VOOR MENSEN MET EEN GOED HART EN EEN SLECHT KARAKTER
God in Antwerpen Afgelopen zomer verkende ik samen met mijn vriendin de Bourgondische hoofdstad Dijon, met ‘Stoute Schoenen’ van Bart Van Loo in de hand. Deze reisgids (al doe ik het boek daarmee ruimschoots tekort) leidde ons onder meer naar de prachtige Mozesput van Klaas Sluter op de binnenkoer van het door God verlaten kartuizerklooster van Champmol en de ‘pleurants’ of beweners onder de plechtstatige praalgraven van de Bourgondische hertogen Filips de Stoute en Jan zonder Vrees in het voormalige hertogelijke paleis. Na deze Bourgondische ontdekkingstocht in de voetsporen van Bart Van Loo kon ik niet anders dan mecenas Filips de Stoute bijzonder dankbaar zijn voor zoveel pracht en praal. Die hebben we vrijwel uitsluitend te danken aan zijn financiële en andere steun aan onvolprezen kunstenaars als Klaas Sluter en Melchior Broederlam. De Stoute schiep het klimaat waarin zij konden floreren. Mijn gedachten konden niet anders dan terugflitsen naar Filips de Stoute toen ik afgelopen weekend ondernemer en kunstpaus Fernand Huts aan het woord hoorde. In de Estse hoofdstad Tallinn sprak hij de verzamelde pers toe op de voorstelling van de nieuwe tentoonstelling ‘Tuin der lusten. De zeventiende eeuw in bloei’ van The Phoebus Foundation. Op basis van de titel kan u het waarschijnlijk al raden: bloemen en natuur zijn de rode draden doorheen de ruim 300 tentoongestelde werken die werden geselecteerd door curator Katharina Van Cauteren en onderzoeker Sven Van Dorst. De reden waarom mijn gedachten teruggingen naar het Bourgondische hof, is dat Huts zich met zijn kunststichting The Phoebus Foundation heeft ontpopt tot een ware mecenas. De vergelijking met Filips de Stoute was daarom snel gemaakt. Die laatste wilde een tastbare nalatenschap achterlaten in de vorm van kunst, zich zo verzekeren van een plaats in de geschiedenisboeken en de eeuwigheid, en tegelijkertijd zijn verblijf in het vagevuur inkorten. Of die motieven ook bij Huts meespelen, is giswerk. Maar als God een Antwerpenaar is (en afhankelijk van wie u het vraagt, zal dat ongetwijfeld het geval zijn), zal hij iemand die de Boerentoren terug aan de Antwerpenaren wil geven en een T-rex naar de koekenstad haalt, ongetwijfeld gunstig gezind zijn. Over drie van Huts’ motieven hebben we wel zekerheid: identiteitsvorming, (zachte) diplomatie en de ambitie om Vlaanderen wereldwijd op de kaart te zetten. De tentoonstelling is volgens Huts een goed voorbeeld van hoe kunst erin slaagt om religieuze, politieke, economische, esthetische en zelfs gewapende conflicten te overstijgen. “Hoewel deze tentoonstelling geen politieke motieven heeft, is ze het beste voorbeeld van hoe bloemen zelfs strijdende en tegenstelde partijen kunnen overbruggen. Cultuur en kunst, en bloemen in het bijzonder, zijn een vorm van zachte diplomatie”, aldus de filantroop. Huts droomde zelfs hardop van een wereld waarin NAVO-landen niet 5 procent van hun bbp aan defensie geven, maar minstens een deel daarvan aan kunst en cultuur. “Want zo win je de harten van mensen.” En laat het nu net de Bourgondiërs zijn die zachte diplomatie via kunst, cultuur en huwelijken, in plaats van de gebruikelijke harde diplomatie en oorlogen, tot een hogere kunstvorm hebben verheven.
CULTUURBOBO'S ZETTEN WAT VLAAMS IS OP DROOG ZAAD
Zes Vlaamsgezinde verenigingen staan op het punt hun sociaal-culturele subsidies te verliezen. Ze zetten te veel in op Vlaamse identiteit en te weinig op verbinding in een superdiverse samenleving, oordeelt de beoordelingscommissie. Tegelijk krijgen progressieve en migrantenorganisaties net extra middelen. De Vlaamse Volksbeweging (VVB), Cultuurlab Vlaanderen, Cultuursmakers, Vlaamse Kruis en Stichting Lodewijk De Raet dreigen hun subsidies kwijt te raken. Minister Caroline Gennez (Vooruit) liet al weten de aanbevelingen van de beoordelingscommissie “zo veel mogelijk” te willen volgen. Voor deze organisaties betekent dat het einde van hun financiering. De beoordelingscommissie hanteert elf criteria, waaronder de eis dat organisaties een ‘brugfunctie’ vervullen en bijdragen aan maatschappelijke verandering. Die ‘neutrale’ criteria sluiten in de praktijk
nauwer aan bij een progressieve, kosmopolitische invulling van cultuur. Inzetten op Vlaamse symboliek via vlaggenacties of 11 julivieringen komt volgens de beoordelaars niet tegemoet aan de eis om “bruggen te slaan in een superdiverse samenleving”.
Homogene commissie “Bij de samenstelling van die beoordelingscommissies is er gigantisch gemobiliseerd vanuit progresieve, links-politieke hoek”, klinkt het. Dat resulteerde in een relatief homogene expertengroep die min-
der aansluit bij Vlaams-identitaire thema's zoals taalpromotie en erfgoed. “De VVB zet in op diversiteit, maar niet op de soort die de beoordelingscommissie apprecieert”, luidt de kritiek. Als bevoegd minister Caroline Gennez (Vooruit), die samen met de rest van de regering de eindbeslissing moet nemen, de adviezen volgt, krijgen we een weinig divers gesubsidieerd middenveld. Vlaamsgezinde organisaties vallen volledig uit de boot, terwijl linkse, progressieve en ‘superdiverse’ verenigingen meer subsidies ontvangen. Het is aan de N-VA-ministers om Gennez erop te wijzen dat zij niet individueel die eindbeslissing kan nemen.
LLEES VERDER OP
12
ANTON SCHELFAUT
Kruistocht tegen ‘witte scholen’: karikatuur in plaats van oplossing
“Ons systeem is veel te lang te gul geweest”
5
ANNELEEN VAN BOSSUYT
MINISTER VAN ASIEL EN MIGRATIE (N-VA)
81ste jaargang • nummer 36 • donderdag 4 september 2025
Weekblad P608721 Afgiftekantoor 2099 Antwerpen X
€ 4,75
O P I N I E 2 - 5 / D O S S I E R 7 / I N T E R V I E W 8 - 9 / B U I T E N L A N D 1 0 - 1 1 / S AT I R E 1 6
8-9