2026/2027
Dwu miesięcznik
wrzesień październik
DWUMIESIĘCZNIK WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
Festiwalowy rytm NOSPR CO CZEKA NAS W NOSPR POZA GŁÓWNYM PROGRAMEM ARTYSTYCZNYM? ODKRYJ FESTIWALE I WYJĄTKOWE WYDARZENIA, KTÓRE BĘDĄ UROZMAICAĆ SEZON 2026/2027.
5–7.03.2027 12. Festiwal Prawykonań „Polska Muzyka Najnowsza”
Święto polskiej muzyki najnowszej i spotkanie z twórczością zarówno uznanych, jak i debiutujących kompozytorów. Festiwal wypełniają premierowe kompozycje w wykonaniu znakomitych artystów specjalizujących się w muzyce najnowszej. To wydarzenie pozwalające odkrywać brzmienie współczesności z wielu perspektyw.
2
24–25.04.2027 Festiwal ECHO Rising Stars
Festiwal prezentuje najciekawsze młode talenty wybrane w ramach programu ECHO Rising Stars, realizowanego przez sieć najważniejszych europejskich sal koncertowych, do której należy NOSPR. Kameralne projekty łączą arcydzieła literatury muzycznej z nowymi kompozycjami i autorskim spojrzeniem artystów młodego pokolenia.
14–22.05.2027 12. Festiwal Katowice Kultura Natura
Wielowymiarowy festiwal, którego program każdorazowo rozwija temat przewodni danej edycji i umożliwia spotkanie z gwiazdami światowego formatu. Pozwala usłyszeć muzykę różnych stylów i epok, a obok głównych atrakcji można spodziewać się wydarzeń towarzyszących o charakterze familijnym czy koncertów przyjaznych sensorycznie.
fot. Grzesiek Mart
WYWIAD
1–19.09.2027 III Międzynarodowy Konkurs Muzyczny im. Karola Szymanowskiego
Po czterech latach od poprzedniej edycji Katowice ponownie staną się miejscem wyjątkowego wydarzenia o międzynarodowej randze. Organizowany przez NOSPR konkurs po raz trzeci otworzy przed wybitnymi młodymi artystami drogę do światowej kariery, a publiczności pozwoli obserwować narodziny nowych osobowości muzycznych. Uczestnicy będą rywalizować w czterech kategoriach wykonawczych: fortepian, głos, skrzypce i kwartet smyczkowy, a także w kategorii kompozycja. Przebieg konkursu będzie można śledzić w salach koncertowych Katowic oraz w przestrzeni wirtualnej.
Istnienie rozsławionego na nowo przez popularne filmy Denisa Villeneuve’a, fantastyczno-naukowego uniwersum Diuny możliwe jest dzięki technologii zaginania czasoprzestrzeni oraz ponadzmysłowej umiejętności przewidywania tras kosmicznych lotów. Choć trudno w to uwierzyć, takie podróżowanie bez przemieszczania się jest naprawdę możliwe, a posłużyć temu celowi mogą dźwięki, nuty, instrumenty oraz uszy. „Wykonywałem ten utwór co najmniej 300 razy i za każdym razem to zupełnie inna podróż” – mówi szwedzki wirtuoz Martin Fröst o Koncercie klarnetowym „Peacock Tales” Andersa Hillborga, który zabrzmi niebawem w Katowicach. „Czuję, jak ten utwór zmienia się w fascynujący sposób wraz ze mną. Często mam wrażenie, jakbym grał zupełnie nową kompozycję”. Znamy chyba wszyscy to uczucie? Nasze ukochane dzieła potrafią przenieść nas – poprzez wspomnienia i skojarzenia – do bardzo odległych miejsc i czasów. Nasze asocjacje, emocje oraz pamięć zmieniają z kolei nieodwracalnie sens, a nawet brzmienie takiej muzyki. Bywają przy tym naprawdę zaskakujące. Fraza, melodia albo cały utwór mogą zrosnąć się w naszym intymnym uniwersum z konkretnym odcinkiem pewnej austriackiej autostrady albo ze schodami na parkingu publicznym w Japonii, o czym wiedzą dobrze instrumentaliści NOSPR. Muzyczne podróżowanie nie musi mieć przy tym wymiaru czysto subiektywnego. W pewnym sensie właśnie po to wymyślono kompozycję i partyturę – aby uchwycić subtelne, ulotne muzyczne wyobrażenie i przenieść je na drugi koniec świata, do innej epoki i ostatecznie – do umysłu osoby, której nigdy nie spotkaliśmy. Wszak wszyscy możemy dziś usłyszeć oświeceniowy dwór wiedeński uszami Mozarta, romantyczną melancholię uszami Chopina albo koniec świata tak, jak doświadczył go Olivier Messiaen. W nadchodzących tygodniach wraz z Narodową Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia odwiedzić można będzie w podobny sposób Londyn początków XX stulecia, mahlerowskie Alpy oraz brazylijski las tropikalny, o czym bardzo ciekawie pisze dla Państwa Bartosz Witkowski. Chociaż wakacje już za nami, prawdziwie fascynujące podróże być może dopiero się zaczynają! Także do miejsc, które już nie istnieją albo nigdy nie istniały. Do Paryża „szalonych lat” ukrytego w partyturach Aleksandra Tansmana, wyidealizowanej wizji kultury indyjskiej w cyklu RASAS Sandeepa Bhagwatiego, do tajemniczego ogrodu głęboko zmysłowej kameralistyki Eugeniusza Knapika i do mrocznego świata Nosferatu przy organowych improwizacjach Sebastiana Heindla. „Mozart szybko mnie zmęczył. Pretensjonalny! Ale Bach... ach, Bach. Pamiętam tę radość. Siadałem przy organach i pozwalałem, by muzyka mnie przepełniała” – rozmyśla w czwartym tomie słynnego cyklu Franka Herberta tytułowy Bóg Imperator Diuny. Może rzeczywiście zachwycające nas dziś fugi, menuety i walce przetrwają następne 24 tysiące lat. A wraz z nimi – choćby w minimalnym stopniu – także my. Wszak odciskamy wciąż na partyturach mistrzów swoje mikroskopijne piętno wzruszeń, skojarzeń i wspomnień. �
DWUMIESIĘCZNIK WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
Podróżowanie bez przemieszczania się
3
WSTĘP
Michał Mendyk
DWUMIESIĘCZNIK WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
Czy wiesz, że…
…cała orkiestra symfoniczna stroi się do dźwięku podawanego przez obój?
…przesunięcie kilku rzędów krzeseł może zmienić sposób, w jaki słyszymy utwór?
…muzycy orkiestry podczas grania nie widzą w nutach całego utworu?
Jego przenikliwy, czysty dźwięk łatwo dociera do wszystkich muzyków, nawet w bardzo dużym zespole. Oboista może długo i stabilnie utrzymać pojedynczy dźwięk „A”, bez vibrata i wyraźnych zmian wysokości. Co ważne, obój jest instrumentem, którego nie da się szybko i swobodnie dostroić, dlatego to właśnie jego wysokość staje się stałym punktem odniesienia dla całej orkiestry. W tej roli skrzypce bywają mniej praktyczne: zmiana kierunku smyczka zakłóca ciągłość dźwięku, a ich brzmienie jest mniej wyraziste i trudniejsze do wychwycenia z dalszych miejsc na estradzie.
Ustawienie sekcji instrumentów smyczkowych dobiera się do repertuaru, akustyki sali i oczekiwanych proporcji brzmienia. W układzie amerykańskim pierwsze i drugie skrzypce siedzą obok siebie, a dalej altówki, wiolonczele i kontrabasy, co pozwala muzykom dobrze się słyszeć i ułatwia wspólną grę. W układzie niemieckim skrzypce siedzą naprzeciw siebie, z altówkami i wiolonczelami pośrodku. Daje to efekt zbliżony do stereo, lepiej eksponuje drugie skrzypce i uwypukla dialog między obiema sekcjami. W NOSPR zobaczycie najczęściej zmodyfikowany wariant amerykański z wiolonczelami pośrodku.
W trakcie koncertu instrumentalista ma przed sobą tylko własną partię nut: swoje dźwięki, pauzy oraz krótkie podpowiedzi, które pomagają zrozumieć intencje kompozytora i odnaleźć właściwy moment wejścia. Pełna partytura, pokazująca równocześnie wszystkie instrumenty, leży na pulpicie dyrygenta. Granie w orkiestrze przypomina więc układanie ogromnych puzzli bez oglądania obrazka na pudełku – każdy widzi swoją partię, lecz całość powstaje dzięki uważnemu słuchaniu innych, obserwowaniu dyrygenta i wspólnym próbom.
4
Kartka z kalendarza
O ORKIESTRZE
reprodukcja: Jan Zegalski
POZNAJ HISTORIĘ NARODOWEJ ORKIESTRY SYMFONICZNEJ POLSKIEGO RADIA
↑ WOSPR POD DYREKCJĄ GRZEGORZA FITELBERGA
2 października 1935 roku Radiowe początki Tego dnia zespół stworzony przez Grzegorza Fitelberga premierowo zabrzmiał na antenie Polskiego Radia w audycji Zdzisława Jachimeckiego Twórczość Fryderyka Chopina. Za pulpitem dyrygenckim stanął sam Fitelberg, a jako solista wystąpił pianista Józef Śmidowicz. Była to pierwsza w Polsce samodzielna radiowa orkiestra symfoniczna, powołana do regularnych występów na antenie. Dzięki mikrofonom jej publiczność nie kończyła się w studiu: koncert docierał do słuchaczy w całym kraju. Radio nie było więc tylko dodatkiem do działalności orkiestry, lecz częścią jej tożsamości. Tak rozpoczęła się historia zespołu, który od początku łączył kunszt wykonawczy z nowym medium i upowszechniał muzykę symfoniczną. Ten związek z anteną trwa do dziś.
W przypadku I skrzypiec – super, wreszcie można sobie trochę odpocząć. Aleksander Daszkiewicz, skrzypce Liczy takty. Albo czas do przerwy. Natalia Kurzac-Kotula, wiolonczela „Ooo, jak pięknie skrzypce grają!” albo „Co zrobię jutro na obiad?”. Cezary Rembisz, fagot
Jakie było najbardziej nietypowe miejsce, w którym ćwiczyłeś(-aś)? Siłownia, zamknięta restauracja hotelowa i składzik techniczny jednej z sal koncertowych w Japonii. Sulamita Ślubowska, skrzypce Samochód, podczas jazdy autostradą w Austrii.
5
Eryk Mencner, puzon Schody na parkingu publicznym w Japonii. Rafał Zambrzycki, skrzypce
Gdyby nie muzyka, czym byś się zajmował(a)? Jestem malarką i inżynierem, więc bycie muzykiem nie zamyka innych dróg ekspresji. Ale gdyby nie muzyka, to pewnie poszłabym w budownictwo lub architekturę. Tak naprawdę nie wyobrażam sobie życia bez muzyki, bez grania na skrzypcach. Maria Strzelczyk, skrzypce Prowadziłbym jogę na małej greckiej wyspie. Cezary Rembisz, fagot Byłbym pilotem samolotów pasażerskich. Marek Romanowski, kontrabas
5 PYTAŃ DO…
3
2
WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
O czym myśli muzyk podczas bardzo długiej pauzy?
fot. Radosław Kaźmierczak
1
DWUMIESIĘCZNIK
5 pytań do muzyków NOSPR
DWUMIESIĘCZNIK WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
4
Najbardziej zaskakująca rzecz, jaka zdarzyła Ci się podczas koncertu: Burza, która rozpętała się w trakcie koncertu plenerowego w Dreźnie, gdy graliśmy fragment Burza z Symfonii alpejskiej Richarda Straussa. Natalia Kurzac-Kotula, wiolonczela Mucha spacerująca po gryfie, która nie chciała odlecieć mimo ruchu strun. Marek Romanowski, kontrabas Pękła mi struna. Raz spadły mi okulary na ziemię. Aleksander Daszkiewicz, skrzypce
5
Największa magia koncertu pojawia się, gdy… …dzieje się coś, co nazywamy „kameralnym graniem” – czyli taki stan, kiedy nie trzeba nic mówić, ale też nie trzeba bać się niespodzianek. Każdy jest tu i teraz, w pełni obecny, zaangażowany i idealnie balansujący między „inspiruję” a „reaguję”. Maria Strzelczyk, skrzypce …wybrzmiewa ostatni dźwięk utworu i solista, dyrygent oraz orkiestra tak głęboko to przeżywają, że na widowni panuje kompletna cisza. Dopiero po jakimś czasie słychać początkowo trochę nieśmiałe oklaski. Aleksander Daszkiewicz, skrzypce …milknie dźwięk, a brawa jeszcze nie nastąpiły. Adam Bonk, instrumenty perkusyjne
fot. Radosław Kaźmierczak
5 PYTAŃ DO…
6
Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia wydaje się tak zrośnięta z krajobrazem Katowic i swoją siedzibą przy Placu Kilara, że często zapominamy o roli, jaką w działalności zespołu odgrywają podróże.
7
A wszystko to działo się na Warszawskich Jesieniach, w pierwszym – jeszcze przedwojennym – mieście naszej orkiestry, do którego wciąż z radością powraca ona niemal corocznie we wrześniu. W tym roku odwiedzimy zresztą Filharmonię Narodową aż dwukrotnie. Najpierw 5 września w ramach Festiwalu Chopin i jego Europa NOSPR towarzyszyć będzie Tianyao Lyu w odczytaniu Koncertu fortepianowego f-moll wielkiego Fryderyka (czy wciąż „najlepszym”, jak oceniono na zeszłorocznym Konkursie?), pod wodzą Christiana Arminga okiełzna metafizyczne i naznaczone cierpieniem kontrapunkty II Symfonii Schumanna, wreszcie zachwyci błyskotliwą Uwerturą koncertową 17-letniego zaledwie Ignacego Feliksa Dobrzyńskiego. Prawdziwa przygoda rozpocznie się jednak 18 września na inauguracji Warszawskiej Jesieni. Jak zdradzili nam organizatorzy, NOSPR najpierw przeobrazi się w cztery wymyślone dzwony, a następnie w akustyczną mapę Beethovensaal stuttgarckiej Liederhalle. Przede wszystkim jednak podejmie wyzwanie, jakiego chyba nigdy wcześniej przed nią nie postawiono. Chodzi mianowicie o zbiorową improwizację realizowaną pod kierunkiem kompozytora-dyrygenta w oparciu o unikatową technikę prowadzenia zespołu, którą rozwinął przez dekady wizjoner awangardowego jazzu, nieżyjący już niestety Butch Morris. Do tej przygody zaprosił NOSPR etatowy eksperymentator polskiej muzyki i autor utworu forMIA Krzysztof Knittel. Jeśli więc chcecie zobaczyć, jak nasza zaprawiona w bojach dziewięćdziesięciolatka uczy się czegoś zupełnie nowego – zapraszamy do Warszawy!
NOSPR ON TOUR
fot. Grzesiek Mart
Oczywiście przede wszystkim te odległe, choćby zeszłoroczne tournée po Kraju Kwitnącej Wiśni, które nie tylko przypomniało japońskiej publiczności o jednej z najmocniejszych marek polskiej muzyki, lecz także dało jej okazję do spotkania – może w niektórych przypadkach pierwszego – z twórczością Grażyny Bacewicz. Przez ostatnie 90 lat udało się nam odwiedzić niemal wszystkie kraje Europy oraz najważniejsze ośrodki muzyczne Azji, obu Ameryk, Australii i Nowej Zelandii – prawie zawsze dzieliliśmy się z lokalnymi odbiorcami dziełami naszych kompozytorów. Wagi podróży nie sposób jednak mierzyć wyłącznie w kilometrach. Czasem zaledwie ich kilkadziesiąt na drodze muzyka okazuje się kamieniem milowym w dziejach polskiej kultury. Tak bywało choćby w ekscytujących dźwiękowo latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych, gdy każda premiera mogła potencjalnie przynieść nową definicję piękna czy muzyki. Wielką Orkiestrę Symfoniczną Polskiego Radia, zwłaszcza z czasów dyrekcji Jana Krenza, śmiało można nazwać jedną z akuszerek polskiej awangardy. To muzycy z Katowic objawili światu choćby I Symfonię Henryka Mikołaja Góreckiego, Musica ipsa Bogusława Schaeffera czy Kanon Krzysztofa Pendereckiego. W kolejnej dekadzie odkrywali dla nas liryczne oblicze Witolda Lutosławskiego w Les Espaces du sommeil oraz romantyczną naturę Pendereckiego w jego I Koncercie skrzypcowym. Tę samą zresztą, za którą kompozytor zebrał niezasłużone cięgi w 2002 roku w związku z premierą Koncertu fortepianowego „Zmartwychwstanie”.
DWUMIESIĘCZNIK WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
Podróżować to żyć
fot. Sony Music
WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
DWUMIESIĘCZNIK
WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
DWUMIESIĘCZNIK
W pawiej masce
MARTIN FRÖST Uważany za awangardzistę, sam o sobie mówi o sobie jako o tradycjonaliście. Dlaczego tak trudno go zdefiniować?
WYWIAD ROZMOWA
9
DWUMIESIĘCZNIK WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK ROZMOWA
10
Czasami zresztą sam czuję, jakby moja metoda gry nie miała zbyt wiele wspólnego z grą innych klarnecistów. Stworzyłem swój własny warsztat.
Wybitny klarnecista, wirtuoz, dyrygent, solista, twórca. Chociaż sam określa się po prostu mianem „muzyka”, żadne z powyższych określeń nie jest niezgodne z prawdą. Próbując dowiedzieć się czegoś więcej na temat Martina Frösta, szybko natrafiamy na liczne opinie, że jest on artystą „przekraczającym granice”, dążącym do zmiany w postrzeganiu muzyki klasycznej przez społeczeństwo. Sam wspomina jednak, że uważa się za „niezwykle konserwatywnego muzyka”. Wyjątkowo ceni sobie pracę nad zakorzenionym w tradycji kanonem. Tym, co w rzeczywistości motywuje go do dalszych poszukiwań, są jego otwartość i pragnienie nowości. W rozmowie zaznacza: „Jestem wyczulony na dogmatyczne, pozbawione kreatywności podejście. Jeżeli coś mnie prowokuje, to raczej poczucie, że muzycy nie słuchają, nie szukają nowych barw i faktur, nie tworzą z zapartym tchem. Nie ma to więc u mnie nic wspólnego z przełamywaniem żadnych barier. Jeśli czasem może się tak wydawać, to tylko dlatego, że żyjemy w czasach niezwykle konserwatywnych podziałów gatunkowych”. Kreatywność zdaje się być dla Frösta fundamentalną cechą idealnego artysty. Ma to naturalnie odbicie w rozwoju kariery tego wybitnego klarnecisty. Opowiadając o współpracy z żyjącymi twórcami, podkreśla, że niektóre utwory powstają specjalnie dla niego jako wykonawcy: „Kompozytorzy niekiedy chcą wykorzystać moją technikę, sposób traktowania instrumentu. Czasami zresztą sam czuję, jakby moja metoda gry nie miała zbyt wiele wspólnego z grą innych klarnecistów. Stworzyłem swój własny warsztat”. Zuchwałość czy zwyczajna samoświadomość? Artystyczny dorobek potwierdza, że raczej to drugie. Nie bez powodu Fröst występuje na najważniejszych światowych estradach i wygrywa najbardziej prestiżowe konkursy, takie jak Nagroda Muzyczna Léonie Sonning, którą zdobył w 2014 roku jako pierwszy w historii artysta grający na instrumencie dętym drewnianym. Jego warsztat obejmuje rzadkie umiejętności, takie jak doskonale opanowana technika oddechu permanentnego – pozwalająca na dowolnie długą grę bez pauz potrzebnych na wzięcie oddechu – a także talent do pełnej witalności teatralizacji interpretacji.
29 października 2026 roku z towarzyszeniem Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia pod batutą Antony’ego Hermusa Martin Fröst zaprezentuje repertuar skandynawski. Kulminacyjnym punktem programu będzie utwór powstały specjalnie dla niego: Koncert klarnetowy „Peacock Tales”. To właśnie m.in. za jego wykonanie Fröst został nagrodzony wspomnianą nagrodą Léonie Sonning. Jego autor Anders Hillborg to jeden z czołowych szwedzkich kompozytorów. Zajmuje się nie tylko muzyką klasyczną, ale również rozrywkową, czego echa słychać wyraźnie także w Koncercie. Eklektyczna kompozycja z 1998 roku – wykonywana przez Frösta w masce tytułowego pawia i łącząca różnorodne stylistycznie elementy nie tylko z domeny muzyki, ale także innych sztuk – stała się jednym ze znaków rozpoznawczych wirtuoza. Nie traktuje on jednak tej asocjacji jako ciążącego na nim brzemienia – jest to dla niego raczej szansa na dostrzeżenie własnego rozwoju: „Wykonywałem ten utwór co najmniej 300 razy i za każdym razem to zupełnie inna podróż. Czuję, jak zmienia się on w fascynujący sposób wraz ze mną. Często mam wrażenie, jakbym grał zupełnie nową kompozycję. Starzeję się i moje podejście do niego staje się chyba nieco poważniejsze i głębsze, co na swój sposób jest piękne. To jak powrót do ulubionej książki. Niesamowite jest to, jak kompozycja staje się czymś zupełnie innym niż kiedyś”. Peacock Tales dojrzewają pod czujnym okiem Frösta już od 30 lat. Utwór funkcjonuje w wielu różnych kombinacjach obsadowych, a na koncercie w Katowicach zabrzmi w skróconej względem oryginału wersji milenijnej. Martin Fröst kojarzony jest także z ciągle rozwijaną serią artystycznych projektów łączących różne gatunki sztuki. Dollhouse (2013), Genesis (2015), Retropia (2018) oraz Xodus (2022) to koncerty składające się z różnych kompozycji, zaczynając od muzyki pochodzącej jeszcze ze starożytnej Grecji (Mesomedes), a kończąc na dziełach współczesnych (brat klarnecisty Göran Fröst czy wspomniany już Anders Hillborg). Chociaż idee stojące za tymi projektami różnią się między sobą, wszystkie łączy sposób wykorzystania i łączenia ze sobą muzyki, choreografii, tańca, gestu, słowa oraz środków wizualnych. Sam artysta funkcjonuje w ich ramach nie tylko jako główny solista – przejmuje rolę dyrygenta
Maria Jańczuk
Martin Fröst wystąpi jako solista z NOSPR podczas koncertu 29.10.
DWUMIESIĘCZNIK
akcji rozgrywającej się na estradzie. To tyleż popularna w dzisiejszych czasach, co wyjątkowo udana próba zwabienia nowatorskimi środkami nowych słuchaczy i młodszych pokoleń do sal koncertowych. Czy w przypadku Peacock Tales ten cel został osiągnięty? Niech trzydziestoletnia żywotność koncertowa utworu posłuży za odpowiedź. Poza kompozycją Hillborga tego wieczoru w NOSPR zabrzmi również muzyka Edvarda Griega oraz Carla Nielsena. Pozwoli to słuchaczom zanurzyć się w świecie kultury skandynawskiej. Występ Martina Frösta w Katowicach to powiew północnej wrażliwości dostarczony na polską estradę przez jednego z najlepszych solowych instrumentalistów naszych czasów. �
WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
oraz aktora, staje się swoistym „przewodnikiem”. Zapytany jednak o to, czy wykonawca zawsze jest w pewien sposób także aktorem, odpowiada z początku przecząco: „Nigdy tak o tym nie myślałem. Uważam, że zazwyczaj jedna forma sztuki widocznie góruje nad innymi. Próbując je ze sobą połączyć na siłę, można się spodziewać niejednoznacznego i mało wyrazistego efektu końcowego. Czasami jednak w odpowiednich warunkach udaje się sprawić, że zaczynają one ze sobą współgrać”. Próby znalezienia tej wspólnej drogi owocują nowymi formami koncertowymi. Dzieje się tak również w przypadku kompozycji Hillborga – odbiorca przestaje być tylko słuchaczem, staje się także obserwatorem, a wręcz współuczestnikiem tej hipnotyzującej
ROZMOWA
fot. Sony Music
11
NOSPR / Alsop / Shaham / Chóry Filharmonii Krakowskiej / ChórPolskiego Radia – Lusławice 9.10 PT
18.00
19.30
KOMEDA NA WSZYSTKIE GŁOSY Organy to instrument o niezliczonych głosach i niemal nieskończonych możliwościach wyrazowych i barwowych. Ich dźwięk potrafi odmalowywać bezkresne krajobrazy, uruchamiając w nas iście filmową wyobraźnię. W tym kontekście nie dziwi odważny pomysł Jana Bokszczanina, by organowe brzmienie połączyć z kompozycjami Krzysztofa Komedy. Wykorzystujący nieoczywiste instrumentarium projekt Komeda Inspirations przetwarza znajome motywy z filmów takich jak Nóż w wodzie, Dziecko Rosemary czy Dwaj ludzie z szafą i nadaje im nowe znaczenia. Bokszczanin wraz z Anną Serafińską, Robertem Majewskim i Piotrem Baronem zabierze słuchaczy w świat czarno-białego kina, jazzu i niezwykłego brzmienia organów znajdujących się w sali koncertowej NOSPR.
fot. Radosław Kaźmierczak
fot. Grzegorz Karkoszka
fot. Grzesiek Mart
DWUMIESIĘCZNIK WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
12
Dzień Otwarty Organów / Komeda Inspirations 13.09 ND
DO NIEBA Z GUSTAVEM
Big Band Śląski / Aga Zaryan 4.10 ND
18.00
HISTORIA BRZMI DALEJ Big Band Śląski łączy rozmach dużej orkiestry z lekkością i swobodą kameralnych zespołów jazzowych. Jan Ptaszyn Wróblewski nazwał go najlepszym polskim big-bandem w historii – i trudno o mocniejszą rekomendację. Pod kierunkiem Grzegorza Nagórskiego muzycy sięgną po repertuar twórców, którzy wyznaczali kolejne etapy rodzimej sceny – od Komedy po Stańkę. Nowe aranżacje sprawiają jednak, że historia ta nie zamyka się w muzealnej przestrzeni. Przeciwnie: pozwalają jej znów zabrzmieć świeżo i z pełną mocą dużego składu. Nad tym żywiołem zapanuje Aga Zaryan, która nie musi podnosić głosu, by skupić na sobie całą uwagę słuchaczy. Gdy jej głos spotka się z potęgą kilkunastoosobowego zespołu, polski jazz pokaże swoje najbardziej efektowne oblicze.
Trudno oprzeć się wrażeniu, że finałowe Adagio z III Symfonii Mahlera to osobista dźwiękowa wizja nieba – zanurzona w bezczasie, przepełniona błogością i tajemnicą zarazem. Do raju prowadzi długa i fascynująca droga, która wiedzie poprzez zapierające dech w piersiach alpejskie krajobrazy oraz zawiłości ludzkiej egzystencji, wypełnionej tyleż bólem, co tęsknotą za wieczną szczęśliwością. Chyba właśnie ów epicki rozmach i transcendentalne aspiracje, bardziej nawet niż monumentalne rozmiary oraz obsada (ustępująca chyba tylko Symfonii tysiąca) czynią z Trzeciej najdoskonalsze ucieleśnienie mahlerowskiej wizji „kreacji świata z wykorzystaniem wszelkich zasobów i dostępnych technik”.
Perły m
19.30
BAROK W CZTERECH SMAKACH
LONDYN, KTÓREGO NIE MA
NOSPR / Florêncio / Kowalski 18.10 ND 12.00
QUE SAUDADE! Od kiedy można mówić o muzyce brazylijskiej? Od czasów republiki, będącej ojczyzną kompozytorów Ronalda Mirandy i Heitora Villi-Lobosa? A może rozbrzmiewała już w cesarstwie, w którym przyszedł na świat mistrz opery włoskiej Antônio Carlos Gomes? Czy jej korzeni szukać należy w Portugalskiej Afryce Wschodniej, skąd przecież pochodzi większość brazylijskich instrumentów, melodii i rytmów? A może raczej w głębi Amazonii, wśród zapomnianych pieśni Guarani, Arawaków i Karaibów albo we wciąż żywej muzyce kolibrów, tukanów i pekari? Miejmy nadzieję, że odpowiedzi na te wszystkie pytania zna José Maria Florêncio, urodzony w Ziemi Prawdziwego Krzyża, ale od ponad 40 lat związany prywatnie i zawodowo z Polską. Que saudade!
Rachel Podger, jedna z najwybitniejszych skrzypaczek barokowych, grała już prawie wszystko, nie wyłączając… suit na wiolonczelę solo Bacha. Widać jednak w dorobku Brytyjki wyraźną skłonność do repertuaru włoskiego oraz niemieckiego, co tłumaczyć można historią jej instrumentu. Ale muzyka francuska i angielska rzadko gości również na płytach i koncertach naszego znakomitego klawesynisty Marcina Świątkiewicza. Choć prestiżową Gramophone Award przyniosły mu dokonane wraz z Podger nagrania Sonat różańcowych Bibera, trudno uwierzyć, że nie zerkał czasem w stronę Paryża, niemniej ważnego dla rozwoju XVII- i XVIII-wiecznej sztuki klawiszowej. Teraz artyści nadrobią zaległości, odkrywając przy okazji przed katowicką publicznością muzykę prawie u nas nieznanego – chyba przyćmionego gwiazdą Händla – londyńczyka Richarda Jonesa.
miesiąca
DWUMIESIĘCZNIK WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
Podger / Świątkiewicz 22.10 CZW
19.30
Oczywiste wybory repertuarowe bywają najlepsze. A więc wybitna londyńska radiówka przywozi do Katowic arcydzieło romantycznego koncertu symfonicznego oraz efektowny portret dźwiękowy rodzinnego miasta. II Koncertu fortepianowego Brahmsa słuchamy często i chętnie, a nową interpretację Francesca Piemontesiego naprawdę warto poznać. Z kolei Symfonii londyńskiej Ralpha Vaughana Williamsa – z melodią Big Bena, zamglonymi ulicami wiktoriańskiej metropolii i majestatycznym falowaniem Tamizy – która na Wyspach stanowi nieśmiertelny przebój, w Polsce trudno uświadczyć. Taki Londyn poza partyturą od dawna zresztą nie istnieje. Jak pisał Herbert George Wells: „Anglia i królestwo, Brytania i imperium, dawna duma i dawne oddanie – wszystko to przesuwa się wzdłuż burty i za rufą, zapada za horyzont, odpływa… Rzeka płynie dalej – Londyn przemija, Anglia przemija”.
fot. materiał artystki
fot. Jan Bebel
fot. materiał BBC Symphony Orchestra
BBC Symphony Orchestra / Oramo / Piemontesi 10.10 SOB
13
DWUMIESIĘCZNIK WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
Obrazy, nastroje i uczucia
Jak to się dzieje, że słysząc zaledwie kilka dźwięków, potrafimy czasem wyobrazić sobie, jakie może być ich znaczenie? Kiedy rozbrzmiewa piąta część III Symfonii Gustava Mahlera z radosnym „Bim, bam” chóru dziecięcego, odgłos jakiegoś niebiańskiego dzwonu zdaje się majaczyć tuż przed nami. Gdy zaś z fortepianu sypią się początkowe kaskady pasaży i tryli w jednej z Legend Ferenca Liszta, czujemy, jakbyśmy znaleźli się wśród rozśpiewanych ptaków. Pierwsza, prosta odpowiedź nasuwa się szybko: bo muzyka doskonale przedstawia i imituje. Gdy jednak przyjrzymy się temu zagadnieniu uważniej, sprawa okaże się nie tak oczywista.
ESEJ
14
W muzyce wykraczającej poza proste naśladownictwo pozadźwiękowe inspiracje nie zawsze okazują się proste do późniejszego zdekodowania. Zwłaszcza bez bezpośredniego dostępu do konkretnego otoczenia, które niejednokrotnie zasilało muzyczne wizje twórcy. Kluczem okazuje się lektura wspomnień, szkiców i notatek czy osobistej korespondencji. W odniesieniu do literackiej twórczości Edwarda Stachury krytyk Henryk Bereza ukuł określenie „życiopisanie”: „Jego pisarstwo jest tożsame z jego życiem, jedno z drugiego wynika, jedno jest drugim, jest to jedność, jedność nierozdzielna, jedność całkowita”. Na gruncie muzyki mogłoby to się odnosić choćby do kompozycji Alka Nowaka, u którego zakamuflowane (lub całkiem jawne) echa osobistych doświadczeń stanowią immanentny składnik poetyki. Ale ten termin bywa na miejscu nie tylko wobec twórczości najnowszej. Otaczająca rzeczywistość, pochłaniane lektury oraz filozoficzne przemyślenia znalazły bodaj najwyraźniejszy oddźwięk w muzyce Gustava Mahlera. Widać to w jego związku z tradycją niemieckiej pieśni (Lied), wielką prozą XIX wieku – Balzaka, Dostojewskiego – a także w niekiedy podświadomym wprowadzaniu do partytury zasłyszanych dźwięków mikroświata morawskich rubieży Austro-Węgier. Całe bogactwo pozamuzycznych wątków przemycanych do twórczości ukazuje choćby wspomniana III Symfonia. Mahler wielokrotnie tworzył programy motywowane literaturą czy filozofią, które stanowiły czytelną oś narracyjną (jak w przypadku Pierwszej – inspirowanej Tytanem Jeana Paula), lecz w ostatecznej edycji się z nich wycofywał, pozwalając tylko gdzieniegdzie na domysły. W przypadku Trzeciej sytuacja jest analogiczna: mamy tu „osobisty” program, który długo znany był jedynie w kręgu najbliższych przyjaciół kompozytora. Odradzająca się przyroda z marszowym pochodem bożka Pana w pierwszej części, a po niej szereg rozważań na temat kondycji ludzkiej (Co mówią mi kwiaty na łące, Co mówią mi zwierzęta w lesie, Co mówi mi człowiek – z nietzscheańskim ostrzeżeniem z Tako rzecze Zaratustra, Co mówią mi aniołowie i wreszcie Co mówi mi miłość) tworzących wielowątkową przypowieść, w której zmienne muzyczne nastroje podpowiadają, w czym rzecz, a których odczytanie pozostaje intymną sprawą słuchacza. Muzykę Mahlera przenika także duch miejsca i czasu – trudno byłoby sobie wyobrazić jego symfonikę z pojawiającą się wielokrotnie rytmiką marsza, gdyby nie spędzone nieopodal austriackich koszarów w Jihlavie dzieciństwo, z pobrzmiewającymi capstrzykami i echami ludowych melodii. Genius loci owładnął także innego kompozytora tego okresu, całe życie związanego z Wielką Brytanią. Mowa tu o Ralphie Vaughanie Williamsie, który wprawdzie odżegnywał się od obrazowej programowości, niemniej był mistrzem w ukazywaniu kolorytu miejsca, realnego bądź wyobrażonego pejzażu. Napisana w przededniu wielkiej wojny II Symfonia zwana Londyńską to nie tylko portret
DWUMIESIĘCZNIK WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
Jak to się dzieje, że słysząc zaledwie kilka dźwięków, potrafimy czasem wyobrazić sobie, jakie może być ich znaczenie?
angielskiej stolicy z wyłaniającymi się od czasu do czasu motywami znanych melodii (jak choćby imitacja dzwonów Opactwa Westminsterskiego na początku pierwszej części), lecz także próba oddania wielkomiejskiego klimatu skontrastowanego impresjonistycznymi migawkami nocnego Londynu. W dźwiękowym oddawaniu smaku lokalności celowali także kompozytorzy kojarzeni z kręgiem hiszpańskojęzycznym, ci popularni, jak Isaac Albéniz czy Manuel de Falla, ale też mniej znani, a pochodzący na przykład z Ameryki Łacińskiej, jak Antônio Carlos Gomes czy Heitor Villa-Lobos. Pierwsze skojarzenie to charakterystyczne rytmy tańców narodowych, niemniej twórcy ci byli także mistrzami w sugestywnym wyczarowywaniu muzycznych obrazów. Alvorada (po hiszpańsku i portugalsku „świt”) – moment budzenia się przyrody po nocy, ze śpiewami ptaków i otwieraniem się kwiatów – skłania do tworzenia plastycznych, orkiestrowo interesujących pejzaży. I Villa-Lobos, i Gomes początek dnia odmalowali jako spokojne narastanie, przedzieranie się przez mroczny jeszcze krajobraz. Mimo że język muzyczny tej dwójki jest zróżnicowany – bardziej modernistyczny u pierwszego, bardziej neoromantyczny u drugiego – sugestywność i czytelność pozostają podobne. Inne ujęcie muzycznej wędrówki przez symbole i czasy proponuje Eugeniusz Knapik, który w tym roku świętuje 75. urodziny. Pod względem podejścia do wątków pozamuzycznych pozostaje w dużej mierze spadkobiercą Gustava Mahlera. Bliższa jest mu ideowość niż programowość, co dostrzec można zarówno w Wyspach na orkiestrę smyczkową, gdzie mowa o przemijaniu, samotności i bezpowrotnym upływie czasu, jak i Tha’ Munnot Waste No Time na trzy (lub dwa) fortepiany i klarnet. Zwłaszcza ostatni z wymienionych utworów nosi w sobie bogactwo tropów interpretacyjnych, począwszy od skojarzeń z wielką pianistyką ubiegłego stulecia (pobrzmiewają tu Ravel z Gaspard de la nuit, Ligeti i jego Monument czy ptasie trele w stylu Messiaena) po romantyczną z ducha kantylenę – docierający w głąb człowieka śpiew instrumentalny. A tytuł to nazwa rozdziału z Tajemniczego ogrodu Francis Hodgson Burnett, powieści adresowanej głównie do młodzieży, niemniej niosącej uniwersalne przesłanie – jak muzyka Knapika. A klucz do ukrytych znaczeń – niczym powieściowy klucz do ogrodu – każdy znajdzie własny. �
15
Bartosz Witkowski („Ruch Muzyczny”) UTWORY WSPOMNIANE W ESEJU BĘDĄ WYKONYWANE PODCZAS KONCERTÓW:
2.10 PT
Tajemniczy ogród Eugeniusza Knapika
Kameraliści NOSPR / Sałajczyk / Biegas / Krzeszowiec / Lato / Zambrzycki
9.10 PT
18.10 nd
Nowy świt
NOSPR / Florêncio / Kowalski
18.10 ND
Romantyczne uniesienia
Strata
Narodziny świata
NOSPR / Alsop / Shaham
Perły sezonu
BBC Symphony Orchestra
Sprawdź program koncertów. ESEJ
10.10 SOB
16
Kiedy przemija czas dający nam możliwość delektowania się zachodami słońca na plaży, porankami w lesie czy witaniem dnia po biwakowaniu w górach nad szmaragdowym jeziorem, w NOSPR wciąż czeka na nas wiele okazji do zachwytu. Bo kiedy na dobre wracamy już do miast i opuszczamy naturę, całkiem sensownym ekwiwalentem pełni życia, na miarę otaczającej nas rzeczywistości, wydaje się właśnie kultura. A NOSPR – oaza muzyki i sztuki – została pomyślana tak, by dawać wiele okazji do radości i fascynacji oraz podtrzymywać życiodajne zainteresowanie światem. W październiku słowo „wakacje” zamienimy więc na „edukacja”. Ale nie wymuszoną i szablonową, lecz taką, która pozwala na rozwój i przemianę, a nade wszystko przynosi wiele pozytywnych emocji. W NOSPR edukację rozumiemy jako poznawanie świata, które pozwala lepiej zrozumieć otaczającą nas rzeczywistość i dokonywać świadomych wyborów. Nieważne, czy mamy bardzo mało czasu i poszukujemy zaledwie kilku wydarzeń, które w pędzącej codzienności na długo pozostaną w pamięci, czy o wiele więcej i chcemy zainwestować go w rozwijanie umiejętności – w NOSPR zaspokoimy różne Wasze potrzeby.
EDUKACJA
W nadchodzącym sezonie czekają na Was: ∙ symfoniczne koncerty edukacyjne i otwarte próby orkiestry; ∙ występy „młodych zdolnych” – często Waszych rówieśników; ∙ program Akademia NOSPR, który oferuje młodym instrumentalistom możliwość doskonalenia warsztatu i zdobycia bezcennego doświadczenia pod okiem znakomitych muzyków naszej orkiestry;
∙ spotkanie i praca z Marin Alsop podczas warsztatów dyrygenckich; ∙ warsztaty muzyczne w najróżniejszych odmianach; ∙ spacery organowe, mezzosopranowe i dźwiękowe; ∙ koncerty dla szkół i przedszkoli oraz koncerty familijne. Przed nami kolejny sezon koncertów Pianissimo i Espressivo, czyli wydarzeń przyjaznych sensorycznie. Waszej szczególnej uwadze polecamy eksperyment – koncert znakomitego kontratenora Michała Sławeckiego tłumaczonego na poetycki język migowy! W ramach wydarzeń towarzyszących festiwalowi ECHO Rising Stars odbędą się spacery z gwiazdami. Prawdziwa kopalnia przedsięwzięć wyrośnie także wokół Międzynarodowego Konkursu Szymanowskiego – wrócą do nas między innymi laureaci poprzednich edycji. Czeka na Was podwójna porcja koncertów skierowanych do najmłodszych melomanów z bardzo popularnej serii „Razem wśród dźwięków” i „Przystanek Poranek” w odświeżonej formule. Oczywiście znajdziemy też czas na muzykę dla seniorów i naukę gry na skrzypach. A dzieci zaprosimy do nauki gry na skrzypcach metodą Suzuki. A co wśród całkowitych nowości i marzeń? Mały festiwal beethovenowski, duży festiwal dostępności, śniadania koncertowe i nowy format popularyzatorski. W muzyce wciąż jest tak wiele do odkrycia! To wszystko i o wiele więcej czeka na Was w nadchodzącym sezonie edukacyjnym w NOSPR. Jeśli czegoś Waszym zdaniem wciąż brakuje – napiszcie lub powiedzcie. Postaramy się wyczarować to z naszego magicznego kapelusza. Do zobaczenia!
fot. Radosław Kaźmierczak, grafika: Zofia Gala
WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
DWUMIESIĘCZNIK
Naturalnie – kulturalni!
Przed nami niezapomniane koncerty, warsztaty i oprowadzania, które połączą muzykę klasyczną, jazz, filmową wyobraźnię oraz kulisy pracy organmistrza. Zapraszamy do odkrywania magicznego świata organów NOSPR!
WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
13 WRZEŚNIA 2026
DWUMIESIĘCZNIK
DZIEŃ OTWARTY ORGANÓW W NOSPR
HARMONOGRAM WYDARZEŃ 12.00
16.00
Bialic / Żymełka / Stalmachowska / Waloszczyk
Bialic
Organowe brzmienia / Kameralnie z organami Organy spotkają się z marimbą, obojem i harfą w programie od Bacha po Francka. Wydarzenie zapowiada cykl „Organowe brzmienia” w sezonie 2026/2027.
Organy świata – Londyn, Paryż, Filadelfia Muzyczna podróż do Londynu, Paryża i Filadelfii przybliży utwory związane z inauguracjami trzech słynnych instrumentów organowych.
13.00, 14.00, 15.00, 16.00 i 17.00
18.00
WARSZTATY Dowiemy się, jak powstają organy piszczałkowe, i wspólnie zbudujemy model tego niezwykłego instrumentu. Warsztaty przeznaczone dla dzieci w wieku 7–12 lat. CENA 5 ZŁ
Bokszczanin / Serafińska / Majewski / Baron
W pracowni organmistrza
13.00
Warsztaty komiksu
Twórcze zabawy w świecie komiksu będą okazją do uruchomienia wyobraźni i poznania formy opowiadania obrazem.
Komeda Inspirations
Połączenie organów, jazzowej improwizacji i filmowej dramaturgii nada muzyce Krzysztofa Komedy nowe brzmienie. W programie znajdą się tematy z kultowych filmów, takich jak Nóż w wodzie czy Dziecko Rosemary. CENA 50–80 ZŁ
17
Tajemnice organów NOSPR
OPROWADZANIA Zajrzymy do wnętrza instrumentu, poznamy historię jego powstania oraz odkryjemy tajniki jego budowy i działania.
fot. Grzesiek Mart
Wstęp wolny na koncerty o 12.00 i 16.00. Liczba miejsc ograniczona.
Sprawdź program
DWUMIESIĘCZNIK
Kalendarium
WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
wrzesień 2026 23.08 ND
John Scofield’s Long Days Quartet
19.00 Sala koncertowa John Scofield – gitara
Zewnętrzny organizator John Medeski – instrumenty klawiszowe koncertu
Vicente Archer – gitara basowa Ted Poor – perkusja
WSTĘP WOLNY
Zewnętrzny organizator gitara akustyczna, harmonijka ustna, koncertu
CeNa 160–200 zł
5.09 SOB 19.00 warSzawa, Filharmonia narodowa
reżyseria i scenariusz koncertu Wojciech Czemplik – skrzypce Bolesław Pietraszkiewicz – gitary Tomasz Pierzchniak – gitara basowa, kontrabas Beata Koptas – wokal
Ignacy Feliks Dobrzyński Uwertura koncertowa D-dur op. 1 Fryderyk Chopin II Koncert fortepianowy f-moll op. 21 Robert Schumann II Symfonia C-dur op. 61 Koncert odbywa się w ramach 22. Międzynarodowego Festiwalu Muzycznego Chopin i jego Europa. Więcej informacji oraz pełny program festiwalu znajdą Państwo na stronie festiwal.nifc.pl/pl.
6.09 ND
13.09 ND
Marcin Majchrowski – prowadzenie
WSTĘP WOLNY
13.09 ND
CeNa 50–80 zł Mój Karnet
KALENDARIUM
12.09
International Lutosławski
20.00 Sala koncertowa
Grażyna Bacewicz Uwertura na orkiestrę Jean Sibelius Koncert skrzypcowy d-moll op. 47 *** Modest Musorgski Obrazki z wystawy (ork. Maurice Ravel)
Snarky Puppy – Somni World Tour 2026
Zewnętrzny organizator Snarky Puppy koncertu
18.09 PT
Jan Bokszczanin – organy Anna Serafińska – wokal Robert Majewski – flugelhorn Piotr Baron – saksofon tenorowy
Alicja Majewska i Włodzimierz Korcz
19.00 – Jubileusz 50 lat! Sala koncertowa Zewnętrzny organizator koncertu
CeNa 169–349 zł CeNa 199–349 zł
Dzień Otwarty Organów /
Krzysztof Komeda, Wojciech Majewski Zamyślenie / Niekochana Krzysztof Komeda: • Nim wstanie dzień (sł. Agnieszka Osiecka) • Każdy szafę ma (sł. Wojciech Młynarski) • Kattorna • Kołysanka Rosemary (sł. Wojciech Młynarski) • Litania • Nie jest źle (sł. Agnieszka Osiecka) • Szara kolęda (sł. Wojciech Młynarski) • Nie mów nic (sł. Agnieszka Osiecka) • Ballad for Bernt • Jutro premiera • Ja nie chcę spać (sł. Agnieszka Osiecka)
Przemysław Neumann – dyrygent International Lutosławski Youth Orchestra Zofia Anna Olesik – skrzypce
SOB
Johann Sebastian Bach Preludium Es-dur BWV 552/I Edward John Hopkins Andante grazioso Johann Sebastian Bach Toccata i fuga d-moll BWV 565 César Franck Pièce héroïque z Trois Pièces Joseph Jongen Symphonie concertante op. 81, cz. IV Toccata
18.00 Komeda Inspirations – muzyka Sala koncertowa z filmów Krzysztofa Komedy
18.00 Youth Orchestra Sala koncertowa
CeNa 35–60 zł
Dzień Otwarty Organów
16.00 Sala koncertowa Arkadiusz Bialic – organy
Festiwal Chopin i jego Europa Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia Christian Arming – dyrygent Tianyao Liu – fortepian
Michał Żymełka – perkusja, marimba Karolina Stalmachowska – obój, rożek angielski Krzysztof Waloszczyk – harfa W programie m.in.: Johann Sebastian Bach, Marcel Grandjany, César Franck, Manuela Nägele
Stare Dobre Małżeństwo
19.00 Sala koncertowa Krzysztof Myszkowski – wokal,
Dzień Otwarty Organów
12.00 Sala koncertowa Arkadiusz Bialic – organy
CeNa 279–439 zł
5.09 SOB
18
13.09 ND
Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia Marzena Diakun – dyrygentka Krzysztof Knittel – dyrygent, elektronika Mia Zabelka – skrzypce, elektronika Hubert Zemler – perkusja, współpraca dyrygencka Adam Porębski – elektronika Piotr Bywalec – współpraca dyrygencka Krzysztof Knittel forMIA Mateusz Śmigasiewicz Nowy utwór (zamówienie Warszawskiej Jesieni) Adam Porębski Postmuzyka na orkiestrę kameralną i elektronikę Annesley Black A sound, a narrow, a channel, an inlet, the straits, the barrens, the stretch of a neck
październik 2026 2.10 PT
Zewnętrzny organizator Natalia Grosiak (Mikromusic) – wokal koncertu
Henryk Miśkiewicz – saksofony Tomas Celis Sanchez – instrumenty perkusyjne
CeNa 229–289 zł
2.10 PT 19.30 Sala kameralna
CeNa 50 zł
Grzegorz Turnau – Szósta godzina
18.00 Sala koncertowa Grzegorz Turnau – wokal, fortepian
19.09
SOB
19.30 Sala kameralna
CeNa 40 zł
Robert Kubiszyn – bas Cezary Konrad – perkusja Dorota Miśkiewicz – wokal Atom String Quartet
Orkiestra Muzyki Nowej Orkiestra Muzyki Nowej Szymon Bywalec – dyrygent Sandeep Bhagwati RASAS (wybór)
Mój Karnet
20.09 ND 18.00 Sala koncertowa
CeNa 35–70 zł Mój Karnet
Jubileuszowe świętowanie. Od Kurpi do spirituals Zespół Śpiewaków Miasta Katowice „Camerata Silesia” Anna Szostak – dyrygentka Sekcja jazzowa: Krzysztof Herdzin – fortepian Robert Kubiszyn – kontrabas, gitara basowa Cezary Konrad – perkusja Karol Szymanowski Pieśni kurpiowskie Spirituals
27.09 ND
Natalia Kukulska
20.30 Czy ona jest taka jak ja? / Sala koncertowa Trasa jubileuszowa Zewnętrzny organizator koncertu
CeNa 159–299 zł
Natalia Kukulska
Koncert specjalny / Jubileusz prof. Knapika Piotr Sałajczyk – fortepian Grzegorz Biegas – fortepian Szymon Krzeszowiec – skrzypce Piotr Lato – klarnet Kameraliści NoSPR Rafał Zambrzycki – kierownictwo muzyczne Eugeniusz Knapik: • Tha’ Munnot Waste No Time („Nie traćmy czasu”) na 2 fortepiany i klarnet • Trio na skrzypce, klarnet i fortepian • Wyspy na kameralną orkiestrę smyczkową
Zewnętrzny organizator Leszek Szczerba – saksofon koncertu
CeNa 269–359 zł
RAZ DWA TRZY… dzieści pięć
18.00 okrążeń wokół słońca Sala koncertowa
Mój Karnet
19.09 SOB
DWUMIESIĘCZNIK
69. Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej Warszawska Jesień
WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
19.30 warSzawa, Filharmonia narodowa
3.10 SOB
44. Rawa Blues Festival
15.00, 18.00 Sala kameralna i koncertowa
19
Zewnętrzny organizator koncertu
CeNa 240–450 zł
4.10 ND
Aga Zaryan & Big Band Śląski
18.00 Sala koncertowa Aga Zaryan – wokal
CeNa 80–150 zł Mój Karnet
Big BaNd ŚląSki: Grzegorz Nagórski – dyrygent, kierownik artystyczny Big Bandu Śląskiego Bogusław Kaczmar – fortepian Grzegorz Pałka – perkusja Maciej Kitajewski – kontrabas, gitara basowa Mateusz Szczypka – gitara Dawid Główczewski – saksofon altowy i sopranowy Jacek Owsianka – saksofon altowy, flet, klarnet Bartłomiej Noszka – saksofon tenorowy, flet, klarnet Marcin Żupański – saksofon tenorowy, flet, klarnet basowy Przemysław Florczak – saksofon barytonowy, klarnet basowy Maciej Prokopowicz – puzon Robert Kosiński – puzon Karol Pistelok – puzon Piotr Krawczyk – puzon basowy Sławomir Firut – trąbka, flugelhorn Krzysztof Bukowski – trąbka, flugelhorn Filip Krauz – trąbka, flugelhorn Klaudiusz Kłosek – trąbka, flugelhorn
KALENDARIUM
18.09 PT
DWUMIESIĘCZNIK WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
5.10 PON 19.30 Sala kameralna
Wokół Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego
CeNa 20 zł
Zofia Anna Olesik – skrzypce Joanna Zathey-Wójcińska – fortepian Henryk Wieniawski Polonez koncertowy D-dur op. 4 Henryk Wieniawski Kaprys „La Cadenza” na skrzypce solo Eugène Ysaÿe Poème élégiaque op. 12 Mieczysław Wajnberg Concertino op. 42 Eugène Ysaÿe Rêve d‘enfant op. 14 Witold Lutosławski Subito Camille Saint-Saëns / Eugène Ysaÿe Etiuda w formie walca op. 52
10.10 SOB
BBc Symphony Orchestra Sakari Oramo – dyrygent Francesco Piemontesi – fortepian
CeNa 150–230 zł
Johannes Brahms II Koncert fortepianowy B-dur op. 83 *** Ralph Vaughan Williams II Symfonia „Londyńska”
11.10 ND
Cztery Domy Słońca
16.00 Sala kameralna
Janusz Prusinowski Kompania
CeNa 35 zł
6.10 WT 19.30 Sala kameralna
CeNa 90 zł Mój Karnet
20
7.10 ŚR 9.30, 11.30 Sala kameralna
Emil Miszk Modulaire Emil Miszk – trąbka, trąbka historyczna, kierownictwo artystyczne Patrycja Wybrańczyk – perkusja Krzysztof Hadrych – gitara Krzysztof Stencel – waltornia, waltornia historyczna Dominik Wroniszewski – obój, rożek angielski Aleksandra Panasik – obój Aleksander Rewiński – tenor Per-Åke Holmlander – tuba Jonathan Sandqvist – fagot, kontrafagot Jorik Bergman – flety Viktoria Søndergaard – wibrafon Maria Dybbroe – saksofon altowy, klarnet basowy Emil Bø – puzon Inga Vamze – saksofon Steinar Heide Bø – perkusja Håkon Huldt-Nystrøm – kontrabas Kertu Aer – kontrabas Sondre Moshagen – fortepian
Koncert laureatów XI Międzynarodowego Konkursu Duetów z Harfą w Cieszynie
11.10 ND
Zewnętrzny organizator Artur Rojek koncertu
CeNa 209–289 zł
12.10 PON Zewnętrzny organizator koncertu
CeNa 189–269 zł
15.10 CzW 19.30 Sala kameralna
CeNa 40 zł Mój Karnet
CeNa 90–170 zł
Inauguracja sezonu /
Gustav Mahler III Symfonia d-moll
NOSPR kameralnie Grupa perkusyjna: Małgorzata Szymecka Krzysztof Jaguszewski Dariusz Brauhoff Michał Żymełka Mateusz Garstecki Adam Bonk Melodia rytmu Nebojša Jovan Živković Trio per Uno Steve Reich Mallet Quartet Ney Rosauro Mitos Brasileiros Mark Ford Stubernic Andrew Beall Rancho Jubilee
19.30 Koncert symfoniczny NOSPR Sala koncertowa
Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia Marin Alsop – dyrygentka Rinat Shaham – mezzosopran Chór Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie Janusz Wierzgacz – przygotowanie chóru Chór Polskiego Radia – Lusławice Dawid Ber – przygotowanie chóru Zespół Śpiewaków Miasta Katowice „Camerata Silesia” Anna Szostak – przygotowanie chóru Chór Chłopięcy i Dziewczęcy Filharmonii im. K. Szymanowskiego w Krakowie Lidia Matynian – przygotowanie chóru
Igor Herbut: Żeremie Tour 2026
20.00 Sala koncertowa Igor Herbut
Szczegóły dostępne na stronie nospr.org.pl
9.10 PT
Artur Rojek / Chciałbym urodzić się
17.30, 20.30 żeby latałem Tour 2026 Sala koncertowa
CeNa 15 zł
KALENDARIUM
Perły sezonu:
19.30 BBC Symphony Orchestra Sala koncertowa
16.10 PT
Koncert edukacyjny
12.00 Sala koncertowa Narodowa Orkiestra Symfoniczna
WSTĘP WOLNY OBOWiązują zaPiSY
Polskiego Radia José Maria Florêncio – dyrygent Mateusz Kowalski – gitara
Antônio Carlos Gomes Alvorada z opery Lo Schiavo Joby Talbot Koncert gitarowy „Ink Dark Moon” (fragmenty) Ronaldo Miranda Horizontes Heitor Villa-Lobos Alvorada na floresta tropical
Koncert kameralny
18.00 Sala kameralna
Gabriele Strata – fortepian
Zewnętrzny organizator koncertu
CeNa 60 zł CeNa 169–299 zł
17.10 SOB 18.00 Sala kameralna
CeNa 40 zł Mój Karnet
Mój Karnet
Kwartet Śląski kwaRtet ŚląSki: Szymon Krzeszowiec – skrzypce i Arkadiusz Kubica – skrzypce ii Łukasz Syrnicki – altówka Piotr Janosik – wiolonczela Krzysztof Firlus – kontrabas Łukasz Chrzęszczyk – fortepian Aleksander Tansman II Kwartet smyczkowy Aleksander Tansman Tombeau de Chopin na kwintet smyczkowy Igor Strawiński 3 Utwory na kwartet smyczkowy *** César Franck Kwintet fortepianowy
18.10 ND
Koncert symfoniczny NOSPR
12.00 Sala koncertowa Narodowa Orkiestra Symfoniczna
CeNa 65–120 zł
Koncert odbywa się w ramach XX Międzynarodowego Festiwalu Śląska Jesień Gitarowa wraz z Konkursem Gitarowym im. J.E. Jurkowskiego. Więcej informacji oraz pełny program festiwalu znajdą Państwo na stronie guitar.tychy.pl i w mediach społecznościowych: Silesian Guitar Autumn / Śląska Jesień Gitarowa.
18.00 Sala koncertowa
Henryk Miśkiewicz / 75 lat Mistrza i goście
Zewnętrzny organizator Henryk Miśkiewicz koncertu
CeNa 259–319 zł
19.30 Sala kameralna
Artur Andrus Kuba Badach Sławomir Kurkiewicz Marcin Kydryński Wojciech Majewski Dorota Miśkiewicz Michał Miśkiewicz Włodzimierz Nahorny Marek Napiórkowski Grzegorz Turnau Marcin Wasilewski Trio
Samora Pinderhughes Quintet
Mój Karnet
Samora Pinderhughes – fortepian, wokal Elliott Skinner – gitara, wokal Rafiq Bhatia – gitara Joshua Crumbly – bas Jonathan Pinson – perkusja
22.10 CzW
Drogi do Bacha
CeNa 120 zł
19.30 Sala kameralna
CeNa 50 zł Mój Karnet
Polskiego Radia José Maria Florêncio – dyrygent Mateusz Kowalski – gitara
Antônio Carlos Gomes Alvorada z opery Lo Schiavo Joby Talbot Koncert gitarowy „Ink Dark Moon” Ronaldo Miranda Horizontes Heitor Villa-Lobos Alvorada na floresta tropical
18.10 ND
21.10 ŚR
George Crumb Makrokosmos Vol. I: IX. Dream Images Fryderyk Chopin Polonez fis-moll op. 44 Ferenc Liszt Deux légendes S 175: St. François d’Assise. La Prédication aux oiseaux St. François de Paule marchant sur les flots *** Franz Schubert Sonata fortepianowa nr 20 A-dur D 959
24.10 SOB 10.00 Sala kameralna
DWUMIESIĘCZNIK
20.00 Sala koncertowa Krzysztof Zalewski
18.10 ND
WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
Zalewski Solo Act
Rachel Podger – skrzypce Marcin Świątkiewicz – klawesyn Johann Georg Pisendel Sonata c-moll Johann Sebastian Bach Toccata i fuga d-moll (transkrypcja na skrzypce solo) Carl Philipp Emanuel Bach Sonata h-moll Wq 76 Dieterich Buxtehude Preludium g-moll BuxWV 163 Johann Sebastian Bach Sonata A-dur BWV 1015
21
Razem wśród dźwięków Jesienne opowieści Wydarzenie dla dzieci od 7 miesięcy do 3 lat z opiekunam
CeNa 35 zł
24.10 SOB 11.00 Sala kameralna
Razem wśród dźwięków Jesienne opowieści Wydarzenie dla dzieci od 3 do 5 lat z opiekunami
CeNa 35 zł
24.10 SOB
novOsiecka
20.00 Sala koncertowa Zewnętrzny organizator koncertu
CeNa 260–320 zł
KALENDARIUM
16.10 PT
DWUMIESIĘCZNIK
25.10 ND
Zewnętrzny organizator Spięty (Hubert Dobaczewski) – wokal, gitara koncertu
CeNa 199–269 zł
WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
SPIĘTY / WY I ONI – koncert specjalny
18.00, 20.30 feat. FISZ, KORTEZ, BŁAŻEJ KRÓL Sala koncertowa
Bartek Kapsa – perkusja, sampler Emil Wojtczak – bas Patryk Kraśniewski – klawisze
w koNceRcie udział wezmą goŚcie SPecjalNi: Fisz Kortez Błażej Król Karol Gola – instrumenty perkusyjne oraz Aga Bigaj i Aleksandra Węglewicz (chórki)
28.10 ŚR 18.00 Sala kameralna
CeNa 80 zł Mój Karnet
29.10 CzW
Koncert w ramach Europejskiego Kongresu Klarnetowego Sharon Kam – klarnet Magdalena Duś – fortepian Claude Debussy I Rapsodia Clara Schumann Trzy romanse op. 22 Witold Lutosławski Preludia taneczne Marie Elisabeth von Sachsen-Meiningen Romans Francis Poulenc Sonata na klarnet i fortepian
Polskiego Radia Antony Hermus – dyrygent Martin Fröst – klarnet
CeNa 70–140 zł
Edvard Grieg Suita liryczna op. 54 Anders Hillborg Koncert klarnetowy „Peacock Tales” (Millennium) *** Carl Nielsen IV Symfonia op. 29
30.10 PT
Koncert laureatów 19.30 XVII Międzynarodowego Sala koncertowa Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego CeNa 100–180 zł
Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia Łukasz Borowicz – dyrygent Laureaci XVii Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego
31.10 SOB
OrgaNOWA symfonia kina
19.30 Sala koncertowa Sebastian Heindl – organy
CeNa 45–80 zł
Nosferatu – symfonia grozy (1922) reż. Friedrich Wilhelm Murnau
Mój Karnet Projekcja filmu niemego z improwizacjami organowymi na żywo
KALENDARIUM
Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia z siedzibą w Katowicach Plac Wojciecha Kilara 1, 40-202 Katowice www.nospr.org.pl Dyrektor NOSPR: Adam Balas Redakcja: Julia Broniowska, Michał Mendyk Teksty: Julia Broniowska, Maria Jańczuk, Szymon Maliszewski, Michał Mendyk, Bartosz Witkowski Korekta: Barbara Skowrońska Projekt wydania, skład: muflon studio Współpraca graficzna: Zofia Gala, Izabela Mrugała, Małgorzata Patalas Zdjęcie na okładce: Radosław Kaźmierczak Druk: 2Design Dorota Pustułka Krój pisma: Work Sans, Brygada 1918, CSTM XPRMNTL © 2026, Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia z siedzibą w Katowicach
Koncert symfoniczny NOSPR
19.30 Sala koncertowa Narodowa Orkiestra Symfoniczna
22
Wydawca:
Informacje o cenach i zniżkach Zakres cen prezentowany w kalendarium odnosi się do sprzedaży stacjonarnej w kasach NOSPR. Podczas zakupów online w bileterii NOSPR doliczana jest opłata serwisowa zgodnie z cennikiem operatora sprzedaży. Na większość koncertów organizowanych przez NOSPR dostępne są bilety ulgowe. NOSPR honoruje zniżki m.in. dla osób z niepełnosprawnością, posiadaczy Katowickiej Karty Mieszkańca i Karty Dużej Rodziny. Sprzedaż biletów na koncerty specjalne oraz koncerty zewnętrznych organizatorów prowadzona jest na innych zasadach. Zasady rezerwacji i sprzedaży biletów na wydarzenia edukacyjne oraz wejściówek na wydarzenia bezpłatne są ustalane indywidualnie dla każdego wydarzenia. Szczegółowe informacje o biletach i zniżkach dostępne są na stronie nospr.org.pl w zakładce Bilety/Informacje dodatkowe oraz w kasach NOSPR. Informacje o programie Szczegółowy program koncertów dostępny jest na stronie nospr.org.pl. NOSPR zastrzega sobie prawo do odwołania wydarzenia, zmiany daty, miejsca, godziny, repertuaru (jego części lub całości) lub artystów bez podania przyczyny.
ORGANOWA SYMFONIA KINA Wielkie kino i potęga organów ponownie połączą siły w NOSPR
31.10
Cykl OrgaNOWA symfonia kina to cztery wyjątkowe seanse filmów niemych z improwizacjami na żywo w wykonaniu znakomitych organistów. Zapraszamy do sali koncertowej NOSPR na niepowtarzalne spotkania obrazu i dźwięku.
Nosferatu – symfonia grozy
reż. Friedrich Wilhelm Murnau (1922) Sebastian Heindl – organy
18.12
Człowiek z tłumu reż. King Vidor (1928)
Karol Mossakowski – organy
9.04
Lalka
reż. Ernst Lubitsch (1919) David Cassan – organy
7.05
Furman śmierci
reż. Victor Sjöström (1921)
ORGANIZATOR
PARTNER
Poznaj klasykę kina niemego w organowym brzmieniu!
kadr z filmu Nosferatu – symfonia grozy
Henryk Jan Botor – organy
WYWIAD
24
Energia kultury
WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
DWUMIESIĘCZNIK
DWUMIESIĘCZNIK WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
NOSPR i TAURON razem w nowym sezonie! Z RADOŚCIĄ OGŁASZAMY, ŻE W SEZONIE ARTYSTYCZNYM 2026/2027 TAURON BĘDZIE MECENASEM GŁÓWNYM NOSPR. WSPÓŁPRACA DWÓCH SILNIE ZWIĄZANYCH ZE ŚLĄSKIEM MAREK ZYSKUJE TYM SAMYM NOWY WYMIAR, ŁĄCZĄC WSPÓLNE ZAANGAŻOWANIE W KULTURĘ, REGION I JEGO MIESZKAŃCÓW.
25 Nowemu sezonowi w NOSPR towarzyszy hasło Orkiestra. Przestrzeń. Emocje. Te trzy słowa wyznaczają kierunek najbliższych miesięcy i dobrze oddają to, co od lat budujemy wokół muzyki. Orkiestra pozostaje sercem programu artystycznego NOSPR – jej brzmienie, rozwój i repertuar nadają rytm kolejnym sezonom. Przestrzeń określa zarówno wyjątkową siedzibę, jak i otwartość na różne style, gatunki, pomysły oraz słuchaczy. Emocje łączą artystów z publicznością, zostają z nami po koncertach i sprawiają, że do muzyki chce się wracać. W sezonie 2026/2027 tej opowieści jako Mecenas Główny NOSPR towarzyszyć będzie TAURON – firma od lat związana ze Śląskiem i jego mieszkańcami. Zaangażowanie w kulturę od dawna stanowi ważny element jej działań społecznych i obejmuje projekty artystyczne oraz inicjatywy istotne dla lokalnych społeczności. Współpraca z NOSPR naturalnie rozwija ten kierunek i wynika z przekonania, że sztuka wzbogaca codzienność, buduje wspólnotę i współtworzy tożsamość miejsca.
WYWIAD
Przed nami miesiące ważnych koncertów, artystycznych odkryć oraz spotkań z polskimi i zagranicznymi twórcami. W sezonie 2026/2027 TAURON jako Mecenas Główny będzie towarzyszył NOSPR w tej muzycznej podróży – z orkiestrą w centrum, przestrzenią otwartą na publiczność i emocjami, które niesie muzyka.
26 WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
DWUMIESIĘCZNIK
DWUMIESIĘCZNIK
4.10
2027 Wielki jazz
SALA Aga Zaryan & Big Band Śląski KONCERTOWA
6.10
Brzmienie megamiasta
SALA KAMERALNA
Emil Miszk Modulaire
21.10
Delikatność ze stalowym rdzeniem
SALA KAMERALNA
3.11 SALA KAMERALNA
17.11
Samora Pinderhughes Quintet
9.02 SALA KAMERALNA
22.03 SALA KAMERALNA
Richard Andersson Trio feat. Sullivan Fortner & Jorge Rossy
Sam na sam z fortepianem
6.04
Koktajl monkowsko-coltrane’owski
Między jazzem a metalem
20.04
Tentno
SALA KAMERALNA
Kolektyw bez granic
11.05
Marcin Wasilewski Trio feat. Tomasz Dąbrowski
John Medeski
23.02
Immanuel Wilkins
SALA KAMERALNA
Klawo XL
Jazz na ruinach jazzu
2.03
Swingujący bop
1.12
Magiczna formuła dla największych Dave Douglas Quintet
Zupełnie inny Coltrane Raphael Rogiński gra Coltrane’a
SALA KAMERALNA
14.03
Sylwester Ostrowski & The Jazz Brigade feat. Freddie Hendrix
Wielogłos Nowego
SALA Jorku KONCERTOWA Lakecia Benjamin
SALA KAMERALNA
Trio z przeszłością
MiXMONK
Jazzowy raport z dzielni Omasta
Mierzeje i fiordy
SALA KAMERALNA
Maciej Obara Quartet feat. Mathias Eick
25.05
Muzyczna celebracja
SALA KAMERALNA
Markus Stockhausen Quartet
8.06
Desant z Chicago w Normadii
SALA KAMERALNA
22.06 SALA KAMERALNA
27
Think Big
Sztafeta pokoleń
Marek Napiórkowski Sextet
WYWIAD
fot. Radosław Kaźmierczak
SALA KAMERALNA
21.01
Dziedzictwo Stańki w ruchu
Kontrolowana dezorientacja
Błoto + Ion D
15.12
SALA KAMERALNA
SALA KAMERALNA
SALA KAMERALNA
SALA KAMERALNA
12.01
2027 WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
2026
DWUMIESIĘCZNIK WRZESIEŃ–PAŹDZIERNIK
Perła sezonu 10.10 / 19.30 SALA KONCERTOWA
BBC SYMPHONY ORCHESTRA
28
SAKARI ORAMO DYRYGENT FRANCESCO PIEMONTESI FORTEPIAN
WYWIAD
2026/2027