KIẾN TẠO BẢN SẮC ĐÔ THỊ ĐÀ LẠT QUẢN LÝ SỬ DỤNG TÀI NGUYÊN ĐẤT ĐAI CÂN ĐỐI GIỮA BẢO VỆ GIÁ TRỊ DI SẢN VÀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG KTS. Hoàng Minh Quân Trường Kinh tế, Luật và Quản lý nhà nước, Đại học Kinh tế TP.HCM KTS. Nguyễn Hoàng Phước Kiến trúc sư, Đại học Bách Khoa thành phố Hồ Chí Minh Lê Hoàng Phương Loan Chuyên viên phát triển bền vững, Công Ty TNHH Siam City Cement (Việt Nam)
Tóm Tắt Kể từ khi hình thành, du lịch đã đóng góp vai trò quan trọng trong nền kinh tế của Đà Lạt. Trong thời kỳ thuộc địa, sự bùng nổ du lịch vào những năm 1930 nhờ việc xây dựng tuyến đường quốc lộ nối Đà Lạt với Sài Gòn vào năm 1932. Đặc biệt, trong thế chiến người Pháp coi Đà Lạt là điểm đến nghỉ dưỡng lý tưởng nhờ khí hậu ôn hòa cùng với phong cảnh đẹp và đất đai rộng lớn. Từ năm 1995, chính quyền Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Bill Clinton đã chính thức dỡ bỏ lệnh trừng phạt. Nền kinh tế phát triển, đời sống người dân được cải thiện, du lịch Đà Lạt cũng ngày càng phát triển nhưng thay thế bởi sự thống trị của du khách Việt Nam. Từ đó dẫn tới việc áp lực lên tài nguyên đất đai, môi trường và bản sắc văn hóa-xã hội ngày càng gia tăng, biểu hiện qua tình trạng quá tải, ô nhiễm, suy giảm diện tích rừng và biến đổi cảnh quan. Bài nghiên cứu này tập trung phân tích mối quan hệ giữa quy hoạch chung thành phố Đà Lạt và phát triển du lịch bền vững, đặc biệt là khía cạnh quản lý, sử dụng tài nguyên đất đai sao cho cân bằng giữa bảo tồn giá trị di sản và phát triển kinh tế. Nghiên cứu đi sâu vào trường hợp khu vực sân bay Cam Ly bị bỏ hoang, phân tích các vướng mắc pháp lý, quản lý và đề xuất các giải pháp quy hoạch, thiết kế cụ thể nhằm tái kích hoạt khu vực này thành một không gian công cộng, điểm du lịch di sản, góp phần vào mục tiêu phát triển du lịch bền vững cho thành phố. Đồng thời, bài viết cũng rút ra các bài học kinh nghiệm từ các trường hợp quốc tế (Hội An, Núi Phú Sĩ, Porto) về phân vùng quy hoạch, phối hợp đa bên và chính sách tái thiết di sản đô thị để đưa ra các khuyến nghị phù hợp cho Đà Lạt. Từ khóa: Tài nguyên đất, quy hoạch đô thị, du lịch bền vũng, quản lý tài nguyên, di sản đô thị, sân bay Cam Ly
1