TEMAT NUMERU Komunikacja i sieci przemysłowe. Oprogramowanie CENA 15,00 ZŁ (W TYM 8 % VAT)
ROZMOWA 22
PRAWO 56
WYDARZENIA 74
Barbara Wójcicka i Wojciech Znojek, Sabur
Przyspieszanie procedury uzyskania patentu
Międzynarodowe targi BI-MU 2018
AUTOMATYKA ISSN 2392-1056
INDEKS 403024
12/2018
AUTOMATYKAONLINE.PL
DOSKONAŁE POŁĄCZENIE DLA SYSTEMÓW WIZYJNYCH Technologia, komponenty i wsparcie techniczne dla Twojej aplikacji wizyjnej Illumination Optics
Acquisition
Cables
Software
Cameras
Computers
Support Vision systems
+48 664 921 922 | www.stemmer-imaging.pl | sales@stemmer-imaging.pl
OD REDAKCJI
Szanowni Państwo, Przed nami numer zamykający kolejny rok obecności naszego miesięcznika branşowego na rynku wydawniczym. Nie da się ukryć, şe tytuł AUTOMATYKA nie jest specjalnie oryginalny. To słowo widzimy równieş na okładkach konkurencyjnych pism, często łączone z terminami mniej lub bardziej pokrewnymi. AUTOMATYKA to określenie bardzo pojemne. Obejmuje róşne elementy automatyki – elektroniczne, elektromagnetyczne, elektromechaniczne, pneumatyczne i hydrauliczne. Czujniki, przetworniki, sensory, regulatory, sterowniki, elementy wykonawcze, układy napędowe, a takşe narzędzia projektowania – oprogramowanie, systemy komputerowe, sieci przemysłowe oraz rozwiązania mechatroniczne, roboty przemysłowe i współpracujące. Po czterech latach istnienia naszego miesięcznika zauwaşamy pozytywne zmiany – jesteśmy coraz lepiej rozpoznawalnym pismem, postrzeganym jako nowoczesne, zawierające znaczny ładunek wiadomości merytorycznych i wartościowych edukacyjnie. I te cechy będziemy rozwijać w kolejnym roku.
Tematem bieşącego numeru jest szeroko rozumiana komunikacja i sieci przemysłowe oraz oprogramowanie stosowane w tej dziedzinie. Wiodący artykuł porusza tematykę programowania sterowników PLC. Znana od 1993 r. norma IEC 61131 jest wciąş rozbudowywana i uaktualniana. W 2003 r. opublikowano jej trzecią wersję. Do znanych i stosowanych języków programowania graficznych (schemat drabinkowy LD, diagram bloków funkcyjnych FBD), tekstowych (lista instrukcji IL i tekst strukturalny ST) oraz mieszanych w postaci diagramu stanów dołączono język programowania obiektowego OOP. Brzmi powaşnie, ale jego mechanizmy przypominają konstruowanie maszyny z części składowych. Kaşda część jest obiektem, który ma swoje atrybuty i właściwości oraz współdziała z innymi częściami. To wcale nie jest trudne. Lektura artykułu, w którym poczesne miejsce zajmują przykłady, z pewnością zachęci do stosowania tej metody programowania PLC. Jak stworzyć firmę odnoszącą sukcesy przez ćwierć wieku? Jak duşą rolę odgrywają kompetencje, a jak duşą innowacyjność? O rosnącym znaczeniu holistycznych rozwiązań, przełoşeniu nowych technologii na funkcjonowanie firm, kluczu doboru partnerów technologicznych i recepcie na podwyşki cen energii elektrycznej rozmawiamy z załoşycielami firmy Sabur – Barbarą Wójcicką, prezesem i Wojciechem Znojkiem, dyrektorem generalnym i wiceprezesem. Stałym Czytelnikom działu Prawo i normy polecamy tym razem artykuł „Przyspieszanie procedury uzyskania patentu�. Jego treść skierowana jest do wszystkich niecierpliwych wynalazców, którzy nie chcą czekać na udzielenie patentu. Moşna czas oczekiwania skrócić, ale nie do zera, niestety. Na zakończenie polecam obszerną relację z Międzynarodowych targów BI-MU 2018. Gorąco zapraszam do lektury!
Wszystkim naszym Czytelnikom, Współpracownikom, Reklamodawcom i Sympatykom şyczymy pięknych i wesołych Świąt Boşego Narodzenia oraz wielu powodów do satysfakcji w 2019 roku! Redakcja miesięcznika „ Automatyka�
12/2018
3
SPIS TREŚCI REDAKTOR NACZELNA Małgorzata Kaliczyńska tel. 22 874 01 46 e-mail: mkaliczynska@piap.pl REDAKCJA MERYTORYCZNA Małgorzata Kaliczyńska
Z BRANŻY
6
PRODUKTY
14
ROZMOWA
REDAKCJA TEMATYCZNA Sylwia Batorska
Sukces zbudowany na kompetencjach i innowacyjności
WSPÓŁPRACA REDAKCYJNA Marcin Bieńkowski, Jolanta Górska-Szkaradek, Agnieszka Staniszewska, Marcin Zawisza, Damian Żabicki
TEMAT NUMERU
SEKRETARZ REDAKCJI Urszula Chojnacka tel. 22 874 01 85 e-mail: uchojnacka@piap.pl MARKETING I REKLAMA Jolanta Górska-Szkaradek – menedżer tel. 22 874 01 91 e-mail: jgorska@piap.pl Sylwia Batorska tel. 22 874 00 60 e-mail: sbatorska@piap.pl PRENUMERATA I KOLPORTAŻ Elżbieta Walczak tel. 22 874 03 51 e-mail: ewalczak@piap.pl
22
Rozmowa z Barbarą Wójcicką, prezesem i Wojciechem Znojkiem, dyrektorem generalnym i wiceprezesem firmy Sabur.
Programowanie obiektowe wg normy IEC 61131-3:2013 Panel krosowy dla sieci Ethernet
28 38
Oszczędność czasu do 60%
42
Sprawna konfiguracja sieci z pakietem MxStudio
PRZEGLĄD SPRZĘTU I APARATURY Sterowanie urządzeniami i procesami w automatyce przemysłowej Krok naprzód w automatyzacji
44 53
Sterowniki PCD7.LRxx-P5 do wszystkich obszarów zastosowań
54
SKŁAD I REDAKCJA TECHNICZNA Ewa Markowska KOREKTA Urszula Chojnacka, Ewa Markowska, Elżbieta Walczak DRUK Zakłady Graficzne „Taurus” Roszkowscy Sp. z o.o. Nakład: 4000 egzemplarzy REDAKCJA Al. Jerozolimskie 202, 02-486 Warszawa tel. 22 874 01 46, fax 22 874 02 20 e-mail: automatyka@piap.pl www.AutomatykaOnline.pl WYDAWCA Przemysłowy Instytut Automatyki i Pomiarów PIAP Al. Jerozolimskie 202, 02-486 Warszawa Szczegółowe warunki prenumeraty wraz z cennikiem dostępne są na stronie automatykaonline.pl/prenumerata.
22
SUKCES ZBUDOWANY NA KOMPETENCJACH I INNOWACYJNOŚCI O rosnącym znaczeniu holistycznych rozwiązań, przełożeniu nowych technologii na funkcjonowanie firm, kluczu doboru partnerów technologicznych i recepcie na podwyżki cen energii elektrycznej rozmawiamy z Barbarą Wójcicką, prezesem i Wojciechem Znojkiem, dyrektorem generalnym i wiceprezesem firmy Sabur.
Redakcja zastrzega sobie prawo do skracania i modyfikacji nadesłanych materiałów oraz nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam i materiałów
4
promocyjnych.
AUTOMATYKA
SPIS TREŚCI
28
PROGRAMOWANIE OBIEKTOWE WG NORMY IEC 61131-3:2013 Koncepcja programowania obiektowego pojawiła się w latach 60. ubiegłego wieku i od tego czasu cieszy się niesłabnącą popularnością w środowisku informatyków. Większość współczesnych języków udostępnia je wprost lub jako opcjonalne rozszerzenie. Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w przypadku aplikacji przemysłowych, których specyfika ogranicza tempo ewolucji sprzętu i metod programowania.
PRAWO I NORMY Przyspieszanie procedury uzyskania patentu
56
58
Chwytak SCHUNK PGN-plus-P
Prosta i szybka automatyzacja ze wsparciem chwytaka SCHUNK Co-Act EGP-C
80
WSPÓŁPRACA
81
LUDZIE
RYNEK Pyłoodporny i w wersji ATEX
BIBLIOTEKA
Magdalena Jurek, Head of Digital Sales & Marketing Communication, Balluff
82
61
Prestiżowe nagrody za wzornictwo dla firmy Elesa+Ganter 63 Optymalizacja zmiany formatu dzięki rozwiązaniom IO-Link firmy Balluff Chwytaki HRC
64 66
Łatwa współpraca człowieka z robotem
Nowe chwytaki firmy Zimmer Group
69
Lider w swojej klasie
Sprzedaż robotów przemysłowych podwoiła się w ciągu ostatnich 5 lat 70 Raport IFR 2018
APLIKACJE Przemysł 4.0 dla branży automotive
72
Fot. pixabay
Wspólny projekt KUKA i APA Group
WYDARZENIA Systemy produkcyjne i technologie cyfrowe Międzynarodowe targi BI-MU 2018 12/2018
74
44
STEROWANIE URZĄDZENIAMI I PROCESAMI W AUTOMATYCE PRZEMYSŁOWEJ Niezwykle ważnym zadaniem automatyki przemysłowej jest sterowanie urządzeniami i procesami technologicznymi. Aby było to możliwe, potrzebne są komponenty realizujące te zadanie. Odpowiednie oprogramowanie komponentu jest w stanie uczynić go sercem całego systemu automatyki, które nadzoruje pracą danego urządzenia lub systemu.
Z BRANĹťY
KALENDARIUM
2/2019
ROBOTY PIAP WESPRÄ„ SEKTOR OBRONNY W POLSCE
27–28.02 Kielce Międzynarodowe Targi Energetyki i Elektrotechniki Enex i Targi Odnawialnych Śródeł Energii Enex Nowa Energia www.targikielce.pl
27–29.02 Sosnowiec Salon Logistyki i Magazynowania w Przemyśle LOGISTEX Salon Technologii i Materiałów Kompozytowych KOMPOZYTmeeting Targi Utrzymania Ruchu i Technologii Przemysłowych INDUSTRYmeeting www.exposilesia.pl
3/2019 5–8.03 Lyon Międzynarodowe Targi Kooperacji Przemysłowej MIDEST www.midest.com
13–15.03 Warszawa Międzynarodowe Targi Analityki i Technik Pomiarowych EuroLab Targi Techniki Kryminalistycznej CrimeLab www.mttargi.pl
26–28.03 Kielce Dni Druku 3D Salon Robotyki Przemysłowej STOM-ROBOTICS Międzynarodowe Targi Technologii i Urządzeń dla Spawalnictwa SPAWALNICTWO Targi Elektroniki i Automatyki TEiA Targi Laserów i Technologii Laserowych STOM-LASER Targi Obróbki Blach i Cięcia STOM-BLECH & CUTTING Targi Obróbki Metali, Obrabiarek i Narzędzi STOM-TOOL Targi Pneumatyki, Hydrauliki, Napędów i Sterowań KIELCE FLUID POWER Targi Przemysłowej Techniki Pomiarowej CONTROL-STOM www.targikielce.pl
6
PIAP podpisał z Inspektoratem Uzbrojenia Ministerstwa Obrony Narodowej umowę na dostawę 35 sztuk Robotów Patrolowo-Przenośnych, które będą wpierać polskich saperów. W ceremonii uczestniczyli minister przedsiębiorczości i technologii Jadwiga Emilewicz, minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak oraz dyrektor Przemysłowego Instytutu Automatyki i Pomiarów PIAP profesor Piotr Szynkarczyk. Wartość kontraktu to ponad 80 mln zł, a dostawy będą realizowane przez PIAP w latach 2019–2021. – Prototypowy robot zaprezentowany podczas podpisywania umowy to efekt naszej wieloletniej pracy. Zrealizowane w PIAP rozwiązania znalazły juş zastosowanie w wielu krajach na całym świecie. Za tym sukcesem stoi m.in. fakt, şe praca w naszym instytucie
umoşliwia łączenie działań naukowców i konstruktorów. Efektem jest powstawanie n o w o c ze s n y c h rozwiązań, nierzadko nowatorskich w skali światowej. Niezaprzeczalnym atutem jest równieş gwarantowane przez PIAP profesjonalne podejście do sprzedaşy i produkcji – powiedział Piotr Szynkarczyk. Roboty, które wesprą misję EOD/IED usuwania ładunków i materiałów niebezpiecznych, zostaną dostarczone wraz z czujnikami do prowadzenia rozpoznania obrazowego obiektów i przedmiotów, urządzeniami do wykrywania min i materiałów niebezpiecznych, czujnikami skutków uşycia broni masowego raşenia oraz toksycznych środków chemicznych, a takşe wyrzutnikami pirotechnicznymi, słuşącymi do zdalnej neutralizacji. Dzięki gąsienicom i elektrycznemu napędowi roboty RPP mogą poruszać się zarówno w terenie miejskim, jak i w terenowych warunkach poza miastem. ! "#
$ ! %
EMERSON SOLIDNYM PRACODAWCĄ 2018 Obchodząca w tym roku 25-lecie istnienia firma Emerson po raz drugi otrzymała tytuł Solidnego Pracodawcy. Doceniono jej zaangaşowanie w ciągły rozwój, orientację na pracowników oraz ścisłe przestrzeganie prawa pracy. – Doświadczony i dynamiczny zespół to priorytet dla firmy Emerson. To na ich bazie opieramy rozwój naszej firmy. Jesteśmy firmą stabilną i solidną, przestrzegającą prawa pracy oraz pamiętającą o potrzebach ludzi, których zatrudniamy. Ciągłe doskonalenie, współpraca i innowacyjność to wartości, dzięki którym jesteśmy liderem w swojej branşy. To sytuacja typu win-win, w której wygrywają wszyscy, zarówno pracownicy
jak i nasi klienci – mówi Krzysztof Hauk, dyrektor operacyjny łódzkiego Zakładu Produkcyjnego koncernu Emerson. Firma Emerson ma ambitne plany rozwoju zarówno w Polsce, jak i w regionie. Koncern nadal planuje zwiększać sprzedaş i zatrudnienie, rozwijać istniejące centrum dystrybucyjne, inwestować w nowoczesny park maszynowy, a takşe nadal zatrudniać najlepszych specjalistów z branşy.
AUTOMATYKA
Z BRANĹťY
CYFRYZACJA SZANSĄ NA WZROST ZYSKÓW Jak wynika z najnowszego raportu McKinsey „Polska jako cyfrowy challenger�, do połowy przyszłej dekady cyfryzacja moşe przynieść polskiemu PKB dodatkowe 275 mld zł i zastąpić dotychczasowe motory wzrostu gospodarczego, jak podaş relatywnie taniej siły roboczej czy napływ unijnych środków. Cyfryzacja jest waşna niezaleşnie od skali biznesu, jednak w Polsce widać na razie duşe róşnice między podejściem małych i duşych firm do jej roli. Z badania Orange Insights zrealizowanego na zlecenie Orange Polska wynika, şe blisko dwie trzecie polskich firm zatrudnia-
jących od 100 do 250 pracowników stawia dziś na cyfryzację jako narzędzie wspierające sprzedaş. Jednocześnie badanie przeprowadzone na zlecenie MPiT pokazało, şe aş 2/3 małych i średnich firm nie zna jeszcze koncepcji Gospodarki 4.0. – Mogłoby się wydawać, şe w ostatnich latach postęp technologiczny był niezwykle szybki, pojawiało się wiele nowych innowacji. Jednak my jesteśmy dopiero na początku przemian związanych z rozwojem nowych technologii – mówi dr Dominik Batorski z Uniwersytetu Warszawskiego. Z danych przytaczanych w tegorocznym raporcie Manpower Group („From C-Suite do Digital Suite�) wynika, şe cyfryzacja zwyczajnie się firmom opłaca – te, które wdraşają transformację cyfrową, odnotowują średnio o 26% większe zyski od konkurencji i osiągają o 12% wyşszą wycenę rynkową. $ ! &
IT STAWIA NA CHMURĘ Blisko poĹ‚owa systemĂłw IT wykorzystywanych przez firmy i instytucje w USA zostaĹ‚o zbudowanych od podstaw lub przebudowanych do dziaĹ‚ania w chmurze. Adaptacja chmury postÄ™puje bardzo szybko takĹźe w takich krajach, jak Australia (38%), Japonia oraz Singapur (po 37%). W przypadku krajĂłw europejskich wskaĹşniki sÄ… nieco niĹźsze – w Niemczech i Wielkiej Brytanii w Ĺ›rodowisku chmury dziaĹ‚a ok. 31% aplikacji. Takie wnioski pĹ‚ynÄ… z badania Longitude Research i Ovum, zrealizowanego w wymienionych szeĹ›ciu krajach na zlecenie firmy Pivotal Software na prĂłbie 1659 pracownikĂłw dziaĹ‚Ăłw IT w firmach z branĹźy bankowej, ubezpieczeniowej, motoryzacyjnej, handlu detalicznego oraz telekomunikacyjnej. Badanie pokazaĹ‚o, Ĺźe oparcie wĹ‚asnych aplikacji na chmurze umoĹźliwia firmom bardzo szybkie zbieranie informacji zwrotnych od uĹźytkownikĂłw aplikacji
i wdraşanie ich w şycie. Przodują w tym zwłaszcza firmy z USA, gdzie opinia klientów jest zbierana w sposób ciągły przez aş 51% organizacji. Na kolejnych miejscach plasują się Niemcy (43%), Wielka Brytania (38%), Australia (19%), Japonia (16%) i Singapur (12%). – Stała analiza informacji zwrotnych od klientów przekłada się na bardzo szybkie ich wdraşanie w şycie. Priorytetowe, ale proste zmiany, są wprowadzane we wszystkich przebadanych krajach średnio w ciągu siedmiu dni od momentu zgłoszenia. Natomiast zmiany związane z większym nakładem pracy – w ciągu 52 dni. Nowe wersje aplikacji są wdraşane w sposób stały lub nie rzadziej niş raz na dzień w aş 39% przebadanych organizacjach – mówi Artur Witek, wiceprezes zarządu Grape Up, partnera firmy Pivotal w Polsce. ' ( )(
AUTOMATYZACJA A BIZNES Wdroşenie technologii pozwalających na automatyzację powtarzalnych procesów przekłada się na lepsze funkcjonowanie biznesu, zwłaszcza w przypadku sektora produkcyjnego – wynika z raportu firmy Deloitte Global Robotics Survey. 95% respondentów – spośród ponad pół tysiąca menedşerów z 530 czołowych firm na świecie, którzy wzięli udział w badaniu – potwierdziło tę zaleşność, a wzrost wydajności jest widoczny szczególnie w odniesieniu do podmiotów z sektora produkcyjnego. Ponadto 81% pytanych stwierdziło, şe zrobotyzowana automatyzacja procesów pomogła obnişyć koszty produkcji. Natomiast 77% zauwaşyło, şe przekazywanie informacji na temat zarządzania uległo zdecydowanej poprawie dzięki 12/2018
zautomatyzowaniu procesów biznesowych. – Te wyniki dobitnie pokazują, şe inwestycje w nowe technologie przynoszą wymierne korzyści. Nie tylko podnoszą wydajność produkcji, ale teş pozwalają redukować koszty i uzyskać więcej wartościowych informacji. Szczególnie te ostatnie dla firm produkcyjnych są niezwykle istotne, poniewaş coraz częściej produkcja musi być elastyczna, a wówczas wiedza jest kluczowa – komentuje wyniki badania Andrzej Morawski, wiceprezes ds. sprzedaşy w BPSC. * &+
7
Z BRANŻY
FAULHABER UCZESTNICZY W BADANIU AKTYWNOŚCI SEJSMICZNEJ NA MARSIE
PRZEMYSŁ 4.0 W NIEMIECKICH ZAKŁADACH RITTAL
Czy na Czerwonej Planecie występuje aktywność sejsmiczna? Na to pytanie pomaga odpowiedzieć firma FAULHABER. Prace na Marsie rozpoczął przyrząd do pomiarów impulsowych SEIS, a precyzyjne wyniki pomiarów gwarantuje sześć silników krokowych FAULHABER. Sejsmometr, określany przez NASA jako najczulszy jaki kiedykolwiek skonstruowano, został w głównej mierze opracowany przez Sodern – oddział francuskiej grupy Ariane. Przyrząd pomiarowy o nazwie SEIS jest tak czuły, że umożliwia wykrycie przemieszczeń pod powierzchnią odpowiadających średnicy pojedynczego atomu wodoru. Zastosowane w nim rozwiązanie napędowe w postaci silników krokowych, opracowane wspólnie z francuskim oddziałem FAULHABER, ma za zadanie precyzyjnie wyważyć mechanikę pomiarową, kompensować siły rozciągające, które powstają w wyniku znacznych sezonowych wahań temperatury oraz zrealizować co najmniej 160 cyklów korekcyjnych w ciągu dwóch lat. Silniki te były już z powodzeniem eksploatowane w takich wymagających warunkach w trakcie innych misji NASA i ESA na Marsie.
Charakterystyczną cechą czwartej rewolucji przemysłowej stało się usieciowienie. W odpowiedzi na to wyzwanie fabryka firmy Rittal w Haiger w środkowej Hesji została wyposażona w ponad 100 najnowocześniejszych maszyn, które są stopniowo uruchamiane. W przyszłości urządzenia będą działać w sieci, bazując na danych. Ponad setka maszyn będzie pracować na powierzchni produkcyjnej przekraczającej obszar trzech boisk piłkarskich. Tym samym możliwe będzie wytwarzanie produktów jeszcze dokładniej i szybciej dzięki uprzedniemu stworzeniu ich cyfrowego bliźniaka za pomocą komputera. Maszyny w fabryce będą wykorzystywać dane, by na ich podstawie stworzony został odpowiednik produktu w rzeczywistości. Na zakup maszyn oraz budowę nowej fabryki Rittal przeznaczył 250 mln euro. – Tak duża inwestycja przeraża wielu przedsiębiorców. Jednak nie bez powodu jesteśmy liderami inwestycji. W Rittal zajmujemy się najnowocześniejszymi technologiami nie tylko w teorii. W ten sposób inwestujemy w przyszłość i współtworzymy ją – wyjaśnia Oliver Poth, kierownik zakładów Rittal w Haiger.
( ,
-
ABB LIDEREM ELEKTROMOBILNOŚCI W POLSCE Firma ABB została wyróżniona w rankingu Lider Elektromobilności 2018 zorganizowanym przez PwC oraz Polskie Stowarzyszenie Paliw Alternatywnych, a tworzonym pod patronatem Ministerstwa Energii oraz Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju. Firmę doceniono za wkład w rozwój ekologicznego transportu w Polsce. – Celem badania Lider Elektromobilności 2018 było uhonorowanie przedsiębiorstw najbardziej zaangażowanych w rozwój nisko- i zeroemisyjnego transportu. Dzięki takim podmiotom wzrasta innowacyjność i konkurencyjność gospodarki. ABB jest właśnie jedną z takich firm. Rozbudowa infrastruktury ładowania stanowi absolutnie niezbędny warunek dla ekspansji elektromobilności, zwłaszcza w początkowej fazie rozwoju rynku, w którym znajduje się obecnie Polska.
8
Kompleksowa oferta ABB w obszarze stacji ładowania pojazdów elektrycznych znacząco ułatwia transformację w kierunku zrównoważonego transportu – ocenia Maciej Mazur, dyrektor zarządzający Polskiego Stowarzyszenia Paliw Alternatywnych. Spółka ABB zaczęła działać w obszarze e-mobility jako jedna z pierwszych firm na polskim rynku. – Zaczynaliśmy w 2011 r., a dwa lata później uruchomiliśmy pierwszą w kraju stację szybkiego ładowania prądem stałym. Od tego czasu angażujemy się nie tylko w dostarczanie produktów i rozwój infrastruktury, ale także aktywnie wspieramy procesy legislacyjne oraz szeroko pojętą edukację proekologiczną – mówi Paweł Łojszczyk, prezes zarządu ABB. **
AUTOMATYKA
Z BRANŻY
IGUS POLSKA NAJPRĘŻNIEJSZYM ODDZIAŁEM FIRMY W EUROPIE Spółka igus Polska na początku września 2018 r. przekroczyła zeszłoroczne wyniki pod względem obrotu i produkcji. To efekt wzrostu samej firmy i liczby zleceń. Hala zakładu na warszawskich Włochach, w której powstają przewody readycable i systemy prowadnikowe readychain dla odbiorców z całego świata, została powiększona – z 1000 m2 do 2000 m2. – Rozbudowa objęła także nasz magazyn handlowy, gdzie teraz mamy więcej przestrzeni i możliwości magazynowania. Rozbudowaliśmy regały wysokiego składowania, ustawiając je w jednym miejscu, odseparowanym od reszty magazynu i produkcji – mając również na uwadze względy bezpieczeństwa – mówi Artur Szmiłyk, kierownik produkcji, związany z igus Polska od 2014 r. Polski zakład jest jedynym w Europie zakładem produkcyjnym poza centralą w Kolonii, działającym w kierunku standaryzacji według „igus production system” (ips). Wykonuje zarówno powtarzalne zlecenia dla grupy stałych klientów z Niemiec, jak i wiele niestandardowych projektów, np. bębny kablowe (tzw. e-spool), do zwijania i rozwijania kabli, gdzie obrót jest realizowany w specjalnym systemie obrotowym TwisterBand. W Polsce z rozwiązań igus korzystają m.in. elektrociepłownie, sektor automotive, producenci drukarek 3D, przemysł zbrojeniowy, maszynowy, stoczniowy i jachtowy, meblowy, kolejowy i drzewny. /
Firma Renex została wyłącznym dystrybutorem produktów firmy YAMAHA w Polsce, Chorwacji, Serbii, Słowenii, Rumunii i Bułgarii. Działając pod marką Renex Robotics firma rozszerza ofertę o pełen asortyment robotów YAMAHA Robotics oraz związanych z nimi usług wsparcia technicznego, wdrożeń, szkoleń i konsultacji. Oferta obejmuje różnego typu roboty przemysłowe SCARA, roboty kartezjańskie, napędy jednoosiowe i wieloosiowe oraz systemy wizyjne i kontrolery. Roboty przemysłowe YAMAHA Robotics mogą być stosowane zarówno przy budowaniu nowych, jak i modernizowaniu istniejących automatycznych linii montażowych. Szeroki zakres czynności, jakie mogą wykonywać pozwala na automatyzację takich elementów procesu produkcji, jak transport, montaż, przenoszenie, przenosze dokręcanie, wiercenie, paletyzacja, lutowanie, dozowanie, paletyza kontrola jakości i wiele innych. Firma Renex oferuje zarówno urządzenia, jak i projektowanie indywidualnych rozwiązań dopasowanych do potrzeb zamawiającego. - ,
12/2018
R E K L A M A
RENEX DYSTRYBUTOREM ROBOTÓW YAMAHA ROBOTICS
9
Z BRANĹťY
EDUKACJA 4.0 Szkoły Zawodowe w Dillenburgu uruchomiły tzw. CP Factory – pierwszą w Hesji uniwersalną Fabrykę Edukacyjną 4.0 przygotowującą do realizowania w praktyce idei czwartej rewolucji przemysłowej. Praktykanci będą uczyć się tutaj zastosowania zasad Przemysłu 4.0 na działających maszynach. Na sfinansowanie rozbudowy szkoły zawodowej pozwoliła darowizna prof. dr. Friedhelma Loh – właściciela Friedhelm Loh Group, w której największym przedsiębiorstwem jest firma Rittal. Fabryka Edukacyjna to element szkoły zawodowej, która będzie kształcić specjalistów zajmujących się Przemysłem 4.0.
Nowy obiekt w Dillenburgu jest pierwszym tego typu w Hesji. Symuluje się w nim rzeczywistość produkcji – praktykanci i studenci mogą pracować bezpośrednio przy maszynach i realizować prawdziwe projekty. Cyfrowa transformacja w przemyśle nie pozostawia wątpliwości, şe inteligentne fabryki powinny stać się waşnym filarem wysokiego poziomu kształcenia w szkołach zawodowych. Tematyka nie jest jednak łatwa – rosnące usieciowienie procesów, maszyn i ludzi wymaga od pracowników bardzo rozbudowanych kompetencji. – ŝadne stanowisko pracy w nowym przedsiębiorstwie nie obejdzie się bez monitora. Šączenie w sieć i digitalizacja nie odbywają się z wykorzystaniem statycznych technik, które moşna opanować raz na zawsze – podkreślił prof. Friedhelm Loh podczas uroczystego otwarcia Fabryki Edukacyjnej w Hesji. -
POLACY PRACUJĄ NAD CYFROWYM MIKROSKOPEM STEREOSKOPOWYM Przyszłość precyzyjnej chirurgii naleşy do cyfrowych mikroskopów operacyjnych i zrobotyzowanych operacji. Juş teraz jest to moşliwe m.in. dzięki naukowcom z Uniwersytetu Warszawskiego, którzy opracowali przystawki cyfrowe, pozwalające na wyświetlanie obrazu z mikroskopu na monitorze. Autorzy rozwiązania chcą rozwijać stworzoną technologię w kierunku opracowania stereoskopowego mikroskopu. – To, co oferujemy teraz, to przystawka do istniejących mikroskopów. To tylko pierwszy krok do tego, şeby od nowa opracować mikroskop stereoskopowy całkowicie cyfrowy. Oznacza to usunięcie cięşkiego mikroskopu tradycyjnego z przystawką cyfrową i zastąpienie go małym, lekkim mikroskopem, któ-
ry od początku jest juş zaprojektowany do uşywania tylko i wyłącznie z obrazowaniem cyfrowym, trójwymiarowym – zapowiada dr hab. Piotr Wasylczyk, adiunkt na wydziale fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Przy przeprowadzaniu precyzyjnych operacji z uşyciem mikroskopu, np. na tkance mózgowej, projekcja na duşym ekranie w czasie rzeczywistym, pozwala nałoşyć na obraz dodatkowe źródła informacji spoza mikroskopu. Z raportu opublikowanego przez Market Research Engine wynika, şe światowy rynek mikroskopów chirurgicznych do 2023 r. przekroczy wartość 9 mld dolarów przy średniorocznym tempie wzrostu na poziomie 10%. $ !
BROWAR PINTA AUTOMATYZUJE PRODUKCJĘ PRZY WSPARCIU POLSKICH MĹšP W nowo budowanym zakĹ‚adzie Browaru Pinta w gminie Radziechowy-Wieprz instalowane sÄ… obecnie zbiorniki fermentacyjne i leĹźakowe, system do mycia instalacji oraz pasteryzator, linia do rozlewu i warzelnia. Niemal wszystkie przetargi wygraĹ‚y firmy z Polski. – Jeszcze dwa lata temu myĹ›leliĹ›my, Ĺźe caĹ‚ość wyposaĹźenia bÄ™dziemy musieli kupić za granicÄ…, a teraz jesteĹ›my pod wraĹźeniem moĹźliwoĹ›ci firm, ktĂłre produkujÄ… w Polsce – mĂłwi Ziemowit FaĹ‚at, współwĹ‚aĹ›ciciel i gĹ‚Ăłwny piwowar Browaru Pinta. 10
Linię rozlewniczą dostarczy spółka STM ze Złocieńca, zaś zbiorniki ze stali nierdzewnej wyprodukowała firma Gpi Poland, naleşąca do holenderskiej grupy Gpi Tanks. Polskie firmy dostarczą teş wytwornicę pary i system chłodzenia beczki. O nowoczesność browaru w duşym stopniu zadba Ruland Engineering & Consulting z Tychów – polscy inşynierowie niemieckiej firmy zaprojektowali pasteryzator, system do automatycznego mycia instalacji, automatykę i rurociągi do zbiorników. Pierwszy etap wyposaşenia browaru kosztował ponad 8 mln zł. Urządzenia umoşliwią warzenie 20 000 hl rocznie, co oznacza wzrost produkcji o około 15% w porównaniu do obecnych moşliwości wynajmowanych przez browar zakładów w Zawierciu i Zarzeczu. Nowoczesne wyposaşenie pozwoli równieş na zwiększenie efektywności energetycznej i zmniejszy straty w produkcji. * !
AUTOMATYKA
Z BRANĹťY
ROBOTYZACJA – LICZY SIĘ JUĹť NIE TYLKO CZYSTY ZYSK
VI SPOTKANIE INTEGRATORĂ“W I PARTNERĂ“W KUKA
Coraz lepiej udokumentowane i wymierne korzyści płynące z wdraşania robotyki sprawiły, şe w ostatnim roku znacznie wzrosło przekonanie przedstawicieli świata biznesu do automatyzacji procesów z wykorzystaniem robotów (RPA – Robotic Process Automation). W badaniu firmy doradczej Deloitte „The robots are waiting. Are you ready to reap the benefits?� 95% firm wdraşających RPA stwierdziła, şe poprawiła się ich efektywność. Ankietowani zadeklarowali teş, şe robotyzacja obnişyła koszty pracy (81%). W badaniach przeprowadzonych przez Deloitte w latach 2016 i 2017 respondenci wskazywali na obnişenie kosztów jako priorytet przy wdraşaniu RPA (21%), ale w najnowszej edycji widać wyraźną zmianę – oszczędności są dziś celem tylko dla 5% firm. Trzema priorytetami dla kadry kierowniczej są zwiększenie produktywności (38%), poprawa jakości obsługi klientów (18%) i zapewnienie automatyzacji na duşą skalę (16%). Wsparcie dla automatyzacji wśród menedşerów i liderów zespołów wzrosło z połowy do 68%. Na szczególną uwagę zasługuje większa przychylność dla RPA wśród działów IT, które we wcześniejszych badaniach najmniej entuzjastycznie odnosiły się do robotyzacji (31%). W tym roku ponad połowa (57%) respondentów zadeklarowała, şe działy IT wspierają strategię RPA.
Tegoroczne Spotkanie Integratorów i Partnerów KUKA, które odbyło się 22 listopada 2018 r. w Hotelu Afrodyta Business & SPA w Radziejowicach, było jednocześnie zwieńczeniem 10 lat działalności KUKA w Polsce. Na spotkaniu obecni byli reprezentanci firm współpracujących z KUKA, m.in. Siemens, SCHUNK, SICK, Troax, Piab, a takşe integratorzy oraz goście specjalni, w tym dr Christian Liedtke z KUKA AG oraz Elmar Schauppel z KUKA Deutschland GmbH. Tematami przewodnimi szóstej edycji wydarzenia były rynek, trendy i innowacje. Reprezentanci firmy KUKA, a takşe jej partnerzy podzielili się wiedzą i doświadczeniem na temat najbardziej efektywnych rozwiązań w dziedzinie automatyki. Zaprezentowano nowości z oferty KUKA: robota LBR iisy, nowy model panelu sterującego smartPAD-2 roku oraz nową generację robotów KR QUANTEC-2. Waşnym punktem spotkania była debata na temat wyzwań, oczekiwań i potrzeb integratorów na polskim rynku, w której uczestniczyli przedstawiciele klientów końcowych sektora automotive i Tier1 oraz oficjalnych partnerów systemowych KUKA.
0 ( , #
)
R E K L A M A
12/2018
11
Z BRANĹťY
MOCNY POLSKI AKCENT W TWORZENIU SZTUCZNEJ INTELIGENCJI Polscy naukowcy są uznawani za światową czołówkę specjalistów w zakresie sztucznej inteligencji, a polskie start-upy działające w sektorze AI są notowane wśród najdynamiczniej rozwijających się w Europie Środkowej. – Nasze technologie wprowadzane na rynki zagraniczne są często lepsze niş te, które do tej pory były tam oferowane. Szczególnie w przypadku Doliny Krzemowej, gdzie specjalistów od sztucznej inteligencji zawsze brakuje i specjaliści, których my angaşujemy i których my dostarczamy, są uznawani za liderów na poziomie światowym – mówi
dr Tomasz Trzciński, adiunkt na Politechnice Warszawskiej. Polski rząd planuje wesprzeć rozwój sztucznej inteligencji. Ministerstwo Cyfryzacji chce w tym celu m.in. zasilić magazyny danych w informacje pochodzące z instytucji publicznych. 9 listopada 2018 r. ministerstwo opublikowało dokument „Załoşenia do strategii AI w Polsce�. Plan działań ministerstwa na najblişszy rok zakłada m.in. wsparcie przy opracowaniu nowego programu AI w gospodarce, utworzenie w ramach NASK Cyfrowego Hubu Innowacji i uruchomienie wirtualnego instytutu sztucznej inteligencji. Według analityków z firmy badawczej Markets Research Engine światowy rynek sztucznej inteligencji będzie w 2024 r. wyceniany na 191 mld dolarów, a prognozowane średnioroczne tempo wzrostu wyniesie w najblişszych latach 37%. $ ! 1/
SCHNEIDER ELECTRIC WZMACNIA DZIAŠANIA NA RZECZ OCHRONY KLIMATU Do 2030 r. Schneider Electric planuje stać się firmą neutralną pod względem emisji dwutlenku węgla. W tym celu firma będzie m.in. szacować obnişenie emisji węgla przez klientów dzięki rozwiązaniu EcoStruxure. Ponadto Schneider Electric przejdzie na 100% odnawialnej energii elektrycznej, będzie wykorzystywać opakowania w 100% nadające się do recyklingu lub wielokrotnego uşytku oraz postawi na odzysk 100% odpadów przemysłowych. – Jesteśmy obecnie w punkcie zwrotnym, jeśli chodzi o działania na rzecz ograniczania globalnego ocieplenia do poziomu mniej niş 2 °C, ale w odniesieniu do standardów sprzed epoki prze-
mysłowej, czyli do takiego poziomu, który pozwoli nam uniknąć powaşnej katastrofy ekologicznej – mówi Gilles Vermot Desroches, Senior VP w Dziale Zrównowaşonego Rozwoju w Schneider Electric. Przykładem przejścia na gospodarkę niskoemisyjną dzięki rozwiązaniom Schneider Electric jest zmodernizowanie dystrybucji elektrycznej w fabryce szkła Saint Gobain w Dąbrowie Górniczej w 2017 r. – wymiana i optymalizacja transformatorów dzięki EcoSruxure Power Consulting Services pozwoliła uzyskać 16% spadek strat energii w 2018 r. oraz 30% spadek nakładów inwestycyjnych. & 1
CZYNNIKI SUKCESU POLSKICH DYSTRYBUTORÓW W PRZEMYŚLE ELEKTRONICZNYM W najnowszym europejskim badaniu firma reichelt elektronik zapytała prawie 1000 inşy ) '!)* nierów, w tym 150 z Polski, jak współpracu% 9# 0 ! ją z dystrybutorami, co cenią i jakie usługi #%*5 %)*" dystrybutorzy mogą zaoferować, aby #
przekonać ich do swojej oferty. Z ankiety Vą ZDĪQH 61% wynika, şe polscy inşynierowie oczekują od ! $ dystrybutorów przede wszystkim wysokiej jakości oferowanych produktów (77%), atrakcyjnych cen (76%), szybkiej dostawy (67%), właściwej obsługi, np. w przypadku reklamacji (39%) i duşej dostępności oferowanych produktów (38%). Mniej istotne są natomiast takie aspekty, jak wyjątkowa innowacyjność produktów (32%) lub sprawna porada produktowa (32%). Ponadto 61% respondentów stwierdziło, şe bardzo waşne są dla nich osobiste i part12
nerskie relacje z dystrybutorem. W większości przypadków inşynierowie objęci badaniem kupują komponenty od kilku dystrybutorów. Największa grupa – 62% – twierdzi, şe współpracuje z co najmniej trzema dystrybutorami. Nierzadko zdarza się, şe firmy kupują komponenty do opracowania prototypów i komponenty do produkcji seryjnej od róşnych dystrybutorów. Oznacza to, şe dystrybutorzy nadal mają ukryty potencjał w zakresie obsługi firm w pełnym cyklu şycia produktu. Wąskie gardła w dostawach najczęściej występują w odniesieniu do techniki napędowej i sterowania (26% respondentów skarşyło się na problemy z dostawami w tej kategorii produktów), czujników (24%), układów scalonych (19%) oraz przyrządów pomiarowych do zabudowy (19%). Tylko 22% respondentów nie borykało się z zakłóceniami dostaw. 1
AUTOMATYKA
Z BRANĹťY
OKO W OKO Z ROBOTYKĄ 14 listopada 2018 r. w siedzibie Regionalnego Centrum Aplikacji Zrobotyzowanych ABB odbyła się konferencja „Innowacyjne rozwiązania automatyzacji odpowiadające trendom rynkowym�, zorganizowana dzięki współpracy Przemysłowego Instytutu Automatyki i Pomiarów PIAP oraz ABB. Partnerami wydarzenia zorganizowanego w ramach cyklu „Spotkania z robotyką� były firmy SCHUNK, Schmalz, Info-Protect i PIAP-ScienTech.
Wiodącym tematem konferencji były inwestycje w nowoczesne rozwiązania automatyki i robotyki. Zgromadzeni goście mogli dowiedzieć się, jak przygotować firmę do robotyzacji, a takşe jak pozyskać dofinansowanie ze środków publicznych. Przedstawiono teş m.in. przykłady wdroşeń PIAP i ABB w zakładach produkcyjnych i korzyści z nich płynące. Elementem spotkania był panel dyskusyjny pt. „Fabryka przyszłości – najwaşniejsze trendy Przemysłu 4.0�, w którym uczestniczyli przedstawiciele PIAP – dyrektor Piotr Szynkarczyk i Šukasz Wojtczak, Robert Pacwa z ABB, Andrzej Soldaty z Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii, Tomasz Bira z firmy BIRA oraz Tomasz Olender z TCL.
PRAKTYCZNY WYMIAR NOWOCZESNEJ INĹťYNIERII
CZTERY PARADOKSY CYFROWEJ TRANSFORMACJI
Eksperci Deloitte zdefiniowali cztery sprzeczności, które spowalniają rozwój czwartej rewolucji przemysłowej. W badaniu „Paradoks Przemysłu 4.0. Pokonywanie przeciwności na drodze przekształceń cyfrowych� wzięło udział 361 przedstawicieli kadry kierowniczej z 11 krajów obu Ameryk, Azji i Europy. Pierwszy paradoks dotyczy strategii. 94% respondentów deklaruje, şe transformacja cyfrowa jest priorytetem dla ich przedsiębiorstwa, jednak tylko 68% uwaşa, şe technologie mają kluczowe znaczenie dla utrzymania rentowności ich organizacji. Kolejna sprzeczność to fakt, şe kadra kierownicza największe wyzwanie widzi w walce o talenty, ale z drugiej 85% ankietowanych deklaruje, şe juş dysponuje specjalistami z odpowiednimi kwalifikacjami do wspierania transformacji cyfrowej. Trzeci paradoks tkwi w łańcuchu dostaw. 62% wskazuje go jako główny obszar przyszłych inwestycji, jednak tylko dla 34% respondentów stanowi on siłę napędową innowacji, a tylko 22% przyznaje dyrektorom ds. łańcucha dostaw kluczową rolę przy podejmowaniu decyzji dotyczących transformacji cyfrowej. Ostatnia niekonsekwencja dotyczy innowacji. Z analizy wynika, şe do wdraşania innowacyjnych rozwiązań i zaawansowanych technologii najczęściej skłania firmy (50%) szybsze usprawnienie dotychczasowych procesów. Jednocześnie zwiększenie innowacyjności organizacji jest celem jedynie dla 23% biorących udział w badaniu. 0 0 ( ! % ! ! ( ( (
R E K L A M A
27 listopada 2018 r. na Wydziale Inşynierii Produkcji Politechniki Warszawskiej odbyło się spotkanie pod hasłem TechDay – Inşynieria Przyszłości, którego celem było promowanie technologii inşynierii przyszłości oraz Przemysłu 4.0 wśród przyszłych inşynierów i pracowników naukowych. Jego organizatorami były firma Bosch Rexroth, Wydział Inşynierii Produkcji Politechniki Warszawskiej i Biuro Karier Politechniki Warszawskiej. Studenci wzięli udział m.in. w warsztatach z zakresu programowania w oparciu o sterowanie firmy Bosch Rexroth – MTX micro� i mogli dowiedzieć się, jak przygotować pracę dyplomową przy współpracy z Bosch Rexroth. * 1 - , 1
12/2018
13
PRODUKTY
PRZEDSTAWIAMY NOWÄ„ SERIĘ NAPĘDĂ“W COMMANDER Control Techniques wprowadziĹ‚a na rynek napÄ™dy Commander. Na seriÄ™ Commander skĹ‚adajÄ… siÄ™ dwie wersje napÄ™dĂłw ogĂłlnego przeznaczenia, ktĂłre majÄ… zastÄ…pić znajdujÄ…ce siÄ™ w ofercie firmy napÄ™dy Unidrive M200 i M300. NapÄ™dy Commander C200 oferujÄ… szereg funkcji maksymalnie upraszczajÄ…cych konfiguracjÄ™ i instalacjÄ™. NapÄ™dy Commander C300 sÄ… dodatkowo wyposaĹźone w podwĂłjne wejĹ›cie bezpiecznego odĹ‚Ä…czenia momentu (Safe Torque Off, STO) przydatne w ogĂłlnych zastosowaniach wymagajÄ…cych zwiÄ™kszonego bezpieczeĹ„stwa. Seria Commander obejmuje proste i kompaktowe regulatory prÄ™dkoĹ›ci silnikĂłw AC, ktĂłre speĹ‚niajÄ… zĹ‚oĹźone wymagania szerokiej gamy zastosowaĹ„. DziÄ™ki niewielkim wymiarom napÄ™dy te naleşą do najmniej-
szych w tej klasie produktów. Oba modele cechują się funkcjonalnym wyposaşeniem, np. wbudowany sterownik logiczny PLC zapewnia zintegrowane funkcje inteligentne eliminujące konieczność stosowania zewnętrznych regulatorów, co przekłada się na oszczędność miejsca i kosztów w przypadku instalacji napędów Commander w systemie lub w szafce. Dzięki szerokiemu zakresowi mocy – od 0,25 kW do 132 kW – napędy Commander nadają się do róşnych zastosowań. Wykorzystywane do wykonywania zadań rozruchowych i łatwej konserwacji oprogramowanie Connect oferuje znajomy interfejs Windows oraz intuicyjne narzędzia graficzne, poprawiające moşliwości analizy danych. Dynamiczne schematy logiczne napędu umoşliwiają jego wizualizację i sterowanie w czasie rzeczywistym.  +
2 1 3/
EMERSON ZWIĘKSZA FUNKCJONALNOŚĆ ZAWORĂ“W PROPORCJONALNYCH Firma Emerson wprowadziĹ‚a do oferty zawory proporcjonalne do regulacji ciĹ›nienia marki ASCO Numatics Sentronic Plus (seria 614) oraz Sentronic LP (seria 617) wyposaĹźone w interfejs IO-Link. Zawory charakteryzujÄ… siÄ™ ekonomicznym i niezawodnym sterowaniem oraz Ĺ‚atwÄ… diagnostykÄ…. Interfejs IO-Link zawarty w tych urzÄ…dzeniach wspiera przyszĹ‚Ä… implementacjÄ™ aplikacji zgodnych z koncepcjÄ… PrzemysĹ‚u 4.0 oraz PrzemysĹ‚owego Internetu Rzeczy, ktĂłre przyczyniÄ… siÄ™ do wiÄ™kszej niezawodnoĹ›ci, dyspozycyjnoĹ›ci i rentownoĹ›ci zakĹ‚adu. Zawory Sentronic Plus oraz Sentronic LP umoĹźliwiajÄ… optymalizacjÄ™ procesu bez wzglÄ™du na wymagania aplikacyjne. Sterowane cyfrowo zawory regulacyjne Sentronic Plus pozwalajÄ… na precyzyjnÄ… regulacjÄ™ ciĹ›nienia, natęşenie przepĹ‚ywu, siĹ‚y, prÄ™dkoĹ›ci,
a takĹźe poĹ‚oĹźenia liniowego i kÄ…towego. Zawory umoĹźliwiajÄ… regulacjÄ™ ciĹ›nienia do 12 barĂłw (174 psi) i speĹ‚niajÄ… wymagania Dyrektywy KompatybilnoĹ›ci Elektromagnetycznej (EMC) 2014/30/UE. Zawory Sentronic LP o niskiej mocy to wydajna opcja dedykowana do zastosowaĹ„ wymagajÄ…cych regulacji ciĹ›nienia w ograniczonej przestrzeni montaĹźowej. CharakteryzujÄ… siÄ™ Ĺ‚atwÄ… obsĹ‚ugÄ… i moduĹ‚owÄ… konstrukcjÄ… oraz zaawansowanymi funkcjami oprogramowania. Zawory Sentronic marki ASCO Numatics wyposaĹźone w technologiÄ™ IO-Link stanowiÄ… rozwiÄ…zanie umoĹźliwiajÄ…ce zmianÄ™ parametrĂłw urzÄ…dzenia bezpoĹ›rednio z poziomu sterownika PLC. Â
MODUŠY DA10D I DA30D DO KONWERSJI PROTOKOŠÓW I AKWIZYCJI DANYCH Red Lion Controls wprowadził na rynek moduły DA10D i DA30D do konwersji protokołów i akwizycji danych. W przeciwieństwie do innych bramek dostępowych i konwerterów protokołów, które wykorzystują skomplikowane skrypty lub wymagają dodatkowego osprzętu serwerowego do łączenia się z systemami korporacyjnymi, DA10D i DA30D oferują rozbudowane opcje łączności w łatwym w obsłudze środowisku konfiguracyjnym, umoşliwiając firmom szybkie uzyskanie cennych danych z rzadko spotykanych lub starszych urządzeń oraz zapewniają ekonomiczną i łatwą komunikację, monitorowanie i zarządzanie systemami. Dla klientów z obszaru automatyki przemysłowej, którzy muszą zbierać krytyczne dane z systemów obejmujących zarówno nowe, jak i starsze urządzenia oraz urządzenia
14
pochodzące od róşnych dostawców, konwertery protokołów DA10D i DA30D z funkcją akwizycji danych oferują porty Ethernet i szeregowe. Korzystają z oprogramowania Crimson 3.1 zapewniającego wsparcie dla ponad 300 sterowników przemysłowych oraz oferującego funkcje serwera OPC UA i moşliwość łatwej konfiguracji połączeń MQTT w chmurze dla najpopularniejszych na rynku platform IIoT firm Amazon, Microsoft i Inductive Automation. Począwszy od hali produkcyjnej aş po dyrekcję, moduły DA10D i DA30D zostały zaprojektowane jako kluczowe elementy systemu gromadzenia, wizualizacji i zarządzania danymi w dowolnym zakładzie. - 4 +
AUTOMATYKA
PRODUKTY
TRANSMISJA WLAN I BLUETOOTH W JEDNYM MODULE Firma Phoenix Contact zastępuje moduły bezprzewodowe portu Ethernet (EPA) przesyłające sygnały za pomocą Bluetooth lub WLAN modelami nowej generacji EPA 2. Nowe adaptery łączą transmisję Bluetooth i WLAN w jednym niezawodnym module o stopniu ochrony IP65. W zaleşności od zastosowania, kompaktowe moduły mogą być nadal uşywane z wewnętrznymi, ale równieş z zewnętrznymi antenami. Połączenia dla Ethernetu i zasilania są ustanawiane przez złącze M12. Poniewaş EPA 2 mają takie same wymiary, otwory montaşowe i połączenia, jak poprzednie wersje, wymiana na nowe moduły bezprzewodowe nie stanowi problemu. Niewielkiej modyfikacji wymaga jedynie konfiguracja. Dzięki adapterowi portu Ethernet – EPA 2 – urządzenia automatyki obsługujące sieć Ethernet mogą komunikować się
SMARTDRIVER – ELEKTRONICZNY ZASILACZ LED DO INTELIGENTNEGO ZARZĄDZANIA OŚWIETLENIEM
z siecią kontrolną w trudnych warunkach przemysłowych, za pośrednictwem bezprzewodowej sieci LAN lub Bluetooth. Transparentna komunikacja zapewnia łatwość przesyłania róşnych typów protokołów, takich jak Profinet, Modbus TCP lub EtherNet / IP. Nawet sygnały danych związanych z bezpieczeństwem mogą być przesyłane bezprzewodowo bezpiecznie i niezawodnie. PHOENIX CONTACT Sp. z o.o. / 5 * / ! 67869 #/ 5 :; 6<8:<7 = ! 5 7< :9 >? @<? 8 (1 , A(1 , 5(
!!!5(1 , 5(
NOWA KONSTRUKCJA DLA EPLAN ELECTRIC P8
Elektroniczny zasilacz od Beghelli to urządzenie będące częścią autorskich systemów włoskiego producenta, takich jak: AutoDimm, System Radiowego Zarządzania oraz Opticom. SmartDriver – poprzez wbudowany w kaşdą z opraw czujnik światła – pozwala na automatyczną regulację strumienia oprawy, utrzymując wartość natęşenia oświetlenia na projektowym poziomie. Ponadto urządzenie zasilania LED spełnia wymagania dyrektywy UE dotyczące EMC (zakłóceń elektromagnetycznych) oraz bezpieczeństwa uşytkowania (LVD). Zasilacz SD kalibruje się za pomocą dwóch trybów AutoDimm – Natural Light oraz Dynamic Light. Natural Light uzaleşnia swoją pracę od ilości światła dziennego i w ten sposób automatycznie reguluje strumień oprawy. Dynamic Light reaguje na szybkie zmiany natęşenia, uaktywniając zaprogramowaną wcześniej scenę, która będzie obowiązywać przez zaprogramowany okres czasu. Inteligentny zasilacz SD daje moşliwość współpracy z innymi popularnymi protokołami komunikacyjnymi, takimi jak analogowy 1–10 V czy cyfrowy DALI. Zasilacz SD montowany jest w produktach oświetlenia podstawowego, a takşe w oprawach o duşej mocy jak H400 LED. W opcji zarządzania radiowego zasilacz pozwala zintegrować oświetlenie podstawowe i awaryjne za pomocą pojedynczej jednostki zarządzającej. Zapewnia to bezprzewodowe zarządzanie bez konieczności stosowana dodatkowego okablowania sterującego.
Nowy graficzny interfejs uşytkownika, zwiększona ergonomia i udoskonalona technologia makr to cechy charakter ystyczne nowej Platformy EPLAN w wersji 2.8. Nowy portal zintegrowany bezpośrednio z oprogramowaniem oferuje wyczerpujące informacje, porady i wskazówki ułatwiające codzienną pracę uşytkownikom, nie wspominając o nowościach i innowacjach z portfolio produktów EPLAN, samouczkach, szczegółach dotyczących moşliwości szkolenia i wiele więcej. Ponadto poszczególne systemy, takie jak EPLAN Electric P8, oferują wiele nowych funkcji. Pierwszy etap obejmuje ulepszenia w dwukierunkowej interakcji między EPLAN i TIA Portal. Dzięki nowemu elementowi menu uşytkownicy mogą teraz przenosić projekty konfiguracji – na przykład dane dla sterownika PLC – do odpowiednich portów magistrali, eliminując czasochłonne zadanie ręcznego wprowadzania danych dla kaşdego pojedynczego portu. Istniejące opisy portów magistrali zostają w ten sposób zaktualizowane. Jeśli dany port magistrali jest przypisany do innego projektu konfiguracyjnego, wartość ta moşe zostać ręcznie zmieniona, zapewniając większą elastyczność.
* 1
4 $
12/2018
15
PRODUKTY
ZINTEGROWANE OPROGRAMOWANIE SYSTEMU WIZYJNEGO MASZYN Pierwszy w pełni zintegrowany system wizyjny maszyn łączy biblioteki oprogramowania HALCON do wizji maszynowej firmy MVTec z technologią sterowania firmy B&R. To połączenie daje użytkownikom nowe możliwości w przemysłowym przetwarzaniu obrazu. MVTec HALCON umożliwia wdrożenie niezawodnych, wysokowydajnych rozwiązań do wykrywania pozycji, kontroli kompletności, oceny jakości oraz pomiaru i identyfikacji. Z kolei rozwiązanie wizyjne B&R oferuje różnorodne systemy kamer i opcje oświetleniowe. Inżynieria
oprogramowania odbywa się w uniwersalnym środowisku programistycznym Automation Studio. Łatwo konfigurowalne moduły oprogramowania otwierają możliwości przemysłowego przetwarzania obrazu dla każdego inżyniera automatyki. Rozwiązanie wizyjne jest w pełni zintegrowane z systemem B&R, umożliwiając mikrosekundową komunikację ze wszystkimi sterownikami, napędami, technologią bezpieczeństwa i komputerami przemysłowymi z portfolio B&R. *B-
NOWY PRZENOŚNIK DLA CROSSBELT SORTERÓW Dodając do oferty nowy przenośnik firma Interroll rozszerza ofertę platform modułowych zapewniających wydajny przepływ towarów. Nowe moduły łączą dużą szybkość transportu z małymi wymogami odnośnie przestrzeni montażowej, zapewniając znacznie szybszy przepływ towarów w systemach automatycznego sortowania. Dodatkowo ich konstrukcja jest bardziej kompaktowa, są one znacznie cichsze w użyciu i nadają się do transportu również mniejszych towarów. Zainspirowane konstrukcją sprawdzonej w działaniu platformy MCP (Modular Conveyor Platform) firmy Interroll, nowe przenośniki oferują jej wszystkie zalety, jeśli chodzi o elastyczność i wydajność. Są napędzane przez wydajne, kompaktowe napędy pasowe
synchroniczne, eliminujące konieczność stosowania silników przekładniowych przymocowanych do boków. Daje to możliwość zainstalowania większej liczby przenośników bez zajmowania dodatkowej przestrzeni. Zastosowanie pasów elastycznych oznacza, że poszczególne moduły mogą być w razie potrzeby szybko wyłączone. W rezultacie można osiągnąć stosunek długości do szerokości wynoszący 1: 2, pozwalając na zapewnienie większej prędkości transportu i bardzo małych przerw między poszczególnymi towarami. Wstępnie zmontowane przenośniki taśmowe, wyposażone również w elementy zabezpieczające przed dotknięciem palców, mogą być łatwo i ergonomicznie zamontowane od góry. Zastosowanie elastycznych przenośników taśmowych oznacza, że nie ma potrzeby regularnego naprężania taśm.
KAMERA FHV7 Z TECHNOLOGIĄ MULTI-COLOR LIGHT Omron wprowadził do oferty nowej inteligentnej kamery z serii FHV7 z funkcjami oświetlania i przetwarzania obrazu do przeprowadzania zaawansowanych kontroli wizyjnych. Seria FHV7 jest wyposażona w technologię Multi-Color Light oraz obiektyw z autofokusem, dzięki czemu może szybko reagować na zmiany koloru i wielkości kontrolowanych obiektów. Eliminuje to konieczność wymagania specjalnych umiejętności do montażu i regulacji kamery w celu obsługi różnych produktów i kryteriów kontroli, nawet na elastycznej linii produkcyjnej.
16
Ponadto przetwarzanie obrazu z najwyższą w tej klasie prędkością oraz o najlepszej w tej klasie rozdzielczości umożliwiają osiągnięcie większej precyzji kontroli i podniesienie jakości produkcji bez zmniejszania jej szybkości. Do funkcji tych dodano algorytm kompresji obrazu z dużą prędkością, który kompresuje obrazy analizy dwukrotnie szybciej, dzięki czemu wszystkie dane obrazu mogą być zapisywane nawet podczas pomiarów, co pozwala na całkowitą identyfikowalność podczas procesów produkcji, w których kontrola jakości jest najważniejsza. "
AUTOMATYKA
PRODUKTY
ZĹ Ä„CZA ISOBUS DO MASZYN ROLNICZYCH
SYNGINEER Ĺ Ä„CZY RĂ“ĹťNE DZIEDZINY INĹťYNIERII
RS Components wprowadził do swojej oferty nową serię okrągłych złączy ISOBUS firmy Amphenol. Złącza z tej serii są zgodne z ISO 11783-2. Norma ta określa warstwę fizyczną składającą się z poczwórnych, nieekranowanych przewodów typu skrętka uşywanych w sieciach do szeregowego przesyłania danych z prędkością 250 kb/s w układach sterowania i komunikacji między ciągnikami rolniczymi i leśnymi oraz między maszynami lub elementami osprzętu zamontowanymi w ciągniku, holowanymi lub samobieşnymi. Kluczową cechą tej serii 9-stykowych okrągłych złączy kablowych są dwa styki zasilania w rozmiarze 8 przystosowane do przewodów o przekroju 6, 10 lub 16 mm2. Złącza kablowe z tej serii umoşliwiają szybkie i pewne zamocowanie m.in. urządzeń do montaşu polowego oraz zalewanych zespołów kablowych. Produkty oferują napięcie znamionowe 24 V oraz klasę ochrony IP67 i IP69K chroniącą przed przedostawaniem się wody i pyłu. Uzupełnieniem serii są nasadki chroniące przed pyłem dostępne w firmie RS Components.
Syngineer to innowacyjne oprogramowanie oparte na chmurze obliczeniowej, dostarczane przez firmy EPLAN i Cideon. Przyspiesza i ułatwia koordynowanie prac inşynieryjnych – zwłaszcza między inşynierią mechaniczną i elektryczną w powiązaniu z konfiguracją i programowaniem sterowników PLC. System zapewnia lepszą współpracę i wymianę informacji między departamentami. Dodatkowo zmniejsza liczbę zadań wykonywanych ręcznie. Dzięki Syngineer inşynierowie elektrycy uzyskują dodatkowy nawigator w znanym sobie środowisku roboczym, łączący ich z kolegami z działu inşynierii mechanicznej. Oba działy projektowe mogą wymieniać informacje inşynieryjne dwukierunkowo. Ustawienia moşna łatwo konfigurować za pomocą systemu zarządzania powiadomieniami. Syngineer nadaje etykietę aktualnemu statusowi przetwarzania zadania lub zgłoszenia.
-& + (
4 $
R E K L A M A
12/2018
17
PRODUKTY
PRZENOŚNY ANALIZATOR DO POMIARU ZAWARTOŚCI TLENU ROZPUSZCZONEGO Analizator Beverly, wyposaşony w optyczny czujnik VisiFerm DO B, zapewnia wysoką dokładność i stabilność pomiarową w zakresie od 4 ppb do 25 ppm (DO). Szybki i dokładny pomiar realizowany jest przy jednocześnie łatwej obsłudze urządzenia. Analizator Beverly sprawdza się zarówno w aplikacjach on-line, jak i laboratoryjnych przemysłu browarniczego,
zakładach produkcji napojów itp. Urządzenie moşe być równieş wykorzystywane do pomiarów w aplikacjach innych branş, gdzie kontrola i monitoring tlenu rozpuszczonego odgrywa istotną rolę.
TABLET PRZEMYSĹ OWY TAB-EX 02 DOSTĘPNY W WERSJI DLA STREF ZAGROĹťONYCH WYBUCHEM ZONE 1/21 NowoĹ›ciÄ… firmy ecom jest tablet przemysĹ‚owy Tab-Ex 02 w wersji ATEX/IECEx Zone 1/21; Div. 1 przystosowanej do pracy w strefach zagroĹźonych wybuchem, bÄ™dÄ…cy nastÄ™pcÄ… modelu Tab-Ex 01. Nowy model Tab-Ex 02 Ĺ‚Ä…czy bardzo dobre parametry techniczne z innowacyjnymi aplikacjami, m.in. sztucznej rzeczywistoĹ›ci. Pracuje pod kontrolÄ… systemu operacyjnego Android 8. Tab-Ex 02, bazujÄ…cy na modelu Samsung Galaxy Tab Active2, zostaĹ‚ wyposaĹźony w mikroprocesor Octa Core taktowany zegarem 1,6 GHz i 3 GB pamiÄ™ci RAM. Nadaje siÄ™ idealnie do apli-
kacji Industry 4.0, ułatwiając wymianę danych z systemami SCADA/DCS, zarządzania przepływem towarów (SAP, IBM Maximo), zarządzania projektami i planowania CAD. Małogabarytowy model TabEx 02 jest doskonałym, sprawdzonym na całym świecie tabletem do wspomagania wykonywania róşnych zadań, takich jak inwentaryzacja, śledzenie towarów, utrzymanie systemów, zarządzanie zasobami i łańcuchem dostaw, aş po rozwiązania profesjonalne, np. realizujące funkcję ochrony „samotny pracownik�.
JEDNOPŠYTKOWY KOMPUTER TINKER BOARD Tinker Board został wyposaşony w procesor o wyşszej wydajności oraz dedykowane układy do obsługi grafiki umoşliwiające przetwarzanie video w rozdzielczości nawet 4K. Jednostką centralną prezentowanego komputera jest bardzo wydajny i nowoczesny czterordzeniowy procesor Rockchip RK3288. Warto podkreślić tutaj kompatybilność zarówno z systemem operacyjnym Android jak i Debian (Linux). Dzięki karcie graficznej Mali-T754 opartej na architekturze ARM Tinker Board moşe znaleźć zastosowanie m.in. w odtwarzaniu multimediów w wysokiej rozdzielczości, wizualizacji kom-
18
puterowej, rozpoznawaniu gestów, rooznawianiu twarzy etc. Standardowo Tinker Board wyposaşony jest w 2 GB pamięci RAM oraz 16 GB szybkiej pamięci eMMC (2 × więcej jak w konkurencyjnych rozwiązaniach) z moşliwością dalszej rozbudowy do 128 GB w oparciu o kartę microSD. Zastosowanie interfejsu SD 3.0 pozwoliło uzyskać wyşszą prędkość zapisu-odczytu danych z karty pamięci. Takşe rozmiar obsługiwanej karty (128 GB) jest dwa razy większy jak w rozwiązaniach konkurencyjnych. Tinker Borad został wyposaşony przez firmę ASUS w szereg standardowych, przydatnych akcesoriów, jak zasilacze, ramki mocujące czy obudowy typu embedded. Komputery Tinker Board firmy ASUS wyróşnia trzyletnia gwarancja oraz pięcioletnia dostępność w sprzedaşy. C
AUTOMATYKA
PRODUKTY
REJESTRATOR TEMPERATURY AR232.B
HPHQWDFML  0RŊOLZRğą LPSO GQ\FK VLHFL QDZHW Z WUX ZDUXQNDFK 
Przenośny rejestrator temperatury AR232.B z wyświetlaczem LCD ma szczelną obudowę, przystosowaną do pracy w trudnych warunkach środowiskowych. stopień ochrony wynosi IP65. Do wyboru jest sonda pomiarowa wbudowana lub przewodowa. Zakres pomiarowy wynosi od –30 °C do 80 °C dla sondy wbudowanej i od –50 °C do 120 °C dla sondy przewodowej. Konfigurowalna architektura umoşliwia zastosowanie w bardzo wielu dziedzinach i aplikacjach – dla środowisk przemysłowych, magazynowania, transportu, laboratoria i inne. Zapis danych w standardowym pliku tekstowym znajdującym się w wewnętrznej pamięci rejestratora do odczytu poprzez interfejs USB i dostępne oprogramowanie z moşliwością edycji w dowolnych arkuszach kalkulacyjnych. Dostęp do danych odbywa się przez USB oraz Bluetooth.
Artur Tkacz
-
UNIWERSALNY KOMUNIKATOR FIELD XPERT SMT70
DE /
12/2018
C
C
8> ;&8> * 9 < ! D E : E 98A: FD $$%% $$G%% 9 ! H C $% % G
8> ;&8> * 9 < ! D E : E 98A: FD $$%% $$ %% 9 ! H C $% % ;
J JK H
!"#
$ K$% H
!"#
9
A MOW DAROSTAWA D
metalowa IP65/IP67
zH
! A
od 250
9 ! "# $%&$%% ' &
9 ( ! ! ! % )*%+, 9 01 "# 389 :9 ;%$;;
!"< =>(?@89:AB <
24.pl/switche-ip67 R E K L A M A
Komunikator Field Xpert SMT70 jest wszechstronnym programatorem na bazie tabletu PC, przeznaczonym do konfiguracji i diagnostyki urządzeń obiektowych automatyki. Obsługuje większość standardowych protokołów przemysłowych, między innymi: HART, Profibus DP/ PA, Modbus, Foundation Fieldbus. Otwarta architektura wykorzystywanego środowiska (Windows 10) sprawia, şe komunikator, po instalacji stosownego oprogramowania, moşe obsługiwać takşe inne protokoły i modemy komunikacyjne. Wbudowany akumulator o zwiększonej pojemności zapewnia do 14 godzin nieprzerwanej pracy. Konfigurator Fied Xpert SMT70 kierowany jest do osób odpowiedzialnych za rozruchy, przeglądy i utrzymanie ruchu, pracujących w trudnych warunkach przemysłowych, takşe w strefach zagroşonych wybuchem (ATEX). Wysoka jasność oraz kontrast wyświetlacza sprawiają, şe moşna go uşytkować równieş w miejscach silnie nasłonecznionych. Z obsługiwanymi urządzeniami moşna się łączyć zarówno przewodowo jaki i bezprzewodowo. Komunikator dostarczany jest uşytkownikowi z wbudowaną biblioteką ponad 2700 sterowników róşnorodnych urządzeń obiektowych. Pochodzą one od większości liczących się producentów automatyki.
CZAT ON-LIN E
0 ! " ! , " Z $%& '(() %*+ , ---&-- (% (-.. (% '/ )
0 1 2 245
19
PRODUKTY
PRZENOŚNY ANALIZATOR SPALIN ECOM-CL2 Kompaktowy analizator spalin ecom-CL2 jest następcą popularnego modelu ecom-CL. Podstawowa wersja analizatora spalin przeznaczona jest do sprawdzania i regulacji palników gazowych. Wersja podstawowa z O 2/CO może zostać wyposażona w dodatkowy czujnik elektrochemiczny NO.
Nowy analizator jest wyposażony w liczne funkcje i zabudowany jest w solidnej walizce transportowej. Specjalnie zaprojektowana obudowa to idealne połączenie urządzenia naściennego montowanego za pomocą silnych magnesów oraz urządzenia wolnostojącego. Pozwala to na bardzo wygodne użytkowanie, np. przy serwisach pieców CO. Zintegrowany, podświetlany wyświetlacz i przyciski, drukarka termiczna, trzykomorowa sonda oraz pułapka kondensatu, to tylko kilka atutów zmieszczonych w niespełna dwukilogramowej aluminiowej obudowie. Przy pomocy bezpłatnego oprogramowania MiniDV oraz DAS.NT.2 można stworzyć graficzny przebieg pracy z odczytywanych danych.
GAMA ZASILACZY UPS 9SX O NIŻSZYCH MOCACH Firma Eaton wprowadziła na rynki w Europie, na Bliskim Wschodzie i w Afryce (EMEA) nowe modele zasilaczy awaryjnych UPS 9SX o niższej klasie mocy. UPS Eaton 9SX oferuje wysoką dostępność, elastyczność i zaawansowaną ochronę dla infrastruktury IT i małych centrów przetwarzania danych, jak również dla zastosowań sieciowych, przemysłowych, medycznych, telekomunikacyjnych oraz magazynowania energii. Nowe modele UPS 5-11 kVA rozszerzają istniejącą gamę produktów o urządzenia z większym zakresem mocy od 700 VA do 6 kVA i są dostępne w formatach wieżowych i w opcji Rack. Współczynnik mocy 9SX wynosi 0,9 i gwarantuje większą moc rzeczywistą dla zapewnienia lepszej ochrony urządzeń. Dzięki wytrzymałej topologii jest jeszcze bardziej niezawodny i wykorzy-
stuje technologię podwójnej konwersji do stałego monitorowania stanu zasilania oraz uruchamiania automatycznego bypassu w przypadku przeciążenia lub awarii zasilacza UPS. W połączeniu z przystosowanym do wirtualizacji oprogramowaniem Intelligent Power Manager, monitorowanie i obsługiwanie zasilacza 9SX może być wykonywane za pomocą platform do zarządzania wirtualizacją, takich jak VMware, vCenter i Microsoft HyperV. Umożliwia to specjalistom od IT łatwą konfigurację opartą na zasadach automatyzacji zdarzeń związanych z zasilaniem, takich jak automatyczne przywracanie danych po awarii, kontrolowane zamknięcie systemu, zrzut obciążenia i współdziałanie z orkiestratorem chmury.
KOMPUTER JEDNOPŁYTKOWY IEI NANO-GLX Firma iEi dodała do swojego portfolio nowy model komputera jednopłytkowego NANO-GLX, który z powodzeniem może być wykorzystywany w systemach parkingowych, biletomatach, sterowaniu przemysłowym czy aplikacjach gamingowych. Wyposażenie NANO-GLX obejmuje procesor AMD 28 nm dual core GX-210KL 1.0 GHz, szereg portów I/O, takich jak: cztery interfejsy USB (2 × USB 2.0 i 2 × USB 3.0), 1 × HDMI, 1 × VGA , 1 × LVDS, 5 × RS-232, 1 × RS-422/485, 2 × Ethernet, TPM 1.2, a także pełnowymiarowy slot kart miniPCIe. Całość
20
uzupełnia obsługa pamięci RAM DDR3L do 8 GB. Użycie procesora o bardzo niskim TDP wynoszącym 4,5 W pozwala na zastosowanie w aplikacjach, w których zużycie energii przez urządzenie ma kluczowe znaczenie. W komputerze zaimplementowano rozwiązanie iEi One Key Recovery, umożliwiające tworzenie szybkich kopii zapasowych oraz odzyskiwanie systemu operacyjnego. Innowacyjna konstrukcja radiatora umożliwia odprowadzanie ciepła oraz łatwą integrację z obudową urządzenia docelowego. Komputer ma wymiary 115 mm × 165 mm (standard EPIC), a ponadto może pracować w temperaturze od 0 °C do +60 °C. C
AUTOMATYKA
PRODUKTY
EX-HANDY 10 – NAJLEPSZE PARAMETRY, KOMPATYBILNOŚĆ OPROGRAMOWANIA I SIECI Telefon 4G/LTE Featurephone Ex-Handy 10 z certyfikacją Zone 1/21 i systemem operacyjnym Android 8, jest idealnym narzędziem do pracy w aplikacjach Przemysłu 4.0 w strefach zagroşonych wybuchem. Jest najnowszym modelem oferowanym w ramach rodziny ultrawytrzymałych telefonów Ex-Handy, pozwalających na wykorzystanie technologii push-to-talk (PTT) w sieciach 4G, LTE i Wi-Fi. Zapewnia to optymalne pokrycie terenu we wszystkich obszarach, przy bardzo małych opóźnieniach i duşej szybkości transmisji danych. Głośniki umieszczone z przodu urządzenia zapewniają optymalną jakość dźwięku i głosu, nawet w środowiskach silnie zaszumionych. Dedykowane,łatwe w uşyciu przyciski boczne – duşy przycisk PTT i czerwony przycisk awaryjny – zapewniają szybki dostęp do usług PTT i alarmowych. Automatyczna funkcja ochrony „samotny pracownik� moşe być zaimplementowana w firmowej sieci IT. Zastosowany w modelu Ex-Handy 10 wyświetlacz wysokiej rozdzielczości jest chroniony odpornym na zarysowania szkłem gorilla glass. Telefon charakteryzuje się stopniem ochrony IP68 i odpornością na temperaturę otoczenia od –20 °C do +60 °C. Oferuje maksymalne bezpieczeństwo planowania i inwestycji dzięki bardzo długiej dostępności i wsparciu (5-letni cykl şycia),
JetNet 5728G v2 FIRMY KORENIX
jak równieş globalnym zatwierdzeniom (ochrona przeciwwybuchowa, zgodność produktu w poszczególnych krajach i szeroki zakres częstotliwości radiowych). Dzięki systemowi operacyjnemu Android 8 oraz ciągłym aktualizacjom zabezpieczeń dostarczanym przez FOTA (Firmware Over the Air) i własny zespół programistów, Ex-Handy 10 jest produktem mogącym sprostać równieş przyszłym wymogom. Jego zaawansowany akumulator w zestawieniu z układem zarządzania zasilaniem zapewnia ponadprzeciętny czas pracy. Spójna, kompatybilna rodzina produktów z wbudowanym gniazdem audio jack 3,5 mm, mikrofonem RSM (Radio Speaker Microphone), innowacyjnymi funkcjami PTT, aplikacjami skanowania i obsługą beaconów BLE uzupełniają listę funkcjonalności.
R E K L A M A
JetNet 5728G v2 to switch warstwy drugiej, PoE (Power over Ethernet) w obudowie typu rack 19�. Urządzenie dysponuje 20 złączami 100Base-TX PoE, czterema gigabitowymi 100/1000Base-TX PoE oraz czterema slotami na gigabitowe wkładki SFP. Dodatkowo zwiększona została liczba narzędzi wspomagających zaawansowane techniki zabezpieczeń przed cyberatakami. Moşna skorzystać z technologii DHCP Snooping, IP Source Guard, Dynamic ARP Inspection oraz ACL (Access Control List). Bezpieczeństwo działania sieci wspomagają: MSR (Multiple Super Ring), Super Chain, ERPS (Ethernet Ring Protection Switching). Rozszerzony został zakres temperatury pracy od –40 °C do 75 °C przy pasywnej wentylacji.
Urządzenie ma certyfikat normy kolejowej EN50121-4. JetNet 5728G v2 wspiera budowę rozległych sieci z duşą liczbą urządzeń zasilanych przez PoE (np. kamery IP, konwertery, routery Wi-Fi) przy zachowaniu wysokiego poziomu bezpieczeństwa przesyłu danych oraz zapewnieniu nieprzerwanej transmisji danych. &2"0 ( ! % ! ! ( ( (
12/2018
21
ROZMOWA
Sukces zbudowany
na kompetencjach i innowacyjności
" G / 1 1 ! G ( H / ! 1 1
/ % ! I / / # / ( ! 1 1 (
( ! H % ! * # G = % G (
= % 1 J % ! ( I & #/ 5
22
AUTOMATYKA
Fot. Sabur
ROZMOWA
W tym roku minęło 26 lat od chwili powstania spółki Sabur. Jakie można wymienić kluczowe fakty z życia firmy, które wpłynęły na jej kształt i zapewniły sukces rynkowy? Barbara Wójcicka: Założenie firmy jest zawsze pewnym rodzajem eksperymentu. Tym bardziej, że tworzyliśmy ją na początku lat 90. XX wieku, gdy w Polsce rozpoczynała się transformacja ustrojowa, a gospodarka wymagała przekształceń i nowych rozwiązań, w tym także automatyzacji. Dziś wiadomo, że sukces rynkowy to odpowiednio przygotowana oferta produktowa trafiająca w potrzeby rynkowe. Na początku lat 90. trzon naszej oferty stanowiły produkty z obszaru nowych technologii, wówczas bardzo innowacyjne, jednak mało znane, bo dopiero debiutujące na rynku. Niewątpliwie kluczem do sukcesu firmy Sabur była nasza determinacja we wprowadzaniu na polski rynek najnowocześniejszych produktów z zakresu automatyki. I wiara, że jest to potrzebne, by jak najszybciej zmniejszyć lukę technologiczną dzielącą Polskę od Europy Zachodniej. 12/2018
Już w 1990 r. – jeszcze w innych strukturach organizacyjnych – podpisaliśmy umowę przedstawicielską ze szwajcarską firmą Saia-Burgess, producentem sterowników swobodnie programowalnych. Do dziś jest to nasz największy bezpośredni dostawca zagraniczny. Sabur utworzyliśmy w 1993 r. Naszą strategią na kolejne lata było zbudowanie kompleksowej oferty w zakresie automatyki przemysłowej i infrastrukturalnej. Dlatego kolejnymi krokami było nawiązanie kontaktów i umów z producentami systemu wizualizacji SCADA, paneli operatorskich i komputerów przemysłowych. Mamy w ofercie pakiet Control Maesto (sukcesor Wizcona) z firmy ELUTIONS oraz panele i komputery przemysłowe z firm ASEM oraz ESA. Jednocześnie rozszerzyliśmy ofertę o produkty związane z systemami komunikacji bezprzewodowej – najpierw firmy RACOM, a następnie ATIM. Włączyliśmy też do oferty pakiet DreamReport, oprogramowanie do raportowania z systemów automatyki typu Business Intelligence. Obecni jesteśmy także
w Przemysłowym Internecie Rzeczy i Przemyśle 4.0. Jak widać, budowanie kompleksowej oferty opartej na innowacyjnych rozwiązaniach jest procesem ciągłym, tym bardziej, że działamy w obszarze nowych technologii i na bezustannie zmieniającym się i rozwijającym się rynku. Do odniesienia sukcesu – oprócz dobrych produktów i innowacyjnych rozwiązań – potrzebna jest jednak także pasja ludzi, samodyscyplina oraz pewna doza szczęścia. Wspomniała Pani o tym, że firma Sabur jest obecna również w sferze Przemysłu 4.0. Jak to wygląda w praktyce? BW: Wszyscy nasi partnerzy technologiczni stale rozwijają swoje produkty. Dotyczy to zarówno oprogramowania przemysłowego, systemów umożliwiających tworzenie rozwiązań mobilnych i przechowywanie danych w chmurze, adresowanych do przemysłu narzędzi analitycznych oraz klasycznych urządzeń połączonych w struktury instalacji przemysłowych. Koncepcja Przemy23
ROZMOWA słu 4.0 stała się już zatem rzeczywistością, a produkty w naszej ofercie pozwalają na integrację ludzi, maszyn i procesów, dzięki czemu produkcja staje się bardziej elastyczna i wydajna. Trzymamy rękę na pulsie i stale uczestniczymy w premierowych pokazach rozwiązań naszych partnerów. Dzięki temu także edukujemy rynek, a nasz asortyment produktowy zmienia się bardzo szybko – tak, by odbiorcy naszych rozwiązań zawsze mieli dostęp do innowacji. Działacie w branży automatyki przemysłowej i budynkowej jako biznesmeni i inżynierowie jednocześnie. Jakie kryteria należy spełnić, by zapewnić sobie powodzenie? Wojciech Znojek: Niewątpliwe nasza branża należy do szybko rozwijających się, a automatyka przemysłowa czy budynkowa wchodzi do powszechnego użycia. Rozwój automatyki jest ściśle związany z rozwojem technologii informatycznych i telekomunikacyjnych. Te sfery coraz bardziej się przenikają, powstają holistyczne rozwiązania spełniające znacznie większe niż kiedyś potrzeby użytkowników. Wszak żyjemy w czasach czwartej rewolucji technologicznej. Efektywne funkcjonowanie firm jest uzależnione od ich przygotowania do zmian związanych z rozwojem nowych technologii, nie tylko informatycznych, ale przede wszystkim od skutecznego implementowania tych technologii i tworzenia wartości dla klientów. Firmy muszą być gotowe na szybkie zmiany, odpowiadać na bieżące oczekiwania i wschłuchiwać się w potrzeby klientów, a najlepsi te potrzeby kreują.
Czy rozwiązania klasy premium, oferowane przez Sabur, są gotowe na starcie z tanimi, prostymi produktami? BW: Tak, ponieważ postawiliśmy na funkcjonalność, jakość i niezawodność. Dotyczy to nie tylko produktów, ale również naszych działań. Chcemy, aby użytkownicy rozwiązań oferowanych przez Sabur mogli skupić się na swoim core businessie, realizować swoje obowiązki płynnie i bez zbędnego stresu, zapewniać swoim firmom ponadstandardowe rezultaty i jednocześnie osiągać zadowolenie ze współpracy z nami. Z rozmów z klientami wynosimy przeświadczenie, że obrana przez nas strategia ma sens, a im przynosi trwałą i znaczącą wartość. Jak obecnie przedstawia się układ sił między sektorami infrastruktury, ciepłownictwa, wodociągów, HVAC oraz przemysłu w przełożeniu na odbiorców rozwiązań Sabur? W którym z nich widzicie największy potencjał? WZ: Mamy to szczęście, że nasze rozwiązania są obecne i działają z powodzeniem we wszystkich wymienionych obszarach, a niewiele firm może tak o sobie powiedzieć. W naszym przypadku panuje równowaga. Duży potencjał widzimy zarówno w szeroko rozumianej infrastrukturze, jak i w przemyśle. Staramy się szybko reagować na zmiany w otoczeniu biznesowym, bo czasem wymuszają one korektę wcześniejszych planów i zamierzeń. Obecnie mamy coraz więcej nowych rozwiązań dla przemysłu. Wspieramy jednocześnie różnego rodzaju przedsię-
BARBARA WÓJCICKA Prezes zarządu i współzałożycielka firmy Sabur, od niemal 30 lat związana z branżą automatyki oraz IT. Absolwentka Wydziału Elektrycznego Politechniki Warszawskiej. Pierwsze doświadczenia zawodowe zdobywała w Biurze Projektów Energoprojekt Warszawa. Pasjonuje się efektywnością biznesową dzięki zastosowaniu innowacyjnych technologii oraz zrównoważonym rozwojem. Przywiązuje dużą wagę do tworzenia i rozwijania wizerunku firmy jako rzetelnego partnera w biznesie, jak również tworzenia w firmie środowiska do rozwoju i współpracy oraz działań propracowniczych. Wyróżniona tytułem Ambasador Fair Play w Biznesie nadanym przez „Program Przedsiębiorstwo Fair Play” przy Krajowej Izbie Gospodarczej.
24
biorstwa w ograniczaniu kosztów wykorzystywania mediów energetycznych. Jakie usługi i produkty z portfolio Sabur cieszą się największą popularnością w przemyśle? WZ: Największe zainteresowanie notują panele operatorskie, a ostatnio także komputery przemysłowe. Obok klasycznych paneli programowanych softem producenta uwagę rynku przyciągają również panele webowe, które do wizualizacji i sterowania instalacją technologiczną wykorzystują przeglądarkę stron WWW umieszczonych w sterowniku lub systemie IT. Mamy także kilka rodzin paneli operatorskich „3 w 1”, które dodatkowo mają zainstalowany runtime oprogramowania wizualizacyjnego oraz narzędzie do bezpiecznego zdalnego dostępu serwisowego do instalacji. Doceniają je zarówno producenci maszyn, jak i ich użytkownicy. Powód? Istotne obniżenie kosztów eksploatacyjnych i większa konkurencyjność. Wśród komputerów przemysłowych promujemy przede wszystkim rozwiązania z większymi ekranami – 18–24˝, bezwentylatorowe, z najmocniejszymi procesorami, zarówno w wersjach panelowych, jak i typu book-mounting. Uznanie klientów znajduje długoletnia, ponad 10-letnia dostępność tak samo wyposażonych modeli, co ma istotne znaczenie szczególnie dla odbiorców z sektora OEM. Partnerzy technologiczni Sabur wspólnie tworzą kompleksową ofertę Waszego portfolio. Według jakiego klucza są dobierani i czy planujecie rozszerzyć tę grupy o kolejne firmy? WZ: Klucz doboru jest prosty – zapotrzebowanie rynku, wysoka jakość, stale rozwijane produkty i oprogramowanie, jak również dobre warunki dostaw i serwisu. Lista nie jest zamknięta. Jak różnią się oczekiwania wykonawców i odbiorców końcowych? BW: Wszyscy oczekują dziś najwyższego poziomu usług, łatwości w dostępie do produktów i rozwiązań oraz niezawodnego wsparcia inżynierskiego. Nasze firmy partnerskie, integratorzy AUTOMATYKA
ROZMOWA systemów automatyki, cenią sobie poziom szkoleń i wsparcia technicznego, zarówno zdalnego, jak i bezpośrednio na obiektach. Użytkownicy końcowi pragną z kolei łatwości i intuicyjności użytkowania rozwiązań, a ponadto pewności, że obecnie stosowane przez nich produkty będą dostępne przez kolejne 5, 10, 15 i więcej lat. I to gwarantujemy. W jakim najciekawszym albo najtrudniejszym wdrożeniu mieli Państwo okazję uczestniczyć? WZ: Najciekawszym projektem, o którym warto wspomnieć, było wdrożenie systemu do zarządzania i monitoringu mediów w firmie SEGRO Poland. Ten projekt zrealizowaliśmy etapowo, w wielu lokalizacjach – Stryków, Łódź, Gliwice, Wrocław, Komorniki, Gądki, Ożarów Mazowiecki, Warszawa, Nadarzyn. Zadaniem systemu jest monitoring on-line energii elektrycznej z uwzględnieniem strażnika mocy zamówionej oraz liczników gazu, wody, ciepła i innych mediów, we wszystkich obiektach objętych wdrożeniem. Efektem wdrożenia naszego rozwiązania, poza oczywistym obniżeniem kosztów zarządzania obiektami przez aktywne zarządzanie mediami, są także inne pozytywne zmiany. Należą do nich m.in. dobór najodpowiedniejszych taryf dostosowanych do potrzeb obsługi obiektów, sprawniejsza komunikacja z najemcami w zakresie monitoringu zużycia mediów i rozliczania kosztów, globalne zarządzanie mediami we wszystkich obiektach SEGRO Poland, a także aspekt proekologiczny. Zarządzane w ten sposób parki logistyczne SEGRO otrzymały certyfikat BREEAM VERY GOOD. Rynek jest nieustająco straszony widmem wzrostu cen zużycia mediów, zwłaszcza energii elektrycznej. Jaki jest Wasz przepis dla odbiorców na optymalizację i efektywne zarządzenie ich zużyciem, a w konsekwencji zapobieżenie wzrostowi kosztów? BW: Rzeczywiście, gazety i portale informacyjne prześcigają się w komunikatach o ogromnych podwyżkach cen energii elektrycznej w Polsce. Ceny 12/2018
WOJCIECH ZNOJEK Dyrektor generalny i wiceprezes zarządu oraz współzałożyciel firmy Sabur. Absolwent Wydziału Elektrycznego Politechniki Warszawskiej. Praktykę zawodową, doświadczenie oraz uprawnienia zdobywał m.in. w firmie Elektromontaż Warszawa. Od ponad 20 lat związany z branżą IT oraz automatyki. Ma wieloletnie i różnorodne doświadczenie we wdrażaniu systemów automatyki przemysłowej i budynkowej. Jako wiceprezes firmy Sabur jest odpowiedzialny za kontakty z partnerami zagranicznymi firmy, sprzedaż wprowadzonych z sukcesem na polski rynek ich produktów i rozwiązań oraz rozwój sieci ich dystrybucji. Przywiązuje dużą wagę do tworzenia i rozwijania wizerunku firmy jako rzetelnego partnera w biznesie.
prądu są już dwukrotnie wyższe niż w zeszłym roku, a z szacunków Instytutu Energetyki Odnawialnej (IEO) wynika, że po 2020 r. będziemy mieli najwyższe w Europie hurtowe ceny energii i taryfy dla wszystkich grup odbiorców. Przedsiębiorcy zadają sobie pytanie, jak to wpłynie na naszą gospodarkę i ich konkurencyjność. Pomagamy im złagodzić skutki podwyżek, przez wdrożenie systemu do zarządzania zużyciem mediów. Dzięki temu firmy mogą optymalizować zużycie nie tylko energii elektrycznej, ale wszystkich mediów. Sposobów optymalizacji może być bardzo wiele, począwszy od analizy umożliwiającej prognozowanie zużycia i negocjowanie korzystnych cen zakupu mediów użytkowych, przez monitoring zużycia i wczesne ostrzeganie przed przekroczeniem wartości oraz awariami, po planowanie zmian organizacyjnych. Jakie wyróżniki uważacie Państwo za najmocniejsze strony firmy Sabur? BW: Rozpoczynamy 27. rok naszej działalności na polskim rynku. Jesteśmy pionierami w tej branży. Zawsze plasowaliśmy się jako dostawca rozwiązań klasy premium, a to oznacza dostarczanie najbardziej innowacyjnych i niezawodnych urządzeń oraz oprogramowania. Nasi konsultanci łączą ekspercką wiedzę inżynierską z potrzebami biznesowymi naszych klientów, świadcząc usługi doradcze i konsultacyjne w zakresie doboru właściwych rozwiązań dla automatyki budynkowej i przemysłowej. Wybierając nas, przedsiębiorcy mogą być pewni, że poczyniona inwestycja przyczyni się do osiągnięcia
lepszych wyników ekonomicznych, pozwoli obniżyć koszty eksploatacji instalacji oraz bezpośrednio wpłynie na wzrost komfortu i bezpieczeństwa pracy. Jesteście jedną z firm, która jest obecna na targach Automaticon od początku ich istnienia. Co o tym decyduje i jaki jest Wasz odbiór tego wydarzenia na przestrzeni lat? WZ: Gdy rozpoczynaliśmy naszą działalność na początku lat 90., na targach Automaticon wystawiało się nieco ponad 40 firm. Dziś wydarzenie to skupia środowisko ponad 300 wystawców. Targi przez te 25 lat nie tylko rozkwitły, ale także zmieniły swój zakres. Choć są skierowane przede wszystkim do branży automatyki, widać rosnący udział innych dziedzin, w tym robotyki. W ostatnich latach nastąpił też dość szybki przyrost liczby wystawców specjalizujących się w elektronice przemysłowej. To największe wydarzenie branży i miejsce, w którym chętnie spotyka się środowisko inżynierów – miejsce wymiany doświadczeń, pozyskiwania wiedzy na temat nowych rozwiązań, a także nawiązywania relacji biznesowych. I to są główne powody, dla których jesteśmy wciąż związani z targami Automaticon. Sabur od wielu lat wspiera różnego rodzaju akcje charytatywne, fundacje i kampanie społeczne. Skąd taka decyzja? BW: Wśród wspieranych przez nas inicjatyw ważną rolę odgrywa wieloletnia współpraca z Fundacją ABC XXI przy realizacji kampanii „Cała Polska czyta dzieciom”. Wspieramy także ak25
ROZMOWA
EFEKTYWNE FUNKCJONOWANIE FIRM JEST UZALEŻNIONE OD ICH PRZYGOTOWANIA DO ZMIAN ZWIĄZANYCH Z ROZWOJEM NOWYCH TECHNOLOGII, NIE TYLKO INFORMATYCZNYCH, ALE PRZEDE WSZYSTKIM OD SKUTECZNEGO IMPLEMENTOWANIA TYCH TECHNOLOGII I TWORZENIA WARTOŚCI DLA KLIENTÓW. cję Polskiej Akcji Humanitarnej Pajacyk czy Szlachetną Paczkę krakowskiej fundacji Wiosna. Chcemy pomagać mądrze i z głową, czyli w taki sposób, aby nasza pomoc trafiła tam, gdzie naprawdę się przyda. Sabur to zespół. Co wyróżnia ten zespół. Jacy ludzie i jakie kompetencje budują ten zespół? BW: Nasza firma to przede wszystkim ludzie, którzy są z nią związani
od wielu lat. Wiedza o rozwiązaniach i urządzeniach z dziedziny automatyki, a także znajomość potrzeb branż i klientów, jest podstawą naszej organizacji. Wspólnie budujemy zgrany zespół o bardzo wysokich kwalifikacjach, dzięki czemu nasi klienci są zadowoleni z realizowanych przez nas projektów. Każda osoba, która dołącza do naszego zespołu może liczyć na wsparcie, rozwój i świetną atmosferę.
Jakie są plany firmy na najbliższą przyszłość? WZ: W perspektywie kilku lat wprowadzimy na rynek wiele nowych rozwiązań z obszaru automatyki budynkowej i przemysłowej, zarówno pochodzących od naszych dotychczasowych partnerów, jak i rozwiązania własne stworzone w oparciu o produkty dla automatyki z naszego portfolio. Będziemy także nadal inwestować w nasz rozwój technologiczny, organizacyjny i osobowy. Stale poszerzamy i pogłębiamy fachową wiedzę i umiejętności. Naszym priorytetem jest zbudowanie szerokiej oferty usługowej, aby jeszcze bardziej wspierać klientów – odbiorców końcowych oraz wykonawców – w efektywnym wykorzystaniu rozwiązań z zakresu Internetu Rzeczy i efektywnym prowadzeniu biznesu. - !
Urszula Chojnacka AUTOMATYKA
R E K L A M A
Centrum Targowo-Konferencyjne
27 - 28 lutego 2019 Konferencja pt: „Współczesna produkcja – kultura prężnego i szybkiego działania”
Targi Utrzymania Ruchu i Technologii Przemysłowych
www.exposilesia.pl
Zakres tematyczny Targów INDUSTRYmeeting: 1. Mechanika i narzędzia 2. Elektronika i elektryka 3. Serwis i obsługa produkcji
organizowana przez Fundację Polskie Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Montażu oraz Expo Silesia sp. z o.o.
4. BHP 5. Przemysł 4.0 6. IT w przemyśle 7. Logistyka produkcji 8. Automatyka i robotyka 9. Hydraulika i pneumatyka 10. Edukacja i szkolenia
Dyrektor Grupy Projektów: Wioletta Błońska-Dudek | tel. kom. +48 510 031 732
11. Instytucje i media branżowe
ul.Braci Mieroszewskich 124 | 41-219 Sosnowiec | tel. +48 32 788 75 06 | industrymeeting@exposilesia.pl
www.industrymeeting.pl 26
AUTOMATYKA
SABUR Sp. z o.o. ul. Puławska 303, 02-785 Warszawa tel. 22 549 43 53 e-mail: sabur@sabur.com.pl www.sabur.com.pl
STEROWNIK DOPASOWANY DO WSZYSTKICH
PCD7.LRxx-P5 Sterownik kompaktowy, swobodnie programowalny. Może realizować różnego rodzaju zadania dla automatyki budynków, aplikacji BMS, w połączeniu z panelem operatorskim może sterować i monitorować inne instalacje tj. węzły cieplne, przepompownie, rozwiązania dla przemysłu.
TEMAT NUMERU
Programowanie obiektowe wg normy IEC 61131-3:2013 Koncepcja programowania # ! ( % ! N
! 1 P?5 /# ! / / N
# G G ( (/ R G
! R ! / !5
= N RV ! ( 1 %N ! / N( % !(
/#
% ( % 5
J/( % ! G / % ! ( ( / ( %
( ! 1 1 ( I ( ! / % ( N / ( ! 5 NR ( %
/ H ! !
( %R 1 ( / ! ( N / ( #
% ( ! 1 N 1
% 5 2 ! %
+ P<<:<8: !
( #N % /
N ( 2 1
! G ( %
4+; +5 Marcin Zawisza
E
wolucja języków programowania to w duşej mierze zmiana sposobów modelowania problemów za pomocą komputera. W jej toku opis, związany ściśle ze sprzętem, zastąpiony został opisem rozwiązywanego z jego pomocą zagadnienia. Dzięki temu zamiast modelować maszynę (jak ma to miejsce na przykład w języku asemblera, który zmusza programistę do ciągłego myślenia o strukturze sprzętowej), nowoczesne języki programowania umoşliwiają modelowanie mniej lub bardziej abstrakcyjnych problemów. Taka zmiana podejścia była moşliwa między innymi dzięki opracowaniu języków obiektowych. Dostarczają one narzędzi, które umoşliwiają przedstawienie problemu w bardziej intuicyjny sposób, zblişony do tego, w jaki analizuje je nasz mózg. Opierają się one na załoşeniu, şe otaczający nas świat składa się z obiektów, które charakteryzują się pewnymi cechami i zachowaniami i umoşliwiają ich przedstawienie z pominięciem şmudnego procesu przystosowania do ograniczeń maszyny. Pozwalają one równieş w elegancki i zwięzły sposób opisać nawet bardzo skomplikowane zaleşności między tymi obiektami. Stworzona w obiektowy sposób aplikacja charakteryzuje się większą przejrzystością i co za tym idzie jest łatwiejsza w utrzymaniu i ewentualnej rozbudowie.
Podstawowe zagadnienia programowania obiektowego Jak juĹź wspomniano, podstawowym elementem otaczajÄ…cej nas rzeczywi28
stości jest obiekt, posiadający określone cechy i dopuszczalne zachowania. W programie jest on reprezentowany przez szczególny rodzaj struktury, która oprócz pól składowych (zwanych teş właściwościami) przechowuje funkcje (nazywane w programowaniu obiektowym metodami). W typowej aplikacji przemysłowej przykładem obiektu moşe być szeroko rozumiany napęd. Moşe on mieć właściwości, takie jak np. moc i stan (określający w najprostszej wersji, czy jest załączony czy wyłączony) oraz metody czyli operacje, które moşna na nim wykonać, czyli np.: inicjuj(), załącz() i wyłącz() (dla odróşnienia metod od właściwości i podkreślenia, şe mogą one zawierać parametry, ich nazwy będą zakończone pustym nawiasem). Obiekt, tak jak zmienna musi mieć zdefiniowany typ, nazywany w tym przypadku jego klasą. Opisuje ona strukturę obiektu, to jest jego pola (właściwości) i dostępne funkcje (metody). Moşna więc powiedzieć, şe obiekt jest egzemplarzem (lub inaczej instancją) swojej klasy czyli typu. Kaşdy obiekt potrzebuje odrębnej pamięci do przechowywania swojego aktualnego stanu (wartości pól) ale juş metody są wspólne dla wszystkich obiektów danego typu. W rozpatrywanym przykładzie moşna sobie wyobrazić obiekty: napęd 1, napęd 2 i napęd 3, będące instancjami klasy napęd tak, jak to pokazano na rys. 1. Klasy mogą być zagnieşdşane, co przydaje się do rozwiązywania bardziej złoşonych problemów przez ich podział na mniejsze, łatwiejsze do opisania elementy. Moşna sobie AUTOMATYKA
TEMAT NUMERU wyobrazić na przykład klasę maszyna, która zawiera jeden lub kilka obiektów wspomnianej klasy napęd. Idąc dalej, klasa ciąg technologiczny moşe zawierać kilka obiektów klasy maszyna. W ten sposób za pomocą podejścia obiektowego, dokonujemy dekompozycji zagadnienia, odwzorowując jego rzeczywistą strukturę. Drugim, poza zagnieşdşaniem, sposobem ponownego wykorzystania utworzonej juş klasy do konstrukcji innej jest uşycie mechanizmu zwanego dziedziczeniem (inheritance). Umoşliwia on rozbudowanie funkcjonalności klasy przez utworzenie na jej podstawie nowej, w której dodaje się lub modyfikuje pewne elementy. Istniejąca klasa nazywana jest wtedy klasą bazową lub podstawową, a nowo tworzona pochodną. Klasa pochodna dziedziczy wszystkie cechy klasy podstawowej ale moşna do niej dodać nowe właściwości i metody oraz zmienić te odziedziczone, tworząc nowe o tej samej nazwie. Mechanizm ten nosi nazwę nadpisywania lub zasłaniania (overriding). Na rys. 2 pokazano przykładową hierarchię opartą na wcześniej utworzonej klasie napęd. Jak widać, klasa przełącznik G/T, będąca pochodną klasy napęd dodaje do jej funkcjonalności pole czas startu i modyfikuje wszystkie trzy metody. Sama natomiast jest bazą dla klasy softstart, która dodaje do niej pole limit prądu i ponownie modyfikuje wszystkie metody. Drugą klasą pochodną klasy napęd jest klasa falownik. Dodaje ona do pól klasy bazowej czas startu, czas zatrzymania, prędkość zadana i prędkość aktualna, modyfikuje wszystkie metody i dodaje dwie nowe ustaw prędkość() i pobierz prędkość(). Poniewaş klasy pochodne zawierają wszystkie pola i metody klasy bazowej (nawet, jeśli są one zmodyfikowane), dziedziczenie umoşliwia traktowanie obiektów pochodnych tak, jakby były obiektami typu podstawowego. W naszym przykładzie wszystkie klasy mają pola moc i stan odziedziczone z klasy napęd, więc moşna się do nich odwoływać bez względu na typ obiektu. Moşna równieş zauwaşyć, şe wspólne są dla nich metody inicjuj(), załącz() i wyłącz(), które jednak róşnią się im12/2018
Rys. 1. ! (N
# %
Rys. 2. !
1 1
plementacją w poszczególnych typach pochodnych (poniewaş są w kaşdym z nich nadpisywane). Traktując obiekt typu pochodnego jak obiekt typu podstawowego, nie precyzuje się w momencie pisania programu, która konkretnie metoda (z której klasy) zostanie wykonana, co prowadzi do występowania tzw. polimorfizmu. Powiązanie wywołania metody z jej
konkretną implementacją następuje dopiero na etapie uruchomienia programu, co nazywane jest wiązaniem dynamicznym lub późnym (dynamic/ late binding). Jego przeciwieństwem jest wiązanie statyczne lub wczesne (static/early binding) czyli sytuacja, gdy juş na etapie kompilacji programu moşna zidentyfikować konkretną wersję metody. 29
TEMAT NUMERU Jednym z podstawowych załoşeń programowania obiektowego jest hermetyzacja lub enkapsulacja (encapsulation). Oznacza ona w praktyce ukrywanie wszystkich elementów, które nie są potrzebne potencjalnemu uşytkownikowi klasy. Zabezpiecza to ją przed niepoşądaną modyfikacją (moşna np. wymusić dostęp do niektórych pól tylko za pomocą dedykowanych metod) oraz umoşliwia modyfikację klasy bez modyfikacji kodu, który ją wykorzystuje. Jest to bardzo istotne np. w przypadku bibliotek zbudowanych w sposób obiektowy. Hermetyzacja wymaga zastosowania tzw. specyfikatorów dostępu, które określają „widoczność� poszczególnych elementów klasy (pól i metod). Podstawowe specyfikatory to: public dla elementów, które mają być widoczne poza klasą, private dla elementów, które mają być widoczne tylko w obrębie klasy (to jest dla jej metod) oraz protected dla elementów, które mają być widoczne tylko w obrębie klasy i jej klas pochodnych (dziedziczących). Przykładem hermetyzacji moşe być klasa falownik (rys. 2) Jeśli załoşymy, şe dostęp do pola prędkość zadana jest ograniczony specyfikatorem private, to jego zmiana jest moşliwa tylko za pomocą publicznej metody ustaw prędkość(). Takie rozwiązanie pozwala na kontrolę wpisywanej wartości, choćby celem sprawdzenia, czy nie przekracza ona dopuszczalnego zakresu lub nie jest w obszarze zakazanym, zagraşającym mechanice układu napędzanego. Podobnie odczyt aktualnej prędkości był-
by moşliwy tylko za pomocą metody pobierz prędkość(). Poza zwykłymi klasami, programowanie obiektowe zakłada takşe istnienie tzw. klas abstrakcyjnych, to jest takich, które nie mogą mieć swoich instancji (obiektów), mogą natomiast uczestniczyć w procesie dziedziczenia. Klasy abstrakcyjne muszą mieć co najmniej jedną metodę abstrakcyjną (tj. taką, która składa się wyłącznie z deklaracji i nie ma zdefiniowanego algorytmu), której implementację będą zawierały klasy pochodne. Patrząc na rys. 2 moşna dojść do wniosku, şe klasą abstrakcyjną moşe być klasa napęd, poniewaş ( jako zbyt ogólna) nie będzie wykorzystywana do tworzenia obiektów, ale stanowi podstawę do budowy innych klas. Metodami abstrakcyjnymi mogą być wtedy załącz() i wyłącz(), poniewaş ich implementacja w klasie napęd, jako zbyt ogólnej, nie ma sensu.
Norma IEC 61131 – stan aktualny Norma IEC 61131 powstała aby uporządkować podstawowe zagadnienia dotyczące sterowników PLC, takie jak ich konstrukcja, konfiguracja, komunikacja z innymi urządzeniami czy sposób programowania. Jest to bardzo istotne, poniewaş rynek sterowników PLC rozrasta się szybko, a kaşdy z producentów przekonuje, şe to jego rozwiązanie jest najlepsze i próbuje przyzwyczaić do niego jak najwięcej uşytkowników. Promowanie przez rynek niekompatybilnych rozwiązań nie stoi w zgodzie z głównymi załoşeniami, decydującymi o wyşszości sterowania opartego na PLC, to jest przede wszystkim elastyczności, łatwość diagnosty-
ki ale i ewentualnej wymiany sprzętu. Bez jednolitego standardu narzuconego przez odpowiednią instytucję, taką jak Międzynarodowa Komisja Elektrotechniczna (International Electrotechnical Commission, IEC) trudno byłoby zapewnić moşliwość łatwej migracji między róşnymi platformami. Szczególne znaczenie ma tutaj trzecia część normy, której celem jest usystematyzowanie języków programowania, co ma ułatwić przenoszenie aplikacji między róşnymi rozwiązaniami sprzętowymi, jeśli tylko zachowują one zgodność z tym standardem. Dokument IEC 61131-3 i jego praktyczne zastosowanie, zostało opisane szczegółowo w cyklu artykułów pod tytułem „Programowanie sterowników PLC zgodnie z normą IEC 61131-3�, które ukazały się w numerach 3-7/2013 miesięcznika „Pomiary Automatyka Robotyka�. Od tego czasu pojawiła się jednak aktualizacja, mająca na celu między innymi wprowadzenie nowoczesnych narzędzi obecnych w większości współczesnych języków programowania. Zacznijmy od krótkiego przypomnienia struktury samego standardu. Aktualne jego elementy oraz informacja o ich ostatnich wersjach zostały zestawione w tab. 1. Standard zawiera dziewięć niezaleşnie rozwijanych części, które jednak w swojej treści zawierają wzajemne odwołania. Pierwsza z nich to informacje ogólne, definicje i typowe właściwości funkcjonalne sterowników programowalnych odróşniające je od innych systemów (takie jak cykliczne przetwarzanie programu w oparciu o obraz wejść i wyjść, czy przydział czasu pracy na komunikację z programatorem). W części drugiej
Rys. 3. C % ( / ! + P<<:<8: W?<:
30
AUTOMATYKA
TEMAT NUMERU
IEC 61131-1 IEC 61131-2 IEC 61131-3 IEC 61131-4 IEC 61131-5 IEC 61131-6 IEC 61131-7 IEC 61131-8
AKTUALNA EDYCJA 2003 (2.0) 2017 (4.0) 2013 (3.0) 2004 (2.0) 2000 (1.0) 2012 (1.0) 2000 (1.0) 2003 (2.0)
IEC 61131-9
2013 (1.0)
OZNACZENIE
TYTUŠProgrammable controllers – Part 1: General information Programmable controllers – Part 2: Equipment requirements and tests Programmable controllers – Part 3: Programming languages Programmable controllers – Part 4: User guidelines Programmable controllers – Part 5: Communications Programmable controllers – Part 6: Functional safety Programmable controllers – Part 7: Fuzzy control programming Programmable controllers – Part 8: Guidelines for the application and implementation of programming languages Programmable controllers – Part 9: Single-drop digital communication interface for small sensors and actuators (SDCI)
Tab. 1. J ! NR + P<<:<
opisano elektryczne, mechaniczne i funkcjonalne wymagania dla sterowników oraz ich urządzeń peryferyjnych a takşe metody wykorzystywane do ich badania, warunki uşytkowania, przechowywania i transportu. Określa ona takşe warunki środowiskowe oraz przedstawia klasyfikację sterowników i narzędzi programowania. Najbardziej interesująca nas część trzecia zawiera opis modelu programowego (w tym specyfikację dostępnych języków programowania z ich podziałem na tekstowe i graficzne) i komunikacyjnego oraz specyfikację elementów konfiguracyjnych. Część czwarta jest rodzajem przewodnika dla uşytkowników PLC, którego zadaniem jest ich wsparcie za pomocą praktycznych wskazówek we wszystkich fazach projektowania systemu automatyki. Zasady komunikacji między sterownikami programowalnymi oraz innymi urządzeniami są opisane w części piątej, a szósta zawiera wymagania dla PLC i powiązanych urządzeń peryferyjnych, które mają być zastosowane jako elementy systemu bezpieczeństwa. W części siódmej został zdefiniowany język programowania aplikacji wykorzystujących sterowanie rozmyte. Część ósma jest rodzajem przewodnika, zawierającego wskazówki dotyczące zastosowania i implementacji języków programowania opisanych w części trzeciej. Wreszcie najnowsza w tym zestawieniu część dziewiąta specyfikuje sieć komunikacyjną dedykowaną dla małych czujników i urządzeń wykonawczych (SDCI), znaną powszechnie jako IO-Link. Ostatnia wersja trzeciej część standardu została opublikowana w 2013 r., 12/2018
przy czym jest ona tak sformułowana, aby pozostać kompatybilną z poprzednią edycją. Poza poprawkami edycyjnymi dodano w niej nowe typy danych, funkcje konwersji i referencje (zmienne przechowujące wskaźniki do innych zmiennych). Najwaşniejsze modyfikacje dotyczą jednak struktury programu, która została zmieniona tak, aby umoşliwić programowanie obiektowe zgodnie z współczesnymi standardami.
Struktura programu w aktualnej edycji IEC 61131-3 Norma IEC 61131-3 określa podstawowe składowe kaşdego programu PLC, nazwane w niej Jednostkami Organizacji Programu (Program Organization Unit, POU). Podział ten (dla wersji drugiej standardu) został przedstawiony w pierwszej części cyklu „Programowanie sterowników PLC zgodnie z normą IEC 61131-3.�, która ukazała się w numerze 3/2013 „Pomiary Automatyka Robotyka�. Wraz z nową edycją został on rozbudowany, aby umoşliwić programowanie w sposób obiektowy, zachowując przy tym zgodność z wcześniejszą wersją (rys. 3). W obydwu edycjach występują elementy takie, jak: programy, funkcje i bloki funkcyjne, przy czym te ostatnie zostały obecnie wzbogacone o cechy „obiektowe�. Zupełną nowością jest natomiast pojawienie się czwartego rodzaju POU, to jest klas. Tak więc ciągle moşna tworzyć programy w sposób proceduralny, znany z drugiej edycji, wykorzystując tylko trzy pierwsze rodzaje POU i nie wykorzystując obiektowych cech bloków funkcyjnych. Moşna równieş cześć
problemów rozwiązywać w sposób obiektowy, a inne klasycznie – mamy wtedy do czynienia z czymś, co w nomenklaturze IT nazywa się programowaniem wieloparadygmatowym. Jednostki Organizacji Programu mają pewne wspólne cechy. Stanowią one formę pewnego rodzaju „kontenera�, zawierającego ściśle zdefiniowaną porcję kodu wraz z interfejsem łączącym go z innymi blokami oraz zmienne lokalne, niezbędne do jego wykonania. Cechą decydującą o zamknięciu danej części programu wewnątrz POU jest najczęściej realizowanie przez nią jakiejś moşliwej do wyraźnego wyodrębnienia funkcji (np. oddzielenie sterowania pompami od regulacji temperatury). Często równieş stworzenie odpowiedniej funkcji lub bloku funkcyjnego umoşliwia uniknięcie wielokrotnego powtarzania identycznych lub róşniących się tylko parametrami sekcji programu. Istotna jest przy tym umiejętność dopasowania rodzaju POU do rozwiązywanego problemu, co wymaga z kolei znajomości ich moşliwości i ograniczeń. Podstawowym elementem organizującym kod aplikacji są programy. Ich wywołanie moşliwe jest z poziomu zadań (tasks) sterownika, a same umoşliwiają wywoływanie pozostałych POU. Programy nadają się idealnie do podziału projektu na mniejsze części, szczególnie, jeśli mają one być wykonywane z róşnymi częstotliwościami albo mieć róşne priorytety. Konstrukcja programu, tak jak i pozostałych jednostek organizacyjnych zawiera nagłówek i sekcję deklaracji po których znajduje się blok z kodem do wykonania (tab. 2). 31
TEMAT NUMERU Kolejnym elementem podziału logicznego kodu są funkcje. Ich cechą charakterystyczną jest fakt, şe nie przechowują one swojego stanu między wywołaniami. Nie mogą więc mieć zmiennych statycznych w sekcji deklaracji i nie mają swoich instancji (obiektów). Inną właściwością wyróşniającą funkcje jest moşliwość zwracania wartości jako wynik wywołania. Poniewaş funkcje nie przechowują şadnych informacji o swoim stanie wewnętrznym, to kaşde ich wywołanie z takimi samymi parametrami (wejściowymi, wejściowo-wyjściowymi oraz zmiennymi zewnętrznymi) da identyczny rezultat (to jest wartość funkcji oraz wartości parametrów wyjściowych, wejściowo-wyjściowych oraz zmiennych zewnętrznych). Podstawowym zastosowaniem tego rodzaju POU jest definiowanie prostych algorytmów, zwracających wynik natychmiast po wywołaniu. Dobrym przykładem mogą być funkcje standardowe słuşące do konwersji typów czy teş wykonywania operacji arytmetycznych. Konstrukcję funkcji pokazano w tab. 3. Bloki funkcyjne w odróşnieniu od funkcji przechowują swój stan, przez co umoşliwiają implementację bardziej złoşonych algorytmów z wykorzystaniem pamięci wewnętrznej (zmiennych statycznych). Ich głównym zadaniem jest wyodrębnienie ściśle zdefiniowanej części programu przeznaczonej do wielokrotnego wykorzystania. Deklaracja bloku funkcyjnego jest tak naprawdę opisem typu i aby móc go wykorzystać naleşy utworzyć obiekty tego typu, z których kaşdy powinien mieć unikalną nazwę. Przykładem standardowych bloków funkcyjnych mogą być liczniki i przekaźniki czasowe. W aktualnej edycji standardu bloki funkcyjne zostały rozszerzone o elementy programowania obiektowego, które czynią je podobnymi do klas opisanych dalej. Do głównych nowości zalicza się moşliwość definiowania metod składowych bloków funkcyjnych oraz mechanizm dziedziczenia, przy czym bloki funkcyjne mogą być pochodnymi zarówno innych bloków funkcyjnych jak i klas. Mogą one 32
PROGRAM <nazwa> VAR_INPUT ... END_VAR VAR_OUTPUT ... END_VAR VAR_IN_OUT ... END_VAR VAR_TEMP ... END_VAR VAR ... END_VAR VAR_EXTERNAL ... END_VAR ... END_PROGRAM
Nagłówek programu z jego nazwą Deklaracja parametrów wejściowych
Deklaracja parametrów wyjściowych
Deklaracja parametrów wejściowo-wyjściowych
Deklaracja zmiennych tymczasowych
Deklaracja zmiennych statycznych
Deklaracja zmiennych zewnętrznych (globalnych), których wartości mogą być modyfikowane wewnątrz programu, o ile nie zostanie uşyte dodatkowo opcjonalne słowo kluczowe CONSTANT, które blokuje moşliwość modyfikacji występujących po nim obiektów Kod programu w jednym z języków normy IEC 61131-3 Zakończenie programu
Tab. 2. ! ( /
FUNCTION <nazwa>: <typ> VAR_INPUT ... END_VAR VAR_OUTPUT ... END_VAR VAR_IN_OUT ... END_VAR VAR_TEMP ... END_VAR VAR ... END_VAR VAR_EXTERNAL ... END_VAR ... END_FUNCTION
Nagłówek funkcji z jej nazwą i (opcjonalnie) typem zwracanej wartości, poprzedzonym dwukropkiem Deklaracja parametrów wejściowych
Deklaracja parametrów wyjściowych
Deklaracja parametrów wejściowo-wyjściowych
Deklaracja zmiennych tymczasowych
Deklaracja zmiennych tymczasowych (dla zachowania kompatybilności, mimo identycznej składni nie są to elementy statyczne) Deklaracja zmiennych zewnętrznych (globalnych), których wartości mogą być modyfikowane wewnątrz funkcji, o ile nie zostanie uşyte dodatkowo opcjonalne słowo kluczowe CONSTANT, które blokuje moşliwość modyfikacji występujących po nim obiektów Kod funkcji w jednym z języków normy IEC 61131-3 Zakończenie deklaracji funkcji
Tab. 3. ! / %
równieş implementować wcześniej stworzone interfejsy. Aktualny sposób deklaracji bloku funkcyjnego został pokazany w tab. 4. Poniewaş zarówno deklaracje metod, jak i ciało bloku funkcyjnego mogą zostać pominięte, moşna wyróşnić trzy warianty bloków funkcyjnych. W przypadku braku definicji metod blok funkcyjny nie ma charakteru obiektowego i jest zgodny z poprzednią edycją normy. Jeśli natomiast zdefiniowano wewnątrz bloku tylko metody, a pominięto kod samego bloku, jest on równowaşny
klasie i moşe zostać nią zastąpiony. Ostatni przypadek to blok funkcyjny zawierający wszystkie dostępne elementy (metody i kod). Jak juş wspomniano, podstawowym elementem umoşliwiającym realizację koncepcji programowania obiektowego jest klasa. Pozwala ona przechowywać dane (w postaci zmiennych składowych) oraz algorytmy (w postaci metod) w jednym obiekcie. Deklaracja klasy przypomina deklarację bloku funkcyjnego pozbawionego ciała (tab. 5) i jak wspomniano są to elementy równowaşne. AUTOMATYKA
TEMAT NUMERU Metody mogą być elementami składowymi bloków funkcyjnych oraz klas. Pod względem definicji przypominają funkcje i podobnie jak one mogą zwracać rezultat przez nazwę oraz nie przechowują stanu między wywołaniami. Jako składowe bloków funkcyjnych lub klas mają jednak moşliwość odczytu i modyfikowania wartości ich zmiennych (wewnętrznych i statycznych). Metody mogą wywoływać inne metody składowe wewnątrz bloku funkcyjnego lub klasy, uşywając w tym celu słowa kluczowego THIS. Jeśli naleşą do obiektów pochodnych, istnieje równieş moşliwość wywołania w ich kodzie metod obiektu bazowego za pomocą słowa kluczowego SUPER. W przypadku pochodnych bloków funkcyjnych moşna uzyskać takşe dostęp do kodu bloku bazowego za pomocą słowa kluczowego SUPER(). Praktyczne wykorzystanie opisanych mechanizmów prezentuje prosty program realizujący załączanie i wyłączanie trzech silników, pierwszego za pomocą przełącznika gwiazda-trójkąt, drugiego za pomocą softstartu oraz trzeciego z uşyciem falownika (listing 1). Do opisu tych trzech rodzajów konfiguracji wykorzystano hierarchię klas z rys. 2. Jej podstawę stanowi klasa abstrakcyjna Drive, która zawiera prywatną zmienną Power przechowującą informacje o mocy napędu oraz State, która przechowuje informacje o jego stanie (w postaci wartości typu wyliczeniowego DriveState). Konfiguracja mocy napędu moşliwa jest za pomocą metody publicznej DriveInit(). Klasa zawiera poza tym dwie metody abstrakcyjne Start() i Stop() umoşliwiające odpowiednio załączenie i wyłączenie napędu. Klasa Drive jest podstawą dla klasy StarDeltaStarter, która rozszerza ją o dodatkowy parametr StartTime, zawierający czas startu (oznaczający na przykład opóźnienie przełączenia konfiguracji uzwojeń silnika). Większa liczba parametrów wymaga nowej metody konfiguracyjnej SDSInit(), która w swoim kodzie wykorzystuje metodę DriveInit() klasy bazowej. Poniewaş klasa StarDeltaStarter nie jest abstrakcyjna, musi zawierać implementacje metod Start() i Stop(). 12/2018
Na bazie StarDeltaStarter zdefiniowano z kolei klasę pochodną SoftStarter, która zawiera dodatkową zmienną CurrentLimit, określającą maksymalną krotność prądu podczas rozruchu, dodaje metodę konfiguracyjną SoftStarterInit() oraz nadpisuje metody Start() i Stop() instrukcjami odpowiednimi dla softstartu.
Drugą klasą pochodną klasy Drive jest Inverter. Dodaje ona do klasy bazowej zmienne AccelTime oraz DecelTime określające dynamikę zmian prędkości oraz CmdVelocity i ActVelocity zawierające odpowiednio prędkość zadaną i aktualną. Konfigurację umoşliwia w tym przypadku metoda InverterInit(), a odczyt i ustawienie
FUNCTION_BLOCK <nazwa>
Nagłówek bloku funkcyjnego z jego nazwą i opcjonalnymi słowami kluczowymi (EXTENDS dla pochodnego bloku funkcyjnego, ABSTRACT dla abstrakcyjnego bloku funkcyjnego, IMPLEMENTS dla bloku implementującego interfejs i  FINAL dla bloku, który nie moşe być uşyty jako bazowy)
VAR_INPUT ... END_VAR VAR_OUTPUT ... END_VAR VAR_IN_OUT ... END_VAR VAR_TEMP ... END_VAR VAR ... END_VAR
Deklaracja parametrów wejściowych
VAR_EXTERNAL ... END_VAR
Deklaracja zmiennych zewnętrznych (globalnych), których wartości mogą być modyfikowane wewnątrz bloku funkcyjnego, o ile nie zostanie uşyte dodatkowo opcjonalne słowo kluczowe CONSTANT, które blokuje moşliwość modyfikacji występujących po nim obiektów
METHOD ... END_METHOD ...
Definicje metod (tab. 6)
END_FUNCTION_ BLOCK
Zakończenie deklaracji bloku funkcyjnego
Deklaracja parametrów wyjściowych
Deklaracja parametrów wejściowo-wyjściowych
Deklaracja zmiennych tymczasowych
Deklaracja zmiennych statycznych z opcjonalnymi specyfikatorami dostępu (PUBLIC dla zmiennych dostępnych z zewnątrz bloku funkcyjnego, PRIVATE dla zmiennych dostępnych tylko wewnątrz bloku funkcyjnego, INTERNAL dla zmiennych dostępnych tylko z wnętrza tej samej przestrzeni nazw i  PROTECTED dla zmiennych dostępnych tylko wewnątrz bloku funkcyjnego i jego pochodnych – jest to specyfikator domyślny)
Kod bloku funkcyjnego w jednym z języków normy IEC 61131-3
Tab. 4. ! # / / %
CLASS <nazwa>
Nagłówek klasy z jej nazwą i opcjonalnymi słowami kluczowymi (EXTENDS dla klasy pochodnej, ABSTRACT dla klasy abstrakcyjnej, IMPLEMENTS dla klasy implementującej interfejs i  FINAL dla klasy, która nie moşe być uşyta jako bazowa)
VAR ... END_VAR
Deklaracja zmiennych statycznych z opcjonalnymi specyfikatorami dostępu (PUBLIC dla zmiennych dostępnych z zewnątrz klasy, PRIVATE dla zmiennych dostępnych tylko wewnątrz klasy, INTERNAL dla zmiennych dostępnych tylko z wnętrza tej samej przestrzeni nazw i  PROTECTED dla zmiennych dostępnych tylko wewnątrz klasy i jej klas pochodnych – jest to specyfikator domyślny)
VAR_EXTERNAL ... END_VAR
Deklaracja zmiennych zewnętrznych (globalnych), których wartości mogą być modyfikowane wewnątrz klasy, o ile nie zostanie uşyte dodatkowo opcjonalne słowo kluczowe CONSTANT, które blokuje moşliwość modyfikacji występujących po nim obiektów
METHOD ... END_METHOD END_CLASS
Definicje metod (patrz tab. 6)
Zakończenie deklaracji klasy
Tab. 5. !
33
TEMAT NUMERU TYPE DriveState : ( END_TYPE CLASS ABSTRACT Drive VAR ! " #$%& " ' ) END_VAR METHOD PUBLIC DriveInit VAR_INPUT ! " #$%& END_VAR *+, -! "/ ! END_METHOD
METHOD PUBLIC OVERRIDE Stop --- "/ ' ) - END_METHOD END_CLASS 4 0 ' ) CLASS Inverter EXTENDS Drive VAR % * " *,1$ ' * " *,1$ 3 5 " #$%& % 5 " #$%& END_VAR METHOD PUBLIC InverterInit VAR_INPUT ! " #$%& % * " *,1$ ' * " *,1$ END_VAR 2!$#-' ) , ! *+, -% * "/ % * *+, -' * "/ ' * END_METHOD
METHOD PUBLIC ABSTRACT Start END_METHOD METHOD PUBLIC ABSTRACT Stop END_METHOD
0 ' )
METHOD PUBLIC OVERRIDE Start --- "/ ' ) - END_METHOD
CLASS StarDeltaStarter EXTENDS Drive VAR * " *,1$ END_VAR
METHOD PUBLIC OVERRIDE Stop --- "/ ' ) - END_METHOD
END_CLASS
METHOD PUBLIC SDSInit VAR_INPUT ! " #$%& * " *,1$ END_VAR 2!$#-' ) , ! *+, - * "/ * END_METHOD METHOD PUBLIC OVERRIDE Start --- "/ ' ) - END_METHOD METHOD PUBLIC OVERRIDE Stop --- "/ ' ) - END_METHOD END_CLASS 0 ' CLASS SoftStarter EXTENDS StarDeltaStarter VAR 3 & " #$%& END_VAR METHOD PUBLIC SoftStarterInit VAR_INPUT ! " #$%& * " *,1$ 3 & " #$%& END_VAR 2!$#- ' , ! * *+, -3 & "/ 3 & END_METHOD METHOD PUBLIC OVERRIDE Start --- "/ ' ) - END_METHOD
METHOD PUBLIC GetVelocity : REAL 6 5 "/ % 5 END_METHOD METHOD PUBLIC SetVelocity VAR_INPUT 5 " #$%& END_VAR 3 5 "/ 5 END_METHOD END_CLASS 4 478 PROGRAM VAR END_VAR
Main " 9;;& ' =" ' ? =" ? , ) =" , ) ' =- ' , =@-@ *JQ@ ? =- ? , WZ-@ *J[@ [-Z , ) =-, ) , W-@ *J=@ *JZ , ) =- 5 QZ-@ 8 IF Stop THEN ' =- ? =- , ) =-
8 ELSIF Start THEN ' =- ? =- , ) =- $\'],^ END_PROGRAM
Listing 1. ( / # !
34
AUTOMATYKA
TEMAT NUMERU prędkości odpowiednio GetVelocity() i SetVelocity(). Tu równieş wymagana jest definicja metod Start() i Stop(). Po zdefiniowaniu powyşszej rodziny klas, moşliwe jest utworzenie w programie głównym trzech obiektów: SDS1 typu StarDeltaStarter, SoftStarter1 typu SoftStarter oraz Inverter1 typu Inverter. Obiekty te są w dalszej części programu inicjowane, a uruchomienie i zatrzymanie wymaga jedynie wywołania odpowiednich metod. Oczywiście przykładowy program zawiera duşo uproszczeń. Pominięto w nim szczegółowe implementacje metod Start() i Stop() zaleşne od wykorzystanego rozwiązania sprzętowego, ale stanowi dobrą ilustrację praktycznego wdroşenia podejścia obiektowego. Naleşy pamiętać, şe norma nie ogranicza w şaden sposób uşywanego podczas programowania obiektowego języka. Metody klas czy teş program, który je wywołuje mogą być równie dobrze zaimplementowane np. w drabince lub języku FBD.
Interfejsy i prototypowanie Jak wspomniano wcześniej, zarówno klasy jak i bloki funkcyjne mogą być zdefiniowane jako abstrakcyjne (czyli posiadające co najmniej jedną metodę abstrakcyjną). Tak zdefiniowane typy nie mogą być wykorzystane do tworzenia obiektów a jedynie jako baza dla typów pochodnych. W szczególnym przypadku klasa lub blok funkcyjny mogą zawierać wyłącznie metody abstrakcyjne, tworząc rodzaj wzorca „zachowań� dla typów pochodnych. Realizacją takiej koncepcji jest interfejs (interface). Moşe on zawierać wyłącznie prototypy metod, które mogą zostać zdefiniowane dopiero w implementujących go typach (tab. 7). Interfejsy, podobnie jak klasy i bloki funkcyjne podlegają mechanizmowi dziedziczenia. Umoşliwia to budowanie całej hierarchii przez kolejne rozszerzanie interfejsów bazowych. Klasa lub blok funkcyjny moşe implementować jeden lub kilka interfejsów (co róşni ten mechanizm od dziedziczenia). Wzajemne relacje między interfejsami, klasami i blokami funkcyjnymi przedstawia rys. 4. 12/2018
METHOD <nazwa>: Nagłówek metody z opcjonalnym specyfikatorem dostępu (PUBLIC <typ> dla metod dostępnych z zewnątrz obiektu, PRIVATE dla dostępnych tylko wewnątrz obiektu, INTERNAL dla dostępnych tylko z wnętrza tej samej przestrzeni nazw i  PROTECTED dla dostępnych tylko wewnątrz obiektu i jego pochodnych – jest to specyfikator domyślny), jej nazwą i (opcjonalnie) typem zwracanej wartości poprzedzonym dwukropkiem; nagłówek moşe zawierać dodatkowo słowa kluczowe ABSTRACT dla metod abstrakcyjnych, OVERRIDE jeśli metoda nadpisuje bazową lub FINAL jeśli sama nie ma być nadpisywana VAR_INPUT Deklaracja parametrów wejściowych ... END_VAR VAR_OUTPUT Deklaracja parametrów wyjściowych ... END_VAR VAR_IN_OUT Deklaracja parametrów wejściowo-wyjściowych ... END_VAR VAR_TEMP Deklaracja zmiennych tymczasowych ... END_VAR VAR Deklaracja zmiennych tymczasowych ... END_VAR ... Kod metody w jednym z języków normy IEC 61131-3 END_METHOD Zakończenie deklaracji metody Tab. 6. !
INTERFACE <nazwa> METHOD ... END_METHOD END_INTERFACE
Nagłówek interfejsu z jego nazwą i opcjonalnie słowem kluczowym EXTENDS jeśli interfejs jest rozwinięciem innego Deklaracje prototypów metod
Zakończenie deklaracji interfejsu
Tab. 7. ! % /
Rys. 4. - % N % #
/ %
Interfejs moşe równieş zostać uşyty jak typ danych. Zmienne tego typu mogą zawierać referencje (wskazanie) do obiektów dowolnego typu implementującego ten interfejs lub pochodnego. Moşna takşe przypisać do nich wartość innej zmiennej tego samego typu (lub typu wskazującego na interfejs pochodny) oraz wartości NULL oznaczającą puste wskazanie. Spróbujmy zatem zmodyfikować poprzedni przykład, wykorzystując opi-
sane mechanizmy (listing 2). Poniewaş kaşdy obiekt ze stworzonej wcześniej hierarchii, bez względu na typ ma metody Start() i Stop(), moşna zdefiniować interfejs DriveControl zawierający prototypy tych metod. Jeşeli abstrakcyjna klasa bazowa Drive będzie implementowała ten interfejs, to równieş wszystkie pozostałe klasy, będące jej pochodnymi, będą go implementowały. Daje to bardzo ciekawe moşliwości wykorzystane w dalszej części przykła35
TEMAT NUMERU ` ? INTERFACE DriveControl METHOD Start END_METHOD METHOD Stop END_METHOD END_INTERFACE ? ' ) 3 CLASS ABSTRACT Drive IMPLEMENTS DriveControl dd --END_CLASS 4 478 PROGRAM Main VAR
" ',\* ' ) 3 " %##%gh=--[j ;^ ' ) 3 dd --END_VAR dd -- ? ' ) 3 h=j "/ ' = ' ) 3 hQj "/ ? = ' ) 3 h[j "/ , ) = 8 IF Stop THEN ^;# "/ = *; [ '; ' ) 3 h j- $\']^;# 8 ELSIF Start THEN ^;# "/ = *; [ '; ' ) 3 h j- $\']^;# $\'],^ END_PROGRAM Listing 2. ! % /
du. Zdefiniowano tam trójelementową tablicę zawierającą pola typu DriveControl, aby następnie przypisać do nich referencje do stworzonych wcześniej zmiennych SDS1, SoftStarter1 i Inverter1. Tak skonfigurowaną tablicę wykorzystano do wykonania startu i zatrzymania urządzeń za pomocą pętli. Oczywiście w tak małym przykładzie, dla zaledwie trzech elementów nie widać wyraźnej przewagi takiego rozwiązania, ale łatwo sobie wyobrazić obróbkę duşo większych tablic. Warto równieş zauwaşyć, şe referencje przypisywane są w trakcie wykonywania programu i nic nie stoi na przeszkodzie, aby te przypisania modyfikować „w locie� (narzucając kompilatorowi wspomniane wcześniej dynamiczne wiązanie), co sprawia, şe mamy do czynienia z niezwykle elastycznym rozwiązaniem. Jednowymiarową tablicę z napędami moşna równie dobrze zastąpić tablicą dwuwymia36
rową odwzorowującą na przykład sieć stanowisk do obróbki i zawierającą wskazania do znajdujących się akurat na nich elementach. Moşna nawet odwzorować trójwymiarowy układ (na przykład stanowiska na regałach w hali magazynowej czy teş kontenery w porcie). Zastosowanie interfejsów pozwala przewidywać zachowania typów, zanim jeszcze zostaną zdefiniowane a wykorzystanie referencji pozwala manipulować złoşonymi obiektami równie łatwo jak zmiennymi typów podstawowych.
Przestrzenie nazw Kolejnym elementem, który pojawił się w trzeciej edycji IEC61131-3, a o którym warto wspomnieć w kontekście programowania obiektowego są przestrzenie nazw (namespaces). Separują one pod względem nazewnictwa obszary kodu, umoşliwiając uşycie w nich tych samych identyfikatorów (nazw elementów). Odwołanie do elementu tak ograniczonego kodu, wymaga podania poza jego nazwą, nazwy przestrzeni w której został umieszczony (analogicznie jak w przypadku odwołania do elementu składowego klasy). Przestrzenie nazw mogą być zagnieşdşane, przy czym wszystkie elementy programu, które nie są zamknięte w jednej z nich, znajdują się w zasięgu globalnym. Dotyczy to w szczególność standardowych funkcji i bloków funkcyjnych. Konstrukcja przestrzeni nazw została przedstawiona w tab. 8. Deklaracja przestrzeni nazw moşe zawierać specyfikator INTERNAL, który wraz ze specyfikatorami elementów w niej zawartych modyfikuje ich dostępność według reguł zestawionych w tab. 9. Jak widać, elementy wewnętrznej przestrzeni nazw (tzn. zawierającej w definicji słowo INTERNAL), których dostępność nie została dodatkowo ograniczona (przez podanie specyfikatora innego niş PUBLIC) są widoczne tylko z przestrzeni o jeden poziom wyşszej. Jeśli natomiast przestrzeń nazw jest publiczna (czyli nie ma w definicji ograniczenia dostępu), zawarte w niej elementy są widoczne w sposób ograniczony jedynie ich specyfikatorami. Jak juş wspomniano, odwołanie do elementów przestrzeni nazw wymaga podania nazwy tej przestrzeni oraz nazwy elementu (oddzielonych kropką, jak w przypadku dostępu do składowych klasy). Moşliwe jest takşe wykorzystanie słowa kluczowego USING, po którym naleşy podać nazwę przestrzeni nazw. W bloku, w którym znajdzie się taka konstrukcja, moşliwe jest odwoływanie się do elementów tej przestrzeni bez podawania jej nazwy. Wprowadzenie przestrzeni nazw rozwiązuje odwieczny problem duşych aplikacji (szczególnie tych rozwijanych przez kilka osób), w których prędzej czy później dochodzi do konfliktu polegającego na wykorzystaniu przez więcej niş jedną osobę tego samego identyfikatora. Stworzenie hierarchicznego systemu nazewnictwa eliminuje to zagroşenie, poprawiając znacząco czytelność kodu. Trudno równieş przecenić ten mechanizm w przypadku tworzenia duşych bibliotek. Poza ich uporządkowaniem, przyspiesza on wyszukiwanie w nich elementów, oczywiście o ile struktura nazw zbudowana jest zgodnie z jasno określonymi zasadami. AUTOMATYKA
TEMAT NUMERU Podsumowanie
NAMESPACE <nazwa> Nagłówek przestrzeni nazw z jej nazwą, opcjonalnie poprzedzoną specyfikatorem INTERNAL ... Elementy zawarte wewnątrz przestrzeni nazw (typy danych uşytkownika, programy, funkcje, bloki funkcyjne, klasy, interfejsy i zagnieşdşone przestrzenie nazw) opcjonalnie poprzedzone specyfikatorem INTERNAL END_NAMESPACE Zakończenie przestrzeni nazw
Norma IEC 61131-3 w swojej trzeciej edycji niejako „odczarowuje� koncepcję programowania obiektowego, która do tej pory kojarzyła się raczej ze skomplikowanymi technikami wykorzystywanymi przez branşę IT. Oferuje ona bardziej „naturalne� podejście do sposobu organizacji programu i daje potęşne narzędzia umoşliwiające tworzenie przejrzystego, łatwego do utrzymania i dalszego rozwoju kodu, zachowując przy tym wszystkie „przemysłowe� cechy aplikacji. Co więcej nowe rozwiązania pozostają kompatybilne z dotychczaSpecyfikator przestrzeni nazw
Tab. 8. ! ( !
sowymi, nie narzucając programiście şadnej konkretnej techniki, zamiast tego umoşliwiając jej dopasowanie do jego umiejętności i stopnia komplikacji zagadnienia. Trudno więc przecenić te wprowadzone przez IEC mechanizmy
brak (domyślnie)
i pozostaje mieć nadzieję na ich konsekwentne wdraşanie przez czołowych producentów sterowników PLC/PAC. Marcin Zawisza )2" 2X
INTERNAL
Specyfikator dostępu elementu
Dostęp z zewnątrz przestrzeni nazw
Dostęp z wewnątrz przestrzeni nazw ale z zewnątrz POU
PRIVATE PROTECTED INTERNAL PUBLIC
Nie Nie Nie Tak
Nie Nie Tak Tak
Dostęp z zewnątrz przestrzeni nazw Wszystkie przestrzenie Nadrzędna przestrzeń nazw poza nadrzędną nazw Nie Nie Nie Nie Nie Nie Nie Tak
Dostęp z wewnątrz przestrzeni nazw ale z zewnątrz POU Nie Nie Tak Tak
Tab. 9. 0 N( RV ! ( !
R E K L A M A
KLUCZEM
DO SUKCESU
PRENUMERUJ Wydawca: Przemysłowy Instytut Automatyki i Pomiarów PIAP 12/2018 Al. Jerozolimskie 202, 02-486 Warszawa, e-mail: automatyka@piap.pl
CZYTAJ
WSPĂ“Ĺ PRACUJ
www.AutomatykaOnline.pl/Automatyka
37
TEMAT NUMERU
Panel krosowy dla sieci Ethernet Oszczędność czasu do 60% = ! N %
# ( % ( ! 1 1 N
! 1 # ! 1 Z[ #/ \
1 5 R ( % ! %G
( ! # /
% ( ! % 1 ( ! 5 = / /
( ! / ! %G G / G ! 1 ! ( # ( ! /( G ! ( #5
Bernd Rosenbaum Kamil Wachowicz
38
P
anele krosowe są pasywnymi komponentami, które łączą dwa segmenty lub poziomy – np. instalację z przewodów jednoşyłowych ze skrętką. W automatyce działają jako interfejs między okablowaniem wewnętrznym szafy sterowniczej a urządzeniami sieciowymi zainstalowanymi poza sterownią. Umoşliwia to stworzenie instalacji, w której linia okablowania obiektowego w szafie sterowniczej, podłączana później na miejscu, moşe być zdefiniowana juş na etapie konfiguracji systemu. Wszystkie komponenty, które mają znaleźć się w szafie sterowniczej, są wstępnie instalowane podczas produkcji. Tak więc gdy system jest uruchamiany u klienta końcowego, tylko linie okablowania obiektowego muszą być trasowane. Panele krosowe znajdują się w dolnej części szafy sterowniczej, obok wejścia kablowego, dzięki czemu instalator nie musi juş otwierać şadnych kanałów kablowych. Okablowanie wewnętrzne szafy sterowniczej zostało juş wcześniej zaimplementowane przy uşyciu wstępnie zmontowanych linii krosowych. Dzięki łatwemu podłączeniu kabla Ethernet do panelu krosowego moşna obejść się bez złoşonej, wymagającej specjalnych narzędzi instalacji złącza RJ45. Podczas konfiguracji systemy CAD wymagają unikalnego oznakowania urządzeń (EI) dla kaşdego interfejsu i komponentu. Panele krosowe mają wystarczająco duşo wolnej przestrzeP R O M O C J A
Fot. 1. )H ! H ! # V
# G -C@6 R /# ! (/ 18 0+
ni na oznaczenie na ich przedniej stronie, gdzie moşna umieścić etykietę EI. Umoşliwia to tworzenie sieci w fazie konfiguracji w uporządkowany sposób i gwarantuje, şe na miejscu wszystko będzie działać bezproblemowo.
Niezawodna ochrona przed wpływami zewnętrznymi Osiem nowych paneli krosowych zapewnia wiele róşnych technologii połączeń, dzięki czemu wszyscy uşytkownicy mogą znaleźć najdogodniejszą metodę połączenia. Šatwy, szybki i bezpieczny proces instalacji jest nawet o 60% szybszy niş w przypadku stosowania konwencjonalnych paneli krosujących, dzięki czemu instalacja staje się ekonomiczna. W zaleşności od zastosowanej wersji okablowanie obiektowe szafy sterowniczej jest podłączane do zacisków śruAUTOMATYKA
TEMAT NUMERU bowych, push-in lub IDC. Blok zacisków push-in pozwala na wygodniejsze połączenie w porównaniu z powszechnie stosowaną technologią połączeń śrubowych. Jednak największe oszczędności czasu uzyskano dzięki technologii szybkozłączek IDC z przesunięciem izolacji. Dzięki temu nie trzeba juş usuwać izolacji z pojedynczych przewodów – są one wstawiane do gniazd. Blok zacisków jest następnie zamykany palcem. Kod koloru wydrukowany na spodzie otwartej pokrywy umoşliwia podłączenie przewodów zgodnie z TIA 568A, TIA 568B i Profinet. Ponadto do oznaczenia prawidłowej długości osłony izolacji kabla słuşy znak linii. Po podłączeniu pokrywa zostaje zamknięta. Obejmuje ona przestrzeń okablowania po stronie kabla obiektowego z zaciskami bloku złączy a stykiem ekranu kabla, nadając w ten sposób instalacji jednolity wygląd. Poza tym aspektem wizualnym wraşliwe przewody połączeniowe są chronione przed wpływami zewnętrznymi. Podłączenie do urządzeń peryferyjnych jest następnie ustanawiane przy uşyciu wstępnie zmontowanych kabli krosowanych RJ45. Ze względu na całkowicie ekranowany układ przewodów w kompaktowych komórkach przepustowość transmisji wynosi do 1 Gb/s. Rozszerzony zakres temperatury pracy (od –40 °C do +75 °C) oznacza, şe moşna je stosować w wielu obszarach przemysłowych (fot. 1).
[ 5 1 , +
Opatentowany styk ekranu kabla z ochroną przed odkształceniami Panele krosowe z nowych rodzin produktów PP-RJ ... i PP-RJ-... -F umoşliwiają łączenie ekranowania inaczej niş dotąd. Ekran kabla moşna podłączyć bez narzędzi, zapewniając jednocześnie ochronę przed odkształceniami. Spręşyna stykowa ekranu dociska kabel z plecionym ekranem zagiętym w kierunku osłony kabla do powierzchni styku usytuowanej bezpośrednio na ścieşce przewodzącej płytki drukowanej. W tym celu kabel umieszcza się w gnieździe, a blaszkę spręşyny dociska się palcem, aş zatrzaśnie się na swoim miejscu w obudowie. W ten sposób ekranowanie kabli 12/2018
Fot. 2. # H ! ( G V # N ( ! %G % R 1 N
(
pokrywa duşą powierzchnię, a kabel ma zabezpieczenie przed odkształceniem do 50 N. Aby zwolnić połączenie, blokadę naleşy podwaşyć za pomocą śrubokręta. Jeśli po podłączeniu kabla uşytkownik zamknie osłonę obudowy uşywając niewielkiego nacisku, styk ekranu nie otworzy się nawet podczas ekstremalnych wibracji. Ekran jest bezpiecznie i bezpośrednio podłączony do potencjału masy szyną DIN. W ten sposób moşna rozładować wszystkie zakłócenia występujące na ekranowaniu kabli (fot. 2).
Duşa dostępność systemu dzięki róşnym mechanizmom ochrony Cztery wersje PP-RJ-... –F, jako pierwsze panele krosowe do szyn DIN, mają zintegrowaną ochronę przeciwprzepięciową. Interfejsy Ethernet działają z niskimi poziomami sygnału przy wysokich częstotliwościach, co czyni je szczególnie wraşliwymi na napięcia udarowe i powodowane przez nie awarie. Napięcia udarowe mogą równieş niszczyć drogie komponenty sieci. Sprzęşenie napięć moşe mieć nega-
tywny wpływ na urządzenia zwłaszcza w odniesieniu do okablowania w kilku budynkach lub szafach sterowniczych, dlatego nowe panele krosowe spełniają wymagania normy ochrony przeciwprzepięciowej DIN EN 6164321, z klasyfikacją testową IEC C2. „Port po stronie obiektu� jest przeznaczony do stosowania jako interfejs ochrony przed przepięciami. W zaleşności od wersji jest on zaprojektowany jako RJ45 lub blok zacisków pod pokrywą, dzięki czemu osiem ścieşek sygnałowych jest chronionych. Opatentowany system monitorowania prądu sprawia, şe nowe panele krosowe doskonale sprawdzają się równieş w aplikacjach typu Power over Ethernet (PoE). Jeśli instalacja charakteryzuje się róşnymi potencjałami odniesienia, moşe to spowodować przepływ prądów wyrównawczych przez ekranowanie kabla, co moşe prowadzić do uszkodzenia drogich urządzeń sieciowych lub zakłócenia komunikacji. Aby temu przeciwdziałać, w panelach krosowych udostępniono prostą diagnostykę połączeń kablowych za pomocą PoE. Wszelkie prądy wyrównaw39
TEMAT NUMERU
Fot. 4. $ ! ( 1 G ( G ( G (
! 1
NOWE ADAPTERY PoE Z TECHNOLOGIÄ„ POĹ Ä„CZEĹƒ ZA POMOCÄ„ PANELI KROSOWYCH Technologie poĹ‚Ä…czeĹ„ obsĹ‚ugiwane przez panele krosowe Ethernet sÄ…Â rĂłwnieĹź stosowane w nowej rodzinie adapterĂłw PoE. Firma Phoenix Contact poszerzyĹ‚a dotychczasowÄ… ofertÄ™ produktĂłw o kolejne 12 urzÄ…dzeĹ„. Adaptery zasilania PoE zainstalowane w urzÄ…dzeniach obiektowych – np. kamerach monitorujÄ…cych – umoĹźliwiajÄ… przesyĹ‚ danych i zasilania za pomocÄ… tylko jednego kabla. Po raz pierwszy funkcja panelu krosowego zostaĹ‚a zintegrowana z nowymi komponentami. DziÄ™ki szerokiemu wyborowi róşnych zaciskĂłw przyĹ‚Ä…czeniowych zapewniajÄ… one szybkie poĹ‚Ä…czenie stykĂłw ekranu kabla bez uĹźycia narzÄ™dzi, a takĹźe ochronÄ™ przed odksztaĹ‚ceniami. Ponadto adaptery PoE INJ 2000... majÄ… funkcjÄ™ ochrony przed przepiÄ™ciami i monitorowania prÄ…du. UrzÄ…dzenia z nowej rodziny produktĂłw sÄ…Â dostÄ™pne dla róşnych klas wydajnoĹ›ci, zgodnie z wymaganiami. Przy zasilaniu do 30 W speĹ‚niajÄ… wymogi standardĂłw IEEE 802.3af (15,4 W) i IEEE 802.3at (30 W). Aby speĹ‚nić wymagania przyszĹ‚ego standardu IEEE 802.3bt, adaptery zapewniajÄ… zasilanie podĹ‚Ä…czonych urzÄ…dzeĹ„ do 60 W. Izolowany elektrycznie zasilacz charakteryzuje siÄ™ rozszerzonym zakresem napiÄ™cia wejĹ›ciowego od 18 V DC do 57 V DC (fot. 4).
cze lub prądy sprzęşone są mierzone i wskazywane za pomocą diody LED przy wykorzystaniu mocy przekazywanej przez zasilanie PoE. Dioda LED świeci, jeśli prąd ekranu kabla przekracza 30 mA. Sygnalizuje to uşytkownikowi problem dotyczący uziemienia w całej instalacji – poszczególne szafy sterownicze lub części budynku mogły zostać nieprawidłowo podłączone w zakresie ich potencjałów lub nadal istnieje wysokie ryzyko wpływu elektromagnetycznego na kabel podczas instalacji (fot. 3).
Podsumowanie Nowe panele krosowe Ethernet firmy Phoenix Contact umoĹźliwiajÄ… szyb40
kie i łatwe połączenie okablowania obiektowego z okablowaniem szafy sterowniczej. Pasywne panele łączeniowe są wygodną alternatywą dla montaşu złączy RJ45 na miejscu, poniewaş nie wymagają şmudnego procesu instalacji przy uşyciu specjalnych narzędzi. Osiem szyn DIN obsługuje róşne opcje połączeń. Zastosowanie złącza IDC, śrubowego lub push-in wewnątrz przestrzeni okablowania – która jest uszczelniona przez pokrywę, a tym samym chroniona – znacznie ułatwia instalację kabla obiektowego. Dzięki równoczesnemu zabezpieczeniu przed odkształceniami podłączenie ekranu kabla
odbywa się szybko i beznarzędziowo, co oszczędza czas. Opcjonalna ochrona przeciwprzepięciowa zabezpiecza podłączone urządzenia peryferyjne i zapewnia duşą dostępność systemu. Ponadto pozwala uniknąć kosztów napraw i przestojów, a takşe utraty waşnych danych. Dodatkowe monitorowanie prądu ekranu kabla stwarza nowe moşliwości diagnostyczne, poniewaş dioda LED wskazuje prądy przepływające w ekranie, wytwarzane przez róşne potencjały lub wpływy elektromagnetyczne. W ten sposób uşytkownik zostaje poinformowany o problemach z instalacją bez potrzeby dokonywania rozbudowanych pomiarów. Więcej informacji moşna znaleźć na stronie www.phoenixcontact.net/ Webcode/#1788. Bernd Rosenbaum H ( / / %
/ % 1 , + ' #E
Kamil Wachowicz / 5 / 1 , + &(5 5 5
PHOENIX CONTACT Sp. z o.o. / 5 * / ! 67869 6<8:<7 = ! 5 7< :9 >? @<? !!!5(1 , 5(
AUTOMATYKA
[ 5 1 , +
Fot. 3. 0 N ! / # ( / ( !( ( N ! /
! / ( G / / / ! N N( R /
TEMAT NUMERU
Sprawna
konfiguracja sieci z pakietem MxStudio 2 / ! # V # # G G G H G / N / / G ! 1 #
( / /%G G
/ / N5 ! / (
1 ! % ( ! !
# ( ! 1 / / / 5 "( !
$ & I , ( ! !
# I / ! V / G ! ( %G ( &$
Z I , \ ! V 1 ( ( N5
Kryspin Wach
M
xStudio to pakiet kilku programów umoşliwiających przeprowadzenie sprawnej konfiguracji i wizualizacji urządzeń ethernetowych tworzących sieć. Pozwala to zaoszczędzić wiele czasu potrzebnego do przygotowania urządzeń do pracy,
konfiguracji poszczególnych parametrów czy tworzenia topologii i sczytywania komunikatów od poszczególnych urządzeń. Dzięki wizualizacji topologii całej sieci moşliwe jest szybkie znalezienie ewentualnego problemu i jego rozwiązanie.
MxConfig MxConfig to aplikacja umoşliwiająca wyszukiwanie urządzeń sieciowych oraz ich podstawową konfigurację. Dzięki funkcji konfiguracji grupowej moşliwe jest np. nadawanie róşnych adresów IP urządzeniom sieciowym. Zamiast konfigurować kaşde urządzenie osobno moşna skonfigurować jednocześnie np. wszystkie switche i nadać im indywidualne adresy IP. Wyobraźmy sobie sytuację, w której trzeba skonfigurować 100 switchy (nadać im róşne adresy IP i ustawić je do pracy w topologii redundantnego pierścienia). Nie ma konieczności łączenia się z kaşdym urządzeniem J / / ( % ,+ I
/ H ! %G % 5 5 ( ( !
I / % ! / / G 1
1 ! 1 % R Z !5
I / % /( ! \
42
P R O M O C J A
AUTOMATYKA
TEMAT NUMERU
0 N I / % /( ! % H ! % 5 5 ! ( G !
/ ! R % G N ! N V % 1
/ G 1 ! 1
J / ! ,^ !5 = ! / % ! % /
/ % ( 1 G 1 Z( G
! \
[ 5 /
osobno (przez połączenie konsolowe albo przeglądarkę www) – wystarczy skorzystać z programu MxConfig i wykorzystać funkcję konfiguracji grupowej do wszystkich urządzeń jednocześnie. W ten sposób kaşdy switch otrzyma własny, indywidualny adres IP, a odpowiednie porty na urządzeniach zostaną skonfigurowane do pracy w topologii pierścienia (Turbo Ring). Operacja zajmie najwyşej kilkanaście minut, co oznacza znaczne przyspieszenie i uproszczenie procesu konfiguracji. Dzięki temu przejście przez proces przygotowania do uruchomienia sieci ethernetowej jest bardzo łatwe.
N-Snap N-Snap jest aplikacją pozwalającą na zarządzanie poszczególnymi konfiguracjami róşnych urządzeń tworzących sieć. Dzięki niej moşliwe jest np. porów12/2018
J / / ( / $8& ( ] ( G I / % / G
Z # % ! % ! R %\
,^ ! ] ( G ! ( ( / Z(
! % ( (/ ! R G \ ( G / !
( ! %G 1 ( 1 / G Z NRV \
nanie zmian, które zaszły w konfiguracji sieci od czasu wykonania ostatniego obrazu (tzw. snapshot). Moşliwe jest równieş porównanie takich parametrów switchy, jak np. tabele przełączające (forwarding table), co pozwala na łatwiejsze diagnozowanie problemów występujących w sieci.
MxView Ostatnią i jednocześnie najbardziej rozbudowaną aplikacją jest MxView – narzędzie do zarządzania i wizualizacji sieci (Network Management Software). Oprogramowanie moşe być stosowane nie tylko z urządzeniami firmy Moxa, ale teş z kaşdym sprzętem mającym wsparcie dla otwartego protokołu SNMP. MxView to aplikacja typu klient–serwer, a więc umoşliwiająca korzystanie z niej wielu uşytkownikom jednocześnie. Oprócz zwizualizowania całej sieci
pozwala teş uzyskać podgląd wszystkich komunikatów spływających z poszczególnych maszyn. W tym celu moşna wykorzystać zaawansowane filtrowanie w oparciu o czas, waşność komunikatu czy adres IP, z którego napłynęła informacja. Wszelkie zmiany w topologii sieci (np. wypięcie jednego urządzenia) są natychmiast rejestrowane oraz zobrazowane na wizualizacji. Bardzo łatwo jest więc zidentyfikować awarię oraz określić przyczynę jej wystąpienia. Kryspin Wach ELMARK AUTOMATYKA Sp. z o.o. / 5 $ ! 7P ?68?76 = ! 8=
5 WW 77: 79 :7 WW 77> 99 W6 , WW 77: 79 :P
8 A 5 5(
!!!5 5 5(
43
PRZEGLĄD SPRZĘTU I APARATURY
Sterowanie
urządzeniami i procesami w automatyce przemysłowej $ ! ! H
/ ( ! % %
! / G ( 1 5 #
# H ! ( #
G ( /%G
5 " ( ! ( ! ( / %
! / V / /
/% ( G / G
/# /5 "
H ( ! %
# 1 ( H %/ /% % !
( ! ! ! V / G ! ! #
! ! ( # ! ( ( ! 5
Agnieszka Staniszewska
D
o komponentów automatyki, dzięki którym moşliwe jest sterowanie urządzeniami i procesami moşna zaliczyć róşnego rodzaju sterowniki, kontrolery oraz komputery przemysłowe. Faktem jest, şe rozwój tych urządzeń ma charakter dynamiczny.
Sterowniki do prostych zadań Za najpopularniejsze urządzenia automatyki, których zadaniem podstawowym jest sterowanie urządzeniami i procesami, naleşy uznać sterowniki programowalne PLC. Są to uniwersalne komponenty wykorzystywane najczęściej do obsługi małych, niezbyt skomplikowanych systemów automatyki, które wymagają stosunkowo prostego sterowania. Zadania realizowane przez sterowniki omawianego typu to: wydawanie komend urządzeniom wykonawczym na podstawie wskazań czujników, udostępnianie danych do paneli operatorskich, obsługa wejść i wyjść, komunikacja i współpraca z systemami nadrzędnymi.
Koncepcja modułowości Jednym z typów sterowników PLC są sterowniki modułowe, których charakterystyczną cechą jest duşa elastyczność. Koncepcja tej grupy sterowników opiera się na moşliwości doboru odpowiednich modułów potrzebnych do danej aplikacji i przyłączaniu ich do jednostki centralnej. Niewątpliwą zaletą tego typu sterowników jest moşliwość ich rozbudowy lub całkowitej przebudowy bez konieczności wymiany jednostki centralnej i wszystkich modułów towarzyszących. Niesie to ze sobą redukcję kosztów oraz 44
czasu poświęconego na konfigurowanie w przypadku dokonywania zmian w systemach automatyki obsługiwanych przez omawiane sterowniki. Do jednostek centralnych najczęściej moşna dołączyć moduły wejść oraz wyjść cyfrowych i analogowych w róşnych konfiguracjach, moduły nadające i odbierające pozwalające na rozproszenie niektórych elementów sterownika, moduły komunikacyjne. Wszystko to powoduje, şe dany sterownik modułowy PLC jest uniwersalny i wszechstronny. W tabeli przedstawiono kilku przedstawicieli tej grupy sterowników z oferty róşnych firm branşy automatyki. Scharakteryzowano w niej jednostki centralne, wskazano obsługiwane interfejsy komunikacyjne oraz wymieniono oprogramowania pozwalające na konfigurowanie i oprogramowywanie sterowników. Zwrócono równieş uwagę na warunki środowiskowe, w których moşliwa jest bezawaryjna i bezproblemowa praca danego sterownika programowalnego.
Centralizacja Reprezentantami innej koncepcji są kompaktowe sterowniki programowalne. W odróşnieniu od sterowników modułowych nadających się doskonale do rozproszonych systemów automatyki, sterowniki kompaktowe znajdują zastosowanie w systemach scentralizowanych. Jednostka centralna spełnia jednocześnie funkcje, które w sterownikach modułowych pełnią poszczególne moduły. Oznacza to, şe róşnego rodzaju wejścia i wyjścia znajdują się bezpośrednio w obudowie głównej jednostki. Wybierając kompaktowy sterownik programowalny warto zwrócić AUTOMATYKA
PRZEGLÄ„D SPRZĘTU I APARATURY uwagÄ™ na liczbÄ™ dostÄ™pnych wejść i wyjść cyfrowych oraz analogowych, sposĂłb montaĹźu i zasilenia, dostÄ™pne porty oraz obsĹ‚ugiwane protokoĹ‚y komunikacyjne. WaĹźne sÄ…Â rĂłwnieĹź uĹźyte komponenty elektroniczne wpĹ‚ywajÄ…ce na ogĂłlnie pojÄ™tÄ… wydajność. Chodzi miÄ™dzy innymi o rodzaj procesora oraz pojemnoĹ›ci pamiÄ™ci. Jednym z elementĂłw, ktĂłre wpĹ‚ywajÄ… na komfort pracy z urzÄ…dzeniem jest rĂłwnieĹź Ĺ›rodowisko, ktĂłrego uĹźywa siÄ™ do programowania danego sterownika. Dla porĂłwnania wybranych urzÄ…dzeĹ„ omawianego typu zastosowano formÄ™ tabelarycznÄ….
[ 5 ** & 1
Dedykowane środowiska konfiguracyjno-programistyczne Z punktu widzenia automatyka zajmującego się programowaniem sterowników programowalnych, istotnym aspektem wpływającym na jego komfort pracy oraz optymalne wykorzystanie czasu, jest oprogramowanie, z którego korzysta. Kaşda firma zajmująca się dystrybucją sterowników PLC posiada dedykowane dla danej serii urządzeń środowisko. Zasada programowania w kaşdym z takich narzędzi jest podobna. Korzystając z wybranego języka programowania typowego dla sterowników PLC, takiego jak: język drabinkowy (LD), język schematów bloków funkcyjnych (FBD), sekwencyjny język graficzny (SFC), język strukturalny (SL), język listy instrukcji (IL), programista projektuje system w taki sposób, aby sterownik realizował stawiane przed nim zadania. Kaşde środowisko konfiguracyjno-programistyczne ma jednak swoją specyfikę. Dobre oprogramowanie powinno charakteryzować się duşą przejrzystością i funkcjonalnością oraz moşliwie jak największą intuicyjnością obsługi. Jednym z przykładów oprogramowań dedykowanych do sterowników programowalnych jest propozycja firmy Siemens – TIA Portal. Jest to środowisko umoşliwiające jednoczesne programowanie i obsługę sterowników oraz projektowanie graficznych interfejsów uşytkownika. Uşyteczną funkcjonalnością jest moşliwość przenoszenia elementów między poszczególnymi edytorami. 12/2018
Kolejnym przykładem środowiska do obsługi sterowników programowalnych jest oprogramowanie SoMachine. Jest to środowisko dedykowane do obsługi urządzeń z oferty firmy Schneider Electric. Jego wyróşnikiem jest moşliwość projektowania i programowania zarówno sterowników PLC, jak i  terminali HMI, napędów Altivar oraz urządzeń zdalnych Schneider Electric. Skraca to czas pracy nad projektem i zapewnia spójność działania. Innym środowiskiem umoşliwiającym pracę z sterownikami PLC jest propozycja firmy B&R – Automation Studio. Jedną z ciekawszych cech tego środowiska jest moşliwość ponownego wykorzystania kodu w postaci modułów programistycznych. Automation Studio umoşliwia podział aplikacji na podprojekty, co znacząco ułatwia pracę wielu programistów nad jednym zadaniem projektowym. Inną, wartą uwagi funkcjonalnością omawianego środowiska jest moşliwość dwukierunkowej synchronizacji danych z jednym z oprogramowań do projektowania schematów elektrycznych. Ciekawym podejściem do tematu środowisk do projektowania i programowania sterowników PLC moşe pochwalić się firma Phoenix Contact. Aby usprawnić pracę nad uruchamianiem systemów automatyki proponuje innowacyjną, otwartą platformę PLCnext Technology. Jej zaletą jest moşliwość programowania w językach typowych dla sterowników programowalnych oraz w językach wysokiego poziomu. Jednocześnie omawiana platforma umoşliwia
włączenie do niej funkcji innych producentów niş Phoenix Contact, czego efektem jest powstanie kompleksowego systemu obsługi sterowników PLC.
Najwaşniejsze bezpieczeństwo Najwaşniejszą cechą, która powinna charakteryzować kaşdy system automatyki, jest bezpieczeństwo. Ograniczenie do minimum ryzyka utraty zdrowia lub şycia przez ludzi obsługujących dane urządzenia i maszyny, powinno być priorytetowym zadaniem dla kaşdego projektanta systemów automatyki. Zadanie zapewnienia bezpieczeństwa jest realizowane przez dedykowane komponenty automatyki – sterowniki bezpieczeństwa. Wespół z róşnymi urządzeniami zbierającymi dane z otoczenia tworzą systemy dbające o zdrowie i şycie operatorów róşnego rodzaju systemów automatyki. Dzięki odpowiedniemu działaniu sterowników bezpieczeństwa moşliwe jest bezpieczne zatrzymywanie poszczególnych podzespołów lub wszystkich składowych maszyn i urządzeń oraz doprowadzanie ich w moşliwie jak najkrótszym czasie do stanu optymalnego pod względem bezpieczeństwa. Urządzeniami zbierającymi dane z otoczenia mogą być: bariery i kurtyny świetlne, skanery bezpieczeństwa, czujniki wizyjne, kontaktowe i bezdotykowe czujniki bezpieczeństwa, zamki i przyciski bezpieczeństwa. Dzięki tak zbudowanym systemom moşliwe jest zabezpieczanie obszarów zagroşenia przed nieautoryzowaną ingerencją. 45
PRZEGLĄD SPRZĘTU I APARATURY PRODUCENT/DYSTRYBUTOR
ABB
ASTOR
Seria
AC500-XC
Astraada One EC1000
Typ
modułowy
modułowy
Maksymalna liczba przyłączanych modułów
10
brak danych
Liczba wejść cyfrowych jednostki centralnej
6–8
1
Liczba wyjść cyfrowych jednostki centralnej
6
0
Liczba wejść analogowych jednostki centralnej
2
0
Liczba wyjść analogowych jednostki centralnej
1
0
Dane dotyczące pamięci
Flash: 640 kB RAM: 256 kB
Komunikacja
CANopen Profinet Profibus
Flash: 64 MB RAM: 128 MB Modbus CANopen EtherCAT Profibus w opcji Profinet w opcji EtherNet/IP
Ĺšrodowisko
Automation Builder
CoDeSys V3
Zasilanie
120–240 VAC 24 V DC
24Â V DC
Temperatura pracy [°C]
–40–70
–20–70
Stopień ochrony
IP20
IP20
PRODUCENT/DYSTRYBUTOR
INDUPROGRESS
PHOENIX CONTACT
Seria
Delta AH500
AXC FÂ 2152
Typ
modułowy
modułowy
Maksymalna liczba przyłączanych modułów
12
63
Liczba wejść cyfrowych jednostki centralnej
0
0
Liczba wyjść cyfrowych jednostki centralnej
0
0
Liczba wejść analogowych jednostki centralnej
0
0
Liczba wyjść analogowych jednostki centralnej
0
0
Dane dotyczące pamięci
programu: 1,5Â MB
programu: 8Â MB danych: 48Â kB
Komunikacja
Modbus Ethernet/IP w opcji Profibus
Profinet
Ĺšrodowisko
ISPSoft
PLCnextEngineer
Zasilanie
120–240 V AC 24 V DC
24Â V DC
Temperatura pracy [°C]
–20–60
–25–60
Stopień ochrony
IP20
IP20
& ! 4+
46
AUTOMATYKA
PRZEGLĄD SPRZĘTU I APARATURY ASTOR
B&R
EATON ELECTRIC
Astraada One ECC2250
X20CP3586
EasyControl EC4P-200
kompaktowy
modułowy
kompaktowy
–
3
–
16
0
12
16
0
6–9
max. 12
0
4
6
0
0
Flash: 256 MB RAM: 256 MB Modbus CANopen EtherCAT Profibus w opcji Profinet w opcji EtherNet/IP
SRAM: 1 MB RAM: 512 MB
brak danych
Powerlink
CANopen Ethernet/
CoDeSys V3
Automation Studio
EasySoft CoDeSys
24 V DC
24 V DC
24 V DC
0–50
–25–60
–25–55
IP20
IP20
IP20
SABUR
SCHNEIDER ELECTRIC
SIEMENS
PDC3 M2130V6
Modicon M258
Simatic S7-1200
kompaktowy
kompaktowy
modułowy
–
–
2 / 8
20
26–38
6–14
20
16–28
4–10
4
0–4
2
2
0
0–2
Flash: 512 MB RAM: 512 MB
Flash: 128 MB RAM: 64 MB Modbus CANopen EtherNet/IP
programu: 30–125 kB danych 1–4 MB Modbus Profinet Profibus
EtherNet/IP Saia PG5
12/2018
SoMachine
TIA Portal
24 V DC
24 V DC
120–230 V AC 24 V DC
0–45
–10–50
0–55
IP20
b.d.
IP20
47
PRZEGLĄD SPRZĘTU I APARATURY
ADVANTECH / CSI
ADVANTECH / ELMARK AUTOMATYKA
15 LCD z podświetleniem LED
Advantech PPC-6171C 17 LED
Advantech TPC-1881WP 18,5 LCD z podświetleniem LED
dotykowy, rezystancyjny
dotykowy, rezystancyjny
dotykowy, pojemnościowy
PRODUCENT/DYSTRYBUTOR
CSI
Seria
Aaeon AGP-3155
Rozmiar ekran [�] Rodzaj ekranu Rodzaj ekranu
Procesor
Intel Core i5/i7
Pamięć wewnętrzna [GB]
do 8 (DDR3)
Intel Celeron G3900 Intel Pentium G4400 Intel Core i3-6100 Intel Core i5-6500 Intel Core i7-6700 do 16 (DDR4)
Rodzaj pamięci zewnętrznej
2 × slot na dysk
slot na dysk
Rozmiar pamięci zewnętrznej [GB]
–
–
–
Systemy operacyjne
Win XP Win 7 Linux
Liczba gniazd Ethernet Liczba portów COM Liczba USB 2.0 Liczba USB 3.0 Zasilanie Temperatura pracy [°C] Materiał obudowy Stopień ochrony
2 3 6 0 110/230 V AC 0–55 aluminium IP65
Win 7 Win 8.1 Win10 Linux 2 5 2 4 100–240 V AC 0–50 brak danych IP65
Win 7 Win 8.1 Win 10 Linux 2 2 0 2 24 V DC 0–55 aluminium + şywica IP66
Intel Core i7-4650U
4 do 8 (DDR3) slot na dysk slot na CFast
! (/ ( !
Na rynku automatyki dostępnych jest wiele sterowników bezpieczeństwa. Jedną z firm specjalizujących się w dystrybucji tego typu komponentów jest firma Sick. Oferuje ona dwie grupy sterowników bezpieczeństwa – Flexi Classic, których konfigurowanie odbywa się przez przełącznik obrotowy i odpowiednie okablowanie oraz Flexi Soft. Konfigurowanie drugiej z wymienionych grup urządzeń odbywa się za pomocą dedykowanego do tego celu oprogramowania. Moşna więc w tym przypadku mówić o programowalnych sterownikach bezpieczeństwa. Obie grupy charakteryzują się poziomem nienaruszalności bezpieczeństwa SIL 3 (IEC 61508) oraz modułową budową. Oprócz modułów głównych produkty z tych serii mogą mieć do 12 modułów rozszerzeń, oraz do 8 modułów przekaźnikowych. Grupa produktowa 48
Flexi Classic moşe działać w sieciach: EtherNet/IP, Modbus, Profinet, Profibus, CANopen, DeviceNET, a Flexi Soft obsługuje ponadto EtherCAT, CC-Link, SSI i komunikację z uşyciem portu szeregowego. Inną firmą, w portfolio której moşna znaleźć sterowniki bezpieczeństwa, jest firma Mitsubishi Electric. Jednym z przedstawicieli tej grupy jest produkt o nazwie MELSEC QS. Zapewnia on taki sam poziom nienaruszalności bezpieczeństwa jak wspomniane wcześniej produkty i moşe pracować w sieci CC-Link i Ethernet. Omawiany sterownik jest w stanie obsłuşyć maksymalnie 6144 wejść/wyjść, w tym 1008 wejść/ wyjść bezpieczeństwa. Kolejną serią produktów z omawianej grupy jest seria Pluto, którą moşna znaleźć w ofercie firmy ABB. Jej przedstawicielami są sterowniki autonomicz-
ne przeznaczone do działania w sieci bezpieczeństwa AS-i, w której wszystkie komponenty bezpieczeństwa są połączone do jednego kabla. Wspomniane sterowniki pozwalają na uşywanie bezpiecznej magistrali Pluto-bus.
Komputery przemysłowe W aplikacjach, w których sterownik PLC nie jest wystarczającym rozwiązaniem, zastosowanie znajdują komputery przemysłowe. Umoşliwiają one sterowanie złoşonymi procesami, dzięki obecności wydajnych komponentów wewnętrznych, licznym interfejsom komunikacyjnym oraz współpracującym kartom rozszerzeń, które są podłączane do komputera lub umieszczane wewnątrz niego. Kaşda seria komputerów przemysłowych zapewnia moşliwość wyboru konkretnego modelu spośród szeregu róşnych konfiguracji. AUTOMATYKA
PRZEGLĄD SPRZĘTU I APARATURY
ELMATIC
ELMATIC
SIEMENS
Delta SS-I
Delta 5211
Simatic IPC677D
10,4/15,1/19 LCD dotykowy, rezystancyjny lub pojemnościowy
21,5 LCD z podświetleniem LED
15/19/22 LCD
dotykowy, pojemnościowy
dotykowy
Intel Atom E3845
Intel Celeron J1900
Intel Xeon E3-1268L Intel Core i3-4330TE Intel Celeron G1820
4 dysk HDD lub dysk SSD 500 GB–1 TB (HDD) 240–480 GB (SSD) Win Embedded 7 Win 7 Pro Win 10 Pro Win 10 Enterprise 2 2 4 0 9–36 V DC –20–60 stal nierdzewna IP66 (opcjonalnie IP67, IP69K)
4 do 8 (DDR3) dysk HDD lub dysk SSD 500 GB–1 TB (HDD) 240–480 GB (SSD)
2 do 16 (DDR3)
Win Embedded 7, Win 7 Pro Win 10 Pro
Win 7 Win Embedded 8.1 Ubuntu
2 2 1 1 21–27 V DC 0–50 stal nierdzewna + aluminium IP69K
2 1 0 5 230 V AC/24 V DC 5–45 brak danych IP65
Jednym z typów komputerów przemysłowych są jednostki panelowe. Ich wyróżnikiem jest wbudowanie komputera w ekran, czego wynikiem jest powstanie spójnego komponentu. Opisywane rozwiązanie umożliwia bezpośrednie reagowanie i nadzorowanie systemu przez jego operatora. W tabeli przedstawiono kilka wybranych modeli komputerów panelowych różnych producentów. Podczas doboru odpowiedniego modelu warto zwrócić uwagę na wielkość oraz rodzaj ekranu. W przypadku paneli dotykowych ważną cechą jest to, czy ekran jest ekranem pojemnościowym, czy rezystancyjnym. W zależności od rodzaju aplikacji, do której będzie używany dany komputer panelowy, należy określić, która technologia jest optymalna w konkretnym przypadku. Ważne są również takie cechy jak rodzaj materiału, z którego został wykonany 12/2018
dysk SSD 240
komputer czy temperatura otoczenia, w której może on działać bez przeszkód. Kolejną grupę komputerów przemysłowych stanowią jednostki kompaktowe. Charakteryzują się zwartą zabudową bez szkody dla wydajności. Dzięki temu możliwa staje się oszczędność przestrzeni podczas projektowania danego systemu. Najczęściej komputery omawianego typu montowane są na szynie w szafie elektrycznej. Warto zauważyć, że powyższy fakt wpływa bezpośrednio na to, że stopień ochrony komputerów kompaktowych jest zdecydowanie niższy niż ma to miejsce w przypadku komputerów panelowych. Wyróżnikiem zdecydowanej większości urządzeń z opisywanej grupy jest ich bezwentylatorowe wykonanie. Oprócz wyżej wymienionych komputerów przemysłowych na uwagę zasługują również jednostki jednopłyt-
kowe. Przykładowe urządzenia tego typu znajdują się w ofercie firmy Elmark Automatyka. Jednym z modeli w portfolio wspomnianej firmy jest jednopłytkowy komputer przemysłowy PCM-9376. Na płytce o wielkości 3,5” można znaleźć energooszczędny procesor AMD G-series T16R, do 4 GB pamięci DDR3 RAM, dwa gniazda SATA, dwie karty sieciowe, wyjście VGA oraz po cztery porty szeregowe i gniazda USB 2.0. Innym modelem należącym do tej grupy komponentów jest PICO CV-01, który znajduje się w ofercie firmy CSI. Na powierzchni 7200 mm2 znaleźć można procesor Intel Atom N2600, do 2 GB pamięci DDR3 RAM, po jednym złączu SATA i mSATA, dwa interfejsy szeregowe, pięć portów USB oraz po dwa programowalne wejścia i wyjścia cyfrowe. Poza wymienionymi już wcześniej cechami komputerów przemysłowych, niezależnie od ich typu, należy zwrócić uwagę na parametry techniczne procesora, płytę główną, dostępną pamięć wewnętrzną, rodzaj pamięci zewnętrznej, jej obecność i wielkość, rodzaj i liczba dostępnych interfejsów komunikacyjnych oraz obsługiwane protokoły. Wszystkie wspomniane elementy mają bezpośredni wpływ na wydajność komponentu. Podczas doboru odpowiedniego sprzętu warto również zwrócić uwagę na sposób zasilenia komputera oraz wymagane napięcie zasilania.
PAC – rozwiązanie pośrednie Oprócz sterowników programowalnych PLC oraz komputerów przemysłowych, do sterowania procesami mogą posłużyć kontrolery PAC (Programmable Application Controller). W ofertach różnych firm działających w branży automatyki przemysłowej można znaleźć taką kategorię produktową. Urządzenia z tej grupy znajdują się na granicy pomiędzy sterownikami PLC oraz komputerami przemysłowymi i stanowią połączenie ich wybranych cech. Często granice między wspomnianymi trzema grupami komponentów automatyki zacierają się i ciężko jednoznacznie skategoryzować dany model urządzenia. W uproszczeniu kontroler PAC jest nieco bardziej złożonym odpowiednikiem sterownika PLC z cechami kom49
PRZEGLĄD SPRZĘTU I APARATURY PRODUCENT/DYSTRYBUTOR
BECKHOFF
B&R
Seria
C6015-0060
Automation PCÂ 2100
Procesor
Intel Celeron G3900
Intel Atom E3800
Pamięć wewnętrzna [GB]
4–32 (DDR4)
1–8 (DDR3)
Rodzaj pamięci zewnętrznej
2 × slot na dysk
CFast
Rozmiar pamięci zewnętrznej [GB]
–
2–128
Win 10
Win 10Â Enterprise Win Embedded 8.1 Win 7 Win Embedded 7 Automation Runtime B&RÂ Linux 8
Systemy operacyjne
Liczba gniazd Ethernet
4
2
Liczba portĂłw COM
b.d.
w opcji
Liczba USB 2.0
0
1
Liczba USB 3.0
4
1
Zasilanie
24Â V DC
24Â V DC
Temperatura pracy [°C]
max. 55
max. 60
Stopień ochrony
IP20
IP20
PRODUCENT/DYSTRYBUTOR
PHOENIX CONTACT
PHOENIX CONTACT
Seria
BLÂ BPC2001
BL2 BPC 7000
Procesor
Intel Celeron N2930
Intel Core i5-7442EQ
Pamięć wewnętrzna [GB]
2 – 4 (DDR3)
8Â (DDR4)
Rodzaj pamięci zewnętrznej
slot na dysk
dysk SSD
Rozmiar pamięci zewnętrznej [GB]
–
128
Systemy operacyjne
brak
Win 10Â Enterprise
Liczba gniazd Ethernet
2
2
Liczba portĂłw COM
3
3
Liczba USB 2.0
3
2
Liczba USB 3.0
1
2
Zasilanie
24Â V DC
24Â V DC
Temperatura pracy [°C]
0–50
0–50
Stopień ochrony
IP20
IP20
( ! (/ ( !
50
AUTOMATYKA
PRZEGLĄD SPRZĘTU I APARATURY B&R
CSI
DACKPOL
Automation PC 3100
nROK 3000
BC50I
Intel Celeron 3965U Intel Core i3 7100U Intel Core i5 7300U Intel Core i7 7600U
Intel Atom D525
AMD T
4 – 32 (DDR4)
1 – 4 (DDR3)
2 – 4 (DDR3)
CFast
slot na dysk slot na CFast
slot na dysk slot na SD
2–128
–
–
Win 10 Enterprise Linux Automation Runtime Embedded
Win Embedded 7
Win 7 Win Embedded 7 Linux 2
12/2018
2
3
w opcji
3
3
1
3
2
4
0
0
24 V DC
24 V DC
24 V DC
max. 60
–40–70
–40–70
IP20
IP65
IP20
SABUR
SABUR
SIEMENS
EW410
XB300
Simatic IPC227E
Intel Celeron J1900 Intel Atom D2550
Intel Atom N270 Intel Celeron CoreDuo Intel Core i3-3120ME Intel Celeron B810
Intel Celeron N2930 Intel Celeron N2807
2 – 4 (DDR3)
2 –16 (DDR3)
2 – 8 (DDR3)
slot na CFast
slot na dysk slot na CFast
CFast lub dysk HDD lub dysk SSD
–
–
Win 7 Win 8.1 Win 10 Ubuntu 12/14
Win XP Win 7
2–4
2
2
2
2
0 lub 2 3
4 – 16 (Cfast) 320 (HDD) 80 – 240 (SSD) Win 10 Enterprise Win 7 Ultimate Win Embedded 7 Win Embedded 7 Pro
4
4–6
0–1
0
1
9 – 36 V DC
11 – 32 V DC
24 V DC
0–60
0–50
max. 50
IP20
IP20
IP40
51
PRZEGLÄ„D SPRZĘTU I APARATURY putera przemysĹ‚owego, nadaje siÄ™ do zadaĹ„ wymagajÄ…cych wiÄ™kszego zaawansowania, gdzie oprĂłcz obsĹ‚ugi wejść i wyjść konieczne jest szybkie obsĹ‚uĹźenie duĹźej iloĹ›ci danych. Jest to moĹźliwe dziÄ™ki opcji wyposaĹźenia ich w wydajne procesory, karty rozszerzeĹ„ i duşą pamięć operacyjnÄ…. Programowanie kontrolerĂłw PAC jest moĹźliwe w sposĂłb przewidziany zarĂłwno dla sterownikĂłw programowalnych, jak i komputerĂłw przemysĹ‚owych. Zastosowaniami kontrolerĂłw PAC sÄ…Â m.in. systemy akwizycji danych, Ĺ›wietnie nadajÄ… siÄ™ rĂłwnieĹź do zadaĹ„ powiÄ…zanych z wizualizacjÄ…. Jednym z przykĹ‚adowych kontrolerĂłw PAC jest produkt dostÄ™pny w ofercie firmy Schneider Electric – Modicon M580. Jego specyfika polega na tym, Ĺźe jest kontrolerem ze standardowym, niezmodyfikowanym Ethernetem wbudowanym w jego rdzeniu. Maksymalna pojemność procesora wejść/wyjść dyskretnych wynosi 4096. Innym przykĹ‚adem urzÄ…dzenia tego typu jest produkt z oferty firmy Elmark Automatyka – kontroler Advantech APAX-5620. DostÄ™pne sÄ…Â dwie wersje wspomnianych kontrolerĂłw – jedna z nich to wersja z licencjÄ… ProConOS Runtime do programowania w środowisku KW MultiProg z wykorzystaniem piÄ™ciu jÄ™zykĂłw programowania z moĹźliwoĹ›ciÄ… ich Ĺ‚Ä…czenia – FBD, LD, IL, ST, SFC. Wyróşnikiem omawianych urzÄ…dzeĹ„ jest obecność dwĂłch portĂłw CAN. System operacyjny Windows CE.NET, procesor XScale PXA270, pamięć FLASH 32 MB, RAM 64 MB oraz 512 kB pamiÄ™ci z podtrzymaniem bateryjnym zapewniajÄ… odpowiedniÄ… wydajność dla tego typu urzÄ…dzeĹ„.
Kontrolery w robotyce Dynamicznie rozwijającą się dziedziną związaną z przemysłem jest robotyka. Rzecz jasna równieş w tej branşy kluczowymi elementami są kontrolery. Omawiane urządzenia umoşliwiają sterowanie ruchami robotów, ich obsługę, diagnostykę i serwisowanie. Nieodłącznymi elementami kontrolerów są ręczne programatory. W ofercie firmy Astor moşna znaleźć między innymi kontrolery Kawasaki, które umoşliwiają obsługę standardo52
 UĹťYCIE KONKRETNYCH ROZWIÄ„ZAĹƒ JEST UZALEĹťNIONE OD WIELKOĹšCI I MOĹťLIWOĹšCI STEROWANEGO ROBOTA ORAZ POTRZEB ZWIÄ„ZANYCH Z UĹťYCIEM DODATKOWYCH MODUĹ Ă“W I WZMACNIACZY. wo od 5 do 7, a opcjonalnie do 16 osi, oczywiĹ›cie w zaleĹźnoĹ›ci od konkretnego modelu. CechÄ… charakterystycznÄ… serii E kontrolerĂłw Kawasaki jest ich przystosowanie do pracy z silnikami z 17-bitowymi enkoderami. Pamięć omawianych kontrolerĂłw pozwala na zapamiÄ™tanie 80 000 pozycji, a programowanie moĹźe odbywać siÄ™ za pomocÄ… jÄ™zyka blokowego lub jÄ™zyka AS. WymianÄ™ danych zapewniajÄ…: dwa interfejsy USB, dwa gniazda COM oraz dwa gniazda RJ45. Sieci przemysĹ‚owe obsĹ‚ugiwane przez opisywane kontrolery to EtherNet/IP w standardzie i DeviceNET, Profibus, Profinet, CC-Link, CANOpen, Modbus opcjonalnie. RÄ™czny programator RC700-A współpracujÄ…cy z kontrolerami Kawasaki jest wyposaĹźony w kolorowy ekran z matrycÄ… dotykowÄ… oraz klawiaturÄ™ o zoptymalizowanym ukĹ‚adzie. Kolejnym przykĹ‚adem kontrolera robotĂłw jest propozycja z portfolio firmy Fanuc – model R-30iBm Plus. Opisywany kontroler wyróşnia siÄ™ autorskim oprogramowaniem, ktĂłre nie jest oparte na systemie Windows, a wiÄ™c moĹźna je uznać za rozwiÄ…zanie potencjalnie bezpieczniejsze. W standardowym wyposaĹźeniu tych urzÄ…dzeĹ„ znajdujÄ… siÄ™ liczne inteligentne funkcje takie jak funkcje wizyjne, kontroli siĹ‚ i zakĹ‚ĂłceĹ„. RÄ™czny programator dedykowany do kontrolera iPendant Touch ma szereg klawiszy funkcyjnych oraz kolorowy ekran dotykowy z moĹźliwoĹ›ciÄ… wyĹ›wietlania grafiki w 3D, co znaczÄ…co uĹ‚atwia programowanie. Z kolei w ofercie firmy ABB moĹźna znaleźć kontroler o nazwie IRC5. Jego wyróşnikiem jest oprogramowanie RobotWare z zorientowanym obiektowo jÄ™zykiem wysokiego poziomu RAPID opracowanym przez ABB. Dedykowanym dla omawianego kontrolera programatorem jest FlexPendant z graficznym ekranem dotykowym oraz
uşytecznym joystickiem. Wartym wspomnienia jest obecność układu bezpieczeństwa z kontrolą połoşenia robota z pięcioma wyjściami bezpieczeństwa monitorującymi siedem osi. Wartym podkreślenia jest fakt, şe wymienione wyşej kontrolery występują w róşnych wersjach obudowy – od bardziej kompaktowych po rozbudowane szafy. Uşycie konkretnych rozwiązań jest uzaleşnione od wielkości i moşliwości sterowanego robota oraz potrzeb związanych z uşyciem dodatkowych modułów i wzmacniaczy.
Sterowanie procesami Dokonany przegląd komponentów sterujących procesami w automatyce uzmysławia jak waşną gałąź rynku automatyki stanowią tego typu urządzenia. W zaleşności od złoşoności danego systemu automatyki moşna wybrać odpowiednie rozwiązanie dla konkretnej aplikacji. Dla niektórych zadań wystarczającym pod względem funkcjonalności komponentem sterującym moşe okazać się klasyczny sterownik PLC, dla innych uşyteczniejszy wydać się moşe wysoce wydajny komputer przemysłowy lub kontroler z zaawansowanymi funkcjonalnościami. Bogata oferta firm z branşy automatyki umoşliwia wybór optymalnego rozwiązania. Warto zauwaşyć jak waşne dla producentów komponentów sterujących jest bogactwo obsługiwanych przez nie interfejsów komunikacyjnych, stanowi to o ich elastyczności. Istotne podczas doboru odpowiedniego sprzętu sterującego procesami jest prostota obsługi i dostępne funkcjonalności zintegrowanego oprogramowania umoşliwiającego odpowiednią konfigurację urządzenia i jego zaprogramowanie. Agnieszka Staniszewska 8"*-)&$
AUTOMATYKA
PRZEGLĄD SPRZĘTU I APARATURY
Krok naprzĂłd
w automatyzacji ' ! !
! H / ( ! % G / ( ! ( / % ( ! /%G 1
( # ( ! 1 / G ( ! I / ! ! H !
/ H ( ! ( / % 15
N ( N ! / ( ! % 1 ! N
H/ / % H 1
/ G % 1 ! % ( % / 5
wewnętrznego protokołu, a konfiguracja urządzeń jest sprowadzona do minimum. Odpowiadając na te potrzeby, dostawcy automatyki często oferują większość albo wręcz wszystkie komponenty potrzebne do integracji systemów automatyki. Najpopularniejsze urządzenia sterujące automatyki przemysłowej to sterowniki PLC, panele HMI oraz napędy. Takie kompleksowe rozwiązanie wprowadziła do oferty firma Unitronics, która jest prekursorem w dziedzinie integracji PLC z panelem operatorskim HMI. Portfolio firmy, która do
Sterowniki są programowane za pomocą bezpłatnego narzędzia UniLogic. Po wprowadzeniu do sprzedaşy falowników w programie zostały zaimplementowane odpowiednie bloki funkcyjne, dzięki czemu integrator moşe łatwo skonfigurować parametry falownika, na bieşąco je kontrolować i modyfikować. Modułowa budowa sterowników umoşliwia integratorowi dobór konfiguracji wejść/wyjść do potrzeb klienta i danej aplikacji. Moduły I/O i moduły komunikacyjne są mocowane na „plecach� sterownika lub na dodatkowym adapterze rozszerzającym.
Prosta integracja Naturalne jest stosowanie nowoczesnych technologii oraz ułatwianie sterowania przez stosowanie kompleksowego rozwiązania sterującego procesem. Zastosowanie rozwiązania Unitronics pozwala na proste skonfigurowanie trzech najpopularniejszych urządzeń automatyki przemysłowej przez jeden kabel. Brak konieczności podłączania do kaşdego sprzętu oddzielnie bardzo ułatwia pracę programistom. Dodatkowym atutem jest zminimalizowanie potrzeby prowadzenia kabli, co skutkuje prostym i przyjemnym podłączeniem gotowego rozwiązania do istniejącego juş systemu.
K
lienci automatyki przemysłowej coraz częściej oczekują, by oferowana usługa była kompleksowa. Co za tym idzie, poszukiwane są firmy i integratorzy, którzy podejmą się zadania implementacji nowego systemu automatyki od początku aş do zamknięcia projektu. Podczas gdy dawniej firmy zwracały większą uwagę na koszty związane z zakupem poszczególnych komponentów, obecnie są bardziej skłonne wydać więcej, by zapewnić szybszą integrację gotowego rozwiązania. Z tego względu przedsiębiorstwa coraz częściej inwestują we własną kadrę inşynierów, która zajmuje się projektowaniem oraz wdraşaniem systemów automatyki przemysłowej.
[ 5 /
Kompleksowe wsparcie Wymogi rynku sprawiają, şe wiele firm integratorskich poszukuje rozwiązań maksymalnie ułatwiających montaş i zespolenie komponentów automatyki. Najprostszym rozwiązaniem jest korzystanie z produktów jednej firmy, gdzie komunikacja między urządzeniami najczęściej odbywa się przy uşyciu 12/2018
Jakub Lipski
tej pory specjalizowała się m.in. w sterownikach OPLC, zostało wzbogacone o przemienniki częstotliwości. Najnowsze urządzenia w połączeniu ze sterownikami OPLC serii UniStream pozwalają na wdroşenie kompleksowego systemu sterowania oraz kontroli procesów wykorzystujących silniki trójfazowe. P R O M O C J A
ELMARK AUTOMATYKA Sp. z o.o. / 5 $ ! 7P ?68?76 = ! 8=
5 WW 77: 79 :7 WW 77> 99 W6 , WW 77: 79 :P
8 A 5 5(
!!!5 5 5(
53
PRZEGLĄD SPRZĘTU I APARATURY
Sterowniki
PCD7.LRxx-P5
do wszystkich obszarów zastosowań Sterownik kompaktowy PCD7. 4-,,8 6 H ! V H %/
! / #/ ! %
( % 1 * &5 = ( G / ( (
H H ! V
H % %
!N ( ( ( ( !
H ! G !
! ( R ! V
1 ( N5
S
wobodnie programowalne sterowniki PCD7.LRxx-P5 pozwalają dostosowywać obiekty o zróşnicowanej funkcjonalności, np. szpitale, budynki biurowe czy hotele, do indywidualnych potrzeb i wymagań uşytkowników. Dzięki wykorzystaniu pakietu narzędzi Saia PG5 Controls Suite zaprogramowanie sterownika PCD7. LRxx-P5 jest proste i odbywa się przez port USB lub zdalnie.
Rozwiązania Saia PCD są znane z elastycznego programowania i kompatybilności. Programy sterowników, a takşe architektura systemu automatyki mogą być modyfikowane według potrzeb.
Pięć wersji do róşnych zastosowań Sterowniki z serii PCD7.LRxx-P5 są dostępne w pięciu wariantach. Róşnią się wielkością i zasilaniem – 24 V AC lub 230 V AC. Dzięki wielofunkcyjnym wejściom urządzenie moşna elastycznie dopasowywać do róşnych zastosowań, zgodnie z indywidualnymi wymaganiami. W zaleşności od wybranej wersji sterownika ma od 14 do 24 wejść/ wyjść, w tym: • wejścia uniwersalne UI (4/6/10 szt.), • wyjścia analogowe AO (2/4/6 szt.), • wyjścia przekaźnikowe (4 szt.) o obciąşalności 4–10 A przy napięciu 15–253 V AC, • wyjścia triakowe (2/4 szt.), • dwa porty RS-485 do dowolnego uşycia, np. Modbus RTU lub S-Bus,
• interfejs do podłączenia nastawników pomieszczeniowych (Sylk-Bus), • 24 V AC wyjście do zasilania urządzeń peryferyjnych i wyjście triakowe (maksymalnie 300 mA), • złącze mikroUSB do programowania i serwisu. Sterowniki z serii PCD7.LRxx-P5 gwarantują podtrzymanie pamięci danych przez 72 godziny.
Otwarty system automatyki Wykorzystanie sterownika kompaktowego PCD7.LRxx-P5 pozwala na budowanie otwartych systemów automatyki, które stosują wspólne standardy i protokoły, a w zaleşności od wymagań obiektu moşna łączyć, dobierać i konfigurować róşne instalacje według potrzeb. Otwarta architektura rozwiązania jest zapewniona dzięki podstawowym wyróşnikom rozwiązania: • PCD7.LRxx-P5 to sterowniki swobodnie programowalne, • architektura systemów pozwala na komunikację w sieciach S-Bus i Modbus, • dla instalacji HVAC, takich jak klimakonwektory, grzejniki, instalacji chłodzenia sufitowego lub kontroli jakości powietrza pod kątem
! 1 / / ;"
54
P R O M O C J A
AUTOMATYKA
PRZEGLĄD SPRZĘTU I APARATURY
Pełna gama nastawników pomieszczeniowych Wraz ze sterownikiem PCD7.LRxx-P5 mogą być uşywane róşne zadajniki pomieszczeniowe, w skład których wchodzą czujniki temperatury, wilgotności i stęşenia CO2 (Sylk-Bus z wyświetlaczem LCD), regulujące prędkość wentylatora oraz określające zajętość i wartości zadane w pomieszczeniu. Duşy wybór opcji gwarantuje, şe stosując sterownik PCD7.LRxx-P5 bardzo dokładnie dopasujemy urządzenia sterujące do koncepcji projektowej, zarówno pod względem wyglądu, jak i realizowanych funkcji.
Zalety rodziny sterownikĂłw PCD7.LRxx-P5
Fot. Sabur
& 1 ( /%G ( ! ! Z ! \
/#
Z)&*\
występowania i stęşenia CO2, zostały stworzone gotowe rozwiązania, • do podłączenia zdalnych modułów wejść/wyjść RIO E-Line wykorzystany jest standard RS-485, • działając w standardzie EnOcean, czujniki i włączniki mogą być podłączone do architektury systemu – bezprzewodowo lub za pomocą standardu DALI. Dzięki takim właściwościom rozwiązań Saia PCD moşliwe jest zaprojektowanie wielofunkcyjnego systemu automatyki, co pozwala osiągnąć najwyşszą efektywność energetyczną zgodnie z wymaganiami normy DIN EN 15232 przy jednoczesnym znacznym obnişeniu kosztów energii i zapewnieniu duşego komfortu.
rownika PCD7.LRxx-P5 mogą posłuşyć jako punkt wyjścia dla następujących aplikacji: • ogrzewania, • chłodzenia, • kontroli jakości powietrza (występowanie i stęşenie CO2), • sterowania wentylatorem, • obsługi zadajnika pomieszczeniowego, • komunikacji bezprzewodowej EnOcean. Gotowe szablony znacznie przyspieszają i ułatwiają projektowanie aplikacji, a tym samym prace inşynierskie w biurach, hotelach i innych obiektach.
Gotowe szablony aplikacji
Sterowniki pokojowe PCD7.LRxx-P5 są programowane przy uşyciu jednego rozwiązania, jakim jest zestaw narzędzi Saia PG5 Controls Suite. Programowanie moşna realizować za pomocą sterownika Saia PCD przez S-Bus lub bezpośrednio przez mikroUSB.
Dla sterowników PCD7.LRxx-P5 przygotowano gotowe do uşytku szablony, które umoşliwiają sterowanie, monitoring, obsługę alarmów itp. Przykładowe szablony aplikacji HVAC dla ste12/2018
Jedno narzędzie dla efektywnej inşynierii
Elastyczność i skalowalność sterowników PCD7.LRxx-P5 jest niewątpliwą zaletą i podstawowym wyróşnikiem wśród innych urządzeń na rynku. Dodatkowo swobodne programowanie, serwisowanie i obsługa za pośrednictwem pakietu narzędziowego Saia PG5 Projekt Manager sprawiają, şe jest to rozwiązanie zintegrowane zapewniające efektywną inşynierię. Do innych korzyści wynikających ze stosowania rozwiązania naleşą: • komunikacja RS-485, przez S-Bus, Modbus, EnOcean z innymi urządzeniami na instalacjach, • komunikacja z naściennymi nastawnikami pomieszczeniowymi, • zasilanie sieciowe lub 24 V AC, • elastyczne wykorzystanie przekaźników i triaków (24 V AC lub 230 V AC), • niskie koszty szaf sterowniczych (dzięki konstrukcji pozwalającej na oszczędność miejsca), • zwiększona dostępność i wydajność energetyczna układów oraz szybkie uruchamianie dzięki wstępnie skonfigurowanym aplikacjom.
SABUR Sp. z o.o. / 5 / ! :?: ?W87>6 = ! 5 D@> WW 6@9 @: 6:
8 #/ A #/ 5 5(
!!!5 #/ 5 5(
55
PRAWO I NORMY
OLIWIA CZARNOCKA rzecznik patentowy POLSERVICE, Kancelaria RzecznikĂłw Patentowych
Przyspieszanie procedury uzyskania patentu Uzyskanie patentu na innowa % ! G ! !
5 + ( !
H
%/ ! /5
4 ! ! ! # ! 1 1
( ! /% ! /H /
! # % ! H %N / / ( /5
I
stnieje moşliwość wnioskowania przed Urzędem Patentowym RP o wcześniejszą publikację informacji o dokonaniu zgłoszenia. Zgodnie z ustawą Prawo własności przemysłowej (art. 43) Urząd Patentowy publikuje informację o zgłoszeniu niezwłocznie po upływie 18 miesięcy od wpłynięcia zgłoszenia. Jednak na prośbę zgłaszającego Urząd Patentowy publikuje taką informację wcześniej. Po opublikowaniu zgłoszenie jest przekazywane do badania merytorycznego, a zatem wcześniejsza publikacja oznacza, şe równieş badanie merytoryczne moşe rozpocząć się zacznie wcześniej. Konieczne jest uiszczenie opłaty za wniosek o wcześniejszą publikację. Jeśli Urząd Patentowy podczas badania merytorycznego ma wątpliwości czy rozwiązanie spełnia ustawowe przesłanki do uzyskania patentu – a zatem czy jest nowe, ma poziom wynalazczy oraz czy ma zastosowanie przemysłowe – lub stwierdzi braki natury formalnej, wysyła zgłaszającemu pisma, na które naleşy odpowiedzieć (z reguły w ciągu miesiąca). Jeśli zgłaszający wyśle odpowiedź szybciej niş w wyznaczonym terminie, postępowanie równieş moşe zakończyć się szybciej.
Program Global PPH W przypadku, gdy zgłaszający widzi potencjał swojego rozwiązania i chce 56
go chronić za granicą, moşliwe jest przyspieszenie postępowania. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej przystąpił do programu Global Patent Prosecution Highway (w skrócie Global PPH). Obecnie w tym programie uczestniczą następujące urzędy: Australijski Urząd Własności Intelektualnej (IP Australia), Austriacki Urząd Patentowy (APO), Kanadyjski Urząd Własności Intelektualnej (CIPO), Duński Urząd ds. Patentów i Znaków Towarowych (DKPTO), Estoński Urząd Patentowy (EPA), Fiński Urząd ds. Patentów i Rejestracji (NBPR), Niemiecki Urząd ds. Patentów I Znaków Towarowych (DPMA), Węgierski Urząd Własności Intelektualnej (HIPO), Islandzki Urząd Patentowy Patent Office (IPO), Nowozelandzki Urząd Patentowy (IPONZ), Izraelski Urząd Patentowy (ILPO), Japoński Urząd Patentowy (JPO), Koreański Urząd Własności Intelektualnej (KIPO), Nordycki Instytut Patentowy (NPI), Norweski Urząd Własności Przemysłowej (NIPO), Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (PPO), Portugalski Instytut Własności Przemysłowej (INPI), Rosyjski Federalny Urząd Własności Intelektualnej (ROSPATENT), Urząd Własności Intelektualnej Singapuru (IPOS), Hiszpański Urząd ds. Patentów i Znaków Towarowych (SPTO), Kolumbijska Agencja Przemysłowo-Handlowa AUTOMATYKA
PRAWO I NORMY
ZASADA WZAJEMNEGO WYKORZYSTYWANIA POZYTYWNYCH WYNIKÓW PRZEZ URZĘDY NALEŻĄCE DO GLOBAL PPH JEST BARDZO KORZYSTNA DLA ZGŁASZAJĄCYCH, PONIEWAŻ ZNACZĄCO SKRACA CZAS PROWADZENIA PROCEDURY UDZIELENIA PATENTU W KOLEJNYM URZĘDZIE. (SIC), Szwedzki Urząd ds. Patentów i Rejestracji (PRV), Brytyjski Urząd Własności Intelektualnej (UKIPO), Urząd ds. Patentów i Znaków Towarowych USA (USPTO), Wyszehradzki Instytut Patentowy (VPI).
Zasady korzystania z programu Zgodnie z art. 40 ustawy Prawo własności przemysłowej polski podmiot może dokonać zgłoszenia poza granice kraju dopiero po zgłoszeniu rozwiązania do
dury można korzystać w przypadku, gdy zgłoszenia dotyczą tego samego wynalazku, a zastrzeżenia patentowe opisujące cechy techniczne wynalazku są do siebie bardzo zbliżone. Wnioskując o procedurę przyspieszoną, należy dostarczyć do urzędu kopię dokumentacji, na którą się powołujemy oraz jej tłumaczenia na język urzędowy danego kraju.
Skrócenie czasu i niższe koszty
Urzędu Patentowego RP. Jeśli zgłaszający wybierze co najmniej jeden ze wskazanych wcześniej urzędów zagranicznych i dokona tam zgłoszenia wynalazku, będzie mógł skorzystać z programu Global PPH. Procedura ta umożliwia szybsze i tańsze uzyskanie ochrony. Polega ona na tym, że jeśli jeden z urzędów stwierdzi, że rozwiązanie nadaje się do opatentowania, to na tej podstawie można wnioskować, aby pozostałe urzędy skorzystały z wyniku tego postępowania. Z proce-
Zasada wzajemnego wykorzystywania pozytywnych wyników przez urzędy należące do Global PPH jest bardzo korzystna dla zgłaszających, ponieważ znacząco skraca czas prowadzenia procedury udzielenia patentu w kolejnym urzędzie. Przekłada się to bezpośrednio na ponoszone koszty, ponieważ niektóre urzędy patentowe pobierają coroczną opłatę za utrzymanie zgłoszenia, niezależnie od tego czy już rozpoczęły badanie merytoryczne, czy jeszcze nie. Oliwia Czarnocka R E K L A M A
Chcesz wiedzieś więcej?
Zapisz się na newsletter P R O M O C J A
www.automatykaonline.pl
RYNEK
Pyłoodporny i w wersji ATEX Chwytak SCHUNK PGN-plus-P Flagowy chwytak SCHUNK ! ! ! % ( ( G ! G
/H / ! ! #/chowej (ATEX).
58
F
irma SCHUNK rozszerza portfolio produktowe swoich legendarnych uniwersalnych chwytaków PGN-plus-P – niezaleşnie od wymiarów kaşde urządzenie jest teraz dostępne w wersji ATEX, certyfikowanej do uşytku w atmosferze wybuchowej. Do końca roku chwytaki we wszystkich wymiarach będą dostępne takşe w wersji pyłoodpornej jako część katalogowej oferty SCHUNK, wraz z odpowiednimi zestawami do doposaşenia istniejących chwytaków. Wersja pyłoodporna wyróşnia się tym, şe moşe łączyć w sobie dodatkowe zalety, np. umoşliwiać stosowanie w strefie zagroşenia wybuchem czy zapewniać bezkorozyjność P R O M O C J A
i odporność na działanie wysokiej temperatury. Uşytkownicy mają teş większy wybór wariantów urządzenia.
Bezobsługowość przez cały okres eksploatacji Chwytak PGN-plus-P firmy SCHUNK to realizacja jasno wytyczonego celu: większa wydajność przy niezmiennych wymiarach. Dzięki temu uzyskuje się lepszą dynamikę procesów oraz oszczędność miejsca i kosztów inwestycji. Wymiary wspornika między sześcioma przenoszącymi obciąşenie ramionami opatentowanej prowadnicy AUTOMATYKA
RYNEK
NH 1! &+E)$ '$8( / 8
1 /%G /H 1!
# RV5 +1! % N(
5 5 ! ! % 2 I ! %
/H / ! ! #/ 1 ! %
[ [ [ &+E)$ !( !
&+E &+E)$ )$ !( !( ! ! ( ( G ! %N 1!
&+E)$ '$8( / 8 ! !
( H %G 1 1! !
! N ( !( !G
Fot. SCHUNK
J ! N / /HG N RV
! %G !G H RV ( % € !
chwytak SCHUNK PGN-plus-P jest /! H R! (/
! 1! !
uniwersalnych
wielozębnej zostały dwa lata temu zwiększone o 40%, a powierzchnia owalnego tłoka o około 15%, co spowodowało spore zamieszanie na rynku. Moşliwe stało się przenoszenie wyşszych maksymalnych momentów obrotowych, zakładanie dłuşszych palców oraz przenoszenie cięşszych elementów. Nowa konstrukcja bestsellera firmy SCHUNK zmniejsza zuşycie i wydłuşa şywotność, nawet w przypadku tradycyjnego obciąşenia. Sprzyja temu fakt, şe duşa powierzchnia diagonalna układu klinowo-hakowego została w nowym chwytaku PGN-plus-P jeszcze powiększona, co ogranicza do minimum zuşycie i zwiększa niezawodność 12/2018
procesu obróbki. Ponadto kieszenie smarowe, rozmieszczone obwodowo w prowadnicy wielozębnej, zapewniają ciągłe smarowanie powierzchni ślizgowych, a chwytak eksploatowany w czystym środowisku jest bezobsługowy przez cały cykl eksploatacji. Testy przeprowadzone w laboratorium firmy SCHUNK pokazały, şe nowe produkty mają istotną przewagę nad innymi produktami dostępnymi na rynku, zwłaszcza pod względem şywotności. Czasy cyklu w średnim zakresie siedmiocyfrowym nie naleşą do rzadkości w przypadku SCHUNK PGN-plus-P. Jednak z punktu widzenia uşytkownika jeszcze waşniejsza jest niezawodność procesu gwarantowana przez moduły, która jest istotna dla zapewnienia bezproblemowego funkcjonowania systemu.
Duşa róşnorodność opcji Zakres wyposaşenia chwytaków z rodziny PGN-plus-P jest wyjątkowo bogaty. Firma SCHUNK domyślnie wprowadziła opcje połączeń śrubowych, podparcia lub centrowania. Dla zapewnienia równomiernego przepływu powietrza wewnątrz chwytaka przyłącze powietrza do przedmuchu zostało celowo umieszczone na środku. Na şądanie moduły dostępne są równieş z dodatkowym spręşyno-
wym mechanizmem bezpieczeństwa do mechanicznego utrzymywania siły chwytania oraz z modułami kompensacyjnymi do kompensowania odchyłek kątowych. Duşe wraşenie robi takşe oferta czujników – począwszy od indukcyjnych czujników zblişeniowych z łatwymi do regulacji krzywkami sterującymi, przez w pełni zintegrowane elektroniczne przełączniki magnetyczne i elastyczne czujniki połoşenia do obsługi maksymalnie pięciu obszarów, po czujniki analogowe o wysokiej rozdzielczości, umoşliwiające pomiar z dokładnością do 0,03 mm. Firma SCHUNK dostarcza takşe specjalne systemy czujników radiowych, które monitorują bezprzewodowo skok szczęk chwytaka i są przeznaczone do stosowania w obrabiarkach, na ograniczonej przestrzeni lub w środowiskach z obecnością agresywnych mediów, czyli miejscach, w których obecność kabli zagraşałaby stabilności procesu.
SCHUNK INTEC Sp. z o.o. / 5 / ! @? ?686?? 5 WW 7WP W6 ?? , WW 7WP W6 W6 8 A( 5 1/ 5 www.schunk.com
59
RYNEK
Prosta i szybka automatyzacja ze wsparciem chwytaka SCHUNK Co-Act EGP-C [ &+E)$ !( !
1! ! ( ( /%G
SCHUNK Co-Act EGP-C do ! ( N
% !
% % H %
( 5 $ N / / 1 G
( ( ! %G ! %
! G ! ( ( 1! !
! ] # 5
W
 ostatnim roku chwytak współpracujący SCHUNK Co-Act EGP-C został zatwierdzony przez Niemiecki Zakład Ubezpieczenia Wypadkowego (DGUV) jako pierwszy na świecie chwytak przemysłowy certyfikowany do zastosowań opartych na współpracy człowieka z robotem. Obecnie firma SCHUNK, lider kompetencji w dziedzinie systemów chwytakowych oraz technologii mocowań, idzie dalej – chwytak Co-act został wyposaşony w łatwe w obsłudze elementy programujące do lekkich i małych robotów Universal Robots.
0 N H !
! 1! &+E)$ + 8
' 8+ / H ! %G ! %G ! #
! %R ! / %N
Duşy wybór opcji Elastyczne automatyzowanie Aby zapewnić wysoki stopień elastyczności, szczególnie na etapie rozruchu, firma SCHUNK wzbogaciła gamę komponentów współpracujących na linii człowiek–robot o znormalizowane dołączane palce, które moşna wyposaşyć w uniwersalne i wymienne nakładki o róşnej geometrii. Palce przyłączeniowe ułatwiają wejście w automatyzację i przyczyniają się do szybkiego osiągnięcia sukcesu, zwalniając uşytkownika z konieczności „przedzierania się� przez szczegóły systemu.
Fot. SCHUNK
Zgodność z normami i certyfikacja
+1! ! ( ( /%G + 8 ' 8+
I &+E)$ ( ! R!
/ % # ( 1!
( ! I
$ J / )# (
= ( ! Z0')^\ (
! ( ( ! #
12/2018
Chwytak EGP-C jest dostarczany jako fabrycznie zmontowany moduł z odpowiednim złączem do robota KUKA LBR iiwa, UR lub FANUC CR. Spełnia wymogi norm EN ISO 10218-1/-2 oraz ISO/TS 15006, a ponadto uzyskał homologację Niemieckiego Stowarzyszenia Społecznych Ubezpieczeń Wypadkowych (DGUV) do zastosowań współpracujących. P R O M O C J A
Chwytak moşna bardzo łatwo uruchamiać za pomocą cyfrowego złącza wejść/wyjść. Dzięki zasilaniu roboczemu 24 V DC nadaje się takşe do zastosowań mobilnych. Elektronikę odpowiadającą za regulację i zasilanie zintegrowano wewnątrz chwytaka, dzięki czemu nie jest potrzebne miejsce w szafie rozdzielczej. Aby współpraca z uşytkownikiem przebiegała moşliwie jak najsprawniej i najbardziej intuicyjnie, chwytak SCHUNK Co-Act EGP-C został wyposaşony w diody LED, które operator moşe wykorzystać do sygnalizowania statusu modułu. Certyfikowany chwytak do małych elementów jest dostępny w rozmiarach 25, 40, 50 i 64 ze skokiem palca odpowiednio 3 mm, 6 mm, 8 mm i 10 mm oraz masą detalu 0,19 kg, 0,7 kg, 1,05 kg i 1,3 kg. SCHUNK INTEC Sp. z o.o. / 5 / ! @? ?686?? 5 WW 7WP W6 ?? , WW 7WP W6 W6 8 A( 5 1/ 5 !!!5 1/ 5
61
NAJLEPSI
Redakcja AUTOMATYKA Przemysłowy Instytut Automatyki i Pomiarów PIAP Al. Jerozolimskie 202, 02-486 Warszawa Marketing tel.: 22 87 40 191; 22 87 40 060 e-mail: automatyka@piap.pl www.AutomatykaOnline.pl/Automatyka TEMAT NUMERU Wytwarzanie przyrostowe. Druk 3D CENA 15,00 15 00 ZŁ (W TYM 8 % VAT)
ROZMOWA 22
PRZEGLĄD 34
PRAWO 48
Alleks Aleksandra Ale kssandra ra B Banaś, anaś aś, ś, ifm fm el electroni lectro ronic onicc
Podzespoły do automatyki przemysłowej
Równość dostępu do sztucznej inteligencji
AUTOMATYKA ISSN 2392-1056
„
INDEKS 403024
AUTOMATYKAONLINE.PL
Niez iezzaawo aw awod wod w odnyy paart o artn rtn rrt tner er dlaa rozw dl ozw wiązań ń łącz c eenio cz nio io owych wych.
“
n . Nie Niiezawodn zaw zawod zzawodn awodne awod wod p wo wodn wodne po połąc połącz ołąc łąccze łą enie. nie. Han Ha
Pamiętaj o prenumeracie na 2019 rok
11/2018
RYNEK
Prestişowe nagrody za wzornictwo dla firmy Elesa+Ganter Trzy produkty Elesa+Ganter – „! ! (
/ 1! ( G ! ]
! 1 G 1 ! ! ( ! 5
W
2018 r. firma Elesa+Ganter zdobyła dwie prestişowe nagrody za wzornictwo: iF Design Award oraz Reddot Design Award. Nagrody przyznano za uchwyty pałąkowe GN 328 i GN 428 oraz dźwignie nastawne płaskie GN 126.
[ 5 D'
Funkcjonalność w połączeniu z estetyką Wzornictwo przemysłowe jest współcześnie niezwykle waşne dla klienta. Minęły czasy, kiedy maszyna miała tylko spełniać swoje zasadnicze funkcje, a jej wygląd nie miał wielkiego znaczenia. Dziś design maszyn i urządzeń jest istotnym kryterium branym pod uwagę w procesie zakupowym, a coraz więcej firm dba o estetykę całego zakładu produkcyjnego. Dzięki zastosowaniu wysokiej jakości elementów, które dodatkowo cechuje wyjątkowe wzornictwo, moşna wzmocnić atrakcyjność maszyn i urządzeń oraz ich wartość rynkową. Wszystkie komponenty widoczne „gołym� okiem są niezwykle istotne, poniewaş decydują o pierwszym wraşeniu i ocenie jakości maszyny lub urządzenia. Tym bardziej więc cenne są kolejne nagrody przyznane firmie Elesa+Ganter przez jury najbardziej prestişowych i międzynarodowych wystaw w dziedzinie wzornictwa przemysłowego. 12/2018
Dzięki nowoczesnemu wzornictwu zarówno dźwignie, jak uchwyty pałąkowe idealnie pasują do produkowanych obecnie maszyn i urządzeń. Dodatkowo zostały zaprojektowane z naciskiem na ergonomię i funkcjonalność, przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej jakości. To wszystko sprawia, şe oba rodzaje tych komponentów maszyn są pod względem designu dostosowane do całego urządzenia. Elesa+Ganter we współpracy z biurem projektowym Corpus-C z Fßrth dba o nowoczesne i niebanalne wzornictwo oferowanych produktów. Wypracowana wspólnie koncepcja w zakresie designu okazała się sukcesem, co potwierdzają tegoroczne nagrody – jury Międzynarodowego Forum IF nagrodziło uchwyty GN 328 i GN 428 oraz dźwignie nastawne płaskie GN 126. Wspomnaine uchwyty otrzymały równieş nagrodę Red Dot Design Award.
Cechy nagrodzonych produktów Konstrukcyjnie dźwignie nastawne płaskie GN 126 charakteryzują się bardzo nowoczesnym kształtem, który zapewnia stop cynku z wykończeniem powłoką z tworzywa sztucznego. To idealne rozwiązanie wszędzie tam, gdzie ograniczony jest zakres obrotu. Zintegrowane połączenie za pomocą wielokarbu pozwala na regulację połoşenia rękojeści, bez konieczności odblokowania zacisku. W razie potrzeP R O M O C J A
by ta sama dźwignia jest dostępna w wykonaniu nierdzewnym (model GN 126.1). Uchwyty pałąkowe GN 328 i GN 428 są wykonane jako odlew aluminiowy lub przez gięcie profilu aluminiowego i mogą być dostępne z róşnymi wykończeniami powierzchni. Do zastosowań w korozyjnych środowiskach Elesa+Ganter rekomenduje uchwyty GN 328.5 wykonane jako precyzyjny odlew nierdzewny ze stali A4.
ELESA+GANTER POLSKA Sp. z o.o. / 5 $ ! W: & ! ?686?? 5 WW 7:7 7? @7 ( 1 P?9 9<@ 6??
, WW 7:7 7? @> 8 (A 8 5 5(
!!!5 8 5(
63
RYNEK
Optymalizacja zmiany formatu
dzięki rozwiązaniom IO-Link firmy Balluff Cyfrowy interfejs IO-Link ma ! H
! R ( % 5 ‰!
( ! N ! ! ( ( / ( ! 1 %
( ! 1 5 C
! ( ! ! N G RV ! % RV
! % G # / N ! %
I I [ Š ' / 5 0 N % ! "84
H ! R I / %
( / ! / Z
( # % ] # N \ ( / / G
( G ! %G !
# 5 ‹ ! RV I %
( ! ! G ( ! %G ! N /H ! 5
= ( ( I *
/ ! ( / # #
/ H ! ( !
/ @5?5
S
zlifierka Giustina RVD 23 jest stosowana do obróbki materiałów cięşkich. Szlifuje elementy o płaskich powierzchniach, takie jak korbowody, tarcze, koła zębate czy inne elementy konstrukcyjne maszyn i narzędzi. Konstrukcja obrabiarki pozwala na wykorzystanie jej do róşnych zastosowań, a dzięki koncepcji elastycznego przezbrojenia obsługuje szeroką gamę części. Obróbka przy zastosowaniu posuwu lub procesu ciągłego obejmuje zarówno przedmioty o jednej płaskiej
64
powierzchni, jak i o powierzchniach płaskorównoległych, z racji wyposaşenia szlifierki w dwie tarcze szlifujące. Obracanie elementu podczas procesu szlifowania umoşliwia kontrolę równoległości i zapewnia najwyşszą jakość obrabianych powierzchni. Šatwa wymiana chwytaków pozwala na obróbkę róşnorodnych przedmiotów o grubości 0,5–100 mm oraz średnicy do 200 mm. Producentem szlifierki jest naleşąca do grupy Fives firma Fives Giustina S.r.l. z siedzibą w Turynie. Spółka oferuje pełen wachlarz maszyn szlifujących, łącznie z akcesoriami do szlifowania i serwisem. Wśród jej klientów znajdują się firmy niemal z kaşdej gałęzi przemysłu, w tym w szczególności producenci pojazdów oraz sprzętu lotniczego. Szlifierka Giustina RVD 23 wyróşnia się wyjątkową wydajnością oraz atrakcyjną ceną w stosunku do jakości. – Nieustannie poszukujemy innowacyjnych technologii, które pomagają zwiększyć wydajność przy jednoczesnej redukcji kosztów – mówi Damiano Bosa, inşynier projektów firmy Fives Giustina. Firma Balluff, ekspert w zakresie rozwiązań związanych z systemami czujników, automatyką oraz technologią RFID, od wielu lat utrzymuje ścisłą współpracę ze spółką Fives Giustina. Interfejs IO-Link, zgodny z wymaganiami normy IEC 61131-9, jest dobrze znanym standardem u włoskiego producenta. W 2014 r. firma wyposaşyła swoje maszyny w standard komunikacji cyfrowej. Od tego czasu otrzymała wiele pozytywnych referencji, m.in. od największych firm z branzy automotive.
puterowej, otworzył nowe perspektywy. Dzięki niemu powstał cyfrowy standard wejść/wyjść łączący czujniki oraz inne elementy wykonawcze ze sterownikiem systemu za pośrednictwem trójşyłowego przewodu. Wprowadzenie interfejsu IO-Link wyeliminowało konieczność stosowania skomplikowanego okablowania, pochłaniającego czas i pieniądze. Jednocześnie ten prosty standard komunikacji skupia się bezpośrednio na miejscu, w którym odbywa się proces. Czwarta rewolucja przemysłowa, określana mianem Przemysłu 4.0, to właściwa droga rozwoju – nie bez przyczyny technologia IO-Link uwaşana jest za główny czynnik napędzający przemysł. Istnieje kilka powodów, dla których przedsiębiorstwo Fives Giustina przy współpracy z firmą Balluff wybrało technologię IO-Link dla obecnej serii maszyn szlifujących. Jednym z jej podstawowych wymogów była zdolność do obróbki szerokiej gamy części za pomocą szlifierki. Dzięki zastosowaniu elastycznego przezbrojenia firma spełniła zasadnicze wymogi dotyczące szybkiej zmiany narządzi. Jednocześnie parametryzacja maszyn stała się prosta, & I ' / -^0 W:
Rewolucyjny interfejs Standard IO-Link, ktĂłry porĂłwnywany jest do standardu USB w branĹźy komP R O M O C J A
AUTOMATYKA
RYNEK
[ 5 *
/
2 !
/ ( I ' / -^0 W:
/ % ! %
/% R ! ( H
w interfejs IO-Link oraz IO-Link Master
I "84
szybka i dostępna bezpośrednio z centralnego poziomu sterowania. – Mauro Guglielmino, inşynier obszaru sprzedaşy firmy Balluff, dostarczył pierwszą wskazówkę odnośnie inteligentnego interfejsu. Mimo şe interfejs IO-Link wspierany jest przez wielu dostawców rozwiązań automatyki, to właśnie profesjonalizm, doświadczenie i jakość firmy Balluff sprawiła, şe wybór mógł być tylko jeden – podkreśla Damiano Bosa. Zastosowane czujniki ciśnienia oraz lampy sygnalizacyjne LED Smart Light firmy Balluff przechyliły szalę na korzyść IO-Link. Wszystkie połączenia zrealizowane są za pomocą prostych trójşyłowych przewodów oraz złączy M12. BNI IO-Link Master firmy Balluff zapewnia pełną integrację z siecią Profibus. Nie ma potrzeby podłączania przewodów ekranowych, instalowania przełączników ani dodatkowych kart. Rozbudowa syste-
mu opiera się na zastowowaniu tzw. hubów IO-Link, do których podłączane są urządzenia peryferyjne wyposaşone w interfejs IO-Link, np. czujniki indukcyjne. Wykorzystanie prostego okablowania gwarantuje szybką diagnostykę, a takşe zabezpiecza przed wystąpieniem błędów, które mogłyby pojawić się podczas prowadzenia wielowiązkowych przewodów. Pozwala równieş zaoszczędzić materiał, zwiększyć przejrzystość instalacji, a przede wszystkim osiągnąć ogromne oszczędności finansowe.
12/2018
Elastyczne dostosowywanie do potrzeb Rozbudowana funkcjonalność lamp sygnalizacyjnych LED Smart Light byłaby niemoşliwa do osiągnięcia bez technologii IO-Link – w przeciwieństwie do konwencjonalnych lamp
sygnalizacyjnych kolory i strefy nie są przyporządkowane na stałe, ale moşna je programować zgodnie z potrzebami. 20 kolorowych diod LED uporządkowanych jedna na drugiej moşe świecić lub migać w kilku wybranych kolorach, w zaleşności od wymagań oraz realizowanych zadań. Róşne stany działania systemu, przepływy lub zmienne fizyczne, jak np. temperatura, mogą być wizualizowane według aktualnych potrzeb. – Postawiliśmy sobie za cel umoşliwienie uşytkownikom naszych szlifierek elastycznego dostosowywania modułów do zmieniających się zadań. Interfejs IO-Link oraz natychmiastowy dostęp do parametrów sprawiają, şe jest to łatwe i moşliwe do wykonania. Dzięki temu czasy przestoju zostają ograniczone do minimum – dodaje Damiano Bosa. Interfejs IO-Link pozwala równieş na przejrzystą organizację okablowania maszyny oraz redukcję miejsca w szafach sterowniczych. Schematy zacisków oraz obwodów elektrycznych mogą być generowane szybko i są zrozumiałe zarówno dla operatorów maszyny, jak i serwisantów. – Dzięki technologii IO-Link nasze maszyny są szybciej wprowadzane na rynek i zapewniają naszym klientom elastyczność, wysoką wydajność oraz funkcjonalność – podsumowuje Damiano Bosa. To argumenty, które na pewno nie przejdą bez echa na dzisiejszym konkurencyjnym rynku.
BALLUFF Sp. z o.o. / 5 ' W< 6@86<P = ! 8 #
/ A#
/ 5(
5 7< :>W ?9 ?? , 7< ::> @9 :? !!!5#
/ 5(
65
RYNEK
Chwytaki HRC
Šatwa współpraca człowieka z robotem J ' /( ! GH ! %
N R G / ( ! /
/ ! / / % 5 0
/ G ! /%G
HG 1! E-+ ZE/
] - # +
# \ ( ! %G !G %N (
/H ! 5
Roman MajerskĂ˝
W
nadchodzących latach zmiany demograficzne w krajach uprzemysłowionych pociągną za sobą konieczność szeroko pojętej modernizacji w róşnych obszarach środowiska pracy. W związku z tym coraz więcej osób będzie stale współpracować z robotami albo przynajmniej częściowo korzystać z ich wsparcia przy pracy. Warunkiem urzeczywistnienia tej wizji jest powstanie nie tylko nowego rodzaju bezpiecznych robotów z ogranicznikami przeciąşenia, rozbudowanym systemem czujników i szybko reagującymi systemami
66
sterowniczymi – jednocześnie muszą zostać stworzone narzędzia umieszczone na peryferiach robota, które będą spełniać wiele wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, środowiska pracy, korzystania ze środków zakładowych, procedur zdawczo-odbiorczych itp.
rozwija opracowywane komponenty z myślą o minimalizacji fizycznego obciąşenia pracowników, ułatwieniu poszczególnych działań podejmowanych przy pracy, zapobieganiu urazom i wypadkom, a takşe zwiększeniu wydajności w ramach współpracy człowieka z robotem.
O krok przed przepisami
Prosta integracja
Obowiązujące parametry techniczne w zakresie bezpieczeństwa robotów opisują dyrektywy, norma ISO 10218 i specyfikacja techniczna ISO/TS 15066. Niezaleşnie od obowiązujących przepisów instytucje takie jak DIN i CEN wciąş podejmują badania nad moşliwościami wykorzystania robotów do pracy z ludźmi, mając świadomość, şe cechy produktu stworzonego w tym celu powinny wykraczać poza dotychczasowe wymagania. Oferta chwytaków HRC grupy Zimmer Group powstała zgodnie z zaleceniami BG/DGUV.
Jedną z firm, które korzystają z chwytaków HRC jest Universal Robots. Do chwytaków dołączone jest takşe rozbudowane wyposaşenie, dostosowane do modelu stosowanego przez klienta. Dzięki temu, şe Zimmer Group zapewnia szeroki wybór chwytaków i podzespołów z odpowiednim osprzętem, problem zgodności i integracji jest rozwiązany. W skład wyposaşenia wchodzą takşe komponenty HRC i Industrie 4.0 kompatybilne z robotem klienta. Ich wykorzystanie niesie ze sobą wiele nowych korzyści, z których warto wymienić prostą instalację, programowanie i obsługę, zaawansowaną diagnostykę, konserwację zapobiegawczą i moşliwość wymiany części w trakcie pracy.
Stworzone przez ekspertów Jako pionier i jeden ze światowych liderów wśród producentów chwytaków HRC grupa Zimmer Group wciąş P R O M O C J A
AUTOMATYKA
RYNEK
Šatwość obsługi Sterowanie moşe odbywać się przez centralny system zarządzania albo – w przypadku większości komponentów – przez wbudowaną powierzchnię sterującą. Moşliwe jest równieş sterowanie
za pomocą aplikacji, która zapewnia uşytkownikowi maksymalną elastyczność w tworzeniu, przechowywaniu i przywracaniu parametrów urządzenia, a ponadto pomaga przy diagnostyce i konserwacji prewencyjnej.
Zarówno chwytki HRC, jak i chwytaki konwencjonalne mają praktyczne wstępnie zaprogramowane profile pracy, które moşna dostosować do potrzeb – w zaleşności od systemu chwytania – za pomocą kilku kliknięć. Dzięki temu kaşdy uşytkownik moşe liczyć na kompletną implementację i uruchomienie w ciągu kilku minut. Roman Majerský G / ( J ' /(
& Š 5 5 5
ZIMMER GROUP SLOVENSKO + / <7@P;WP6 ?<7 ?< Š Œ � * & Š 5 D@W< @W @: :< 7>> #5 D@W< 9<< >7> >?? 8 5 % A 8 /(5 5 A 8 /(5
[ 5 J ' /(
ZIMMER GROUP POLSKA 5 D@> 67@ 6P9 99P D@> PP@ :@: 7:> D@W< @W @::< 7>> 8 5 % A 8 /(5 !!!5 8 /(5(
12/2018
67
RYNEK RYNEK
Nowe chwytaki
firmy Zimmer Group Lider w swojej klasie [ J ' /( HG
% R 21 !8E !
[ ( ! 8 1 ! & / 8 G G ( / !G
N 1! ! 6??? 8 45
L
inia chwytaków 5000 z oznaczeniem AL, na którą obecnie składają się chwytaki GPP5006N-AL-A, GPP5008N-AL-A i GPP5010N-AL-A (wszystkie warianty dostępne takşe jako chwytaki trójszczękowe),
powiększyła portfolio oferowanej przez Zimmer Group serii 5000.
W odpowiedzi na oczekiwania klientów Rozbudowaniu oferty przyświecała chęć spełnienia przez Zimmer Group oczekiwań odbiorców – nowe chwytaki są odpowiedzią na potrzeby i zainteresowanie klientów firmy. W zastosowaniach, które nie wymagają stopnia ochrony IP64 juş w wersji standardowej i z 30 milionami cykli, nowe chwytaki są absolutnym liderem na rynku. Tę pozycję umacnia dodatkowo cena, która jest o 30% nişsza w porównaniu z ceną konkurencyjnych chwytaków tej samej klasy i o tych samych parametrach.
konkurencyjnych urządzeń o parametrach na tym samym poziomie, przy jednoczesnym zapewnieniu bezkonkurencyjnej ceny. Roman Majerský
Wysoka jakość za bezkonkurencyjną cenę
[ 5 J ' /(
Nowe urządzenia są doskonałą ilustracją porzekadła „duşo radości za małe pieniądze�. Nişsza cena nie obnişyła jakości – wręcz przeciwnie. Chwytaki mają gwarantowane 15 milionów cykli, co oznacza nadal najlepszy wynik na rynku, a siły i momenty pozostały na tym samym poziomie jak w ofercie konkurencji. Podobnie jak w przypadku wcześniej wprowadzonych urządzeń z serii 5000, takşe chwytaki 5000 z oznaczeniem AL są idealnym zamiennikiem 12/2018
P R O M O C J A
G / ( J ' /(
& Š 5 5 5
ZIMMER GROUP SLOVENSKO + / <7@P;WP6 ?<7 ?< Š Œ � * & Š 5 D@W< @W @: :< 7>> #5 D@W< 9<< >7> >?? 8 5 % A 8 /(5 5 A 8 /(5
ZIMMER GROUP POLSKA 5 D@> 67@ 6P9 99P D@> PP@ :@: 7:> D@W< @W @::< 7>> 8 5 % A 8 /(5 !!!5 8 /(5(
69
RYNEK
Sprzedaş robotów przemysłowych podwoiła się w ciągu ostatnich 5 lat Raport IFR 2018 - # ( ! G / ! ( N(/
! ( R ! ! 5 C
! % ! 1 1
(/# ! 1 ! = - # 8 - ( !
1 W?<:]W?<7
R! ! ( H # !
( ! 1 ( ! N
Z! <<@ÂŽ\ (
% ZW?<>]W?W<\
%G R !
( H R!
( <@ÂŽ5 0 !
# % #N ! (
( %N ( / % / ! /( ! ( ! / # /
! G # 15 Sylwia Batorska
D
ane Międzynarodowej Federacji Robotyki (IFR) potwierdzają, şe pod względem robotyzacji 2017 r. moşna zaliczyć do bardzo udanych. Globalnie sprzedaş robotów przemysłowych wzrosła o 30% (łączna sprzedaş w 2017 r. – 381 tys. jednostek), w Europie o 18%, w regionie Europy Środkowo-Wschodniej o 36%, natomiast w Polsce o 16% w porównaniu z rokiem poprzednim. Na całym świecie w 2017 r. liczba zainstalowanych robotów przemysłowych przekroczyła 2 mln. Chiny, Japonia, Korea Południowa, Stany Zjednoczone i Niemcy to pięć
70
głównych rynków odpowiadających za 73% całkowitej wielkości sprzedaşy w 2017 r. Warto zauwaşyć, şe sprzedaş robotów przemysłowych w Chinach w tym roku stanowiła 36% całkowitej podaşy i była wyşsza niş całkowita wielkość sprzedaşy w Europie i obu Amerykach łącznie. Sprzedaş robotów w Japonii wzrosła o 18%, co ustanowiło 2017 r. drugim z tak rekordową dynamiką w historii tego kraju. Jednocześnie Japonia pozostaje nadal liderem pod względem produkcji robotów. W 2017 r. producenci z Japonii dostarczyli 56% globalnej podaşy robotów przemysłowych, a wskaźnik ich eksportu wzrósł o 45%. Co ciekawe w Republice Korei sprzedaş robotów spada. Głównym powodem jest redukcja instalacji w przemyśle elektrycznym i elektronicznym (spadek o 18%). Z kolei Stany Zjednoczone nadal odnotowują wzrost wdroşeń robotów – o 6% w 2017 r. Podobnie w Niemczech – wzrost o 7%, do rekordowych 21,4 tys. jednostek. Globalnie wzrósł równieş wskaźnik gęstości robotów w przemyśle wytwórczym, osiągając 85 jednostek na 10 000 pracowników. To dobry wskaźniki dla pokazania róşnic w stopniu automatyzacji przemysłu wytwórczego regionów i krajów. I tak średnia gęstość robotów w Europie wynosi 106 jednostek, w obu Amerykach 91, a w Azji 75 jednostek. Do dziesięciu najbardziej zautomatyzowanych krajów na świecie naleşą: Korea Południowa, Singapur, Niemcy, Japonia, Szwecja, Dania, USA, Włochy, Belgia i Tajwan.
Europa i rynek CEE IFR szacuje, şe w ubiegłym roku dostarczono na rynek Europy ŚrodkowoWschodniej 10,5 tys. robotów przemysłowych – wzrost o blisko 36%, a łączna liczba robotów pracujących w regionie na koniec 2017 r. wyniosła ok. 52,9 tys. (dla porównania cała Europa – blisko 498 tys.). Najwięcej nowych robotów zainstalowano w Czechach – 2 893, na Węgrzech – 2 470, w Polce – 1 891, i w Słowacji – 1 203. W najmniejszym stopniu automatyzują swój przemysł Rosja i Rumunia – odpowiednio 711 i 634 zainstalowanych robotów. Gęstość robotyzacji w europejskim przemyśle przetwórczym wynosi 106 jednostek na 10 000 pracowników. Liderem w Europie są Niemcy, gdzie wskaźnik ten przekracza 322. W krajach z regionu CEE występują duşe rozbieşności. Dla porównania gęstość robotyzacji w przypadku Słowacji wynosi 151, Czech – 119, Węgier – 78, Rumunii – 18 i Rosji – 4.
Polska Według IFR Polska jest rynkiem wschodzącym z przyspieszającą dynamiką instalacji robotów, szczególnie od 2014 r. Wzmoşone działania na rzecz automatyzacji zakładów produkcyjnych wspomaganych robotami obserwuje się głównie w branşy motoryzacyjnej, chemicznej oraz metalowej i maszynowej. Rok 2017 r. okazał się rekordowym pod względem sprzedaşy robotów w Polsce – wzrost o 16%. Šączną liczbę robotów zainstalowanych w naszym kraju IFR szacuje na około 11,4 tys. jednostek. Dzięki tym wynikom gęstość AUTOMATYKA
RYNEK robotyzacji stale rośnie – przekroczyła już 36 jednostek na 10 000 pracowników (w branży automotive – 165, pozostałe branże – 24) Jednak nadal jest niższa w porównaniu z Czechami, Słowacją czy Węgrami. Stąd szansa na kontynuowanie dynamicznego tempa automatyzacji w przyszłości. Według analityków IFR, jeżeli Europa nie wyhamuje rozwoju gospodarczego, to w latach 2018–2021 możliwy jest wzrost instalacji robotów w Polsce na poziomie 15%–20%. – Codziennie wraz z partnerami rozmawiamy z firmami w Polsce. Wiele z nich sprawdza możliwości i rozważa
mysł elektryczny / elektroniczny (+33%) oraz przemysł spożywczy (+19%).
inwestycje w rozwiązania robotyczne. Szczególnie w segmencie małych i średnich przedsiębiorstw proces budowania świadomości i podejmowania decyzji o zastosowaniu nowych technologii jest złożony, jednak podobnie jak IFR optymistycznie patrzymy na rozwój polskiego rynku. Boom jest jeszcze przed nami – mówi Marcin Gwóźdź, menedżer ds. rozwoju sprzedaży w Polsce, Universal Robots.
ce jako jeden z ważniejszych trendów technologicznych w robotyce w najbliższych latach. Ponadto podkreśla się, że zakres aplikacji współpracujących rośnie, a współpraca na linii człowiek-robot to także szansa automatyzacji dla przedsiębiorstw każdej wielkości. – Robotyzacja pomaga utrzymać stałą jakość i poprawia powtarzalność przepływu pracy. Roboty współpracujące, będące istotą współpracy człowieka z maszyną, są wyjątkowo atrakcyjne, ponieważ współpracują z pracownikami, a nie ich zastępują. Zdecydowanie obserwujemy wzrastający popyt na produkty, które zawierają zarówno element „ludzkiej kreatywności”, jak i ustandaryzowanej wysokiej jakości – stwierdził Esben Østergaard, współzałożyciel i CTO firmy Universal Robots. Branża nadal pracuje nad uproszczeniem obsługi robotów. Przyszłościowo roboty przemysłowe będzie można jeszcze łatwiej i szybciej zaprogramo-
[ 5 - ( [- W?<>
Główni beneficjenci robotyzacji wg branż Robotyzacja produkcji nadal postępuje, choć z inną intensywnością w różnych branżach. Liderem globalnego popytu na roboty przemysłowe, w podziale na gałęzie przemysłu, jest branża motoryzacyjna. W 2017 r. sprzedano w tym segmencie około 125,5 tys. robotów, co stanowi wzrost o 21%. Z kolei najsilniej robotyzowanymi sektorami w 2017 r. były przemysł metalowy (+55%), prze12/2018
Prognozy i trendy Według prognozy IFR liczba robotów dostarczonych do fabryk na całym świecie w 2021 r. osiągnie 630 tys. jednostek. Roboty zmieniają przestrzeń przemysłową i wnikają w jej nowe obszary. Rośnie popularność robotów jako asystentów w fabrykach. Przyczyniają się do tego osiągnięcia technologiczne pozwalające na uproszczenie współpracy między człowiekiem a robotem oraz digitalizacja. Autorzy raportu docenili roboty współpracują-
wać za pomocą intuicyjnych procedur. Taka technologia staje się atrakcyjna nie tylko dla stałych użytkowników, ale także dla małych i średnich firm, które mogą z nich korzystać w celu zautomatyzowania procesu, bez potrzeby zatrudniania doświadczonego personelu. Rozwój ten toruje również drogę do trzeciego głównego trendu w robotyce: współpraca między ludźmi i robotami bez barier ochronnych oferuje nowe podejście do nowych elastycznych procesów produkcyjnych. W przyszłości współpraca między człowiekiem a robotem będzie głównym czynnikiem wspierającym elastyczną produkcję. W erze cyfryzacji realna produkcja staje się coraz bardziej związana z wirtualnym światem danych, otwierając zupełnie nowe możliwości – od analizy, aż do uczenia maszynowego. Roboty wciąż ewoluują dzięki szeregowi najnowocześniejszych technologii, takich jak rozpoznawanie wzroku, uczenie umiejętności, prognozowanie awarii z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Nie tylko roboty się doskonalą – zmiany technologiczne wymuszają również zmiany organizacyjne. Prawie 70% pracowników uważa, że robotyka i automatyzacja oferują możliwość zdobycia pracy wymagającej wyższych kwalifikacji. To wynik ogólnoświatowego badania automatycznego z udziałem 7000 pracowników przeprowadzonego w siedmiu krajach. Zmiana technologiczna wymaga ukierunkowanych szkoleń i dalszej edukacji pracowników. Jeśli prognozy Międzynarodowej Federacji Robotyki się urealnią, do 2020 r. w fabrykach na całym świecie będzie pracowało ponad 3 mln robotów przemysłowych. Oznacza to, że zasoby operacyjne wzrosną ponad dwukrotnie w ciągu siedmiu lat (2014–2020). – IT, jak i automatyzacja i robotyzacja procesów to zdecydowanie najważniejsze czynniki wpływające na przekształcanie miejsc pracy – komentuje Junji Tsuda, prezes Międzynarodowej Federacji Robotyki. – Firmy i rządy muszą współpracować, aby zapewnić pracownikom umiejętności, których wymagają zmiany technologiczne. Sylwia Batorska AUTOMATYKA
71
APLIKACJE
Przemysł 4.0 dla branşy automotive
- # )
! (
WspĂłlny projekt KUKA i APA Group Tytany KUKA to prawdziwe ! R! # !
( ! 15 2 !
/ G (
( ( %
( ! % NH 1 / ! ( /%G ! N ! % # ( !
%G # 5
Aleksandra Latocha
72
G
rupa APA wspólnie z firmą KUKA opracowała i wdroşyła pierwszy projekt na świecie, w którym zespół czterech robotów współpracuje synchronicznie w fabryce producenta samochodów i jest zintegrowany z platformą inteligentnej analizy Nazca. System Nazca monitoruje nie tylko pracę kaşdego robota osobno, ale takşe całą stację, by dostarczyć obsłudze technicznej kompleksowe dane. Dla kaşdej z sześciu osi (kaşdego z czterech robotów) monitorowana jest temperatura, a takşe prędkość i zuşycie prądu. Dodatkowo dołączone analizatory sieci rejestrują zuşycie prądu na kaşdej fazie zasilania robota (łącznie 12 faz) oraz moce czynne i bierne. Ponadto dla całej instalacji analizowane jest napięcie P R O M O C J A
dla wszystkich trzech faz, harmoniczne i prÄ…dy sumaryczne. UmoĹźliwia to obserwowanie, czy roboty pracujÄ… w optymalnych warunkach.
Pełne spektrum działania systemu Nazca Elementami stacji, która została przygotowana dla firmy z branşy automotive – oprócz robotów – są szafa sterownicza i dwie podpięte suwnice. Nazca nie tylko gromadzi informacje, ale takşe wizualizuje je na wykresach, umoşliwiając porównanie i analizę. Dane moşna wyeksportować takşe do plików csv lub przechowywać je w archiwum platformy. Dziennik zdarzeń platformy Nazca rejestruje nawet najmniejsze zmiany zachodzące w instalacji. AUTOMATYKA
APLIKACJE
#
- <??? ( ( ! ( / %
Dodatkowe wyróşniki tytanów KUKA Wysoka dynamika KR 1000 titan manipuluje najcięşszymi podzespołami i elementami precyzyjnie i pewnie. Duşa prędkość i dynamiczne przyspieszenie zapewniają najlepsze czasy taktowania.
Doskonała produktywność Dokładność robota KR 1000 titan gwarantuje poprawę jakości produkcji i minimalizację kosztów. Niewielkie krawędzie kolizyjne zwiększają efektywną uşytkową przestrzeń roboczą.
[ 5 ' /(
Większa elastyczność KR 1000 titan ma wiele róşnych zastosowań. Jako robot paletyzujący lub robot z osiami liniowymi zapewnia jeszcze większą swobodę. Moşna go łatwo zintegrować z instalacjami i systemami, poniewaş nie wymaga dopasowania do fundamentów.
12/2018
Tytany KUKA
Poza monitoringiem i archiwizacją zdarzeń Nazca moşe równieş informować o anomaliach. Przykładem mogą być progi maksymalnej temperatury. Ich przekroczenie przez określony czas skutkuje monitem. Analogicznie taka akcja zachodzi w przypadku przekroczenia prądów i napięć. Co więcej, stacja rozładunkowa dostarcza informacji o trybie, w jakim pracuje (manualny, automatyczny, serwisowy). Rejestrowane są równieş informacje na temat typu karoserii i numeru zawieszki, która przywiozła karoserię. Typ karoserii jednoznacznie definiuje parametry zamówionego modelu samochodu, a numer zawieszki pozwala lokalizować dany model w strukturze fabryki. Dodatkowo dla statystyk liczony jest czas rozładunku. Obszar stacji monitorowany jest przez cztery kamery. Innowacyjny projekt, w którym wykorzystano nowe metody wytwarzania wraz z zarządzeniem produkcją i informacjami, to najlepszy przykład realizacji idei Przemysłu 4.0.
Waşną składową wielkiego sukcesu projektu są niewątpliwie niezawodne roboty marki KUKA. KR 1000 titan jest pierwszym sześcioosiowym robotem do duşych obciąşeń z otwartym układem kinematycznym i niezrównanym udźwigiem. Precyzyjnie i szybko manipuluje przedmiotami o duşej masie w promieniu 3202 mm. Bloki silnika, kamienie, szkło, wsporniki stalowe, elementy statków, podzespoły samolotów, bloki marmurowe, gotowe elementy betonowe – KR 1000 titan podniesie kaşdy cięşar. Do specjalnych obszarów zastosowań przeznaczony jest robot w wersji Foundry, zapewniający najlepsze połączenie zasięgu i udźwigu lub robot paletyzujący do obciąşeń do 1,3 tony. Aleksandra Latocha ' /(
KUKA ROBOTER CEE GmbH / 5 ! <? @?8W@P ! 5 :W 7:? :W <@ :W 7:? :W <: !!!5 / 5
73
WYDARZENIA WYDARZENIA
Systemy produkcyjne i technologie cyfrowe Międzynarodowe targi BI-MU 2018 " 9 <: ( „ W?<> 5
1 ! /
! ! ! ]
-1 ! ! !
! %G 1 ! N /
! :<5 % N ! 1
2 ! "# # "# #
% "# # & ! - # ! /
2 1 ! 1
* 8 ) W?<>5 2 ! ( % ( !
G N ( / ! / / # % !
! ! G ! G Â? # G ( R Â?5
Jolanta GĂłrska-Szkaradek
T
argi BI-MU organizowane sÄ… przez EFIM-ENTE FIERE ITALIANE MACCHINE, a promowane przez UCIMU-SISTEMI PER PRODURRE (Stowarzyszenie WĹ‚oskich ProducentĂłw Obrabiarek, RobotĂłw
74
i Systemów Automatyki). W tym roku wydarzenie sprzyjało poznaniu nowych obszarów przemysłu z naciskiem na cyfryzację, co znalazło równieş odbicie w targowym motto: „Cyfrowa epoka obrabiarek�. Targom BI-MU towarzyszył salon podwykonawstwa technicznego i usług dla przemysłu SFORTEC INDUSTRY.
Nowa odsłona targów BI-MU Odbywające się we włoskim Mediolanie w cyklu dwuletnim targi BI-MU zapisały się na kartach historii, poniewaş mają ponad 60-letnią tradycję. Tegoroczna, 31. edycja tej międzynarodowej, najwaşniejszej włoskiej wystawy – poświęconej branşy obrabiarek, robotów, automatyzacji, produkcji cyfrowej, technologiom pomocniczym i wspomagającym – szczególny nacisk kładła na tematykę Internetu Rzeczy, analizy duşych zbiorów danych (Big Data), cyberbezpieczeństwa, przetwarzania w chmurze (Cloud Computing), wytwarzania przyrostowego, rozszerzonej rzeczywistości (Augmented Reality) oraz kontroli wizyjnej i systemów.
W tegorocznej edycji uczestniczyło 1056 wystawców, z których 40% pochodziło z zagranicy. Wystawcy zagraniczni przybyli z 27 krajów. Ekspozycja targowa obejmowała powierzchnię 100 000 m2, co oznacza wzrost o 10% w porównaniu z poprzednią edycją, która odbyła się w 2016 r. Targi odwiedziło 65 000 osób, wśród których 5% stanowili goście zagraniczni reprezentujący 80 krajów. Wśród nich było 231 delegatów misji zagranicznych z 22 krajów, których przyjazd zorganizowany był przez UCIMU-SISTEMI PER PRODURRE, Ministerstwo Rozwoju Gospodarczego oraz ICE-Włoską Agencję Handlową. Pojawili się równieş przedstawiciele polskich firm. Nietrudno było zauwaşyć, şe nowa interpretacja targów BI-MU, z odnowionym i rozszerzonym technologicznym indeksem produktów – m.in. ze świata Internetu Rzeczy i technologii cyfrowych, usług konsultingowych i start-upów – przyciągnęła nieobecnych wcześniej wystawców, naleşących do wspomnianych sektorów. Cieszyła się równieş uznaniem wśród odwiedzających włoskie centrum wystawowe. AUTOMATYKA
WYDARZENIA Cyfryzacja produkcji – wiodący temat ekspozycji W produkcji przemysłowej istotna jest wydajność, czyli szybkość wytwarzania, a takşe elastyczność produkcji, jakość i koszt wytworzenia produktów oraz bezpieczeństwo pracowników. Coraz większe znaczenie ma równieş kastomizacja produktów. Wszystkie te korzyści moşna osiągnąć, wykorzystując technologie cyfrowe. Prezentowane ekspozycje targowe przedstawiały rozwiązania, które umoşliwiają realizację wspomnianych celów. Oferta obejmowała nie tylko maszyny i urządzenia, ale takşe usługi. Znaczną część ekspozycji targowej zajmowały obrabiarki CNC i centra obróbkowe, a wśród wystawców było wielu światowych producentów, m.in. DMG MORI, Danobat, Okuma czy Mazak. DMG MORI (fot. 1) to globalny koncern z innowacyjnymi rozwiązaniami bazującymi na cyfryzacji, światowy lider w zakresie obrabiarek do tocze-
nia i frezowania, a takşe dostawca oferujący kompleksowe rozwiązania w branşy wytwarzania przyrostowego (Additive Manufacturing). Firma oferuje projekty „pod klucz� – rozwiązania obejmujące pełny zakres digitalizacji obrabiarek, procesów i usług dla małych, średnich i duşych przedsiębiorstw. W Mediolanie reprezentowany był przez włoski oddział koncernu. Z kolei hiszpański Danobat (fot. 2), jeden z głównych producentów obrabiarek i systemów produkcyjnych w Europie, zaprezentował w Mediolanie najnowsze innowacyjne rozwiązania w szlifowaniu i toczeniu, które realizuje wykorzystując technologie Przemysłu 4.0. Nowe technologie i rozwiązania prezentowała równieş firma PAMA (fot. 3) – włoski lider wśród duşych producentów obrabiarek (wiertarki, centra obróbkowe). Modułowa budowa centrów obróbkowych i indywidualne rozwiązania, które gwarantują doskonałe dopasowanie do konkretnych działań
2
3
4
[ 5 C5 ' 8& Z / \
1
produkcyjnych oferuje WFL Millturn Technologies z Austrii (fot. 4) – ekspert w dziedzinie obróbki skrawaniem, specjalizujący się w produkcji kompletnych centrów obróbkowych. Holenderska firma HALTER (fot. 5) udowadniała, şe automatyzacja się opłaca – pokazała jak poprawić wydajność produkcji dzięki prostej i niedrogiej automatyzacji. Firma oferuje zrobotyzowany system do automatyzacji załadunku i rozładunku maszyny CNC, tzw. HALTER LoadAssistant. Moşna go podłączyć do dowolnej nowej lub istniejącej tokarki CNC lub frezarki i łatwo przenosić z jednej maszyny na drugą. Ekspozycja Mitsubishi Electric (fot. 6) prezentowała innowacyjne produkty umoşliwiające automatyzację produkcji – programowalne sterowniki PLC, napędy, roboty przemysłowe, panele HMI i sterowanie CNC. Zainteresowaniem cieszyła się najnowsza platforma sprzętowa sterowników PLC Mitsubishi Electric, która bazuje na znanej serii Q. Platforma
12/2018
75
WYDARZENIA 5
6
7
8
iQ-R integruje wiele zadań sterowania na jednej płycie bazowej. Uwagę zwiedzających przyciągała również oferta Renishaw (fot. 7). Firma przedstawiła m.in. uniwersalny sprawdzian produkcyjny Equator 500, który umożliwia mierzenie większych przedmiotów o średnicy roboczej 500 mm i wysokości do 400 mm. Sprawdzian Equator może być podłączony do jednego lub wielu sterowników obrabiarek CNC, pozwalając na stałe monitorowanie i automatyczne dostosowywanie procesu obróbki w celu utrzymania kontrolowanych wymiarów w zadanym polu tolerancji. Popularnością wśród gości cieszyła się także prezentowana na stoisku drukarka 3D do wytwarzania przyrostowego na bazie metalu. Renishaw jest producentem systemów i dostawcą takich rozwiązań. Prezentowany wielolaserowy system RenAM 500Q, który jest wyposażony w cztery lasery o mocy 500 W, charakteryzuje duża szybkość produkcji, dzięki czemu zwiększa się wydajność i obniżają się koszty 76
jednostkowe części. Eksponowano również rower górski, który zaprojektowano z wykorzystaniem technologii wytwarzania przyrostowego na bazie metalu. Produkcja 3D była popularnym tematem również na stoiskach 3D Systems, HP, Siemens oraz wśród obecnych na targach start-upów. Na stoisku firmy FANUC można było poznać m.in. bogatą ofertę systemów CNC, które są dostarczane w pakietach dopasowanych do indywidualnych potrzeb klienta. Wśród nowości znalazły się m.in. panel iH Pro z panoramicznym ekranem LCD oraz układ sterowania CNC z serii 0i model TF Plus. W ofercie nie zabrakło również robotów, w tym kolaboracyjnych o różnych udźwigach, a ponadto szybkich, precyzyjnych i zwiększających wydajność nowych robotów typu SCARA SR-3iA i SR-6iA (fot. 8). Producentów i dostawców robotów, którzy pojawili się na tegorocznych targach BI-MU było oczywiście wielu. Firma Kawasaki Robotics przed-
stawiła nowego robota serii RS. Robot RS7N (fot. 9) (udźwig 7 kg, sześć stopni swobody, zakres pracy 730 mm) wyposażony został w silniki o dużej mocy i wydajności, dzięki czemu jest szybki i ma duże przyspieszenie. Jego układ sterowania to kompaktowy kontroler F60. Robot może być stosowany np. do manipulacji, montażu, cięcia, gratowania itp. Zainteresowaniem targowych gości cieszyły się też roboty włoskiej firmy CMA Robotics (fot. 10), która projektuje, produkuje i instaluje roboty i linie lakiernicze oraz dostarcza kompletne rozwiązania „pod klucz”. Antropomorficzne roboty CMA, certyfikowane do użytku w obszarach zagrożonych wybuchem zgodnie z normami ATEX, mogą być stosowane do automatycznego malowania różnych materiałów, takich jak drewno, plastik, metal, wyroby sanitarne, tkaniny itp. W programowaniu robotów stosowana jest metoda samouczenia, w której komputer sterujący przechowuje ruchy użytkownika i powtarza je z pożądaną prędkością lub proAUTOMATYKA
WYDARZENIA gramowania od punktu do punktu. W ofercie firmy na uwagę zasługuje nie tylko zaawansowana technologia, niezawodność i szeroki asortyment, ale takşe 20-letnie doświadczenie i profesjonalizm włoskiego producenta. Targowe ekspozycje to równieş wyposaşenie zautomatyzowanych i zrobotyzowanych stanowisk, gniazd, linii produkcyjnych i magazynów oraz automatyzacja systemów logistycznych. Nie sposób wymienić wszystkich firm, które zaprezentowały tego typu rozwiązania, ale były wśród nich m.in. Balluff, Bosch Rexroth, SCHUNK, Zimmer Group, HIWIN, Omas, igus, Elesa, Brevetti Stendalto, Kipp, Oppent, Indeva. Firma Zimmer Group (fot. 11), pokazała szereg produktów z obszaru techniki manipulacyjnej i liniowej. Podobnie firma Schunk (fot. 12) przedstawiła bogaty asortyment systemów chwytających i technologii mocowania. Z kolei włoska firma Oppent (fot. 13), która zajmuje się
automatyzacją obsługi i optymalizacją przepływów logistycznych w róşnych sektorach gospodarki prezentowała urządzenia, które są elementami oferowanych systemów transportowych. Włoski oddział niemieckiej firmy igus (fot. 14) oferował prowadniki kablowe, przewody do aplikacji ruchomych, polimerowe łoşyska ślizgowe i przegubowe, prowadnice liniowe, odporną na ścieranie trybotaśmę oraz modułowy system robotyczny robolink. System ten pozwala skonfigurować ramię robota zgodnie z indywidualnymi wymaganiami. Pewien zakres oferty igus prezentowała równieş włoska firma Brevetti Stendalto (fot. 15), jeden z wiodących producentów nylonowych i stalowych prowadników łańcuchowych do kabli, przewodów i rur. Firma oferuje prowadniki w kilku seriach, co pozwala znaleźć rozwiązanie dla kaşdego problemu. Na ofertę składają się serie Light (lekka), Medium (średnia) i Heavy (cięşka) do zastosowań liniowych, seria Protection (zamknięta)
10
11
12
Strefa BI-MU Startupper W jednej z hal targowych zorganizowano wspólne stoisko, na którym prezentowały się nowo powstałe firmy i młodzi wynalazcy zajmujący się rozwojem produktów i projektów w branşy systemów produkcji i obróbki metali. Ogółem wśród start-upów prezentowało się 12 firm. Jedna z nich to Alma Robotics (fot. 16), która oferowała m.in. świadczenie doradztwa technicznego oraz prezentowała profesjonalne drukarki 3D z gorącą komorą i dodatkowymi narzędziami produkcyjnymi dla profesjonalistów z róşnych sektorów (mechanika, architektura, stomatologia itp.). Z kolei firma Dronyx (fot. 17)
[ 5 C5 ' 8& Z / \
9
stosowana tam, gdzie wymagane jest pełne zamknięcie, seria Sliding (ślizgowa) do zasięgów do 400 m i seria Robot do zastosowań obrotowych. Do trudnych zadań, w których ze względu na nośność lub zasięg nie moşna uşyć prowadników nylonowych, Brevetti proponuje prowadniki stalowe Steel.
12/2018
77
WYDARZENIA 13
14
15
oferowała inteligentne rozwiązania z obszaru automatyki domowej, wirtualnej rzeczywistości i inteligentnych mobilnych aplikacji i systemów robotyki. W ofercie firmy jest m.in. robot gąsienicowy typu ATV (All Terrain Vehicle), który może być stosowany w różnych aplikacjach i dziedzinach. Robot ten jest np. głównym elementem Solarino Beach Cleaner – ekologicznej, zdalnie sterowanej maszyny do czyszczenia plaż, która może poruszać się zarówno w mokrym, jak i suchym terenie piaszczystym, a także usuwać śmieci i inne ciała obce.
Platforma BI-MUpiù
16
Targowi goście mogli zdobyć ciekawe informacje nie tylko na stoiskach ekspozycyjnych, ale również w trakcie wydarzeń towarzyszących. Po raz pierwszy targom towarzyszyły nie tylko konferencje, ale też szereg wydarzeń, których głównymi postaciami byli wystawcy. W jednej z hal wystawienniczych urządzono arenę BI-MUpiù (fot. 18), gdzie obok imprez pogłębiających tematykę targów, przygotowanych przez organizatorów, wystawcy mogli przedstawić najlepsze własne oferty i innowacje.
Specjalny obszar FCA-Alfa Romeo
17
Jedną z branż, która w największym stopniu korzysta z nowych technologii jest sektor motoryzacyjny. Systemy produkcyjne są niezbędne do produkcji dużej części elementów składających się na pojazd, począwszy od nadwozia i silnika, na częściach mechanicznych i akcesoriach kończąc. Dla podkreślenia ścisłego związku między samochodami a obrabiarkami podczas 31. edycji BI-MU zorganizowano specjalny obszar FCA-Alfa Romeo. Targowi goście mogli podziwiać dwa wyjątkowe modele Alfa Romeo: Stelvio – pierwszy SUV w historii Alfa Romeo oraz sportowy sedan Giulia (fot. 19). Ponadto Grupa FCA miała do dyspozycji 20 000 m2 strefy testowej poza halami. Tutaj wszyscy entuzjaści samochodów zainteresowani testowaniem flagowych samochodów Grupy FCA mogli przetestować wybrane modele. Łącznie zrealizowano 595 testów.
Targowy sukces 31. edycja targów BI-MU w Mediolanie koncentrowała się na rynku, który szybko rozwija się w kierunku realizacji założeń Przemysłu 4.0. We włoskim Mediolanie można było zobaczyć wszystko co jest potrzebne do funkcjonowania nowoczesne78
AUTOMATYKA
WYDARZENIA
[ 5 C5 ' 8& Z / \
18
go zakładu produkcyjnego – ofertę światowych liderów w branşy obróbki metali, nowe rozwiązania z obszaru inşynierii mechanicznej i sterowania numerycznego oraz nowości, dzięki którym systemy produkcyjne będą bezpieczne, wydajniejsze, bardziej elastyczne, zautomatyzowane i zintegrowane, a zakłady produkcyjne będą przekształcać się w inteligentne fabryki. – Dzięki szerokiej
19
ofercie produktowej prezentowanej na targach, nowym inicjatywom i kontaktom nawiązanym podczas targów przez wystawców, 31. edycja BI-MU / SFORTEC INDUSTRY potwierdziła, şe jest międzynarodową wiodącą wystawą obrabiarek, robotów i automatyzacji, zdolną przyciągnąć wystawców z sąsiednich sektorów, które są coraz bardziej związane z branşą maszynową i jest atrak-
cyjna dla wystawców reprezentujących wszystkie główne sektory produkcyjne – oświadczył Massimo Carboniero, prezes UCIMU-SISTEMI PER PRODURRE Kolejna edycja targów BI-MU odbędzie się w dniach 13–17 października 2020 r. Jolanta Górska-Szkaradek )2" 2X
R E K L A M A
12/2018
79
BIBLIOTEKA STEROWNIKI SIMATIC S7-1200 I S7-1500 W ZAAWANSOWANYCH SYSTEMACH STEROWANIA !"# $%& ' ( ( # )
Czwarta rewolucja przemysłowa spowodowała, şe w ksiąşce główny nacisk połoşono na określenie miejsc, gdzie naleşy stosować zaawansowane sterowanie i algorytmy z obszaru sztucznej inteligencji. Początkowe rozdziały dotyczą trudniejszych zagadnień, które są przydatne w projektowaniu zaawansowanych systemów sterowania. Są nimi: zapoznanie się z bibliotekami, sterowanie bezpieczne, opis sekwencyjnych schematów funkcjonalnych SFC. Kolejne rozdziały przyblişają zagadnienia z obszaru sztucznej inteligencji – zastosowanie regulatorów rozmytych oraz sieci neuronowych. Dalej omówiono projektowanie układów odpornych, adaptacyjnych i optymalnych. Ksiąşkę napisano z myślą o studentach automatyki i informatyki, moşe być równieş pomocna kadrze inşynierskiej. Zawarte wyjaśnienia elementarnych pojęć ułatwią lekturę takşe mniej zaawansowanym Czytelnikom, a zaawansowanym pozwolą usystematyzować posiadaną wiedzę.
SZKOĹ A PROGRAMISTY PLC JĘZYK LAD W PROGRAMOWANIU STEROWNIKĂ“W PRZEMYSĹ OWYCH = ; >?@D Q ![# $%& ' <\ # ) = &
ŝyjemy w świecie, w którym coraz więcej powtarzalnych, nuşących prac wykonują za nas maszyny. Wystarczy włączyć odpowiedni program, ale skąd wziąć taki program, który będzie dostosowany do konkretnych maszyn i konkretnych rozwiązań technologicznych, które są w firmie? O takich specjalistów wcale nie jest łatwo, a ich usługi są świetnie wynagradzane. Warto samemu zająć się tworzeniem sterowników logicznych. Warto przeskoczyć z poziomu programowania mrugającej diody LED na poziom celowego, świadomego tworzenia duşej aplikacji sterującej linią montaşową. Ta ksiąşka pomoşe odnaleźć się w świecie sterowników PLC oraz języka LAD. Autor – wybitny specjalista z branşy przemysłu i automatyki – zaprasza w podróş po realnym projekcie. Znajdziemy tu informacje dotyczące wszystkich aspektów tworzenia i wdraşania aplikacji w firmie.
BEZPIECZEĹƒSTWO FUNKCJONALNE I OCHRONA INFORMACJI W OBIEKTACH I SYSTEMACH INFRASTUKTURY KRYTYCZNEJ * , / : ; / !"# $%& ' !< # ) = &
W monografii omówiono aktualne zagadnienia związane z integracją analizy i oceny bezpieczeństwa funkcjonalnego rozproszonych systemów sterowania, monitorowania i zabezpieczeń w obiektach i systemach infrastruktury krytycznej, w nawiązaniu do wymagań norm PN-EN 61508 oraz PN-EN 61511 z uwzględnieniem zasad ochrony informacji według ISO/IEC 15408, PN-ISO/ IEC 17779, metodyki SeSa (SecureSafety) oraz ISO/IEC 62443. Przedstawiona koncepcja integracji zagadnień bezpieczeństwa funkcjonalnego i ochrony informacji uwzględnia klasyfikację systemów rozproszonych. Mimo şe aspekty związane z analizami bezpieczeństwa funkcjonalnego i ochrony informacji zasadniczo się róşnią i dotyczą odrębnych zagadnień (bezpieczeństwo funkcjonalne – automatyka, ochrona informacji – technologie informacyjne), uwzględnienie zagadnień ochrony informacji w analizach bezpieczeństwa funkcjonalnego jest moşliwe. "( ! ] H5 80
AUTOMATYKA
WSPÓŁPRACA AUTOMATYKAONLINE TEL. 504 126 618, WWW.AUTOMATYKAONLINE.PL ...................................................................................................... 57 AUTOMATYKA-POMIARY-STEROWANIE SA TEL. 85 748 34 00, 85 748 34 03, WWW.APS.PL ............................................................................................................. 11
AUTOMATION24 GMBH TEL. 22 439 65 00; 00 800 24 2011 24, WWW.AUTOMATION24.PL ................................................................. 19
AXON MEDIA GROUP TEL. 533 344 700, WWW.AXONMEDIA.PL ......................................................................................................................... 79
BALLUFF SP. Z O.O. TEL. 71 382 09 00, WWW.BALLUFF.PL, WWW.LEUZE.PL .......................................................................... 17, 64–65 PPUH ELDAR TEL. 77 442 04 04, WWW.ELDAR.BIZ ...................................................................................................................................... 13 ELESA+GANTER POLSKA SP. Z O.O. TEL. 22 737 70 47, WWW.ELESA-GANTER.PL .................................................................................................................63 ELMARK AUTOMATYKA SP. Z O.O. TEL. 22 541 84 65, WWW.ELMARK.COM.PL .............................................................................II OKŁ., 21, 42–43, 53 CENTRUM TARGOWO-KONFERENCYJNE EXPO SILESIA TEL. 32 78 87 596, WWW.EXPOSILESIA.PL ........................................................................................................................26 KUKA CEE GMBH SP. Z O.O. , ODDZIAŁ W POLSCE TEL. 32 730 32 14, WWW.KUKAROBOTICS.PL .........................................................................................................72–73
MVM SP. Z O.O. TEL. 22 87 40 230 ................................................................................................................................................................................. 41 PHOENIX CONTACT TEL. 71 39 80 410, WWW.PHOENIXCONTACT.PL ................................................................................... 9, 15, 38–40
PRZEMYSŁOWY INSTYTUT AUTOMATYKI I POMIARÓW PIAP TEL. 22 874 00 00, WWW.PIAP.PL ......................................................................................................................................41, 68 PRZEMYSŁOWY INSTYTUT AUTOMATYKI I POMIARÓW PIAP, PIAP DESIGN TEL. 22 874 01 94, WWW.DESIGN.PIAP.PL ........................................................................................................................... 60
SABUR SP. Z O.O. TEL. 22 549 43 53, WWW.SABUR.COM.PL ....................................................................................................... 27, 54–55 SCHUNK INTEC SP. Z O.O. TEL. 22 726 25 00, WWW.SCHUNK.COM ........................................................................................ 58–59, 61, III OKŁ. STEMMER IMAGING TEL. 664 921 922, WWW.STEMMER-IMAGING.PL ................................................................................................. I OKŁ. ZIMMER-GROUP TEL. +48 884 626 300, WWW.ZIMMER-GROUP.DE/PL ........................................................ 66–67, 69, IV OKŁ.
12/2018
AUTOMATYKA
81
LUDZIE
Magdalena Jurek
E
dukacyjny niespokojny duch… Liceum im. Aleksandra Fredry we Wrocławiu, klasa autorska dziennikarska, to ostatni etap nauki przebiegający książkowo. Później dwa semestry nauki w USA, kierunek „Business” w Casper College w stanie Wyoming, aby jednak powrócić do kraju. Skończyła Wyższą Szkołę Zarządzania – Edukacja dwuetapowo, studia licencjackie i magisterskie na Wydziale Zarządzania i Marketingu. Swoją przygodę zawodową rozpoczęła od dziennikarstwa. Przez 4 lata pracowała w Radiu Klakson we Wrocławiu na stanowisku reportera motoryzacyjnego i kryminalnego. Po intensywnej pracy z mikrofonem postanowiła założyć rodzinę i spróbować swoich sił w międzynarodowej firmie – tak rozpoczęła się jej przygoda z firmą Balluff, z którą jest związana od ponad 15 lat. Zaczynała na stanowisku Customer Support oraz Obsługi Sprzedaży. Po 3 latach zauważona i doceniona została jej umiejętność komunikacji międzyludzkiej – zaczęła brać udział w procesach rekrutacji i wpierać zarząd w zadaniach HR. W tej chwili pełni funkcję szefa HR w firmie Balluff. Jednym z jej osiągnięć w tym obszarze było stworzenie stacjonarnego zespołu, który odniósł sukces wykorzystując w swojej pracy nowoczesne kanały sprzedaży. Świadome podejście marketingowe, połączone z odpowiednio dobranymi, kompetentnymi i zaangażowanymi współpracownikami przyniosło wymierne korzyści. Zespół Digital Sales & Marketing Communication nadal rozwija skrzydła i powiększa się. Od przyszłego roku będzie wspierać oddziały w Rosji, na Węgrzech, Słowacji i w Czechach. Za swój największy sukces zawodowy uważa umiejętne wyszukiwanie i łączenie ludzi z firmą Balluff. Zasada doboru jest jasno określona – chodzi o osoby idealnie dopasowane do stanowiska w Balluff, a jednocześnie takie, dla których ta organizacja będzie świetnym miejscem pracy – dającym rozwój, szacunek i możliwość współpracy z oddziałami i klientami na całym świecie. Kocha ludzi, więc zawodowa kariera daje jej ogromną satysfakcję. Nigdy nie myślała o odejściu z firmy, nawet w czasem trudnych, przełomowych momentach rozwoju swojej kariery. Problemy traktuje jak wyzwania, z którymi należy sobie radzić na bieżąco. Głównym celem zawodowym na najbliższe lata jest dalsze budowanie kompetentnego i zgranego zespołu, który będzie inspirował się Przemysłem 4.0, przy jednoczesnym utrzymaniu wartości niezwykle ważnych dla firmy. Docenia podejście biznesowe, które reprezentuje jej organizacja, oparte na testowaniu innowacyjnych rozwiązań, nie zawsze wygodnych i łatwych do wdrożenia. Właśnie dzięki zmianie powstają najciekawsze pomysły, a w strefie komfortu lepiej bywać, niż znajdować się na stałe. Prywatnie miłośniczka szybkich aut, tych z tylnym napędem oraz wyścigów samochodowych, w których sama od wielu lat bierze udział. W historii ogólnopolskiego cyklu BMW Challenge zapisała się jako pierwsza startująca kobieta. Pasję dzieli z mężem i wspólnie zaszczepiają ją swoim synom Leonowi i Nikodemowi.
82
STANOWISKO: Head of Digital Sales & Marketing Communication FIRMA: Balluff Sp. z o.o.
AUTOMATYKA
12:( &+:<7$., 6(5,, 2 2=1$&=(1,8 $/
Aktualnie do dyspozycji: GPP5006N-AL-A GPP5008N-AL-A GPP5010N-AL-A
THE KNOW-HOW FACTORY
=LPPHU *URXS 6ORYHQVNR V U R &HQWUXP 3RYDรงVNi %\VWULFD WHO H PDLO URPDQ PDMHUVN\#]LPPHU JURXS VN ZZZ ]LPPHU JURXS VN