vấn đề ban đầu
Trước đây, khu vực này sử dụng kênh bê tông thẳng, kín để dẫn nước mưa nhanh ra sông. Cách làm này giúp thoát nước nhanh nhưng không lưu trữ, gia tăng nguy cơ ngập hạ lưu, không có giá trị sinh thái và cảnh quan.
Dự án đã thay kênh bê tông bằng sông uốn khúc tự nhiên, đồng thời mở rộng bãi trũng hai bên sông làm vùng chứa lũ tạm thời Các kiến trúc sư tạo thảm cỏ trũng, bậc thềm ngập nước, vùng đất ngập nước nhân tạo, và ngoài ra còn trồng thêm các loại cây thủy sinh để lọc nước mưa trước khi chảy vào sông
giá trị đạt được
Giải pháp này giúp chống ngập hiệu quả nhờ khả năng giữ và thấm nước mưa tại chỗ, đồng thời cải thiện chất lượng nước mưa thông qua cơ chế lọc sinh học tự nhiên. Việc tạo lập các hệ sinh thái nước – cây xanh còn góp phần làm tăng đa dạng sinh học khi chim, cá và côn trùng quay trở lại sinh sống, đồng thời hình thành những không gian công cộng có chất lượng cao cho cộng đồng. Bên cạnh đó, sự hiện diện của mặt nước và thảm thực vật giúp hạ nhiệt đô thị, cải thiện vi khí hậu và nâng cao chất lượng môi trường sống
Đặc điểm Địa lý & Thủy văn
Giải pháp thiết kế gắn liền thực tế
Đánh giá khả năng thực thi
Tiềm năng ứng dụng
Xu hướng tại Việt Nam
x u h ư ớ n g c ô n g v i ê n b ọ t b i ể ns p o n g e c i t y
XU HƯỚNG VIỆT NAM
bị bao bọc bởi ự nhiên. nhanh từ núi ảy
mưa lớn Đây là
t biển” phải đi giữ di sản mặt nối lại mạch hệ hồ – hào h với các mặt trả bãi sông ngập an toàn, ảnh quan hai
Hương như ngập tạm với hợp lý để nước ng gây nguy các tuyến hay
n mưa – rãnh trồng cây bản pháp nhẹ, dễ c, hợp cảnh
Alluvia City
nguồn: Alluvia City
giải pháp gắn liền thực tế
Công viên "Bán ngập" ven sông: Thay vì xây kè bê tông thẳng đứng, thiết kế các b
bồi ven sông (như Bãi Giữa sông Hồng hay bán đảo Thanh Đa) thành công viên có c
độ thay đổi Nước có thể tràn vào và rút đi theo mùa mà không gây hư hại hạ tầng
Hệ thống hồ điều tiết phân tán: Tận dụng các ao hồ tự nhiên đang bị lấn chiếm tron đô thị, nạo vét và kết nối chúng bằng các rãnh thấm sinh học (Bioswales) để tạo thàn
một mạng lưới bọt biển liên hoàn thay vì chỉ một hồ đơn lẻ
Tích hợp hành lang xanh lam, phục hồi rừng ngập mặn để tăng khả năng phòn chống lũ lụt, làm mát đô thị và đa dạng sinh học
Đối với vùng ĐBSCL, Chươn
trình Thích ứng với biến đổi k
hậu (MCRP) do Tổ chức Hợp t
Phát triển Đức triển khai g
đoạn 2021–2025 sẽ thí điểm m
hình tại 2–3 đô thị tỉnh lỵ phù hợ
điều kiện thực tế
Trước tác động gia tăng củ
biến đổi khí hậu và nước biể
dâng, các đô thị Việt Nam cầ
áp dụng giải pháp bền vữn
đặc biệt lồng ghép mô hìn
Định hướng triển khai thí điểm mô hình thành phố bọt biển ở các đô thị Việt Nam
“thành phố bọt biển” vào qu hoạch thoát nước mặt.
tiềm năng ứng dụng
CƠ HỘI
Chính sách: Chính phủ Việt Nam đang ưu tiên các dự án "Thích ứng với biến đổi khí hậu" và
"Phát triển xanh" Các dự án này dễ dàng nhận được vốn đầu tư công hoặc vốn ODA từ quốc tế Xu hướng sống xanh: Người dân sẵn sàng trả giá cao hơn cho bất động sản gần các công viên có mặt nước tự nhiên, tạo động lực cho các nhà đầu tư tư nhân (như VinFast, Novaland, Inficity) áp dụng mô hình này
Kinh tế: Công viên bọt biển giúp giảm chi phí bảo trì hệ thống cống ngầm và trạm bơm vốn rất tốn kém Đồng thời, nó tạo ra giá trị bất động sản cao xung quanh khu vực xanh mát
Cộng đồng: Tạo ra không gian vui chơi an toàn, giáo dục trẻ em về môi trường ngay trong lòng thành phố
THÁCH THỨC
Thông qua bối cảnh quản lý thoát nước chống ngập của các đô thị Việt Nam và qua kinh nghiệm triển khai mô hình thành phố bọt biển trên thế giới, khi triển khai mô hình thành phố bọt biển tại các đô thị Việt Nam có thể sẽ gặp một số khó khăn thách thức như sau:
(1) Chưa có cơ sở pháp lý để triển khai lồng ghép mô hình thành phố bọt biển trong quy hoạch đô thị;
(2) Thiếu quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật để quy hoạch, xây dựng và triển khai các giải pháp cụ thể cũng như các công tác liên quan đến việc thẩm tra, thẩm định;
(3) Chưa có hướng dẫn, quy trình triển khai mô hình thành phố bọt biển từ bước lập quy hoạch, lập dự án và triển khai thi công, đánh giá cụ thể; (4) Áp lực khan hiếm đất đai ở các đô thị lớn dẫn đến thiếu không gian xanh để phát triển mô hình thành phố bọt biển trên quy mô lớn;
(5) Sự đồng thuận và tham gia của khu vực tư nhân, cộng đồng trong thu gom nước mưa tại nguồn và triển khai giải pháp bọt biển trên các công trình công cộng sở hữu tư nhân;
(6) Thiếu định mức kinh tế, kỹ thuật trong quản lý vận hành và bảo trì các hệ thống thoát nước bền vững;
(7) Cơ quan quản lý chuyên môn ở địa phương, đơn vị tư vấn, thiết kế địa phương chưa có kinh nghiệm trong việc áp dụng các giải pháp thành phố bọt biển; (8) Thiếu cơ sở dữ liệu về kiểm soát bề mặt đô thị, hạn chế trong khả năng chia sẻ dữ liệu, kinh nghiệm của các địa phương với nhau , ví dụ dự án/ mô hình đã và đang nhen nhóm
CHARMORA CITY nguồn: charmoracitynhatrang
Tiên phong mô hình Sponge City tại Việt Nam: Charmora City do Sun Group phát triển là dự
án đầu tiên tại Việt Nam áp dụng mô hình Sponge City, với triết lý đô thị hấp thụ – lưu trữ – lọc
– tái sử dụng nước, thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển bền vững
Quy mô mặt nước và cấu trúc đô thị “nương theo dòng chảy”: Trên tổng diện tích 227ha, dự
án dành hơn 60ha mặt nước, được tổ chức thành 3 hòn đảo chức năng bao bọc bởi sông Quán Trường và sông Tắc, thể hiện rõ tư duy sống chung với nước thay vì kiểm soát nước bằng hạ tầng cứng Hệ thống công viên bọt biển và đất ngập nước: Điểm nhấn là Công viên Bọt Biển – công viên
ngập nước đầu tiên tại Nam Trung Bộ, cùng chuỗi 9 công viên, hồ điều hòa, vườn mưa, vùng đất ngập nước, tái hiện hệ sinh thái bản địa và đóng vai trò “lá phổi xanh” cho toàn khu đô thị
Vận hành như một hệ sinh thái khép kín: Nước mưa và nước mặt trong dự án được hấp thụ –lọc – lưu giữ – tái sử dụng, giúp giảm tải cho hệ thống thoát nước đô thị, cải thiện vi khí hậu, chống ngập và làm mát không gian sống quanh năm
Tích hợp sinh thái với kinh tế – văn hóa – đời sống đô thị: Mô hình Sponge City không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà gắn chặt với an cư, du lịch, giải trí và kinh tế đêm, biến yếu tố “thủy” thành nguồn năng lượng phát triển bền vững cho Nha Trang và Khánh Hòa.
CHARMORA CITY
là minh chứng tiêu biểu cho việc ứng dụng mô hình Sponge City vào quy hoạch đại đô thị ven sông – ven biển, nơi hạ tầng nước, không gian xanh và đời sống đô thị được tích hợp thành một hệ sinh thái linh hoạt, thích ứng khí hậu và tạo động lực tăng trưởng dài hạn
Montseny Park
Nguồn: leaatelier
S ự t r ỗ i d ậ y c ủ a m ô h ì n h P o c k e t P a r k : H à n h t r ì n h t ừ t r i ế t l ý " ố c đ ả o đ ô t h ị " p h ư ơ n g T â y đ ế n n h ữ n g g i ả i p h á p t h í c h ứ n g b ề n v ữ n g t ạ i c á c đ ô t h ị p h ư ơ n g Đ ô n g n h ữ n
p o c k e t p a r k
mở đầu
Trong tiến trình đô thị hóa mã thành phố lớn trên thế giới đa với sự nghẹt thở của những kh và sự biến mất dần của các k công cộng quy mô lớn Khi q nên khan hiếm, tư duy quy chuyển dịch từ những dự án sang những giải pháp vi mô tinh tế: Pocket Park (Công viê không chỉ là những mảng thuần, mà là giải pháp chiến tái kết nối con người với thiên những "góc chết" đô thị thà không gian giàu giá trị nhân vă
pocket park
là loại
hình không gian mở có quy mô khiêm tốn, thường dao động từ 100m2 đến dưới 1000m2, tọa lạc tại các lô đất xen kẹt, bãi xe cũ hoặc những phần diện tích bỏ hoang giữa các tòa nhà cao tầng Điểm ưu việt của mô hình này nằm ở tính linh hoạt tối cao khi chúng có thể len lỏi vào từng ngóc ngách sinh hoạt, phục vụ nhu cầu nghỉ ngơi tức thời cho cư dân và người lao động tại chỗ mà không đòi hỏi lộ trình di chuyển xa như các công viên trung tâm Dù diện tích hạn chế, Pocket Park vẫn đảm bảo là một hệ sinh thái nhỏ hoàn chỉnh nhờ sự tổng hòa khéo léo giữa hạ tầng xanh gồm mặt nước, cây trồng và hạ tầng xã hội với các không gian tương tác, tạo nên những "mao mạch" sống động cho cơ thể đô thị
cảnh
Lịch sử hình thành và phát triển của Pocket Park là một hành trình thú vị, phản ánh rõ nét những sắc thái văn hóa và đặc trưng xã hội của từng khu vực địa lý. Tại phương Tây, đặc biệt là Hoa Kỳ những năm 1960, sự ra đời của mô hình này mang đậm tính phản kháng trước làn sóng đô thị hóa nén và sự thống trị của lối kiến trúc bằng thép và kính vô cảm Khi đó, Pocket Park được xem là giải pháp cứu cánh để giải tỏa áp lực tâm lý con người, đề cao quyền tự do và tiện nghi cá nhân thông qua các thiết kế
hướng ngoại với hệ thống nội thất linh
hoạt Ngược lại, tại khu vực phương Đông như Nhật Bản, Singapore hay Việt Nam, Pocket Park lại gắn liền với tinh thần duy cảm và sự thích nghi thông minh trước mật độ dân số cực cao Một minh chứng điển hình tại Việt Nam là sự hồi sinh của Công viên Bến Bạch Đằng; từ một dải đất bị phong tỏa bởi hạ tầng kỹ thuật cũ kỹ và rào chắn công nghiệp, dự án đã chuyển mình thành một không gian mở rực rỡ và đầy sức sống Sự chuyển dịch này không chỉ giúp người dân tái kết nối vật lý với dòng sông Sài Gòn mà còn khơi dậy bản sắc "đô thị sông nước" đã bị lãng quên trong suốt nhiều thập kỷ, biến một nơi vốn chỉ để đỗ xe thành một trung tâm sinh hoạt cộng đồng mang tính biểu tượng cao
