Issuu

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

РУСКИ КУЛТУРНИ ЦЕНТЕР У НОВИМ САДЗЕ

ÏÎÒÐÈÌÀÉÖÅ ÂÐÅÄÍÈÕ È ÂÈÒÈÐÂÀËÈÕ ÀÌÀÒÅÐÎÕ

ЧАС ЗА ЖИМНЇЦУ

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

дин.

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

0 2 50 И К: А Н З Ь ТЕЛ ЛЕТ КОС КОМП И ЦА Л

■ ДОМ И ФАМЕЛИЯ:

Фото: Вероника Вуячич

Фото: И. Канюх

Дзекуюци потримовки Роботного цела за младих Националного совиту Руснацох, Руски културни центер у Новим Садзе после длугшого часу у можлївосци озбилнєйше ушориц часц своїх просторийох. Гоч роботи успишно почали потребна нам финансийна потримовка же бизме шицки роботи приведли ґу концу. Праве прето РКЦ поволує шицких добронамирних людзох, своїх членох, приятельох и симпатизерох же би финансийно потримали вредни руки наших витирвалих аматерох и нашо намаганя же би наша Матка була цо приємнєйше место! Свойо донациї можеце уплациц на жиро рахунок РКЦ-а Банка Интеса 160-921367-87-Донация за обнову просторийох, лєбо особнє у просторийох РКЦ Йована Суботича 8 Нови Сад. Контакт телефон 0642580818, директор РКЦ-Владимир Сивч.

РОК LXXVI ЧИСЛО 34 (3903) НОВИ САД, 21. АВҐУСТ 2020.

Фотоґрафия: 0524P

Фотоґрафия: 0201N

Фотоґрафия: 0330P

оволуєме читачох новинох „Руске слово” же би помогли препознац особи на старих фотоґрафийох. Пре точне идентификованє особох П на сликох, хтори маю окремну музейну вредносц, потребна помоц од ширшей явносци. Шицки фотоґрафиї настали у дакедишнєй фотоґрафскей роботнї Бруґошових у Руским Керестуре. Кажду фотоґрафию ше подпише зоз одредзену шифру, та кед же препознаце даєдну, лєбо вецей особи на фотоґрафиї, модлїме Вас же бисце явели до Заводу на число телефона 021/548-421, лєбо на мейл: zavod.rusini@gmail.com.

■Л И Т Е РАТ У РА ТОЛ К У Є Ж И ВО Т

ИНТЕРМЕЦО ДОБРОДЗЕЧНИ ОГНЬОГАСНИ ДРУЖТВА

Д Ю РД Ь О В ( I )

рез Добродзечне огньогасне дружтво у Дюрдьове, котре основане 1926. року, прешли велї добродзечни огньогасци. Того давного 1924. року Дружтво мало коло трицец членох, а його перши предсидатель бул Милош Павлов. Познєйше тото число було вше векше и векше. Актуални предсидатель Дружтва, Ґоран Берич, приповеда же найвекше число добродзечних огньогасцох було 1947. року и то аж осемдзешат. Тото число ше з рока на рок меняло, даєдни члени ше длужей затримали, а даєдни пошвидко Дружтво напущовали. Найменєй членох було 2006. року, кед були активни лєм штирме огньогасци. Л. Кх.

2 РУСКЕ СЛОВО

21. АВҐУСТ 2020.

ЗМИСТ

УВОДНЇК Пише: Иван САБАДОШ, главни одвичательни редактор

■ Тижньовнїк 4. Епидемиолоґийна ситуация у Сербиї

■ Нашо места 9. У жабельскей општини утаргнута позарядова ситуация

■ Култура и просвита 10–11. Як од септембра будзе випатрац настава у школох?

■ Духовни живот 15. Ювилей Малей шестри Мартини

■ Економия 18. Винїца ДОО „Руски двор” у Шидзе

■ Дом и фамелия 19–22. Пририхтованє жимнїци

■ Людзе, роки, живот 24–25. Стретнуце: Сандра Шестан зоз Бришева

■ Информатор 28–33. Мали оглашки и In memoriam

■ Спорт 36–37. ФК „Русин” стартовал у першенстве

■ Интермецо 38–39. Хладок и горуци тепши Насловни бок꞉ Городска библиотека у Новим Садзе Авторка фотоґрафиї꞉ Вероника Вуячич

ТИЖНЬОВО ПРИЗНАЧКИ Конєц єдней епохи... Нє, нє думам з тима словами алудирац на политичну судьбу Александра Лукашенка, чия ше предсидательска фотеля, после 26 континуалних рокох на чолє Билорусиї, тих дньох озбильно гимба. Чи слово о новей, дириґованей „револуциї у фарби”, як ше обава часц явносци прихильна колоритному самодержцови зоз Минску, чи буна процив Лукашенка автентични вираз намаганьох билоруского народу ґу пременком, як ше наздава друга часц явносци хтора автократорох нє люби, дознаме пошвидко... Думам, насампредз, на стретнуце фодбалских титанох прешлого тижня у штварцини финала тогорочней (чи лоньскей, чежко уж попровадзиц...) Лиґи шампионох, дзе минхенски Баєрн з резултатом 8 – 2 декласовал дотераз нєдотхлїву Барселону. Паметам предходне „чирянє” каталонского клуба, кед дас пред 20 роками, публика зоз Ноу Кампу з билима хусточками (як цо ше на Медитерану одпитує од покойних) випровадзела Луя Ван Ґала и його „голандску” екипу. Потим настала довчерайша Барселона пре хтору пошвидко, з Чавийом и Иниєстом, тики-таку и Месийом, европски фодбал постал монотони шицким, окрем єй навиячом. Шлїдуюци даскельо роки на фодбалских теренох Старого континента випатра нє будзе допито... кед, нормално, нє рахуєме баварску машину. А сиґурно допито тим цо годзинами чекаю у, з часу на час, километерским шоре опрез Торлаку, же би ше на власну вимогу тестирали на корону пред одходом на чарногорске приморє, понеже тота держава отворела гранїци за туристох з реґиону. (Нє)достаточни лабораторийни капацитети даскельо днї главна тема у явносци – нє важне, випатра, як будзе випатрац шлїдуюци школски рок, важне виратовац рочни одпочивок. Держава моментално реаґовала. Гоч ше дзепоєдни ковид-шпиталї завера, практично през ноц створени додатни капацитети за тестированє нєсцерпезлївих туристох хтори би ше мачкац у Ядрану. А док ше, таки поогорйовани и задлужени, врациме з лєтованя, будзе часу цали септембер на мире и нашироко рубац по школи, системи, наставнїкох и министрох бо, гат, нїч нє добре. Алє, таки зме, та. Нєшка нєшка, а ютре уж як будзе.

* ”РУСКЕ СЛОВО” – гласнїк по руски * Виходзи каждого пиятку * Снователь Национални совит рускей националней меншини * Видава НВУ ”Руске слово”, Нови Сад * Перше число вишло 15. юния 1945. року у Руским Керестуре * Адреса: НВУ ”Руске слово”, Булевар ошлєбодзеня 81/VII, 21000 Нови Сад * Редакция: одвичательни редакторe/ки – Олена Планчак-Сакач, Ясмина Дюранїн, Микола М. Цап, Микола Шанта * редакторе/ки рубрикох – Мирон Горняк-Кухар, Александар Паланчанин, Мартица Тамаш, Славица Фейса, Вероника Вуячич * новинаре/ки – Мария Афич, Влада Дїтко, Лидия Кухар, Андреа Медєши, Оля Русковски * лекторка – Блажена Хома-Цветкович * ґрафична редакторка – Люпка Цвеїч * ґрафични дизайнерки – Мария Гудак, Таня Салонтаї * Телефони: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Телефакс 021/528-083 * Предплата за цали рок: у жеми 1 500 динари, а у иножемстве 100 евра * Жиро-рахунок Banca Intesa a.d. Beograd 160-923244-82 * Девизни рахунок 160-0050870024999-53 * Рукописи ше нє враца * Друкує Друкарня ” Maxima graf” Петроварадин * E-mail: redakcija@ruskeslovo.com * Web site: www.ruskeslovo.com * YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Друковани тираж 2 000 *

Директор др БОРИС ВАРҐА *** Главни одвичательни редактор ИВАН САБАДОШ

21. AВҐУСТ 2020.

РУСКЕ СЛОВО 3

ТИЖНЬОВНЇК ЕПИДЕМИОЛОҐИЙНА СИТУАЦИЯ У СЕРБИЇ

ЧИСЛА ИДУ НА ЛЄПШЕ, АЛЄ ШЕ ИЩЕ МОЖУ ОДНЯЦ КОНТРОЛИ По податкох хтори каждодньово сообщую Министерство здравя и републични Кризни штаб о чишлє новоохорених особох од оберацей хороти Ковид-19, односно вирусу корона, випатра же интензитет епидемиї ознова почал слабнуц. Медзитим, векшина превентивних мирох остава важаца

д початку тижня реґиструю ше нїзки троцифрово числа новоохорених, а число пациєнтох на механїчней вентилациї, одно сно ре спираторох, преполовене у одношеню на початок авґуста. Медзитим, упечаток же фаховци зоз Кризного штабу на тот завод осторожнєйши у проґнозох як цо були на яр, так же ше ище нє спомина утаргованє превентивних мирох – обовязне ношенє маскох у завартим про сторе и огранїченє масовних сходох, як и препоруки за отримованє физичней дистанци и интензивну особну и санитарну гиґиєну. Оценює ше же праве тоти мири, правда вєдно з природну динамику вируса, заслужни же епидемиолоґийна ситуация идзе на лєпше. (НЄ)ПРЕДВИДЛЇВА ДИНАМИКА Кед слово о числох, вредзи здогаднуц же у маю кед утаргнути позарядови стан, а два мешаци познєйше як детектовани перши случай инфекциї зоз вирусом корона у Сербиї, по урядових податкох було кус менєй як 10 тисячи инфицировани особи, а коло 200 особи од тей хороти умарли. Потим, по конєц юния зазначовани континуални, алє стабилни рост числох – коло 5 тисячи новоохорених и 80 умартих, а вец од початку седмого мешаца числа ознова почали рапидно ро снуц – у першим тижню авґуста число охорених дупловане, одно сно було их 28 тисячи (од хторих штварцина активни), як и число умартих хторих було коло 650. Найвекши дньови рост зазначовани у другей половки юлия, подобно як цо у першим налєту епидемиї, подобни тренди були у другей половки априла. Нє мож повесц же ситуация була цалком идентична – насампредз прето же у априлу тирвало огранїченє рушаня пре позарядови стан, алє мож замерковац одредзени епидемиолоґийни тренди хтори указую же вирус наймоцнєйши и

4 РУСКЕ СЛОВО

найбаржей ше шири у ше стим тижню, а вец є подобни период у дефанзиви. Здравствена система и державни институциї реаґую на тоти пременки – дзепоєдни здравствени установи, насампредз у Беоґрадзе, видвоєни зоз ковид-системи и врацени до порядного режиму роботи, а вецей локални самоуправи утаргли стан позарядовей ситуациї. ЗВЕКШАНИ КАПАЦИТЕТИ ЛАБОРАТОРИЙОХ Министер здравства Златибор Лончар нєдавно гварел же ше зменшує число пациєнтох у ковид шпитальох, чежко хорих на респираторох як и число умартих, алє же ище вше вельке число препатрункох у ковид амбулантох. Прето ше звекшую капацитети лабораторийох за тестиранє на корона вирус, пре гражданох хтори маю симптоми,

ВОЙВОДИНА – ОД НЄВИГОДНОГО ДО НЄСИҐУРНОГО СТАНУ

Покраїнски секретар за здравство Зоран Ґойкович виявел пондзелок же у шпитальох у Войводини госпитализовани 369 ковид позитивни пациєнти и же епидемиолоґийна ситуация зоз нєвигодней прешла до нєсиґурней. Ґойкович гварел же ше у Клинїчним центре Войводини лїчи трецина ковид пациєнтох з Покраїни, з котрих шесцеро на респираторох. По його словох, число новозаражених у Войводини константно було двоцифрове у прешлим тижню и оценєл же ше зоз нєвигодней юлийскей епидемиолоґийней ситуациї вошло до нєсиґурней ситуациї котру характерує менше число новозаражених и тих котри лєжа у шпитальох.

алє и пре тих хтори ше жадаю тестирац на власне вимаганє. На тото способ, по словох министра Лончара, здравствена система ше пририхтує за єшень, кед ше може случиц крижанє вирусох ґрипи и корони, алє ше источашнє пробує висц вочи гражданом хтори ше сцу тестирац на власне вимаганє, углавним пре туристични путованя. Медзитим, найзначнєйша пременка вшелїяк будзе початок школскей настави од септембра. Гоч єст числени дилеми як ше тот вельки процес будзе одвивац у пракси, становиско Министерства образованя и Кризного штабу же школа почнє, а розпущи ше ю лєм кед же ше зяви векша, епидемиолоґийно обачлїва трансмисия, одно сно преношенє вируса медзи школярами. Епидемиолоґ Бранислав Тиодорович виявел же початок школи преламни момент нє лєм за школярох, родичох и про свитних роботнїкох, алє и за цале дружтво, бо укаже як ше озбильно одношиме ґу реалному гроженю яке представя епидемия. И. С. 21. АВҐУСТ 2020.

tiznjovnjik@ruskeslovo.com

ПРОГРАМА „МОЯ ПЕРША ПЛАЦА” ВЛАДИ СЕРБИЇ

НАГОДА ЗА ФАХОВЕ ОБУЧОВАНЄ И СТАЄМНУ РОБОТУ Влада Сербиї того тижня представела програму „Моя перша плаца” наменєну нєзанятим младим особом до 30 роки хтори на евиденциї Националней служби за обезпечованє роботи (НСЗ), а хтори маю закончене штредньошколске образованє, лєбо факултет. Програма ше будзе реализовац у сотруднїцтве з НСЗ и роботодавателями з явного и приватного сектора, а попри републичней Влади, у потримовки конкретно уключени Министерство финансийох, Канцелария за ИТ и еУправу и Привредна комора Сербиї. До програми обезпечованя роботи младим „Моя перша плаца” буду уключени 10.000 млади зоз штреднїм и високим образованьом, по 30 роки живота, котри без роботного искуства и котри ше находза на евиденциї нєзанятих Националней служби за обезпечованє роботи. Програма „Моя перша плаца” тирва 9 мешаци, запровадзує ше у приватнїка або у явним секторе, а под час єй тирваня Национална служба виплацує пенєжне надполнєнє у мешачней суми од 20 тисячи динари младим зоз штреднїм образованьом, и 24 тисячи динари младим зоз високим образованьом. Як на представяню програми „Моя перша плаца” у фабрики „Биоспринґер” у Сенти визначела предсидателька Влади Сербиї Ана Брнабич, на тот способ дава ше можлївосц младим без роботного искуства же би окончели праксу на роботох у роботодавательох и же би там здобули знаня, схопносци и компетенциї за роботу и же би на тот способ звекшали можлївосци за єй доставанє. Обчекованя же после приправнїцкого стажу, значне число хасновательох тей програми достаню и стаємну роботу у истого роботодавателя. У Привредней комори Сербиї наводза же главна идея програми обезпечованє роботи нєзанятим, алє и ришованє проблема нєдостаку фахових кадрох у привреди, насампредз у ситуацийох дзе ше попри квалификациї, од кандидатох вимага и предходне роботне искуство. Фахове оспособйованє у компанийох оможлїви младим же би здобули роботне искуство на конкретних роботох, а Влада Сербиї видвоєла вецей як два милиярди динари за тоту програму. Приявйованє заинтересованих роботодавательох за програму „Моя перша плаца” почало, а млади ше годни почац приявйовац од початку октобра. Я. Дю. 21. АВҐУСТ 2020.

STANOVISKA

Пише: Каролина ДЖУДЖАР, професорка руского язика

ГОРУЦА КРОМПЛЯ, А МОЖЕ И КОСЦ Тих дньох школи мали обовязку анкетовац родичох же як сцу же би їх дзеци ходзели до школи у наиходзацим школским року. Понукнути два модели, основни и комбиновани. Цо ше дотика основней школи, опредзелєли ше за основни модел котри подрозумює наставу у школи. Комбиновани подрозумює наставу раз у школи, раз зоз дому. Ище и дати напрямки як безпечно треба зорґанизовац таку наставу котра по основним моделу. Дзе єст дзеки, єст и ришеня. Медзитим, у такей ситуациї, сама дзека просто нєдостаточна. Треба попровадзиц шицки напрямки же би шицко функционовало и же бизме шицки остали здрави и нє пооберали ше. Дзелєнє на ґрупи, дзелєнє на змени, скрацени годзини, дезинфикованє простору, умиванє рукох, обовязне хаснованє маскох, друженє и комуникация на дистанци, нє дорушовац ше медзисобно, шедзенє по одредзеней квадратури, єдни ходза по правилу по правим боку, врацаю ше по лївим... То препорученя котри сцигли зоз Министерства. Шицко би то можебуц и було у шоре, кед би наш министер просвити (ознова) нє руцал чи косц, чи горуцу кромплю медзи просвитних роботнїкох и родичох, та сам зоз себе знїма кажду одвичательносц. Кажду. Кед родитель пошлє дзецко до школи и кед ше похори, хто прето будзе виновати? Родитель, бо го там послал, а родительови будзе виновати наставнїк, бо, озда, нєдостаточно мерковал на ньго. Кед дзецко останє дома, (тот сценарий зме, нажаль, шицки дожили), слабо научи, або обкерує роботу, або му дахто други пороби, а заш ше родичи буду трапиц. И хто прето будзе виновати? Родитель, бо зохабел дзецко дома, а заш родительови виновнїк будзе наставнїк, бо го на таки способ нїч нє научел. Дати вибор родичом медзи подлим и горшим. Нєт ту добре або нєдобре. Свидоми зме шицки же ше ґу такей ситуациї кажде муши прилагодзиц, а зоз цильом голєм привидного функционованя образовней системи. Питам ше же у такей орґанизициї котра школом наруцена, докля то так годно функционовац. Видзи ми ше же министер вообще нє свидоми того же дзеци живи єства котри любя бегац, бавиц ше, комуниковац, дружиц ше. Вони анї нє бабки, анї нє роботи же би як програмовани сподоби крачали, ставали, шедали, дихали и лїґали по команди, теди кед ше им так пове. Було би добре кед би министер бул хтошка хто наисце и робел у школи зоз дзецми, а нє бул лєм менаджер приватней школи, та би озда и похопел кельо така орґанизация чежко виводлїва. Понеже тераз пандемия, треба буц свидоми же ше нє роби у нормалних обставинох, а анї на способ на яки зме потераз були звикнути. Тото цо ясне яґод дзень же анї министерство, анї держава нє маю нїяки конструктивни план, окрем того цо уж роками систематично робя, а то же би направели проблем и нєпорозуменє медзи наставним кадром и родичами, прето же лєм так годни системски упрепасциц ище того кус доброго цо остало. Директор наисце тот котри, у принципу, менаджер, алє у тим случаю зоз божу помоцу. Прави ше спейс шатл без алату, без материялу. Понеже нашому министрови звичай обвиньовац других за свойо препущеня и гришки, уж можеме обчековац його типичну реакцию у случаю же настаню даяки проблеми (а настаню, ту нєт полемики), озда такой у перших двох тижньох. А вец ше можеме врациц на гевто старе – знаходз ше яґод лєм знаш, тиж зоз божу помоцу.

Становиска висловени у тим тексту виключно авторово и нє вше одражую ушорйовацку политику новинох „Руске слово”

РУСКЕ СЛОВО 5

НАШО МЕСТА ТЕЛЕФОНСКА СХАДЗКА СОВИТУ МЕСНЕЙ ЗАЄДНЇЦИ РУСКИ КЕРЕСТУР

ДОПОЛНЮЮЦИ СРЕДСТВА ЗА ОТРИМОВАНЄ ЯРАШУ На 22. телефонскей схадзки Совиту Месней заєднїци у Руским Керестуре, хтора отримана стреду, 12. авґуста, принєшени Одлуки о прилапйованю вименки финансийного плану и вименки планох Явних набавкох Месней заєднїци Руски Керестур за 2020. рок. Месна заєднїца Руски Керестур з ребалансом буджету општини Кула достала дополнююци 1 500 000 динари, на уж постояци 6 291 000 динари, хтори буду вихасновани за отримованє стадиону Фодбалского клубу „Русин”, за централне зогриванє у Спортскей гали, як и за вибудов капури и огради коло Спортскей гали у Руским Керестуре. Як потолковал предсидатель Совиту Месней заєднїци Владимир Олеяр, стадион Фодбалского клубу „Русинˮ, такволани Яраш, понеже од початку юлия отримує Месна заєднїца, достати средства вихаснує на шлїдуюци способ – 400 000 динари предвидзени за купованє новей кошачки, за услуги пораєня и отримованя стадиона предвидзене 300 000 динари, а 150 000 динари буду достати за бензин и отримованє зоблєкальньох. Тото цо найважнєйше на стадиону, як визначел Олеяр, то виробок проєктней документациї за правенє нових трибинох за хтори предвидзене 90 000 динари. За услуги пораєня и отримованя стадиону будзе потребне и анґажованє роботнїка хторе ше будзе окончовац прейґ аґенциї, понеже, як додал Олеяр, Месна заєднїца нє ма право запошльовац роботнїкох. Попри тим, Месна заєднїца Руски Керестур зоз достатих средствох, 440 000 динари видвоєла и за роботу на

Спортска гала у Руским Керестуре

закончуюцей фази централного зогриваня Спортскей гали, як и за вибудов огради и капури коло Спортскей гали, а хтору зоз заєднїцкима моцами Школи „Петро Кузмяк” и ЯКП „Руском”, Месна заєднїца планує закончиц до єшенї. Реализация двох найвекших стратеґийних проєктох, реконструкция драги Керестур–Крущич и вибудов фабрики води, преруцени за шлїдуюци рок пре актуалну епидемию з вирусом Ковид-19. – Реконструкция драги Керестур–Крущич була пред законченьом, медзитим, пре ситуацию зоз вирусом Ковид-19 є претаргнута. Драга будзе закончена або по конєц рока, або на яр шлїдуюцого року. Кед би ше драгу робело вєшенї, пре векши транспорт камионох зоз цвиклу швидко би ше ю очкодовло, прето лєпше причекац. Средства у буджету єст, плани направени, а швидкосц їх реализациї завиши найвецей од епидемийней ситуациї у держави – заключел Олеяр. Ан. М.

ДОБРОДЗЕЧНЕ ОГНЬОГАСНЕ ДРУЖТВО

ОТРИМАНИ ВЕЖБИ ГАШЕНЯ ОГНЯ Добродзечне огньогасне дружтво зоз Руского Керестура, внєдзелю, 16. авґуста, отримало явну вежбу гашеня огня на керестурским гиподроме. Акция почала на пойдзе Огньогасного дома, кед члени Дружтва демонстровали ратованє особи зоз диму, у завартим просторе, указали и як функционує защитна опрема, а як наглaшели, шицко робене под строгим надпатраньом пре безпечносц шицких. После ратованя зоз диму, члени Огньогасного дружтва пошли на керестурски Гиподром „Леїˮ, дзе перше стар-

6 РУСКЕ СЛОВО

ши члени гашели огень, а потим пионире од искусних учели тримац и контроловац черево под векшим млазом води. После вежбох, у Огньогасним доме за присутних бул орґанизовани полудзенок, а як члени Дружтва визначели, шицко було орґанизоване так же би ше нє правело налоґу и же би ше випочитовало шицки предписаня превентивних мирох защити процив Ковид19. Тоту акцию провадзела и телевизия „Q Mediaˮ за потреби знїманя своєй емисиї. Ан. М. 21. АВҐУСТ 2020.

mesta@ruskeslovo.com

У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

НЄТ ПОГОРШАНЯ НА КОВИД У ВАЛАЛЄ У Руским Керестуре у одношеню на прешли тидзень, кед по нєурядових информацийох число позитивних на вирус корона було коло 15, того тижня, у валалє нє погоршана епидемиолоґийна ситуация. Нажаль, у сушедней општини Оджак, страх од инфицированя з тим вирусом нє преходзи, цо потвердзує нєдавно отримани штрайк спозореня у фабрики „Magna seatingˮ, о хторей писали и медиї, а у хторей заняти и коло дзешецеро Керестурци. До штрайку пришло кед два колеґинї хтори були там заняти, умарли од пошлїдкох Ковиду-19, та Индустрийни синдикат вимагал же би шицки роботнїки були тестирани. – Синдикат започал штрайк прето же глєдали же бизме, после того як два колеґинї умарли од вируса корона, два тижнї були дома и за тот час же би ше кажде витестирал, а на уходзе до фабрики же би ше каждому мерало чи ма горучку. Правда же тоти два жени умарли, єдну жену нє познам, а за другу знам же була старша, мала диябетес, астму, мала хронїчни охореня – приповеда єдна од занятих у „Маґни”, жадаюци остац анонимна. После штрайку, як гваря заняти у тей фабрики, нє пременєло ше вельо. Превентивни мири остали исти як и потеди, цо значи же заняти муша ношиц маски, кажде за

НА ПОДРУЧУ ОПШТИНИ ШИД

БЕЗ НОВИХ ПОЗИТИВНИХ ОСОБОХ НА ВИРУС По урядових податкох хтори початком тижня сообщела локална самоуправа у Шидзе, на подручу општини уж тидзень нє призначени анї єден случай особох позитивних на вирус корона. Тиж ше наводзи и же ше седем особи вилїчело, а осем ше находза у изолациї. Вкупно число активних случайох єст 13. Прешлей соботи у Шидзе нє отримани традицийни вашар, цо би у процивним бул епидемиолоґийни ризик пре значне число людзох хтори на вашар приходза зоз рижних местох, нє лєм Сербиї, алє и Босни и Герцеґовини и Горватскей. И далєй гражданє хасную маски у предавальньох, установох и других завартих просторох, а у будинку Општинскей управи на уходзе, окрем дезинфекциї мера ше и чи дахто нє ма горучку. И др Нада Зец, директорка Заводу за явне здравє зоз Сримскей Митровици, оценює же епидемиолоґийни стан на подручу цалого Сриму вельо вигоднєйши у авґусту, як цо бул у юлию, алє и далєй поволує на осторожносц и почитованє епидемиолоґийних мирох защити. Вл. Дї. 21. AВҐУСТ 2020.

свою машину за хтору шиє ма дезинфекцийне средство, по ставени пластични прегради медзи столами же би роботнїки нє були у нєпоштредним контакту, алє ше тераз каждому на уходзе мера тїлесну температуру. Тому кому горучка нє спаднє, посилаю го на тестиранє. – После штрайку нам почали мерац температуру на уходзе до фабрики, а потим на тестиранє перше ишла ґрупа людзох зоз проєкту дзе робели и гевти два жени, потим ишли ризични ґрупи и старши людзе, алє зме цали час ходзели поряднє на роботу. Тераз ше уж нє будзе превентивно тестирац каждого, лєм того хто ше подло чувствує. Тоти цо були позитивни на вирус на тестох, нє ходза на роботу, алє су два тижнї у карантину и плацене им одсуство. Тераз досц зменшане число роботнїкох, бо ше велї позлєкали, та пошли на хорованє. Даєдни анї нє пре корону на хорованю, а єст и тих цо позитивни на вирус та су у карантину, гоч анї нє маю нїяки симпотми – приповедаю заняти у „Маґни”, и заключую же даяке конкретне ришенє нє видза, понеже ше вирусу викладаю велї чия робота вимага контакт зоз людзми. Тото цо остава то почитовац превентивни мири и водзиц рахунку о здравю. Ан. М.

ОПШТИНА КУЛА

ПОГОСЦИТЕЛЬНИМ ОБЄКТОМ ПРЕДЛУЖЕНИ РОБОТНИ ЧАС У општини Кула Штаб за позарядово ситуациї принєсол Розказ по хторим власнїки погосцительних обєктох од 14. авґуста обовязни де финовац роботни час у завартей часци обєкту од 7 по 23 годзин, односно од 7 по 00 годзин у отвореней часци обєкту, односно „башти”. Власнїком нє допущене орґанизовац преслави и сходи з векшим числом людзох у завартим просторе, обовязни су обезпечиц занятим защитни и дезинфекцийни средства, медзи госцами муши буц физична оддалєносц од 1,5 метери, на каждим столу за госцох муши стац дезинфекцийне средство, а заняти обовязни и поряднє окончовац дезинфекцию погосцительного обєкту. Ан. М.

РУСКЕ СЛОВО

НАШО МЕСТА У НОВИМ САДЗЕ

МИРИ ДАЛИ ДОБРИ РЕЗУЛТАТИ Прешлого и на початку того тижня обнародоване же опадує число новоинфицированих од вируса корона у Сербиї, а городоначалнїк Нового Саду Милош Вучевич гварел же епидемиолоґийна ситуация у городу лєпша, алє мири защити оставаю и далєй осцуюци у Раншей програми РТС, городоначалнїк Нового Саду Милош Вучевич констатовал же епидемиолоґийна ситуация лєпша, мири защити даваю резултати, алє и далєй оставаю на моци. – Кажди дзень маме новоинфицированих, так же нє можеме тоти мири, по инструкцийох „Института явного здравя Войводини” утаргнуц лєбо ублажиц, алє мушиме их затримац у пакету, же бизме максимално стабилизовали и положели ситуацию под контролу – гварел Вучевич. Як наглашел, насампредз же би ше защицело здравє гражданох, алє и же би ше релаксовало здравствену систему пред єшеню, хтора нєсиґурна у цалим швеце.

Фото: В. Вуячич

ДИСЦИПЛИНА БАРЗ ВАЖНА Городоначалнїк наглашел же мири даваю резултати, и кед слово о дисциплини гражданох, алє и у поглядзе забрани одредзених явних сходох, хтори вшелїяк були озбильне жридло хороти. У Новим Сад зе и базени заварти, окрем за спортски клуби, же би спортисти нє одходзели до других городох. Вучевич оценєл же найвекша часц гражданох дисциплинована, було и кари, насампредз санитарних инспекцийох, алє шицко у мири хтора подношлїва. Вон додал же нєт ескалациї нє почитованя мирох, а то видно и кед слово о податкох о новоинфицированих. – По податкох, 14. авґуста було 1 338 активни случаї, а дзешец днї пред тим вецей як 1 800, значи, опадує число и тих людзох хтори одходза на инфективну клинїку, а вельо векше число тих хтори вилїчени и то добри тренд. Тераз то подношлїве число, з тим же опадує и число препатрункох у ковид амбулантох – констатовал городоначалнїк. Предлужена дезинфекция явних поверхносцох, а актуални и пририхтованя помогнуц школом же би шицко було порихтане за початок настави. ПОМОЦ ПРИВРЕДИ 1 100 000 ЕВРИ Цо ше дотика новей помоци привреди, Вучевич потолковал же ше надовязали на державни пакет, и же тераз

8 РУСКЕ СЛОВО

помоц 1 100 000 еври. Вяри пакет бул два милиони еври, а тераз капацитети зменшани, алє ше заш лєм нашло способ помогнуц привреди. – Ми залапели вецей як 5 800 привреднїкох у Новим Садзе, поднїмательни микро подприємства, алє и вельки, хтори закупци дїловного простору. Дали зме 50 одсто попусту на закупнїну на Спенсу и на городских пияцох – гварел городоначалнїк. Вон додал же пакет облапя и окремни мири за найзагроженших, готелиєрох, туристични аґенциї, и же их ошлєбодзели 100 одсто плаценя фирмарини, а кино у городским просторе и 100 одсто од закупу по конєц рока. Од надополнєня ошлєбодзени и „башти”, бутки,

предавателє пуканкох... Помоци нїґда нє досц, бо очекованя вше векши, алє то єдна велька и озбильна потримовка, бо слово о 17 милиони еврох помоци лєм у єдним городзе. – Ми маме 5 500 вецей занятих у юлию, як у истим периодзе прешлого року, источасно зме свидоми же маме вельки спокуси. Нє думаме же чече мед и млєко, алє стан под контролу и мушиме буц порихтани же бизме витримали єшень – заключел городоначалнїк Вучевич. ■ Пририхтал М. Г. К. 21. АВҐУСТ 2020.

mesta@ruskeslovo.com

У ОПШТИНИ ЖАБЕЛЬ

УТАРГНУТА ПОЗАРЯДОВА СИТУАЦИЯ

Општински штаб за позарядово ситуациї у Жаблю, вєдно зоз предсидательом тей општини у тижню за нами принєсли ришенє о утаргованю позарядовей ситуациї на териториї цалей општини Жабель, алє трох мирох ше шицки и надалєй буду мушиц притримовац. Огранїчене число особох котри можу источашнє буц у погосцительних обєктох. Погосцителє длужни столи намесциц так же би на кажди штири квадратни метери була присутна єдна особа, а за

СЛУЖБИ У ДЮРДЬОВЕ ШЕ ПОРЯДНЄ СЛУЖИ

У грекокатолїцкей церкви Рождества Пресвятей Богородици у Дюрдьове внєдзелю була порядна Служба Божа, а источашнє то була и дзешата нєдзеля по Пятьдесятнїци и Преподобних отцох наших: Исаакия, Далмата и Фавста. Службу Божу служел о. Михаил Холошняй котри при концу Богослуженя бешедовал о чудотворцу котри лїчел хорих и апостолох, и здогадул же зме шицки поволани же бизме зоз своїм справованьом були приклад другим, же бизме на таки способ себе и другим отворели дзвери котри водза ґу стретнуцу зоз Господом Богом. Окреме тераз, кед почал Успенийски пост, поволани зме интензивовац шицки християнки прикмети и чесноти, почитованє християнских вредносцох, а то вредносци любови котри унапрямени ґу Господу Богу. Богослуженя ше у дюрдьовскей парохиї отримує поряднє, вирнїки ноша маски и притримую ше шицких мирох защити. Людзе котри нє маю нагоду присц до церкви, або су пре даєдни други причини зопарти присц до церкви, можу провадзиц онлайн Службу прейґ Фейсбук профилу о. Михаила Холошняя. Профил зоз котрого мож провадзиц Служби Божи то Грекокатолїцке Церковне Общество – Дюрдьов. Л. Кх. 21. AВҐУСТ 2020.

єдним столом можу шедзиц найвецей два особи. Орґанизовани сходи, як цо рижни преслави, родзени днї, свадзби, културни манифестациї у завартим и на отвореним дошлєбодзени лєм кед нєт вецей як дзешец особи и медзи присутнима муши буц дистанца. Ношенє защитних маскох обовязне у завартим и на отвореним просторе дзе нє мож тримац дистанцу. И надалєй нє дошлєбодзене орґанизованє вашарох у тей општини. Л. Кх.

ПИЯЦИ ОЗНОВА ОТВОРЕНИ

Пре позарядову ситуацию котра пред мешацом преглашена у општини Жабель, пияци були заварти. Општински штаб за позарядови стан прешлого тижня на позарядовей схадзки принєсол ришенє о отвераню пияцох на териториї тей општини. Тарґовци котри свойо продукти предаваю на пияцу гваря же тоти мири и позарядова ситуация барз подло вплївовала на нїх и на їх заробок. Кажде ше знаходзел як знал и могол. Даєдни свойо продукти предавали на пияцох у векших

ПОМОЦ ПОДНЇМАТЕЛЬОМ Општинска рада општини Жабель на схадзки прешлого тижня принєсла ришенє о помоци привредним субєктом у приватним секторе пре ублажованє економских пошлїдкох пре вирус корона и пре очуванє роботних местох. Право на помоц маю поднїмателє, поднїматель паушалєц, поднїматель польопривреднїк, поднїматель друга особа и правни особи котри уходза до ґрупох микро, малих и штреднїх подприємствох. Приява тирва по 12. септембер того року, а шицки информациї мож пренайсц на сайту општини Жабель.

городох у котрих були пияци отворени, даєдни з нїх предавали опрез свойого обисца, або у центру валала, опрез предавальньох. Алє як гваря, искуства були вшелїяки. Гражданє тераз ознова годни куповац при своїх тарґовцох на пияцох, алє ше шицки буду мушиц притримовац мирох защитох, ношиц маски и тримац достаточну дистанцу. Тарґовци и людзе котри любя пойсц на пияц купиц домашнї продукти, гваря же им така файта тарґовини хибела пре комуникацию зоз людзми и пре черанє искуствох. Тераз ше епидемиолоґийна ситуация стабилизує, у тей општини єст вше менєй позитивних на корона вирус, та ше помали попущую дзепоєдни мири, а медзи нїма и отверанє пияцох. У тижню за нами отворени и дзецински бавилїща и парки, а у наиходзацим периодзе ше обчекує попущованє у ище даєдних мирох. Л. Кх.

РУСКЕ СЛОВО

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ЗОЗ ОСНОВНЕЙ И ШТРЕДНЄЙ ШКОЛИ З ДОМОМ ШКОЛЯРОХ „ПЕТРО КУЗМЯКˮ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ОД СЕПТЕМБРА НАСТАВА И У ШКОЛИ , И НА ДАЛЄКОСЦ До Основней и штреднєй школи зоз домом школярох „Петро Кузмякˮ у Руским Керестуре тих дньох зоз Министерства просвити сцигло фахове упутство по хторим шe настава у школским 2020/2021. року за наймладших школярох будзе отримовац лєм у школи, а старши школяре годни ше опредзелїц за наставу лєм у школи, або комбиновано – у школи и на далєкосц

о найновших вименкох од септембра год зини буду тирвац 30 минути, наймладши школяре, од 1. по 4. класу, буду мац обовязку приход зиц до школи, за старших од 5. по 8. класу настава буд зе орґанизована през основни або комбиновани модел, а за єден од тих двох моделох родичи ше, у наиход зацим период зе, буду опред зельовац. Одлуку чи наставу жадаю провад зиц у школи чи комбиновано – у школи и на да лєкосц, нєодлуга буду мушиц принєсц и родичи школярох штреднїх школох. ШКОЛЯРЕ ОД 1. ПО 8. КЛАСУ Кед словох о наймладших школярох, предвид зене же би ше наставу орґанизова ло кажди дзень у школи. У оддзелєню нє шме буц вецей од 15 школярох, понеже ше у тим случаю оддзелєнє буд зе дзелїц на два ґрупи, кажда ґрупа буд зе мац свою уча льню, а пре огранїчене число школярох, ґрупи буду приход зиц до школи у двох розличних зменох.

10 РУСКЕ СЛОВО

– Єдна ґрупа школярох буд зе приход зиц од 8 год зин, друга од 10 год зин и 45 минути, а треба патриц же би ше школяре у голох нє стрета ли, же би ше випочитова ло епидемиолоґийну ситуацию. Школяре буду мац 4 год зини дньово, єдна школска год зина буд зе тирвац 30 минути, одпочивок 5 минути, а по сле другей год зини одпочивок буд зе тирвац 15 минути и теди предвид зена и ужина. Мед зи зменами 20 минути предвид зени за пораєнє и дезинфекцию уча льньох, же би друга змена вошла до чистого про стору. Год зини ше буд зе ре а лизовац нєпоштредно у школи, у уча льнї, а кед годно и на отвореним про сторе дзе витворлїве векше розстоянє – потолкова ла педаґоґа Школи „Петро Кузмякˮ Любица Няради. За школярох од 5. по 8. класу настава буд зе орґанизована през основни або комбиновани модел, а за єден од тих двох родичи ше, у наиход зацим период зе, годни вияшнїц. Год зини тиж буду тирвац 30 минути, пав за мед зи зме на ми буд зе тир вац 10 ми ну ти и предвидзена є за пораєнє и дезинфикованє и луфтиранє

21. АВҐУСТ 2020.

kultura@ruskeslovo.com

учальньох, як и других про сторийох хтори ше хаснує за наставу. За школярох у другим циклусу препоручени два модели за отримованє настави – основни и комбиновани модел. ОСНОВНИ И КОМБИНОВАНИ МОДЕЛ

– Знїма ше годзини як и прешлого школского року, а буду емитовани на РТС-у и на РТВ програми за национални меншини. Школяре 5. класи буду провадзиц наставу на РТС2, зоз початком на 8 годзин, по 3 годзини дньово, док за школярох од 6. по 8. класу годзини буду емитовани на РТС3 зоз початком на 8 годзин. Настава за школярох 1. циклусу, од 1. по 4. класу, будзе емитована на мултимедиялней интернет платформи РТС Планети – гварела педаґоґа Любица Няради. Предлужене пребуванє тиж будзе обезпечене, кед будзе исновац потреба за тим, активно сци би требали буц орґанизовани на отвореним про сторе, ужина би требала буц або у учальнї, або кед иснує можлївосц, у терпезариї зоз векшим розстояньом медзи дзецми, а о можлїво сцох пребуваня у интернату будзе ше знац по сле другого уписного року до штреднїх школох.

Фото: М. Афич

По тим моде лу, у школох хто ри маю про стор ни и ка дров ски можлї во сци, на ста ву ше буд зе ре а ли зо вац ка ждод нь о во у школи. Ка жде од дзе лє нє може мац лєм до 15 школя рох, а кед же их єст ве цей, од дзе лє нє ше дзе лї на ґру пи. Ка жда ґру па, так як и при млад ших школя рох, буд зе мац свою уча ль ню, а кед школа нє ма та ки про стор ни можлї во сци, по Упут ству зоз Ми ни стер ства пре по ру че не же би школя ре ишли до школи у двох терми нох, у про цив них зме нох. По основ ним моде лу, ШТРЕДНЯ ШКОЛА школя ре буду мац по 5 год зи ни днь о во, школ ска год зи на тир ва 30 ми За школярох штреднїх школох, одну ти, и пав зу за по ра є нє од 20 ми ну дзелєня ше буду дзелїц на 16 школяти мед зи зме на ми. рох, школска годзина, як и у нїзших – Ми ище мушиме преанализовац класох будзе тирвац 30 минти, а родиможлїво сци нашей школи, поопатрац чи ше тиж буду вияшньовац чи жадаю оддзелєня хтори мушиме подзелїц, а Педаґоґа у Школи „Петро Кузмякˮ модел по хторим би штредньошколци хтори нє, попречитовац кельо маме наставу провадзели у школи, або комЛюбица Няради учальнї на розполаганю, же бизме за биновано – у школи и на далєкосц. кажду ґрупу школярох обезпечели окремну учальню. Настави у кабинетох нє будзе, а дзеци ше нє буду селїц по предметох. Провадзенє школярох, їх напредованє и оценьованє, ше будзе орґанизовац лєм у школи, алє ше будзе провадзиц и анґажованосц и формативне оценьованє на далєкосц. Виборни предмети и други форми образовно-воспитней роботи будзе ше реализовац або нєпоштредно у школи, або з помоцу настави на далєкосц, прейґ образовней платформи – гварела Нярадийова. По тим моделу, школяре по оддзелєньох буду мац орґанизовану наставу и нєпоштредно у школи и з помоцу настави на далєкосц. – По тим моделу препоручує ше же би школяре 5. и 6. класи ма ли наставу у школи понд зелок, стреду и пияток, а школяре 7. и 8. класи вовторок и штварток, док – И у шреднєй школи ше родичи муша вияшнїц за би шлїдуюцого тижня було обратно. Така можлївосц хтори модел су заинтере совани. Чи то будзе настава на иснує у зависносц од розполагаюцих про сторних и далєкосц, чи по комбинованим моделу. По комбиновакадровских ре сурсох Школи – потолкова ла Нярадий- ним моделу у змени би требала буц 1. и 2. класа, а 3. и ова и визначела же и у комбинованим моделу школя- 4. би були у другей змени. Но, то лєм препорученє. ре маю 5 год зини дньово, маю два де финовани терми- Школяре тиж годни провадзиц годзини хтори зняти на ни у процивних сменох, школска год зина тиж буд зе РТС-у, будзе ше хасновац и образовна платформа, найтирвац 30 мин, а 20 минути мед зи зменами тиж оха- вироятнєйше „Ґуґл учальняˮ, а общеобразовни предмебене за дезинфекцию и пораєнє уча льньох. У тих ти и ключни фахово предмети треба же би були приодньох кед школяре нє маю наставу у школи, наставу ритет у розпорядку – заключела Нярадийова. буду патриц прейґ РТС-у. Андреа Медєши 21 . АВҐУСТ 2020.

РУСКЕ СЛОВО 11

КУЛТУРА И ПРОСВИТА ГОРОДСКА БИБЛИОТЕКА У НОВИМ САДЗЕ

ЗОЗ ЦИДУЛКУ ПО КНЇЖКИ У першей габи епидемиї вируса корона, новосадска Городска библиотека була цалком заварта. Тераз мож кнїжки знова вжац на читанє, алє запровадзени шицки предписани мири безпечносци. До просторийох Библиотеки нє мож войсц, а заняти почитую предписани мири и ноша защитни маски, рукавици, а просториї ше поряднє дезинфикує Пишe: Вероника ВУЯЧИЧ

пририхтованьох за одход на рочни одпочивок узвичєне же би ше у куфре нашла голєм єдна кнїжка хтору ше планує пречитац. Терашня ситуация зоз шветову пандемию велїм, окреме кед ше дахто нашол у обовязней изолациї, охабя шлєбодни час, цо отвера можлївосц и за читанє кнїжкох. Городска библиотека у Новим Садзе єден час, у першей габи вируса корона, була заварта за читачох, а заняти робели з дому. – Як сце мо гли обачиц кед сце при шли, би бли оте ка функ ци о нує у да кус ви ме нє ним ре жи му. Ма ли зме пе ри од кед би бли оте ка була цал ком за варта за ха сно вате ль ох и то було теди кед ми ри за щ и ти од ви ру су Ко вид-19 були на й строг ши. Теди зме були ви ме сце ни на ро боту з дому. По не же у би бли оте ки єст и досц ро боти хто ри у вя зи зоз ди ґ и та ли за цию, у тим пе ри од зе зме ше ве цей унапря ме ли на тоти актив но сци и на ро боти коло са й та и на електрон ски медиї. Мед зи тим, те раз кед зме поча ли зно ва пожи чо вац кнїж ки, му ши ме ви почи то вац од ред зе ни ми ри так же Би бли оте ка оста ла за варта за уход ха сно вате ль ох, а кнїж ки ви да ва ме на пул ту на уход зе. Отво ре ли зме и ве цей шал те ри на хто ри єст при ступ з вон ка же би ше змен ша ло гужви, так же ше нє уход зи до про сто ри й ох Би бли оте ки – потол ко вал би бли оте кар Же ль ко Ка ран. Понеже читаче нє можу войсц до библиотеки, даєдни приходза зоз порихтаним списком насловох хтори би жадали читац, лєбо уж знаю цо би любели пожичиц. А заняти ше намагаю понукнуц и ширши вибор як тот цо читач глєдал кед пришол ґу пулту.

12 РУСКЕ СЛОВО

Библиотекар Каран гварел и же Библиотека ма електронски каталоґ, одно сно можлївосц електронского преглєдованя, цо значи же шицки кнїжки мож видзиц на сайту Библиотеки, так же читателє можу опатрац каталоґи. А и препорука же би ше перше преглєдало каталоґ, медзитим и кед дахто придзе цалком нє порихтани вони сцу помогнуц и намагаю ше найсц ришенє, дацо цо читательови будзе адекватне. По сле павзи у роботи Библиотеки, вельке чи сло кнїжкох було на читаню, та ше препоручело же би ше уведло огранїчене врацанє кнїжкох. Так ше єден час кнїжки могло врациц лєм пияток. Библи отекар пояшнєл же було вельо кнїжки на читаню, та нє мо гли шицки кнїжки прияц одразу, бо би их вец нє мо гли у таким количе стве витретировац и дезин фи ко вац. Кнїжки перше видвоєли до окремней про сто риї, же би през викенд були одвоєни од другей часци фонду, а вец ше их понд зелок рано третова ло зоз одред зенима средствами и по сле тей дезинфек циї ше их враца ло на полїчки. Тераз єст ритем у роботи, та кнїжки мож врациц кажди дзень, алє остало и надалєй правило же ше врацени кнїжки видвої до окремней про сториї и поряднє третирує, пред тим як ше их враци на полїчку. ЦО ШЕ НАЙВЕЦЕЙ ЧИТА На питанє чи людзе у изолациї вецей читаю и пожичую кнїжки, млади библиотекар одвитовал же замерковали же єст досц нових хасновательох. – Верим же ше читательом зявело вецей шлєбодного часу и люд зе маю кеди за кнїжку и замеркова ли зме же прето єст и но вих ха сно вате ль ох. Мед зи тим, єст и тих цо им завад за ла така мира огранїченя, бо им само стойни вибор и можлївосц само стойного вибераня цошка нєзаменлїве, та надпомли же причекаю док ше у Библиотеки норма лизує робота. Тото ше з єдного боку одражело на зменшанє тих цо приход за, но маме и порядних членох хтори страсни читателє и хтори нє можу без кнїжки и вони ше намагаю прилагод зиц ґу новей ситуациї. А вид зиме и же ше у тей ситуациї звекша ло глєданє насловох хтори темат ски подобни тому цо нам ше у тей хвильки случує. 21. AВҐУСТ 2020.

kultura@ruskeslovo.com

Часто ше глєда Пекичово „Бе снило”, Марке сова „Љубав у доба колере”, глєда ше Камийову „Куґу” и подобни наслови. Ми тото повяза ли зоз тоту ситуацию, бо кед поровнаме видати наслови од скорей, наисце вельо вираженша потреба за тима насловами. Алє то и ква литетна литература, та и крашнє

Библиотекар Желько Каран

врациц ше ґу даєдним насловом. То найкомплекснєйши приступ тей ситуациї. Єст у тим и политична сфера и дружтвена и ґлобална и епидемиолоґийна – пояшнює собешеднїк Каран. ЗАСТАНОВЕНЕ ПРЕБЕРАНЄ ПОДАРОВАНИХ КНЇЖКОХ Нєдавно на сайту Городскей библиотеки у Новим Садзе вишло обвисценє же пре позарядово здравствени мири виволани зоз епидемию оберацей хороти Ковид-19, Городска библиотека у Новим Садзе дочасово нє будзе преберац кнїжки як дарунок од гражданох. Собешеднїк потолковал же гражданє часто приход за же маю кнїжки хтори би жадали подаровац. Библиотека ма проблем зоз про стором, и тото найвецей и огранїчує преберанє подарованих кнїжкох. Вони би любели шицки дарунки прилапиц и найчастей ше то и так, алє менєй атрактивни наслови и дацо за цо нєт можлї во сци затри мац унапря мую далєй. По силаю до филиялох у других ме стох, до библиотекох зоз хторима маю сотруднїцтво, до малих библиотекох у снованю, лєбо хторим хиби литература, та им даєдни наслови драгоцини. – Сцеме прилапиц шицко цо можеме и ридко кеди дацо одбиваме. Чкода би було кед би кнїжки закончели на даяким нє адекватним ме сце и мило нам же согражданє видза нашу Библиотеку як ме сто дзе би свойо кнїжки подаровали. На старших кнїжкох єст печац „поклон”, часто написане и од кого су. Тераз дарователє нє вимагаю таке, та анї нє кладземе таки ознаки. Подарована кнїжка ше поряднє уноши до нашей си сте ми як и ка жда дру га кнїж ка – гва рел Желько Каран, библиотекар у Городскей библиотеки у Новим Садзе и закончел зоз словами же тераз тото застановене прето же су обтерховани з насловами хтори ше враца и хтори циркулую медзи читателями, а и тоти подаровани кнїжки нє можу прилапиц без обовязного третированя и дезинфикованя, цо би додатно закомпликовало функционованє Библиотеки.■ 21. АВҐУСТ 2020.

САМОСТОЙНА ВИСТАВА ВЛАДИ НЯРАДИЯ У ҐАЛЕРИЇ СУЛУВ

МАЛЮНКИ ЗОЗ ЦИКЛУСУ ХАД Малюнки зоз циклусу Хад нашого познатого маляра Влади Нярадия зоз Вербасу, под назву „Людзе цинї, рика врацей креви и по даяке чудовиско” буду виложени у новосадскей Ґалериї Союзу здруженя подобових уметнїкох Войводини од 25. авґуста, та по 4. септембер. Виставу ше нє будзе окреме отверац, а малюнки годно опатриц од вовторку до пиятку у двократним термину: од 10 годзин пред поладньом до 14 годзин и, пополадню од 16 до 20 годзин вечар. О тим своїм циклусу малюнкох автор Няради гвари: – Хад, видумани и „прави” митолоґийни єства. Богове и богинї од котрих ше людзе боя. Танатос, бог шмерци зоз чарнима кридлами, док Харон у своїм чамцу превожи мертви, мертви му плаца зоз пенєжом. Ту и рика Флаґон хтора гори, бо є рика врацей креви. Потим людзе цинї, менши духи котри лєца як пергаче. То место дзе блука векшина душох. Анї добри, анї зли, анї вельки дїла, анї вельки грихи. Безсмислени животи котри прешли, лєм же би ше прежили. Мой Хад нєшкайши час, а чи будзе досц тих цо буду дакус роздумовац и жиц так же би поцагли до ютрейших часох? И до яких? Хто прежиє, пове – гвари задумано Няради. Ґалерия Союзу здруженя подобових уметнїкох Войводини находзи ше на Булевару Михайла Пупина на числу 9, та поволуєме заинтересованих Новосадянох же би ю нащивели и квалитетно препровадзели свой шлєбодни час. О. П-С.

РУСКЕ СЛОВО 13

ДУХОВНИ ЖИВОТ ЯК РОБИМЕ ПРОЦИВ СЕБЕ

ДАВАМЕ АВТО-ҐОЛИ, А НЄ ВИДЗИМЕ Пише: Мирон ГОРНЯК КУХАР

Фото: В. Вуячич

Єст присловка „Робиц на хасен власней чкоди”, цо шведочи же така можлївосц и активоване намаганє часц людскей природи, дакеди аж смертельно опасна за самого себе и других. Теолоґове наглашую же за безпечнєйши и лєпши живот важни вира, молитва, пост, споведанє и причащанє

О ВРЕДНОСЦ МОЛИТВИ ЗА ДРУГИХ – З Євангелиї и зоз живота видзиме же хто бул блїзко при Исусови, тот мал нагоду полєпшац живот. Христа нашли тоти хтори го глєдали. Вони и научели же достаточна помоц у Исусовей присутносци, помоц його сили. Треба вериц, посциц, модлїц ше, споведац и причащац ше. А кед дацо нє можеме, нє идзе нам, замодлїме других най ше за нас модля – посовитовал о. Юлиян Рац.

14 РУСКЕ СЛОВО

д рана до вечара, чловек рационални и ирационални, добри и нє добри, уж хто кеди и кельо, то часц його природи, а виражує ше у каждодньовим живоце од обичного смутку, уквилєносци и нагнїваносци, до самозабойства и забойства. Форми (само)деструкциї практично безгранїчни по числу и характеристикох, бо кажди чловек потенциялно креативни, у позитивним, лєбо неґативним смислу. Нєшка (само)деструкция актуална и у тим же чловек дума же є одпорни на вирус корона, же ше то случує другим, а мало му бриґа, лєбо му анї нє бриґа же чи є опасносц за других. ПЕНЄЖИ НЇҐДА НЄ ДОСЦ Початком авґуста у Италиї вибил скандал кед обнародоване же пейц парламентарци и коло два тисячи леґалних и реґионалних политичарох вжали бонус хтори бул наменєни найзагроженшим, хтори Влада формовала под час карантина. Бонус виноши од 600 по 1 000 евра, формовани є за гевтих хтори остали без роботи и охудобнєли пре пандемию, а парламентарци у Италиї мешачно доставаю 13 000 еври, та на висше.

Шейсто еври мало у одношеню на таки високи плаци. Цо ше случело же су, заш лєм, нєроздумано и безганблїво вжати? У народзе би ше поведло – пенєжи нїґда нє досц, галави су. У спортским маниру – дали себе „авто-ґол”. Психолоґове поведза – еґоцентрични су. Теолоґове – гришни су, нє знаю и нє сцу стримовац ше, нє знаю цо то пост. У нас ше о скандалу звичайно бешедує, розплєта даскельо днї, вец народ загваря зоз дасчим другим, вец ше то забудзе и о даскельо роки, лєбо и менєй, мож достац и други мандат. БЕЗУСЛОВНО ПРИЛАПИЦ ЧЛОВЕКА Єдна з можлївих и добрих борбох процив (само)деструкциї то и споведз, а за цо подле зме шицко способни, шведоча и искуства епископа бачкого др Иринея зоз Греческей. – Єден млади паноцец Грек, кед споведал, перши три днї нє могол спац, нє могол присц ґу себе, було му нєдобре, мло, од грихох хтори чул – виприповедал владика Ириней. – Познєйше ше з тим зожил и забувал шицко цо чул, же би го то нє обтерховйовало. 21. АВҐУСТ 2020.

duhovni@ruskeslovo.com

Єст и таки случаї же ше єден млади чловек висповедал, а паноцец го викритиковал и вивадзел ше з нїм, так же тот чловек вецей нїґда нє пришол на споведз. Лєбо, єст случаї же двоме священїки даю исти совит єдней особи, а вона першого паноца нє послуха, алє другого дзечнє послуха, бо є за ню авторитет. Так ше поставел у споведзи, дзе важне безусловно прилапиц чловека, вирного – надпомнул епископ Ириней. По його словох, у Греческей священїк треба же би достал дозволу од владики же би могол споведац, кед ше оценї же є способни, дозрети и подобни за таке дацо.

НА МАТКУ БОЖУ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

ВЕЛЬКИ ЮВИЛЕЙ МАЛЕЙ ШЕСТРИ МАРТИНИ

ВАЖНОСЦ ВИРИ Бешедуюци о причинох прецо людзе нєшка нє у блїзко сци Го спода нашого Исуса Христа, парох ново садски о. Юлиян Рац гварел же то пре рижни причини, пре лєнївосц духа, пре нєзад збаносц, даєдни нє знаю прецо, а пошлїдок то же мож одпаднуц од Церкви, одно сно же ше и одпадує од Церкви. – Док Исус бул на жеми, велї ґу ньому приходзели пре рижни причини – прето же були зацикавени, пре любопитлївосц, даяки хасен, а даєдни мали виру же Исус дакого виздрави – потолковал о. Рац. – Людзе чувствовали Його блїзкосц, чувствова ли же до ставаю виру до Исусового боже ства, всемогучно сци, любови, мило сердия, и велї виздравели. Нє чувствовали тоти хтори мали тварде, камене шерцо. Велї хтори нє упознали Исуса нє знаю яка душа може буц спокойна у Його блїзко сци. Случова ло ше же дахто мал лєм заренко вири, а пременєл ше, виздравел. Христос помагал и тим за хторих ше дахто други закладал. Треба мац виру. Знам же велї и нєшка чувствую обшеднутосц у векшей, лєбо меншей мири. Здогаднїме ше же велї виздравеня були прейґ рукох апо столох, хтори мали власц шириц Царство нєбе сне, мали Исусово ласки – надпомнул о. Юлиян. По його словох, треба буц подобни до Исуса Христа, хтори нам указал можлїву святосц, гоч чловек огранїчени. Шицки ласки мож до стац зоз молитиву и по стом, а за виру ше треба по ста рац, потруд зиц, упо знац условия християнского живота. ■ 21. АВҐУСТ 2020.

Швето Успениє Пресвятей Богородици, у народзе наволане Велька Матка Божа, преславене 15. авґуста на Службох Божих у Катедралним храме у Руским Керестуре, и на Служби у святилїщу у Водици. Истого дня мала шестра Мартина преславела и значни ювилей – 45-рочнїцу монашеского живота. Присутни вирни єй, за єй служенє у Керестуре, зоз щирим аплаузом повинчовали тот ювилей. Службу служел о. Михайло Малацко, керестурски парох, а споведал и о значносци Марйового присуства у живоце каждого християна наказовал о. Михайло Шанта. Отец Малацко у своєй винчованки ше стри Мартини наглашел значносц пребуваня малих ше строх у нашим валалє. Мала шестра Мартина, як и шестра Кристина, пришли зоз далєка, и служели Господу праве у нашим валалє.

Парох подзековал на їх цихей присутносци и присутносци шестрох служебнїцох, котри, кажда на свой способ, шведоча Євангелию, за цо зме им шицки подзековни. Парох поинформовал вирних и о початку будованя сали при Водици, за котре сцигла єдна векша донация, та поволал шицких же би по своїх можлївосцох помогли вибудов того духовного центру. Понеже приведзена вода до Водици, роботи на тот способ уж почали, та парох подзековал шицким кори помогли же би ше уведло водовод до того познатого Марийового святилїща – Општинскей управи у Кули, ЙКП „Комуналац” и ЙКП „Руском” котри бул анґажовани у роботох, як и одборцом котри жертовали и свойо машини, и свой час. За першопричашнїкох значна и вистка котру о. Малацко випомнул о Першей причасци, котра будзе 13. септембра, на другу нєдзелю у септембру, о чим конкретнєйше буду обвисцени и дзеци и родичи на схадзки котра ушлїдзи. Ол. Ж.

РУСКЕ СЛОВО 15

ЕКОНОМИЯ КОНЄЦ СЕЗОНИ БОСТАНУ У РУСКИМ КЕРЕСТУРЕ

СЛАБШИ УРОЖАЙ, АЛЄ ЦЕНА ЛЄПША ЯК ПРЕШЛОГО РОКУ Пише: Андреа МЕДЄШИ

Сезона бостану помали ше приблїжує ґу концу, та прави час сумировац упечатки о тогорочним урожаю, квалитету и цени ґереґох и диньох

Тат’яна Соколович и Борис Малацко

ерши бостан обрани початком юлия, кед цена по кили була 50 динари, а хтору уж роками диктую увозни ґереґи, найвецей зоз Греческей, Шпаниї и Албаниї. Потим, штредком сезони, цена спадла на 30 динари за килу и од така цена по сам конєц и остала. Тогорочна цена од 30 динари, як гваря продукователє, добра у одношеню на прешлорочну од 25 динари, гоч пре ярнї мраз и вельки юнийски дижджи урожай бул зменшани. О продукциї, квалитету, купованю и предаваню тих двох културох побешедо-

16 РУСКЕ СЛОВО

вали зме зоз найвреднєйшима и найвитирвалшима продукователями, одкупйовачами и препредавателями у центру Руского Керестура. ОДВИТУЄ ИМ ЦЕПЛА ХВИЛЯ Йовґен Папуґа з Руского Керестура 10 роки продукує динї и ґереґи, файту Фантазия, а дньово преда од 800 кили до тону ґереґох. Тот рок, як гвари, нє бул таки вигодни за ґереґи пре жимнєйшу хвилю, алє цена солидна, та єст и заробку. – Хвиля того року була жимнєйша, а понеже ґереґа люби цеплу хвилю, сладосц нє була така на яку зме шицки звикли, гоч заш лєм, ґереґи були смачни и добре преходзели. И цо ше урожаю дотика, тот рок слабши як влонї, алє влонї у тим чаше и цена була менша, так же зме на истим. На початку сезони, кед кила ґереґи була 50 динари, людзом то було вельо та теди нє так анї куповали, алє кед цена спадла, ґереґи досц преходзели – приповеда Папуґа. Як гвари наш собешеднїк, окрем ґереґох и диньох, роками садзел и паприґу, на хторей єст вецей заробку, алє вецей и роботи. До ґереґох нє потребне анї вельо укладац, анї нєт вельо роботи, окрем же треба часу шедзиц на центру кед продукователь сам предава свою робу. 21. АВҐУСТ 2020.

ekonomija@ruskeslovo.com

– Кажди дзень идзем пополаднями на польо, хторе ми блїзко при валалє, а ґереґи мам на отвореним. Завиши од дня, алє 800 до тону ґереґох можем дньово предац. До ґереґох нєт тельо укладаня як до паприґи. Треба поцагац фолию и цивочки, анї прикарми нє треба тельо як до паприґи, а кед пойдземе двоме нарезац ґереґи, тону нарежеме за дакус вецей як годзину. А же би ше наоберало тону паприґи треба заш лєм вельо вецей роботи и часу. Води ґереґи тиж нє треба тельо кельо треба париґи, бо кед ше ґереґи почнє орезовац, вецей их нє залївам. Защита од хоротох тиж нє така часта як коло паприґи, понеже кед ше ґереґи пресадза, после першого дижджу треба их попирскац од пламенячи и после того ґереґи вецей нє прискам – толкує Папуґа и додава же шицок род ґереґох попреда на керестурским центру. НА ПОЛЮ И У ПЛАСТЕНЇКУ Окрем Папуґи, у своєй роботи зоз ґереґами успишна и Джуджарова фамелия, хтори свойо знанє о продукциї тих двох кулурох и 26 роки длуге искуство з рока на рок усовершую и збогацую з новима файтами. Того року ґереґи посадзели на двох гольтох и у пластенїкох, и на отвореним, а пре жимну хвилю, було и утрати. – Того року половку ґереґох зме посадзели у завартих, мандих пластенїкох, такволаних тунелох, а другу половку на отвореним. Нажаль, пре ярнї мрази мали зме утрати, та зме єдну часц садзели ознова. Тераз уж и сезона при концу, та кед подцагнєме смужку, углавним ше ґереґи предавало по 30 динари, цо вшелїяк же мало з оглядом на укладаня, и най повем, тогорочни менши урожай руша ше коло просеку, алє вше остава наздаванє же нарок будзе лєпше – приповеда Мелания Джуджар.

21. АВҐУСТ 2020.

Окрем ґереґох, предаваю и динї, файту Ананаски и такволани ребрасти, хтори здогадую на дакедишнї домашнї файти диньох, а же би ше посцигло квалитет хтори муштериї вимагаю, динї треба наводньовац, допатрац и поряднє защицовац. – Цо ше дотика диньох котри вимагаю вельо вецей допатраня, мож повесц же мали релативно добру цену, нє була менша од 80 динари, бо прешлих рокох знала буц скоро як и цена ґереґох, цо вшелїяк нє рентабилне. Урожай розлични з рока на рок, а того року пре ярнї мраз и вельке количество паданьох у юнию урожай слабши, алє цена була солидна – приповеда Мелания. Вона додава же сезона бостану будзе закончена у авґусту и же ше вельку часц попреда у валалє на центру, алє вше єст и купцох на велько, а визначує и же того року окреме глєдани цми ґереґи пре ценшу лупу и озда пре асоцияцию же дакеди давно було лєм таки файти. ПРЕДАВА ШЕ И ДИРОНЬСКИ ҐЕРЕҐИ Окрем зоз керестурского хотару, у центру валала могло купиц и дироньски ґереґи, хтори уж други рок предаваю малженска пара Борис Малацко и Тат’яна Соколович. Як гваря, цена їх ґереґох тиж 30 динари, а од продукователя им остава 10 до 15 динари за килу, у зависносци як ше порадза. Кажди дзень на центру, окрем дироньских ґереґох и диньох, препредаваю и други продукти як грозна, грушки, брескинї, кромплї, цибулї, капусту, а маю и свойо парадичи и паприґи. Борис гвари же су задовольни зоз заробком зоз ґереґох и диньох, а после сезони бостану, лапаю ше до паприґи, хтора тераз будзе примарна робота велїм Керестурцом. ■

ЗОЗ ПРОДУКТНЕЙ БЕРЗИ НОВИ САД

РОСЛА ЦЕНА КУКУРИЦИ У тижню за нами на Продуктней берзи у Новим Садзе зазначени рост цени кукурици и пад цени сої. Вкупни обток за прешли тидзень виношел 2 757 тони роби финансийней вредносци 76 674 476 динари. Цена кукурици, гоч ше то нє очековало, посцигла найвисши уровень у тей сезони, пише у сообщеню Продуктней берзи. Початком прешлого тижня, 10. авґуста, кукурицу ше куповало по 18,50 динари за килограм, а концом тижня, од 14. авґуста ше ю предавало по 19,50 динари за килограм, цо за 5,82 % висша цена у одношеню на тидзень пред тим. Рост цени ше толкує як резултат векшого поглєдованя и меншого понуканя кукурици на тарґовищу. Терминске поглєдованє кукурици рода 2020. року зоз випоручованьом у септембру/oктобру була на уровню цени од 121 евро по тони у динарскей проциввредносци, на дзень плаценя по штреднїм курсу НБС. На тарґовищу жито ше нє предавало, а сою ше предавало по цени од 42,00 пo 42,70 динари за килограм, зоз очиглядним трендом зменшованя цени, хтора була за 0,63 % менша у одношеню на тидзень пред тим. Терминске поглєдованє сої роду 2020. року зоз випоручованьом у септембру/oктобру було на уровню цени од 325 еври по тони у динарскей проциввредносци на дзень плаценя по штреднїм курсу НБС. Жатва слунечнїку почала, а тоту олєярку глєдало ше по цени од 280 еври по тони у динарскей проциввредносци на дзень плаценя по штреднїм курсу НБС и зоз СРБС квалитетом. М. Т.

РУСКЕ СЛОВО 17

ЕКОНОМИЯ У ВИНЇЦИ ДОО „РУСКИ ДВОР” У ШИДЗЕ

ПОВЕРХНОСЦ ЗМЕНШАНА НА ПОЛОВКУ Тераз винїца у добрим стану, на час поробени шицки потребни роботи, хемийно є третирована, а и метеоролоґийни обставини були таки же єй одвитовали

о оберачку перших ґириздох грозна у винїци ДОО „Руски двор” на Бановини, нєдалєко од Шиду, остало коло мешац. Медзитим, тот продукцийни рок цалком иншаки як предходни, а о чим слово, гварел нам Звонко Гнатко, член Управного одбору спомнутого подприємства. – З оглядом на почежкосци у продукциї и дїлованю, ище на прешло-

РАТОВАЦ УЛОЖЕНЕ И о. Михайло Режак дума же прешлей яри фундаменталне було ратовац винїцу од препаданя и прето прилапел анґажовац ше на тим вєдно зоз Звонком Гнатком. – На концу продукцийней сезони, док подцагнєме смужку, увидзиме як зме прешли и о тим поинформуєме Управни одбор хтори Скупштини, односно акционером, предложи цо и як далєй же би людзе хтори до винїци укладали 10 роки на концу нє були очкодовани и на утрати – гвари о. Режак.

18 РУСКЕ СЛОВО

рочней Скупштини порадзене же би ше єдну часц винїци виняло и то прешлого року и зробене. Медзитим, по конєц прешлого року нова Скупштина нє отримана же би ше принєсли одлуки за продукцийни 2020. рок. Почала жима, а вец пришла и пандемия вируса корона так же пре тоти причини нє отримани анї схадзки Управного одбору, анї Скупштини. А роботи у винїци требало кончиц и нє було часу чекац. После утаргованя позарядового стану отримана схадзка Управного одбору штредком мая и прилапене же би у тим продукцийним року винїцу робели паноцец Михайло Режак и я – гвари Звонко Гнатко. По його словох, винята ище єдна часц винїци, точнєйше сорта италиянски ризлинґ, и винїца зменшана на половку, одно сно штири гектари. Остали 18 шори сортох райнского ризлинґу, потим шардонеа 25 шори, каберне совиньона 22 шори и франковки 21 шор. Винїца орезана, лоза зацагнута и повязанa, покончене заламованє и винїца хемийно третирана. Тераз винїца у добрим стану, бо метеоролоґийни обставини були таки же одвитовали росту винїци и грозна, алє остатнї дижджи єй нє були потребни. По Гнаткових словох уж початком септембра треба же би почала оберачка шардонеа. З оглядом на тото же по оберачку єст ище часу, гвари же би було вчас уж тераз давац проґнозу яки будзе урожай. – Кед оберачка будзе закончена, вец ше направи рахунок яки були укладаня, як грозно зродзело и, на концу, цо и найзначнєйше, як ше финансийно прешло и чи єст заробку. Док ше то шицко пороби, вец ше звола схадзку Управного одбору же би ше членох поинформовало о тим и вец ше будзе радзиц чи од продукцийного 2021. року ДОО „Руски двор” предлужи з управяньом и обрабяньом винїци. Я бул єден з порушовачох снованя винїци и думам же

ЧКОДИ ОД МРАЗУ Звонко Гнатко нам гвари же з яри на лози, у єдней часци винїци хтора блїжей при лєсу, мраз направел чкоди. Тиж ше познєйше случело же кед хемийно третироване сушедне польо нє нароком попирскана и єдна часц винїци. Наш собешеднїк додава же поволал инспекцию хтора о тим направела записнїк.

мам и вельо векшу обовязку дацо зробиц же би ше винїцу у яким-таким обсягу зачувало, як и же би ше отримало функционованє подприємства, бо до шицкого того уложене вельо пенєжу и роботи – гвари Звонко Гнатко. Наш собешеднїк додава же єст вельо того цо треба ришиц. Управни одбор винариї на майскей схадзки розришел длужносци директора Мирослава Ивана и потераз на тото место нє менована друга особа. Тиж остало и значне пенєжне длуство за хемийни средства єдней хемийней фабрики. А цо и як будзе на далєй, увидзи ше. ■ Вл. Дїтко 21. АВҐУСТ 2020.

РОК XIX ЧИСЛО 9

Написала и ушорела: Мартица ТАМАШ

ПРИШОЛ ЧАС ЖЕ БИ ШЕ РИХТАЛО ЖИМНЇЦУ

ПРАВИЛА ХТОРИХ ШЕ ТРЕБА ПРИТРИМОВАЦ КЕД ШЕ КЛАДЗЕ ДУНЦИ

Жимнїца велька робота та ю, по можлївосци, треба так розподзелїц же би ше шицко на час сцигло порихтац, а и же би ше нє обтерховало домашнї буджет

елї ґаздинї тих дньох уж починаю рихтац жимнїцу, та то нагода же бизме ше здогадли правилох хторих В ше треба притримовац, кед сцеме же би нам шицко було

и смачне и красне и же би ше отримало док го нє поєме. У тим нам помогла Люпка Василєвич, дипломовани инжинєр технолоґиї и наставнїк технолоґийней ґрупи предметох у Штреднєй фаховей школи „4. юлий” у Вербаше. На хтори способ найлєпше може зачувац овоц и заградково рошлїни, желєняву, же би були смачни, же би зачували квалитет, витамини и минерали и други материї хасновити за добре здравє чловека, т. є. як найлєпше треба порихтац жимнїцу? – Овоц и заградково рошлїни после обераня треба чувац на температури яку маме у фрижидеру (од +4º Ц по +10º Ц) кед их сцеме конзумовац швижи, и то мож лєм огранїчени час, або их мож зачувац през рижни поступки конзервованя. Єст рижни способи конзервованя овоци и заградкових рошлїнох и то: конзервованє на нїзких температурох (хладзенє, змарзованє), конзервованє з применьованьом високих температурох (пастеризованє), хемийне конзервованє (зоз додаваньом конзерванса), биолоґийне конзервованє и комбинованє шицких тих поступкох. Яки треба же би бул квалитет овоци и желєняви, чи треба же би одстали кед ше их наобера, чи треба же би були цалком узрети, а чи нє, як их треба поумивац пред правеньом жимнїци, у яких судзинох их треба рихтац? – За добри квалитет продуктох найважнєйше мац квалитетну сировину, цо значи квалитетну овоц и заградково рошлїни, хтора пооберана и преробена у найлєпшим моменту технолоґийней узретосци, бо за даєдни продукти, як цо наприклад маджун, джем, мармелада, соки, продукт треба же би бул узрети, же би мал шицки потребни состойки – цукри, витамини, минерали, смак, пах, а за други продукти, як наприклад за компот, овоц ше обера дакус менєй узрета. И овоц и заградково рошлїни на своєй поверхносци маю рижни механїчни нєчистоти, як цо остатки жеми, лїсца, инсектох, остатки пестицидох, рижни файти микроорґанизмох, так же умиванє з воду за пице вецей раз нєобходне. Судзини хтори ше хаснує за рихтанє жимнїци муша буц зоз материялу хтори нє чкодлїви за здравє чловека и хтори ше нє розпущую у контакту зоз состойками за рихтанє жимнїци (обично поживова пластика, инокс...) 21. АВҐУСТ 2020.

Як найлєпше мож порихтац компот, маджуни, квашену паприґу, квашени огурки, туршию, соки, парадичанку, айвар, ликери.....? – За рихтанє каждей файти продукта єст рижни поступки, хтори у даєдних фазох исти, а у даєдних ше розликую. То знаю искусни ґаздинї. Найважнєйше мац овоц и заградово рошлїни доброго квалитета, одвитуюцей технолоґийней узретосци, перше их добре поумивац, повирезовац зоз нїх шицки очкодовани часци, а вец тоту овоц преробиц до жаданого продукту. За пририхтованє маджунох, джемох, мармеладох ше додава одредзене количество цукру, хтори попри тим же засладзує продукт, вон го и конзервує и продукт ше вари покля ше нє розбиє келийну Люпка Василєвич структуру овоци и нє посцигнє жадану густосц. З вареньом ше знїщує и микрооґанизми хтори присутни у продукту. Вец мож додац конзерванс (у готовим продукту нє шме буц вецей як 0,1%), або лимунску квашнїну. Як дунци и фляши треба заврец? – Порихтану жимнїцу кладземе до добре умитей и стерилизованей склєняней амбалажи, хтору ше герметично завера зоз закрутками. Барз важне добре закруциц закрутки, же би ше з часом пре воздух зоз присутнима микроорґанизмами продукт нє загубел, або скиснул. Вец шлїдзи пастеризация на температурох од 85-87º Ц. У домашнїх условийох углавним ше релну зогреє на одвитуюцу температуру, меншу од 90º Ц, до даякей векшей судзини ше усипе воду, пошорує ше заварти дунци и вец их ше зохаби най ше продукт пастеризує. Жимнїцу найлєпше чувац у просторийох у хторих єст добра циркулация воздуху, у шпайзу у хторим цали рок температура спод 18º Ц. Люпка вєдно зоз супругом Иґором Василєвичом у Вербаше маю дестилерию „Калпак”, хтора продукує палєнку и свойо продукти по тераз представели на сайме „Лорист” у Новим Садзе 2019. року и концом фебруара того року на Медзинародним сайме туризма у Будапешту „UTAZAS 2020”.

РУСКЕ СЛОВО 19

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

famelija@ruskeslovo.com

ЖИМНЇЦУ НАМ МОЖЕ И ДАХТО ДРУГИ ПОРИХТАЦ

ВАЖНЕ ЖЕ Є СМАЧНЕ, КВАЛИТЕТНЕ И ЗДРАВЕ Велї ґаздинї, а окреме тоти цо на початку тей „кариєри”, опитаю ше чи вообще нєобходне рихтац жимнїцу у терашнїм чаше кед у супермаркетох и на пияцох през цали рок єст вельке понуканє и швижей овоци и заградкових рошлїнох. Ту ше, ґу младим, придружую и найстарши ґенерациї, хтори звикли на квалитетну и домашню жимнїцу, а уж им нє лєгко же би шицко сами поробели є кажде ма часу и простор дзе може правиц жимнїцу и нє кажде ма сили и дзеки за таку роботу. Заш лєм, шицН ки найволїме през рок, а окреме вжиме, єсц домашнї, традицийно порихтани деликатеси, по фамелийних рецептох, хтори попри доброго, познатого смаку и паху, маю и вельо хасновити материї, минерали и витамини, и добри су за нашо здравє. Дунци, компоти, маджуни, айвари, парадичанки, домашнї соки любиме поєсц и попиц, вони нас здогадую на дзецинство, а велїм су и занїманє зоз хторим дополнюю домашнї буджет.

ТРЕБА МАЦ ДОБРУ ОСНОВУ Мария Планчак членїца Здруженя „Байка” у Руским Керестуре, жимнїцу себе рихта оддавна, а кущичко на вецей, як гоби, уж 5-6 роки, та ма и за предай. Зоз своїма продуктами участвовала вецей роки на манифестациї Саям старих ремеслох, привреди и ручних роботох у Руским Керестуре. Зоз своїма продуктами участвовала вецей роки на манифестациї Саям старих ремеслох, привреди и ручних роботох у Руским Керестуре. – Найвецей рихтам айвар, пинджур и компоти зоз скоМария Планчак ро шицкей овоци, на традицийни способ, як цо ше вше рихтало, як мац и баба цо рихтали. Рихтам и рижни шалати, квашим цвиклу, а квашим як шалату и цукрову цвиклу, на дакус иншаки способ як червену. Нашо жени и сами кладу жимнїцу, хто кельо ма часу и условия, а тоти цо барз завжати, купую тоти продукти хтори вимагаю вецей часу за рихтанє, як цо маджун, айвар, пинджур. Кед ше сце мац добри продукт и же би ше муштерия ознова врацела и купела продукт, треба мац добру основу, добру паприґу, добру овоц, кед є здраве и добре узрете, теди мож очековац и

20 РУСКЕ СЛОВО

добри квалитет – гутори Мария Планчак, хтора свойо продукти углавним предава дома.

ШИЦКО ПРАВИМ ПО СМАКУ Таня Югасова зоз Руского Керестура хтора жимнїцу рихта вєдно зоз своїма дзивками, Марину и Сладяну, уж штири роки продукує соки, маджуни, палєнку, веґету и рижни други продукти зоз желєняви, так же им то фамелийна робота. Вони правя маджуни и соки з рижних овоцох, зоз яблукох, ягодох, вишньох, кайсох, предаваю и квашени огурки, айвар, парадичанку. Найбаржей им идзе мишани сок зоз цвикли, мархви и лимуну, хтори правя и зоз, и без цукру, а хтори углавним купую старши людзе, пре здравє. – Тоти продукти хтори ше вари, як цо маджуни и парадичанки, то вариме и до нїх ше нє кладзе конзерванс, а тоти други, рижни шалати, пастеризуєме. Праве тих дньох кладземе до дунцох огурки. Рихтаме ше тераз правиц сок з яблуТаня Югас зоз своїма дзивками, Марину и Сладяну и унучатми

РЕЦЕПТ ЗА ОГУРКИ: – Огурки рихтам зоз яблуковим есенцом, указало ше як лєпше. Идзе: 4 литри води, литра есенцу, 15 ложки цукру, 4 ложки солї и нєобарену желєняву поскладам до дунцох, залєєм зоз горуцим, заврем и пообрацам дунци на руби и так робим уж роками, и ридко кеди ше погуби.

21. АВҐУСТ 2020.

кох, соки шицки пастеризуєме, и до нїх нїч нє кладземе, анї води, анї цукру. Цвиклу кладземе до дунцох и правели зме сок з цвикли – приповеда Таня. Вона гвари же даєдни продукти рихта по традицийних рецептох, так як научела од скорей, а даєдни бере з интернету, пробує и присподобює, покля нє потрафи смак. – Плануєм же червену цвиклочку будзем правиц и саму, и зоз хрином, и зоз цеском, так як рихтала моя швекра, же би було вецей смаки. Тераз робиме услужно, за других пастеризуєме соки зоз чернїцох и арониї и другим цадзиме парадичанку, бо мам машину. Дакеди ше вецей предава парадичанки, дакеди маджуни, а сок з цвики преходзи стално. Цвикла нам нєпирскана, а патрим и же бим соки правела зоз своєй овоци, хтору ше нє пирска – гутори Таня Югасова, хтора векшу часц роботох здала на дзивки, кед треба дацо поможе им, а сама патри же би вецей чувала унучата.

КВАЛИТЕТ НА ПЕРШИМ МЕСЦЕ Весна Штрбац зоз Коцура уж петнац роки ма реґистроване польопривредне ґаздовство, од кеди продукує малини, и од того часу прави соки и ликери з малинох. Пред трома роками, кед престала робиц у предавальнї, почала правиц и предавац жимнїцу. У роботи ма вельку потримовку од супруга Мирка (познати по мену Шпанац), як и од синох: Здравка, хтори дипломовани ґастроном и роби у фаху у Беоґрадзе и Неделька, хтори єй дома помага у роботи. – Млади и людзе хтори жию у квартельох скоро же анї нє рихтаю жимнїцу, бо нє маю условия. Я барз любим правиц жимнїцу, мам ю з чого рихтац, бо маме и своєй овоци и заградково рошлїни, мам и простор у хторим ю можем рихтац и любим тоту роботу, а робота хтору ше люби, вона вец добре и идзе. Прешлого року сом правела: маджун зоз шлївкох, маджун зоз кайсох, сок и сирупи з вишньох, малинох и з менти, а од сланого шицко окрем огуркох, бо нє садзиме корнишони и так будземе и того року, а найвецей зме предали парадичанки и айвару. Тогорочни сок з менти сом уж попредала, барз го людзе глєдали. Жимнїцу правиме лєм з того цо сами продукуєме, нїч нє купуєме. Водзиме ше з политику же лєм так можеме ґарантовац за квалитет, бо знаме кельо цо писркане. Правиме квашену паприґу, парадичову паприґу, зомборку, на цало и филети, паприґу слонове ухо, слонову ногу, парадичову и паприґу зомборку полнєту з капусту и мишану шалату. Продукуєме даскельо файти капусти и карфиол – гутори Весна. Весна и Мирко прешлого року по децембер попредали шицку порихтану жимнїцу, углавним на пияцох у Вербаше, Србобрану, Савиним Селу, Бачким Добрим Полю и нєдзелями ишли на даєден з вашарох. Могли би свойо продукти предавац и у Беоґрадзе, бо им син там роби у погосцительстве, алє затераз нє маю дзеку войсц до тей роботи, бо вона подрозумює и векши трошки и вецей путованя. – Кед зме пошли на пияц, людзе нам ше питали чи то мадярска роба, а кед видзели же ми шицко правиме и на каждим дунцу и фляши єст налїпка же хто продукує зоз контакт телефоном, дзечнє брали пробовац, а вец ше о тидзень врацали и брали векши количества и так ше о наших про-

21. АВҐУСТ 2020.

Весна Штрбац зоз унуком Димитрийом

РЕЦЕПТ ЗА ЛИКЕР:

Положи ше до дунца 1 кила овоци нпр. малини, 1 литра палєнки зоз турґуньох або з яблукох и 1 кила цукру. То стої мешац, док ше цукер нє розпущи. Вец ше прецадзи. Малини ше нє мелє, алє цали ше их помиша з цукром и палєнку, бо кед би ше их зомлєло, ликер би бул замуцени.

РЕЦЕПТ ЗА АЙВАР:

Шейсц килограми очисценей зомлєтей червеней паприґи, 2 деци олєю, 4 деци есенцу, 200 дкґ цукру, два феферони и солї по смаку, або 40 ґрами. Шицко ше вари годзину, дода ше звязку петрушкового лїсца, главку цеску и пол литри увареней парадичанки. Повари ше ище дакус и дода ше єден козерванс. Сипе ше враце до дунцох, закриє ше и зохаби ше же би ше дунци помали охладзели. Шицко ше мелє, а петрушково лїсце ше пошека на дробно.

дуктох пречуло. Тераз уж маме надосц стаємних купцох. Правиме по рецептох як цо ше дакеди правело, з додаваньом конзерванса у минималней мири, тельо кельо предвидзене, або винобрану же би ше отримало фарбу, а рецепти нам углавним з того нашого подруча, даєдни мам од Руснацох, даєдни од Мадярох, а и нашо з Босни – гутори Весна.

НАЙЛЄПШЕ З ДОМАШНЄЙ ОВОЦИ И ЖЕЛЄНЯВИ Вона гвари же значне же и цени їх продуктох вигодни и же при формованю цени патрели же би ше покрили шицко цо уложели, овоц або желєняву, додатки, дунчик або фляшу.... и же би у цени мали и свою наднїцу. Штрбцово маю у овоцнїку вишнї, черешнї, кайси, яблука, маю свою паприґу, купую лєм мархву за мишану шалату. Маю и огурки за мишану шалату, алє нє садза корнишони. – Парадичанки правиме рижни файти, и тоту без солї и цукру, цо пию людзе хтори маю високи прицисок, або цукер, и таку з минималним количеством цукру и солї, и з феферону, и пахняцу зоз целером, водзиме рахунка же би шицко було и смачне, и здраве. Людзе барз почитую кед ше дахто потрудзи, и кед шицко попредаме, то нам награда за роботу. Ми вирнїки, так жиєме и так ше и справуєме, и хто патри робиц добре, коректно, вец му и Бог поможе – гутори Весна, хтора гвари же вше прилапюю суґестиї, же им квалитет продуктох найважнєйши. ■

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

famelija@ruskeslovo.com

ЖИМНЇЦУ НАМ МОЖЕ И ДАХТО ДРУГИ ПОРИХТАЦ

20 РУСКЕ СЛОВО

добри квалитет – гутори Мария Планчак, хтора свойо продукти углавним предава дома.

21. АВҐУСТ 2020.

Весна Штрбац зоз унуком Димитрийом

РЕЦЕПТ ЗА ЛИКЕР:

РЕЦЕПТ ЗА АЙВАР:

РУСКЕ СЛОВО 21

ДОМ И ФАМЕЛИЯ

женоблоґ

Пише: Ясмина ДЮРАНЇН

ЧКОДЛЇВЦИ

email: jasmina.djuranin@gmail.com www.zenoblogija.com

є подношим кертици! И нє лєм кертици, алє и шицких других глодарох на тей жемовей кулї! Миши, патканї, герчки, морски прашата, ровки, кертици – шицко цо ма таки лаби и таку шерсц... Нє знам кому можу буц симпатични и хто их може, нє дай боже, тримац у обисцу як хижного любимца! Фуууй! Нє сиґурна сом чи кертици спадаю до чкодлївцох. По моїм скромним думаню, вони нїч доброго нє можу принєсц, лєм направиц чкоду. Наприклад, у огуркох. И у кромпльох. И дакус у мархви и петрушки, а боме и у ягодох сом рано видзела яка була през ноц вредна! Уж себе думам же чи то по тих под’жемних тунелох нє риє цала фамелия кертицох. То нє зна стануц! Накадзи сом обачела грунчки, перше сом з ашовом викопала дзиру и покладла празни фляши до нїх. Гваря же кед витор дує, та кертицовому слуху тото гучанє барз завадза и вона вец сцекнє. Думала сом же сцекнє занавше, алє – нє! О єден час ознова грунчки, а я ознова фляши! Цалу ґайбу мам покладзену по загради, а брещки вше вецей.

Вец сом ришела же пременїм тактику. До грунчкох сом пресадзела шмердзаци ружички (того року так крашнє квитню!). Думала сом же вони виведу шора тим створом. И сушеда, тота з лївого боку, дала ми якуш шмердзацу рошлїну, алє и тото нє помага. Читала сом на интернету на хтори способ мож вигнац кертици зоз загради. И най ше розумиме, шицки совити, най так повем, миролюбиви. То нє тото цо я глєдам. Значи – треба руциц бомбу! Алє почац од сушеди з правого боку. Закукуєм хторишик дзень до їх загради и нє розумим як у нїх шицко роооовне. Анї єдна огурка нє зосушена, анї єдна парадича... Кед сом дакус попрегартала малини коло огради, а воно – грунчки кельо сцеш! Но, сушедо, нє будземе так! Найлєгчейше бриґу преруциц прейґ плота! Вера боже же на єшень викопем ярчок глїбоки дас пол метера коло огради и насипем шлюнку, та вец увидзиме хто ше нє годзен ментовац кертицох! Тераз уж даяк витримам... Ище дакус та повиберам тото цо остало од кромпльох, огурки най иду з милим богом, а бундаву будзем чувац як очи у глави. Без рейтешох сом на жиму нє годна.

Photofunia

Нє любим анї гевтих чкодлївцох медзи нами. Гевтих цо их пущиш коло себе, а вони з тобу анї слово нє прегваря и споза хрибта ци дзиру копу. Процив таких тиж нє помагаю шмердзаци ружички, анї празни фляши. Випатра же моя сушеда ма право: таких треба вигнац зоз свойого, та най дахто други з нїма водзи войну. ■☺

22 РУСКЕ СЛОВО

21. АВҐУСТ 2020.

ekonomija@ruskeslovo.com

ДНЇ ПОЛЯ У ДЮРДЬОВЕ

ПРЕДСТАВЕНИ ГИБРИДИ КУКУРИЦИ

На таких файтох презентациї людзе можу видзиц як рошлїна випатра у реалних условийох, яке лїсце, яке саме здравє рошлїни ранцузка хижа за продукция зарна кукурици „Mas seeds” котра ма длугу традицию у продукциї зарна, окреме зарна кукурици, пияток, 14. авґуста отримала презентацию гибридох кукурици котри ше находза на оглядним полю блїзко при Дюрдьове, чий власнїк Янко Цап. – Каждого року орґанизуєме Днї поля на оглядних польох котри маме по цалей Войводини, а того року зме ше позберали праве у Дюрдьове у меншим составе пре ситуацию, алє нам мило же нам ше и на таки способ удало присц и людзом представиц нашо зарна кукурици котри надалєко познати по добрим квалитету. На таких файтох презентациї людзе можу видзиц як рошлїна випатра у реалних условийох, яке лїсце, яке саме здравє рошлїни, та можу направиц розлику медзи гибридами на полю, цо барз важне – гварел Ґоран Вуйков, представнїк компаниї „Mas seeds”.

НА ОГЛЯДНИМ ПОЛЮ Вон потолковал же за нашенькову робу компаниї „Mas seeds” характе21. АВҐУСТ 2020.

ристичне же каждого року до Сербиї приходзи нове зарно, же ше нє трима ту на лаґеру, алє ше шицко зарно зоз Французкей, котре ше нє преда, на концу сезони враца до Французкей. Представнїки компаниї присутним указали и представели пейц файти гибридох кукурици на тим полю и мали нагоду прешвечиц ше як ше кажди з нїх розвива и як випатра у чаше його веґетациї. Шицки гибриди на тим полю проєктовани за продукцию у зарну кукурици, кус иншаки од шицких МАС 70 Ф, котри направени же би ше хасновал за силированє, а у наших крайох тот гибрид продукователє найчастейше виламу и чуваю у чуткох.

ДОБРИ И ЗА СИЛАЖУ И ЗА ЛАМАНЄ У ЧУТКОХ Велї продукователє гибрид МАС 70 Ф ламу у чуткох, гоч його основна намена же би ше з нього правело силажу. Виламани у чуткох може стац у чардакох, нє осипує ше и лєгко ше го лупа, погуторели нам о своїх искуствох даєдни продукователє, котри садза тот гибрид.

– Нови гибрид Freeman у нас позиционовани як гибрид за зарно, ма барз добри потенциял зарна, алє го мож хасновац и за силированє. Вон у наших крайох, ище вше, менєй заступени, алє о даскельо роки будзе ше и вон вецей хасновац. Того року ше шицки гибриди на тим оглядним полю указали як барз добри, бо тот рок релативно добри за кукурицу, цо нє випатрало так на початку сезони пре вельку сушу. Но заш лєм, дижджи котри спадли у остатнїх двох тижньох барз злєпшали квалитет кукурици – приповеда Ґоран Вуйков. ■ Л. Кухар

РУСКЕ СЛОВО 23

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ САНДРА ШEСТАН ЗОЗ БРИШЕВА

„ДАЛМАТИНСКА ПРИРОДА” У ДОБРИХ РУКОХ Пише: Агнетка БАЛАТИНАЦ

ХАСНОВИТИ ПОРАДИ – Етерични олєй смиля (Helichrysum italicum, або златноквиткова трава) барз хасновити як перша помоц кед ше опечеме або кед нпр. дзецко спаднє и вдери ше. Досц з капку олєю намасциц вдерене место, и нє зяви ше хематом – гутори Сандра. – Олєй смиля реґенеративно дїйствує, та го прето велї хасную за рижни очкодованя на скори, а старши людзе гваря же обачели же скора после хаснованя того олєю одмладнута – гвари Сандра предлужуюци же ше олєй хаснує и процив печарочкох.

24 РУСКЕ СЛОВО

Кед Сандра Лїкарова з Миклошевцох 2008. року дипломовала на Економским факултету у Осєку, анї нє шнїла же ю живот раз однєше на морйо, на поля жовтого лїковитого квеца, познатого як смилє. У Бришеву, нєдалєко од Задру, нєшка жиє зоз супругом и трома дзивчатми. Приповеда о живоце, о тим цо робя, и же ше часто здогадує одрастаня на валалє

у Миклошевцох єй младосц випатрала так як и єй парнякох. Танцовала у фолклорней секциї КУД-а „Яким Ґовля”, путовала и дружела ше з фолклорашами... – Тоти часи ми у барз красних памяткох. Були зме млади, складали зме ше медзи собу, а наступало ше нє лєм у жеми, алє и у иножемстве. Ходзели зме до Словацкей, до Войводини, и були зме наисце права екипа. И дзень нєшка сом з дзепоєднима у каждодньовим контакту, гоч нас живот розошал по цалим швеце – почина Сандра бешеду о приятельох и младих рокох у Миклошевцох. По законченим факултету, єден рок стажирала у жупаниї у оддзелєню за медзинародне сотруднїцтво, же би познєйше могла покладац державни фахови испит. Наша собешеднїца толкує же студентох теди бу-

ло вельо, а роботни места мало, и наисце було чежко дойсц до роботи. Нєодлуга упознала свойого будуцого супруга Ивана. ОДХОД НА МОРЙО – Любов ме одведла 650 километри далєй од Миклошевцох и найблїзших, брата Деяна и мацери Блаженки – предлужує Сандра. Млади людзе полни сцелосци, а з добрима идеями, вше найду способ започац дацо нове, дацо свойо. Так и Сандра и Иван вошли до роботи зоз лїковиту рошлїну у народзе познату як смилє.

21. АВҐУСТ 2020.

ljudze@ruskeslovo.com

– Супруг мал свою фирму за електроинсталациї, алє була велька криза у держави, та фирма нє робела так як би требало. Иван бул вредни, жадал нам осиґурац лєпши живот и паметам як єдного дня пришол дому и розприповедал ше о смилю хторе видзел на єдним острове. Мали зме дакус жеми, та зме пробовали сами посадзиц тоту рошлїну. Були зме початнїки хтори нїч о тим цо сцели робиц нє знали, та зме ше о шицким информовали прейґ интернету – приповеда Сандра. Шестаново предавали желєну масу смиля и добре зарабяли, алє пошввидко велї почали тоту рошлїну садзиц, та цена спадла. У медзичаше народзел ше Лука, нє прешло анї два роки, а на швет пришла и Марта, та Сандра остала дома з дзецми, гоч припознава же у нєй ище вше „кучал” економиста. Часто роздумовала як би требало робиц и мац вецей хасну. – Надумала сом же би було барз добре кед би зме мали заокружену продукцию, а супруг ше зоз тим зложел. Одлучели зме дестиловац смилє и правиц з нього олєй. Тот олєй барз драги и барз го людзе ценя, а за литру олєю потребне коло 600-700 кили желєней маси, гутори вона. – Обдумали зме робну марку под хтору будземе робиц и наволали зме ю „Dalnature”, а идея пришла од словох „далматинска природа”. Отворели зме свой фейсбук профил, а и на инстаґраму зме за шицких тих хтори би сцели набавиц нашо продукти, з єдним словом – отворени зме и за шицки файти сотруднїцтва. ПЛАНИ ЗА ДАЛЄЙ – Почали зме дестиловац и олєй з розмариї хтори тиж хасновити за здравє, а плануєме посадзиц лимунову траву (матичняк)

21. АВҐУСТ 2020.

и лаванду. Плануєме дестиловац и рижни други лїковити рошлїни – приповеда наша собешеднїца о фамелийних планох. Попри тим, Сандра ше повязала з єдну ароматерапеутка хтора источашнє и туристични водич, та у планє же будзе приводзиц туристох най видза як ше дестилує олєй зоз рошлїнох, а туристи так годни и купиц шицки продукти у Шестановей фамелиї. Попри успишней дїловней жени, Сандра и мац троїм дзецом, а шицки тройо розумя по руски. – Супругови барз добре иду странски язики, та му и по руски було лєгко научиц. Мам щесце же вон барз потримує же би нашо дзеци научели и мой язик, бо знам же єст вшелїяки искуства. Дзецом часто и шпивам по руски, и сцела бим же би знали и нашо шпиванки, и нашо обичаї, так як и супругово. Вецей раз рочнє одходзиме и до баби до Миклошевцох, а маме и прабабу. Дзеци барз любя буц на валалє. У Миклошевцох баби з нїма приповедаю лєм по руски, та и то щесце же маю ище дакого з ким можу бешедовац по руски, а нє лєм з мацеру – з ошмихом приповеда Сандра. Сандра фамелию свойого супруга научела вариц парадичову мачанку, бо у Бришеву, гвари, ґу вареному месу ґаздинї рихтаю шалату, а нє мачанки як у нас. Тераз, гвари Сандра, кед маю на столє варене месо, нє гуторя же варя умак, алє мачанку. – Могла бим ище вельо того виприповедац о кухнї и краю дзе сом ше одала. Насправди є прекрасни, алє можебуц вас драга нанєше тадзи, до Бришева, та будзеце мац нагоду видзиц як и цо робиме, и як ту жиєме. Можебуц дахто придзе на идею робиц з нами, та будземе сотрудзовац – з ошмихом закончує розгварку Сандра Шестан.■

ЗЛОЖНИ И ВРЕДНИ – Мала сом щесце же сом з одаванку вошла до добрей фамелиї. Шицки вредни, та часто помагаме єдни другим. Мой супруг ма ище брата и шестру, а як мали остали без оца, та их одховала мац. Мойо приємне нєсподзиванє було кед сом чула же моя швекра родом зоз Томповцох. Вона давно пошла до Бришева, та заш лєм, народзена є у моїм краю, бо Томповци такой обок при Миклошевцох.

РУСКЕ СЛОВО 25

ЛЮДЗЕ, РОКИ, ЖИВОТ 75 РОКИ „РУСКОГО СЛОВА” 1945–2020 (VIII)

ПРЕСЕЛЄНЄ ДО НОВОГО САДУ

Пише: Дюра ЛАТЯК

Треци розвойни период, або фазу (1965–1985), характеризує релативно стабилна материялна основа и континуоване звекшованє обсягу видавательней дїялносци. У тей фази приходзи до видзельованя видаваня учебнїкох, котре преходзи до компетенциї новооснованого Покраїнского заводу за видаванє учебнїкох у Новим Садзе. Концом 1966. року знова почина виходзиц часопис „Шветлосц”, a видаванє кнїжкох постава состойна часц рядовей дїялносци тей нашей видавательней хижи. Од 1. юния 1972. року почина ше зоз видаваньом младежского мешачного часопису „МАК”, а технїчни квалитет шицких виданьох ше злєпшує

онцом 1967. року почина процес видвойованя Друкарнї до окремней роботней орґанизациї, а остаток подприємства, тиж як нова фирма, поступно ше почина пресельовац до Нового Саду, дзе єй од 6. фебруара 1968. року и официйне шедзиско. Инициятива о преселєню меншинских политично-информативних гласнїкох настала у покраїнских политичних институцийох з цильом же би були блїжей при жридлох информованя. Намира була же би тоти гласнїки були „под єдним закрицом”, познєйше знова интеґровани до єдней зложеней орґанизациї здруженей роботи, алє зоз самостойним дїлованьом. У чаше преселєня до Нового Саду роботни колектив видвоєней фирми „Руского слова” мал лєм 11 членох. Так на дзень 6. фебруара 1968. року стаємно були заняти: Дюра Латяк (директор и главни и одвичательни редактор новинох „Руске слово”), Янко Рац (главни и одвичательни редактор часопису „Пионирска заградка”), Дюра Папгаргаї (главни и одвичательни редактор часопису „Шветлосц” и редактор у видавательней дїялносци), Микола Скубан (новинар и технїчни редактор), Юлиян Каменїцки (новинар и фоторепортер), Любомир Рамач (новинар), Ирина Гар-

26 РУСКЕ СЛОВО

ди (познєйше одата Ковачевич, новинар), Иван Терлюк (новинар), Иван Бесерминї (новинар), Мария Гарди (познєйше одата Биндас, обрахункови службенїк) и новоприята Мелания Павлович (шеф рахунководства). РОЗВОЙ НАШОГО НОВИНАРСТВА Тота треца розвойна фаза облапя полни два децениї. Док подприємство було у Руским Керестуре, на початку тей фази, гоч уж материялни условия були злєпшани, кадрови розвой бул спомалшени. Причина була у тим же новинарство як професия у нашим народзе нє було афирмоване, та ше мале число младих кадрох зa тоту професию опредзельовало. Анї биванє у валалє за младих интелектуалцох нє було атрактивне. Ґу тому, анї новинарски плаци нє були прицагуюци. Просвитни роботнїки, з котрих ше теди вербовало найвекше число новинарского кадра, теди мали подобни, або аж и векши плаци як новинаре у „Руским слове”, робота им нє вимага путованя на терен, а ґу тому, лєгчейше доходзели до ришованя квартельного проблема. Зоз преселєньом до Нового Саду звекшал ше угляд наших новинарох и новинарства як професиї, а и живот у городзе постал прицагуюцши за млади новинарски кадер. Лєгчейше ше ришовало и квартельни проблеми. Зоз потераз виложеного мож заключиц же по 1948. рок новинарство як професия у нас нє исновало, алє ше новинарски роботи окончовало волонтерски. Од 1948. по 1965. рок у Редакциї „Руского слова” и другей периодики ше зоз новинарством професийно занїмали кратши або длугши час: инж. Штефан Чакан, Дюра Варґа, Любомир Такач, Дюра Сопка, Янко Виславски, Владимир Рогаль, Владимир Костелник, Владимир Шанта, Михайло Горняк, Василь Мудри, Микола Скубан, Дюра Латяк, Владимир Ґаднянски, Мирон Жирош, Дюра Папгаргаї, Янко Рац, Юлиян Каменїцки, Йозефина Фа, Ирина Гарди, Юлиян Рамач и Янко Хромиш. 21. АВҐУСТ 2020.

ljudze@ruskeslovo.com

Схадзка Видавательного совиту

У периодзе 1965–1981, у Редакциї кратши або длугши час робели: Дюра Латяк, Микола Скубан, Владимир Ґаднянски, Дюра Папгаргаї, Янко Рац, Юлиян Каменїцки, Ирина Гарди-Ковачевич, Юлиян Пап, Любомир Рамач, Микола Москаль, Иван Терлюк, Штефания Ходоба, Иван Бесерминї, Владислав Надьмитьо, Янко Бучко, Дюра Пап, Мирон Канюх, Микола Кучмаш, Владимир Горняк, Дюра Папуґа, Михайло Симунович, Владимир Медєши, Любомир Медєши, Мирослав Цирба, Михал Рамач, Гавриїл Рац, Любомир Сопка, Дюра Винаї, Ярослав Комбиль, Мирослав Кетелеш, Ксения Миячич, Гавриїл Колєсар, Яким Пушкаш и Штефан Чакан. ВЕЛЇ ПРЕШЛИ ПРЕЗ „РУСКЕ”

У Новинско-видавательней роботней орґанизациї „Руске слово” у Новим Садзе, як цалосци, подрозумююци при тим шицки служби, од 1968. по 1985. рок кратши або длугши час на рижних роботних местох робели вецей як 60 особи. Спрам списку Матичней кнїжки занятих у подприємстве то були: Дюра Латяк, Мелания Павлович, Янко Рац, Дюра Папгаргаї, Любомир Рамач, Микола Скубан, Иван Бесерминї, Иван Терлюк, Юлиян Каменїцки, Ирина Гарди-Ковачевич, Мария (Гарди) Биндас, Юлиян Пап, Терезия Папгаргаї, Микола Сеґеди, Евґений Чакан, Микола Москаль, Штефания Ходоба, Микола Кучмаш, Мария Пастернак, Ярослав Комбиль, Владимир Колєсар, Любомир Медєши, Штефан Чакан, Мирон Канюх, Янко Бучко, Владислав Надьмитьо, Мирослав Кетелеш, Цецилия Стрибер, Дюра Пап, Гавриїл Рац, Михайло Микита, Юлиян Тамаш, Дюра Когут, Михайло Рамач, Мария Дудаш, Любица Малацко, Михайло Варґа, Леона Чопич, Ксения Миячич, Любомир Сопка, Йоаким Пушкаш, Гавриїл Колєсар, Мелания Балїнт, Любица Гудак, Мирослав Цирба, Ирина Натюк, Дюра Папуґа, Владимир Горняк, Михайло Симунович, Емил Отруп21. АВҐУСТ 2020.

чак, Ґеновева Русковски, Дюра Винаї, Мария Будински, Янко Сабадош, Владимир Медєши, Владислав Дудаш, Михайло Зазуляк, Наталия Дудаш, Мелания Римар, Мирон Горняк-Кухар, Славица Тамаш и Весна Гайдук-Семан. На початку авґуста 1985. року Новинсковидавательна орґанизация „Руске слово” Нови Сад у своїм составе мала 5 редакциї и Заєднїцки служби як окремну єдинку здруженей роботи. Цали тот роботни колектив бул

КАДРОВИ СОСТАВ ПО ЄДИНКОХ ЗДРУЖЕНЕЙ РОБОТИ ЄЗР Редакция новинох „Руске слово”: Ирина Гарди-Ковачевич (главни и одвичательни редактор), Юлиян Каменїцки, Дюра Пап, Михайло Симунович, Любомир Сопка, Михал Рамач, Мирослав Цирба, Владимир Медєши, Владислав Дудаш, Славица Тамаш, Иван Терлюк, Мелания Римар, Мирон Горняк-Кухар и Весна Гайдук-Семан. ЄЗР Редакцийни сервис: Иван Бесерминї (руководитель), Евґений Чакан (язикови редактор), Ирина Натюк (лектор-редактор), Емил Отрупчак (технїчни редактор), Микола Скубан (технїчни редактор виданьох котри ше друкую у Руским Керестуре и коректор), Гавриїл Рац (фоторепортер), Цецилия Стрибер (дактилоґраф). ЄЗР Редакция „Пионирска заградка”: Янко Рац (главни и одвичательни редактор) и Микола Сеґеди (редактор). ЄЗР Редакция часопису „МАК”: Гавриїл Колєсар (главни и одвичательни редактор) и Дюра Винаї (новинар). ЄЗР Редакция видавательней дїялносци: Дюра Латяк (главни и одвичательни редактор) и Владислав Надьмитьо (редактор). ЄЗР Редакция часопису „Шветлосц”: Дюра Папгаргаї (главни и одвичательни редактор). ЄЗР Заєднїцки служби: Любомир Рамач (директор), Мелания Павлович (руководитель рахунководства), Мария Пастернак (финансийни кнїжководитель), Мария Биндас (кнїжководитель ликвидатор), Любица Малацко (кнїжководитель-касир), Микола Кучмаш (референт предплати и предаваня) и Михал Варґа (маґазинер и воєно-административни референт).

конституовани як орґанизация здруженей роботи без основних орґанизацийох. Кажда редакция представяла окремну єдинку здруженей роботи зоз заокруженим продукцийним задатком. Доходок ше витворйовало на уровню цалей роботней орґанизациї.■ (Предлужи ше)

РУСКЕ СЛОВО 27

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. авґуста 2020. року наполнює ше рок як престало дуркац шерцо милей супруги

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Дня 11. авґуста, у своїм 97. року живота, преселєла ше до вичносци наша мила мац, баба и прабаба

ЄЛЕНА МУДРИ панїматка зоз Коцура Зоз любову, подзековносцу и почитованьом, у шерцох ю буду чувац єй наймилши, зоз Сербиї, Америки, Канади, Нємецкей и Горватскей Най спочива у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. авґуста 2020. року наполнює ше рок як престало дуркац шерцо нашей милей мацери

ГЕЛЕНА КОРПАШ (1962–2019) з Дюрдьова Красну памятку на часи хтори зме вєдно препровадзели, у своїм шерцу, навики будзе чувац твой супруг Кимо Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Прешол рок як вецей нє з нами наша мила

ГЕЛЕНА КОРПАШ народзена Рац (1962–2019) Днї преходза, а жалосц и смуток оставаю навики. Твой брат Микола зоз супругу Зденку и дзецми Борисом, Геленку и Владимиром зоз фамелию Спочивай у мире Божим!

На нашу милу

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ

ГЕЛЕНА КОРПАШ (1962–2019) з Дюрдьова Нашмеяна и щира занавше ши у наших шерцох и думкох, твойо шестринїци Славица и Лєрка и тета Лела зоз фамелиями Най це ангели чуваю!

28 РУСКЕ СЛОВО

ГЕЛЕНА КОРПАШ (1962–2019) з Дюрдьова Дзекуєме ци за твою любов, доброту, потримовку и за шицко цо ши нас научела. Барз нам хибиш и у наших шерцох и думкох останєш занавше, твой Мирослав и твоя Леонка Най це ангели чуваю! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. авґуста наполнює ше смутни рок як нас занавше зохабела наша мила андя

ГЕЛЕНА КОРПАШ (1962–2019) з Дюрдьова Красни памятки на ню чуваю фамелиї Хромишово з Вербасу и Дюрдьова Спочивай у мире Божим!

21. АВҐУСТ 2020.

informator@ruskeslovo.com ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашей милей андї и баби

МЕЛАНИЇ ЧИЗМАР (1947–2020) з Руского Керестура

ОСТАТНЇ ПОЗДРАВ Нашей милей андї и баби

МЕЛАНИЇ ЧИЗМАР (1947–2020) з Руского Керестура

Дня 8. авґуста 2020. року нєсподзивано ши нас зохабела и пошла до вичного миру. Памятку на це буду чувац андя Меланка Чизмарова, Златко зоз супругу Деяну и сином Боґданом Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. авґуста наполнює ше рок як нас занавше зохабел

ЯКИМ ПАПУҐА (1955–2019) з Руского Керестура

Нєсподзивано сце нас охабели дня 8. авґуста 2020. року. З любову и почитованьом красни памятки будземе на Вас чувац. Блаженка, Ярослав, Борис и София Ковачово Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 18. авґуста наполнєли ше 40 днї як нас нєсподзивано напущел

МИХАЙЛО РАЦ (1958–2020) з Руского Керестура

З любову и почитованьом красни памятки на ньго навики буду чувац супруга Славка, син Златко, нєвеста Ваня и унучок Павлик Спочивай у мире Божим!

Останєш занавше у наших шерцох нєзабути. Твой брат Юлиян зоз супругу Татяну, Андреа и Дарян Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. авґуста наполнює ше рок як нас занавше у вельким смутку зохабел наш мили

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 18. авґуста 2020. року наполнєли ше 4 роки як вецей нє з нами наш мили

ЯКИМ ПАПУҐА (1955–2019) Шветлосц ши бул, до шветлосци ши пошол. З вельку любову и почитованьом вично будземе чувац памятку на твою милу подобу и предобру душу и ношиц це у шерцох. Спочивай у шветлосци хтори ши ширел коло себе. Твоя мац Мелания и шестри Вирка и Геленка зоз фамелиями Спочивай и мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 20. авґуста наполнєли ше 23 роки як нє з нами наш мили супруг, оцец и дїдо

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. авґуста наполнюю ше 20 роки як нас занавше зохабел у вельким болю, смутку и жалю наш супруг, оцец и дїдо

ВЛАДИМИР ДЖУДЖАР (1931–2000) з Дюрдьова ЕЛЕМИР ПАПЛАЦКО Памятку на його любов и доброту и (1944–1997) заєднїцки препровадзени час у своїх з Руского Керестура думкох и шерцох навики чуваю його Мили наш, нїґда це нє забудземе наймилши. Ожалосцени супруга Твойо наймилши Маря, дзеци Мижо, Златка и Спочивай у мире Божим! Мирослав и унучата Вична му памят! Спочивай у мире Божим!

21. АВҐУСТ 2020.

МИРОСЛАВ БАЛЇНТ (1956–2016) з Дюрдьова Занавше це будземе чувац у наших шерцох и красних памяткох: супруга Геленка, синове Владимир и Борис, нєвести Ясна и Бояна и мили унучата Андрей Ваня, Иван, Нестор и Ирина Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. авґуста 2020. року наполнї ше 21 рок як нас занавше зохабел наш мили оцец и дїдо

ВЛАДИМИР ПАПУҐА (1933–1999) з Бачинцох Памятку на його любов и доброту вично чува дзивка Мартица Тамаш зоз супругом Владом и дзецми Андрейом и Ану одату Варґа, нєвеста Геленка и унукове Ярослав и Иґор Папуґово Спочивайце у мире Божим!

РУСКЕ СЛОВО 29

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 2. авґуста наполнєли ше 6 смутни мешаци як нас занавше зохабела наша мила

МЕЛАНКА БРУНЕР народзена Папуґа (1964–2020) з Кули

МЕЛАНИЯ ДЖУДЖАР (1938–2020)

Красни памятки на ню навики буду чувац – мац Ана, шестра Марча зоз фамелию и супруг Янош зоз синами Спочивай у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. авґуста наполнї ше рок Дня 11. авґуста наполнєли ше як нас занавше зохабела наша 4 мешаци як нас занавше мила мац и баба зохабел наш мили оцец и дїдо

АМАЛИЯ ЛАЗОР народзена Уйфалуши

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 19. авґуста наполнєли ше 40 смутни днї як нас занавше зохабела наша мила мац

ЛЮБОМИР ЛАЗОР

з Коцура Мили нашо, ваш одход ещи вше болї. Нїґда нє забудземе вашу любов, доброту и пожертвованосц и хвильки хтори зме вєдно препровадзели. Вашо наймилши: син Ириней, дзивка Леонка, нєвеста Мария и унуки Наталия, Єлена и Ана Най вас ангели чуваю! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 19. авґуста 2020. року наполнєли ше три смутни роки як од нас занавше пошла до вичного спокою наша мила мац, баба и прабаба

Красни памятки на ню навики буду чувац дзивка Вирка и жец Душко Спочивай у мире Божим! НА ЗДОГАДОВАНЄ Дня 22. авґуста наполнї ше рок як нас занавше зохабела мила шестра и нина

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 21. авґуста наполнюю ше 40 смутни днї як нас занавше зохабела наша мила шестра

АМАЛИЯ ЛАЗОР (1939–2019) народзена Уйфалуши з Коцура Мила наша, хибице нам. Сена з дзецми з Керестура Спочивайце у мире Божим! Вична єй памят!

ГЕЛЕНА БУДИНСКИ (1938–2020) з Руского Керестура Красни памятки на ню навики будзе чувац брат Данил зоз супругу Мелану и дзецми Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 6. авґуста 2020. року наполнєли ше 7 роки як нас занавше зохабел наш мили оцец, дїдо и прадїдо

Дня 16. авґуста 2020. року наполнєли ше 7 роки як нас занавше зохабела наша мила мац, баба и прабаба

ЯНКО КАТОНА (1934–2013)

МЕЛАНИЯ КАТОНА (1937–2013)

ЛЕОНА РАМАЧ народзена Медєши (1933–2017) з Руского Керестура Вельку любов, доброту и пожертвовносц вично будземе чувац у найкрасших памяткох и вше вас будземе споминац у думкох и молитвох. Вашо дзеци, унучата и праунучата Спочивайце у мире Божим! СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 11. авґуста, наполнєли ше пейц смутни роки, як нас нєсподзивано, занавше охабел наш мили супруг, оцец и дїдо

ВЛАДИМИР ПАП (1951–2015) Найкрасши хвильки препровадзени зоз нїм и далєй буду чувац його наймилши Спочивай у мире Божим!

30 РУСКЕ СЛОВО

з Руского Керестура Навики будзеце у наших думкох и шерцох. Вашо дзеци Мижо, Яни и Фемка зоз своїма фамелиями Спочивайце у мире Божим! 21. АВҐУСТ 2020.

informator@ruskeslovo.com СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 19. авґуста наполнєли ше два смутни роки як нас нєсподзивано захабел наш мили син и брат

МИЖО ПАВЛОВИЧ (1995–2018) з Руского Керестура

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 20. авґуста наполнєли ше 6 смутни мешаци як вецей нє з нами наш мили оцец и швекор

НЕНАД СОТИРОВИЧ (18. I 1928 – 20. II 2020) народзени у Пироту з Беоґраду

Памятку на ньго навики буду чувац оцец, мац и шестра Ваня зоз супругом Славком Спочивай у мире Божим!

Навики памятку на його доброту, пожертвованосц, щедросц и безконєчну любов у своїх шерцох и думкох буду чувац син Момо и нєвеста Снежана Мили тату, занавше нам будзеш хибиц и нїґда це нє забудземе! Спочивай у мире Божим!

СМУТНЕ ЗДОГАДОВАНЄ Дня 24. авґуста наполнєл ше жалосни рок як нас занавше зохабела наша мила мац, швекра, баба, и прабаба

Городска управа за защиту животного штредку Городу Нового Саду, на основи члена 29. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк Републики Сербиї”, число 135/04 и 36/09) обявює

ЦЕЦИЛИЯ ХОДАК (1937–2019) Зоз любову и почитованьом, красни памятки на ню навики чуваю єй наймилши дзивка Марґита, жец Любомир, и унуки Марина Бичкеи и Ясмина Димитриєвич зоз фамелиями Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, на основи члена 10. Закона о преценьованю вплїву на животни штредок („Службени глашнїк РС” чс. 135/04) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

О принєшеним ришеню o нєприступаню виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок Покраїнски секретарият за урбанизем и защиту животного штредку, дня 13.08. 2020. принєсол ришенє o нєприступаню виробку студиї о преценьованю вплїву на животни штредок ПРОЄКТА проєкта Баґерованє ричного наношеня зоз корита рики Дунай од km 1247+700 до km 1248+200 на к.п. чс. 6610/2 КО Петроварадин СО Нови Сад, ношителя проєкта Рапид д.о.о. зоз Руми, улїца Велька Дуґошевича чс. 90. Ришенє р o нєприступаню виробку Студиї о преценьованю вплїву на животни штредок за предметни проєкт мож мож достац на увид у просторийох Покраїнского секретарияту за урбанизем и защиту животного штредку Булевар Михайла Пупина 16 (прижемє канцелария чс. 39). Заинтересована явносц може виявиц жалбу на принєшене ришене у чаше од 15 днї од дня обявйованя того обвисценя.

CENOVN>K MALIH I POSMERTNIH OGLA[KOH – mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno polqo ko{ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko{ta 1 200 dinari. Cenovn<k va`i od 1. мая 2015. roku Ogla{ki mo` poslac na mejl informator@ruskeslovo.com i uplacic na rahunok Novinsko-vidavatelqnej ustanovi “Ruske slovo” u banki Inteza ~islo 160-923244-82. Informaci< mo` dostac na telefon 021/ 6613-697 и 066/202-414 роботни дзень од 9-14 годзин. 21. АВҐУСТ 2020.

ОБВИСЦЕНЄ

о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о прецeньованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС2271_04 НС_Ченей_уход” Подприємство „LABING” d.o.o. зоз Беоґраду Беоґрад по овласценю ношителя проєкта „VIP MOBILE” d.o.o., Нови Беоґрад, Милутина Миланковича 1ж, поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї „НС2271_04 НС_Ченей_уход”, на иснуюцим обєкту у Сербскей православней церкви, у улїци Ченей бб, у Ченею, на катастерскей парцели число 3815, К.О. Ченей, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 17. авґуста 2020. року принєсла ришенє число VI-501-126/20 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Процив того ришеня мож порушац управни суд пред Управним судом у чаше 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним у средствох явного информованя.

МАЛИ ОГЛАШКИ ДИХТОВАНЄ облакох и дзверох. Щици од витру, жими, праху, галайку, праху, инсектох. МОНТИРАМЕ: – РОЛЕТНИ

– ГАРМОНИКОВО ДЗВЕРИ – ПАНТЛЇКОВО ДЗВЕРИ – МРЕЖИ ОД СУНЬОҐОХ – ВЕНЕЦИЯНЕРИ – ОПРАВКИ 025/5827-710, 060/5088-433

Општинска управа Вербас на основи члена 102. Закона о занятих у автономних покраїнох и єдинкох локалней самоуправи („Службени новини РС” чс. 21//2016, 113/2017, 113/2017 – др. закон и 95/2018) обявює

ОБВИСЦЕНЄ

О огласу о Явним конкурску за пополньованє окончуюцих роботних местох у Општинскей управи општини Вербас Явни конкурс за пополньованє окончуюцих роботних местох: – службенїк за роботи предсидателя Општини и Општинскей ради у Служби предсидателя Општини и Општинскей ради, – службенїк за роботи вивершеня трезора у Оддзелєню за финансиї и буджет, обявени на интернет презентациї Општини Вербас www.vrbas.net.

РУСКЕ СЛОВО 31

informator@ruskeslovo.com

МАЛИ ОГЛАШКИ У околїску Футожского пияцу видаваме хижи без ґазду и окремни комфорни квартелї, тим цо нє куря и хтори глєдаю мир за ученє. Цена по догварки. Телефон: 064/9758542

ТИРВА ЯВНА ПОВОЛАНКА ЗА ВИДАВАТЕЛЬНИ 2021. РОК

ОБВИСЦЕНЄ о принєшеним ришеню з хторим дата согласносц на Студию о прецeньованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї НСУ278/НСЛ278„Ветерник Драґослава Срейовича” Ношитель проєкта „Телеком Сербия” а.д. Таковска 2, Беоґрад поднєсол вимогу за даванє согласносци на Студию о преценьованю вплїву на животни штредок проєкта базней станїци мобилней телефониї НСУ278/НСЛ278-„Ветерник Драґослава Срейовича” у Ветернику у улїци Драґослава Срейовича 62, на катастерскей парцели число 3453/1, К.О. Ветерник, Город Нови Сад. После запровадзеного поступку, Городска управа за защиту животного штредку дня 18. авґуста 2020. року принєсла ришенє число VI-501-304/20 же потребне преценьованє вплїву на животни штредок и о одредзованю обсягу и змисту студиї о преценьованю вплїву на животни штредок. Увид до предметного ришеня мож окончиц у просторийох Городскей управи за защиту животного штредку, Руменацка 110 а, Нови Сад, роботни днї у чаше од 10 до 15 годзин, на сайту Городскей управи за защиту животного штредку www. environovisad.org.rs. Процив того ришеня мож порушац управни суд пред Управним судом у чаше 30 днї од дня обявйованя обвисценя о принєшеним у средствох явного информованя.

#останьме одвичательни ПОСИЛАЙЦЕ НАМ СВОЙО РЕЦЕПТИ rusmak.ruske@gmail.com

OGLA[OVANW

021/6613-697,066/202-414 e-mail: informator@ruskeslovo.com роботни дзень од 9–14 годзин 32 РУСКЕ СЛОВО

НВУ „Руске слово” 1. януара 2020. року розписала Явну поволанку за придаванє рукописох за обявйованє кнїжкох по руски з обласци поезиї, прози, наукових и есеїстичних жанрох, литератури за дзеци, младих и одроснутих. Рукопис треба же би бул написани по руски, у електронскей форми, унєшени до програми Ворд у системских майкросфтових Виндовс фонтох, треба же би мал помедзи штири и двацец друковани табаки (єден табак – 16 боки) и же би сполньовал нєобходни критериюми, котри оценї фахова комисия Видавательней редакциї. З рукописом треба послац Молбу у котрей буду наведзени точни податки о авторови, мено, презвиско (або псевдоним), електронску адресу и телефон, як и нєобходну информацию котру автор жада сообщиц Редакторови. Рукопис за видавательни 2021. рок треба послац найпознєйше по 1. септембер 2020. рок на електронcку адресу: ruske.vidavateljna@gmail.com. НВУ „Руске слово” нє длужне друковац кажди рукопис котри сцигнє на нашу адресу, а о поступку з рукописом Установа будзе благочасово информовац авторох. Б. В.

ЦЕНОВНЇК КНЇЖКОХ НВУ “РУСКЕ СЛОВО” Юлиян Тамаш: ТРИСКИ З ВЕЛЬКЕЙ ДУШИ . . . . . . . . .300 дин. Гавриїл Костельник: ЧЛОВЕК И ШВЕТ . . . . . . . . . . . . . . 500 дин. Анамария Фурман и др Борис Варґа: БУКВАР . . . . . . . . 300 дин. ГУМНО 2 Дзеци з дружтвених мрежох . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Дюра Латяк: РУСНАЦИ (II том) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 ДИН. Любица Фа-Гарди: ЯК ШЕ ТРОЙО ПРАШАТА РИХТАЛИ ЗА ЖИМУ . . . . . . . . . . . . .300 дин. Юлиян Тамаш: ЇЖИК ГОЛИК . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Силвестер Д. Макаї: БОСИ ПО ПРАХУ . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Ирина Гарди-Ковачевич: ЗА ГЛАВКИ У ЛАВКИ . . . . . .300 дин. РУСКИ ХРИСТИЯНСКИ КАЛЕНДАР 2020 . . . . . . . . . .500 дин. Славко Роман Рондо: ОДНЯТИ ОД ПСОХ . . . . . . . . . . . . .300 дин Звонимир Павлович: ЗАЗБЕРОВАЧЕ ТРУПЛОХ . . . . . . . .500 дин. Олена Планчак-Сакач: ВЕЦЕЙ ОД БЕШЕДИ . . . . . . . . . .500 дин. РУСКИ ХРИСТИЯНСКИ КАЛЕНДАР 2019 . . . . . . . . . .500 дин. Мелания Римар (вибрала и пририхтала): ДРАГА ДО ШВЕТА . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Агнета Бучко Папгаргаї: ТАМ ДЗЕ СЛУНКО ВИХОДЗИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин Яким Чапко: ЦЕРЕНЬ СПОД НОХЦА . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Тамара Хрин Рончевич: КАПКА НА КОНЦУ НОХЦА . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Михал Рамач: ДУГА НАД ДУНАЙОМ . . . . . . . . . . . . . . . .300 дин. Владимир Ґарянски: КОНЬ ЗОЗ ЧУДЕСНЕЙ НОЦИ . . .400 дин. Дюра Латяк: РУСНАЦИ (I том) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .500 ДИН. Мелания Римар (вибрала и пририхтала): КОГУЦИК ЯРАБИК . . . . . . . . . .200 дин. Юлиян Тамаш: СКЛАДАНЄ ИДЕНТИТЕТОХ . . . . . . . . .500 дин. Себастиян Няради: ИНИСУР – РИКА КНЯЗА . . . . . . . .300 дин. Саша Сабадош: ДАРМОЄДИ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 дин. Гавриїл Костельник: РОСА И СЛУНКО . . . . . . . . . . . . . . .500 дин. 21. АВҐУСТ 2020.

informator@ruskeslovo.com

21. АВҐУСТ 2020.

РУСКЕ СЛОВО 33

СПОРТ ГЕРОЙСКИ ПОДВИГ ТИБОЛДА И НАН

Пишу: Мария АФИЧ Ана РАЦ

НА БИЦИҐЛОХ ЗБЕРАЛИ ПОМОЦ ЗАНЄДЗБАНИМ ДЗЕЦОМ

Млади супружнїки Тиболд, Француз и Нан, Виєтнамка, у априлу 2019. року рушели ше на бициґлох зоз Французкей до Виєтнаму. Гоч ше пре корона вирус розцагло їх путованє, нєдавно сцигли на свой циль. То источашнє було їх малженске путованє хторе мало и висши циль, финансийно помогнуц у едукациї дзецох и младих зоз худобних фамелийох у Виєтнаме

иль им бул на драги длугокей 16 000 километри, за єден рок путованя, и назберац 16 000 америцки долари. Концом юния, прешлого року, драга их нєплановано приведла и до Руского Керестура та о тим писало и „Руске словоˮ. Млада пара Тиболд и Нан за свой проєкт „Нон ЛА” донациї зберали так же хасновали шицки можлївосци на интернету, дружтвени мрежи, медиї, ФБ, инстаґрам, а так их шлїдзела и орґанизация на своїм сайту. Вшадзи стретали добрих людзох хтори уплацели голєм 50 долари, алє и вельо вецей. Кажде хто жадал могол то зробиц он лайн, а прейґ веб адреси www.nonlaproject.com дзе ше находзи и їх припведка и подробнє описани проєкт. ПОЖНЄЛИ ПРЕ ПАНДЕМИЮ Концом мая того року, як вошли до Нанового родзеного валалу, їх читач километрох станул одчитовац на 15,950 км пре ґлобалну пандемию Ковид-19. По теди нащивели вецей як двацец жеми, медзи котрима була и Сербия, и наш Руски Керестур.

34 РУСКЕ СЛОВО

Пре терашню ситуацию у швеце мушели сцерпезлїво причекац два мешаци же би ше могли врациц на драгу и сцигнуц на свою конєчну дестинацию, а то Саиґо – варош дзе ше находзи и шедзиско орґанизациї „Прах живота” за котру тото шицко и робели. – Пред роком, лєм подумац же треба прейсц руту од Нанового валалу до Саиґу (75км) нам випатрало як цошка шалєне, нєможлїве. Тоту драгу у Виєтнаму людзе преходза лєм на автох, лєбо моторки. Но после єдного рока, и препутованого пол швета, наш погляд ше цалком пременєл и послe двох мешацох павзи рушели зме, ознова – пишу Нан и Тоболд. – Кед после павзи по остатнї раз намесцали опрему на Танка и Монстера (бициґли) похопели же як им барз хибело воженє и авантура и понеже то була остатня рута котру преходзели гваря же источашнє почувствовали смуток и возбудзенє, бо то бул їх конєчни крочай у тей авантури. Остатнє путованє почали вчас рано же би их гужва и горучава нє залапели. Гоч два мешаци нє гонєли бициґли, ноги им 21. АВҐУСТ 2020.

sport@ruskeslovo.com

добре витримали. Чежко було лєм остатнї даскельо километри до брега. Остатню слику на тим путованю висликовали опрез познатей будовнї и Саиґу – Старей пошти. „Нон Ла” проєкт урядово закончени! Яки фасцинантни рок зме мали! Яки прекрасни живот! – гварели Нан и Тиболд кед закончели свой проєкт. ПРИВИТАНИ У ФРАНЦУЗКЕЙ АМБАСАДИ – Кед зме сцигли до Саиґу, остатнього варошу на нашей мапи, мали зме прекрасну нагоду буц привитани у французкей амбасади у Виєтнаму, вєдно зоз представнїками НҐО – орґанизациї „Прах живота”. Як зме вошли до просториї з нашима бициґлами збачели зме вельку таблу котру направела сама орґанизация „Прах живота” зоз менами шицких донаторох. То було окремне чувство видзиц мена шицких котри помогли же би тота приповедка була можлїва и стварна. Пришла хвилька кед зме официйлно могли дац цалу суму донацийох орґанизациї! Тоту донацию ше похаснує за будованє школи за дзеци котри нє маю можлївосци школовац ше. Школа будзе отворена у септембру 2020. у варошу Саиґу – пошведочели Тиболд и Нан.

економска ситуация нєстабилна и нєт можлївосци хасновац кредитни карточки, та прето им вон дал паперово динари у иранскей валути цо там за нїх барз вельо (250 000 ирански риали) цо би виношело лєм 2,5 америцки долари. Обецали му же накадзи годни, та положа и його донацию на банковни рахунок.

ОЧИ ШЕ БОЯ, АЛЄ НОГИ ПОКОНЧА

СОЛИДАРНОСЦ НАЙВЕКШИ ГЕРОЙ

Пред тим як цо рушели на драгу, сума од 16 000 америцких доларох им випатрала велька алє кус по кус, километер по километер, долар по долар назберали 17,455 америцки долари! – За нас було нєвироятне же даєдни особи котри нас нїґда нє упознали на живо, почали вериц до нас и до того цо зме робели. Видзиц як ше донациї звекшую, була наша найвекша мотивация. Мали зме чежки днї, и даскело раз зме достали донациї у правей хвильки кед нас требало лєм кус поґурац и здогаднуц же яку вельку ствар робиме и же маме вельку потримовку. Кед видзиш як людзе веря до це, до того цо робиш и же тото цо робиш ма вельке значенє, да ци кридла и моци же биш прешол през почежкосци – гварели Тиболд и Нан. Достали досц озбильни и вельки донациї (1 000 америцки долари), алє дакеди и менши суми, хтори тиж мали вельку вредносц. Єдно искуство зоз младим студентом у Ирану им окреме остало у паметаню. Стретли го кед преходзели през Иран и подзелєли зоз нїм свою приповедку. У Ирану

Цали проєкт „Нон Лаˮ, як наглашую Нан и Тиболд, нє бул би можлїви без рижнородней потримовки котру достали од людзох котрих стретли на драги, на социялних мрежох и прекрасних особох котри порихтани вше помогнуц! – Сцели бизме подзековац шицким людзом зоз цалого швета котри донирали пенєж и помогли нам же бизме посцигли наш циль! Сиґурни зме же бизме го сами нє посцигли, та напевно же солидарносц найвекши герой на тим путованю – гваря Нан и Тиболд. И далєй, Нан и Тиболд робя на нових проєктох як писанє блоґа, даваю велї интервюи и госцую у телевизийних емисийох прейґ котрих дзеля свойо интересантне искуство и будза свидомосц при людзох о почежкосцох дзецох без животней потримовки, и як кажди поєдинєц може направиц вельку пременку, а з малима крочаями. Їх приповедку надалєй мож провадзиц на Инстаґраму и Фейсбуку (NonLaProject). ХВИЛЬКИ ЗА ПАМЕТАНЄ – Падало нєпреривно цали 90 км. Гоч зме мали шицку опрему процив дижджу, нашо шмати и обуй були премокнути. Було жимно и поставали зме барз вистати и хори – приповеда Тиболд, а Нан додава – Єден дзень у горох, у Французкей було нам катастрофално! Барз вельо ше ишло до брега, та зоз цалу чежину бициґли и стварами котри сом мушела ношиц мойо ноги буквално горели! Тото путованє и авантура их максимално витрошело, алє гваря же анї нє штудирали о тим, бо були свидоми же то мала цена котру муша плациц же би пременєли живот дзецом котри занєдзбани.■

21. АВҐУСТ 2020.

РУСКЕ СЛОВО 35

СПОРТ ПРИРИХТОВАНЯ И ПОЧАТОК ПЕРШЕНСТВА ФК „РУСИНˮ

СЛАБИ РЕЗУЛТАТИ ЗОЗ ПРИЯТЕЛЬСКИХ ЗМАГАНЬОХ Фодбалере Русина ше за наступну сезону у Подручней фодбалскей лиґи Зомбор почали пририхтовац концом юлия

од час пририхтованьох Русин одбавел даскельо приятельски змаганя, та так бул перше поражени од екипи з Червинки, з резултатом 2꞉1, потим од Липару страцел 3꞉0, од екипи з Деспотова Русин поражени з резултатом 5꞉2, а потим на ище єдним приятельским змаганю Русин страцел и од ФК „Раднички” з Раткова з резултатом 3꞉1. И кед ше уж думало же Русиново пририхтуюци змаганя прейду без зазначеней побиди, внєдзелю, 2. авґуста, на домашнїм терену Русин заслужено славел над „старим” процивнїком зоз Коцура, з резултатом 1꞉0 (1꞉0). ДОБРЕ БАВИСКО ЛЄМ ХИБЯ ҐОЛИ Од самого початку змаганя процив екипи з Коцура, русиновци нападали у бависку, а нєодлуга и дали и перши

ґол. Пред процивнїковим ґолом направени фаул, а найлєпши виводзач шлєбодних бицох, Боян Бранкович, одлично виведол тото бице, та кед зоз коло 20 метерох ґолман одбил лабду, найлєпше ше зоз ню знашол Иван Рац и то бул перши и єдини ґол за Русин. Госци ше после достатого ґола отворели, но по конєц першого полчасу резултат ше нє пременєл. У другим полчасу фодбалере Русина були вельо лєпши и прешвечлївши на терену од госцох, а фодбалером Искри яґод же почало нєставац моци. Нє мож занєдзбац и спройну хвилю того дня, хтора ище баржей очежовала рушаня и динамику бависка. И попри спомнутих почежкосцох, бавяче и Русина и коцурскей Искри, задовольно напущели стадион на хторим указане ище єдно добре бависко, борбеносц и фер справованє фодбалерох и єдней и другей екипи. За Русин бавели: Йовица Калинич, Александар Кочиш, Андрей Малацко, Реля Ланчужанин, Боян Голик, Кристиян Боднар, Иван Будински, Иван Рац, Димитриє Шарац, Боян Бранкович, Срдян Бортник, Владан Вуйович, Филип Вуйович, Желько Виславски, Срдян Дюканович, Лука Иличич. ОДБАВЕНЕ И 1. КОЛО ПОДРУЧНЕЙ ФОДБАЛСКЕЙ ЛИҐИ ЗОМБОР Перше коло у Подручней фодбалскей лиґи Зомбор бавяче ФК „Русинˮ одбавели внєдзелю, 16. авґуста, кед однєсли побиду над ФК „Кулпинˮ з резултатом 5:3 (2:1). Нажаль, пре ище вше запровадзену забрану сходу век-

36 РУСКЕ СЛОВО

21. АВҐУСТ 2020.

sport@ruskeslovo.com

МЕДЗИОПШТИНСКА ФОДБАЛСКА ЛИҐА СРИМ, ҐРУПА ЗАХОД

РОЗПОЛОЖЕНИ ҐОЛҐЕТЕРЕ ОФК „БИКИЧ”

шого числа людзох на Русиновим стадиону нє було дошлєбодзене присуство навиячох, та квалитетну динамику бависка и змаганє на хторим зазначени аж 8 ґоли, мало хто мал нагоду видзиц. У 21. минути перши мрежу госцох „началˮ Саянкович зоз асистованьом Бранковича, а нєодлуга и госци виєдначели. Найпрешвечлївше бице зоз коло 30 метерох у першим полчасу виведол Бранкович, кед лабда одскочела опрез самого ґолмана хтору було чежко одбранїц, но ґолман заш лєм пременєл напрям лабди, та место до ґолу, лабда пошла до корнеру. Нове помоцнєнє Русина, баСЦИГЛО И ПОМОЦНЄНЄ вяч Душан Даноєвич зоз Кули, прекрашнє з правого боку поУ новей сезони Подручней фодбалскей цильовал Раца, хтори потим з лиґи Зомбор, Русин помоцнєни зоз даске- прецизним бицом звекшал рельома новима бавяами а то – Душан Да- зултат на 2:1. ноєвич зоз Кули, Иван Рац зоз Нємецкей, У другим полчасу, у 62. миродом з Руского Керестура, а зоз фодбалнути, Рац дал свой други ґол ского клубу „ТСЦ” зоз Бачкей Тополї зоз 11 метерох, понеже госцуврацел ше Матей Саянкович. Од бавячох хтори прешлого року наступели за Ру- юци бавяч бевел зоз руку, а у 53. и 65. минути, зашором два син, престал бавиц Веселинович. ґоли дал Душан Даноєвич зоз чим такой у першим колє потвердзел свою класу. Русин наступел у составе: Йовица Калинич, Александар Кочиш, Боян Голик, Реля Ланчужанин, Боян Надь, Матей Саянкович, Филип Вуйович, Деян Будински, Боян Бранкович, Иван Рац, Душан Даноєвич, а на замени Филип Тома, Срдян Дюканович, Иван Будински, Димитриє Шарац, Иґор Маньош и Желько Виславски. Шлїдуюце коло Русин одбави на нєдзелю 23. авґуста, як госц, процив ФК „Маґличˮ.■ Ан. Медєши 21. AВҐУСТ 2020.

Внєдзелю зоз змаганями першого кола почала єшеньска часц першенства у Медзиопштинскей фодбалскей лиґи Срим, ґрупа Заход, а ґолґетере ОФК „Бикич” були досц розположени и дома победзели Єдноту зоз Шиду зоз 7:0. Гранїчар з Адашевцох славел у Ердевику дзе победзел Ердевик 2017 зоз 3:2, Зека Булюбаша победзел у Чалми Слоґу зоз 2:0, Шлєбода у Шашинцох зоз 2:0 победзела Змай, Фрушкогорец у Сримскей Митровици победзел домашнї Тарґовацки зоз 3:1, а Сримец з Беркасова ше врацел з госцованя у Руми з побиду 1:0 процив Фрушкей гори. Ґраничар дома у Кузмину победзел Сримец (Я) зоз 2:0, а у Куковцох домашнї Обилич 1993 победзел Єдинство (Р) зоз 3:1. На таблїчки ОФК „Бикич” перши зоз трома бодами, кельо ма и Обилич 1993 хтори на другим месце, Фрушкогорец на трецим, Шлєбода на штвартим, Ґраничар (К) на пиятим, Зека Булюбаша на шестим, Гранїчар (А) на седмим и Сримец (Б) на осмим месце. Од дзевятого по остатнє, 16. место, екипи хтори остали поражени. На нєдзелю у другим колє Ердевик 2017 дочекує ОФК „Бикич”, а Єднота у Шидзе домашня Обиличу 1993. Єдинство (Р) дочекує Слоґу (Ч ), а Зека Булюбаша домашнї Шлєбоди. Тиж буду бавиц Змай процив Тарґовацкого, Фрушкогорец процив Фрушкей гори, у Беркасове Сримец дочекує Гранїчар (К), а Гранїчар (А) домашнї Сримцу (Я). Вл. Дї.

РУСКЕ СЛОВО 37

ИНТЕРМЕЦО

ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ коляре зоз руских оддзелєньох Ґимназиї „Петро Кузмяк” вєдно зоз професорку Ш руского язика и литератури, Люпку Малацко

под час позарядового стану кед наставу провадзели онлайн, мали задаток записац рецепт по руски, меркуюци на правопис, а вец и висликовац тото єдло. Рецепти подзелєни на три ґрупи: єдла хтори рихтаме за фриштик, за полудзенок, и лакотки. Тоти рецепти обявени

Деян Гарди

и у окремним онлайн виданю Кухарки. Марина Надь дизайновала кухарку „Фриштик”, Сара Планчак „Полудзенок” а Силвия Маґоч „Райски лакотки”. Ґу тей редакциї ше приключела и професорка Тереза Катона так же школяре мали задаток вираховац калорийну вредносц єдзеня. У шїдуюцих числох „Руского слова” на бокох „Хладок и горуци тепши” буду обявени смачни школярски рецепти.

Слани мафини

Состойки: ■ 4 вайца ■ 2 погари йоґурту ■ 200 ґрами порезаного твардого сира ■ 200 ґрами порезаней шунки ■ 3 порезани квашени огурки ■ погар кукуричней муки ■ погар житней муки ■ солї, ориґана и попру по смаку ■ пол погара олєю ■ пращок за печенє ■ веґета, петрушка по жаданю

Роберт Макаї

Шицко помишац, печиц на 180 ступнї и кед почервенї виняц зоз релни. Вєдно 3 005 кило-калориї 100,16 кило-калориї по порциї.

Колач зоз вишнями

Поступок готовеня: Тепшу намасциц з масцу и дакус посипац муки. Кед то поробиме, усипеме тото Состойки: цо зме направели, змишали и положиме вишнї. Треба ■ 4 вайца най ше пече аж док ■ 3 шолїчки цукру верх нє достанє ■ погар йоґурту красну фарбу, а ■ 5 шолїчки муки вец по верху поси■ пращок за пеме мелки цукер. печенє Єден фалаток ма ■ вишнї 155 кило-калориї.

38 РУСКЕ СЛОВО

21. АВҐУСТ 2020.

rusmak.ruske@gmail.com

ХЛАДОК И ГОРУЦИ ТЕПШИ Eмилиян Няради

Загнєсц цесто на твардо. Порезац цибулю на дробно, охабиц най ше пражи и додац млєте месо. Посолїц и повеґетовац по смаку. Направиц кульки зоз цеста и зоз розвалку розогнац цесто же би здабало на круг. Потим положиц млєте месо и цибулю до круга и конци злїпиц, так же би направели полукруг. Добре посцискац зоз малу видлїчку же би ше пирога нє отворела док ше вари. Потим ува-

Пририхтали: Лю. Цвеїч и Т. Салонтаї

Пироги Состойки: За фил꞉ ■ Два нєвельки цибулї ■ 300 ґрами млєтого меса За цесто: ■ 500 ґрами муки ■ 2 деци води

риц пироги (так же би ше их могло єсц). Єдло ма 2 019 кило-калориї, а єдна пирога 132 килокалориї.

Ветон Хасани

Полнєте биле месо

Биле месо порезац на два, лєбо вецей часци. Кажду часц порезац по штредку. Кед сцеце ценшу часц, вец треба потлучиц месо. Порихтац состойки за полнєнє. Перше треба намасциц на половку меса ложку сенфу, а на други бок меса сир. Вецка положиц фалаток качкавалю (може и фета лєбо домашнї сир). Потим положиц на дробно порезане сухе месо лєбо сланїну. Месо Состойки: треба заврец зоз зубодлобку и дакус го посолїц. Потим го ■ биле месо треба помучиц ■ сенф (оваляц) до ■ крем сир муки, до вайцох домашнї сир и до презлох. ■ сухе месо Пражиц го у лєбо сланїна горуцим олєю 78 минути зоз каж■ 2 вайца дого боку. Єдло ■ презли ма 1 642 кило■ мука калориї. 21. AВҐУСТ 2020.

РУСКЕ СЛОВО

ИНФОРМАТОР, ОГЛАШКИ, ИНТЕРМЕЦО

ГЛАСНЇК ПО РУСКИ

РУСКИ КУЛТУРНИ ЦЕНТЕР У НОВИМ САДЗЕ

ÏÎÒÐÈÌÀÉÖÅ ÂÐÅÄÍÈÕ È ÂÈÒÈÐÂÀËÈÕ ÀÌÀÒÅÐÎÕ

ЧАС ЗА ЖИМНЇЦУ

ЦЕНА 30 ДИНАРИ

дин.

ОГЛЯДНУЦЕ НА ПРЕШЛОСЦ

Даєдни фотоґрафиї обявюємє вецей раз, понеже за нїх дотераз нєт нїяки податки.

0 2 50 И К: А Н З Ь ТЕЛ ЛЕТ КОС КОМП И ЦА Л

■ ДОМ И ФАМЕЛИЯ:

Фото: Вероника Вуячич

Фото: И. Канюх

РОК LXXVI ЧИСЛО 34 (3903) НОВИ САД, 21. АВҐУСТ 2020.

Фотоґрафия: 0524P

Фотоґрафия: 0201N

Фотоґрафия: 0330P

■Л И Т Е РАТ У РА ТОЛ К У Є Ж И ВО Т