MIESIฤ CZNIK NR 1 (200 t 30, 97* t 1"ว %;*&3/*, t *44/ 9 888 *4466 $0. 1*4.086+ t 30;%"8"/: #&;1ย "5/*&
ntรณw e d tu S ji c a d n u F t la 0 2 tniakโ i Absolwentรณw UJ โ Bra
Komitet Honorowy obchodów 20-lecia działalności Fundacji „Bratniak” JM Rektor UJ Prof. dr hab. Karol Musioł Prof. dr hab. Andrzej Białas, Prezes Polskiej Akademii Umiejętności Pan Kazimierz Barczyk, Przewodniczący Sejmiku Województwa Małopolskiego Prof. dr hab. Andrzej Chwalba, Przewodniczący Rady Fundacji „Bratniak”, Prorektor UJ. ds. dydaktyki w latach 1999–2005 Prof. dr hab. Zbigniew Ćwiąkalski, Katedra Prawa Karnego UJ Prof. dr hab. Armen Edigarian, Dziekan Wydziału Matematyki i Informatyki UJ Pani Zofia Gołubiew, Dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie Prof. dr hab. Stanisław Grodziski, Prorektor UJ w latach 1987–1990 Prof. dr hab. Aleksander Koj, Rektor UJ w latach 1987–1990, 1993–1999 Prof. dr hab. Jacek Majchrowski, Prezydent Miasta Krakowa Prof. dr hab. Tadeusz Marek, Prorektor ds. studenckich w latach 1993–1999 Pan Michał Niezabitowski, Dyrektor Muzeum Historycznego Miasta Krakowa Prof. dr hab. Jacek Popiel, Dziekan Wydziału Polonistyki UJ, Prof. dr hab. Jacek Purchla, Dyrektor Międzynarodowego Centrum Kultury w Krakowie Prof. dr hab. Maciej Salamon, Przewodniczący Rady Fundacji w latach 1995–1998, 2004–2008 Pan Marek Sowa, Marszałek Województwa Małopolskiego Prof. dr hab. Lucjan Suchanek, Prorektor UJ ds. studenckich w latach 1990 – 1993, Rektor Państwowej Wyższej Szkoły w Oświęcimiu Prof. dr hab. Piotr Tworzewski, Prorektor UJ ds. rozwoju Prof. dr hab. Stanisław Waltoś, Dyrektor Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego Prof. dr hab. Jerzy Wyrozumski, Prorektor UJ w latach 1987–1990, Sekretarz Generalny Polskiej Akademii Umiejętności Prof. dr hab. K. Zamorski, Kierownik Zakładu Dziejów Historiografii i Metodologii Historii Instytutu Historii UJ Prof. dr hab. Franciszek Ziejka, Rektor UJ w latach 1999–2002, 2002–2005
20 lat Fundacji Studentów i Absolwentów UJ „Bratniak”
Szanowni Sz za an nowni ow wn nii P Państwo, ań a ństtwo
Rok 2011 jest rokiem jubileuszu 20-lecia powstania Fundacji „Bratniak”. Została ona powołana do życia aktem notarialnym 20 lat temu przez kilku fundatorów: tj. Uniwersytet Jagielloński reprezentowany przez prof. dr hab. Lucjana Suchanka, oraz pięciu studentów reprezentujących środowisko studenckie Uniwersytetu. Jej powstanie było odpowiedzią na potrzebę zmian, których oczekiwali studenci w szeroko pojętym zakresie socjalno-bytowym i kulturalnym. Z roku na rok Fundacja „Bratniak” zgodnie z celami wyznaczonymi w statucie przez Fundatorów rozszerzała swoją działalność, poszukując nowych i coraz to lepszych form pomocy studentom. Poprzez swoją działalność gospodarczą pozyskuje środki finansowe na realizowanie różnorodnych celów statutowych. Przez dwadzieścia lat, które upłynęło od jej powstania, udzieliła nieocenionej pomocy oferując wsparcie finansowe przy realizacji projektów naukowych, takich jak konferencje, badania, kwerendy, udział w konferencjach, szkoleniach czy praktykach. Jednym z najważniejszych celów Fundacji jest dążenie do poprawy warunków socjalno-bytowych w domach studenckich UJ. Okres tych minionych 20 lat jest okresem ogromnych zmian, które zostały dokonane dzięki ciągłym remontom w akademikach, zakupowi z wypracowanych środków wyposażenia, mebli, oddania studentom do użytku sal komputerowych, lektoriów, remontów klubów i stołówek studenckich etc. Fundacja nie rezygnuje również ze wspierania kultury studenckiej organizując koncerty, przeglądy studenckich teatrów, coroczne Juwenalia Krakowskie. Z drugiej strony dofinansowuje także inicjatywy studentów występujących o pomoc w tym zakresie. Patrząc na ogrom podejmowanych działań w zakresie inicjowania i wspierania kultury studenckiej należy powiedzieć, że zasługi Fundacji na tym polu są nieocenione. Wspiera również przedsięwzięcia mające na celu integracje środowiska akademickiego. Wspólnie z Samorządem Studentów UJ i innych uczelni jest głównym organizatorem Campusu Akademickiego dla studentów pierwszego roku w wymiarze ogólnokrajowym. Studenci mogą liczyć także na pomoc przy znajdowaniu pracy czy mieszkania poprzez nieodpłatne usługi Biura Pośrednictwa Pracy i Kwater, które powołała do życia wychodząc naprzeciw rosnącym potrzebom w tym zakresie. Wśród studentów naszej Uczelni są niestety tacy, których sytuacja materialna nie jest wystarczająca albo nagle dochodzi do jej losowego pogorszenia. W takich sytuacjach Fundacja „Bratniak” zgodnie z regulaminami zatwierdzonymi przez Radę Fundacji, oferuje pomoc i, jak pokazuje rzeczywistość, nie jest to marginalna gałąź działalności. Fundacja jest także wydawcą czasopisma WUJ, które oto teraz trzymacie Państwo w dłoni. Trudno wymienić tutaj wszystkie dokonania i trudno zaprzeczyć, że istnienie Fundacji i rezultaty jej działalności są swoistym fenomenem na skalę całego kraju. Bezspornym jest fakt, że Fundacja „Bratniak” wpisała się bardzo ściśle w pejzaż Uniwersytetu Jagiellońskiego i stała się jego wielką dumą i sukcesem. Nie ulega wątpliwości, iż jej obecność ułatwia i ubogaca życie braci studenckiej i będzie coraz bardziej studentom potrzebna. Jak wieloletni członek Rady Fundacji, biorący udział w jej życiu i obserwujący ciągły jej rozwój, życzę takiego samego zapału i niezłomnego ducha jak 20 lat temu, i nowych, wspaniałych pomysłów w celu wzbogacania i pomocy środowisku akademickiemu naszej Alma Mater. Prof. dr hab. Andrzej Chwalba Przewodniczący Rady Fundacji
JUBILEUSZ 20-LECIA FUNDACJI STUDENTÓW I ABSOLWENTÓW UJ „BRATNIAK”
„Nowa Bratnia Pomoc” – 20 lat działalności Fundacji „Bratniak” PIOTR BOROWIEC
POWSTANIE FUNDACJI Powstanie Fundacji Samorządu Studentów UJ „Bratniak” 28 stycznia 1991 roku było wynikiem zmian demokratycznych i gospodarczych, jakie zaszły w Polsce po 1989 roku. Był to powrót do chlubnej idei samorządności studenckiej, nawiązującej bezpośrednio do działającego w XIX wieku studenckiego stowarzyszenia Towarzystwa Wzajemnej Pomocy Uczniów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Było także „twórczym krokiem” w kierunku rozwiązania „problemu” z zagospodarowaniem mienia niedydaktycznego uczelni, które przez cały okres PRL-u nie wzbudzało wielkiego zainteresowania, w kontekście dbałości o nie i racjonalnego nim zarządzania. Powstanie Fundacji wpisywało się ponadto w wiarę młodzieży UJ, potwierdzaną przez wieki, że wspólną pracą można zmieniać świat, w tym swoje otoczenie. W preambule Statutu „Bratniaka” zapisano: „fundatorzy stoją na stanowisku, że niezbędna jest pomoc studentom i absolwentom naszej Uczelni w zakresie dydaktycznym, naukowym oraz socjalnym” oraz że należy podjąć „wysiłek dla zapewnienia egzystencji studentom i absolwentom UJ”. Twórcami Fundacji byli członkowie odradzającego się Samorządu Studentów (Janusz Boś, Jerzy Roś, Witold Ryś, Edward Rysiewicz, Grzegorz Wątroba) oraz władze UJ. Szczególne zasługi dla powstania Fundacji wnieśli profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego, którzy przyczynili się do wytworzenia przyjaznego klimatu oraz pomogli przebrnąć przez wiele problemów organizacyjnych, świadomościowych czy prawnych. Szczególną rolę odegrali profesorowie: Aleksander Koj, Lucjan Suchanek, Stanisław Grodziski, Franciszek Ziejka, Maciej Salamon, Andrzej Białas, Stanisław Hodorowicz, Stanisław Waltoś, Andrzej Pelczar, Włodzimierz Maciąg. Nieoceniony wkład w przygotowanie dokumentów prawnych i organizacyjnych wniósł prof. dr hab. Sylwester Wójcik. Na
J4
PAŹDZIERNIK 2011
fundusz założycielski Fundacji złożyły się wkłady finansowe wniesione przez studentów: Janusza Bosia, Jerzego Rosia, Witolda Rysia, Edwarda Rysiewicza, Grzegorza Wątrobę (w wysokości po 2 mln złotych) oraz Uniwersytet Jagielloński reprezentowany przez Prorektora UJ prof. dr hab. Lucjana Suchanka, w wysokości 5 mln złotych. Łącznie fundusz założycielski wynosił 15 mln złotych (po denominacji 1.500,00 złotych). Pierwszy Zarząd Fundacji, powołany na trzyletnią kadencję 1992–1995, pracował w składzie: Prezes – Grzegorz Wątroba (po zmianie nazwiska Grzegorz Sz. Murzański), Vice-prezesi – Janusz Boś, Edward Rysiewicz, członkowie Zarządu – Witold Ryś, Jerzy Roś. Grzegorz Sz. Murzański kierował Fundacją przez cały dotychczasowy okres jej istnienia. W skład Zarządu obecnej kadencji 2008–2013, oprócz G. Sz. Murzańskiego wchodzą jeszcze wiceprezesi: Edyta Pogwizd i Witold Ryś. Pierwszym przewodniczącym Rady Fundacji był prof. dr hab. Andrzej Pelczar. Obecnym przewodniczącym Rady jest prof. dr hab. Andrzej Chwalba. Fundacja, będąc związana z Samorządem Studentów UJ, postawiła sobie szereg ambitnych celów dotyczących poprawy warunków życia i studiowania zbiorowości studentów UJ. Koncentrowały się one wokół pięciu podstawowych dziedzin działalności. Pierwszym było prowadzenie przekazywanych przez UJ domów studenckich, zapewnienie odpowiednich warunków mieszkaniowych i kwaterowanie w nich studentów kierowanych przez UJ. Drugim – szeroko rozumiana pomoc materialna i finansowa studentom (stypendia i zapomogi) oraz Uniwersytetowi Jagiellońskiemu (pomoce naukowe, książki i skrypty). Kolejnym było prowadzenie działalności kulturalno-rozrywkowej wśród studentów oraz poprawianie ich sprawności fizycznej. Czwartym – organizowanie pomocy w znalezieniu pracy absolwentom, poprzez prowadzenie biura pośrednictwa pracy. Ostatnim było wspieranie finansowe działalności prowadzonej przez Samorząd Studentów UJ.
Wymienione cele nowej organizacji w większości pokrywały się z zakresem i celami działalności Samorządu. Fundacja miała jednak częściowo iść dalej, poprzez zagospodarowywanie tych sfer działalności, które były niedostępne dla Samorządu ze względu na brak osobowości prawnej. PIERWSZY OKRES DZIAŁALNOŚCI: LATA 1991– –2003 Fundacja rozpoczęła działalność w momencie przekazania jej w zarządzanie w 1992 roku dwóch pierwszych domów studenckich: DS. „Piast” i DS. „Żaczek”. Faktyczne przekazanie akademików nastąpiło na podstawie specjalnych umów pomiędzy UJ i Zarządem Fundacji, podpisanych w dniu 16 kwietnia 1992 roku. Realizacja wymienionych celów statutowych nie byłaby możliwa bez majątku UJ, przekazanego Fundacji w zarządzanie. Stanowił on podstawę do uzyskiwania środków finansowych i rzeczowych, poprzez rozwój działalności gospodarczej. W umowach zapisano ponadto, że remonty bieżące akademików znajdowały się w gestii Fundacji „Bratniak”, z kolei remonty kapitalne w dalszym ciągu miał wykonywać Uniwersytet Jagielloński, ze środków z Funduszu Pomocy Materialnej UJ. Przekazane akademiki, zgodnie z zapisami Statutu „Bratniaka”, otrzymały status wyodrębnionych Zakładów, co oznaczało prowadzenie oddzielnej księgowości i działalności, na zasadach wewnętrznego rozrachunku. Nowo utworzonymi Zakładami zarządzali studenci UJ, którzy byli kierownikami zakładu pracy w rozumieniu prawa pracy. Pierwszym Kierownikiem DS. „Żaczek” został Edward Rysiewicz (1992–1996). Następnie funkcję tę sprawowali: Janusz Boś (1996–1998), Piotr Kowalski (1998), Joanna Kijanka (1998–2003). Z kolei, pierwszym kierownikiem DS. „Piast” został Grzegorz Sz. Murzański (1992– 1995). Kolejnymi byli: Piotr Wieczerzak (1995–1998), Renata Niewiarowska (1998–2003). W pierwszych dwóch latach istnienia Fundacja „Bratniak” była nastawiona na stabilizowanie
własnej działalności oraz poprawę standardu mieszkania w domach studenckich. W miarę upływu czasu podejmowała kroki w kierunku rozszerzania swojej działalności i rozbudowywania struktury. W 1993 roku Zarząd Fundacji „Bratniak”, szczególnie jego Prezes Grzegorz Sz. Murzański, prowadził intensywne działania w celu przejęcia DS. „Nawojka”. Stanowisko Uniwersytetu Jagiellońskiego, najpierw niechętne, później stawało się coraz bardziej życzliwe, Na zmianę stanowiska wpłynęła poprawa warunków mieszkaniowych w domach prowadzonych przez Fundację. Poprawa była szczególnie zauważona przez studentów mieszkających, w tych dwóch akademikach. Stąd też zdecydowanymi zwolennikami przekazania nowych domów studenckich Fundacji byli przedstawiciele Samorządu Studentów i Rady Mieszkańców. Ostatecznie Uniwersytet Jagielloński zdecydował się na przekazanie Fundacji, z dniem 1 października 1994 roku, dwóch domów studenckich: DS. „Bydgoska 19” i DS. „Nawojka”. Poza budynkiem A, przy ulicy Bydgoskiej 19, który został wcześniej wyremontowany, przekazane akademiki znajdowały się w tragicznym stanie technicznym oraz posiadały „wiekowe wyposażenie”, co było wynikiem wieloletniego niedofinansowania. Domy studenckie zostały przekazane wraz z pełną obsadą pracowniczą. Przejęte domy studenckie stworzyły kolejne dwa Zakłady Fundacji, działające na takich samych zasadach jak dwa pierwsze. Pierwszym kierownikiem DS. „Bydgoska 19” został Witold Ryś (1994–2003), kolejnym Barbara Dombrowska (2003). W DS. „Nawojka” kierownikiem był Piotr Borowiec (1994–2002), następnym Teresa Krauze (2002–2003). Przejęcie dwóch nowych domów studenckich doprowadziło do zmian w strukturze Fundacji. W 1996 roku zmieniono strukturę Zarządu Fundacji i innych organów. Zarząd został ograniczony do trzech osób. Osoby w nim pracujące, z tytułu pracy w Zarządzie zaczęły otrzymywać wynagrodzenie, wcześniej Zarząd pracował spo-
JUBILEUSZ 20-LECIA FUNDACJI STUDENTÓW I ABSOLWENTÓW UJ „BRATNIAK” łecznie. Ograniczono możliwość łączenia stanowisk: członka Zarządu i kierownika Domu Studenckiego. Począwszy od 27 maja 1997 roku Fundacja przybrała także nową nazwę. Dotychczasowa nazwa Fundacja Samorządu Studentów UJ „Bratniak” została zmieniona na Fundacja Studentów i Absolwentów UJ „Bratniak”. Fundacja w pierwszym okresie działalności 1991–2003 dążyła do wypracowania jak najlepszej własnej formy zarządzania domami studenckimi i całą Fundacją, która przynosiłaby korzyść studentom, m. in.: poprzez obniżanie kosztów opłat za miejsce studenckie. Drugim aspektem działalności było systematyczne polepszanie warunków mieszkalnych, czyli zahamowanie postępującej przez wcześniejsze lata dewastacji pomieszczeń mieszkalnych i socjalnych w akademikach. Obniżano koszty mediów, przeprowadzono racjonalizację struktury centralnego ogrzewania w poszczególnych domach studenckich, zamontowano urządzenia wodooszczędne, zlikwidowano kotłownie węglowe. Dzięki współpracy z UJ i Samorządem Studentów UJ, oprócz remontów bieżących Fundacja przeprowadziła na terenie poszczególnych Zakładów inne inwestycje, np.: zainstalowała wewnętrzne sieci komputerowe, sieci telewizji kablowych, zakupiono nowoczesne centrale telefoniczne lub przeprowadzono modernizację starych, stworzono pracownie komputerowe, pomieszczenia lektorium, bawialnie dla dzieci, sale imprezowe i telewizyjne. Wprowadzono dokładne rozlicznie zużycia mediów przez wszystkie podmioty prowadzące działalność na terenie domów studenckich, np.: stołówki, bary czy kluby studenckie. Zracjonalizowano przebywanie na terenie domów studenckich tzw. waletów, obciążając ich częściową odpłatnością za zużycie mediów, na terenie domu studenckiego. Zwiększone dochody z prowadzonej w ten sposób działalności przeznaczane były na poprawę warunków mieszkaniowych studentów w akademikach. Fundacja, przejmując w zarząd akademiki, rozpoczęła przygotowania do prowadzenia działalności hotelowej. W poszczególnych akademikach niewykorzystane do tej pory pomieszczenia zostały w tym celu gruntownie wyremontowane. Jednocześnie w okresie wakacji w miesiącach lipiec–wrzesień opuszczone przez studentów pokoje przystosowywano do wymogów hotelowych. Podjęto inne działania polegające na zwiększe-
niu dochodów własnych poprzez wygospodarowanie nowych pomieszczeń przeznaczonych następnie na działalność komercyjną, a realizujących głównie usługi dla studentów. Były to: sklepiki, punkty kserograficzne, kioski z prasą, punkty gastronomiczne, punkty pocztowe, zakłady fryzjerskie itd. Wraz ze wzrastającymi dochodami z prowadzonej działalności gospodarczej dochodziło do pełniejszego realizowania innych celów statutowych. Rozszerzono pomoc studentom i absolwentom UJ, szczególnie w znalezieniu zatrudnienia. Prowadzono organizację bezpłatnych warsztatów i kursów podnoszących kwalifikacje zawodowe. Od 1997 roku oficjalnie rozpoczęło działalność Biuro Pośrednictwa Pracy pomagające studentom i absolwentom wyższych uczelni znaleźć pracę. Fundacja „Bratniak” od początku swojego istnienia w mieszczących się w jej akademikach klubach studenckich prowadziła działalność kulturalno-rozrywkową. Od 1992 roku Fundacja finansowała i wydawała, istniejące nieprzerwanie od 1990 roku, pismo studentów UJ „WUJ” (Wiadomości Uniwersytetu Jagiellońskiego). DRUGI ETAP DZIAŁALNOŚCI: LATA 2004–2011 Przekonanie, że Fundacja może lepiej i sprawniej zarządzać mieniem UJ oraz realizować coraz skuteczniej cele pomocowo-kulturalne dla studentów i absolwentów UJ, doprowadziło do kolejnych zmian w strukturze „Bratniaka”. Wpisywały się one w zrealizowaną od początku istnienia strategię racjonalizacji zatrudnienia, a tym samym obniżania kosztów prowadzonej działalności. Nowa struktura Fundacji została wprowadzona uchwałą Rady Fundacji z dnia 12 czerwca 2003 roku, a obowiązywała od dnia 1 stycznia 2004 roku. Jednak w pierwszym okresie reorganizacja doprowadziła do zwiększenia kosztów wynikających z dokonywania zmian personalnych i sposobu zarządzania. Później zarządzanie jedną dużą firmą pozwoliło na oszczędności, np.: w wyniku negocjacji warunków i podpisania korzystniejszych finansowo umów z usługodawcami Fundacji. Zmiany strukturalne polegały na wprowadzeniu większej centralizacji w zarządzaniu „Bratniakiem”. Zwiększono uprawnienia Zarządu, zlikwidowano dotychczasową formę organizacyjną poprzez połączenie samobilansujących się Zakładów w jednostkę organizacyjną – Fundację. Zlikwidowano funkcje Kierowników Zakładów,
a w zamian wprowadzono stanowisko specjalisty ds. prowadzenia domów studenckich. W praktyce osoby pełniące nowe funkcje zajmowały się jedynie bieżącym administrowaniem domami studenckimi. Jednocześnie poszczególne formy prowadzonej działalności, związane z prowadzeniem domów studenckich czy pozostałej działalności statutowej otrzymały nadzór ze strony poszczególnych wiceprezesów Zarządu. Zarząd przejął całkowitą odpowiedzialność za zarządzanie Fundacją. W analizowanym okresie Fundacja realizowała w dalszym ciągu cele statutowe. Kontynuowała poprawę warunków bytowych w domach studenckich poprzez wykonywanie remontów generalnych przy współudziale finansowym UJ (z Funduszu Pomocy Materialnej) oraz remontów i inwestycji finansowanych ze środków własnych, wypracowanych w ramach działalności gospodarczej. Kolejnym rozwijającym się fragmentem działalności Fundacji stała się z biegiem czasu pomoc studentom znajdującym się w ciężkiej sytuacji materialnej, w postaci udzielanych stypendiów, zapomóg i dofinansowań. Po 2004 roku na tę działalność przeznaczono coraz większe środki finansowe. Ponadto zwiększono dofinansowanie inicjatyw mających na celu podnoszenie umiejętności, kwalifikacji i wiedzy studentów. Prowadzono finansowe wspieranie i wydawanie magazynów kulturalnych, informacyjnych i naukowych. Wspierano kulturę studencką, dofinansowano i pomagano w organizowaniu inicjatyw naukowych (współpracowano z kołami naukowymi, finansowano wyprawy naukowe, dofinansowywano badania naukowe, pomagano w wydawaniu publikacji naukowych). Fundacja corocznie pokrywała część kosztów zamieszkania w Domu Studenckim „Piast” stypendystów Fundacji Królowej Jadwigi. Jednocześnie w latach 2004–2011 „Bratniak” wspierał finansowo Fundusz im. Jana Kochanowskiego. Obok dotacji na cele naukowe Fundacja wspierała także studentów, doktorantów i absolwentów znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, zdrowotnej oraz losowej. Taka pomoc udzielana była przez cały okres istnienia Fundacji, poprzez przyznawanie bezzwrotnych zapomóg pieniężnych lub obniżanie opłat za miejsce w domach studenckich. Wymienione działania przeprowadzone w latach 1991–2011, szczególnie rozszerzenie działalności gospodarczej, wywoływa-
ły często zdumienie i niezrozumienie u osób przyzwyczajonych do „starego” sposobu gospodarowania bazą studencką. Przekazywanie w zarządzanie majątku uniwersyteckiego wywoływało w pierwszych latach różnego rodzaju krytyczne opinie. Pojawiły się czasami zarzuty o niewystarczającą działalność statutową. Trudno się zresztą dziwić, że pojawiały się takie wypowiedzi, bowiem Fundacja rozpoczynała swoją działalność z zamiarem pokazania, iż można lepiej i sprawniej gospodarować majątkiem socjalnym studentów UJ. Z tego też powodu na początku pojawiło się negatywne nastawienie do Fundacji części administracji średniego stopnia UJ, zajmującej się administrowaniem innych domów studenckich. Administracja ta, mająca problemy ze zwiększeniem dochodów w swoich akademikach (wynikały one często z istnienia scentralizowanego systemu decyzyjnego na UJ), obawiała się przekazania ich Fundacji. Najbardziej kontrowersyjnymi elementami działalności, które wywoływały często zastrzeżenia i spory, były kwestie ustalania ceny za miejsce w akademiku. Najwięcej zastrzeżeń budziły składane przez Fundację propozycje podwyżek opłat za miejsce w domach akademickich. W praktyce decyzja o nowej odpłatności była zawsze podejmowana przez Rektora UJ, na podstawie kosztów przedstawionych przez „Bratniaka” opartych na realnie wyliczonym koszcie utrzymania jednego miejsca studenckiego. Przez dwadzieścia lat działalność Fundacji była poddawana wielokrotnym kontrolom. Pierwszym, naturalnym kontrolerem Fundacji „Bratniak” byli i są w dalszym ciągu studenci skupieni w Samorządzie, którzy Fundację uznawali zawsze za organ powołany do pomocy w prowadzonej przez nich działalności. Kolejną naturalną zbiorowością kontrolującą działalność Fundacji byli studenci mieszkający w akademikach i skupieni w Radach Mieszkańców. Szczególnie w pierwszych latach działalności Fundacja była przedmiotem kontroli ze strony wielu instytucji: jednostek wewnętrznej kontroli na UJ, Urzędu Skarbowego, Najwyższej Izby Kontroli czy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Działalność Fundacji nadzorowana i kontrolowana była i jest przez organy statutowe: Radę Fundacji oraz Komisję Rewizyjną, które posiłkują się przy ocenie działalności badaniami niezależnych, zewnętrznych firm audytorskich.
PAŹDZIERNIK 2011
J5
JUBILEUSZ 20-LECIA FUNDACJI STUDENTÓW I ABSOLWENTÓW UJ „BRATNIAK”
KULTURA STUDENCKA z odpowiednim wsparciem Co określa kulturę studencką? W gąszczu wielu definicji rysuje się jeden wspólny element: różnorodność treści i form. Ja dodałbym, że kultura studencka jest zjawiskiem, które potrzebuje także różnorodnego wsparcia. I na taką właśnie pomoc, dzięki Fundacji „Bratniak”, już od dwudziestu lat mogą liczyć studenckie inicjatywy kulturalne ogniskujące się przy Uniwersytecie Jagiellońskim. BARTŁOMIEJ BIGA
Niezwykle istotną część działalności Fundacji w tym zakresie stanowią projekty realizowane wspólnie z Komisją Kultury Samorządu Studentów UJ. Przez wiele lat miałem przyjemność w niej działać i dało mi to szansę zaobserwowania, na jak duże wsparcie ze strony Fundacji mogły liczyć Komisje Kultury kolejnych kadencji. Dzięki niemu studenci od wielu lat mają możliwość uczestniczenia w cyklicznych wydarzeniach kulturalnych, które stoją na wysokim poziomie artystycznym i organizacyjnym, a twórcza strona studenckich dusz ma przez to możliwość czerpania inspiracji od uznanych już artystów, jak i zaprezentowania własnych wizji przed większą publicznością. Wydarzeniom tym bowiem przyświeca idea przeplatania występów gwiazd z dobrze rokującymi, choć jeszcze mało znanymi, projektami studenckimi. Za-
J6
PAŹDZIERNIK 2011
lety takiej strategii są niewątpliwe – gwiazdy zapewniają frekwencję, a młodzi artyści mogą stanąć przed szeroką publiką. Fakt dzielenia sceny z twórcami z „artystycznej ekstraklasy” jest dla nich dodatkowo nobilitujący. Największym realizowanym projektem są niewątpliwie Juwenalia Krakowskie – festiwal, którego trzon stanowią punkty programu organizowane dzięki długoletniej i owocnej współpracy Uniwersytetu Jagiellońskiego i Akademii Górniczo-Hutniczej na wszystkich szczeblach – zarówno władz rektorskich, samorządów studenckich, jak i fundacji. Dzięki temu, że na „Bratniaku” spoczywa ciężar organizacyjny i finansowy, możliwe jest stworzenie w maju każdego roku cyklu imprez, które są wizytówką Krakowa w zakresie kultury studenckiej. Gdyby nie Fundacja, studenci mogliby się cieszyć jedynie namiastką juwenaliów. Konieczne jest bowiem fachowe wsparcie na wielu polach, aby Samorządy mogły zorganizować tak duży festiwal. Wymienić trzeba przede wszystkim konieczność dokonania właściwego zarządzania ryzykiem (np. pogoda ma niebagatelny wpływ na wynik Juwenaliów), pokrycia zaliczek dla artystów z półrocznym wyprzedzeniem, przygotowania dokumentacji, uzyskania zezwoleń administracyjnych, dokonania rozliczeń fiskalnych czy spełnienia innych bardzo rygorystycznych wymogów ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych. We wszystkich tych aspektach Fundacja „Bratniak” od lat nie tylko wspiera samorządy, ale w istocie bierze na siebie zasadniczy ciężar. Dzięki temu Juwenalia Krakowskie są uważane za jedne z najlepszych, o ile nie za najlepsze w Polsce. Komfort organizacyjny i finansowy, jaki daje samorządom Fundacja „Bratniak”, pozwala studentom odpowiadającym za organizację Juwenaliów spokojnie wsłuchiwać się w głos środowiska dotyczący programu. W efekcie Juwenalia Krakowskie są niezwykle udanym połączeniem profesjonali-
JUWENALIA
NIEPOKORNI – WYSTAWA
DZIAŁALNOŚĆ KULTURALNA – FESTIWAL „EPIZOD”
JUBILEUSZ 20-LECIA FUNDACJI STUDENTÓW I ABSOLWENTÓW UJ „BRATNIAK” zmu i bycia odpowiedzią na muzyczne oczekiwania studentów. Trzeba bowiem pamiętać, że aby Juwenalia były udane, konieczne jest z jednej strony zapewnienie bogatego i różnorodnego programu, a z drugiej – bezpieczeństwa i porządku. Bez profesjonalnego i rygorystycznego podejścia Fundacji „Bratniak” do tych kwestii, Juwenalia w Krakowie nie cieszyłyby się tak życzliwą atmosferą. Dzięki znakomitym ocenom wystawianym przez Policję czy Straż Miejską, możliwe jest coroczne realizowanie Korowodu z Miasteczka Studenckiego AGH na Rynek Główny i uroczystości przekazania kluczy przez Prezydenta Miasta. W efekcie po wielu latach udało się ponownie skłonić Miasto Kraków do dofinansowania Juwenaliów. Z tak dobrego wizerunku festiwalu wynikają też liczne korzyści dla samej Uczelni. To przecież znakomite pole promocji dla Uniwersytetu, którego władze wielokrotnie wyrażały zainteresowanie wspieraniem kultury studenckiej. Juwenalia są zatem naturalną częścią strategii UJ tym bardziej, że cieszą się ogromnym zainteresowaniem mediów i samych studentów. Po prostu: jest sposobność, aby promować kulturę na naprawdę dużą skalę. Kadencja Samorządu Studentów, a więc i Komisji Kultury, trwa tylko dwa lata. Bardzo często zmieniają się ludzie tworzący te struktury. Realizacja dużych, cyklicznych projektów wymaga jednak zachowania ciągłości. Chodzi zarówno o świadome długotrwałe budowanie marki jakiegoś wydarzenia, jak i o wszystko to, co teoria zarządzania nazywa kulturą organizacyjną. Innymi słowy – warto uczyć się na błędach. Kolejne Komisje Kultury Samorządu Studentów mają możliwość skorzystania z wiedzy i doświadczeń pracowników Fundacji „Bratniak”, którzy od lat zajmują się kulturą. Dzięki ich pomocy nowi członkowie Komisji mogą ustrzec się wielu błędów, na które nowicjusze są bardzo narażeni. Fundacja „Bratniak” prowadzi trzy kluby studenckie, wśród których szczególną rolę pełni największy z nich – Żaczek. Jest on miejscem, które najczęściej gości projekty Komisji Kultury. Tradycją są chociażby imprezy integracyjne dla studentów pierwszego roku, wielkie studenckie śpiewanie – karaoke, czy koncerty wspominające Jacka Kaczmarskiego. Znakomitym przykładem współpracy Samorządu Studentów UJ i Fundacji „Bratniak” jest także PKS – czyli Przegląd Kapel Studenckich. Są to zmagania młodych zespołów – początkowo odbywające się w Żaczku, a później w Rotundzie – które oceniane przez profesjonalne jury walczą o swoją szansę na sławę. W tym
JUWENALIA
JUWENALIA
BLUESROADS
roku odbyła się już ósma edycja. Jest to wyśmienity przykład dużego przedsięwzięcia realizowanego przez studentów (organizatorów), ze studentami (muzykami – uczestnikami), dla studentów (słuchaczy). Stosunkowo nową inicjatywą wspieraną przez Fundację „Bratniak” jest BluesRoads – pierwszy w Europie studencki festiwal muzyki bluesowej. W 2011 roku odbyła się jego druga edycja. W duchu idei non-profit połączone siły Fundacji, Samorządu Studentów i Konsulatu Generalnego USA działają na polu edukacji muzycznej i promocji bluesa – szczególnie młodych zespołów tego nurtu. Warto wspomnieć też o innej młodej inicjatywie – Dniu Beatlesów, który jest imprezą charytatywną poświęconą muzyce Czwórki z Liverpoolu oraz kulturze lat sześćdziesiątych. Dotąd odbyły się dwie edycje. Znakomite przyjęcie, z jakim się spotkały, sprawia, że wkrótce należy spodziewać się kolejnych. Unikalnym w skali kraju wydarzeniem jest goszczący w Żaczku Ogólnopolski Przegląd Teatrów Studenckich i Niszowych „Epizod”. W tym roku po raz piąty studenckie grupy teatralne prezentowały swoją wizję sztuki w nurcie teatru studenckiego, niszowego, offowego i eksperymentalnego. Epizod jest okazją do odpowiedzi na podstawowe pytania: jaki jest studencki teatr niszowy, jaka jest jego kondycja, jakie są jego inspiracje, na jakich tematach się koncentruje, czy rzeczywiście ma coś do powiedzenia? Kolejne edycje niewątpliwie przynoszą krzepiące odpowiedzi. Fundacja „Bratniak” umożliwiła też powstanie niezwykle interesującego cyklu koncertów mających zaprezentować publiczności akademickiej twórczość ludzi odważnych, niepłynących głównym nurtem sztuki, często odstających od ogólnie przyjętej normy. Mowa o Niepokornych, których organizatorzy od lat stawiają na alternatywę. Na każdym koncercie obok gwiazdy wieczoru prezentują się mniej znani artyści, aby im też dać też szansę na dotarcie do szerszej publiczności. 20-lecie Fundacji Studentów i Absolwentów UJ „Bratniak” to doskonała okazja, aby tym krótkim podsumowaniem podziękować jej za działalność na polu kultury studenckiej. Zasługi Fundacji w tym aspekcie są ogromne. Jestem przekonany, iż stwierdzenie, że Fundacja „Bratniak” wspiera kulturę studencką. nie oddaje w pełni jej roli. Faktem bowiem jest to, że bez Fundacji powstanie, rozwój, czy popularyzacja kultury studenckiej na wielu bardzo ważnych płaszczyznach, po prostu nie byłoby możliwe.
PAŹDZIERNIK 2011
J7
JUBILEUSZ 20-LECIA FUNDACJI STUDENTÓW I ABSOLWENTÓW UJ „BRATNIAK” Działalność Fundacji
Poprawa zaplecza socjalno-bytowego studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego poprzez prowadzenie domów i stołówek studenckich „PIAST”
Na mocy decyzji Władz Uniwersytetu Jagiellońskiego Fundacja „Bratniak” przejęła w zarząd cztery domy studenckie UJ. W roku 1992 Dom Studencki „Żaczek” i „Piast”, dwa lata później Dom Studencki „Bydgoska” i „Nawojka”. Do najważniejszych zadań statutowych Fundacji należy poprawa zaplecza socjalno-bytowego studentów. Dzięki współpracy z Władzami Uczelni i Samorządem Studentów UJ Fundacja mogła wywiązać się z powyższego zadania przeprowadzając na terenie poszczególnych Zakładów oprócz remontów bieżących kluczowe, wysokonakładowe inwestycje, w tym między innymi: instalację wewnętrznych sieci komputerowych, sieci telewizji kablowej, zakup nowoczesnych centrali telefonicznych lub modernizację starych, stworzenie pracowni komputerowych, pomieszczeń lektorium, bawialni dla dzieci, sal imprezowych i telewizyjnych, wykonanie przyłączy gazowych, modernizację kotłowni, wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, wprowadzenie kodowanego systemu kluczy, przeprowadzanie remontów generalnych w DS. „Żaczek”, DS. „Nawojka”, DS. „Bydgoska” – blok D . WYMIANA PRZEGRÓD PRZECIWPOŻAROWYCH, REMONT KORYTARZY (ROK 2005). WIDOK NA DRZWI PRZECIWPOŻAROWE ORAZ KORYTARZ .
REMONT POKOI STUDENCKICH (2010–2011). POKÓJ STUDENCKI PO REMONCIE .
J8
PAŹDZIERNIK 2011
REMONT ELEWACJI ORAZ WYMIANA OKIEN (LATA 2002–2004). WIDOK NA ELEWACJĘ I NOWE OKNA .
REMONT POKOI STUDENCKICH (2010–2011). POKÓJ STUDENCKI PO REMONCIE .
JUBILEUSZ 20-LECIA FUNDACJI STUDENTÓW I ABSOLWENTÓW UJ „BRATNIAK”
„ŻACZEK”
REMONT KAPITALNY TZW. „STAREGO ŻACZKA” (LATA 2006–2010). WIDOK NA KORYTARZ PO REMONCIE.
REMONT DACHU (ROK 2005). WIDOK NA DACH NAD TZW. STARYM ŻACZKIEM .
REMONT ELEWACJI ORAZ WYMIANA OKIEN (ROK 2005). WIDOK NA ELEWACJĘ I NOWE OKNA .
REMONT KAPITALNY TZW. „STAREGO ŻACZKA” (LATA 2006–2010). POKÓJ STUDENCKI PO REMONCIE .
REMONT KAPITALNY TZW. „STAREGO ŻACZKA” (LATA 2006–2010). WIDOK NA ŁAZIENKĘ PO REMONCIE .
REMONT KLUBU STUDENCKIEGO „ŻACZEK” (LATA 2000–2001). WIDOK NA SALĘ KLUBU ŻACZEK.
REMONT KAPITALNY TZW. „STAREGO ŻACZKA” (LATA 2006–2010). WIDOK NA KUCHNIĘ PO REMONCIE .
REMONT STOŁÓWKI STUDENCKIEJ (ROK 2010). WIDOK NA POMIESZCZENIA KUCHNI PO REMONCIE.
REMONT STOŁÓWKI STUDENCKIEJ (ROK 2010). WIDOK NA SALĘ PO REMONCIE.
REMONT STOŁÓWKI STUDENCKIEJ (ROK 2010). WIDOK NA SALĘ PO REMONCIE. PAŹDZIERNIK 2011
J9
JUBILEUSZ 20-LECIA FUNDACJI STUDENTÓW I ABSOLWENTÓW UJ „BRATNIAK”
„BYDGOSKA”
REMONT KAPITALNY BLOKU D (LATA 2007–2008). POKÓJ STUDENCKI PO REMONCIE.
REMONT KAPITALNY BLOKU D (LATA 2007–2008). WIDOK NA KORYTARZ PO REMONCIE .
REMONT KAPITALNY BLOKU D (LATA 2007–2008). WIDOK NA ŁAZIENKĘ PO REMONCIE .
REMONT KAPITALNY BLOKU D (LATA 2007–2008). WIDOK NA KUCHNIĘ PO REMONCIE.
REMONT ELEWACJI ORAZ WYMIANA OKIEN – BLOK D (ROK 2005). WIDOK NA ELEWACJĘ PO REMONCIE I NOWE OKNA .
WYMIANA OKIEN – BLOK A, B, C (ROK 2009). WIDOK NA NOWE OKNO.
„NAWOJKA”
REMONT KAPITALNY (REMONT POKOI I ŁAZIENEK STUDENCKICH, WYMIANA OKIEN, REMONT ELEWACJI – LATA 1999–2004)
WIDOK NA KUCHNIĘ PO REMONCIE
POKÓJ STUDENCKI PO REMONCIE
WIDOK NA ŁAZIENKĘ PO REMONCIE
WIDOK NA ELEWACJĘ PO REMONCIE I NOWE OKNA
REMONT KAWIARNI „NAWOJKA” (ROK 2011)
REMONT KAWIARNI „NAWOJKA” (ROK 2011)
J10 PAŹDZIERNIK 2011
JUBILEUSZ 20-LECIA FUNDACJI STUDENTÓW I ABSOLWENTÓW UJ „BRATNIAK” Działalność Fundacji
Wspieranie studencko-pracowniczego ruchu naukowego oraz pomoc dla studentów znajdujących się w trudnej sytuacji Fundacja „Bratniak” od początku swego istnienia świadczy pomoc dla studentów i absolwentów, kół naukowych i organizacji studenckich skupionych wokół Uniwersytetu Jagiellońskiego poprzez pomoc finansową oraz wsparcie techniczne i organizacyjne. Do działań tych należy zaliczyć działalność na rzecz podnoszenia wiedzy i umiejętności zarówno studentów, jak i absolwentów uczelni oraz pomoc przy organizowaniu studenckopracowniczego ruchu naukowego. Działania te realizowane są poprzez dofinansowanie cennych inicjatyw naukowych, do których zaliczyć należy: warsztaty studenckie, seminaria, konferencje i sesje, wydawnictwa, publikacje naukowe, wyprawy naukowe, badania i projekty naukowe, kursy językowe.
Wydatki na dotacje i zapomogi z budżetu Fundacji „Bratniak” (w tys. zł) w latach 1999–2010
Obok dotacji na cele naukowe Fundacja „Bratniak” wspiera również studentów, doktorantów i absolwentów znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, zdrowotnej oraz losowej.
Pomoc ta udzielana jest poprzez przyznawanie bezzwrotnych zapomóg pieniężnych lub obniżanie opłat za miejsce w domach studenckich zarządzanych przez Fundację „Bratniak”.
WARSZTATY EPIGRAFIKI MAJÓW
PREZENTACJA POSTERU PANI JOANNY KAJZER NA 6TH "ECOLOGY & BEHAVIOUR" MEETING (KWIECIEŃ 2010)
BADANIA NAUKOWE STUDENTÓW ARCHEOLOGII UJ „ŚLADAMI MAJÓW” (13.04 – 22.06.2010) PAŹDZIERNIK 2011
J11
JUBILEUSZ 20-LECIA FUNDACJI STUDENTÓW I ABSOLWENTÓW UJ „BRATNIAK”
200. numer WUJ-a! Przed Wami 200. numer WUJ-a! Jak się zmieniał? Zobaczcie sami. Bez wątpienia WUJ przeszedł długą drogę ewolucji. Zwiększał się nakład gazety, jak również jej objętość. Redakcja ciągle się zmieniała; jak co roku absolwenci odchodzili, ustępując miejsca nowym dziennikarzom, a obowiązki redaktora naczelnego pełniły coraz to inne osoby. Jednak wiele rzeczy pozostało niezmienionych. Od zawsze był i jest to miesięcznik pisany przez studentów i z myślą o Was. Porusza on tematy typowo uczelniane, studenckie, jak również kulturalne i sportowe. Na łamach WUJ -a pojawiają się ciekawe osobowości zarówno wśród studentów jak i wykładowców. Od dawna także towarzyszyły nam zabawne komiksy (Żak Wieńczysław, Żakot). Jest tu miejsce zarówno na Wasze sukcesy jaki i problemy, z którymi się borykacie. Zawsze jesteśmy też otwarci na Wasze propozycje i współpracę.
niał formę, magazyn zmie t la m ie eg bi Z koloru... asem nabrała a okładka z cz
Mamy nadzieję, że WUJ będzie towarzyszył studentom UJ przez kolejne lata, dostarczając wiadomości z uczelnianego oraz studenckiego podwórka. Tego sobie oraz Wam życzymy!
…przekszta
łcała się ró
wnież jej sz
OPR. MARZENA KALETA
ata graficz
na
iosłych chwil…
i podczas podn
WUJ był z Wam
J12 PAŹDZIERNIK 2011
…jak i tych tr ochę mniej
poważnych.
JUBILEUSZ 20-LECIA FUNDACJI STUDENTÓW I ABSOLWENTÓW UJ „BRATNIAK”
WUJ zawsze był po stronie studentów: relacjonował protesty w obronie ulg...
...i domagał się lepszego dostępu do sieci w akademikach
Tradycyjnie na czerwcową okładkę trafiała Najmilsza Studentka UJ
Na okładkach gościli Rektorzy... ...oraz studenci
Gazeta od zawsze poruszała tematy trudne, kłopotliwe oraz dyskusyjne
PAŹDZIERNIK 2011
J13