NO. 65 DECEMBER 2025 | €9,95
Lisette: "Door het boksen ben ik mentaal gegroeid"
Diny: "Jezus leeft, en Hij wil helpen, ook als het leven moeilijk is" Geloven in je eentje Over vrouwen die hun geloof vasthouden ook als hun partner het niet deelt
Luctor et Emergo
WIJWIJ MAKEN WIJ MAKEN MAKEN UWUW DAK UW DAK EN DAK MUREN EN EN MUREN MUREN WEER WEER ALS WEER ALS NIEUW! ALS NIEUW! NIEUW! Dakreiniging Dakreiniging Dakreiniging
WI
Dakre Da
Dakreiniging Dakreiniging Dakreiniging d.m.v.d.m.v. stoom d.m.v. stoomstoom Dakreiniging, Dakreiniging, Dakreiniging, impregneren impregneren impregneren op nanobasis op nanobasis op nanobasis Dakreiniging, Dakreiniging, Dakreiniging, hechtingslaag hechtingslaag hechtingslaag en nanocoating en nanocoating en nanocoating Dakreiniging, Dakreiniging, Dakreiniging, hechtingslaag, hechtingslaag, hechtingslaag, coaten coaten coaten en glazuren en glazuren en met glazuren nanoproducten met nanoproducten met nanoproducten
Voor & Voor na & Voor na & na
Voor & Voor na & Voor na & na
Herstelwerkzaamheden Herstelwerkzaamheden Muurreiniging Muurreiniging Muurreiniging Herstelwerkzaamheden Uitfrezen Uitfrezen vanUitfrezen voegen van voegen en van voegen en en Muurreiniging Muurreiniging Muurreiniging d.m.v. d.m.v. stoomd.m.v. stoomstoom aanbrengen aanbrengen van aanbrengen nieuwe van nieuwe voegen van nieuwe voegen voegen Muurreiniging Muurreiniging Muurreiniging en impregneren en impregneren en impregneren Reparatie vanReparatie daken, van daken, van daken, Verwijderen Verwijderen van Verwijderen graffiti van graffiti van graffiti Reparatie loodwerk loodwerk en loodwerk nokvorsten en nokvorsten en nokvorsten Vervangen Vervangen van Vervangen bitumenvan bitumenvan en bitumenen en pannendaken pannendaken pannendaken
Meer Meer weten? Meer weten? weten? www.hc-dakbehandeling.nl www.hc-dakbehandeling.nl www.hc-dakbehandeling.nl
25 25 25
Al meer Al meer Aldan meer dandan
jaarjaar uwjaar specialist uw uw specialist specialist in dakin dakin endaken en gevelreiniging. gevelreiniging. gevelreiniging.
Noordlandseweg Noordlandseweg Noordlandseweg 5 - 4451RM 5 - 4451RM 5Heinkenszand - 4451RM Heinkenszand Heinkenszand info@hc-dakbehandeling.nl info@hc-dakbehandeling.nl info@hc-dakbehandeling.nl Telefoon: Telefoon: +31 Telefoon: (0) +31 113 (0) +31 - 56 113 (0) 75 - 113 56 82 75 Mobiel: - 56 8275 Mobiel: 82 +31Mobiel: (0) +31 6 -(0) 50 +31 689 -(0) 50 67689 96 - 50 6789 9667 96
DakreD DakreD op nan o DakreD en nae DakreD en glaz e
van de redactie
IJWIJ MAKEN MAKEN UWUW DAK DAK EN EN MUREN MUREN WEER WEER ALSALS NIEUW! NIEUW!
akreiniging einiging voorwoord
einiging Dakreiniging d.m.v. d.m.v. stoom stoom einiging, Dakreiniging, impregneren impregneren op nobasis nanobasis einiging, Dakreiniging, hechtingslaag hechtingslaag anocoating en nanocoating einiging, Dakreiniging, hechtingslaag, hechtingslaag, coaten coaten en zuren glazuren met nanoproducten met nanoproducten
Luctor et Emergo; Ik worstel en kom boven. Voor Voor & na & na
Dit is de wapenspreuk van Zeeland en stiekem Of de vrouwen die hun geloof ‘in hun eentje’ moeten Voor Voor & na & na misschien ook wel een levenshouding van de Zeeuwen. leven — als single, of omdat hun partner niet gelooft. Worstelen met het leven; dat kennen we vast allemaal
“Ik ben dankbaar voor de mensen om mij heen met wie
in ons persoonlijke leven. Worstelen en bovenkomen;
ik over mijn geloof kan praten. Als we met familie zijn,
dat is ook wel hoe we de Zeeuwse vrouwen hebben wordt er regelmatig over het geloof gesproken. Ik vind Herstelwerkzaamheden Herstelwerkzaamheden
Muurreiniging Muurreiniging
leren kennen. Het leven is niet altijd makkelijk, maar
het fijn dat mijn man dan van anderen hoort hoe het
te gaan, is natuurlijk de vraag. En juist daarom raken
kickboksen. Niet om te vechten, maar om sterker te
de verhalen in dit nummer ons zo. Want steeds weer
worden — fysiek én mentaal.
ontmoeten we vrouwen die, ondanks die typische
Ze laten allemaal zien wat Luctor et Emergo betekent
Zeeuwse nuchterheid, hun eerlijke verhaal durven te
in het dagelijks leven: worstelen, maar niet opgeven.
Uitfrezen Uitfrezen van voegen van voegen en en Muurreiniging Muurreiniging d.m.v.d.m.v. stoomstoom daar zetten we onze schouders onder, we praten eraanbrengen niet aanbrengen geloof hun leven positief beïnvloedt.” van nieuwe van nieuwe voegen voegen Muurreiniging Muurreiniging en impregneren en impregneren teveel overVerwijderen en we gaan gewoon door. Reparatie Reparatie van daken, van daken, Verwijderen van graffiti van graffiti loodwerk loodwerk nokvorsten en nokvorsten Enen dan zijn er de sportieve vrouwen: die de Vervangen Vervangen van bitumenvan bitumenen ofen Of dat altijd de beste manier is om met dingen om kustmarathon lopen, zichzelf uitdagen met cardiopannendaken pannendaken
delen. Het nummer wat je nu in handen hebt, is een uniek Neem Diny, die haar man verloor en toch vol
nummer — een omdraaieditie. Draai het blad om,
verwondering spreekt over Gods trouw: “Het gaat
en ontdek de verhalen van Hij & Zeeuws. Heel veel
niet om mij, maar om Jezus. Hij heeft nog een taak
leesplezier!
Meer Meer weten? weten? www.hc-dakbehandeling.nl www.hc-dakbehandeling.nl Liefs, Corina en Margriet
voor mij. Ik heb ervaren dat het leven niet stopt als je je man verliest.”
25 25Corina
Al meer Al meer dandan
jaarjaar uw uw specialist specialist in dakin daken en gevelreiniging. gevelreiniging.
Margriet
Noordlandseweg Noordlandseweg 5 - 4451RM 5 - 4451RM Heinkenszand Heinkenszand info@hc-dakbehandeling.nl info@hc-dakbehandeling.nl Telefoon: Telefoon: +31 (0) +31 113 (0)-113 56 75 - 56 8275 Mobiel: 82 Mobiel: +31 (0) +31 6 -(0) 50689 - 50 6789 9667 96
Zij & Zeeuws | 3
09 22
34
De leukste uittips in Zeeland
4 | Zij & Zeeuws
64
inhoud
NO. 65, 2025
INHOUD
Columns 3 15 29 57 69
Welkom Wendy Arianne Corien Willy
Rubrieken THEMA
Luctor et Emergo
7 16 60 70
Ik heb een vraag Psyche: conformisme Hemd van het lijf Vrouwen aan de top
Lezen 8 22
Portretten: cardio-kickboxen Interview: zwoegen, doorzetten en bovenkomen bij de Kustmarathon 34 Interview: God heeft nog een opdracht voor mij! 42 Artikel over 'alleen geloven' 50 Geloven: woorden bewaren en overdenken in je hart 62 Artikel over Alpha-cursus voor jong en oud
Inspiratie
44
Zij gelooft hij minder
20 30 48 58
Blijmakers: de hal Lees-, kijk- en luistertips Op stap in Zeeland Recept: bokkenpootjestaart
En ook 55 66 76 77
Zij en Zeeuws vriendinnendag Zij en Zeeuws gebedschallenge Volgende keer en colofon Abonnementen
Zij & Zeeuws | 5
50 jaar TMC Wonen 50 jaar thuis
Dit jaar vieren we iets bijzonders... Al 50 jaar werken we aan de mooiste interieurs en de ultieme voel-je-thuisbeleving! Vier dit jubileum met ons mee, ontdek ons complete aanbod en laat je verrassen door de mooiste wooninspiratie in onze winkels!
Geniet van onze jubileumactie Geniet extra van het ultieme thuisgevoel met de thuismomentcadeaubon!
TMC Goes Marconistraat 13, 4461 HH TMC Kruiningen Zandweg 1b, 4416 NA Kruiningen TMC Bergen op Zoom Van Konijnenburgweg 13, 4611 HK
voel je thuis
tmcwonen.nl
lezen
vraag Ik heb een
Ik ben een vrouw van 51 jaar, getrouwd, moeder van vier zonen (28, 25,17, 15). Alle kinderen hebben hun eigen bezigheden: relaties, werk, kerk, studie, school, bijbaantjes, sporten, activiteiten in de kerk.
De oudste twee hebben elk hun eigen leven, maar wonen nog thuis. Samen met hun partners zijn ze actief aan het zoeken naar een huis, maar tot nu toe zonder succes.
Deze situatie geeft de nodige frustraties, verandert de gezinsdynamiek, waardoor er meer ruzies ontstaan
tussen de kinderen. De jongsten moeten zich nog aan onze huisregels houden, waar ik dit van de oudsten niet meer kan vragen - wat ook zorgt voor irritaties binnen het gezin.
Ondanks dat er ruimte is in ons hart en huis, merk ik dat dit mij opbreekt. Mijn vraag is hoe ik op een goede manier kan omgaan met deze verschillen. Ik verlang naar harmonie.
Dank je wel voor je actuele vraag. Vaak hoor je uitspraken
En als je tiener vindt dat hij tóch niks mag en zijn grote broer
als: “Wie betaalt, bepaalt.” Of: “Zolang je onder mijn
wel, kan dat leiden tot spanningen, omdat begrip hierover bij
dak woont, hou je je aan de regels.” Toch doen deze
pubers ook nog in ontwikkeling is.
standaardantwoorden geen recht aan de ingewikkeldheid
En dat alles speelt zich af onder één dak!
van jouw huidige situatie. Kun je zulke uitspraken nog wel doen tegen volwassen kinderen die noodgedwongen bij hun
Uit onderzoek en praktische tips op internet komt vooral
ouders blijven wonen, omdat externe omstandigheden hen
het aanspreken op gedrag naar voren: gezinsgesprekken
belemmeren om uit huis te gaan?
voeren, flexibele huisregels hanteren, en respect tonen voor onderlinge verschillen.
In de balans van geven en ontvangen tussen ouders en kinderen zien we dat tijdens de puberteit de behoefte ontstaat
Waarschijnlijk heb je deze adviezen al uitgeprobeerd.
om een eigen identiteit te ontwikkelen, los te komen van
Wat vaak ontbreekt is: erkenning voor de complexiteit van
ouders. Ondanks dat pubers zelf denken dat ze hun ouders
deze situatie, die relatief nieuw is in onze cultuur. Ik hoop dat
niet meer nodig hebben, is de steun van ouders juist in deze
jij vanuit die erkenning voor de complexiteit, op zoek kunt
fase onmisbaar. Dit proces is noodzakelijk om uiteindelijk een
gaan naar die nieuwe balans waar jullie situatie om vraagt.
relatie van wederzijdse afhankelijkheid te bereiken. In die
Vergeet niet dat het normaal is dat het soms wringt, zeker
fase geven kinderen zelf richting aan hun leven, ontdekken ze
in een gezin waar iedereen zich in een andere levensfase
grenzen en blijven ze vanuit eigen kracht in verbinding met
bevindt. Met openheid, flexibiliteit en wederzijds respect kun
hun ouders; maar wel vanuit een eigen plek. Dit is het ideale
je samen een goede balans vinden.
plaatje volgens de theorie. Jouw situatie wijkt af van ‘het boekje’: de oudste twee kinderen bevinden zich in de fase van wederzijdse afhankelijkheid, maar wonen nog thuis, omdat ze geen eigen huis kunnen vinden. De andere twee kinderen zitten juist midden in het proces van loskomen met alles wat daarbij hoort, zoals gierende hormonen en stemmingswisselingen.
Cora, Anneke en Annet hebben een praktijk voor contextuele therapie. Heb jij ook een vraag? Stel ‘em gerust! Je kunt hiervoor een mail sturen naar praktijk@gratiaveritas.nl Zij & Zeeuws | 7
portretten
Cardio-Kickboxen tekst Cynthia de Zwarte fotografie Thirza Bugel
Cardio-kickboksen speelt voor Lisette en Marjolein een belangrijke rol. Ze ervaren dat de sport fysiek intensief is, discipline vraagt en helpt om grenzen te verleggen. Het geeft zelfverzekerdheid, kracht en daagt niet alleen het lichaam maar ook de mentale weerbaarheid uit. Hoewel kickboksen vaak wordt gezien als een stoere sport en niet snel geassocieerd wordt met vrouwen, laten zij zien dat álle vrouwen welkom zijn en dat de sport kan bijdragen aan mentale groei en weerbaarheid
Zij & Zeeuws | 9
Zussen Nathalie Marijs (47) & Mireille Huiszoon (51) uit Arnemuiden
22 | Zij & Zeeuws
portret
Zwoegen, doorzetten en bovenkomen bij
de Kustmarathon
tekst en fotografie Elise Fluijt
Zussen Nathalie en Mireille ademen sport en gezondheid. Nathalie is sportmasseur, pedicure, assistent in een tandartspraktijk én geeft bootcamplessen. Mireille is een bevlogen aanjager van gezondheid: ze werkt als praktijkondersteuner in een huisartsenpraktijk, ze is projectleider van Kerngezond Zeeland, ze is bezig met het LeefstijlCafé opzetten, en ze was tot voor kort interventieeigenaar bij Zeeland in Beweging. In hun vrije tijd maken hardlopen, tennissen, wandelen, bootcampen en wielrennen een vast onderdeel uit van hun leven. Een paar dagen voor de Kustmarathon op zaterdag 4 oktober 2025 spreken we de zussen. Voor Mireille wordt het haar tiende deelname, voor Nathalie de vierde. Maar het pad ernaartoe ging zeker niet zonder obstakels.
Zij & Zeeuws | 23
Kerstnachtdienst en Tweede Kerstdag iedereen hartelijk welkom! Voor info zie www.westerkerkgoes.nl
Hier jouw advertentie? Dé kans om jouw merk, product of dienst onder de aandacht te brengen bij een betrokken doelgroep. Zij & Zeeuws wordt bewaard, herlezen en doorgegeven waardoor jouw uiting lang zichtbaar blijft onder onze 10.000 lezers. Neem contact op met Koen via studio@quaerismedia.nl of bel naar 0113 21 32 41.
Vanaf € 89 ex. BTW
Advies Bemiddeling Zeeland Op zoek naar kennismaking uit uw omgeving? Veel Zeeuwen gingen u voor – wij bemiddelen sinds 1990 door heel Nederland en alle leeftijden
De mooiste tweedehands & vintage kledingwinkel van& De mooiste tweedehands Zeelandkledingwinkel met dagelijks van ‘nieuwe’ vintage kleding. En voor goede Zeeland metalles dagelijks ‘nieuwe’ doelen. Tot snel! kleding. En alles voor goede doelen. Tot snel! Gasthuisstraat 16, Goes Dinsdag t/m zaterdag 10-17 uur Gasthuisstraat deeltwee.nl 16, Goes Dinsdag t/m zaterdag 10-17 uur deeltwee.nl 26 | Zij & Zeeuws
Vr 25 Zorgsector; zkm aaridge j.man kerkelijke belangstelling Vr 30 Maatschappelijk werk; veelzijdige interesse, zkmn vlotte j.man Vr 32 Verpleegkundige; GG, doortastend, brede belangstelling Vr 35 Bejaardenverzorgende; ijverig, creatief, omg Zierikzee Vr 40 Manager, HBO niv; leuke vlotte vrouw, diervriendelijk Vr 42 Verpleegkundige; HHK, hartelijk, sympathiek en creatief Vr 48 Zorgsector; muzikaal, prot/chr, zkm nette man Vr 54 Int.verzorgende; zkm akkerbouwer, bij voorkeur niet gescheiden Vr 55 Vaste baan GGZ; spontaan, zkm vlotte man Vr 65 Van boerenafkomst; graag kennismaken met akkerbouwer Vr 67 Gepens. zorgmedewerker; zkm man GG, verzorgd type Vr 70 Wed; huiselijk type, zkm nette man bijv PKN Vr 72 Weduwe; omg Flakkee, veelzijdige interesse o.a. reizen Hr 30 Accountant; met brede belangstelling, zkm aardige vrouw Hr 34 Vaste baan; goeduitziend, veelzijdige interesses Hr 36 Diensverlening; int motorrijden, sportief en vlot Hr 40 HBO niv; omg Schuddebeurs, zkm vlotte spontane vrouw Hr 45 Technicus; omg Bruinisse, zkm aardige vrouw Hr 48 Vaste baan; omg St. Philipsland, GG, zkm sociale vrouw Hr 50 Operator; zkm sympathieke vrouw met interesse voor (orgel)muziek Hr 51 Akkerbouwer; zkm aardige vrouw van het platteland Hr 53 Vaste baan; M’burg, zkm aardige vrouw Hr 54 Constructeur; zkm nette vrouw, prot/chr Hr 58 Zelfstandig ondernemer; vkm vlotte spontane vrouw Hr 69 Recreatie ondernemer; PKN, zkm aardige vlotte vrouw Hr 70 Gepens timmerman; Brabant, zkm aardige gezellige vrouw
Vraag gerust vrijblijvend meer informatie aan over onze persoonlijke aanpak. www.relatiebureauzeeland.nl
Bel Maatje 06 51 96 52 35 of Wilma 06 51 12 35 62
advertorial
(Over)leven met autisme Contextueel autismecoach Suzan
Drie brillen
word toch niet gezien.” Zo kan er
richt zich op mensen met (een
Om de problematiek goed aan te
een communicatiepatroon met veel
vermoeden van) autisme én hun
pakken, kijkt Suzan er door meerdere
‘ruis’ ontstaan. „Met behulp van de
omgeving. Ze helpt hen vanuit een
‘brillen’ naar. „Door de ‘auti-bril’,
EFT-methode ga ik met de cliënt, en
reformatorische visie: ambulant op
de ‘context-bril’ en de ‘EFT-bril’. Als
eventueel de omgeving, kijken wat er
Goeree-Overflakkee en Schouwen-
autisme een belangrijke oorzaak van
gebeurt met als doel: weer verbonden
Duiveland en NU ook op kantoor in
de problemen vormt, is het helpend
met elkaar te zijn.”
Middelharnis.
voor de cliënt én zijn omgeving om te begrijpen hoe een autismebrein
Playmobil
Het startschot van een coachings-
werkt. Ook is het goed om te weten
Tijdens de gesprekken maakt Suzan
traject is vaak een telefoontje van
wat de cliënt en anderen nodig
gebruik van Playmobilpoppetjes
iemand met (het vermoeden van)
hebben om daar goed mee om te
en andere materialen om situaties
autisme die vastloopt in een werk- of
gaan. De cliënt krijgt dan meer inzicht
te visualiseren. „Dat is helpend
gezinssituatie. Suzan: „Er zijn vaak
in zichzelf en in anderen, waardoor er
om relaties zichtbaar te maken,
problemen op het werk en veel
meer begrip en acceptatie komt.” Met
patronen te ontdekken en zaken
onbegrip naar elkaar. Ik maak dan
de ‘context-bril’ op let Suzan vooral
onder woorden te brengen.” Veruit
een afspraak voor een vrijblijvende,
op de ‘bagage’ die de cliënt heeft
de meeste cliënten reageren heel
kosteloze kennismaking.
meegenomen uit ervaringen met
positief op de coaching.
Tijdens het gesprek bespreken we
familieleden en andere relaties in het
„Fijn dat er maatwerk wordt
wat goed en minder goed gaat en
verleden. „Die context is bepalend
geboden.” „Eindelijk coaching die ons
leg ik mijn manier van werken uit.
voor de omgang met mensen op het
gaat helpen.” „We bespreken zaken
Als de cliënt zich daarin kan vinden,
werk en in het gezin. We kijken samen
waar we met elkaar niet over praten"
starten we het traject met een intake,
naar deze ‘bagage’ en bespreken hoe
zijn enkele reacties. Bij de ambulante
waarin we samen doelen opstellen.
hiermee omgegaan kan worden.”
coaching in de thuissituaties van
Dat is altijd maatwerk. De weken
cliënten op Goeree-Overflakkee en
erna gaan we er vanuit verschillende
Met de ‘EFT-bril’ op let Suzan
Schouwen-Duiveland betrekt Suzan
invalshoeken en methodieken
met name op hechtingsangst. „In
altijd hun naaste omgeving. Sinds
mee aan de slag. Steeds opnieuw
de communicatie met anderen
kort is er ook de mogelijkheid voor
evalueren we of we op de goede weg
reageren we regelmatig vanuit die
volwassenen om individueel of
zijn tot het moment dat de doelen
hechtingsangst. Dan denken we
met anderen contextuele coaching
bereikt zijn en we de coaching
bijvoorbeeld: ik ben niet belangrijk
op kantoor in Middelharnis te
kunnen afsluiten.”
voor jou, jij accepteert me niet, ik
ontvangen.
Contextueel Autisme Coaching Susiane Voorstraat 15 3241 EH, Middelharnis 06 37 18 41 49 www.autismecoachingsusiane.nl
DRIESNOER - SPECIALIST IN CHRISTELIJKE RELATIETHERAPIE
Werk aan een gelukkige en duurzame relatie! Corine Hotting - Driesnoer Cederlaan 15 | 4421 BZ Kapelle | 0637226933 | driesnoer@gmail.com
“Met dit boek heeft Els Florijn zichzelf overtroffen. Deze roman raakt me intens.” - JUDITH VISSER
www.uitgeverijmozaiek.nl
28 | Zij & Zeeuws
Verkrijgbaar bij uw boekhandel
column
Arianne Willeboer (40) pioniert sinds 2017 in het Midden-Oosten. Ze woont en werkt onder Yezidi vluchtelingen in Koerdistan (Noord-Irak). Als Westerse vrouw begeeft ze zich in een wereld van grote armoede, onbekende culturele gebruiken en andere religieuze tradities met een boodschap van Hoop en Licht.
Een blijvende herinnering Onderweg van Erbil terug naar huis in Sharia
mompel ook wat - en rijd door naar Al Qosh.
herinner ik me een van de eerste keren dat ik in
Volgens de bijbel is Al Qosh de geboortestad
Irak kwam, en hoe alles nog heel vreemd was; dat
van de profeet Nahum. Waarschijnlijk is hij in
is ondertussen ruim 7 jaar geleden.
het Joodse slavenkamp opgegroeid, dat op de berghelling lag (700 vóór Christus). Zijn naam
Nu herken ik als het donker is de lichtpuntjes op
betekent: vertroosting.
de bergen. Ik weet nog hoe de taxichauffeur en ik ons een ongeluk schrokken toen we in de vroege
Het boek dat hij schreef lijkt niet heel erg
ochtend door een stadje reden en er plots een
vertroostend, maar reflecteert wel een God
schim uit de schaduw stapte in donkere kleren.
die onderdrukking niet toestaat. De meeste
We moesten allebei ontzettend lachen toen we
mensen in de omgeving kennen de boodschap
beseften dat het waarschijnlijk een dagloner was,
van Nahum niet. Voor vele Yezidi’s is er nog
die in de vroege ochtend stond te wachten om
geen gerechtigheid gekomen; zij zijn nog steeds
opgehaald te worden.
ontheemd.
De wegen zijn sinds die tijd een stuk verbeterd en
Als ik de weken erna door de verschillende
ik hoef niet meer binnendoor te rijden. Maar de
kampementen in Sharia loop, word ik al snel
herkenningspunten op de bergen zijn hetzelfde
door de kinderen omringd. Bijna allemaal zijn
gebleven: de grote fakkels van de olieraffinaderij
ze weleens door de poorten van mijn centrum
als bakens in de bergen. Er staat er eentje niet ver
gekomen. Mijn gebed is dat ik, net als vele
van de Yezidi-tempel in Lalish. Vanaf hier is het
anderen, een lichtbaken mag zijn in het dagelijks
nog maar een klein uurtje naar huis.
leven van de kinderen en volwassenen, dat ik
Na een tijdje doemen de lichten van Al Qosh op.
een levende herinnering zal blijven van Gods
Het klooster in de b- ergen is vaag te zien in de
schittering.
verte, een lichtvlek in het hart van de berg. Een eindje verder zie je het grote rode kruis boven de
Dit is tevens mijn laatste column in Zij en Zeeuws.
grote poort van de checkpoint. De wacht bij de
Je kunt mij blijven volgen via de QR-code of de
checkpoint mompelt wat: “Yezidi?, Sharia?” Ik
link https://moqimi.org/aanmelden-nieuwsbrief/
Zij & Zeeuws | 29
interview
God heeft nog een opdracht voor mij! tekst Jolanda Driesse fotografie Esther Stiksma
“De Heere Jezus is te vertrouwen. Helemaal! Zelfs al ga je door een dal van diepe duisternis.” Diny Izeboud verloor een half jaar geleden haar man, na een ernstige ziekte. Ze is verwonderd over de zegeningen die zij en haar man ontvingen van God, juist in deze periode. Diny wil best een interview geven, maar benadrukt dat het niet om haar als persoon gaat in het verhaal. “Het gaat niet om mij, maar om Jezus. Jezus leeft, en Hij wil helpen, ook als het leven moeilijk is.” In gesprek met Diny over rouw, veerkracht, de kracht van het gebed en haar geloofsmissie.
Zij & Zeeuws | 35
?
42 | Zij & Zeeuws
artikel
Zij gelooft - hij minder tekst Jeanine Kwant
Bij het schrijven van dit artikel,
realiseer ik me dat ik er eigenlijk
van uitga dat jij, als lezeres van dit magazine, iets met het christelijk geloof hebt. Dat het geloof op
de een of andere manier een rol
speelt in jouw leven. Geloven doe je
meestal niet alleen; het is waardevol om mensen om je heen te hebben
met wie je dat kunt delen. Maar hoe is het om alleen te geloven? Binnen je huwelijk of relatie, of omdat je single bent?
Zij & Zeeuws | 43
tekst Arenda van der Maas
Woorden overdenken en bewaren
in je hart
Kerst vertelt het verhaal van God die klein werd en zich liet zien in de kwetsbaarheid van een pasgeboren kind.
Lucas laat ons kijken door de ogen van Maria, die de woorden en
gebeurtenissen rondom Jezus in haar hart bewaarde. Zij bewaarde niet alleen de feiten, maar droeg de diepere betekenis met zich mee. In het
Kerstverhaal gaan we op zoek naar wat het betekent om het mysterie van het Evangelie niet alleen te hóren, maar ons hart ervoor te openen en het wonder te beleven.
50 | Zij & Zeeuws
geloven
De geboorte van Jezus in Lucas 2 is een van de meest
herinneringen bewaart. Soms kunnen ervaringen
vertolkte verhalen ter wereld. Herders in de velden,
te groot zijn om te bevatten. Denk aan momenten
een engelenkoor dat zong van vrede op aarde, en een
waarop je iets meemaakt waarvoor je geen woorden
kribbe waarin de Messias werd gelegd. Toch eindigt
hebt: een plotselinge ontmoeting, een gebed dat
het gedeelte niet met luid gejubel of groot vertoon.
verhoord wordt. Je begreep het misschien niet
Het eindigt stil en intiem: 'Maar Maria bewaarde al
meteen, maar je wist: dit is van de Heere.
deze woorden in haar hart, en bleef erover nadenken' (Lucas 2:19).
Zo was het ook voor Maria. De engelenboodschap, het bezoek van de herders en het zingen van de
Maria was nog maar een jonge vrouw, onervaren in
engelen waren als puzzelstukjes die nog niet in elkaar
het leven, plotseling moeder van een kind dat 'Zoon
pasten. Daarom bewaarde ze al die woorden en
van de Allerhoogste' genoemd zou worden. Ze stond
gebeurtenissen. Ze legde ze neer in haar hart, zoals
voor een mysterie, maar ook voor een levensverande-
je zaden in de aarde legt. Ze wist dat er iets uit zou
rende werkelijkheid: God zelf werd aan haar zorgen
groeien, omdat het bij God vandaan kwam.
toevertrouwd. In plaats van te begrijpen wat dit betekende, koos ze voor onvoorwaardelijke navolging
Het overdenken
en overdenken.
Maria bleef nadenken. Het Griekse werkwoord dat Lucas gebruikt, betekent letterlijk: 'bij elkaar leggen,
Het bewaren van woorden
vergelijken, innerlijk afwegen'. Maria probeerde te
Bewaren is niet hetzelfde als: begrijpen. Maria
begrijpen wat de verschillende gebeurtenissen met
verzamelde de gebeurtenissen die plaatsvonden
elkaar te maken hadden. Ze liet de woorden niet los,
en de uitspraken van engelen en mensen in haar
maar liet ze bezinken.
gedachten, zoals iemand kostbare woorden of Ook wij staan dagelijks voor zaken die groter zijn dan ons begrip. Blijde dingen, zoals een huwelijk, een geboorte of een vriendschap. Maar ook verdrietige
'Bewaren is niet hetzelfde als begrijpen'
voorvallen. Waarom laat God het sterven van dierbaren, lijden en pijn toe? Waarom gebeuren er zoveel tragische dingen? Hoe kan ik dit verklaren? Het verhaal van Maria moedigt ons aan om niet alles te willen verklaren, maar om te aanvaarden.
Zij & Zeeuws | 51
tekst Liesbeth Timmer
voor jong en oud
62 | Zij & Zeeuws
geloven
De Alpha-cursus, wie kent ‘em niet? Je weet wel, die cursus voor iedereen
die vragen heeft over het leven, of over het christelijk geloof. De plek waar alle vragen gesteld mogen worden, alle twijfels geuit kunnen worden - zonder
dat iemand jouw idee of mening als ‘raar’ wegzet. Waar je jezelf mag laten zien en in vertrouwen samen aan de slag gaat met de ‘levensvragen’ die iedereen wel heeft. En dat voor jong, ouder en oud.
Op de website van Alpha Nederland lees ik dat
wordt een Alpha ’s avonds gehouden, maar ’s
jaarlijks zo’n 20.000 mensen aanschuiven bij een
ochtends of ’s middags kan natuurlijk ook. De
Alpha in hun buurt. Elke Alpha bestaat uit ongeveer
maaltijd kan dan samen lunchen of zelfs ontbijten
tien bijeenkomsten, waarin deelnemers het gesprek
zijn, en iets in de sfeer van een high tea behoort
aangaan over het leven, over geloven, over God.
ook tot de mogelijkheden. Als er maar wél een
Alpha – het wordt een cursus genoemd, maar verder
eetmoment is. Want zoals we allemaal weten, werkt
alleen benoemd als ‘Alpha’ – is ontstaan in Engeland
samen eten heel verbindend. Hét moment om elkaar
in de jaren ’90 van de 20e eeuw. Lang werd de
te leren kennen, door de dingen van de dag met
cursus als vorm van evangelisatie gezien. Echter, het
elkaar te delen.
primaire doel is niet om mensen te bekeren, maar om hun kennis te vergroten. En om daarmee zowel gelovigen als niet-gelovigen te bereiken. Sinds 1996 is Alpha ook officieel in Nederland. Wereldwijd wordt de cursus in meer dan 160 landen aangeboden, en zijn al ruim 25 miljoen mensen bereikt.
'Eten werkt altijd verbindend'
De opzet van Alpha is standaard: tien bijeenkomsten
Om met elkaar over de ‘dingen des levens’ in gesprek
en een weekend weg. Tijdens de bijeenkomsten ga
te gaan, is vertrouwen nodig. Dat vertrouwen moet
je aan de slag met de ‘grote’ levensvragen zoals:
opgebouwd worden tijdens de ontmoetingen.
‘Is er meer?’, ‘Hoe kun je geloven?’, of ‘Geneest God
Uiteraard zijn bij elke Alpha vrijwilligers – het
vandaag de dag nog?’ Alpha is nauw betrokken bij de
Alpha-team – aanwezig om hierin te begeleiden.
kerk - in de breedste zin van het woord. Niet bij een speciaal kerkgenootschap, maar bij elke christelijke
Na het eten wordt een inleiding gegeven op het
geloofsgemeenschap, bij de kerk als gemeente van
onderwerp van die avond. Vaak aan de hand van de
God. Want Alpha wil binnen al die verschillende
Alpha Film Series, die hiervoor speciaal gemaakt zijn
gemeenschappen, al die denominaties binnen de
en wereldwijd gebruikt worden.
wereldwijde kerk, werkzaam zijn om mensen in aanraking te brengen met het evangelie; en hen
Na deze inleiding splitst de groep in kleinere
daarover meer te leren.
groepjes, met als doel om verder te praten.
Er wordt een vast programma gehanteerd. Je deelt
Hierbij mag elke vraag gesteld worden, mag elke
met elkaar een vorm van samen eten; daarna volgt
twijfel uitgesproken worden, mag ieder delen wat
een inleiding op het onderwerp, waarna je in kleine
hij of zij kwijt wil. In elke bijeenkomst hoor je bij
groepjes hierover verder praat. Deze drie onderdelen
hetzelfde groepje, zodat het onderlinge vertrouwen
vormen het vaste patroon van elke Alpha. Meestal
steeds verder opgebouwd wordt ...
Zij & Zeeuws | 63
PROFITEE R VAN DE AGBE A LL-IN SERVICE IN ONZE RUIME SHO WROOM OF ONLINE
AANG ENBRUG tro
lec
Wat anderen extra rekenen, zit bij ons gewoon inbegrepen Bij ons is All-in écht All-in: bezorgen, aansluiten, inbouwen en afvoeren.
Al meer dan 30 jaar echte Zeeuwse service voor Hij én Zij, zonder extra kosten. Scan de QR code voor meer info of kom langs voor persoonlijk advies. Het juiste adres: Oude Zandweg 24 | Westkapelle 0118 - 57 24 27 | aangeenbrugelectro.nl
Onze klanten waarderen onze adviseurs, monteurs en service met een 9,4
Komt wel goed
Al meer dan 30 jaar dé witgoedspecialist van Zeeland
Een kunstgebit verdient de zorg van een tandprotheticus! • • • •
Aangesloten bij de ONT Gespecialiseerd in kunstgebitten Reparaties/aanpassingen Vrijblijvend advies en informatie over vergoeding zorgverzekeraars
Tandprothetische praktijk L. Jobse
68 | Zij & Zeeuws
's-Gravenpolderseweg 33, 4462 RA Goes 0113 229 021 | info@ljobse.nl | www.ljobse.nl
column
Willy Wouters is een enthousiaste echtgenote, moeder en boekhandelaar.
There is a crack in everything, that’s how light gets in Luctor et Emergo. Oorspronkelijk was het een spreuk die in 1586 op een penning geslagen werd. Veel mensen hebben in die tijd gedacht: ‘Kan het nog donkerder?’ Maar een groep mensen staat op en biedt koningin Elizabeth I van Engeland een penning aan. Vertaald staat erop: ‘Met hulp van God en de goedgunstigheid van onze koningin komen we er bovenop’. Luctor et Emergo. Zij belooft hen te helpen om onderuit het Spaans gezag te komen. Dit is de wapenspreuk van Zeeland geworden. In de loop van de geschiedenis is de betekenis steeds meer verlegd naar de strijd tegen het water. Dit jaar kunnen we de betekenis verleggen naar oorlogsterrein, omdat dit hele jaar erdoor getekend wordt. Vaak denken we: ‘Kan het donkerder?’ Oorlog in Oekraïne, Israël, Nigeria, Soedan, Congo, Syrië, Haïti. Eigenlijk helemaal niet goed om zoveel te weten. We worden overladen met informatie, met als gevolg dat we ons van het nieuws afkeren. Omdat het ‘too much’ is, méér dan onze harde schijf aankan. We wentelen ons liever in onze veilige bubbel. Natuurlijk mag je niet onderduiken. Selecteren mag, vanzelfsprekend; maar je moet op de hoogte blijven van de wereld waarin je leeft. En: weten uit welke bron je leeft. Het is zo goed als mensen blijven staan in deze tijd. Mensen die een licht zijn in de samenleving, juist als het donkert. We zwijgen vaak; ik merkte het verschil dit jaar vaak op. Neem alleen ‘Israël’. Mensen weten niet meer hoe er tegenover moeten staan, huilen met de wolven mee. Of willen er niet meer hardop over praten - om een aanval te ontwijken. Terwijl God Zijn verbondsvolk nooit loslaat. Terwijl Hij voorspeld heeft dat iedereen over dit volk zal struikelen. En terwijl Zijn ‘ja’ ja is en Zijn ‘nee’ nee. Daar verandert niets aan, ook geen seculiere regering, of
fouten, of wie of wat dan ook. Hij houdt Zijn volk altijd vast. Dwars door alles heen volvoert Hij Zijn plannen. Ik lees in Sharon Carlough Browns nieuwe boek: Scherven van licht. Wren is maatschappelijk werker en loopt stuk op alle ellende die ze ziet in haar werk. Ze denkt: ‘Kan het donkerder?’ Ze probeert licht te zoeken door te schilderen, en leest veel in de brieven van Vincent van Gogh – in wie ze een medestander ziet. In al zijn werken zoekt ze, net als hij, de straal van licht die hij in alle duisternis van zijn leven ondervond. Toch kan ze een opname in een kliniek niet voorkómen: ze stort in. Haar moeder probeert haar op alle manieren vast te houden, maar merkt dat ze afstand moet bewaren, hoe moeilijk het ook is. En toch blijft ze staan en denkt aan Jezus, die zegt tegen de man die zijn kind brengt: “Alle dingen zijn mogelijk voor diegene die gelooft”. En dan zegt zij: “Ik geloof, kom mijn ongeloof te hulp”. En dan laat Hij haar niet staan, al gaat het door het hartstikke donker heen. In 2008 zei Leonard Cohen tijdens een optreden dat de wereld ondergedompeld is in chaos en donkerte. Toen ook al. Niets nieuws onder de zon dus. En dan zingt hij het lied: There is a crack in everything. That’s how the light gets in. Vrij vertaald: er zit een barst in alles van de wereld, maar juist daardoor valt het licht naar binnen. Dat wil ik zo graag doorgeven. Want in alle donkerte is het Licht er. God voltooit Zijn plan. We leven in de tijd die zich naar het einde stuwt. En God zegt: “Luctor et Emergo. Door Mij!” En vanuit die vrede mogen we praten. Ik wens iedereen die vrede toe. Shalom. Zij & Zeeuws | 69
Vrouwen aan de top In de rubriek ‘Vrouwen aan de top’ laten we vrouwen aan het woord die een topfunctie bekleden in een bedrijf of organisatie. Deze keer: Ellen Koole en Addien Joosse
In de rubriek Vrouwen aan de top maken we dit keer kennis met maar liefst twee vrouwen. Zij vinden zelf niet dat de titel precies op hen slaat, want ze werken in een organisatie waar gelijkwaardigheid hoog in het vaandel staat. “Wij werken in een neutrale organisatie, maar nemen onze eigen overtuiging wel duidelijk mee in hoe wij met iedereen omgaan”, zeggen deze topvrouwen. tekst Willemien Lemkes fotografie Lia Willemse
70 | Zij & Zeeuws
maatschappij
Ellen Koole is 61 jaar, getrouwd en moeder van vier volwassen kinderen, van wie de jongste nog even thuis woont. Ze is een echte Zeeuwse en woont Goes. Addien Joosse is 49 jaar, getrouwd en moeder van vijf kinderen, van wie de jongste (scholier) nog thuis woont, en de anderen meestal in het weekend naar huis komen. Zij is geen Zeeuwse van geboorte, maar woont al lang in ’s-Heer Hendrikskinderen. Ellen en Addien delen de baan van vrijwilligerscoördinator in hospice Het Clarahofje in Goes. Zij sturen de vrijwilligers aan, en zijn een vraagbaak voor hen.
Zij & Zeeuws | 71
VOLGENDE KEER
HOOFDREDACTIE Corina Blok, Margriet Hackenberg EINDREDACTIE
No worries?!
Dorothée Melse ABONNEMENTENADMINISTRATIE Administratiekantoor Zwemer en Co
Interview met schrijfster Theanne Boer Durf jij nog alleen over straat als het donker is? Op stap met Suzan en Marjolein door de Slikken van Flakkee
FOTOGRAFEN Thirza Bügel, Klazien Dijkhuizen, Elise Fluijt, Judith Walhout, Arie Jongman, Lia Willemse, Esther Stiksma, Gert van Santen TEKSTSCHRIJVERS Jolanda Driesse, Erna van Dijk, Elise Fluijt, Jeanine Kwant, Corien Kwekkeboom, Willemien Lemkes, Arenda van der Maas, Cocky Minderhoud, Gerard Plaggenmarsch, Kristine de Regt, Marjolein Saman, Liesbeth Timmer, Anneke van der Veen, Cora Verburg, Annella Vermaas, Arine de Visser, Willy Wouters, Cynthia de Zwarte, Margreet Zwerus ILLUSTRATIE Wilma Polak
Neem een kijkje op Instagram: @zijenzeeuws
OPMAAK & DRUK DMARC een Reclamebureau UITGEVER Quaeris Media REDACTIEADRES Zij en Zeeuws, Anna Blamanlaan 15, 4385 KM Vlissingen, zijenzeeuws@live.nl, www.zijenzeeuws.nl, tel.: 06-42847536, bank NL30INGB0002993191 ABONNEMENTSPRIJZEN Zij en Zeeuws verschijnt 4x per jaar. Een abonnement kost € 37,50 per jaar (automatische incasso). Losse verkoop € 9,95. Abonnementen worden automatisch verlengd tegen de dan geldende tarieven, cadeauabonnementen stoppen automatisch na een jaar. Alleen geldig in Nederland. Abonnement beëindigen? Geef dit uiterlijk zes weken voor het aflopen van de betaaltermijn door via www.zijenzeeuws.nl/contact KLANTENSERVICE Adreswijziging doorgeven? www.zijenzeeuws.nl/contact ADVERTEREN Voor vragen omtrent adverteren: neem contact op met Quaeris Media via studio@quaerismedia.nl.
De redactie is niet aansprakelijk voor de inhoud van de advertenties.
Zij & & Zeeuws Zeeuws 76 || Zij
Extra leuk om cadeau te geven! Geef deze omdraai-editie cadeau. Extra inhoud, dubbel leesplezier, perfect om iemand te verrassen deze feestmaand.
nu
NO. 6
: "Door Lisette en het boks ntaal e ben ik m " id gegroe
5 DEC
EMBE
R 202
5 | €9
,95
Ze
#3 | 2025
S
speciale omdraaiprijs
g w
€5,99 alleen geldig in december
SCAN HIER DE QR-CODE
ft, en ezus lee Diny: "J lpen, ook als e Hij wil h moeilijk is" Emergo n e v le t he Luctor et entje Samen genieten n in je e Gelove uwen die hun als k van de uitdaging Over vro sthouden oo elt e – Jan liep met va geloof ner het niet d rt zijn zoons de a p n hu Kustmarathon
Drie mannen, drie familiebedrijven over ondernemen met hart en ziel
Luctor et
Zij & Zeeuws | 77