Από την Βασιλεύουσα στην Ισταμπούλ
O Βόσπορος αποτελεί ένα στενό πορθμό που χωρίζει το Ευρωπαϊκό τμήμα (Ρωμυλία) της Τουρκίας από το Ασιατικό της τμήμα (Ανατολία), συνδέοντας την λεκάνη της Προποντίδας (θάλασσα του Μαρμαρά) με τον Εύξεινο Πόντο . Έχει μήκος 30 χλμ. με μέγιστο πλάτος 3,700 μ στη βόρεια είσοδο, και ελάχιστο πλάτος 750 μ. μεταξύ του Anadoluhisar (Κάστρο της Ανατολίας) και του Rumelihisar (Κάστρο της Ρωμυλίας). Το βάθος κυμαίνεται από 36 έως 124 μέτρα.
Η Α' Αγία Σοφία θεμελιώθηκε από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο αλλά οικοδομήθηκε από το γιο του Κωνστάντιο (337-361). Τα εγκαίνιά της έγιναν το 346. Η Β' Αγία Σοφία χτίστηκε πάλι από τον Κωνστάντιο. Τα εγκαίνια της Β' Μεγάλης Εκκλησίας έγιναν από τον πατριάρχη Ευδόξιο το 360.
Η Γ' Μεγάλη Εκκλησία είναι έργο τού Θεοδοσίου Β' (408-450). Στην πραγματικότητα δεν ήταν ανοικοδόμηση παρά επιδιόρθωση και συνένωση διαφόρων τμημάτων της Α' και Β' Αγίας Σοφίας με ορισμένες προσθέσεις και παραλλαγές. Τα εγκαίνιά της έγιναν το 415.
Κατά τη στάση του Νίκα (532.) καταστράφηκαν από πυρκαγιές τόσο η Αγία Ειρήνη όσο και η Γ' Αγία Σοφία του Θεοδοσίου Β'. Μετά την καταστολή της στάσεως ο Ιουστινιανός αμέσως απεφάσισε το χτίσιμο της σημερινής Δ' Αγίας Σοφίας επάνω στα ερείπια της βασιλικής του Κωνστάντιου. Έπειτα από 40 μέρες έθεσε τα θεμέλια και μετά πέντε χρόνια, το Δεκέμβριο του 537 έγιναν τα εγκαίνια του Ναού από τον πατριάρχη Μηνά, και είναι γνωστή η φράση: «Δόξα τω Θεώ, τω καταξιώσαντί με τοιούτον έργον έπιτελέσαι. Νενίκηκά σε Σολομών!»
Η Αγία Σοφία είναι κτισμένη επάνω σε μικρό ύψωμα , σε θέση περίβλεπτη. Είναι το πρώτο κτίσμα που χτυπάει στα μάτια σου όταν έρχεσαι από την Προποντίδα. Στη θέση αυτή υπήρχε αρχαίος ναός του Απόλλωνα
Οι οικοδόμοι της Αγίας Σοφίας ήταν οι μεγαλύτεροι στην ειδικότητα τους επιστήμονες της ελληνικής Ανατολής. Ο «μηχανικός» Ανθέμιος ο Τραλλιανός, και ο αρχιτέκτονας Ισίδωρος από την Μίλητο.
Τα "θυρανοίξια" της Αγιάς Σοφιάς ακολούθησαν θυσίες χιλιάδων ελαφιών, βοών, προβάτων και ορνίθων και διανομή χιλιάδων μοδίων σίτου στους φτωχούς καθώς και πολυήμερη πανήγυρη.
Το μήκος του ναού από τη βασιλική πύλη μέχρι την κορυφή της αψίδας του ιερού είναι 80,90 μ., το πλάτος 69,5 μ. και το ύψος από το δάπεδο μέχρι την κορυφή του τρούλου 55,6 μ. Η διάμετρος του τρούλου είναι 33 μ. και το ύψος αυτού 13,8 μ.
Στο προαύλιο του ναού λέγεται πως υπήρχε κρήνη με την «καρκινική» φράση "νίψον ανομήματα μη μόναν όψιν", ξέπλυνε δηλαδή τις αμαρτίες σου και όχι μόνο το πρόσωπό σου.
Η Αγιά –Σοφιά κοσμήθηκε με ψηφιδωτά άφταστης τέχνης ου όμως καλύφθηκαν με σοβά ή ασβέστη μαζί με τις υπόλοιπες βυζαντινές αγιογραφίες, μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς το 1453, σύμφωνα με το μουσουλμανικό έθιμο που απαγορεύει την αναπαράσταση ανθρώπων σε τεμένη.
Όταν το 1935 ο ναός μετατράπηκε από τζαμί σε μουσείο, ο διάκοσμος ήρθε στην επιφάνεια, όχι όμως εκείνος του τρούλου.
. Ο Ελβετός αρχιτέκτονας Γκάσπαρε Φοσάτι, επικεφαλής της αναστήλωσης του μνημείου από το 1847 έως το 1849, εντόπισε τα σεραφείμ. Ο Σουλτάνος όμως Αμπντουλμεσί ντ διέταξε να καλυφθούν. Πεντέμισι αιώνες μετά, ο τρούλος της Αγίας Σοφίας απέκτησε ξανά τα εξαπτέρυγά του. Το ένα από τα έξι ψηφιδωτά, που απεικονίζει το πρόσωπο αγγέλου, αποκαλύφθηκε πρόσφατα. Είναι διαστάσεων 1,5x1 μ. και χρονολογείται στον 14ο αιώνα.
Ο Μ. Κωνσταντίνος και ο Ιουστινιανός προσφέρουν τα δώρα τους στη Θεοτόκο.
Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος και η Παναγία περιβάλουν τον Χριστό
Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Θ’ ο Μονομάχος και η αυτοκράτειρα Ζωή.
Η εκκλησία βρίσκεται κοντά στον ναό της Αγίας Σοφίας , μέσα στον πρώτο περίβολο του παλατιού τοπ –καπί. Κτίστηκε από τον Μέγα Κωνσταντίνο και ονομάζονταν και «Πατριαρχείο». Μέχρι το έτος 360, και πριν την κατασκευή της Αγίας Σοφίας, ήταν η μητρόπολη της Κωνσταντινούπολης.
Στην εκκλησία αυτή συγκροτήθηκε επί Θεοδοσίου του μεγάλου η Δευτέρα Οικουμενική Σύνοδος. Μετά την άλωση της πόλης έπαψε να λειτουργεί και μετατράπηκε από τους Τούρκους σε αποθήκη όπλων ,αλλά ποτέ δεν μετατράπηκε σε τζαμί ,πράγμα μοναδικό και περίεργο για τις συνήθειες των Μωαμεθανών. Έχει ιδιαιτερότητες που δεν έχουν διασωθεί σε καμία άλλη βυζαντινή εκκλησία :σύνθρονο με πέντε σειρές στασιδιών και από πάνω ένα σταυρό από την εποχή της εικονομαχίας . Στο περιστύλιο ,πίσω από τον ναό ,θάβονταν οι αυτοκράτορες του Βυζαντίου μέσα σε πορφυρές σαρκοφάγους ,που σήμερα βρίσκονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο στο τοπ-καπί
Σήμερα χρησιμοποιείται ως αίθουσα συναυλιών λόγω της εξαίρετης ακουστικής της.
Το τζαμί χτίστηκε μεταξύ 1609 και 1616 με διαταγή του σουλτάνου Αχμέτ Α' όταν αυτός ήταν σε ηλικία 20 ετών. Ο ίδιος είναι θαμμένος μέσα σε αυτό μια και πέθανε ένα χρόνο μετά την λειτουργία του Βρίσκεται απέναντι από την Αγία Σοφία. Ο αρχιτέκτονας του Αχμέτ του Α΄ είχε λάβει εντολή να μη λυπηθεί κανένα έξοδο, προκειμένου να δημιουργήσει τον πιο εντυπωσιακό και όμορφο τόπο λατρείας του Ισλάμ στον κόσμο. Μάλιστα ο Σουλτάνος είχε διατάξει, πριν φύγει για τη Μέκκα, να κατασκευαστεί ο τρούλος από ατόφιο χρυσό. Αυτό φυσικά δεν θα μπορούσε να συμβεί λόγο του βάρους του χρυσού. Ο αρχιτέκτονας τότε κατασκεύασε τον τρούλο με απλά υλικά, ενώ για να σώσει την ζωή του πρόσθεσε και 6 μιναρέδες γύρω από το Τζαμί, δικαιολογούμενος στον Σουλτάνο πως υπήρξε θύμα παρανόησης, (ο αριθμός "έξι" (αλτί) και η λέξη "χρυσός" (αλτίν) προφέρονται σχεδόν το ίδιο στα Τούρκικα)!
Όπως συμβαίνει με όλα τα τζαμιά, είναι έτσι προσανατολισμένο ώστε όταν οι πιστοί κάνουν την προσευχή τους να είναι στραμμένοι προς τη Μέκκα. Διακρίνεται σε τρία μέρη: την εξωτερική αυλή, την εσωτερική αυλή (προαύλιο) και το κυρίως οικοδόμημα.
Η βασική δομή του τζαμιού είναι περίπου κυβική, 53 επί 51 μέτρα. Ο θόλος έχει 33 μέτρα διάμετρο και 43 μέτρα ύψος
Το όνομα του το πήρε λόγω της κυριαρχίας του μπλε χρώματος στην εσωτερική του διακόσμηση με κεραμικά πλακίδια «Ιζνίκ», από την Νίκαια .
Η πύλη υπήρξε είσοδος για το παλάτι του μεγάλου Βεζίρη. Σήμερα οδηγεί στα γραφεία της δημοτικής αρχής της Κωνσταντινούπολης
Αναπαράσταση της Βυζαντινής Κωνσταντινούπολης
Στο βάθος η Αγία Σοφία. Μπροστά το Μεγάλο Παλάτιο ,η κατοικία των Βυζαντινών Αυτοκρατόρων. Αριστερά ο Ιππόδρομος ,στον οποίο σκοτώθηκαν 30000 άνθρωποι κατά την στάση του Νίκα. Σε πρώτο πλάνο ο λιμένας του Θεοδοσίου.
Αναπαράσταση του ιπποδρόμου . Δεξιά διακρίνεται το Αυτοκρατορικό θεωρείο ,που για λόγους ασφαλείας ,συνδέονταν με το Μεγάλο Παλάτιο με κλειστό διάδρομο
Από τον ιππόδρομο σώζεται μόνο το κεντρικό διαχωριστικό μεταξύ των στίβων και σήμερα αποτελεί μία μακρόστενη πλατεία απέναντι από το μπλε τζαμί και την Αγία Σοφία.
Η στήλη των όφεων ,του 479 π.χ ,μεταφέρθηκε εδώ από τους Δελφούς. Τα κεφάλια των φιδιών έκοψε ένας μεθυσμένος Πολωνός τον 18ο αιώνα .Εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο.
Ο Αιγυπτιακός οβελίσκος ,του 1500 π.χ , μεταφέρθηκε από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο εδώ από το Λούξορ. Το αρχικό του ύψος ήταν τρεις φορές μεγαλύτερο.
Η στήλη του Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου πήρε το όνομα της από τον Αυτοκράτορα που την έστησε στον ιππόδρομο τον 10ο αιώνα. Είναι κατεστραμμένη γιατί οι γενίτσαροι την χρησιμοποιούσαν για να δείχνουν δημοσίως την ικανότητα τους στην τέχνη του σπαθιού.
Το ανάκτορο θεμελίωσε ο Μωάμεθ ο Πορθητής μετά την άλωση της Πόλης. Δέσποζε πάνω στον πρώτο λόφο της Κωνσταντινούπολης εξασφαλίζοντας την εποπτεία της κίνησης του Βοσπόρου, της Χρυσούπολης και της Προποντίδας και υπήρξε για πάνω από τέσσερεις αιώνες η κατοικία των Σουλτάνων.
Χτισμένο ακριβώς πίσω από την Αγιά Σοφία, το ανάκτορο του Τοπ Καπί ήταν η καρδιά της αυτοκρατορίας, μέχρι το 19αι όταν οι Σουλτάνοι μετακόμισαν στο νέο ανάκτορο του Ντολμά μπαχτσέ.
Η πύλη των χαιρετισμών είναι η είσοδος του κυρίως παλατιού.
Το κτιριακό συγκρότημα του Τοπ Καπί είναι κτισμένο γύρω από τέσσερεις αυλές .Στην πρώτη αυλή κτίστηκαν μια σειρά από περίπτερα που φιλοξενούσαν κυβερνητικές υπηρεσίες ,στρατιωτική σχολή και σχολή δημοσίων υπαλλήλων . Στην δεύτερη υπάρχει το χαρέμι και τα μαγειρεία. Στην Τρίτη τα διαμερίσματα του σουλτάνου και οι αίθουσες των συμβουλίων
Η λέξη χαρέμι προέρχεται από τα αραβικά και σημαίνει «απαγορευμένο». Ήταν η οικία της μητέρας του σουλτάνου, της βαλιντέ σουλτάν, η οποία είχε το ανώτατο πρόσταγμα, των τεσσάρων συζύγων του ,των παλλακίδων, και των παιδιών του. Κανείς δεν είχε δικαίωμα να εισέρχεται εκτός από τον ίδιο το σουλτάνο και τους γιούς του . Οι υπηρέτες ήταν όλοι ευνούχοι ,αρκετοί από αυτούς μαύροι από τις Αφρικανικές κτίσεις.
Το ιδιαίτερα εντυπωσιακό αυτό ανάκτορο, χτίστηκε πάνω σε επιχωματώσεις της παραλίας (ντολμά= γεμιστό), ώστε να δημιουργηθεί ένα πάρκο ( μπαξές) Αποτέλεσε το διοικητικό κέντρο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από το 1856 μέχρι το 1922 . Βρίσκεται στην ευρωπαϊκή πλευρά του Βοσπόρου και καλύπτει μία έκταση 110.000 τετραγωνικών μέτρων ,με πρόσοψη 600μέτρα.. Περιλαμβάνει 285 δωμάτια, 46 αίθουσες (2.500 άτομα χωρούσε η μεγαλύτερη απ’ αυτές), 6 χαμάμ, 68 τουαλέτες .
Χρησιμοποιηθήκαν 14 τόνοι χρυσού σε φύλλα για την διακόσμηση του .
Το 1922 το ανάκτορο πέρασε στη δικαιοδοσία του τουρκικού κράτους και χαρακτηρίστηκε εθνική κληρονομιά. Σε αυτό πέθανε ο Κεμάλ Ατατούρκ στις 10 Νοεμβρίου του 1938 στις 9.05 πμ. Όλα τα ρολόγια του παλατιού έχουν σταματήσει στην ώρα του θανάτου του.
Δύο γέφυρες γεφυρώνουν το Στενό του Βοσπόρου. Η πρώτη, Γέφυρα Bogazici (Βόσπορος I), έχει μήκος 1074 μέτρων και ολοκληρώθηκε το 1973. Η δεύτερη, Γέφυρα Fatih Sultan Mehmed (Βόσπορος II), έχει μήκος 1090 μέτρα, και ολοκληρώθηκε το 1988 περίπου πέντε χλμ. βόρεια της πρώτης γέφυρας.
Επίσης η Marmaray, μία μήκους 13.7 Χμ σιδηροδρομική σήραγγα , ολοκληρώθηκε το 2008. Σχεδόν τα 1,400 μέτρα της σήραγγας αυτής είναι υποθαλάσσια, σε βάθος περίπου 55 μέτρων.
Η γέφυρα του Γαλατά διασχίζει των κεράτιο κόλπο. Η πρώτη γέφυρα που καταγράφεται ήταν την εποχή του Ιουστινιανού τον 6ο αιώνα και ήταν κοντά στα Θεοδοσιανά τείχη. Η σημερινή πέμπτη γέφυρα κατασκευάστηκε το 1994. Είναι μια αναδιπλωμένη γέφυρα, 490 μέτρων.
Κάτω από τη γέφυρα υπάρχουν μαγαζιά
O Πύργος του Γαλατά (τουρκ. Galata Kulesi) είναι μεσαιωνικός, κυκλικός, πέτρινος πύργος στη βόρεια πλευρά του Κεράτιου κόλπου. Το ύψος του φτάνει τα 67 μέτρα, μέχρι το, ενώ η βάση του βρίσκεται 35 μέτρα από το επίπεδο του Κεράτιου κόλπου Η εξωτερική διάμετρος του είναι 16,45 μέτρα στο επίπεδο της βάσης και η εσωτερική 8,95 μέτρα. O πύργος χτίστηκε από τη γενουατική παροικία της Κωνσταντινούπολης το 1348/9, γνωστός τότε ως Πύργος του Χριστού (λατ. Christea Turris) και χρησιμοποιήθηκε αρχικά ως προπύργιο , και μετά ως φυλακή. Αργότερα και μέχρι τα τέλη της δεκαετίας 1960 αξιοποιήθηκε ως πυροσβεστικός σταθμός παρατήρησης, ενώ σήμερα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα τουριστικά αξιοθέατα της περιοχής.
H Βασιλική Kινστέρνα, γνωστή πλέον ως Γερεμπατάν Σαράι (υπόγειο παλάτι) ,είναι η μεγαλύτερη υπόγεια δεξαμενή νερού που κατασκευάστηκε στην Κωνσταντινούπολη, διαστάσεων περίπου 141 × 66.5 μ. στην κάτοψη και χωρητικότητας 78.000 m3. Βρίσκεται στον πρώτο λόφο της πόλης, περίπου 150 μέτρα νοτιοδυτικά της Αγίας Σοφίας,. Ονομάστηκε έτσι λόγω της θέσης της, κάτω από τη Βασιλική Στοά και διαμορφώθηκε ως έχει σήμερα το 542 μ. Χ. από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό Α', μετά την περίοδο της στάσης του Νίκα, για την ύδρευση της Κωνσταντινούπολης σε ολόκληρη τη βυζαντινή περίοδο και για να προμηθεύει νερό στο παρακείμενο Μέγα Παλάτιον, όπου είχε την έδρα του ο βυζαντινός αυτοκράτορας.
Η κινστέρνα είχε αρχικά 336 μαρμάρινους κίονες ύψους 8 μέτρων, τοποθετημένους σε 12 σειρές με 28 κίονες η καθεμία, σε απόσταση 4 μέτρων η μία από την άλλη.
Το νερό διοχετευόταν στην κινστέρνα μέσω αγωγών μήκους 20 χλμ. από την υδαταποθήκη στο δάσος του Βελιγραδίου, 200 χλμ μακριά ,κοντά στη Μαύρη θάλασσα. Η Βασιλική Κινστέρνα κλείστηκε και, κατά τα φαινόμενα, είχε ξεχαστεί στην Ύστερη Βυζαντινή περίοδο· Ανακαλύφθηκε εκ νέου το 1545 από το Γάλλο ανθρωπιστή και αρχαιοδίφη Pierre Gilles. Ο Gilles, που έφθασε στην πόλη για να συγκεντρώσει λογοτεχνικές πηγές και να ερευνήσει υλικά κατάλοιπα από τις αρχαιότητες της Κωνσταντινούπολης, έμαθε από τους ντόπιους ότι αντλούσαν νερό και έπιαναν ψάρια με θαυματουργικό τρόπο, ρίχνοντας κουβάδες στα υπόγεια των οικιών τους. Οι ιστορίες οδήγησαν τον Gilles να ερευνήσει τη γειτονιά, έως ότου απέκτησε πρόσβαση σε ένα σπίτι· στο υπόγειο του σπιτιού ανακάλυψε μια ξεχασμένη δεξαμενή και αντιλήφθηκε ότι επρόκειτο για την αυτοκρατορική Βασιλική Κινστέρνα.
Η εξαιρετική ηχητική της κινστέρνας την έχει κάνει ιδανικό χώρο συναυλιών κλασσικής μουσικής.
Θεοδοσιανά τείχη
Το Επταπύργιο της Κωνσταντινούπο λης, τουρκικά Γεντί Κουλέ, είναι ένα κάστρο ενσωματωμένο στα τείχη της Κωνσταντινούπο λης .Το αρχικό του όνομα ήταν "στρογγύλο", αργότερα "Καστέλιο και τελικά "Πενταπύργιο" επειδή είχε λάβει σχήμα πενταγώνου φέροντας ένα πύργο σε κάθε γωνία.
To Ρούμελι Χισάρ (τουρκ. Rumeli Hisar) ή Κάστρο της Ρούμελης, χτίστηκε το 1452 από τον σουλτάνο Μωάμεθ Β' τον Πορθητή για την πολιορκία της Πόλης και την άλωση της. Το κάστρο βρίσκεται στο στενότερο σημείο του Βοσπόρου, επί της ευρωπαϊκής πλευράς της Κωνσταντινούπολης
Στην απέναντι ακτή του Βοσπόρου υπάρχει το κάστρο της Ασίας ή Ανατολίας και ολοκληρώνει τον έλεγχο του στενού.
.
Από το 1601 το Οικουμενικό Πατριαρχείο εδρεύει στο Φανάρι , συνοικία της Κωνσταντινούπολη ς, μεταξύ του τείχους του Κωνσταντίνου και του Θεοδοσιανού τείχους. Γύρω του αναπτύχθηκε έκτοτε μια ελληνική συνοικία, όπου εγκαταστάθηκαν οι περισσότεροι από τους Έλληνες άρχοντες, οι οποίοι έλαβαν την προσωνυμία Φαναριώτες.
Ο οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος
Ο Πατριαρχικός θρόνος
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης κατά το Διεθνές Δίκαιο θεωρείται International Person (Διεθνής Προσωπικότητα), όπως και ο Πάπας της Ρώμης. Σύμφωνα με την ισχύουσα τουρκική νομοθεσία, ο εκάστοτε Οικουμενικός Πατριάρχης θα πρέπει υποχρεωτικά να φέρει την τουρκική υπηκοότητα προκειμένου να εκλεγεί στον θρόνο του και να ασκήσει τα καθήκοντά του, κάτι που ισχύει και για όλα τα μέλη της Συνόδου
Το Φανάρι σήμερα είναι μια ατμοσφαιρική συνοικία χωρίς Ελληνικό χρώμα
Ιδρύθηκε μετά την Άλωση Κωνσταντινουπόλεως από τον Πατριάρχη Γεννάδιο Σχολάριο, Από τότε, μέχρι και το 1821 (οπότε και έκλεισε για 4 συνεχόμενα έτη) άλλαξε αρκετές τοποθεσίες. Το 1825 ξεκινάει πάλι να λειτουργεί αλλάζοντας την ονομασία της από "Πατριαρχική Ακαδημία" σε "Μεγάλη του Γένους Σχολή", την οποία και διατηρεί μέχρι σήμερα. Από το 1454 λειτουργεί σχεδόν αδιαλείπτως, παρέχοντας υψηλού επιπέδου μόρφωση στους Έλληνες και όχι μόνο μαθητές της. Μεταξύ των αποφοίτων της περιλαμβάνονται οι γόνοι των διαπρεπών Φαναριώτικων οικογενειών, πλήθος πατριαρχών και Ορθοδόξων Ιεραρχών, υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της Υψηλής Πύλης (ακόμη και Τούρκοι) μέχρι και πολιτικοί του Νέου Ελληνικού κράτους. Σήμερα λειτουργεί ως σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Το κτίριο της Σχολής. Αποκαλείται συχνά και Κόκκινο Κάστρο λόγω της εξωτερικής του εμφάνισης και του κόκκινου χρώματος του τούβλου που χρησιμοποιήθηκε ως δομικό υλικό. Στο θόλο πάνω από το κεντρικό κτίριο στεγάζεται το αστρονομικό παρατηρητήριο της Σχολής, που διαθέτει ένα παλιό τηλεσκόπιο.
Ο Ιερός Ναός της Παναγίας των Βλαχερνών βρίσκεται στις Βλαχέρνες, στην περίφημη αυτή συνοικία της Κωνσταντινούπολης, όπου εκτός του ναού υπήρχε και βασιλικό παλάτι.
Το ιερό των Βλαχερνών το αποτελούσαν τρία κτίρια: Η κεντρική εκκλησία, το παρεκκλήσιο των λειψάνων και το «λοῦσμα». Στο παρεκκλήσιο των λειψάνων ή παρεκκλήσιο της Αγίας σωρού φιλοξενούνταν, εκτός από τα λείψανα, το ωμοφόριο της Θεοτόκου, το πέπλο η και την Τιμία Ζώνη.
Το εσωτερικό του ναού με το αγίασα στα δεξιά ,που φέρει την επιγραφή «νίψον ανομήματα μη μόναν όψιν».
Η παλαιότατη και θαυματουργή εικόνα της Παναγίας των Βλαχερνών που παριστάνει την Θεοτόκο όρθια δεομένη με τα χέρια υψωμένα στον ουρανό, έχοντας στο στήθος της εγκόλπιο με τον Ιησού. Το γνωστότερο και σπουδαιότερο γεγονός είναι η σωτηρία της Πόλης κατά το 626 όταν πολιορκήθηκε από τα στρατεύματα των Αβάρων. Η εικόνα της Βλαχερνίτισσας λιανεύτηκε στις επάλξεις από το γιο του απουσιάζοντος αυτοκράτορα Ηρακλείου, τον Πατριάρχη Σέργιο (610-638) και το λαό. Η πολιορκία λύθηκε, η Πόλη σώθηκε και η σωτηρία αποδόθηκε στην Παναγία. Σύσσωμος ο λαός οδηγήθηκε με την εικόνα στον ιστορικό ναό όπου αγρύπνησε ψάλλοντας τον Ακάθιστο Ύμνο.
Η Μονή της Χώρας, γνωστή σήμερα ως Καριγιέ Τζαμί , υπήρξε ελληνικό χριστιανικό μοναστήρι στην Κωνσταντινούπολη που μετατράπηκε από τους Οθωμανούς σε τζαμί κατά το 16ο αιώνα. Από το 1958 λειτουργεί ως μουσείο. Η μονή χτίστηκε στη θέση της σημερινής συνοικίας Εντιρνέ Καπού, νότια του Κεράτιου κόλπου και σε κοντινή απόσταση από τα Θεοδοσιανά τείχη. Το μνημείο σήμερα είναι γνωστό με το όνομα Μουσείο Χώρας.
Εξαιρετικά ψηφιδωτά και τοιχογραφίες κοσμούν την μονή της χώρας.
Τα Πριγκιπονήσια (τουρκ.: Prens Adaları = Πριγκιπονήσια, Kızıl Adalar = Κόκκινα νησιά), είναι ένα σύμπλεγμα νησιών στη Θάλασσα του Μαρμαρά, νότια της Κωνσταντινούπολης, στο στόμιο του κόλπου της Νικομήδειας. Αποτελείται από 4 μεγάλα νησιά (Πρώτη, Αντιγόνη, Χάλκη, Πρίγκηπος) και 5 μικρότερα (Πίτα, Νέανδρος, Οξειά, Πλάτη, Αντιρόβυθος).
Η Ιερά Θεολογική Σχολή της Χάλκης πριν κλειστεί από τις τούρκικες αρχές το 1971 ήταν η κύρια θεολογική σχολή του Οικουμενικού Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης. Οι εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν το Παρεκκλήσιο της Αγίας Τριάδας, κοιτώνες, αναρρωτήριο, γραφεία, και την πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη η οποία κατέχει σημαντική ιστορική συλλογή βιβλίων, περιοδικών και χειρογράφων.