e vimaga `e ka`da aktivnosc mu{i buc planovana и zaprovadzena na sposob `e medzi in{im predstavy najmen{i rizik za lxdske zdravw, zoz Studix potrebne dokazac `e za predmetni prowkt budze primenwna najlwp{a rozpolaгuxca i dostupna tehnolo}iy, tehn<ka i oprema. Maxci u oglydze napredok navedzene, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, medzisobni vpl<v isnuxcih i planovanih aktivnoscoh i utverdzux usloviy i miri za zoperanw, zmen{anw i odklonqovanw ~kodl<vih vpl<voh na `ivotni {tredok yk i mirи u slu~ax вдереня i obezpe~ic provadzenw vpl<vu `ridlа zarjovany, a to {e viklx~no mu{i obezpe~ic zoz Studix o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, htoru bi trebal virobic multidisciplinarni fahovi tim. Na osnovi gore navedzenogo, ri{ene yk u dispozitive. Pouka o pravnim l<ku: Prociv togo ri{eny ношитель проєкта mo`e viyvic `albу Pokra<nskomu sekretariytu za urbanizem, budovatelqstvo i za|itu `ivotnogo {tredku u ~a{e 15 dn< od dny primany ri{eny, pрейґ tого or}anu. Zainteresovana yvnosc mo`e обyvic `albu prociv togo ri{eny u ~a{e 15 dn< od dny obyvjovany u sredstvoh yvnogo informovany, прейґ того or}anu.
Нови Беоґрад, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС Храм Святого Георгия” у улїци Николи Пашича 4, на катастерскей парцели число 9559 К.О. Нови Сад I, Город Нови Сад. Податки и документацию зоз вимоги ношителя проєкта мож видзиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Улїца Руменацка 110, Нови Сад, роботни днї од 10 до 15 годзин по 11. априла 2016. року. У складзе зоз членом 6. Правилнїка о по ступ-
ку явного увиду, презентациї и явней розправи о студиї о преценьовню вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, 69/05) заинтерсованих орґанох, орґанизацийох и явносц под час тирваня явного увиду можу поднєсц зауваги и думаня на студиї о преценьованю вплїву у писаней форми Городскей управи за защиту животного штредку. Явну розправу и презентацию ше отрима 5. януара 2015. року, у про сторийох Городскей управи за защиту животного штредку Городу Нового Саду, Руменацка 110, Нови Сад, на 12 годзин.
РУСКЕ СЛОВО 27
ИНФОРМАТОР
Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. pasus 1. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw
OBVISCENW
o prinw{enim ri{eню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на `ivotni {tredok проєкта радио базней станїци mobilnej telefoni> “НС2063_02_ НС_Нови_Сад_Алекси Шантича” ношителя проєкта „VIP MOBILE D.O.O. Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok prowkta радио baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2063_02_ НС_Нови_Сад_Алекси Шантича” у улїци Алекси Шантича число 14, на катастерскей парцели число 1268, К.О. Нови Сад II, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku, Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku dny 24. фебруара 2016. roku prinwsla ri{enw ~islo VI-501-1040/15 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku, na osnovi ~lena 10 pasus 4. i 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09), ~lena 192. pasus 1. Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11, 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09 i 11/10, 39/10, 60/10 i 69/13), postupaxci po vimogi „„KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na `ivotni {tredok prowkta radio baznej stan<ci mobilnей telefoniї НС2063_02_ НС_Нови_Сад_Алекси Шантича” prino{i
RI[ENW 1. Utverdzuw {e `e za prowkt radio baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2063_02_ НС_Нови_Сад_Алекси Шантича” у улїци Алекси Шантича число 14, на катастерскей парцели число 1268, К.О. Нови Сад II, Gorod Novi Sad, no{itely prowkta „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21 (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok. 2. Одредзує ше же No{itelq Пrowkta, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт радио базней станїци мобилней телефониї “НС2063_02_ НС_Нови_Сад_Алекси Шантича” у улїци Алекси Шантича число 14, на катастерскей парцели число 1268, К.О. Нови Сад II, Gorod Novi Sad, у поглядзе обсягу и змисту, вироби у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).
OBGRUNTOVANW
Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok prowkta радио baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2063_02_ НС_Нови_Сад_Алекси Шантича” у улїци Алекси Шантича число 14, на катастерскей парцели число 1268, К.О. Нови Сад II, Gorod Novi Sad. Зоз пrowktом предвидзена реконструкция иснуюцей базней станїци и то так же будзе зоз поставяньом тросекторней антенскей системи за обсяги DCS 1800, UMTS 2100 и LTE 1800. У каждим секторе постави ше по єдна панел антена типаК742236 продукователя Kathrein за закриванє у обсягох DCS и UMTS и по єдна антена типа К742215 продукователя Kathrein за обсяг LTE. Плановани азимути антенох виноша 30 ступнї, 180 ступнї и 290 ступнї респективно по секторох за шицки системи. Конфиґурациї примодавача базней
28 РУСКЕ СЛОВО
Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. pasus 1. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw
станїци за систему DCS 2+2+2, за UMTS 3+3+3, за UMTS 3+3+3 a за LTE 1+1+1, a za zakrivanw u navedzenih obsygoh budu {e hasnовац базни станїци Nokia Flexi. U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, o podnw{enej vimogi obviscena yvnosc z ogla{ovanqom u sredstvoh yvnogo informovany i MZ „Вера Павлович” . U zoz zakonom predpisanim terminу nw doru~eni dumany zainteresovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci. Ношитель проєкта доручел Контракт о закупе хтори заключени медзи Будинком за биванє у улїци Алекси Шантича 14 зоз Нового Саду и „Vip Mobile” doo, Mlade`skih bri}adoh 21, Беоґрад як и Информацию о локациї за парцелу число 1269, КО Нови Сад II хтору видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду число V-353-1208/15 од 30. новембра 2015 року. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї “НС2063_02_ НС_Нови_Сад_Алекси Шантича” число ЕМ-2015-392/SO од 18. януара 2016. року хтору виробела акредитована Лаборатория W-LINE zoz Беоґраду. Бazna stan<ca mobilnей телефониї “НС2063_02_ НС_Нови_Сад_Алекси Шантича” ma vkupnu efektivnu виzarxxcu moc векшу од 250 W на шицких секторох за обсяги DCS 1800, UMTS 2100 и LTE 1800. Posle rozpatrany vimogi no{itely prowkta i podatkoh o predmetnej lokaci<, harakteristikoh i precenqovanx mo`l<vih vpl<voh navedzenogo prowkta na `ivotni {tredok, a maxci u oglydze `e predmetna radio bazna stan<ca ma efektivnu vizarююцу moc vek{u yk 250 W i mo`e mac zna~nwj{i vpl<v na `ivotni {tredok–to~kа 12. podto~ka 13. Telekomunikacijni obwkti mobilnej telefoni< (baznej radio stan<ci) L<stini II Uredbi o utverdzovanx L<stini prowktoh za htori obovyzne precenqovanw vpl<vu i L<stini prowktoh za htori mo` vimagac precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok (“S.G. RS” ~islo 114/08), a tot or}an u skladze zoz ~lenom 10. pasus 4. Zakona o precenqovanx vpl<vu odlu~el `e potrebne precenqovanw vpl<vu. Zoz ~lenom 10. pasus 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, predpisane `e zoz odluku zoz htoru ше utverdzuw `e potrebne precenqovanw vpl<vu prowkta na `ivotni {tredok, nadpatraxci or}an mo`e odredzic i obsyg i zmist studi< o precenqovanx vpl<vu, co u tim slu~ax zrobene. Okrem rozpatrany intenziteta vpl<vu (vira`eni zoz efektivnu vizarjovanu mocnoscu po{oreny), nadpatraxci or}an u konkretnim slu~ax rozpatrel i tirvanw vpl<vu – bazna stan<ca predstavy kontinualne `ridlo zarjоvаny. Primenxюci принципи prevenci< i predostro`nosci (~len 9. pasus 1. podto~ku 2. Zakona o za|iti `ivotnogo {tredku (“S.G. RS”, ~s. 135/04, 36/09, 36/09 – dr. zakon, 72/09 – dr. zakon i 43/11 – odluka US), zoz htorim {e vimaga `e ka`da aktivnosc mu{i buc planovana и zaprovadzena na sposob `e medzi in{im predstavy najmen{i rizik za lxdske zdravw, zoz Studix potrebne dokazac `e za predmetni prowkt budze primenwna najlwp{a rozpolaгuxca i dostupna tehnolo}iy, tehn<ka i oprema. Maxci u oglydze napredok navedzene, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, medzisobni vpl<v isnuxcih i planovanih aktivnoscoh i utverdzux usloviy i miri za zoperanw, zmen{anw i odklonqovanw ~kodl<vih vpl<voh na `ivotni {tredok yk i mirи u slu~ax вдереня i obezpe~ic provadzenw vpl<vu `ridlа zarjovany, a to {e viklx~no mu{i obezpe~ic zoz Studix o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, htoru bi trebal virobic multidisciplinarni fahovi tim. Na osnovi gore navedzenogo, ri{ene yk u dispozitive. Pouka o pravnim l<ku: Prociv togo ri{eny ношитель проєкта mo`e viyvic `albу Pokra<nskomu sekretariytu za urbanizem, budovatelqstvo i za|itu `ivotnogo {tredku u ~a{e 15 dn< od dny доставаня ri{eny, pрейґ tого or}anu. Zainteresovana yvnosc mo`e обyvic `albu prociv togo ri{eny u ~a{e 15 dn< od dny obyvjovany u sredstvoh yvnogo informovany, прейґ того or}anu.
OBVISCENW
o prinw{enim ri{eню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на `ivotni {tredok проєкта радио базней станїци mobilnej telefoni> “НС2079_01 НС_Нови_Сад_Лимански пияц” ношителя проєкта „VIP MOBILE D.O.O. Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok prowkta радио baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2079_01 Нови_Сад_Лимански пияц” у улїци Шекспирова число 9, на катастерскей парцели число 3922/11 К.О. Нови Сад II, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku, Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku dny 24. фебруара 2016. roku prinwsla ri{enw ~islo VI501-1150/15 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованє обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku, na osnovi ~lena 10 pasus 4. i 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09), ~lena 192. pasus 1. Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11, 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09 i 11/10, 39/10, 60/10 i 69/13), postupaxci po vimogi „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na `ivotni {tredok prowkta radio baznej stan<ci mobilnей telefoniї “НС2079_01 НС_Нови_Сад_Лимански пияц”, prino{i
RI[ENW 1. Utverdzuw {e `e za prowkt radio baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2079_01 НС_Нови_Сад_Лимански пияц” у улїци Шекспирова число 9, на катастерскей парцели число 3922/11 К.О. Нови Сад II, Gorod Novi Sad no{itely prowkta „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21 (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok. 2. Одредзує ше же No{itelq Пrowkta, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт – радио базней станїци мобилней телефониї “НС2079_01 НС_Нови_Сад_Лимански пияц” у улїци Шекспирова число 9, на катастерскей парцели число 3922/11 К.О. Нови Сад II, Gorod Novi Sad,у поглядзе обсягу и змисту, вироби у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).
OBGRUNTOVANW
Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok prowkta радио baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2079_01 НС_Нови_Сад_Лимански пияц” у улїци Шекспирова число 9, на катастерскей парцели число 3922/11 К.О. Нови Сад II, Gorod Novi Sad. Зоз пrowktом предвидзена реконструкция иснуюцей базней станїци и то так же будзе поставена тросекторна антенска система за обсяг DCS 1800, UMTS 2100 и LTE1800. У каждим секторе постави ше по єдна панел антена типа К742236 продукователя Kathrein за закриванє у обсягох DCS и LTE и по єдна антена типа К742215 продукователя Kathrein за обсяг UMTS. Плановани азимути антенох виноша 110 ступнї,
11. MАРEЦ 2016.
244 ступнї и 340 ступнї, респективно по секторох за шицки системи. Конфиґурация примодавача базней станїци за DCS 2+4+4, за UMTS 3+3+3 a за LTE 1+1+1 а за закриванє у наведзених обсягох буду ше хасновац базни станїци Nokia Flexi. U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, o podnw{enej vimogi obviscena yvnosc z ogla{ovanqom u sredstvoh yvnogo informovany i MZ „Лиман III” . U zoz zakonom predpisanim terminу nw doru~eni dumany zainteresovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci. Ношитель проєкта доручел Контракт о закупе хтори заключени медзи Будинком за биванє у улїци Шекспирова число 9 зоз Нового Саду и „Vip Mobile” doo, Mlade`skih bri}adoh 21, Беоґрад як Информацию о локациї за парцелу число 3922/11, К.О. Нови Сад II хтору вибудовала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду число V-353-1220/15 од 24. новембра 2015 року. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї “НС2079_01_ НС_Нови_Сад_Лимански пияц”, число ЕМ-2015-401/SO од 18. януара 2016. року хтору виробела акредитована Лаборатория W-LINE zoz Беоґраду. Бazna stan<ca mobilnей телефониї “НС2079_01 НС_Нови_Сад_Руменацка” ma vkupnu efektivnu виzarxxcu moc векшу од 250 W на шицких трох секторох за обсяги DCS 1800, UMTS 2100 и LTE 1800. Posle rozpatrany vimogi no{itely prowkta i podatkoh o predmetnej lokaci<, harakteristikoh i precenqovanx mo`l<vih vpl<voh navedzenogo prowkta na `ivotni {tredok, a maxci u oglydze, `e predmetna radio bazna stan<ca ma efektivnu vizarююцу moc vek{u yk 250 W i mo`e mac zna~nwj{i vpl<v na `ivotni {tredok–to~kа 12. podto~ka 13. Telekomunikacijni obwkti mobilnej telefoni< (baznej radio stan<ci) L<stini II Uredbi o utverdzovanx L<stini prowktoh za htori obovyzne precenqovanw vpl<vu i L<stini prowktoh za htori mo` vimagac precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok (“S.G. RS” ~islo 114/08), a tot or}an u skladze zoz ~lenom 10. pasus 4. Zakona o precenqovanx vpl<vu odlu~el `e potrebne precenqovanw vpl<vu. Zoz ~lenom 10. pasus 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, predpisane `e zoz odluku zoz htoru ше utverdzuw `e potrebne precenqovanw vpl<vu prowkta na `ivotni {tredok, nadpatraxci or}an mo`e odredzic i obsyg i zmist studi< o precenqovanx vpl<vu, co u tim slu~ax zrobene. Okrem rozpatrany intenziteta vpl<vu (vira`eni zoz efektivnu vizarjovanu mocnoscu po{oreny), nadpatraxci or}an u konkretnim slu~ax rozpatrel i tirvanw vpl<vu – bazna stan<ca predstavy kontinualne `ridlo zarjоvаny. Primenxci принципи prevenci< i predostro`nosci (~len 9. pasus 1. podto~kа 2. Zakona o za|iti `ivotnogo {tredku (“S.G. RS”, ~s. 135/04, 36/09, 36/09 – dr. zakon, 72/09 – dr. zakon i 43/11 – odluka US), zoz htorim {e vimaga `e ka`da aktivnosc mu{i buc planovana и zaprovadzena na sposob `e medzi in{im predstavy najmen{i rizik za lxdske zdravw, zoz Studix potrebne dokazac `e za predmetni prowkt budze primenwna najlwp{a rozpolaгuxca i dostupna tehnolo}iy, tehn<ka i oprema. Maxci u oglydze napredok navedzene, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, medzisobni vpl<v isnuxcih i planovanih aktivnoscoh i utverdzux usloviy i miri za zoperanw, zmen{anw i odklonqovanw ~kodl<vih vpl<voh na `ivotni {tredok yk i mirи u slu~ax вдереня i obezpe~ic provadzenw vpl<vu `ridlа zarjovany, a to {e viklx~no mu{i obezpe~ic zoz Studix o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, htoru bi trebal virobic multidisciplinarni fahovi tim. Na osnovi gore navedzenogo, ri{ene yk u dispozitive. Pouka o pravnim l<ku: Prociv togo ri{eny ношитель проєкта mo`e viyvic `albу Pokra<nskomu sekretariytu za urbanizem, budovatelqstvo i za|itu `ivotnogo {tredku u ~a{e 15 dn< od dny primany ri{eny, pрейґ tого or}anu. Zainteresovana yvnosc mo`e обyvic `albu prociv togo ri{eny u ~a{e 15 dn< od dny obyvjovany u sredstvoh yvnogo informovany, прейґ того or}anu.
11. МАРЕЦ 2016.
ИНФОРМАТОР Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. pasus 1. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw
OBVISCENW
o prinw{enim ri{eню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на `ivotni {tredok проєкта радио базней станїци mobilnej telefoni> “НС2059_01 НС_Нови_Сад_Футожска” ношителя проєкта „VIP MOBILE D.O.O. Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok prowkta радио baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2059_01 НС_Нови_Сад_Футожска” у улїци Авґуста Цесарца число 18, на катастерскей парцели число 317/1 К.О. Нови Сад II, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku, Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku dny 24. фебруара 2016. roku prinwsla ri{enw ~islo VI-501-1149/15 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованє обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku, na osnovi ~lena 10 pasus 4. i 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09), ~lena 192. pasus 1. Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11, 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09 i 11/10, 39/10, 60/10 i 69/13), postupaxci po vimogi „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na `ivotni {tredok prowkta radio baznej stan<ci mobilnей telefoniї “НС2059_01 НС_Нови_Сад_Футожска”, prino{i
RI[ENW 1. Utverdzuw {e `e za prowkt radio baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2059_01 НС_Нови_Сад_Футожска” у улїци Авґуста Цесарца число 18, на катастерскей парцели число 317/1 К.О. Нови Сад II, Gorod Novi Sad, no{itely prowkta „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21 (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok. 2. Одредзує ше же No{itelq Пrowkta, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт – радио базней станїци мобилней телефониї “НС2059_01 НС_Нови_Сад_Футожска” у улїци Авґуста Цесарца число 18, на катастерскей парцели число 317/1 К.О. Нови Сад II, Gorod Novi Sad, у поглядзе обсягу и змисту, вироби у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).
OBGRUNTOVANW
Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok prowkta радио baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2059_01 НС_Нови_Сад_Футожска” у улїци Авґуста Цесарца число 18, на катастерскей парцели число 317/1 К.О. Нови Сад II, Gorod Novi Sad. Зоз пrowktом предвидзена реконструкция иснуюцей базней станїци и то так же будзе поставена тросекторна антенска система за обсяг DCS 1800, UMTS 2100 и LTE1800. У каждим секторе постави ше по єдна панел антена типа К742236 продукователя Kathrein за закриванє у обсягох DCS и LTE и по єдна антена типа К742215 продукователя Kathrein за обсяг UMTS. Плановани азимути антенох виноша 80 ступнї, 235 ступнї и 340 ступнї, респективно по секторох за шицки системи. Конфиґурация примодавача базней станїци за DCS 4+4+4, за UMTS 3+3+3 a за LTE 1+1+1 а за закриванє у наведзених обсягох
буду ше хасновац базни станїци Nokia Flexi. U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, o podnw{enej vimogi obviscena yvnosc z ogla{ovanqom u sredstvoh yvnogo informovany i MZ „Перша войводянска бриґада”и МЗ „Перша войводянска бриґада . U zoz zakonom predpisanim terminу nw doru~eni dumany zainteresovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci. Ношитель проєкта доручел Контракт о закупе хтори заключени медзи Будинком за биванє у улїци Авґуста Цесарца число 18 зоз Нового Саду и „Vip Mobile” doo, Mlade`skih bri}adoh 21, Беоґрад як Информацию о локациї за парцелу число 1268, К.О. Нови Сад II хтору вибудовала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду число V-353-1207/15 од 24. новембра 2015 року. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї “НС2059_01_ НС_Нови_Сад_Футожска”, число ЕМ2015-389/SO од 18. януара 2016. року хтору виробела акредитована Лаборатория W-LINE zoz Беоґраду. Бazna stan<ca mobilnей телефониї “НС2059_01 НС_Нови_Сад_Футожска” ma vkupnu efektivnu виzarxxcu moc векшу од 250 W на шицких трох секторох за обсяги DCS 1800, UMTS 2100 и LTE 1800. Posle rozpatrany vimogi no{itely prowkta i podatkoh o predmetnej lokaci<, harakteristikoh i precenqovanx mo`l<vih vpl<voh navedzenogo prowkta na `ivotni {tredok, a maxci u oglydze, `e predmetna radio bazna stan<ca ma efektivnu vizarююцу moc vek{u yk 250 W i mo`e mac zna~nwj{i vpl<v na `ivotni {tredok–to~kа 12. podto~ka 13. Telekomunikacijni obwkti mobilnej telefoni< (baznej radio stan<ci) L<stini II Uredbi o utverdzovanx L<stini prowktoh za htori obovyzne precenqovanw vpl<vu i L<stini prowktoh za htori mo` vimagac precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok (“S.G. RS” ~islo 114/08), a tot or}an u skladze zoz ~lenom 10. pasus 4. Zakona o precenqovanx vpl<vu odlu~el `e potrebne precenqovanw vpl<vu. Zoz ~lenom 10. pasus 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, predpisane `e zoz odluku zoz htoru ше utverdzuw `e potrebne precenqovanw vpl<vu prowkta na `ivotni {tredok, nadpatraxci or}an mo`e odredzic i obsyg i zmist studi< o precenqovanx vpl<vu, co u tim slu~ax zrobene. Okrem rozpatrany intenziteta vpl<vu (vira`eni zoz efektivnu vizarjovanu mocnoscu po{oreny), nadpatraxci or}an u konkretnim slu~ax rozpatrel i tirvanw vpl<vu – bazna stan<ca predstavy kontinualne `ridlo zarjоvаny. Primenxci принципи prevenci< i predostro`nosci (~len 9. pasus 1. podto~kа 2. Zakona o za|iti `ivotnogo {tredku (“S.G. RS”, ~s. 135/04, 36/09, 36/09 – dr. zakon, 72/09 – dr. zakon i 43/11 – odluka US), zoz htorim {e vimaga `e ka`da aktivnosc mu{i buc planovana и zaprovadzena na sposob `e medzi in{im predstavy najmen{i rizik za lxdske zdravw, zoz Studix potrebne dokazac `e za predmetni prowkt budze primenwna najlwp{a rozpolaгuxca i dostupna tehnolo}iy, tehn<ka i oprema. Maxci u oglydze napredok navedzene, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, medzisobni vpl<v isnux cih i pla no va nih ak tiv no scoh i utverdzux usloviy i miri za zoperanw, zmen{anw i odklonqovanw ~kodl<vih vpl<voh na `ivotni {tredok yk i mirи u slu~ax вдереня i obezpe~ic provad zenw vpl<vu `ridlа zar jo vany, a to {e viklx~no mu{i obezpe~ic zoz Studix o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, htoru bi trebal virobic multidisciplinarni fahovi tim. Na osnovi gore navedzenogo, ri{ene yk u dispozitive. Pouka o pravnim l<ku: Prociv togo ri{eny ношитель проєкта mo`e viyvic `albу Pokra<nskomu sekretariytu za urbanizem, budovatelqstvo i za|itu `ivotnogo {tredku u ~a{e 15 dn< od dny primany ri{eny, pрейґ tого or}anu. Zainteresovana yvnosc mo`e обyvic `albu prociv togo ri{eny u ~a{e 15 dn< od dny obyvjovany u sredstvoh yvnogo informovany, прейґ того or}anu.
РУСКЕ СЛОВО 29
КОНКУРС
ИНФОРМАТОР Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци, розписує: КОНКУРС За дотациї орґанизацийом eтнїчних заєднїцох У Автономнeй Покраїни Войводини Конкурс ше розписує за софинансованє рядовeй дїялносци, проєктох и орґанизованє манифестацийох, як и за набавку опреми и инвестицийни укладаня орґанизацийох eтнїчних заєднїцох зоз териториї Автономней Покраїни Войводини у 2016. року. I. РОЗПОДЗEЛЬОВAНЄ СРЕДСТВОХ Конкурс ше розписує на вкупну суму 9.552.151,10 динари и то по националних заєднїцох: Мадярска национална заєднїца 4.650.000,00; Горватска 950.000,00; Словацка 950.000,00; Румунска 710.000,00; Ромска 550.000,00; Руска 350.000,00; Бунєвацка 320.000,00; Македонска 200.000,00; Українска 120.000,00; Нємецка 90.000,00; Ческа 50.000,00; Ашкалийска 30.000,00; Єгиптянска 30.000,00; Греческа 30.000,00; Чарногорска 200.000,00 и инши национални заєднїци 322.151,10 динари. II. УСЛОВИЯ КОНКУРСА – На конкурс ше можу приявиц лєм реґистровани правни особи–орґанизациї и здруженя припаднїкох eтнїчних заєднїцох зоз шeдзиском на териториї Автономней Покраїни Войводини чия шe дїялносц снує на очуваню и пeстованю националного и културного идeнтитeту, або чия шe дїялносц снує на очуваню и унапрeдзeню мeдзинационалнeй толeранциї. – На Конкурс ше нє можу приявйовац директни и индиректни буджeтни хасноватeлє.
30 РУСКЕ СЛОВО
– Нє будзe шe розпатрац нєблагочасни и нєподполни або нєправилно пополнєни прияви, прияви хтори нєподнєсли овласцeни особи, як анї прияви хтори нє прeдмeтКонкурса. – Нє будзe шe розпатрац прияви од апликантох хторим додзeлєни средства по основи предходних конкурсох Секретарияту, а хтори нє вимирeли превжати обовязки по тих конкурсох або нєблагочасно, глєдали од Секретарияту предлуженє термину за реализацию средствох хтори достали по основи скорейших конкурсох Секретарияту. – Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини–национални заєднїци затримує право вимагац од подношитeля прияви, по потреби, додатну документацию и информациї або висц на самe мeсто, односно за додзeльованє средствох одредзиц виполнєнє додатних условийох; – Секретарият нє обовязни обгрунтовац свойо одлуки; – Процив тих одлукох Секретарияту нє мож уложиц правни лїк; – Прияви и приложену документацию ше подношитeльом нє враца. III. СПОСОБ АПЛИКОВAНЯ Прияви ше подноши лєм на конкурсних формуларох Секретарияту. Комплетну конкурсну документацию зоз упутствами иправилами мож превжац од пондзeлку 07. марца 2016. року у про сторийох Секретарияту або на web адреси www.ounz.vojvodina.gov. rs. Зоз прияву шe обовязно подноши: Урядови доказ о реґистрациї орґанизациї; Потвeрдзeнє о порцийним идeнтификацийним чишлє; Урядови доказо отвореним рахунку у банки.
за додзельованє буджeтних средствох орґаном и орґанизацийом у Aвтономнeй Покраїни Войводини у чиєй шe роботи службено хаснує язики и писма националних меншинох – националних заєднїцох за 2016. рок Средства у суми 3.178.264,00динари ше додзелює за унапредзенє витворйованя права на службене хаснованє язикох и писмох националних меншинох – националних заєднїцох у Aвтономнeй Покраїни Войводини. Право участвовац на конкурсу маю: орґани єдинкох локалней самоуправи з териториї Автономней Покраїни Войводини, у хторих зоз Статутом городу, одно сно општини утвeрдзeнe службeне хаснованє язикох и писмох националних меншинох - националних заєднїцох на цалeй тeриториї єдинки локалней самоуправи або у населєних местох на їх териториї; месни заєднїци на териториї городох и општинох зоз алинeї єден; други орґани, орґанизациї, служби и установи, хаснователє буджетних средствох, хтори маю шедзиско на тeриториї локалней самоуправи або хтори окончую дїялносц на териториї локалней самоуправи, зоз алинeї єдeн. Срeдства шe додзeлює за финансованє, односно участвованє у финансованю: оспособйованя занятих у орґанох и орґанизацийох же би ше служели зоз язиком националнeй мeншини – националней заєднїци хтори ше службено хаснує, а окреме занятих на роботних местох на хторих шe витворює контакт зоз странками (участвованє на курсох, сeминарох и други спо соби яки орґанизовани за тоти намeнки) и за розвой систeми eлeктронскeй управи за роботу у условийох вeцeйязичносци. трошкох виробку и поставяня таблох з назвами орґанох и орґанизацийох, зназву насeлєного мeста и других ґеоґрафских назвох на драгових напрямох, з назву улїцох и площох, як и других обвисценьох и спозореньох за явносц хтори виписани и на язикох националних мeншинох – националних заєднїцох хтори ше службено хаснує у општини, городу або населєним месце и за друкованє двоязичних або вецейязичних формуларох, службених глашнїкох и других явних публикацийох. Висину средствох за додзельованє шe утвeрдзує на основи шлїдуюцих критeриюмох: число язикох и писмох националних меншинох – националних заєднїцох хтори ше службено хаснує на цалей териториї општини, городу або населєного места; процeнтуалнe участвованє припаднїкох националних мeншинох– наци-
оналних заєднїцох чийо ше язики и писма службено хаснує у вкупним чишлє житeльства по урядових податкох Републичного заводу за статистику, на основи остатнього попису жительства; вкупни материялни трошки яки потребни за реализацию активносцох; постоянє других жридлох финансованя активносцох; континуитет у финансованю активносцох з боку Секретарияту, односно чи шe срeдства вимага пeрши раз. Прияви на конкурс ше подноши лєм на конкурсних формуларохСекретарияту. Комплeтну конкурсну докумeнтацию мож прeвжац у просторийох Секретарияту, або на интернет адреси: www.ounz.vojvodina.gov.rs. Прияви на конкурс ше доручує у двох прикладнїкох з двома виявами хтори оверела и подписала овласцена особа подношителя прияви кед ше конкурує по єдней основи, кед ше источашнє конкурує и по другей основи, прияви ше доручує у вкупно штирох прикладнїкох, зоз штирома оверенима виявами. Нєблагочасни або нєподполни прияви, прияви у хторих нєдостаток по указованю нє одстранєни, кед ше нє одноша на наменки яки предвидзени зоз конкурсом або кед их поднєсли нєовласцени особи ше нє будзе розпатрац. Хаснователь длужен средства хасновац лєм за наменки за хтори су додзелєни, а нєпотрошени средства врациц до буджету Aвтономнeй Покраїни Войводини. Хаснователь ма обовязку на одвитуюци способ визначиц же у финансованю участвовал и Секретарият. Хаснователь длужен найпознєйше по виходзенє календарского року поднєсц Секретарияту звит о утрошку додзелєних средствох з одвитуюцу документацию. У случаю сумнї же додзелєни средства у дзепоєдних случайох нє хасновани наменково, Секретарият поруша поступок пред покраїнским орґаном управи цо компетентни за буджетну инспекцию, пре контролу законїтого и наменкового хаснованя средствох. Кед ше утвердзи же ше додзелєни средства у дзепоєдних случайох нє хасновали наменково, прияви тих хасновательох средствох ше убудуце нє будзе розпатрац кед буду учaствoвaц нa кoнкурсу. Поступок конкурса запровадзує комисия за розпатранє приявох хтору формує покраїнски секретар. Комисия по розпатраню призбераних приявох составя обгрунтоване предкладанє за додзельованє средствох по конкурсу и доручує го покраїнскому секретарови. О додзельованю средствох хасновательом по запроведзеним поступку одлучує покраїнски секретар зоз ришеньом хторе конєчне. Ришенє о додзельованю средствох ше обяви на интернет боку Секретарияту.
11. MАРEЦ 2016.
КОНКУРС
за софинансованє проєктох очуваня и пестованя медзинационалней толеранциї у Войводини у 2016. року Конкурс ше розписує за софинансованє програмох, проєктох и активно сцох чий циль очувац и пе стовац медзинационалну толеранцию у Войводини у 2016. року, у рамикох проєкта „Афирмация мултикултурализма и толеранциї у Войводини“. Конкурс ше розписує на вкупну суму 4.300.000,00 динари. I РОЗПОД ЗЕЛЬОВАНЄ СРЕДСТВОХ Средства ше додзелює за софинансованє програмох, проєктох и активно сцох орґанизацийох, здруженьох, асоцияцийох и других субєктох, чий циль афирмовац вредно сци мултикултурного дружтва и очувац и пе стовац медзинационалну толеранцию у Войводини у 2016. року, а хтори наменєни окреме за: унапредзенє продукциї и за продукцию телевизийней и радийней програми, интернет-пре зентациї, други форми електронских презентацийох, друковани пропаґандни активно сци, активно сци у друкованих медийох и други форми медийних активно сцох; видаванє кнїжкох, брошурох, часописох або других публикацийох нєпрофитного характеру; орґанизованє семинарох, конференцийох и других формох наукових и едукативних сходох; орґанизованє културних, образовних, спортских и других манифе стацийох. II УСЛОВИЯ КОНКУРСУ На конкурс ше можу приявиц лєм реґистровани правни особи – орґанизациї, здруженя, асоцияциї и други субєкти зоз шед зи ском на те ри то риї Авто ном ней Покраїни Войводини чия ше дїялносц снує на очуваню медзинационалней толеранциї, одно сно орґанизациї, здруженя и асоцияциї чийо програми, проєкти або активно сци унапрямени на очуванє и пе стованє медзинационалней толеранциї у Автономней Покраїни Войводини. На Конкурс ше можу приявиц лєм нєпрофитни орґaнизациї. При одлучованю о додзельованю средствох буд зе ше преценьовац обсяг и значносц поднєшеного предкладаня проєкту, спо соб ре а лизациї и конкретни ефекти яки ше зоз проєктом витвори. При одлучованю о додзельованю средствох предносц буду мац тоти проєкти хтори ше одноша на розвиванє, очуванє и пе стованє духу медзинационалней толеранциї при младих. Средства по конкурсу ше нє будзе додзельовац за финансованє чечуцих трошкох, або инве стицийних трошкох подношителя прияви. III ОКРЕМНИ УСЛОВИЯ Явни набавки Кед хаснователь средствох зоз того конкурса подпада под реґулацию члена 2. пасус 1. точка 2. Закона о явних набавкох („Службе ни гла шнїк РС”, чи сло 124/2012 и 14/2015), одно сно кед ше средства яки витворени по тим конкурсу
11. МАРЕЦ 2016.
будзе хасновац за набавку роботох,доброх або услугох, а учасц явних средствох твори вецей як 50% вредно сци набавки, хаснователя средствох ше будзе тримац за наручителя и вон ма обовязку применьовац Закон о явних набавкох. IV СПОСОБ АПЛИКОВАНЯ Прияви ше подноши у єдним прикладнїку, лєм на конкурсних формуларох Секретарияту; Конкурсну документацию мож превжац од 07.03.2016. року у просторийох Секреweb-адре си на або тарияту www.puma.vojvodina.gov.rs; Подношитель може поднєсц лєм єдну прияву на Конкурс; Ґу прияви ше обовязно приклада копиї шлїдуюцих документох: Службени доказ о реґистрациї орґанизациї (фотокопию ришеня АПР); Фотокопию потвердзеня о порцийним идентификацийним чишлє (ПИЧ); Службени доказ о отвореним рахунку при дїловней банки (фотокопию). V ОЦЕНЬОВАНЄ ПРОЄКТОХ И ОДЛУЧОВАНЄ О ДОДЗЕЛЬОВАНЮ СРЕДСТВОХ Поднєшени прияви розпатра комисия хтору менує покраїнски секретар за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци. Комисия нє будзе розпатрац нєблагочасово и нєподполни або нєправилно пополнєни прияви, прияви хтори нє поднєсли овласцени особи, прияви хтори виписани нєчитко або зоз ґрафитним клайбасом, як анї прияви хтори нє предмет Конкурса. Комисия нє будзе розпатрац прияви подношительох хторим додзелєни средства по основи предходних конкурсох Секретарияту, а хтори нє вимирели превжати обовязки по тих конкурсох. Комисия нє будзе розпатрац прияви директних буджетних хасновательох. Секретарият затримує право од подношителя прияви, по потреби, питац додатну документацию и информациї або висц на саме место, односно за додзельованє средствох одредзиц виполньованє додатних условийох. Ришенє о розподзельованю средствох приноши покраїнски секретар, на основи предкладаня конкурсней комисиї. Секретарият поднєшени прияви будзе розпатрац и о нїх одлучовац сукцесивно, по заключенє Конкурсу. Секретарият нє ма обовязку обгрунтовац свойо одлуки. Ришенє покраїнского секретара конєчне и процив ришеня нє мож уложиц правни лїк; Прияви и приложену документацию ше подношительом нє враца. Зоз подношителями приявох хторим одобрени средства, Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци заключи контракт о софинансованю активносцох по основи хторого ше средства виплаци. Резултати конкурса ше обяви на службеней web-адреси Секретарияту по законченю Конкурса.
ИНФОРМАТОР * дзе цо будзе *
ПРЕМИЄРА У КЕРЕСТУРЕ У Руским Керестуре на соботу, 12. марца, премиєрно будзе одбавена младежска представа (комедия) „Сезона лову на ловара” А. Витера, у режиї Владимира Надя Ачима, а у продукциї Драмского студия „Арт” Дому култури. Премиєра будзе на 20 годзин у Велькей сали Дома култури. ***
ОСМОМАРЦОВСКИ КОНЦЕРТ У ДЮРДЬОВЕ
На соботу, 12. марца 2016. року, у просторийох КУД „Тарас Шевченко” у Дюрдьове будзе отримани традицийни Осмомарцовски концерт з нагоди Дня женох. Концерт почнє на 17 годзин. ***
ВИСТАВА РУЧНИХ РОБОТОХ У ЦЕРКОВНЕЙ САЛИ У НОВИМ САДЗЕ
На нєдзелю, 13. марца 2016. року, у орґанизациї Културней ради парохиї св. апостолох Петра и Павла у Новим Садзе будзе отворена вистава ручних роботох у церковней сали св. Миколая у Новим Садзе на 11,30 и на 18,30. Даєдни роботи буду и на предай.
MALI OGLA[KI ПРЕДАВАМЕ намесцени двохижови квартель у Новим Садзе, велькосци 55 квадратни метери. Квартель ше находзи на Новим населєню. Цена вигодна, за вецей информациї ше явиц на число 064/209-35-74 *** ДИХТУЄМЕ облаки и ДЗВЕРИ зоз неопрен-ґуму. Правиме ГАРМОНИКА ДЗВЕРИ и РОЛЕТНИ. Обявиц ше на телефони: 025/5827-710 и 060/5088-433 *** ВЛАГА? Изолуєме влажни хижи. 063/440-470; 063/102-41-14.
РУСКЕ СЛОВО 31
КОНКУРС
ИНФОРМАТОР КОНКУРС
за додзельованє финансийних средствох за проєкти обнови церквох на териториї АП Войводини хтори защицени памятнїки култури У складзе зоз членом 4. Покраїнскей скупштинскей одлуки о додзельованю буджетних средствох церквом и вирским заєднїцом1, средства ше одобрує за софинансованє окончованя будовательней, добротворней и науковей дїялносци реґистрованих традицийних церквохи вирских заєднїцох, як и орґанизацийох и установох чийо вони снователє, а хтори дїйствую на териториї Автономней Покраїни Войводини2. На тот конкурс ше можу приявиц лєм „церковни централи” – епископиї, бискупиї и еґзархат, лєм з єдним проєктом обнови єдней церкви. Вкупна сума наменєних средствох, за тоти потреби, виноши 5.271.000,00 динари. На конкурс ше можу приявиц шлїдуюци конфесиї: Сербска православна церква (Бачка епархия, Банат ска епархия, Сримска епархия, Шабацка епархия), Римокатолїцка церква (Суботицка бискупия, Зренянинска бискупия, Сримска бискупия), Румунска православна церква, Исламска заєднїца, Єврейска заєднїца, Словацка евангелистицка церква а.в., Реформатска християнска цeрква у Сербиї, Евангелистицка християнска церква a.в., Грeкокатолїцка цeрква. За тот конкурс нє предвидзени предходно пририхтани типски прияви, алє ше их формує на основи самого вимаганя и його характеристикох. Термин за подношенє приявох на тот конкурс чече заключно по 31.03.2016. року. Приява муши мац: основни опис потребох за обнову храму – церкви як цо то: назву храму;
место дзе ше храм находзи; кеди є збудовани; датум од хторого ше водзи як защицени памятнїк култури и кратши опис инвестицийного подняца зоз спецификацию трошкох, назву рахунку – банку при хторeй шe водзи рахунок, наведзене число рахунку и оверени у банки у хторей ше водзи. Прияву подноша лєм епархия, бискупия и еґзархат и то лєм за єдну церкву на подручу на хторим епархия, бискупия, або еґзархат дїйствує на териториї АП Войводини. Секретарият нє будзе розпатрац прияви: хтори сцигли послe тeрмину яки предвидзeни у конкурсу, хтори нєподполни (нєподписани и написани зоз ґрафитним клайбасом), хтори поднєсли нєовласцeни субєкти (прияви нє можу подношиц локални церковни општини), без одвитуюцого жиро рахунку, назви банки, числа рахунку хтори оверела банка у хторей ше водзи, у случаю же прияву нє поднєсли епархия, бискупия або еґзархат, таку прияву ше будзе тримац як прияву хтору поднєсла нєовласцена особа. Подношитель прияви ше обовязує же додзелєни средства похаснує лєм за наменки за хтори средства додзелєни, и же нєпотрошени средства вирмански враци до буджету на одвитуюцу позицию Секретарияту. Секретарият затримує право од подношитeля прияви, по потреби, вимагац додатну документацию и информациї, односно за додзeльованє помоци одредзиц виполньованє потребних условийох. Подношитeлє приявох буду поинформовани о рeзултатох конкурса у писанeй форми, при чим Секретарият нє обовязни обгрунтовац свойо одлуки. Процив тих дискрецийних одлукох Секретарияту нє мож уложиц правни лїк. Прияви и приложену документацию шe подношитeльом нє враца.
1Покраїнска скупштинска одлука о додзельованю буджетних средствох церквом и вирским заєднїцом („Службени новини АПВ”, число 54/2014). 2Реґистровани церкви и вирски заєднїци хтори дїйствую на териториї АП Войводини, як и орґанизациї и установи чийо вони снователє, право на додзельованє средствох можу витвориц на основи вимаганя яке подноша нєпоштредно покраїнскому секретарови под час рока.
32 РУСКЕ СЛОВО
за софинансованє проєктох хтори унапрямени на реализацию афирмативних мирох и процесох за интеґрацию Ромох за предлуженє „Декади инклузиї Ромох” у 2016. року Конкурс ше розписує за софинансованє проєктох хтори унапрямени на реализацию афирмативних мирох и процесох за интеґрацию Ромох за предлуженє „Декади инклузиї Ромох” у 2016. року. I. РОЗПОДЗЕЛЬОВАНЄ СРЕДСТВОХ Конкурс ше розписує на вкупну суму 675.000,00 динари. II. УСЛОВИЯ КОНКУРСА На конкурс ше можу приявиц лєм реґистровани правни особи – орґанизациї и здруженя ромскей националней заєднїци зоз шедзиском на териториї Автономней Покраїни Войводини, чия ше дїялносц снує на очуваню и пестованю националного и културного идентитету, або орґанизациї чия дїялносц унапрямена на реализацию афирмативних мирох и процесох за интеґрацию Ромох за предлуженє „Декади инклузиї Ромох” у 2016. року. Нє будзе ше розпатрац нєблагочасни и нєподполни або нєправилно пополнєни прияви, прияви хтори нє поднєсли овласцени особи, а анї прияви хтори нє предмет Конкурсу. Нє будзе ше розпатрац прияви апликантох хторим додзелєни средства по основи предходних конкурсох Секретарияту кед нє вимирели превжати обовязки по тих конкурсох, або благочасно, а по законченє термину за прияву по тим конкурсу, нє вимагали од Секретарияту предлуженє термину за реализацию средствох хтори достали по основи скорейших конкурсох Секретарияту. Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и национални меншини – национални заєднїци затримує право од подношителя прияви по потреби питац додатну документацию и информациї, або висц на саме место, односно за додзельованє средствох одредзиц виполньованє додатних условийох. Секретарият нє обовязни обгрунтовац свойо одлуки. Процив тих одлукох Секретарияту нє мож уложиц правни лїк. Прияви и приложену документацию подношительом ше нє враца. III. СПОСОБ АПЛИКОВАНЯ Прияви ше подноши лєм на конкурсних формуларох Секретарияту. Комплетну конкурсну документацию зоз упутствами и правилами мож превжац од 07. марца 2016. року у просторийох Секретарияту або на web адреси www.ounz.vojvodina.gov.rs. Зоз прияву ше обовязно подноши: Службени доказ о реґистрациї орґанизациї; Потвердзенє о порцийним идентификацийним чишлє; Службени доказ о отвореним рахунку у банки. Резултати конкурсу буду обявени на службеней web адреси Секретарияту. Прияви на конкурс ше подноши на сербским язику або на язику националней заєднїци хтори ше службено хаснує у Автономней Покраїни Войводини. Прияви ше подноши особнє, з придаваньом писарнїци покраїнских орґанох управи у Новим Садзе (будинок Покраїнскей влади) або ше посила по пошти на адресу: Покраїнски секретарият за образованє, предписаня, управу и националнименшини – национални заєднїци, 21000 Нови Сад Булевар Михайла Пупина 16 з назначеньом: – назва Конкурса на хтори ше подноши прияву – Конкурси отворени по 31.03.2016. року.
11. МАРЕЦ 2016.
ИНФОРМАТОР Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. pasus 1. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw
OBVISCENW
o prinw{enim ri{eню же потребне преценьованє вплїву и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на `ivotni {tredok проєкта радио базней станїци mobilnej telefoni> “НС2036_01_ НС_Готел_Парк” ношителя проєкта „VIP MOBILE D.O.O. Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok prowkta радио baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2036_01_ НС_Готел_Парк” у улїци Новосадскопго сайма 35, на катастерскей парцели число 7534, К.О. Нови Сад I, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku, Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku dny 7. марца 2016. roku prinwsla ri{enw ~islo VI-501-62/16 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku, na osnovi ~lena 10 pasus 4. i 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09), ~lena 192. pasus 1. Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11, 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09 i 11/10, 39/10, 60/10 i 69/13), postupaxci po vimogi „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na `ivotni {tredok prowkta radio baznej stan<ci mobilnей telefoniї “НС2036_01_ НС_Готел_Парк” prino{i
RI[ENW 1. Utverdzuw {e `e za prowkt radio baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2036_01_ НС_Готел_Парк” у улїци Новосадскопго сайма 35, на катастерскей парцели число 7534, К.О. Нови Сад I, Gorod Novi Sad no{itely prowkta „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21 (у дальшим тексту: Ношителя Проєкта) potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok. 2. Одредзує ше же No{itelq Пrowkta, Студию о преценьованю вплїву на животни штредок за проєкт радио базней станїци мобилней телефониї “НС2036_01_ НС_Готел_Парк” у улїци Новосадскопго сайма 35, на катастерскей парцели число 7534, К.О. Нови Сад I, Gorod Novi Sad у поглядзе обсягу и змисту, вироби у складзе зоз членом 17. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок и Правилнїком о змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС”, число 69/05).
OBGRUNTOVANW
Подприємство „KODAR INŽENJERING” D.O.O. зоз Беоґраду по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” D.O.O. Нови Беоґрад, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol тому орґану vimogu za одлучованє о потреби преценьованя вплїву на `ivotni {tredok prowkta радио baznej stan<ci mobilnej telefoni< “НС2036_01_ НС_Готел_Парк” у улїци Новосадскопго сайма 35, на катастерскей парцели число 7534, К.О. Нови Сад I, Gorod Novi Sad. Зоз пrowktом предвидзена реконструкция иснуюцей базней станїци и то так же будзе поставена тросекторна антенска система за обсяги DCS 1800, UMTS и LTE. У каждим секторе постави ше по єдна панел антена типа К742236 продукователя Kathrein за закриванє у обсягох DCS 1800, UMTS и LTE. Плановани азимути антенох виноша 30 ступнї, 125 ступнї и 295 ступнї респективно по секторох за обидва системи. Конфиґурациї примодавача базней станїци за систему DCS 4+4+2, за UMTS 3+3+3, а за LTE 1+1+1.
11. МАРЕЦ 2016.
U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, o podnw{enej vimogi obviscena yvnosc z ogla{ovanqom u sredstvoh yvnogo informovany i MZ „Народни героє” . U zoz zakonom predpisanim terminу nw doru~eni dumany zainteresovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci. Ношитель проєкта доручел Контракт о закупе хтори заключени медзи ХТУП АД НОВИ САД зоз Нового Саду, улїца Новосадского сайма 35 и „Vip Mobile” doo, Mlade`skih bri}adoh 21, Беоґрад як и Информацию о локациї за парцелу число 1022, КО Нови Сад I хтору видала Городска управа за урбанизем и квартельни роботи Городу Нового Саду число V-353-1242/15 од 04. 12. 2015 року. Ґу наведзеней вимоги ношитель проєкта приложел Фахову оцену обтерхованя животного штредку у локалней зони базней станїци мобилней телефониї “НС2036_01_ НС_Готел_Парк” число ЕМ-2015386/SO од 18. януара 2016. року хтору виробела акредитована Лаборатория W-LINE zoz Беоґраду. Бazna stan<ca mobilnей телефониї “НС2036_01_ НС_Готел_Парк” ma vkupnu efektivnu виzarxxcu moc векшу од 250 W на шицких секторох за обсяги DCS 1800, UMTS и LTE. Posle rozpatrany vimogi no{itely prowkta i podatkoh o predmetnej lokaci<, harakteristikoh i precenqovanx mo`l<vih vpl<voh navedzenogo prowkta na `ivotni {tredok, a maxci u oglydze `e predmetna radio bazna stan<ca ma efektivnu vizarююцу moc vek{u yk 250 W i mo`e mac zna~nwj{i vpl<v na `ivotni {tredok–to~kа 12. podto~ka 13. Telekomunikacijni obwkti mobilnej telefoni< (baznej radio stan<ci) L<stini II Uredbi o utverdzovanx L<stini prowktoh za htori obovyzne precenqovanw vpl<vu i L<stini prowktoh za htori mo` vimagac precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok (“S.G. RS” ~islo 114/08), a tot or}an u skladze zoz ~lenom 10. pasus 4. Zakona o precenqovanx vpl<vu odlu~el `e potrebne precenqovanw vpl<vu. Zoz ~lenom 10. pasus 5. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, predpisane `e zoz odluku zoz htoru ше utverdzuw `e potrebne precenqovanw vpl<vu prowkta na `ivotni {tredok, nadpatraxci or}an mo`e odredzic i obsyg i zmist studi< o precenqovanx vpl<vu, co u tim slu~ax zrobene. Okrem rozpatrany intenziteta vpl<vu (vira`eni zoz efektivnu vizarjovanu mocnoscu po{oreny), nadpatraxci or}an u konkretnim slu~ax rozpatrel i tirvanw vpl<vu – bazna stan<ca predstavy kontinualne `ridlo zarjоvаny. Primenxюci принципи prevenci< i predostro`nosci (~len 9. pasus 1. podto~ku 2. Zakona o za|iti `ivotnogo {tredku (“S.G. RS”, ~s. 135/04, 36/09, 36/09 – dr. zakon, 72/09 – dr. zakon i 43/11 – odluka US), zoz htorim {e vimaga `e ka`da aktivnosc mu{i buc planovana и zaprovadzena na sposob `e medzi in{im predstavy najmen{i rizik za lxdske zdravw, zoz Studix potrebne dokazac `e za predmetni prowkt budze primenwna najlwp{a rozpolaгuxca i dostupna tehnolo}iy, tehn<ka i oprema. Maxci u oglydze napredok navedzene, а окреме специфичносц локациї (густо населєна бивательна зона) нєобходнє виробиц документ зоз хторим ше анализує и оценює квалитет творительох животного штредку на одредзеним просторе, medzisobni vpl<v isnuxcih i planovanih aktivnoscoh i utverdzux usloviy i miri za zoperanw, zmen{anw i odklonqovanw ~kodl<vih vpl<voh na `ivotni {tredok yk i mirи u slu~ax вдереня i obezpe~ic provadzenw vpl<vu `ridlа zarjovany, a to {e viklx~no mu{i obezpe~ic zoz Studix o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, htoru bi trebal virobic multidisciplinarni fahovi tim. Na osnovi gore navedzenogo, ri{ene yk u dispozitive. Pouka o pravnim l<ku: Prociv togo ri{eny ношитель проєкта mo`e viyvic `albу Pokra<nskomu sekretariytu za urbanizem, budovatelqstvo i za|itu `ivotnogo {tredku u ~a{e 15 dn< od dny доставаня ri{eny, pрейґ tого or}anu. Zainteresovana yvnosc mo`e обyvic `albu prociv togo ri{eny u ~a{e 15 dn< od dny obyvjovany u sredstvoh yvnogo informovany, прейґ того or}anu.
НОВИ ТЕРМИН ЗА „ДЗЕЦИНСКИ ШВЕТ” ТВ-емисия за дзеци по руски „Дзецински швет” будзе емитована у новим термину – на 19,30 годзин, пред початком емисиї „Добри вечар, Войводино”, а як и дотераз – на Другей програми РТВ Войводини перши штварток у мешацу. Репризи емисийох „Дзецински швет” буду пияток на 10,30 годзин и шлїдуюцей стреди на 16,45 годзин.
РУСКЕ СЛОВО 33
СПОРТ ПОДРУЧНА ФОДБАЛСКА ЛИҐА ЗОМБОР
РУСИН СТАРТУЄ НА СОБОТУ Ярня часц першенства у ПФЛ Зомбор почина шлїдуюцого викенду, а Русин у 16. колу (1. коло) ярнього першенства госцує на шлїдуюцу соботу у Ґакове. Розпорядок бавеня ФК „Русин”шлїдуюци: 16. коло: Ґаково, ФК „Ґраничар” – ФК „Русин” 17. коло: ФК „Русин” – ФК „Гайдук” (Стапар) 18. коло: Крущич, ФК „Младост” – ФК „Русин” 19. коло: ФК „Русин” – ФК „Станишич” (Станишич) 20. коло: Свилоєво, ФК „Тереквеш” – ФК „Русин” 21. коло: Буковац, ФК „Омладинац” – ФК „Русин” 22. коло: ФК „Русин” – ФК „Кордун”( Кляїчево) 23. коло: Б. Брестовац, ФК „БСК” – ФК „Русин” 24. коло: ФК „Русин” – ФК „Кула” ( Кула) 25. коло: Б. Ґрачац, ФК „Борац” – ФК „Русин” 26. коло: ФК „Русин” – „ФК Раднички 1918” (Ратково) 27. коло: Зомбор, ОФК Шикара – ФК „Русин” 28. коло: ФК „Русин” – ФК „Липар” (Липар) 29. коло: Диронь, ФК „Омладинац” – ФК „Русин” 30. коло: ФК „Русин” – ФК „Полет” (Каравуково) В. Сеґеди
ПРИРИХТУЮЦЕ ФОДБАЛСКЕ СТРЕТНУЦЕ
ИСКРА ПОБЕДЗЕЛА, АЛЄ ОСТАЛА БЕЗ ТРЕНЕРА
ФК „Искра” – ФК „Русин”4:2 (1:1) предносц над домашню Искру. После Коцур: Стадион ФК „Искра” Ґоли за Искру дали: Дарко Нико- ґола ше бавело на стредку терена и було даскельо нагоди на обидвох бокох. лич 2, Дамир Ґубаш, Душан Крняїч Ґоли за Русин дали: Денис Гарди Найлєпшу нагоду нє вихасновал Зоран Сердар кед вишол сам опрез Русиново2. ИСКРА: Ступар, Зарин, Живкович, го ґолмана и зоз мертвого угла потраЮшкович, Дамир Ґубаш, Дрляча, фел стативу. Понеже Искра оганяла реМалеш, Малацко, Крняїч, Дамян зултат, мушела бавиц кус отворенше, та госци свойо нагоди находзели у проҐубаш и Сердар. До бависка вошли: Иван, Николич, цивнападох. Пред концом першого полВаяґич, Барович, Б. Сталевич, Лю. часу Душан Крняїч вихасновал свою нагоду, та ше зоз резултатом 1:1 пошло Сталевич РУСИН: Ж. Орос, Чапко, Голик, на одпочивок. У другим полчасу бависко тиж було Барна, Й. Гарди, Павлович, Орсаґ, ровноправне. Дамир Ґубаш дал ґол за Б. Орос, Кулич, Чизмар, Д. Гарди. До бависка вошли: Б. Гарди, Ко- Искру, алє Денис Гарди зоз своїм дручиш, Грнчяр, Дюрич, Бранкович и гим ґолом вировнал резултат на 2:2. Побиду Искри принєсол Будински. НЄСПОРТСКЕ Дарко Николич з двома Змаганя мед зи ґолами по конєц змаганя. екипами Искри и СПРАВОВАНЄ Одличну фодбалску Русина вше на Инцидент на змаганю Искри представу на самим концу уровню правих пер шен стве них и Русина, у хторим ше двоме погубел физични обрахузмаганьох, та так Искрово бавяче медзи собу лєм нок медзи бавячами, кобуло и внєдзелю у цо нє побили, кед єден Искров три ше, на щесце, нє роКоцуре. Бависко бавяч нападнул процивнїка зоз збовчал. Тренер Искри було оштре, у дзе- Руского Керестура. Тото ини- Здравко Бабич дал задзецировало задзекованє тренера кованє. поєдних хвилькох Искри Здравка Бабича. Руководство ФК аж и нєспортске, а – У мойо власне мено, як и у на концу домашнї мено ФК „Искра”, сцем госцом „Искра” муши у найкратоднєсли побиду. з Руского Керестура замодлїц шим чаше найсц ришенє Фодбалере Ру- най пребача на нєспортским за нового тренера, понеже сина лєпше отво- справованю моїх бавячох. Таке ярня часц першенства порели змаганє и та- нєспортске справованє сом за чина 27. марца, а Искра кой на початку 45 роки, кельо сом у фодбалу, бранї перше место на тапрейґ Дениса Гар- ище нє дожил – розчаровани блїчки. Златко Колєсар дия сцигли по бул Бабич.
КАРАТЕ КЛУБ „РУСИН”
УСПИШНИ НА ТУРНИРЕ У БАЧУ Млади каратисти рускокере стурского Русинa освоєли аж 14 медалї на Карате-турнирa „Бач 2016”, хтори отримани 6. марца у Бачу. Турнир традицийно орґанизує домашнї Карате-клуб „Партизан”, а на нїм ше змагали коло 200 змагателє зоз 17 клубох з Войводини. За Карате-клуб „Русин” наступели 11-еро змагателє, од когуцикох по сениорох, а екипа Русинa у катох осво-
34 РУСКЕ СЛОВО
єла перше место. У eкипи були Иґор Фейди, Мирко Малацко и Иван Медєши, котри у поєдинєчней конкуренциї у катох освоєли кажди друге место, як и Ґлориян Штранґар, котри ше змагал у конкуренциї когуцикох и пионирох. У борбох у катеґориї пионирох перше место освоєл Теодор Няради, а спомнути Штранґар 2. место. У конкуренциї кадетох у борбох Сара
Планчак и Анамария Няради освоєли перше, а Кристина Катона друге место. Йована Ноґавица освоєла друге место у борбох у катеґориї юниоркох, а Деян Кормош перше место у борбох у конкуренциї сениорох. Судия на тим змаганю була и Вероника Юрич з Руского Керестура, а одход до Бачу спонзоровали и родичи младих каратистох. М. Зазуляк 11. МАРЕЦ 2016.
СПОРТ СПОРТИСТОМ У ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ ДОДЗЕЛЄНИ ПРИПОЗНАНЯ
З ЄДНИМ СЛОВОМ – ЗАСЛУЖЕЛИ Представителє Спортского союзу Општини Жабель прешлого тижня у Велькей сали Скупштини општини додзелєли припознаня найлєпшим спортистом жабельскей општини у 2015. року. Плакети и дипломи за окремни резултати достали спортисти у осем катеґорийох У катеґориї – найлєпши спортисти, перши спомнути Драґан Бандин, каратиста и тренер зоз Жаблю, хтори прешлого року освоєл стриберну медалю на Шветовим купу за сениорох и ветеранох. Припознанє до стала и Милена Матович, боксерка з Боксерского клуба „Шайкаши” зоз Жаблю, хтора на прешлорочним 5. Купу нациї освоєла златну медалю, а Драґан Апич, кошаркаш зоз Жаблю, хтори ше з тимом репрезентациї Сербиї з Европского першенства у кошарки врацел зоз златом коло шиї. Медзи найлєпшима и Небойша Тохоль, ватерполиста з Дюрдьова, член репрезентациї хтори освоєл перше ме сто на Шветовим першенстве. У катеґориї – спортски екипи, припознаня до стали Фодбалски клуб „Єдинство” з Ґосподїнцох, Одбойкашски клуб „Жабаль волей”, Младежски рукометни клуб „ЖСК” Жабель, и Ве слацки клуб „Чуроґ” зоз Чуроґу. У катеґориї – спортски фаховец (тренер), припознанє до стал Марко Тубич зоз Жаблю, тренер боксу у БК „Шайкаши” зоз Жаблю и женскей боксерскей репрезентациї Сербиї. У катеґориї – найлєпши спортски роботнїки, припознанє до стал Светозар Топич зоз Ґосподїнцох зоз ФК „Єдинство” з Ґосподїнцох, за доприношенє и афирмацию спорта у тим валалу. У катеґориї – фаховци у спорту, наградзени др Никола Дукич, а у катеґориї спортисти з инвалидитетом, припознанє уручене Бранислави Перич Ранкович, родом з Чуроґу, хтора прешлого року преглашена за най-
ПОТРИМАЛИ ИХ И ВИЗНАЧНИ ГОСЦИ Награди додзельовали спортски роботнїки зоз СС општини: Йован Панич, Витомир Лисица и Борис Страживук. На шветочносци були и Чедомир Божич, предсидатель Општини Жабель и Бора Сибинкич, пресидатель Спортского союзу Войводини.
лєпшу столнотенисерку у швеце особох з инвалидитетом. За найлєпшу спортску акцию преглашена орґанизация Здруженя спортских рибарох „Младосц Єґричка” зоз Жаблю, за акцию лапаня риби, хтора була орґанизована за младшу катеґорию, а у хторей участвовали коло двасто особи. Управни одбор Спортского союзу општини одлучел же би у катеґориї – животне дїло у спорту, штири особи у општини (з каждого валалу) до стали припознаня – Тома Смолян зоз Жаблю, Сима Боґданов зоз Дюрдьова, Радо слав Давидовац зоз Чуроґу и Никола Иванов з Ґосподїнцох. Того року на конкурс за додзельованє наградох, котре основане 2009. року, окрем општинских спортских орґанизацийох, дружтвох, здруженьох и членох Союзу, предклади за найлєпших спортистох першираз могли по силац и гражданє. Сандра Барань
НОВИ УСПИХ ВОЙВОДЯНСКИХ АЛПИНИСТОХ
ОСВОЄНИ ОХОС ДЕЛ САЛА ДО
Концом януара члени Войводянскей горяцкей експедициї – наш алпиниста Исо Планич зоз Суботици, Миодраґ Йовович з Вербасу и Миливой Ерделян и Кароль Цалберт з Нового Саду, випендрали ше на верх найвисшого активного вулкану на швеце – Охос де Саладо. Вулкан Охос де Саладо на Андох, на гранїци Чилеа и Арґентини, а його верх високи коло 7 000 метери, други по висоти на швеце. Алпинисти з Войводини уж освоєли дзепоєдни найвисши шветово верхи, а медзи нїма и Монт Еверест.
11. МАРЕЦ 2016.
РУСКЕ СЛОВО 35
26. Фестивал новей рускей народней шпиванки „Ружова заградка 2016”
ГЛАСНЇК ПО РУСКИ РОК LXXII ЧИСЛО 10 (3671) НОВИ САД, 11. MAРЕЦ 2016. РОКУ
■ З ПОМОЦУ ПОКРАЇНИ ДО ХИЖИ НА ВАЛАЛЄ
ЦЕНА 30 ДИНАРИ
ВИВЕДЗЕНИ 15 КОМПОЗИЦИЇ Саня Полдруги
огорочни, 26. Фестивал новей рускей народней шпиванки „Ружова заградка”, отримани внєдзелю вечар, 6. марца, у Студию „М”. Композиция „Я вше будзем твоя”, авторки музики и тексту Агнети Тимко Мудри, у аранжману Дьордя Планянина освоєла першу награду фахового жирия, а композицию „Най му слунко швици”, тиж на музику и текст Агнети Тимко Мудри, у аранжману Мирона Сивча – вибрала публика. Побиднїцки композициї одшпивали Катарина Кочиш и Саня Полдруги.
Т
Танита Ходак
Ваня и Лидия Кухар Александра Колбас
Михаило Колєсар
Мирослава Даждиу
Борис Маґоч
Мирослав Малацко
Мирела Тимко
Ивана Чордаш Марко Радишич
Фото: Вероника Вуячич
Ана Римар Михайло Будински
Тамара Салаґ
ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ еб редакция „Руского слова”, у сотруднїцтве зоз Заводом за културу войводянских Руснацох, Музейом Войводини и Покраїнским заводом за защиту памятнїкох, поволує читачох новинох „Руске слово” и нащивительох сайта (www.ruskeslovo.com) же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Фотоґрафиї хтори ше будзе обявйовац на сайту и у новинох диґитализовани, а пре точне идентификованє особох на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com. Фотоґрафиї ше будзе обявйовац длугши часови период, а на сайту буду пошоровани на окремним месце, так як виходза у новинох.
В
ПОМОГНЇЦЕ, РОЗПИТАЙЦЕ ШЕ, ПРЕПОЗНАЙЦЕ!
■ „РУЖОВА ЗАГРАДКА 2016” Фотоґрафия: K006a_0140P