Issuu

VOOR MENSEN MET EEN GOED HART EN EEN SLECHT KARAKTER

“Obees zijn is een ziekte”

INTERVIEW

PEDRO BRUGADA

10-11

TOPCARDIOLOOG

DE DRIE DOMSTE UITSPRAKEN

DE PATERS VAN MIJN COLLEGE

DE GAZASTROOK VAN EUROPA

DE PORNOGRAFIE VAN DE HORROR

GWENDOLYN RUTTEN

OPPORTUNISME OVERWINT ‘AFKEER’ VOOR CYNISCHE WETSTRAAT Als we dit op de satirebladzijde hadden geschreven, had u het misschien té vergezocht gevonden. En toch is het zo: Bart Somers neemt ontslag als Vlaams viceminister-president om zich te richten op het lokale niveau. Gwendolyn Rutten, die enkele weken geleden aankondigde dat haar nationale politieke rol eindigde en dat ze zich zou richten op Aarschot, keert datzelfde lokale niveau de rug toe en vervangt Somers als minister in de Vlaamse regering. “Het kan verkeren”, vertelde Rutten dinsdag over haar opvallende terugkeer naar de Wetstraat. Diezelfde Wetstraat waar de Open Vld-partijtop volgens haar “geen rol van betekenis” meer zag weggelegd voor haar. Rutten had het toen over “een gebrek aan respect” en “een cynisch spel”, waar ze niet langer aan wilde deelnemen. Die beslissing nam ze toen ze naast de post van minister van Justitie greep.

De cynische, “respectloze” Wetstraat Amper enkele weken later keert ze terug naar die cynische, “respectloze” Wetstraat. “Misschien heb ik twee weken geleden te hard gereageerd”, zei ze daar zelf over tijdens haar persconferentie. Daar moet ‘begrip’ voor zijn: hoe had Gwendolyn Rutten immers ooit kunnen weten dat er toch nog een ministerpost voor haar beschikbaar zou zijn?

Dat Open Vld voor Rutten kiest is op zich niet onlogisch: als Vlaams Parlementslid volgde ze het stikstofdossier op en kan ze als viceminister-president onmiddellijk mee onderhandelen met de rest van de Vlaamse regering, zonder zich eerst te moeten inlezen. Met haar protest tegen de strenge maatregelen voor de abdij van Averbode heeft nu ook Open Vld een minister die ‘de boeren verdedigt’. Bovendien onderhandelde Rutten het Vlaamse regeerakkoord nog mee toen ze Open Vld-voorzitter was. Daarnaast heeft Open Vld na het vertrek van Somers in de Vlaamse regering toch opnieuw iemand die in heel Vlaanderen bekend is.

Ongeloofwaardigheid Tegelijkertijd is het een vreemde aanstelling. Tom Ongena predikt sinds zijn aanstelling de politieke vernieuwing, maar moet nu toch een oudgediende een plek

geven. Deze aanstelling zou dan ook vooral van federaal premier De Croo komen, die wel wat goed te maken heeft met Gwendolyn Rutten. De herwaardering van het lokale niveau, dat Open Vld zo ‘belangrijk’ vindt, is ook niet meer geloofwaardig. Bart Somers zette ooit Mechelen op de eerste plaats en werd dan toch minister. Omdat hij volgend jaar naar eigen zeggen voluit als lijsttrekker richting de verkiezingen wil trekken, nam hij ontslag als minister. “De kans is groot dat er nog geen regeringen zullen zijn met de gemeenteraadsverkiezingen”, redeneerde Somers. “Wie bovendien de ambitie heeft om burgemeester te worden van een stad met de omvang van Mechelen, moet daar veel energie in steken. Dan is dubbellopen niet correct.” Nu gaat Rutten exact hetzelfde doen. Ook zij is momenteel burgemeester en heeft aangegeven dat ze dat mandaat wil verlengen. Ook zij zal dus naar aanloop van de gemeenteraadsverkiezingen hoogswaarschijnlijk nog minister zijn. Is dubbellopen voor een stad met de omvang van Aarschot dan wel correct? “Wie gelooft die mensen nog?”, zouden sommigen zeggen.

WANNES NEUKERMANS

KURT MOONS

ONDERNEMER EN KERSVERS POLITICUS (VB)

DE CHINESE GEMEENSCHAP IN VLAANDEREN

OPINIE 2-3 / BINNENLAND 4-7 / INTERVIEW 10-11 & 14 / BUITENLAND 12-13 / CULTUUR 15-17 79ste jaargang • nummer 45 • donderdag 9 november 2023

€ 4,00

“Ondernemers zijn zeer ontgoocheld in de politiek”

Weekblad P608721 Afgiftekantoor 2099 Antwerpen X

2 Opinie

9 november 2023

Vorige week had ik het over de verdeeldheid bij links betreffende de houding tegenover Hamas. Daar krijgen sommigen het adjectief ‘terroristisch’ maar niet over de lippen. Deze week was dat het geval voor Ecolo-minister Zakia Khattabi. In een interview zei ze: “Ik gebruik de term ‘terrorist’ niet omdat die een juridische betekenis heeft die ik niet ken.” Dat is niet alleen een laffe, maar ook domme uitspraak. Hamas staat op de lijst van terroristische bewegingen van heel wat landen en organisaties, waaronder de EU. De onduidelijkheid in het hoofd van die Brusselse politica lijkt niet zozeer juridisch dan wel electoraal geïnspireerd. De partij Ecolo dankt haar electoraal succes in die stad vooral aan de steeds talrijkere moslimstemmen. De uitspraak werd zwaar op de korrel genomen, onder andere door Egbert Lachaert. Die heeft nochtans deze week de tweede stommiteit aangeleverd. In een interview met La Libre zei hij: “Aanvallen op Gaza zijn hetzelfde als bommen gooien op Molenbeek omdat daar terroristen zijn opgegroeid.” Lachaert is niet goed in vergelijkingen. Aanvallen op Gaza zouden hetzelfde zijn als bommen gooien op Molenbeek indien die gemeente een vrijstaat was geworden die onder controle staat van een terroristische beweging die net 1.400 van onze burgers, onder wie vrouwen en kinderen, gruwelijk heeft omgebracht. In die hypothese, Egbert, zou ik ons leger (of wat er van rest) ook Molenbeek willen zien binnentrekken. Niet dat voor de buitenwereld het verschil tussen Gaza en Molenbeek nog zo groot lijkt. Bart Maddens schreef onlangs een stuk over het derde seizoen van de fictieserie ‘Fauda’, over de antiterreureenheden van Israël. Het nieuwe seizoen speelt zich niet in het Midden-Oosten af, maar in Molenbeek. Een Israëlische geheime agent roept in een aflevering wanhopig uit: “Het is hier erger dan Gaza.” Uiteraard overdreven, maar het zegt iets over hoe men in de rest van de wereld denkt over onze hoofdstad.

Collaboratie Wie zich ook zorgen maakt over die stad is Viviane Teitelbaum, parlementslid voor MR van Joodse afkomst. In een interview klinkt ze vertwijfeld: “Ik weet niet waar het met Brussel naartoe gaat. Ik weet het niet.” Ze vreest dat als Ecolo en de PS daar opnieuw aan de macht komen enkele vrijzinnige verworvenheden verloren zullen gaan en religie greep zal krijgen op de overheid. Wat ze bedoelt, is dat de islam er voortaan de plak zal zwaaien. Helaas sprak Teitelbaum daarna de derde stommiteit van de week uit. Ze distantieert zich van N-VA omdat die partij “nog altijd de zware erfenis van de collaboratie met zich meedraagt”. Ze noemt zichzelf ook progressief en zegt het niet eens te zijn met de standpunten van N-VA over migratie. Het lijkt me dat het vooral Teitelbaum is die in het verleden is blijven steken. Dat ze weinig begrijpt van de aard van de Vlaamse collaboratie kan haar vergeven worden. Maar ze zou moeten ophouden een ideologische band van toen met nu te zoeken die niet bestaat (ook niet bij het Vlaams Belang, beste Bart De Wever). Zelfs progressieve Joden zouden stilaan moeten beseffen wie hun vrienden zijn. En misschien ook wat realistischer over migratie beginnen te praten. Er is niet veel tijd meer vooraleer de Brusselse problemen die van het hele land worden. JURGEN CEDER

EDITORIAAL

TOOGPRAAT

Alexander De Croo heeft nog altijd internationale ambities Een vernieuwd verblijf in de Wetstraat 16 is uitgesloten en dus blijft premier Alexander De Croo (Open Vld) hopen op een internationale functie na de verkiezingen van 2024. Twee hinderpalen: de dreigende irrelevantie van zijn partij en de ambities van een liberale geestesgenoot in Nederland. Het kreeg in Vlaanderen weinig aandacht: federaal klimaatminister Zakia Khattabi (Ecolo) had op de Franstalige nieuwszender LN24 moeite om Hamas als een terroristische organisatie te bestempelen. Het is pas na verontwaardigde reacties op sociale media, vooral uit de hoek van de Franstalige liberalen van de MR, dat ze haar discours bijstelde en zei “niet te weten dat Hamas op de lijst van terroristische organisaties staat”.

Een langer verblijf in de Wetstraat 16 is gewoon uitgesloten, daarvoor zal Open Vld veel te licht wegen Een beetje belachelijk als iedereen die de actualiteit volgt al lang weet dat Hamas inderdaad door de Europese Commissie sinds begin deze eeuw als een terroristische organisatie wordt bestempeld. Dat verhaal is vergelijkbaar met dat van de kopstukken van het extreemlinkse La France Insoumise (LFI) in Frankrijk. Om de moslimkiezers te paaien, weigeren de kopstukken Hamas een terroristische organisatie te noemen. Dat veroorzaakte veel negatieve reacties en duwt LFI net niet in een cordon sanitaire op links. Opvallend bij het geval-Khattabi is dat een publieke reactie van premier Alexander De Croo vooralsnog is uitgebleven, toch op het moment (dinsdagochtend) dat we deze rubriek afsluiten. Misschien zal hij binnenskamers zijn ongenoegen hebben geuit. En misschien ook ten aanzien van minister van Ontwikkelingssamenwerking Caroline Gennez (Vooruit) die zowaar gewonnen is voor een economische boycot van Israël na de bombardementen op de Gazastrook als reactie op de Hamas-aanslagen van 7 oktober.

Trouw aan de Europese ‘centrumhouding’

www.palnws.be

Redactie & beheer: Uitgeverij ’t Pallieterke Lagesteenweg 5 bus 1, 1850 Grimbergen Tel. : 03-232 14 17

Abonnementen/administratie: secretariaat@pallieterke.net Lezersbrieven: lezersbrieven@pallieterke.net Abonnementen binnenland Abonnement buitenland: 3 maanden: 52 euro Tarieven afhankelijk van de 6 maanden: 104 euro bestemming. Alle inlichtingen 1 jaar: 208 euro op de kantoren. Steunabo 1 jaar: 300 euro Het abonnementsgeld kan overgeschreven worden op volgend rekeningnummer met vermelding van uw naam en adres: BE82 4096 5194 9168 BIC KREDBEBB

Elke week op donderdag in uw krantenwinkel Oud-hoofdredacteurs: Bruno De Winter (1945-1955, stichter), Jan Nuyts (1955-2000), Leo Custers (2000-2010), Karl Van Camp (2010-2020) Kernredactie: Jurgen Ceder, Stijn Derudder (eindredacteur), Wannes Neukermans, Anton Schelfaut, Karl Van Camp Verantwoordelijke uitgever: Wart Van Schel Foto's: Belga, Photonews, Shutterstock

Waarom die voorzichtigheid van De Croo? Wel, de Europese houding is in dat conflict wat aan het verschuiven. Na de onvoorwaardelijke steun aan Israël, toen de gruwel van de aanval van Hamas duidelijk werd, heeft de terroristische organisatie haar klassieke truc toegepast: de Europese publieke opinie doen kantelen met beelden van ouderen en vooral kinderen die het slachtoffer worden van de wraakacties van Israël. Gevolg is dat de Europese Unie nu meer een ‘centrumhouding’ aanneemt. Lees: Israël mag reageren, maar in het Brusselse Berlaymontgebouw vindt men die operatie overdreven en dus ‘disproportioneel’. Daarbij haalt de Europese diplomatie opnieuw het verhaal van de ‘tweestatenoplossing’ van onder het stof, ook al is dat nu niet aan de orde. Dat belet niet dat een Alexander De Croo in dat verhaal meestapt. Trouw aan de ‘centrumhouding’ van de Europese Commissie hoedt hij er zich dan ook voor om de scherpe critici van Israël in zijn regering tot de orde te roepen. Met zijn voorzichtige houding denkt de eerste minister vooral de eigen belangen te dienen, namelijk de

optie openhouden op een internationale functie na de verkiezingen van 2024.

Europees commissaris als enige optie? Het is een verhaal dat al de ronde deed van zodra Open Vld in de peilingen begon te zakken: Alexander De Croo voelt zich beter op het internationale forum dan in de Wetstraat en bereidt dus een exit in die richting voor. Aangezien Open Vld nu een louter campagnevehikel is van de premier, wordt die indruk nog versterkt. Een langer verblijf in de Wetstraat 16 is gewoon uitgesloten. Daarvoor zal Open Vld veel te licht wegen. En de PS van Paul Magnette, federaal de machtspartij bij uitstek, heeft het ondertussen gehad met de inwoner van Brakel. Dus zijn alle ogen op een internationale functie gericht. De eerste vraag daarbij is: is die wel beschikbaar? Lange tijd deed het gerucht de ronde dat een internationale functie bij de Verenigde Naties De Croo wel zou schikken, gezien zijn internationalistische discours over gelijke rechten. Zijn boek over ‘de eeuw van de vrouw’ ook. Een beeld dat ondertussen doorprikt is. Niet zozeer omwille van het feit dat bij Open Vld vrouwen niet echt voor topfuncties in aanmerking lijken te komen, om het zacht uit te drukken, maar ook en vooral het verhaal over de ‘toenadering’ richting een Italiaanse porno-actrice fnuiken De Croos kansen.

Voor Alexander De Croo blijft maar één andere piste open: secretarisgeneraal van de NAVO De reddingsboei zou komen van de Europese Commissie. Voor Didier Reynders, Europees commissaris voor Justitie, zit er niet direct

een nieuw mandaat aan te komen. En dus is er een belangrijke post vacant. De Belg die Europees commissaris wordt, zou zelfs een grote portefeuille binnenrijven als het mandaat van Europees ‘president’ of raadsvoorzitter van Charles Michel niet wordt verlengd. Exit richting Europese commissie dus voor De Croo?

Weinig kans tegen Mark Rutte Niet zo snel. Een Europees commissaris is een post die in de weegschaal ligt bij de verdeling van belangrijke ministerposten op Belgisch federaal niveau. Open Vld zou daar een zware prijs moeten voor betalen. En vooral: als de Vlaamse liberalen zo klein zijn geworden zoals de peilingen voorspellen, dan wegen ze gewoon niet zwaar genoeg meer om zo’n post op te eisen. En dan hebben we het nog niet eens over de piste waarbij Open Vld gewoon uit de volgende federale regering valt. Het verhaal van ‘een partij te veel’ in de Wetstraat zou wel eens op de Vlaamse liberalen betrekking

Opvallend bij het geval-Khattabi is dat een publieke reactie van premier De Croo vooralsnog is uitgebleven kunnen hebben. Dan blijft er voor Alexander De Croo maar één andere piste open: secretaris-generaal van de NAVO, een post die volgend jaar vacant wordt. Alleen zou het wat belachelijk zijn dat een Belgische premier die functie kan invullen. Met nog geen 1,2 procent van het bbp aan defensie-uitgaven bengelt België achteraan het peloton van Europese NAVO-landen. Dan heeft hij weinig kans tegen Mark Rutte, atlantist en ex-minister-president van Nederland en ook een liberaal. Zelfs al heeft hij zich officieel kandidaat gesteld, wat normaal gezien een diplomatiek risico is, bevindt Rutte zich hier in een veel sterkere startpositie.

De drie domste uitspraken van de week

Mark Rutte en Alexander De Croo

Column

9 november 2023

De paters van mijn school Het Sint-Jozefscollege van Aalst haalde vorige week het streeknieuws met geruchten over grensoverschrijdend gedrag, gepleegd door jezuïeten tegenover leerlingen. De feiten dateren van een halve eeuw geleden, maar ik heb de onthullingen met meer dan gewone belangstelling gevolgd. Dat is namelijk mijn oude school. En ik kende de paters die genoemd worden. Meer zelfs, bij een van hen ben ik ook nog op de kamer geweest.

Het Sint-Jozefscollege genoot in die periode grote faam. Niet iedereen kon er binnen geraken. Bij de internen zat een grote kolonie West-Vlamingen, allen zonen van welstellende ouders die hun erfgenamen absoluut op een jezuïetencollege wilden. In West-Vlaanderen was er geen en dus moesten ze uitwijken naar Aalst of Gent (Sint-Barbara).

Pater Rik Ik ben altijd een beetje fier geweest op het ‘Groot College’, zoals het Sint-Jozefscollege werd genoemd. Ik houd er ook goede herinneringen aan over (hoewel dat gevoel misschien niet wederzijds was). Het was een goede school en dat is het misschien nog steeds. Wanneer ik oud-leerlingen ontmoet, toevallig of op een schoolreünie, valt het mij op hoe ver de meesten het geschopt hebben op professioneel vlak. Ik hou er wel rekening mee dat degenen die er binnen raakten, eigenlijk al een selectie waren, op basis van eerdere resultaten of op basis van komaf, en dat de rol van hun humaniora in dat succes soms bijkomstig kan geweest zijn. Het Groot College is ook lang onbesproken gebleven in zaken van kindermisbruik. De voorbije twee weken kwam daar met drie verhalen verandering in. Ze staan los van elkaar, maar het eerste verhaal heeft wel tot twee andere onthullingen geleid.

Geestelijken die zich in onze tijd aan kindermisbruik wilden bezondigen, ondervonden een grotere kans op ontdekking Het eerste nieuwsfeit was de schorsing van pater Rik D.G. De 80-jarige pater was er als vrijwilliger actief. Recentelijk beschuldigden twee broers hem van aanranding. De feiten zouden zich afgespeeld hebben in de jaren 1970, niet in Aalst, maar in het Sint-Barbaracollege van Gent. De pater ontkent. Veel kan men de directie van Aalst niet verwijten. De directie zegt nooit eerder op de hoogte te zijn geweest van de beschuldigingen en heeft de pater onmiddellijk op non-actief gesteld.

‘Donkey’ Dat nieuwsbericht bracht Aalstenaar Michel Markey ertoe een ander verhaal te delen met de kranten. Hij vertelt hoe hij als 14-jarige naar de kamer van zijn klastitularis, pater ‘Donkey’ (elke jezuïet had een bijnaam) werd geroepen. Markey vertelt hoe Donkey zijn gezicht tegen het zijne legde en daarna zijn armen rond hem sloeg. Hij trok zich los uit de greep van de pater en vluchtte de kamer uit. Markey is een socialistische militant. Ik sluit niet uit dat ook andere motieven spelen dan de drang naar waarheid, maar ik kan zijn verhaal alleen maar bevestigen. Markey vraagt dat ook andere slachtoffers van Donkey zouden spreken. Bij deze ga ik op dat verzoek in. Donkey was namelijk ook mijn klastitularis en ik ben, net als alle andere leerlingen, meerdere keren na de lesuren naar zijn kamer geroepen. Hoe Markey het gedrag van de pater beschrijft is correct, alleen heb ik dat nooit als verontrustend ervaren. Donkey had inderdaad de gewoonte zijn hoofd tegen dat van jou te leggen en soms ook knuffelend zijn armen om je heen te vouwen, maar verder ging dat niet. Toch niet bij mij en, als ik de verhalen van mijn klasgenoten mag geloven, ook niet bij anderen. Wij vertelden die verhalen trouwens aan elkaar. Dat was niet om een traumatische ervaring te delen, maar om te

lachen met het bizarre gedrag van Donkey. Ik kan echter niet met zekerheid uitsluiten dat het bij sommigen ooit verder is gegaan. Ik heb me ook nooit onveilig gevoeld. Ik was dan ook al veertien jaar. Met een jongen van die leeftijd doe je niet meer wat je wil, wat ook blijkt uit het verhaal van Markey. Een jaar later liepen een paar klasgenoten en ik al tussen de chargerende paarden van de bereden rijkswacht op een niet-toegelaten betoging van TAK in Kraainem. Ook een jaar eerder zou geen pater nog moeten geprobeerd hebben zijn hand in mijn broek te steken. Toen Donkey in 1992 overleed, ben ik naar zijn begrafenis geweest.

Ik sluit niet uit dat ook andere motieven spelen dan de drang naar waarheid, maar ik kan Markeys verhaal alleen maar bevestigen Het gedrag van Donkey zou nu uiteraard niet meer door de beugel kunnen en dat is maar goed ook. Het verhaal van Markey bewijst dat sommigen die ervaring niet zo grappig vonden als ik. Het gevaar loert trouwens altijd om de hoek dat dergelijk gedrag overgaat naar iets ernstigers. Het derde verhaal gaat over zoiets.

‘Tjeef’ In het eerste jaar van de humaniora was pater ‘Bidon’ mijn klastitularis. Daarmee ontliep ik pater ‘Tjeef’, die een parallelle klas onder zijn hoede nam. Hoewel ik van Tjeef nooit les kreeg, had hij de gewoonte mij aan te spreken in de gang en dan ongewoon lang mijn handen te knuffelen. Het feit dat ik mij dat herinner, wijst erop dat ik dat niet normaal vond. Dichter Koen Stassijns zei vorige week tegen een krant dat hij door die jezuïet seksueel is misbruikt. Het is moeilijk te bewijzen wat toen is gebeurd, maar ik doe het verhaal van Stassijns niet bij voorbaat af als onzin. Zijn gedicht over wat hem is overkomen, met als voetnoot de vermelding van de naam van de pater, dateert van vóór de reeks ‘Godvergeten’, in tempore non suspecto dus.

Andere generatie Stassijns en Markey zijn 10 jaar ouder dan ik. Ook in de reeks Godvergeten viel het mij op dat de meeste slachtoffers van kindermisbruik door geestelijken een stuk ouder zijn. Ik behoorde tot een generatie die al een omslag had gemaakt in haar houding tegenover de Kerk. Wij gingen niet meer naar de mis, tenzij dat verplicht was. Ons respect voor de geestelijken was niet meer onvoorwaardelijk. Ik had voor mijzelf trouwens al tijdens de collegejaren uitgemaakt dat ik niet gelovig ben. Wij lachten vaak met de paters. Wat ik bedoel, is dat de omstandigheden die pedofilie door geestelijken mogelijk maakten - de gedweeheid van kinderen, het ongeloof van ouders over klachten van hun kinderen, het respect van de samenleving voor de Kerk - ten dele verdwenen waren. Mijn moeder was toen nog gelovig, denk ik, maar ik ben er vrij gerust in dat ze mij zou geloofd hebben als ik zou verteld hebben over een

Het feit dat ik mij dat herinner, wijst erop dat ik dat niet normaal vond

handtastelijke pater. Ze zou er ook niet bepaald stil over gebleven zijn. Wie zich in onze tijd aan kindermisbruik wilde bezondigen, ondervond al meer weerstand en een grotere kans op ontdekking.

De gedreven leraars Ik schrijf dit stuk niet om over mijn kinderjaren te spreken en al zeker niet om seksueel misbruik van kinderen te minimaliseren. Ik vind dat pedofielen over het algemeen trouwens te licht worden gestraft. Maar zeker niet elke pater was een seksueel gevaar en niet elk kind dat er les van kreeg een slachtoffer. De meerderheid van de jezuïeten waren zelfs uitstekende en gemotiveerde leraars. Pater Butaye gaf ons na de schooluren les over esthetica. Daarin ging het echt niet alleen over Het Lam Gods van de gebroeders Van Eyck. Hij leerde ons over impressionisme, expressionisme, kubisme en alle andere moderne richtingen in de schilderkunst. De ‘filmpater’ leerde ons over de filmwereld, over speciale cameratechnieken, over François Truffaut en de Nouvelle Vague. In de retorica werd elk jaar een heuse voorstelling opgezet waarin iedereen zijn artistieke talent mocht tonen, een show die daarna rondtrok naar andere scholen van Aalst en omgeving. De jezuïeten van Aalst hadden een bredere kijk op de wereld dan van hen wordt aangenomen. Als er slechte paters waren, is het de vraag of de vele goede paters dat wisten. Je mag niet vergeten dat al die feiten dateren van het tijdperk vóór Dutroux en Vangheluwe. Net als de meeste mensen wist ik toen wel dat er zoiets als pedofilie bestond, maar ik had er nooit bij stilgestaan dat zoiets in mijn eigen leefwereld mogelijk was. Al zeker verdachten we er geestelijken niet van. Vermoedelijk dachten de meeste paters op dezelfde manier over hun collega’s.

De meerderheid van de jezuïeten waren uitstekende en gemotiveerde leraars Een lekenleraar van het college uit die periode bevestigt mij alvast dat, hoewel hij het gedrag van Tjeef en Donkey ook wel vreemd vond, hij geen kennis had van feiten of beschuldigingen die verder gingen. Uit alle gesprekken die ik met andere oud-leerlingen heb gehad, blijkt ook dat zij niets traumatisch hebben ervaren. We vonden sommige paters raar, maar hun gedrag niet ‘grensoverschrijdend’ naar de normen van toen.

Heksenjacht Ik heb ook naar Godvergeten gekeken. De meeste getuigenissen leken me oprecht en waren beklijvend, maar af en toe overviel scepsis mij bij de al te sterke verhalen. Je bewijst echte slachtoffers geen dienst door uit te sluiten dat er ook fantasten aan het werk zijn. Het achterhalen van de juiste toedracht is geen gemakkelijke oefening meer, temeer omdat de meeste beschuldigden er niet meer zijn om zich te verweren. Het is niet slecht dat ook de donkere kanten van de colleges worden belicht. Slachtoffers van misbruik moeten gehoord worden, ook vijftig jaar later. Sinds Godvergeten, dat een te eenzijdig programma was, hangt er echter een sfeertje van heksenjacht, waarin nuance al ongeveer gelijk staat met het verdedigen van de roofdieren. Er waren inderdaad rotte appels, maar de vele gedreven jezuïeten en andere paters die alleen maar goed wilden onderwijzen, verdienen het niet dat hun nagedachtenis zo lichtvaardig besmeurd wordt. JURGEN CEDER

4 Binnenland

9 november 2023

ECONOMISCHE ZAKEN

Geen euforie over dalende inflatie

De Moor maakt opvang voor staatlozen makkelijker De beleidsnota Asiel en Migratie voor 2024 van staatssecretaris De Moor werd vorige week op de website van de Kamer gepubliceerd. Volgens De Moor staan er op het vlak van het asiel- en migratiebeleid “nog verschillende belangrijke zaken op het programma”. Zo zal het komende parlementaire jaar bijvoorbeeld het Migratiewetboek worden gefinaliseerd. De afgelopen tijd werden er immers al afzonderlijke stukken besproken binnen de regering, maar nu is het volgens De Moor tijd om alle delen samen te brengen en te komen tot een coherent geheel. De Moor: “We zetten bijkomend in op het beschermen van kwetsbare personen.” Het wetsontwerp gezinshereniging voert enkele belangrijke wijzigingen door om misbruik aan te pakken en een oplossing te bieden voor specifieke uitzonderingssituaties. Zo voert het de voorwaarde in dat de ouder van een Belgisch minderjarig kind de daadwerkelijke zorg moet dragen voor dat kind om een verblijf op basis van gezinshereniging te krijgen en te behouden.

Schijnerkenning kinderen

Volgens het Europese statistiekenbureau Eurostat bedraagt de Belgische inflatie momenteel -1,7 procent op jaarbasis. Dat is de laagste van de EU. Weg dus de sterke inflatie van een jaar geleden, toen we vlot boven de 10 procent uitkwamen. Maar er is geen reden tot blijdschap. Dat negatief cijfer is vooral rekenkundig en het gevolg van dalende energieprijzen. De onderliggende inflatie van 5,6 procent ligt nog altijd veel te hoog. Op basis van de Europese cijfers zitten we nu dus in een periode van deflatie op negatieve inflatie. Inderdaad, volgens Eurostat bedraagt de Belgische inflatie dus -1,7 procent op jaarbasis. Dat is het laagste cijfer van de hele eurozone en het laagste cijfer sinds juli 2009. Ook in Nederland is er sprake van een deflatie. Dat is een verschijnsel dat we al jaren niet meer hebben gekend. Gaan de prijzen van goederen en diensten nu dalen? En is er een einde gekomen aan de hoge inflatie na de energiecrisis van 2022, toen de prijzen voor gas en elektriciteit na de inval van de Russen in Oekraïne snel toenamen met meer dan 10 procent? Niet zo snel victorie gekraaid. Het cijfer van Eurostat is echt wel een momentopname. De negatieve inflatie is een gevolg van het feit dat de energieprijzen hier het voorbije jaar zeer sterk zijn gedaald, wat zich natuurlijk vertaalt in de evolutie van het algemene prijsniveau.

Indexcommissie Dat blijkt ook uit een ander cijfer dat recent de ronde doet, namelijk dat van de Indexcommissie. Die berekent op basis van een korf producten met hoeveel procent de levensduurte toeneemt. Welnu, daar kwam men eind oktober tot een

inflatiecijfer van 0,4 procent. Dat wil zeggen dat de prijzen wel nog stijgen, maar in zeer beperkte mate. Ook hier zijn we ver verwijderd van de inflatie van 2022 met pieken tot zelfs 12 procent. Het is geleden van de lente van 2020 met de uitbraak van corona (de economie viel toen bijna stil) en het voorjaar van 2015 dat het inflatiecijfer van de Indexcommissie nog zo laag was. Betekent dat dat het hogere rentebeleid haar vruchten begint af te werpen? Dat een afkoeling van de economie zoals gewenst een feit is? Bij een stijgende rente gaan gezinnen minder consumeren en meer sparen en stellen bedrijven hun investeringen uit. Het cijfer van de Indexcommissie lijkt in elk geval plausibeler dan dat van Eurostat waar men dus een deflatiescenario opmerkt. Maar ook hier is het risicovol, zelfs gevaarlijk om te stellen dat de periode van relatief hoge inflatie voorbij is. Dat wordt duidelijk als we die 0,4 procent rekenkundig ontleden. De korf van goederen en diensten die een gemiddeld gezin in ons land verbruikt, is in oktober 2023 0,4 procent duurder dan in oktober 2022. Wat een jaar geleden 100 euro kostte, kost nu ook ongeveer 100,4 euro. Die vergelijking met oktober 2022 is in deze cruciaal. Econoom Stijn Baert, lid van de Indexcom-

missie, legt het als volgt uit op X: “In oktober vorig jaar kende de inflatiecrisis haar piek. Met prijzen die 12,3 procent hoger lagen dan een jaar eerder. Het is met prijzen van toen dat we nu vergelijken. Daar nog fel over springen, zou straf zijn.”

Jojobewegingen We moeten de zaken ook binnen een breder perspectief bekijken. Een inflatie van 12 procent is een cijfer dat we normaal gezien pas na zes jaar bereiken. Nu hebben we twee jaar nodig gehad voor die prijsstijging. Dat is niet opbeurend, want te hoge inflatie tast de koopkracht aan en doet spaargeld wegsmelten. Er is nog een punt: economen kijken bij diepgaande macro-economische analyses een stuk verder dan momentopnames. Belangrijker is te kijken naar de onderliggende inflatie die los staat van jojobewegingen in de energieprijzen. Welnu, die onderliggende inflatie zou 5,6 procent bedragen en is merkelijk hoger dan het Europese gemiddelde. We bevinden ons dus nog niet in wat men een normale economische situatie kan noemen. Dat houdt in dat de inflatie rond de 2 procent schommelt. Lagere prijzen hoeft men dus niet verwachten in de winkel. Het is zelfs zo dat er voor sommige producenten nog een soort van nawerkend effect is van de gestegen energieprijzen, wat betekent dat de winkelkar iets duurder zal worden. Het enige voordeel is dat lonen en uitkeringen hier automatisch worden aangepast aan de levensduurte. Er volgt snel een indexering. Nadeel is wel dat het de bedrijven zijn die de factuur moeten ophoesten voor gestegen loonkosten. Volgens de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven zullen de Belgische uurloonkosten in de periode 2019-2024 2,1 procent sneller stijgen dan in buurlanden Nederland, Frankrijk en Duitsland. Daar is geen automatische loonindexering. Maar dat is een andere discussie dan die over de relevante inflatiecijfers. ANGÉLIQUE VANDERSTRAETEN

Meer algemeen wordt voor gezinshereniging met een minderjarig kind de voorwaarde ingevoerd dat de ouder het ouderlijk gezag moet dragen. Die wijziging moet samen gezien worden met de recente maatregel om schijnerkenningen van kinderen tegen te gaan. De Moor: “In de toekomst zal een weigeringsbeslissing van de gemeente om een kind te erkennen omwille van schijnerkenning, worden ingeschreven in het Rijksregister om ‘shoppen’ tussen verschillende gemeentes tegen te gaan in de poging om toch een erkenning te bekomen.” In de wet wordt ook eindelijk vastgelegd wat verstaan moet worden onder het begrip ‘onderduiken’ in de zin van de Dublin III-verordening. Dat begrip werd immers niet gedefinieerd in die Dublin III-verordening, maar werd wel verduidelijkt door het Hof van Justitie van de Europese Unie en de rechtspraak van de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen. De Moor: “We nemen dit nu op met het oog op het garanderen van de rechtszekerheid.” Daarnaast wordt het in overeenstemming brengen van de strafbaarstelling van onwettig verblijf met de rechtspraak van het Hof van Justitie in de Vreemdelingenwet aangebracht. De Moor: “Nu laat de wet toe dat personen in onwettig verblijf een gevangenisstraf opgelegd wordt op de enkele grond dat zij onwettig het grondgebied binnenkomen of er verblijven, hoewel de hele terugkeerprocedure nog niet geheel doorlopen is. Dat kan een effectief terugkeerbeleid in de weg staan en de Europese Commissie stelde België om die reden in gebreke. Er wordt nu voor de nodige wetswijziging gezorgd.”

Verblijfsprocedure Vooraleer ze een verblijfsprocedure kunnen opstarten bij de Dienst Vreemdelingenzaken, moeten ze zich eerst laten erkennen als staatloze bij de familierechtbank. De Moor: “Deze erkenningsprocedure neemt echter de nodige tijd en kosten in beslag.” Bovendien bestaat er bij de rechtbanken ook een versnipperde rechtspraak. Na die procedure bij de familierechtbank moesten ze dan een humanitaire regularisatie aanvragen bij Dienst Vreemdelingenzaken, waardoor ze soms nog lange tijd in onzekerheid moesten verkeren over de beslissing. De Moor: “De nieuwe procedure maakt komaf met de rechtsonzekerheid. De invoering van het ‘verblijfsstatuut staatlozen’ betekent dus een grote stap vooruit voor de bescherming van deze kwetsbare groep van personen.” Tegelijkertijd werd het ontwerp echter zo opgebouwd dat het verblijfsstatuut staatlozen ondergeschikt of subsidiair is aan de procedure ‘internationale bescherming’. Dat houdt in dat personen in principe eerst de procedure internationale bescherming dienen te doorlopen vooraleer ze een beroep kunnen doen op de procedure ‘staatloosheid’. Tussen staatloze personen en vluchtelingen bestaan er namelijk belangrijke raakvlakken: de reden dat personen in vele gevallen niet langer over een nationaliteit beschikken, is omdat ze in hun land van herkomst worden vervolgd.

Dublin-regels Cruciaal hierbij zijn volgens De Moor de Dublin-regels: indien blijkt dat een andere EU-lidstaat verantwoordelijk is voor een staatloze persoon, zal die niet in België kunnen blijven. De Moor tot slot: “Het wetsontwerp beoogt dus een verblijfsoplossing te vinden voor een groep die beperkt is: het gaat om staatloze personen die geen beroep kunnen doen op de procedure internationale bescherming, maar voor wie vandaag oplossingen ontbreken.” THIERRY DEBELS

Stijn Baert

Conform het regeerakkoord wordt ook in een verblijfsoplossing voor staatloze personen voorzien. Dat zijn personen die buiten hun wil over geen enkele nationaliteit beschikken. Bij gebrek aan een specifieke verblijfsprocedure, moeten staatloze personen volgens De Moor nu “hun toevlucht zoeken tot een omslachtige procedure”.

Nicole de Moor

Binnenland

9 november 2023

Brussel, de Gazastrook van Europa

5 OPINIE

Als het om bestuurlijk onvermogen, integrisme, falende instellingen en illegale trafiek gaat, kan Brussel de vergelijking met de Gazastrook doorstaan. Rond Brussel is evenwel geen hekken gebouwd, zoals dat rond de Gazastrook wel het geval is. Maar de rest van het land heeft het gewest mentaal gesegregeerd in de hoop de problemen te isoleren en te beheersen. Een illusie, zo blijkt.

vallen op een ondersteuningsnetwerk. De openlijke sympathie voor de terreurdaden van Hamas en het daarmee gepaard gaande antisemitisme nemen verontrustende vormen aan.

Brussel behoort tot de rijkste regio’s van Europa. Op nog geen 0,5 procent van het Belgisch grondgebied wordt 18 procent van het bruto nationaal product (bnp) verwezenlijkt. Met een per capita bnp van 66.200 euro (Eurostat) doet Brussel het bijna twee keer zo goed als Wallonië en een stuk beter dan Vlaanderen. Volgens de cijfers van Le Soir behoren de lonen van de Brusselse bedienden tot de top, terwijl de salarissen van de arbeiders verder wegzakken. Maar wie het glanzende inoxlaagje van rijkdom wegkrabt, stuit op een groeiende onderlaag van gesegregeerde inactieven. Het armoederisico bedraagt 25 procent, wat enkele keren meer is dan Vlaanderen. Zelfs Wallonië doet het beter. Ook de werkloosheid ligt significant hoger. Volgens een studie van de NIDI (Netherlands Interdisciplinary Demographic Institute) is Brussel de enige Europese hoofdstad met grootschalige armoedesegregatie.

Verbrusseling kernsteden

den af te betalen en zo in een derdewereldscenario terechtkomt. De ronduit beschamende aanpak van de terroristische aanslag door Abdesalem Lassoued heeft andermaal aangetoond dat Brussel een bestuurlijke puinhoop is en een broeinest van islamitisch fundamentalisme. Lassoued kon onder het toeziend oog van de veiligheidsdiensten en de overheid radicaliseren, contacten leggen en zijn aanslag voorbereiden. Ook werd andermaal pijnlijk vastgesteld dat het zeer eenvoudig is om in Brussel aan oorlogswapens te geraken. Het aantal steek- en schietincidenten in de Brusselse straten is niet meer te tellen. Abdesalem Lassoued werd gemakshalve als een ‘lone wolf ’ voorgesteld, maar uit de feiten bleek dat hij online over een hele schare fans beschikte en offline kon terug-

©X

het onvermogen van de elkaar beconcurrerende beleidsniveaus en een weinig visionaire en daadkrachtige bestuurselite, van wie de loyaliteit eerder bepaald wordt door partijpolitieke belangen en electorale opportuniteiten. Dat vertaalt zich in ronduit belabberde overheidsdiensten en -administratie die zelfs niet meer in staat zijn om een begroting op te stellen. Het Rekenhof slaagt er zelfs niet meer in om de Brusselse rekeningen te controleren wegens een stuitend gebrek aan gegevens. Brussels minister van Begroting Sven Gatz (Open Vld) heeft het blijkbaar opgegeven, waardoor Brussel het slechtst mogelijke rapport van het Rekenhof krijgt. Intussen neemt de schuldenberg van het gewest exponentieel toe, waardoor het niet meer in staat zal zijn om de schul-

Armoedesegregatie “De armoedesegregatie in Brussel is drie keer zo hoog als in Amsterdam”, toont de studie aan. “Dit komt door een groot aantal naast elkaar gelegen arme buurten.” De studie houdt dan evenwel geen rekening met de tienduizenden illegalen die in de stad aanwezig zijn. Hoe diverser de stad wordt, hoe meer de segregatie en de armoede toenemen. Het epicentrum van de segregatie ligt in Anderlecht en in Sint-Jans-Molenbeek. De dramatische toename van armoede en segregatie valt samen met de zeer eenzijdige migratie van de afgelopen decennia, een falend integratie- en tewerkstellingsbeleid,

betoging van Samidoun in Brussel, 11 oktober

Tijdens de pro-Palestijnse betogingen in Brussel werden leden van de fundamentalistische Samidoun gespot. De afslachting van 1.400 Israëlieten werd als een overwinning gevierd. Onder de Brusselse jongeren groeit een toxische sfeer van radicalisme, wat in het onderwijs duidelijk merkbaar is. De voedingsbodem in Brussel wordt daarbij versterkt door een taboesfeer die daarrond wordt gecreëerd om het Vlaams Belang niet in de kaart te spelen. Als het om bestuurlijk onvermogen, radicalisering, integrisme, falende instellingen en illegale trafiek gaat, kan Brussel figuurlijk de vergelijking met de Gazastrook doorstaan. De verpaupering van het Gewest spreekt al eveneens tot de verbeelding, evenals de groeiende onderlaag van gesegregeerde inactieven, die zich van de samenleving afkeert en kiest voor isolatie en radicalisme. Steeds meer Vlamingen keren Brussel de rug toe. De rest van het land heeft het gewest mentaal gesegregeerd in de hoop de problemen te kunnen beheersen. Conner Rousseau gaf zelfs openlijk toe nog nooit over Brussel te hebben nagedacht. Maar wie hoopt daarmee de problemen uit de weg te gaan, vergist zich. De verbrusseling van de Vlaamse kernsteden is in volle gang. Vlaanderen heeft dus alle belang om de strijd tegen sociaaleconomische, bestuurlijke verpaupering en religieuze radicalisering hoog op de politieke agenda te plaatsen.

JULIEN BORREMANS

De ondraaglijke lichtheid van de covoorzitters van Groen

Verleden maandag lanceerde Bart De Wever in een video vier vuistregels waarmee N-VA de verkiezingscampagne intrekt. Een dag later had Jeremie Vaneeckhout in De Morgen al een repliek klaar, onder de titel ‘Het luchtkasteel van Bart De Wever’. Intellectueel stelt die repliek van de covoorzitter van Groen echter niet veel voor, om over de halve leugens nog maar te zwijgen. Op zaterdag lanceerde de andere covoorzitter van Groen, Nadia Naji, dan weer een simplistische aanval op Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir. daag niet in orde is. Als er één partij een verpletterende verantwoordelijkheid draagt voor die energiecrisis, dan toch wel de partij van Vaneeckhout. Voor de structurele problemen in de federale begroting wijst Vaneeckhout zelfs naar een partij die al bijna vijf jaar niet meer in de federale regering zit: N-VA. Dat moet toch erg zijn voor Groen: al meer dan drie jaar in de federale regering zitten en in de begroting nog steeds geen steentje verlegd kunnen hebben.

Werkloosheid een Vlaams probleem?

Jeremie Vaneeckhout

De begroting op orde brengen, het sociaal beleid rechtvaardiger maken, belastingen verlagen en investeren in innovatie, dat zijn de vier vuistregels waarmee de N-VA de komende maanden campagne gaat voeren. De invulling van die vier vuistregels was uiteraard niet naar de zin van Jeremie Vaneeckhout. In zijn repliek probeerde hij ze te weerleggen, en zijn eigen achterban zal die tekst misschien ook instemmend gelezen hebben. Of ze ook buiten de partij kan overtuigen, is een andere vraag, want erg veel stellen zijn redeneringen niet voor.

Begrotingstekort: de schuld van N-VA Is de federale regering verantwoordelijk voor het enorme begrotingstekort waar ze tegenaan kijkt? Volgens Vaneeckhout eigenlijk niet. Dat de coronacrisis nog steeds op de begroting weegt, kunnen we begrijpen. Iets minder begrijpelijk is dat uitgerekend een covoorzitter van Groen ook de energiecrisis aanhaalt als reden waarom de federale begroting van-

Wat het sociaal beleid betreft, is er voor Vaneeckhout één ding duidelijk: de werkloosheid aanpakken heeft geen enkele zin. Ten eerste wijst hij erop dat de kosten in de gezondheidszorg en bij de pensioenen sneller stijgen. Hoe dat een reden kan zijn om misbruiken in de werkloosheid niet aan te pakken, ontgaat ons volledig. Maar bovendien blijkt de werkloosheid de schuld van N-VA te zijn. Is het dan niet de Vlaamse regering die het openbare vervoer liet verwaarlozen (tiens, is dat geen bevoegdheid van een Open Vld-minister?), de kinderzorg liet ontsporen (tiens, is dat geen bevoegdheid van een cd&v-minister?) en de werkomstandigheden in het onderwijs liet verslechteren? Dat laatste is toevallig wel een bevoegdheid van een N-VA-minister, maar wij wisten niet dat de Vlaamse werkloosheid vooral uit gedesillusioneerde leerkrachten bestond. Net zoals wij ook niet wisten dat als de werkloosheid in België een probleem is, dat vooral een probleem aan Vlaamse zijde zou zijn.

Walen zijn het probleem niet, tenzij ze MR stemmen De blinde vlek in de repliek van Vaneeckhout is de onwil van de Franstaligen om dit land grondig te hervormen. Dat de begroting er vandaag zo slecht voorstaat, is niet de schuld van Franstalig links dat systematisch weigert om de misbruiken in de werkloosheid of de overconsumptie in de gezondheidszorg aan te pakken, maar wel van MR die een fiscale hervorming blokkeert. Daarbij trekt hij trouwens een lijn van MR in de Vivaldi-regering van vandaag naar de Zweedse regering van vijf jaar geleden. Als Groen MR niet kan overtuigen van een fiscale hervorming, blijkt ook dat de schuld van de N-VA te zijn. Ook die andere covoorzitter van Groen, Nadia Naji, wil geen kwaad woord horen over Walen of Franstaligen. Zo verkon-

digde ze zaterdagochtend op Radio 1 dat Zuhal Demir communautaire stokebrand speelt als ze met haar klimaatplan niet even ambitieus wil zijn als de federale en de Waalse regeringen. Op die manier zou Demir immers willen aantonen dat België niet werkt. We kunnen ons echter niet herinneren dat Naji even streng is voor de Franstaligen als die ondermaatse begrotingen indienen waardoor België de Europese begrotingsnorm niet haalt.

Kernenergie blijft taboe voor Groen Tot slot innovatie dan. Vaneeckhout noemt de Belgische kerncentrales “duur, aftands en tot op de draad versleten”. Hij zou dat misschien eens aan zijn eigen minister van Energie moeten voorleggen, die verleden zomer uitpakte met een levensduurverlenging van de jongste twee centrales - we citeren haar - “op mijn initiatief, op mijn vraag”. Maar merk op dat hij kernenergie wel “duur” noemt, maar niet duurst. Over zogezegd hernieuwbare energie zoals wind, zon, batterijen en waterstof beweert hij dat het “de enige (is) die daalt in kostprijs”. Hij wikt zijn woorden, maar concludeert uiteindelijk toch dat hernieuwbare energie betaalbaar zou zijn en geen klimaatfactuur naar onze kinderen stuurt. Een gedurfde hypothese van een partij die er zeker qua energiepolitiek ondertussen al meer dan vijftig jaar consequent naast zit. FILIP VAN LAENEN

6 Binnenland

9 november 2023

VERKIEZINGEN

De Wever concretiseert cordon rond communisten

Vooruit en Groen werken allebei op lokaal niveau samen met de communistische PVDA. Tegelijkertijd zijn dat de partijen die het hardst schreeuwen dat er met het Vlaams Belang nooit samengewerkt mag worden. “Links mag eender wat, maar de rechterzijde mag niets”, hekelde De Wever aan de tafel van Gert Verhulst. “Daar heb ik genoeg van.”

Conner moet kiezen Het wordt voor Vooruit dus kiezen tussen N-VA of PVDA: momenteel zit De Wever in

de stad Antwerpen in een coalitie met Vooruit, terwijl de partij van Rousseau in Borgerhout en Zelzate met de communisten bestuurt. N-VA is van oordeel dat PVDA regelmatig het district Borgerhout misbruikt om politieke spelletjes te spelen. Groen en Vooruit reageren afwijzend op de woorden van De Wever. “Politiek gezever”, reageerde de Vooruit-woordvoerder bij het Nieuwsblad. Antwerps Groen-kopstuk Bogdan Vanden Berghe zegt dat er voor zijn partij enkel een cordon sanitaire rond Vlaams Belang ligt: “Deze partij maakt in haar programma zware fouten tegen de

Europese rechten van de mens. Dat zien we niet bij andere partijen, ook niet bij PVDA.”

Nationale regeringen Als De Wever dat ultimatum volhoudt, zal dat ook gevolgen hebben voor de vorming van een Vlaamse en federale regering. Federaal wil N-VA immers een groot akkoord sluiten met de PS en daar zal Vooruit voor nodig zijn. Bovendien voelt de PS in heel Wallonië de hete adem van de PTB in de nek en zouden enkele lokale PS-afdelingen denken aan een coalitie met de communisten. Durft Bart De Wever zijn grote akkoord met de PS in de vuilbak te gooien, omdat ze in pakweg La Louvière met PTB gaan samenwerken? Of waren die uitspraken in het praatprogramma van Gert Verhulst vooral een manier om de linkerzijde in de spiegel te doen kijken? WANNES NEUKERMANS

Els Ampe overweegt nieuwe partij op te richten © BELGA

Vlaams Parlementslid Els Ampe die in september uit de Open Vld stapte, overweegt om een nieuwe partij op te richten. Donderdag organiseert ze een ‘verkennend panelgesprek’ waarop mensen van onder andere LDD, Vista en Vrijheid komen spreken.

ben over ‘democratie en transparantie’. De verschillende sprekers willen die avond bekijken of er voldoende gemeenschappelijke kenmerken zijn op samen één partij te vormen. “Als we ons kunnen verenigen rond 100 procent transparantie, democratie, minder overheid en een menselijk gelaat voor de politiek, overweeg ik een alternatieve partij”, vertelde Ampe bij Belga.

Socialisten en liberalen bij elkaar

Els Ampe

In september besloot Ampe om uit Open Vld te stappen. Ze was het al een tijdlang oneens met de manier waarop de partij geleid wordt en de inmiddels beruchte voorzittersverkiezingen waren voor haar de druppel. Sindsdien zou ze overwegen om een nieuwe partij op te richten.

Het woord aan de burgers Het panelgesprek heet ‘Het woord is aan de burgers’. Aan de gesprekstafel zullen Jan Wostyn (Vista), Ivan Sabbe (ex-LDD), Michael Verstraeten (Vrijheid) en Filip Boone (Gezond Burger Verstand Vlaanderen) aanwezig zijn. Ze zouden het er heb-

Het is op het eerste gezicht moeilijk om veel gemeenschappelijke kenmerken te vinden. Zo omschrijft Vista zichzelf als een partij voor progressieve regionalisten. Aan de andere kant heeft een Ivan Sabbe - met een ondernemersachtergrond en voormalig Vlaams Parlementslid voor Lijst Dedecker - veeleer een rechts-liberaal profiel. Strafpleiter Michael Verstraeten zit met zijn ‘Vrijheid’ dan weer vooral in het vaarwater van mensen die zich tijdens de coronacrisis beroofd voelden van hun vrijheden. Hij was ook voorzitter van vzw ‘Viruswaanzin’. Het initiatief lijkt voorlopig eerder op een bont allegaartje dan op een serieus politiek collectief. Het doet wat denken aan het idee van Rik Torfs en Dyab Abou Jahjah om samen een politieke partij uit de grond te stampen. Het panelgesprek van donderdag zal duidelijkheid moeten brengen.

Les Engagés trekken richting kiezer met gezondheidszorg als belangrijkste thema

De Franstalige christendemocraten van Les Engagés leggen de gezondheidszorg als belangrijkste verkiezingsthema op tafel. Voorzitter Maxime Prévot geeft aan dat de zorg samen met welzijn een van hun speerpunten wordt bij de federale en regionale verkiezingen in 2024. © PHOTONEWS

Wie na de verkiezingen van 2024 een lokale coalitie vormt met PVDA, sluit zichzelf op ieder niveau uit voor een coalitie met N-VA. Daarover was N-VA-voorzitter Bart De Wever donderdagavond enorm duidelijk in ‘De Tafel van Gert’. Daarmee legt De Wever vooral druk op Vooruit, dat momenteel met PVDA bestuurt in Zelzate en Borgerhout.

WANNES NEUKERMANS

Anneleen Van Bossuyt (N-VA)

Lijsttrekker Gent

Als voormalig Europees Parlementslid en huidig Kamerlid is Anneleen Van Bossuyt (43) in Oost-Vlaanderen dé kopvrouw van N-VA. Ze is ook al jarenlang fractieleider in de Gentse gemeenteraad en trekt opnieuw de lijst voor de partij bij de gemeenteraadsverkiezingen van 13 oktober volgend jaar. Van Bossuyt geeft ook aan opnieuw op de Kamerlijst te zullen staan. N-VA Gent kiest voor een reeks cartoons - van onze huiscartoonist Vanmol - als campagnebeelden. “Voor de kerstvakantie komen de belangrijkste partijstandpunten, maar de mensen die de stadspolitiek in Gent volgen, weten dat wij altijd al op een constructieve manier oppositie hebben gevoerd”, legt Van Bossuyt uit. “We hebben ook een reeks constructieve voorstellen gedaan, zoals de lawaaiflitspalen tegen de knalpotterreur. Ook ons voorstel voor de subsidiedatabank is een voorbeeld, want Gent kampt met een gigantische schuldenlast.”

“Of ik kandidaat-burgemeester ben? Absoluut, als je lijsttrekker bent, dan ben je automatisch kandidaat-burgemeester”, antwoordt Van Bossuyt. “Maar we moeten de realiteit wel onder ogen durven zien: door die stadslijst te vormen, neemt Mathias De Clercq - of Mathias De Sjerp, zoals wij hem intussen noemen - de vlucht vooruit om zijn burgemeesterssjerp veilig te stellen.”

Door de nieuwe kieswetgeving is het immers zo dat de kandidaat met de meeste voorkeursstemmen in de grootste fractie van de coalitie automatisch burgemeester wordt. Open Vld en Vooruit stappen - met lijsttrekker De Clercq - samen naar de kiezer. WANNES NEUKERMANS

Experts uit het werkveld die een belangrijke plek krijgen op kieslijsten, zijn zo oud als de weg naar Rome. Omdat Les Engagés in Franstalig België de partij van de zorg wil worden, heeft ze zich op dat thema dan ook danig versterkt. Zo wordt ondernemer Yvan Verougstraete, bekend van online apotheek Medi-Market, de Europese lijsttrekker. Eerder werd hij al uit het niets ondervoorzitter van de partij.

Waalse Marc Van Ranst

Andere klemtonen Oppositie voeren doen niet enkel de oppositiepartijen in Gent, want binnen de huidige meerderheid (Open Vld, Groen, Vooruit en cd&v) botert het regelmatig niet goed. “Voor ons is het de belangrijkste ambitie om mee te besturen”, vindt de Gentse lijsttrekker. “Het is hoog tijd dat het stadsbestuur andere klemtonen legt en enkel de N-VA is daar een garantie op. Een stem op de extremen zal geen zoden aan de dijk leggen, want met hen wordt er in Gent sowieso niet bestuurd.”

Maxime Prévot

Anneleen Van Bossuyt

Een andere aanwerving is Yves Coppieters. Hij is arts en epidemioloog en is verbonden aan de ULB. De ‘Waalse Marc Van Ranst’, zoals journalist Christophe Deborsu hem omschreef, werd in september als grote naam binnengehaald bij de christendemocraten: hij zal de Kamerlijst in Waals-Brabant trekken. Dan is er nog Elisabeth Degryse. Zij was tot oktober vicevoorzitter van de Christelijke Mutualiteiten. Ze zal de Brusselse Kamerlijst trekken. Met haar aanwerving bevestigen de Waalse christendemocraten hun verbintenis met het middenveld. Bovendien kent Degryse de politieke arena, want ze was een tijdlang medewerker van toenmalig federaal minister Joëlle Milquet. WANNES NEUKERMANS

Politiek

9 november 2023

IN DE KIJKER

CITAAT VAN DE WEEK

Jean-Jacques De Gucht

Louis Tobback:

“Zijn we in ons diepste binnenste niet allemaal een beetje racist?”

Tijden van lijstvorming… Het is voor zowat alle partijen een periode waarin men in eigen rangen ‘de echte vijand’ tegenkomt, omdat ego’s en belangen zich manifesteren om toch maar een verkiesbare plaats of een attractieve invallerspositie te kunnen innemen ‘in ons aller belang’. Vooral bij partijen die in een krimpscenario zitten, is het knokken, ellenbogenwerk, getrek en geduw wat de klok slaat. En de clans en het nepotisme manifesteren zich. Bij Open Vld is Jean-Jacques De Gucht (39) daar een exponent van. Partijen die er goed voorstaan, kunnen grootmoedig etaleren dat zij jongeren alle kansen willen geven, terwijl de oudere garde zo goed als zeker langs een achterdeurtje toch weer binnen kan sluipen op de lijst om gewoon verder te doen.

In een interview met Het Laatste Nieuws blikt voormalig socialistisch partijvoorzitter Louis Tobback terug op de uitspraken die Conner Rousseau deed over de Romagemeenschap in Sint-Niklaas. “Zijn we in ons diepste binnenste niet allemaal een beetje racist?”, reageerde hij. Ook Tobback kwam ooit als partijvoorzitter onder vuur te liggen, toen hij asielzoekers omschreef als “meeuwen op een stort”.

Vragen bij de tragische dood van een kleuter

Open Vld zit nog voor de verkiezingen in de hoek waar de klappen vallen. Na zo’n 25 jaar is de partij kapot geregeerd en is ze mee verantwoordelijk voor de dingen die voortaan beter moeten. De toenmalige CVP maakte het einde de jaren 1990 ook mee en kwam de klap eigenlijk niet meer te boven. Voor Open Vld dreigt eenzelfde scenario; veel erger zelfs, want de kiesdrempel komt in zicht. De strijd om er alsnog ‘bij te zijn’ - lees: een zetel te veroveren - wordt dan ook meedogenloos hard gespeeld. Oude vrienden zijn plots de grootste vijanden en het wordt nooit meer als voorheen. Postjes, prestige, aanzien, ijdelheid,… Het is een explosieve cocktail.

Een kind sterft, erger kan niet. En dan hoop je dat de Gentse stadsbestuurders voor één keer gepast zullen reageren. Hun medeleven uitspreken en verder zwijgen? Wel neen, al meteen proberen ze elke verantwoordelijkheid af te schuiven.

Geparachuteerd

Stijl In Aalst rommelt het al een tijd en sinds JJ er de plak zwaait, gaat het er bergaf met Open Vld. Dat bleek nogmaals uit recente peilingen. Afdelingsvoorzitters gaven er de brui aan en partijleden stuurden hun lidkaart terug. Er wordt daarbij naar Jean-Jacques gewezen: “Ik vind De Gucht een competente mens, maar hij is wel wereldvreemd”, of ook: “Hij is onbeschoft en onbekwaam”, en zelfs: “Blijkbaar is er in onze partij nog maar één persoon die telt”. De partij lijkt de voeling met de kiezer te zijn kwijtgeraakt. In 2000 haalde Open Vld nog 14 zetels in Aalst, vandaag zijn het er nog vier. Velen wijten die neergang aan de eigengereide en vaak pedante stijl van JJ. Zo wordt hij overigens niet alleen in Aalst ervaren, maar ook in de Wetstraat. Een trek die hij volledig van zijn vader heeft overgeërfd.

schuld, want er zijn geen regeltjes die ze kan volgen bij stormweer en de boom waar de takken van losbraken stond niet in een bos. Speelpleinwerking is de bevoegdheid van schepen van Jeugd Hafsa El Bazioui (Groen). In haar reactie vertelt ze dat er geen maatregelen van kracht waren, omdat het code geel was. Ze wijst naar Vlaanderen, want de instructies moeten komen van de Vlaamse Dienst Speelpleinwerk. Al© PERSRUIMTE.STAD.GENT

Het is donderdag 2 november. Al dagen wordt er gewaarschuwd voor de komende storm. Provinciale domeinen zijn dicht, media raden aan om binnen te blijven. Antwerpen en Brussel sluiten hun parken af. In Oost-Vlaanderen is van half negen ’s ochtends ‘code oranje’ van kracht. Maar op het Henri Storyplein, waar Stad Gent een speelpleinwerking heeft, lopen de kinderen buiten. Naast de speelweide staan er bomen. Door de hevige wind breken er takken af en die vallen boven op een jongetje van vijf jaar, met fatale afloop. Hartverscheurend. Hoe kan zoiets gebeuren? Het antwoord moet komen van de leden van het stadsbestuur, want alle verantwoordelijkheid in deze tragedie ligt bij de stad.

Op zijn vierentwintigste belandde Jean-Jacques De Gucht (verder JJ) op aansturen van vader Karel De Gucht al in de Senaat, als vooruitgeschoven pion en als wissel voor de toekomst. Dat was in 2007, het jaar dat hij aan de VUB een diploma culturele agogiek haalde. Ondertussen was hij actief bij de liberale studentenvereniging LVSV. Nadien moest het snel gaan. Zo werd hij in de loop van 2008 algemeen secretaris van Open Vld - en dus de machtige spin in het web - en vervolgens lid van het partijbestuur. Vanaf 2009 werd hij elke keer weer verkozen in het Vlaams Parlement en was hij enkele keren deelstaatsenator. Dat laatste stelde hem in de gelegenheid om op het federale niveau diverse voorstellen in te dienen aangaande bijvoorbeeld euthanasie, het meemoederschap, ei- en zaadceldonatie,… Zijn klemtoon lag daarbij steeds op (verregaande) individuele vrijheid en zijn rabiate afkeer van moraal op basis van geloofsovertuiging. Sinds 2013 is hij ook gemeenteraadslid in Aalst, waar hij in 2019 ook schepen werd.

De politieke paraplu’s gaan open Veiligheid, dat is de zorg van de burgemeester. Mathias is op vakantie. Waarnemend burgemeester Isabelle Heyndrickx (cd&v), een politica met weinig ervaring, moet de pers te woord staan. “Ik ben machteloos om zoiets te voorkomen,” zegt ze, “want er zijn geen protocollen voor dergelijke situaties en de plaats waar het gebeurde.” “Dat is daar geen bos, maar een open plein”, vervolgt ze. Heyndrickx besluit dat “het een tragisch ongeval is en blijft”. Kortom, haar treft geen

Strijdplaats? Niet alleen de gemeenteraadsverkiezingen zorgen voor dreigende wolken, ook de daaraan voorafgaande parlementsverkiezingen beloven niet veel goeds voor Open Vld. In de provincie Oost-Vlaanderen, waar de clan-De Croo, de clan-Verhofstadt en de clan-De Gucht elkaar traditioneel in evenwicht houden, wordt het drummen voor de nog resterende parlementszetels. JJ heeft zich echter recent niet echt sympathiek gemaakt door de partijtop “doodgravers” te noemen, waardoor hij wel eens tevreden zal moeten zijn met een strijdplaats. En ook de stem van Gwendolyn Rutten is hij na haar vertrek kwijt. Hoe men het ook draait of keert, de andere clans wegen momenteel zwaarder door, want die worden ook aangevuld met Senaatsvoorzitster Stephanie D’Hose (clan-De Croo) en de Gentse burgemeester Mathias De Clercq (clan-Verhofstadt). Het zou wel eens kunnen dat mocht JJ niet verkozen zijn, er heel wat mensen met een onverholen grijnslach zullen zitten als de arrogante JJ in het zand heeft moeten bijten ten voordele van Katja Gabriëls die als vrouw op een nog verkiesbare plaats voor hem moest staan op de lijst. Zij volgde jaren geleden Karel De Gucht op als burgemeester van Berlare. Een schrale troost voor de clan, waar JJ niet vrolijk van zal worden.

leen, haar uitspraken kloppen niet. Op het moment van het ongeval was het al enkele uren code oranje. Op het stadhuis wisten ze dat, maar niemand heeft eraan gedacht de begeleiders op het speelplein te waarschuwen. En wat die Vlaamse dienst betreft, die laat meteen weten dat men enkel advies geeft en dat het de lokale verantwoordelijke is (de schepen zelf) die beslist of een activiteit doorgaat of niet.

“Geen bomenprobleem” Schepen van Openbaar Groen is Astrid De Bruycker (Vooruit). Zij legt uit dat parken afsluiten in Gent “geen standaardprocedure is bij noodweer”, maar dat “Gent kiest om in te zetten op communicatie en de mensen te waarschuwen”. Een krasse uitspraak, want dat is net niét gebeurd. De stad heeft welgeteld één enkel waarschuwingsbericht uitgestuurd, alleen maar via sociale media, en pas om 10.35 uur. Dat is twee uur nadat de provinciegouverneur de code oranje had afgeroepen. Ook deze schepen vindt niet dat haar iets te verwijten valt, want bomen worden goed onderhouden in Gent. “Er is geen bomenprobleem in Gent”, zegt ze.

Gaza

Isabelle Heyndrickx

Drie dagen later heeft de Gentse burgemeester nog niet gereageerd. Op X post De Clercq wel over de situatie in Gaza. Misschien heeft het slechte nieuws uit Gent hem op zijn vakantiebestemming nog niet bereikt? Een dag na het ongeval komt de groendienst de hoge populier op het Henri Storyplein, waar het ongeval gebeurde, omhakken. Ook twee andere populieren in de nabijheid worden gerooid. Te laat. MATHILDIS

39ste Pacificatielezing in Gent Er was afgelopen zaterdag behoorlijk wat volk in de historische Pacificatiezaal van het Gentse stadhuis voor de jaarlijkse lezing waarin een gastredenaar de Nederlandse cultuurgemeenschap in een Europees perspectief plaatst.

Dit jaar sprak Caroline de Gruyter, journaliste voor het NRC Handelsblad met als basis Brussel en de Europese Instellingen. Op regelmatige basis bericht ze over de Europese politiek ook voor De Standaard en EUobserver. De dreigingen die de wereld vandaag onder ogen moet zien - van Oekraïne over burgeroorlogen in Afrika tot de oorlog in het Midden-Oosten -, voelen we ook in Europa en daarom is voor haar een sterke Europese Unie van 27 samenwerkende landen nodig.

Spreekbuis van het EU-regime

Jean-Jacques De Gucht

De Nederlandse cultuurgemeenschap kwam echter niet aan bod in haar lezing. Zij betoogde enkel dat de EU van binnenuit bedreigd wordt door populisten en extreemrechtse critici die de EU hervormd willen zien, wat zij als een gevaar voor Europa ziet. Hun kritiek op de EU noemde ze “nefast”, al weerlegde

ze geen enkel punt van kritiek van “de stinkdieren die niet overstonken kunnen worden”, waarmee ze Markus Blume van de Duitse CSU parafraseerde, die vindt dat de centrumpartijen niets van hen moeten

overnemen. Ook geen enkel woord van kritiek op de niet-verkozen leden van de Europese Commissie die het ene dictaat na het andere opdringen aan de lidstaten. Een gemiste kans was het zaterdag. Media die de spreekbuis zijn van het EU-regime horen we al genoeg. Een Pacificatielezing mag wat origineler zijn. KVDP

8 Opinie

9 november 2023

Kanaries in een kolenmijn Jodenhaat is weer salonfähig geworden, alleen heet het beestje nu ‘antizionisme’. De inktkoelies van de Vlaamse kartelmedia beleven gouden tijden met hun agitprop tegen Israël en alle neuzen van het leger schrijvende apen staan dezelfde kant op.

na Rudi Vranckx uiteraard (roflol). In mijn Brusselse tijd zag ik Catherine vaak op de terrasjes aan de Vlaamse Steenweg zitten, altijd met een pint. Bijna een gezellig type, zou je denken, ware het niet dat hij heel vies vet haar had en erg muf rook. Ik heb slecht nieuws en goed nieuws: hij leeft nog, maar hij knettert geen antisemitische hersenscheten meer in de Vlaamse media.

Pseudolinksen

Pro-palestijns protest in Brussel op 22 oktober

Een vooraanstaande Nederlandse opiniemaker, Marcia Luyten, presteerde het om in haar wekelijkse Volkskrantcolumn de schuld van de huidige golf van antisemitisme geheel bij extreemrechts te leggen. De islam wordt niet genoemd in haar cursiefje. Ik citeer: “Op sociale media woekeren virulente haatberichten zoals Louis Ferdinand Céline die negentig jaar geleden schreef. Van de snelheid waarmee het gif zich nu verspreidt, had Céline niet durven dromen. Anders dan andere vormen van racisme ziet antisemitisme Joden niet als inferieure wezens, maar als ‘duistere kracht, een vijand die van binnenuit de samenleving aantast en probeert de wereld te domineren’. Die kwaadaardige mythe werd afgelopen jaren opgepookt door extreemrechts. Verhalen over George Soros en een Joodse samenzwering zijn uitgebraakt door politici als Trump, Orban en Baudet, naar een groot publiek gebracht

door figuren als rapper Ye West.” Tiepjes zoals Luyten raken opgewonden van de stoere Hamas-strijders, echte kerels in vergelijking met de Nederlandse en de Belgische man die verworden is tot een slaafse dweil.

Islam is liefde In één adem door ontkrachten die activistische broodschrijvers de grootste pogrom op Joden sinds de Tweede Wereldoorlog: die slachtpartij heeft niks met de islam te maken, want de islam is liefde. Bij die islamknuffelaars denk ik altijd dat ze - terwijl hun hoofd reeds op het kapblok ligt - zich bij de beul a priori verontschuldigen voor het bevuilen van zijn zo prachtig fonkelende kromzwaard. Ik moest ineens denken aan Lucas Catherine, de grootste Midden-Oostenexpert die België ooit gekend heeft (roflol),

In 1981 publiceerde Lucas C.L. Vereertbrugghen (zijn echte naam) ‘De Zonen van Godfried van Bouillon - De Zionistische Lobby in België’. In dat pamflet schrijft hij dat de Joodse lobby in België een vooraanstaande rol speelt. Overal in Vlaanderen en in Wallonië hebben de Joden zich genesteld: in de media, het bankwezen, de politiek en niet in de laatste plaats in de Antwerpse diamantindustrie. Mijn oude hoofdredacteur van de Groene Amsterdammer, Martin van Amerongen (geen familie), reageerde furieus: “Hoe is het mogelijk dat mensen die zichzelf als links beschouwen tot een dergelijk onverhuld antisemitisme vervallen? Omdat dit soort elementen helemaal niet ‘links’ is, hun vooruitstrevend ogende Arafat-draperieën ten spijt. Het zijn zogenaamde pseudolinksen, het is loslopend vee, zonder enig gevoel voor geschiedenis en psychologie, het is de schimmel van het socialisme, van welks trotse, humanitaire, verlichte, antidiscriminatoire traditie zij niets hebben begrepen. Hou deze Lucas Catherine in de gaten. Hij is een van de moordenaars van morgen.” Ik zie tot nu nog verdacht weinig optredens van Dyab Abou Jahjah in de Vlaamse media. Inderdaad, de man die schreef dat de Joden van Israël de keuze hadden tussen de doodskist en de koffer, een variant van de kreet “van de rivier tot de zee”. Maar de maskers zijn gevallen en men kan nu brullen wat men wil over Joden, zolang de boodschap maar verpakt is in antizionisme. ‘Een kanarie in de kolenmijn’ duidt op een vroegtijdig alarmsignaal dat waarschuwt voor groot gevaar. De zegswijze gaat terug naar de tijd dat mijnwerkers letterlijk een kanarie in een kooitje meenamen als ze zich ondergronds begaven. De kleine vogeltjes zijn veel gevoeliger voor giftige gassen dan mensen. Stierf het vogeltje, dan kon dat er dus op wijzen dat er zich ergens een lek bevond. Mocht ik een Jood zijn in de Lage Landen, zou ik, net als de spreekwoordelijke kanarie, wegvliegen.

De pornografie van de horror

©X

ARTHUR VAN AMERONGEN

We ervaren voortdurend journalisten die, ernstig en doordringend kijkend, uitleggen dat ze de ‘echte beelden’ van de aanval van Hamas op 7 oktober hebben gezien, maar dat die ‘te gruwelijk’ zijn om met gewone mensen - zoals u en ik - te delen.

Telegram Tegenwoordig kan iedereen die dat wil, de beelden zien. Je hoeft alleen maar tien minuten in Telegram te zoeken om de juiste kanalen te vinden. Een waarheid als een koe, die ons toont hoezeer sommige journalisten nog in de 20ste eeuw leven, in een minachtende en infantiliserende relatie met hun publiek. In vergelijking met deze voorselectie door journalisten, die zich zelden onderscheiden door hun objectiviteit en sprankelende intelligentie, is de beschikbaarheid van beelden een stap vooruit. De keuze om te kijken is nu aan ons en daarmee ook de bijkomende verant-

woordelijkheid: moeten we kijken naar deze beelden die makkelijk te vinden? Op welk punt verlaat het bekijken van die beelden en video’s het domein van kennis en betreedt dat bekijken het domein van voyeurisme? Hoe kwalificeren we bovendien dat voyeurisme?

Hamas doet een vluchtende auto ontploffen met een raketwerper op 7 oktober jongstleden

Zien is begrijpen Vanaf 8 oktober, de dag na de massale aanval op Israëlische burgers door de beestachtige hordes van Hamas, begonnen er beelden te circuleren. Ik zag die beelden. Ik zag mannen, vrouwen en kinderen toen ze van dichtbij werden gedood, verkoolde lijken van vrouwen en baby’s. Bloed, overal bloed, en, als soundtrack, vaak het gelach van de Hamas-beesten die hun pogrom uitvoerden. Ik denk niet dat het voor mij mogelijk zou zijn geweest om de pogromachtige aard van die gebeurtenissen direct te begrijpen als ik die afschuwelijke en weerzinwekkende beelden niet had gezien. Hoewel ze de rest van mijn leven in mijn gedachten zullen blijven, heb ik er geen spijt van dat ik ze gezien heb. Maar in de dagen die volgden en tot op het moment van dit schrijven, bleven die beelden zich vermenigvuldigen. Vorige week nog raadde een zeer goede vriend van mij, die tevens senator is, een nieuw Telegram-kanaal aan dat gewijd is aan beelden en video’s van Hamas-wreedheden. Nou, ik zet geen voet op dat kanaal. Ik hoef geen tien verbrande vrouwen te zien als ik er al één gezien heb. De verkoolde lichamen van tien kinderen bekijken zal me de pogrom immers niet beter doen begrijpen dan het kijken naar slechts één van die ongelukkige, kleine, bloederige lichaampjes. En dan heb ik het nog niet eens over de beelden van verkrachting die, in het huidige tempo, vroeg of laat wel zullen opduiken.

Voyeurisme

Sadisme

Het lijkt mij dat er een dunne, fragiele en delicate lijn bestaat tussen het verlangen om te weten en het plezier om te zien. Om me heen zie ik de ontwikkeling van een ware pornografie van de horror, dat wil zeggen: mensen die verder gezond zijn - lijkt me! - en die hun dagen sinds 7 oktober doorbrengen met het overdenken en meerdere keren achter elkaar bekijken van een scala aan beelden van moorden, lijken, verbrande vrouwen, enzovoort. Het is onwaarschijnlijk dat dit plezier in het aanschouwen van lijden nog steeds iets te maken heeft met het verlangen om de misdaden van Hamas te kennen - en bekend te maken. Voor mij is die begeerlijkheid, dat voyeurisme van de horror, alleen te beschrijven als abject en ongezond op het laagste niveau.

Toen ik een tiener was, zag ik een nieuwe generatie realistische ‘gore’-films ontstaan. Niet de grote lachfilms met liters bloed in elke scène. Nee, realistische gore, dit wil zeggen het zorgvuldig ensceneren van martelingen, verkrachtingen en moorden op mensen onder zo realistisch mogelijke omstandigheden. Die films inspireerden mij onmiddellijk tot een diepe en bijna metafysische vorm van walging. Het is niet het lijden op zich dat die afkeer opwekt, maar het overduidelijke plezier van degenen die dit lijden als lijden beschouwen. Ik zie het als een pure vorm van sadisme. Oh, geen direct sadisme natuurlijk, zoals de psychiatrische patiënten die door de Markies de Sade werden geportretteerd. Sadisme bij volmacht, via een tussenpersoon; laf en smerig. Een plaatsvervangend sadisme dat mij een oneindig veel smerigere vorm van pornografie lijkt dan seksuele pornografie, wat in vergelijking nogal zachtaardig is.

©X

Een boodschap aan die wijze jongens bij De Standaard en La Libre Belgique: de tijd dat mensen zoals jullie ons vertelden wat we wel of niet ‘kunnen’ zien, vrienden, is voorbij. Het is niet aan jullie om te bepalen wat zichtbaar wordt en wat niet. De rampzalige berichtgeving over de eerste dagen van het conflict - met het nu beroemde ‘Israëlische bombardement op een ziekenhuis, 500 doden’ - herinnert ons eraan dat iedereen die echt geïnformeerd wil worden, andere kanalen zal kiezen dan de traditionele pers.

Afwijzen

Hamas dringt gewapend een Israëlische woning binnen op 7 oktober

We mogen ons verheugen over het feit dat we directe toegang hebben tot beelden zonder dat we door het filter van Karel Verhoevens De Standaard hoeven te bekijken, maar laten we gruwelporno vastberaden afwijzen, want het is abject en diep onterend. DRIEU GODEFRIDI

Dossier

9 november 2023

De Chinese gemeenschap in België Met 1,4 miljard inwoners is China demografisch het op een na grootste land ter wereld. Het aantal Chinezen dat in het buitenland woont, schommelt rond 33 miljoen. Hoewel de Chinezen tot een van de oudste diasporagemeenschappen behoren, is de migratie naar België relatief recent en bescheiden. De Chinese gemeenschap in België telt ongeveer 30.000 leden. GUUS VAN BETTEN

De eerste Chinese migranten kwamen in ons land terecht tijdens het interbellum. Het waren zeelieden, afkomstig uit twee provincies aan de zuidoostkust: Fujian en Guangdong. Heel wat scheepvaartmaatschappijen maakten gebruik van Chinese zeelui omdat zij bekend stonden voor hun vlijt en gehoorzaamheid. Ze waren bovendien goedkoper dan Europese werkkrachten en minder geneigd tot staken. Deze migranten kwamen aan in de Europese havensteden, zoals Antwerpen. Daar werkten zij in de logementshuizen waar ze tijdelijk verbleven of in de goktenten, winkels en wasserijen die in de buurt van de logementshuizen als paddenstoelen uit de grond schoten. Ook het eerste Chinese restaurant opende in die periode zijn deuren. Wah Kel, in het Antwerpse schipperskwartier, bestaat sinds 1923 en richtte zich aanvankelijk op de talrijke Chinese matrozen die in Antwerpen woonden. Naast deze ‘jump ship’-migranten waren er ook handelaars en marktkramers uit Zhejiang die in de jaren 1920 de weg naar Antwerpen vonden. De verkoop van pindanootjes werd al snel hun handelsmerk.

‘Canton Cuisine’

De eerste Chinese migranten kwamen in ons land terecht tijdens het interbellum Deze ‘Kantonezen’ kwamen vrijwel allen terecht in de horeca. In België hadden ze vooral Antwerpen op het oog, omdat zich daar al eerder een Chinese gemeenschap had gevormd. Indien de nieuwkomers hier geen geschikte keukenhulp vonden, dan lieten ze hun familie overkomen om aan het fornuis te staan. Door kettingmigratie en gezinshereniging kreeg het Antwerpse Chinatown in de jaren 1970 vorm. Wanneer de concurrentie in

Kansen en uitdagingen Politiek In China’s millennialange geschiedenis was er niet één dag sprake van democratie. Keizers en partijleiders bestuurden het land consequent met harde hand. Door die langdurige staatsterreur hebben Chinese burgers het wellicht afgeleerd om zich politiek uit te spreken. Misschien vinden we daarin de verklaring dat slechts weinigen zich in het buitenland op politiek vlak engageren. Sinds 2018 heeft België een uitleveringsverdrag met China. Het besef dat dit zou kunnen leiden tot hun uitlevering, zal veel Chinezen in ons land wellicht ook aanzetten om hun politieke overtuigingen binnenskamers te houden. Het aantal politieke vluchtelingen uit China is vrij klein. Het gaat daarbij vooral om Tibetanen en Oeigoeren. De stringente assimilatiepolitiek ten aanzien van de Oeigoeren, een Turkse moslimminderheid in China, is berucht. Dat niet méér Oeigoeren in ons land asiel aanvragen, heeft allicht te maken met de strikte reisbeperkingen die op hen van toepassing zijn en hun voorkeur voor Turkije als vluchthaven. Verschillende westerse landen houden zich in om de politieke wantoestanden in China te veroordelen. Het belang van China in hun economie is groot genoeg om de moraal in te tomen. Ook spionage blijft een probleem.

traditionele Chinese poort in Chinatown Antwerpen ter ere van Chinees Nieuwjaar, 2023

900 CHINEZEN VERBONDEN AAN UGENT

Studeren en spioneren Na de dood van Mao was de weg vrij voor enkele liberale hervormingen. Vanaf 1978 werden Chinese studenten aangemoedigd om in het buitenland te gaan studeren. Zij werden ingezet als spionnen om de technologische achterstand in China in te halen. Een nieuwe grootschalige migratiegolf trok op gang die tijdelijk van aard was, want de studenten werden verondersteld om de opgedane kennis in het moederland te rapporteren. Wie langer wegbleef dan toegestaan, werd streng bestraft. In 1985 werd de bewegingsvrijheid verder versoepeld en kregen ook Chinezen die al familie in het buitenland hadden of zij die daartoe uitgenodigd werden door een buitenlandse instantie, de mogelijkheid om te vertrekken. De zuidoostkust werd zo opnieuw de voornaamste leverancier van Chinese emigranten richting ons land. Ook uit Dongbei, het noordoosten, kwamen mondjesmaat migranten aan. Vanaf 1992 kregen nog meer Chinezen de mogelijkheid om in het Westen te gaan studeren, ook op eigen initiatief en met eigen middelen. Tot op vandaag grijpen velen die studiekans met beide handen aan. De herkomstregio’s zijn naderhand talrijker geworden. Chinees Nieuwjaar in Gent, 2018

Daarom verboden de Vlaamse en federale overheden hun medewerkers dit jaar om de Chinese app TikTok op werktelefoons en -computers te installeren.

Economie China is een belangrijke handelspartner van België. Opvallend in de handelsrelatie is het eenrichtingsverkeer van export. Om die negatieve handelsbalans te verhelpen, werd in 2019 de grootste Belgische handelsmissie ooit op touw gezet. Het handelstekort is sindsdien helaas verdrievoudigd.

Het Europees Parlement verzocht België om de samenwerking stop te zetten tussen de hier gevestigde Chinese scholen en onze universiteiten Wanneer Chinezen in het buitenland investeren, loert steevast het gevaar van spionage om de hoek. De Chinese overheid verplicht al haar bedrijven dan ook om mee te werken aan datavergaring. Ook het logistieke centrum van Alibaba in Luik is om die reden een kopzorg. Uiteraard komen niet alle Chinezen naar hier om te spieden, maar de tijd dat ze zich volledig toelegden op Chinese spijzen is wel voorbij. Het aantal Chinese restaurants verdwijnt razendsnel en zelfs de opmars van zogenaamde ‘frietchinezen’ kan niet verdoezelen dat de meeste jonge Chinezen niet langer in de horeca werken.

Sociocultureel

IN 2023 ZIJN

het Antwerpse te groot werd, reisde men door naar Brussel waar gestaag ook de eerste tekenen van een Chinese gemeenschap zichtbaar werden. Kenmerkend was de relatief korte tijd die de nieuwkomers nodig hadden om zich tot succesvolle ondernemers te ontpoppen. De toegenomen koopkracht en de ontwikkelende consumptiemaatschappij in België waren een goudader voor Chinese restaurateurs. Familiale solidariteit drukte de kosten, terwijl culturele prestatiedrang een concurrentievoordeel verschafte.

Toen ‘grote roerganger’ Mao Zedong in 1949 de macht greep, was het gedaan met uitstapjes richting kapitalistische landen. Chinezen werden verplicht om in eigen land

de handen uit de mouwen te steken om het communistisch arbeidersparadijs uit te bouwen. In de jaren 1950 en 1960 kwam er desondanks een tweede emigratiegolf op gang. Deze keer ging het veelal om werkloze rijstboeren uit Hongkong, de voormalige Britse kroonkolonie waar de reisbeperkingen niet van kracht waren. Ook de ‘Culturele Revolutie’, een heksenjacht tegen vijanden van het communisme, die in Hongkong de vorm aannam van opgepookte anti-Britse opstanden, leidde ertoe dat veel Hongkongers de benen namen richting het Westen.

In 2020 vormden Chinezen de grootste groep buitenlandse doctoraatsstudenten (1.611) in België. Voor de bachelor- en masteropleidingen staat China op de tweede plaats (771). Er studeerden en werkten in 2020 ruim zeven keer meer Chinezen aan onze universiteiten in vergelijking met 1999. Dat aantal blijft groeien. In 2023 zijn alleen

in Gent al 1.000 Chinezen geregistreerd, van wie ongeveer 90 procent verbonden is aan de Universiteit Gent. Kennis en vaardigheden blijven dus wegvloeien naar China, maar de universiteiten lijken zich van geen kwaad bewust, zo bleek uit een reactie van vicerector Mieke Van Herreweghe (UGent) die mee was op handelsmissie. “Aan UGent willen we een open perspectief op de wereld bieden en daar hoort samenwerking met China zeker bij”, liet ze destijds optekenen toen ze een vraag kreeg over studentenspionnen. Nochtans werd de dreiging van spionage in Belgische universiteiten door de Staatsveiligheid bevestigd. Daarnaast hebben de Chinezen ook hun eigen scholen in ons land. Zo is er een Chinese school in Antwerpen, Brussel, Leuven en Luik. Die scholen worden door de Chinese overheid georganiseerd en focussen op de Chinese taal en cultuur. Dat is althans het officiële verhaal, want ook via die schooltjes wordt spionage bedreven, volgens de Belgische inlichtingendienst. Vorig jaar verzocht het Europees Parlement ons land met aandrang om de samenwerking stop te zetten tussen die scholen en onze universiteiten.

De Chinese restaurants in België verdwijnen razendsnel

1.611 CHINESE GEMEENSCHAP IN BELGIË : ca. 30.000 LEDEN CHINEZEN GROOTSTE GROEP BUITENLANDSE DOCTORAATSSTUDENTEN IN BELGIË:

10 Interview

9 november 2023

PEDRO BRUGADA De Spaans-Belgische cardioloog prof. dr. Pedro Brugada doet al zijn hele carrière zijn stinkende best om zo veel mogelijk mensen aan een goed hart te helpen. Aan het slechte karakter van Pallieterke-lezers kan hij ongelukkigerwijs niet veel veranderen. In een gesprek over het hart, problemen bij jonge sporters, medische ontwikkelingen en het Belgische gezondheidsbeleid wordt al snel duidelijk dat Brugada op zijn 71ste onvermoeibaar doorgaat. “Ik word nerveus als ik een dag niets te doen hebt”, legt hij uit. “Rusten, ‘op het gemak’... dat soort woorden staan niet in mijn woordenboek.”

an pensioen denkt u dus nog niet?

“Ik ben sinds september gestopt als professor aan de VUB, maar mijn privépraktijk gaat gewoon door. Ik blijf ook verbonden aan de universiteit voor behandelingen, operaties... Hier zitten we met vier cardiologen, een hartchirurg en een vaatchirurg en we hebben ongelofelijk veel patiënten. Ik heb heel even geproefd van het ‘nietsdoen’, maar dat vond ik verschrikkelijk. De twee dagen per week die ik vrij kreeg in september, wilde ik opvullen met iets anders.”

Als lid van het partijbestuur van Open Vld… “Klopt, ik was bereid om me politiek te engageren. Maar één van mijn collega’s in deze praktijk wil ermee stoppen, dus heb ik haar patiënten overgenomen. Ik was als 21ste verkozen in het partijbestuur en toen Els Ampe uit de partij stapte, volgde ik haar automatisch op. Ik heb mijn plaats intussen ook al opgegeven. Ik kon die patiënten toch niet in de steek laten?”

Heel veel mensen kennen u als cardioloog, maar hoe bent u eigenlijk hier in Aalst, in Vlaanderen beland? “Ik ben als cardioloog afgestudeerd in Barcelona. Om nieuwe technieken te leren, trok ik voor zes maanden naar Maastricht. Ik kreeg daar al snel een job aangeboden en die zes maanden werden twee jaar en dan werd ik professor. Maar eigenlijk was ik te jong om professor te zijn: ik kwam daar als 36-jarige bij een groep oude rakkers terecht. Toen heeft dokter Erik Andries mij aangeboden om bij het Hartcentrum OLV Aalst aan de slag te gaan. We startten toen het eerste centrum voor hartritmestoornissen in België. Dat was toen de kathedraal van de cardiologie, we hadden de beste hartchirurgen, de beste cardiologen... Alles was mogelijk op dat moment. Nadien ben ik ook opnieuw voor de universiteit gaan werken. Maar wel op zelfstandige basis! Dat vond ik belangrijk, maar daarover zullen we het dadelijk wel hebben als we discussiëren over Vandenbroucke.”

U bracht recent nog een herziene editie uit van uw boek. ‘Ons hart: de complete handleiding’ is een gids over het hart. Waarom vond u het nodig om zo’n boek te schrijven? “De achtergrond is heel simpel. Ik ben een enorme voorstander van een screening van de gezonde mens. Behandelen van zieke mensen is één ding, maar preventie is o zo belangrijk en dat beseft

ALS ER ZO’N COMMUNISTISCH SYSTEEM KOMT ZOALS VANDENBROUCKE WIL, IS HET GEDAAN MET ONZE GOEDE GEZONDHEIDSZORG

“Er zijn veel mensen die door corona of door het vaccin hartproblemen hebben” men niet altijd. Al op jonge leeftijd kan je aan die preventie beginnen. Het gaat niet alleen over screening, maar dat begrijpen politici niet. Er gebeurt niets qua preventie: de ene zegt dat het een federale bevoegdheid is, de andere zegt dat het een regionale bevoegdheid is... Op het einde van de dag blijft alles stilstaan. Jaren geleden startte ik samen met ‘Mister Michel’ Verschueren een project: met twintig miljoen euro konden wij alle 12-jarigen in heel België onderzoeken. De toenmalige Vlaamse minister van Volksgezondheid vond dat absoluut niet nodig. Tja...” “Het gaat er ook over wat je als dokter aan kinderen kan vertellen. Nadat je een jongen van 12 jaar hebt onderzocht en hij blijkt kerngezond, kan je als dokter op hem inpraten: ‘Jij wilt een goeie voetballer worden, maar dan ga je toch niet beginnen roken?’ Tegen een jonge vrouw kan je na een screening bijvoorbeeld beginnen spreken over drugs, roken, dik worden,...

Moeten wij meebetalen voor al die ongezonde keuzes van mensen? Als dokter heb je een bepaald aanzien, een bepaalde macht. We moeten goede manieren van jong af aan aanleren en slechte gewoonten vermijden door ze moeilijker te maken, door ze onaantrekkelijk te maken, duur te maken.”

De federale regering verhoogde de accijnzen op tabaksproducten recent opnieuw. “Maar dat heeft niets te maken met gezondheidszorg, dat is om meer geld bin-

nen te krijgen. Ik zou liever hebben dat ze minder toegankelijk, of zelfs verboden zouden worden. Je kan je afvragen of dat niet ingaat tegen de vrijheid van de mens. Geen enkel probleem: als je 300 km per uur wil rijden op de snelweg, doe gerust. Maar als je een boete krijgt, moet je niet vragen dat de maatschappij die betaalt. Als iemand rookt, ziek wordt en er wordt tegen hem gezegd: ‘Je moet al deze pillen nemen en je moet stoppen met roken.’ Als hij dan niet stopt met roken, moet de sociale zekerheid die pillen dan nog terugbetalen? Ik vind van niet. Hetzelfde geldt voor obese mensen die diabetes krijgen en ongezond blijven eten, bijvoorbeeld.”

De vraag is natuurlijk waar dat eindigt. “Om maar een voorbeeld te geven hoe dom onze beleidsmakers hiermee omgaan: aan diabetes type 1 kan je niets doen.

Interview 11

9 november 2023

TOPCARDIOLOOG

Zelfs bij mensen die goed gescreend worden, gebeurt het dat er plots toch hartproblemen opduiken. Hoe komt dat? “Ten eerste is geneeskunde nooit 100 procent juist. Je moet nooit een dokter geloven die in absolute termen spreekt, want er is altijd een foutenmarge. Die is ook afhankelijk van de kwaliteit van de dokter; dat is bij elk beroep zo. Dus af en toe glipt er een hartprobleem door de mazen van het net.” “Daarnaast zijn er bepaalde ziekten die lang onder de radar blijven. Neem nu bijvoorbeeld het Brugada-syndroom: iemands elektrocardiogram kan perfect normaal zijn en drie dagen later kan er zich al een groot probleem stellen. Een derde belangrijke factor bij mensen die momenteel plots een hartprobleem krijgen, is corona. We hebben een epidemie van iets nieuws, waarna er heel wat hartproblemen zijn geweest. Dat wordt voor de wetenschap nog interessant om te onderzoeken.”

Hoe bedoelt u? “Bij topsporters is de normale procedure om jaarlijks het hart grondig te screenen. Maar als die twee weken na de controle corona en een aantasting van de hartspier krijgen, volgt er niet

PEDRO BRUGADA • 11 augustus 1952 • Geboren in Girona • Topcardioloog • Boek: ‘Ons hart: de complete handleiding’

automatisch een nieuwe hartscreening. En op dat moment ontwikkelt zich een probleem dat later een plotse dood veroorzaakt, door hartritmestoornissen en dergelijke.” “Ik ben de cardioloog van Soudal-QuickStep. Toen Remco Evenepoel in de Giro corona opliep, heb ik eerst zijn hart onderzocht. Pas nadien mocht hij opnieuw sporten. Ik weet niet wat er precies met Nathan Van Hooydonck is gebeurd. Maar het is perfect mogelijk dat zijn hartscreening volledig in orde was, dat hij nadien corona gekregen heeft en dat er daardoor hartritmestoornissen ontwikkeld zijn.”

Sep Vanmarcke moest door een hartprobleem ook stoppen met koersen en hij stelde zich toen de vraag: ‘Is het toeval dat dit allemaal na corona gebeurt?’ “We zijn nog aan het leren, maar corona heeft er volgens mij veel meer mee te maken dan we denken. Het probleem is dat het enorm moeilijk is om dat wetenschappelijk te bewijzen. Er zijn toch veel patiënten die door corona, of door het vaccin, meer hartproblemen krijgen. Zelfs mensen die maar een hele lichte vorm van corona hadden.”

Er is inderdaad een groep die denkt dat die hartproblemen door het vaccin komen. “Wel, ook dat is heel moeilijk om wetenschappelijk te bewijzen. Het is wel een feit dat die patiënten bestaan. Is het een effect van het vaccin, van corona of is het gewoon toeval? Dat moet nog verder onderzocht worden. We weten wel dat bepaalde mensen echt serieuze hartproblemen hebben gekregen. Als mensen klachten hebben zoals meer overslagen, of als ze bepaalde zaken voelen die ze vroeger niet voelden, roep ik ze op om op onderzoek te gaan.”

Dan even terug naar de topsport: koersen worden langer en sneller, voetballers spelen steeds meer wedstrijden,... Wordt topsport te zwaar? “Je moet het onderscheid maken tussen mensen die professionele sporten beoefenen en amateurs. Beroepsrenners kiezen daar bewust voor en nemen dat risico. Formule 1-piloten weten dat ze het risico lopen om zwaar te crashen. Maar zowel professionele sporters als amateurs moeten ervoor zorgen dat ze in optimale fysieke conditie zijn om te sporten. Mensen die het doen voor hun plezier, moeten vooral zorgen dat het plezant blijft: als je er toch je geld niet mee wil verdienen, ga dan niet constant in het rood, laat het machisme achterwege en denk aan je gezondheid.

We weten dat mensen die meer dan zes uur per dag trainen al een hoger risico hebben op hartritmestoornissen.” “Professionele sporters gaan het risico sowieso nemen. Het beste voorbeeld daarvan uit mijn ganse carrière is Nico Mattan. Hij kreeg ritmestoornissen en eigenlijk moest hij stoppen met wielrennen, maar toen heeft hij heel duidelijk tegen mij gezegd: ‘Sorry, ik ga het risico nemen.’ Gelukkig is hij nadien zonder problemen blijven fietsen. Maar hij is bij wijze van spreken de enige die dat risico heeft overleefd. In diezelfde periode zijn er nog zo een aantal coureurs niet gestopt, ondanks dat we dat hadden aangeraden. Die zijn ofwel doodgevallen, ofwel hebben ze een zwaar ongeluk gekregen na een hartstilstand.”

Is sporten dan wel gezond? “Natuurlijk wel! Je moet gewoon onderscheid maken. Ten eerste de kinderen: die moeten veel sporten, want ons lichaam en onze spieren hebben een bepaald geheugen. Ik ben er een goed voorbeeld van: vroeger zwom ik vier uur per dag en ik het weekend deed ik mee aan competities. Jarenlang heb ik niet meer zoveel gesport. Maar als ik morgen herbegin, zijn mijn spieren binnen enkele weken opnieuw zo groot als vroeger.” “Dan komt de tijd dat je ouder wordt. Je moet blijven sporten, maar op een andere manier. Doe ten eerste iets dat je graag doet, dat je blijft doen en waar je plezier uithaalt. En als laatste zijn er de oudere mensen. Daartegen zeggen ze vaak dat ze de trap moeten blijven gebruiken om in beweging te blijven. Maar dat is net verkeerd! Als ze de trap gebruiken, nemen ze het grootste risico op overlijden, namelijk vallen. Een oude mens haalt er geen enkel voordeel uit een verdieping met de trap te doen, want je verbrandt geen calorieën en je doet niets voor je spieren. Nog erger is een trap afdalen, want dan is het risico op vallen nog groter en doe je niets voor je conditie. Oude mensen moeten blijven bewegen, maar op andere manieren. Ze moeten zorgen dat ze hun spiermassa niet verliezen, want daardoor wordt het risico op vallen veel groter. Wij hebben nu in Vlaanderen ‘Bewegen Op Verwijzing’. Alle mensen die ouder zijn en niet aan sport doen, roep ik op om zich daarvoor in te schrijven. ”

Een pacemaker van een 94-jarige betalen we, een insulinepomp van een 18-jarige niet De herziene versie van uw boek bevat een hoofdstuk over Artificiële Intelligentie (AI). Zorgt de ontwikkeling daarvan voor betere geneeskunde?

We betalen een pacemaker van 6.000 euro voor een 94-jarige man, maar een insulinepomp van 6.000 euro voor een jongedame van 18 betalen we niet... Gekker kan het niet.” “Diabetes type 2 heeft ook een familiale factor, maar de grootste factor is obesitas: mensen die dik zijn. Dat moet je preventief aanpakken, want tegenwoordig is dat een echt drama. We wegen allemaal een paar kilo’s te veel, jij en ik ook. Maar dat is geen obesitas: er zijn mensen die 1,60 meter groot zijn en 100 kilo wegen. En wat ik nog erger vind, is dat bepaalde groepen dat vergoelijken, alsof dat maar normaal is. ‘Body positivity’ en dergelijke, wat een onzin. Zo dik zijn is een ziekte en die moet behandeld worden! Je gaat je hart kapotmaken, je gaat diabetes krijgen, je gewrichten zullen kapotgaan... Moeten wij betalen voor al die heupprotheses, voor de behandeling van diabetes...?” “Toen ik in 1979 in Nederland aankwam en een huis huurde, kreeg ik 30 procent korting op mijn brandverzekering, omdat er niemand in het huishouden rookte. Is dat zo slecht? Waarom doen we dat niet met de gezondheidszorg? Iemand die rookt, zou een toeslag kunnen betalen op zijn ziekteverzekering. Elke mens verdient het beste, maar niet ten koste van anderen. Dat is een heel delicate kwestie, maar er zou wel eens deftig over gesproken moeten worden. Het gevoel van nonchalance, van straffeloosheid, van ‘alles mag en alles kan’, dat zich over de hele maatschappij verspreidt, heeft ook gevolgen voor de gezondheid. Daarom vind ik dat kinderen terug beter opgevoed moeten worden. Het zou onze maatschappij ten goede komen.” “Het komt erop neer dat mensen verantwoordelijkheid moeten nemen over hun eigen lichaam, daarom ook het boek. Het lijkt me niet slecht dat mensen ongeveer weten hoe hun hart werkt en in elkaar steekt. Een auto moet elk jaar naar de keuring en voor ons lichaam moeten we niets doen. Zolang alles in orde lijkt, gaan we niet naar de dokter. Een auto kan ook in orde lijken, tot de remkabel is geknapt en het te laat is. Hetzelfde geldt voor ons: kijk maar naar de accidenten met sporters, zelfs als ze een screening ondergaan hebben. Want uiteraard kan je niet alles detecteren.”

“AI is een tool. Zoals elk hulpmiddel kan het goed gebruikt worden, misbruikt worden en niet gebruikt worden. Met een keukenmes kan je een aardappel schillen, maar je kan er ook je vrouw mee vermoorden. AI zal een zeer positieve invloed hebben op onze maatschappij en de regulatoren van onze samenleving zullen ervoor moeten zorgen dat het niet misbruikt wordt.”

Hoe kan AI in de cardiologie voor verbeteringen zorgen? “AI bestaat al jaren, maar een van de simpelste voorbeelden is het opstellen van onderzoeksrapporten na een hartscreening. De machine maakt een foto van het hart, AI schrijft een rapport en de cardioloog bevestigt dat rapport. Je hebt voor de geneeskunde ook ChatGPT4 die als machine veel sneller diagnoses kan maken dan dokters. Maar ook op mentaal vlak scoorde de AI-machine beter. In de toekomst zullen goede dokters dus meer tijd hebben voor onderzoek, menselijk werk,...”

U gaf daarnet al aan nog graag over Frank Vandenbroucke te willen discussiëren. Waarom? “Ik zal u uitleggen waarom ik met die twee vrije dagen per week wat meer politieke impact had willen bereiken. Wij hebben in België de beste geneeskunde ter wereld. Qua kennis en techniek, maar ook door de toegankelijkheid. Iedereen kan hier zonder enige beperking bij de beste dokter en chirurg terecht. Dat is nergens ter wereld zo. In de VS kan slechts 5 procent van de bevolking naar een goede specialist.” “We moeten dus toegeven dat het sociale stelsel in België uniek is. Maar wat is de reden dat de geneeskunde zo goed is? De toegankelijkheid, maar ook dat de dokters een motivatie hebben. En die komt er door het betalingssysteem: hoe meer en hoe beter je werkt, hoe meer je wordt betaald.”

En dat systeem zou de huidige minister van Volksgezondheid willen veranderen? “Hij wil gaan naar een systeem zoals de National Health Service (NHS) in het Verenigd Koninkrijk. Alle dokters zijn daar verplicht om te werken voor de NHS voor een vast salaris en dat is een ramp. Dokters werken tot 20 uur ’s avonds voor de NHS en gaan nadien tot 2 uur ’s ochtends in een privépraktijk werken. Maar voor die privéklinieken betalen mensen zich blauw. In Nederland bepalen zorgverzekeraars, niet de dokters, wat er gebeurt met de patiënten. Je mag er niet eens je eigen dokter kiezen... Dat is een catastrofe.” “Het moment dat zo’n communistisch, socialistisch systeem er komt, zoals Vandenbroucke wil, dan is het gedaan met onze goede gezondheidszorg. Het omgekeerde moet gebeuren: het systeem dat nu bestaat voor dokters, moet ook ingevoerd worden voor verpleegkundigen, voor het secretariaat, voor de poetsvrouw, voor iedereen! Geef een basissalaris en een extra inkomen op basis van de prestaties.”

Dat is het liberalisme tegenover het socialisme dat hier spreekt. “Absoluut. Je kan sociaal blijven, geen enkel probleem. Maar ‘If you pay peanuts, you get monkeys’. In Noorwegen moet je niet proberen om na 13 uur een dokter te vinden. Ze zijn allemaal gaan zeilen of gaan golfen. Probeer in Nederland maar eens een dokter te bellen: je krijgt een callcenter aan de lijn.” WANNES NEUKERMANS

“Elke Vlaming kan zijn eigen steentje bijdragen tot de realisatie van een volwaardige Vlaamse sociale zekerheid. Hoe? Door aan te sluiten bij een ziekenfonds dat hier al decennialang gedreven en eerlijk pleitbezorger van is: hét VNZ. Aarzel dus niet, doe iets concreet voor onze Vlaamse sociale zekerheid en sluit je onmiddellijk aan bij het VNZ. Jijzelf vaart er wel bij en Vlaanderen ook!” Guido Moons, gewezen VVB-voorzitter Voor een Vlaamse sociale zekerheid! Hoofdzetel: Hoogstratenplein 1 2800 Mechelen Tel 015 28 90 90 www.vnz.be

Word lid van het VNZ.

12 Buitenland

9 november 2023

VERENIGDE STATEN

Dalende steun voor Oekraïne in de VS

Er is wat aan het verschuiven wat de oorlog in Oekraïne betreft. Op 4 november berichtte CNN, heus geen ‘Russische propagandamachine’, dat het niet goed gaat voor Zelensky. Presentatrice Abby Phillip vertelde hoe in een artikel van Time Magazine een adviseur van Zelensky het volgende zei: “Zelensky houdt zichzelf voor de gek. Er zijn voor ons geen opties meer beschikbaar. We zijn niet aan het winnen. Maar probeer hem dat maar eens te vertellen!” Vervolgens toonde CNN verschillende leden van de regering-Biden, die zonder blikken of blozen het tegenovergestelde verklaarden. “Het is geen impasse! De Oekraïners zijn in beweging”, zo vertelde Pentagon-woordvoerder John Kirby. Of minister van Buitenlandse Zaken Tony Blinken: “We zien de vooruitgang in het counteroffensief. Dat is heel bemoedigend.” CNN toonde dan een kaart van het offensief, verklaarde dat het herwonnen terrein echt niet veel was, dat de winter op komst was en dat in de VS zelf de strijd over hoeveel hulp te bieden volop woekerde.

Mike Johnson Daar zijn minstens twee belangrijke redenen voor. Een eerste realiteit is een peiling van Gallup, die toonde dat Amerikanen niet langer bereid zijn om Oekraïne te steunen met hun eigen belastinggeld. Waar in juli dit jaar slechts 29 procent dacht dat de VS te veel hulp opstuurde, is dat nu 41 procent. Het aantal mensen die menen dat het niveau van hulp op het juiste niveau zat, daalde met meer dan 10 procent. Het begin van die scherpe verandering, vanaf eind mei, valt samen met de val van Bachmoet. Een andere reden is de aanstelling van Mike Johnson als nieuwe Speaker. In die positie bepaalt hij welke wetsvoorstellen gestemd kunnen worden en welke vorm die moeten aannemen. Hij weigert pertinent om hulp voor Israël te koppelen aan hulp voor Oekraïne en een hele reeks andere bestedingen,

in een ‘Omnibus Bill’. Nu verklaart hij dat hij hulp aan Oekraïne onlosmakelijk gekoppeld ziet aan de problemen aan de Amerikaanse grens met Mexico. Dat is hier echter een politiek zeer beladen onderwerp en vormt een struikelblok om tot een vergelijk te kunnen komen. Zo zal hulp aan Oekraïne opnieuw vertraagd worden en zal de schuld in de schoenen van de Democraten geschoven worden.

Hoog prijskaartje Volgens zender PBS bedraagt het totaalbedrag van hulp aan Oekraïne momenteel meer dan 75 miljard dollar. Toch wil president Biden een extra 61,4 miljard dollar aan Oekraïne toewijzen. Of een dergelijk hulppakket daadwerkelijk goedgekeurd zal worden, al dan niet aangepast, valt nog te bezien. Om die cijfers in perspectief te plaatsen: in Wereldoorlog II bedroeg de kost voor alle vanuit de VS verzonden voorraden voor de oorlogsinspanningen aan beide fronten (Duitsland en Japan) 50 miljard dollar, equivalent aan 690 miljard dollar in 2020. Dat stuit meer en meer Amerikanen tegen de borst. Men redeneert dan bijvoorbeeld zo: op 8 augustus dit jaar verwoestte een enorme bosbrand honderden huizen in Hawaii, wat aan meer dan 100 mensen het leven kostte. Om die huizen te

herstellen, zou een bedrag van 5,5 miljard dollar vereist zijn. Geld dat er echter niet is, aldus de overheid. Maar als gewone Amerikanen dan tientallen miljarden van hun eigen belastinggeld naar Oekraïne zien vertrekken, zonder merkbare impact of vooruitgang, zet dat kwaad bloed. Koppel daaraan de immer dalende populariteit van Biden, dalende interesse in Oekraïne, hardnekkige berichten over woekerende fraude in Oekraïne en dalende welvaart voor doorsnee-Amerikanen, dan het wordt duidelijk waarom de politieke wil voor verdere significante steun aan Oekraïne blijft afkalven.

Oekraïne? Dat was gisteren! Net als alle andere trends is Oekraïne niet langer populair. Palestina en/of Israël zijn nu ‘in’. Wat wil zeggen dat het democratische draagvlak voor dergelijke enorme steunpakketten aan Oekraïne aan het verdwijnen is… De media geven dat weer en tonen steeds meer negatieve berichten, zowel in de VS als daarbuiten. Een maand geleden titelde het Britse MailOnline: “Is de wereld haar geduld aan het verliezen met de eisen van Zelensky?”. Of de BBC: “Oorlog in Oekraïne: hoe Zelensky worstelt met westerse oorlogsmoeheid”. In de VS heb je dan NBC die bericht over hoe Amerikaanse en Europese functionarissen ‘stilletjes’ beginnen te praten over hoe mogelijke vredesonderhandelingen met Rusland zouden kunnen verlopen om de oorlog te beëindigen. En even stilletjes lijkt de Amerikaanse steun te verdwijnen. Wie daar de schuld van zal krijgen? Biden en de Democraten, uiteraard, als Mike Johnson zijn manoeuvres volgens plan verlopen.

WIM VANRAES

DUITSLAND

FRANKRIJK

Zus Samuel Paty eert Dominique Bernard en bekritiseert Franse overheid Drie jaar na de moord op haar broer, leraar Samuel Paty, stond Mickaëlle Paty enkele Franse senatoren te woord in de onderzoekscommissie naar de agressie en bedreigingen die leraren in heel Frankrijk dagelijks ondergaan. De commissiezitting op dinsdag 17 oktober begon ze als volgt: “Deze woorden draag ik op aan mijnheer Dominique Bernard, de leraar die op vrijdag 13 oktober 2023 werd vermoord door een islamitische terrorist.” De jonge vrouw legde er het falen van het Franse veiligheidssysteem bloot, dat in een eerste fase leidde tot het isolement van Samuel Paty en even later tot zijn executie. De lessen uit het drama werden tot op de dag van vandaag niet getrokken. Mickaëlle Paty was vragende partij voor die onderzoekscommissie. De tocht

door de hel van haar broer duurde 11 dagen, vertelde ze. “Ik verwacht van de minister van Onderwijs en van Binnenlandse Zaken dat ze mij bewijzen aanbrengen dat mijn broer werd beschermd, of uitleg waarom die bescherming ontbrak.”

De lafheid van de Franse overheid Toen leraar Paty de Mohammed-spotprenten in de klas toonde, nam het ministerie van Onderwijs onmiddellijk afstand van hem en eiste men zelfs dat hij zich zou verontschuldigen. De agressoren in de klas werden zo slachtoffers en “de leraar werd in de rol van schuldige geduwd”. Hij die had moeten worden beschermd, werd aan zijn lot overgelaten. “Zelfs al was hij zeer ongerust, mijn broer bleef steeds in Justitie geloven.” Hij werd “een paria, in de steek gelaten door zijn hiërar-

chische oversten, en met de vinger gewezen door de leerlingen”. Op 16 oktober 2020 werd hij door een jonge Tsjetsjeen onthoofd. Er is niets ten goede gekeerd, stelt Mickaëlle Paty bitter vast. Op de vraag van een senator waarom het zo moeilijk lijkt om een school te herdopen in Samuel Paty-school, antwoordt ze dat de angst nog steeds overheerst. Angst om ook slachtoffer te worden van islamitische aanslagen. Maar ook angst om binnen Onderwijs met de vinger te worden gewezen. Als leraren er al de brui niet aan geven, maken ze vrijwillig de keuze om zichzelf te censureren. “Als de dood van mijn broer al iets had kunnen veranderen, dan was Dominique Bernard allicht nog in leven geweest”, sloot ze af. Het werd heel stil in de Franse senaatscommissie.

PIET VAN NIEUWVLIET

Verkiezingen Südtirol: centrum verbrokkelt, nationalisten sterker De Duitse Konrad Adenauer-Stiftung (CDU-gelieerd) in Duitsland vatte de verkiezingen voor de Zuid-Tiroolse deelstaat van zondag 22 oktober gevat samen: de tijd van de absolute meerderheden is voorbij. De christendemocratische SVP haalt er nog amper 34,5 procent van de stemmen. In 2018 was dat 41,9 procent, in 2013 nog 48,1 procent en in 2008 zelfs 55,6 procent. De SVP kun je het best vergelijken met onze CVP, nu cd&v, zij het in een iets volksbewustere en Tiroolse vorm. Ook Zuid-Tirol heeft zijn zwarte zondag achter de rug. De Zuid-Tiroolse regering, met eerder beperkte bevoegdheden, bestond tot dan uit de SVP en de Lega. Beide partijen werden zwaar afgestraft: de Lega houdt in Süd-Tirol nog 1 van haar 4 zetels over (op een totaal van 35 zitjes). De SVP moest twee zetels inleveren en houdt er 13 over. De Fratelli d’Italia van Eerste Minister Meloni versterkt haar positie in Bozen en haalt 2 zetels.

Deelstaatregering vormen wordt moeilijker De rechts-nationalistische Süd-Tiroler Freiheit, ooit opgericht door Eva Klotz als zweep tegen de toegevingen van de SVP, en in 2018 goed voor 2 zetels in de Landtag, verdubbelt haar zetelaantal en bezet nu dus 4 zetels met 10,9 procent. De Grünen haalden 9 procent en 3 zetels. De Italiaanse sociaaldemocraten halen in Zuid-Tirol nog amper 3,5 procent (en één zetel) en zakken er weg in de politieke irrelevantie.

Stefan Zelger van de Süd-Tiroler Freiheit toonde zich in een eerste reactie klaar voor regeringsdeelname. Welke breekpunten hij hierbij zal hanteren, liet hij in het midden. In elk geval moeten criminele buitenlanders uitgezet worden, gaf hij te verstaan. Verder wenst STF dat Zuid-Tirol uit Italië stapt en aansluit bij Oostenrijk. Landeshauptmann Kompatscher (SVP) verklaarde met alle partijen aan tafel te gaan zitten. Het worden moeilijke regeringsonderhandelingen, want terwijl vroeger de SVP zelf de lakens kon uitdelen, zal er nu wellicht een coalitie van minstens drie partijen nodig zijn. Opmerkelijk is ook het feit dat de Italiaanse bevolking in Zuid-Tirol, ruw geschat ongeveer 30 procent, slechts heel beperkt aan de verkiezingen deelnam. Slechts 5 zitjes worden nu ingenomen door vertegenwoordigers van Italiaanse partijen, minder dan vroeger dus. Ook in Zuid-Tirol dus een interessante stemmenevolutie.

PIET VAN NIEUWVLIET

Buitenland 13

9 november 2023

Qatar als diplomatieke hoeksteen in Gaza Ondanks de hevigheid van de militaire interventie in Gaza, wordt ook nagedacht over een mogelijke diplomatieke oplossing. En dan komt steevast kleine golfstaat Qatar op de radar te staan. Dat het land zowel goede relaties met Hamas als de VS onderhoudt, verschaft het een unieke positie. Op dit moment slaagde het erin enkele gijzelaars vrij te krijgen. Maar kan het land ook uitgroeien tot de makelaar van een diepgaandere oplossing? De vrije tribune die de ambassadeur van Qatar in de Verenigde Staten in de The Wall Street Journal publiceerde, was haast een ‘cri de coeur’. Een “bepaald narratief ” plaatst zijn land “in een verkeerd daglicht”, klinkt het. In werkelijkheid streeft het kleine Qatar, met een bevolking van amper 300.000 mensen, naar oplossingen, begrijp: het vrijlaten van gijzelaars uit Gaza. Zijn er contacten met Hamas? Absoluut, maar zo benadrukt de diplomaat: “Het politieke bureau van Hamas in Qatar opende de deuren in 2012 op verzoek van Washington dat zo informele communicatielijnen wou tot stand brengen.” Het zegt iets over de ambiguïteit van Qatar. Misschien wat moeilijk te vatten, maar tegelijkertijd onvermijdelijk voor de rol die het speelt, vandaag en tijdens de voorbije jaren. Vorige maand nog mocht de emir de felicitaties van de Amerikaanse president Biden in ontvangst nemen voor de realisatie van een zeldzame gevangenenruil tussen de VS en Iran. Vijf Amerikanen tegenover vijf Iraniërs, aangevuld met nog enkele miljoenen dollars die richting Teheran vertrokken. Felicitaties waren er ook in 2019, van toenmalige president Trump, voor de vrijlating van twee gijzelaars die door de taliban gevangen waren genomen. En nu kregen ze er al enkele vrij uit Gaza.

Arabische schizofrenie Er zijn objectieve redenen waarom Qatar meer gewicht in de diplomatieke schaal kan leggen dan landen als pakweg Egypte of Saoedi-Arabië. Caïro is een belanghebbende partij die de grens met Gaza het liefst van al gesloten houdt. De Saoedi’s hebben doorheen de jaren heel wat geloofwaardigheid in de verdediging van de Palestijnse zaak verloren. Iran wordt dan weer gehaat door de Arabische landen, ook al is Teheran direct betrokken in de demarches van Hamas vorige maand. Iets vaker dan gezond wordt hetgeen zich vandaag afspeelt,

De plaatsvervangende CDU-voorzitter Jens Spahn is hard voor de door de Duitse kanselier Scholz voorgestelde hervorming van het migratiebeleid en stelt voor om “onregelmatige migratiebewegingen” desnoods “met fysiek geweld” tegen te houden. Spahn, voormalig minister van Volksgezondheid in de regering Merkel, stelde in het informatieportaal The Pioneer op dinsdag 24 oktober: “De beslissende factor is niet de uitzetting van illegalen, maar de beperking van onregelmatige migratie” - lees: het stoppen van illegale migratie.

Wellicht keek Spahn met vertwijfeling naar de peilingsresultaten in Duitsland toen hij zijn verklaringen deed. Misschien kijkt hij naar de onheilspellende criminaliteitscijfers in Duitsland, waarbij het aandeel vreemdelingen, vluchtelingen en illegalen schrikbarend hoog is. Zo bleek onlangs uit het antwoord op een parlementaire vraag dat het aantal seksuele strafbare feiten in de Duitse hoofdstad Berlijn op am-

Grootste slaagkansen Maar terug naar Qatar. Een gastland voor Hamas, maar ook een sponsor van het bestuur in Gaza. Geld ging er ook naar allerhande islamitische terreurgroepen, waardoor andere Arabische staten in 2017 een embargo tegen hen afkondigden. Na drie jaar volgde de rehabilitatie. In 2013 zette Egypte de Moslimbroeders aan de deur, Qatar bood hen een alternatieve vestiging aan. Tegelijkertijd is de staat een belangrijke militaire hub voor de Verenigde Staten. Toen de Saoedi’s lieten verstaan de substantiële aanwezigheid van Amerikaanse troepen niet langer te zullen toleren, kwam er een oplossing van, jawel, Qatar. Er is een vrij goede relatie van Doha met Turkije, net zoals er een directe lijn naar Iran loopt. En dat zorgt dus voor een vrij unieke positie. Maar de cruciale vraag is vandaag hoe ver de diplomatieke hefboom van Qatar reikt. Professor Sultan Barakat staat bekend als een kenner van het buitenlands beleid van Qatar. Reeds tien jaar geleden wees hij er in zijn publicaties op dat het land sterker is in het ontmijnen van kortetermijncrisissen, dan het aanreiken van langetermijnoplossingen. Zal het deze keer wel lukken? “De slaagkansen van Qatar zijn alvast groter dan die van andere landen”, stelt hij in Foreign Policy. Wordt vervolgd. GDD

per 6 jaar tijd verdubbelde. Tot 21 september registreerde de politie er 5.712 dergelijke delicten, aldus een bericht in de krant Tagesspiegel. Een gemiddelde van 22 feiten per dag. In het jaar 2017 waren het er 12, ongeveer de helft zoveel. Vooral het aantal verkrachtingen blijkt sterk te zijn toegenomen. Wekelijks worden in Berlijn ongeveer 20 verkrachtingen geteld, in bepaalde weken wordt dat cijfer zelfs overschreden. De minister van Binnenlandse Zaken kon echter niet zeggen over hoeveel groepsverkrachtingen het dan ging. Van de linkse Ampel-coalitie worden weinig of geen doortastende maatregelen verwacht…

PIET VAN NIEUWVLIET

De Sihame El Kaouakibi uit Leiden De veroordeelde terroriste Soumaya Sahla wordt ervan verdacht voor bijna honderdduizend euro te hebben ontfutseld van de voormalige liberale politicus Frits Bolkestein. Ook blijkt zij zich illegaal uit te geven als adviseur voor de BoerBurgerBeweging. Het relaas van een knuffelmigrante die te veel kansen en vooral een slag van de molen kreeg. De intussen veertigjarige Sahla groeide op in een Marokkaans gezin in Den Haag. Zij was getrouwd met Nouriddin El Fahtni. Samen waren zij onderdeel van de Hofstadgroep, een islamistische bende met als lid Mohammed Bouyeri, de man die uiteindelijk filmmaker Theo Van Gogh op 2 november 2004 zou afslachten. In de jaren nadien werd Soumaya Sahla betrapt met verschillende machinegeweren. Ze zou uiteindelijk in Den Haag tot vier jaar cel veroordeeld worden (een uitspraak die vernietigd werd omwille van procedurefouten) en nog eens drie jaar gevangenis in Amsterdam.

Van terrorisme naar liberalisme? Zowat iedereen verdient een tweede kans en dat geldt in de hedendaagse multiculturele samenleving al zeker voor Marokkaanse dames die stellen hun leven te willen beteren. Sahla beweerde dat zij in de gevangenis het liberale humanisme was gaan aanhangen en ont-

popte zich vervolgens tot zelfverklaarde ‘deradicaliseringsexperte’. Aan de Universiteit van Leiden kon Sahla rond 2019 beginnen aan een doctoraat. Ook kreeg zij voet aan de grond bij de liberale Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD). De voormalige partijleider Frits Bolkestein ontpopte zich intussen tot een soort van mentor. Naast haar academische loopbaan, werkte Sahla binnen de VVD rond thema’s als terrorisme en veiligheid. De islamcriticus Geert Wilders sprak vorig jaar nog schande over haar in de Tweede Kamer. Wilders was zelf lange tijd doelwit van de Hofstadgroep. Veel bijval kreeg Wilders echter niet. Het overgrote deel van de verkozenen in het Nederlandse parlement stelde dat Sahla haar leven gebeterd had. Die verbetering bleek van korte duur. Vorige week besliste het bestuur van de VVD alsnog om haar uit de partij te zetten.

Onverklaarbare geldopnames Aanleiding vormde een pijnlijk artikel in het maandblad HP/DeTijd waaruit bleek dat Sahla gedurende de afgelopen jaren voor bijna honderdduizend euro ontfutseld zou hebben aan de vroegere VVD-fractieleider Bolkestein. De intussen hoogbejaarde Bolkestein (°1933) betaalde niet alleen haar ‘leefgeld’. In een persverklaring stelt de VVD dat er daarnaast ook ‘onverklaarbare geldopnames’ zijn gebeurd via Bolkesteins bankkaart. Het heeft er alle schijn van dat Soumaya Sahla, net als de Marokkaanse knuffelallochtoon Sihame El Kaouakibi in Vlaanderen, dacht met zowat alles te kunnen wegkomen. Intussen blijkt namelijk dat de voormalige terroriste zich ook

CDU wil illegale migratie desnoods “met geweld” tegenhouden

20 verkrachtingen per week in Berlijn

beschouwd als een reactie op iets anders, veelal de Israëlische politiek, de Nakba en dergelijke. Minder hoort men spreken over de diplomatieke achtergrond die zich de voorbije jaren in het Midden-Oosten afgetekend heeft. Steeds meer raakte Israël uit zijn isolement, wat zich vertaalde in de Abraham-akkoorden tussen de Joodse staat enerzijds en Bahrein en de Verenigde Arabische Emiraten anderzijds. Discreter waren de gesprekken met Saoedi-Arabië, maar in diplomatieke kringen kon men vernemen dat die al in een vrij gevorderd stadium zaten. Goed nabuurschap, wat gepaard gaat met economische belangen, was de voorbije jaren net iets belangrijker voor de Arabische landen dan het lot van de Palestijnen, of ze nu in Gaza of op de Westelijke Jordaanoever resideren. Laat dat laatste doordringen bij hen die de voorbije weken gedreven worden door allerhande geëxciteerde reacties.

NEDERLAND

DUITSLAND

De CDU-topman reageert hiermee op uitspraken van Scholz tijdens dat weekeinde. Scholz kondigde toen aan dat men eindelijk diegenen “die geen recht hebben op een verblijf in Duitsland” met daadkracht moest uitzetten. “Wij moeten meer en sneller uitzetten”, klonken zijn woorden. Hiervoor moest Olaf Scholz al behoorlijk kritiek slikken van de Grünen, Die Linke en zelfs van zijn eigen partij. De reden voor links: Scholz zou onmenselijk optreden. Jens Spahn gaat echter verder en stelt dat de focus van de SPD-kanselier ontoereikend is. Het beperken van illegale migratie aan de EU-buitengrenzen moet de kern van de migratiestrategie zijn en niet de uitzettingen. “De grenzen worden nu of later sowieso gesloten. Of dat binnen 5 of 15 jaar gebeurt, weet ik niet. Maar het zal zeker gebeuren”.

DIPLOMATIEKE VALIES

Soumaya Sahla

voordoet als adviseur van de nieuwe BoerBurgerBeweging (BBB). Belangrijk element: Caroline van der Plas, aanvoerster van BBB, zegt Sahla nooit in haar leven te hebben ontmoet. Gaat het hier om een vrouw die in een soort fantasiewereld leeft of hebben we te maken met een gevaarlijke terroriste die haar vorige leven nooit heeft afgezworen? BBB laat niets aan het toeval over en heeft intussen de Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid benaderd. Partijleider Caroline van der Plas stuurt aan op een grondige risicoanalyse. Sahla van haar kant dient intussen klacht in wegens belediging, laster en smaad. Het is een charmant trekje. Sihame el Kaouakibi ziet zichzelf namelijk ook steeds als slachtoffer. LVS

14 Interview

9 november 2023

Eén van de verrassende namen op de VB-lijsten is Kurt Moons (°1963). Hij is in de Vlaamse Beweging bekend als oud-voorzitter van Pro Flandria en was tijdens zijn professionele loopbaan onder andere actief als CEO bij Brantano, Eddy Merckx Cycles, Bristol en Flamant Design.

“Ondernemers zijn zeer ontgoocheld in de politiek” KURT MOONS

ONDERNEMER EN KERSVERS POLITICUS (VB) a een carrière als ondernemer en als CEO kiest u ervoor om in de politiek te stappen. Waarom precies nu?

“Voor mij hebben er twee zaken een belangrijke rol gespeeld. Ten eerste is er de oprechte bezorgdheid voor de toekomst. De laatste decennia hebben we gezien dat er van alles verkeerd loopt. België werkt helemaal niet en de laatste jaren is dat nog veel duidelijker geworden. De toekomst van onze kinderen en kleinkinderen loopt gevaar. Voor mezelf was het een moment om er nog actiever mee aan de slag te gaan om die toekomst, de welvaart en het welzijn van de Vlamingen te bestendigen, te vrijwaren en te verbeteren. Vervolgens is er het totaal gebrek aan ‘sense of urgency’ daaromtrent bij het huidige politieke personeel. We moeten nu ageren en kunnen niet langer dralen ”

U was tot 2020 voorzitter van Pro Flandria, een netwerk van Vlaamse ondernemers en academici. Nu kiest u dan toch voor één partij. “Dat is inderdaad de grote stap die ik gemaakt heb. Ik vond dat ik iets meer moest gaan doen dan ik al deed. Ik had er vroeger al geen enkel probleem mee om als Vlaams-nationalist erkend te worden. Dat is volgens mij een zeer rechtschapen en legitiem streven. Als voorzitter van Pro Flandria heb ik volgens mij toch hier en daar een steen verlegd, bijvoorbeeld door ons Vlaamse onafhankelijkheidsstreven te onderbouwen met wetenschappelijke en diplomatieke argumenten. Op die manier hebben we de Vlaamse Beweging in zijn geheel een bredere, intellectuele basis gegeven.”

Ik ga er niet van uit dat wij in de Belgische regering zitten, tenzij het de allerlaatste is “Nu was het voor mij een moment om nog ietwat concreter actief te worden waar het uiteindelijk gebeurt. En dat is in de politiek. De volgende vraag is dan: welke partij? En dan moet ik zeggen dat ik oprecht onder de indruk ben van de evolutie die Vlaams Belang de laatste jaren heeft ondergaan. Standpunten werden concreet en sterk onderbouwd, en ik kan er mij ook heel goed in vinden. En langs de andere kant heb je N-VA, waarin heel veel Vlaams-nationalisten vertrouwen hadden, dat ontgoocheld heeft.”

Waren er aanbiedingen van andere partijen? “Daar ga ik niet op antwoorden.”

Politieke partijen als N-VA en Open Vld worden eerder als ‘ondernemerspartijen’ omschreven. Probeert Vlaams Belang met onder andere uw aantrekking een nieuwe markt aan te boren? “Ik denk niet dat dat een nieuwe markt is. Je zou verwonderd zijn hoeveel managers en ondernemers het al lang beu zijn. Misschien komen ze er nog niet openlijk voor uit, omdat hun klanten uit alle strekkingen komen, maar er zijn er nu al veel die voor Vlaams Belang stemmen. Door de communicatie en gedegen politieke programma’s van het VB, verandert dat ook: mensen durven er steeds meer voor uitkomen.” “Ik denk ook dat ondernemers zeer ontgoocheld zijn. Over Open Vld hoeven we niet te spreken, dat is amper een liberale, ondernemingsgezinde partij te noemen. N-VA heeft daar inderdaad heel veel op kunnen werken, maar ook tegenover die partij is er een bepaalde frustratie. Daarom geloof ik dat Vlaams Belang wel een aantal ondernemers naar zich toe kan trekken. En dat is een van de rollen die ik voor mezelf weggelegd zie.”

U vertelde voor aanvang van het interview inderdaad al dat u de voeling met de ondernemerswereld graag zou behouden. “Ik denk dat dat belangrijk is. Veel politici houden, wanneer hun politiek mandaat een vaste job wordt, nog moeilijk voeling met wat er op het terrein speelt. Je mag echt niet onderschatten hoeveel problemen ondernemers vandaag hebben. Ik denk daarom dat het superbelangrijk is dat mensen altijd een stuk van hun expertise kunnen behouden en zelfs verder ontwikkelen, zodra ze in de politiek stappen.”

Heeft u vanuit de ondernemingswereld gemerkt dat er mensen zijn die niet tevreden zijn met uw stap naar Vlaams Belang? “Mensen weten natuurlijk al langer dat ik Vlaamsgezind ben. Er is niemand die gezegd heeft niet meer met mij te willen spreken. Misschien zijn er wel die mij niet gebeld hebben, dat kan natuurlijk. Maar omgekeerd is er wel een hele groep mensen die po-

sitief reageerde, waar ik het niet per se van had verwacht. Dat is dan heel persoonlijk: ze gaan het niet in de krant zetten.”

In het verleden zijn er al een aantal keer mensen uit te ondernemerswereld in de politiek gestapt. Zij raakten snel gefrustreerd door de trage werking van de politiek. Dreigt dat ook voor u een risico te worden? (Lacht) “Dat is zeker een risico. Blijkbaar is het een gegeven dat de zaken lang moeten duren in een democratie. Ik vraag me af hoe dat komt. Als bepaalde partijen samen in een regering zitten en er is een regeerakkoord, waarom moeten al die beslissingen dan zo lang duren? Dat is allicht het gevolg van het grote aantal partijen. En ook het communautaire, dat onlosmakelijk verbonden is met die politiek in België.”

Ik ben onder de indruk van de evolutie die Vlaams Belang heeft ondergaan “Het zou weleens kunnen dat ik me daarop verkijk. Anderzijds denk ik dat je op bepaalde andere niveaus wel snel kan handelen. De verkiezingen zullen een heel belangrijke parameter zijn en ik hoop wel dat we werk kunnen maken van een verbetering van dat socio-economische geheel. Maar dat zal afhangen van de Vlaamse onafhankelijkheid.”

De strategie van Vlaams Belang is duidelijk: samen met N-VA vanuit het Vlaams Parlement een soevereiniteitsverklaring afleggen. Wat zal uw rol als Kamerlid dan zijn? “Ik denk dat het belangrijk is dat we werken op de niveaus waarop we denken impact te hebben. Als je het over Vlaamse onafhankelijkheid hebt, dan is dat inderdaad het Vlaamse niveau. Maar ook het federale niveau is er nog, waar tussen haakjes de Franstaligen trouwens minder stemmen nodig hebben dan wij, waar er grendelwetten en blokkeringsminderheden zijn... Maar soit. Ook daar moeten wij laten voelen dat de roep naar Vlaamse onafhankelijkheid gedragen is. Als je ziet hoeveel mogelijke volksvertegenwoordigers Vlaams Belang in die Kamer zal hebben, dan is dat een belangrijke fractie.” “Ik ga er niet van uit dat wij in die Belgische regering zullen zitten, tenzij het de allerlaatste is (lacht). Dus we zullen daar als oppositie moeten wegen op bepaalde beslissingen

die Vlaamse regeringspartijen willen doorvoeren. Als je ziet dat de federale regering net nog beslist heeft dat de Brusselse procureur des Konings Franstalig moet zijn... Hoe fel ga je je in je onderhemd laten zetten? We zullen in dat federaal parlement dus de vinger aan de pols houden. Daarnaast moeten we aan onze confraters van de andere kant van de taalgrens uitleggen dat ook zij best eens beginnen nadenken over hoe het hier beter zou kunnen gaan.”

U komt in Vlaams-Brabant op, onder andere al tegen Frank Vandenbroucke (Vooruit), Sammy Mahdi (cd&v), wellicht ook wel Theo Francken (N-VA). Kijkt u uit naar de debatten? “Ik sta op de tweede plaats, de voorzitter heeft met Britt Huybrechts voor verjonging en dynamiek gekozen op de eerste plaats. Ik denk dat we een goed duo zullen vormen, maar we zullen zien wie welke debatten op zich neemt. Ik ben een neofiet, ik ga de politieke gewoontes nog wat moeten aanleren. Want dat is toch wat anders dan in de ondernemerswereld.”

Met welke problemen hebben ondernemers nu vooral te maken? “Ze hebben nood aan bepaalde zekerheden: een sterk regelgevend vergunningenkader dat ver genoeg in de toekomst kijkt. Uiteraard kunnen er onvoorziene omstandigheden zijn, maar dan nog kan de overheid een aantal zekerheden geven.” “Daarnaast is de regelneverij te ver doorgeslagen. Hoeveel mensen zich vandaag moeten uitsloven om administratieve taken te moeten doen, waardoor hun eigen ondernemersspirit pas op de tweede plaats kan komen, is hallucinant. Ik denk aan de kleine kmo’er die zijn boekhouding, vergunningen, allerlei paperassen en administratie moet doen, terwijl hij eigenlijk bezig wil zijn met zijn echte werk, zijn passie, zijn specialisatie.”

Politici zijn vandaag helaas te vaak met de waan van de dag bezig “We moeten ondernemers helpen, naar hen luisteren en een langetermijnvisie ontwikkelen. En niet terugkomen op gegeven woorden, zoals tegenwoordig te vaak gebeurt. Ik merk dat politici vandaag helaas te vaak met de waan van de dag bezig zijn.” WANNES NEUKERMANS

Droom waarmaken Wanneer is uw politieke carrière geslaagd? “De dag dat we de Vlaamse onafhankelijkheid uitroepen”

Gelooft u dat u die dag als politicus zal meemaken? “Ik denk dat dat mogelijk is. Er bestaat een internationaal recht van een volk om een natie te vormen. Er zijn moeilijkheden, maar daardoor op voorhand zeggen dat het niet mogelijk is, is verkeerd. Onder-

nemers zijn dromers. Zij gaan er alles aan doen om die droom waar te maken: werken, investeren, risico nemen. De Vlaamse onafhankelijkheid is aldus ook een droom die werkelijkheid kan worden.”

Is het ook een risico? “Het kan niet slechter. Eén van mijn grootste bezorgdheden is dat Vlaanderen meegesleurd gaat worden in die Belgische chaos. Vroeger was Vlaanderen welvarend genoeg om die transfers elk jaar te dragen. Maar dat loopt op zijn einde.”

Vlaming in de VS 15

9 november 2023

In deze rubriek maken we kennis met Wim Vanraes (°1980). Hij zal ons wekelijks onder meer vertellen over hoe hij het leven als Vlaming in de VS ervaart, wat hij als familieman met vrouw en vier kinderen allemaal meemaakt in het dagelijkse leven en wat zijn band nog is met Vlaanderen.

HET LEVEN ALS VLAMING IN DE VS

De Katholieke Kerk in de VS: jong, enthousiast en devoot Amerika is een land van uitersten. Je hebt het me al eerder horen vertellen, maar ik zal er op blijven wijzen. Aan de ene kant heb je het beeld van een goddeloos Amerika: vroeger van seks, drugs en rock ’n roll en nu van seks, drugs en LGBTQ+. Aan de andere kant een - misschien ondertussen wat vervlogen - beeld van een heel vroom Amerika: Bijbels, geheelonthouders, boze ouders in schoolraden die het ene Bijbelvers na het andere citeren, enzovoort. zich bewust op die eucharistieviering voor te bereiden, en die ontmoeting met de eucharistische Christus des te voller te maken. Waarom wist ik dat niet? Ik kon die Amerikanen zoveel leren over cultuur en geschiedenis, over oude kerken en de meest magnifieke kathedralen, over de daden en offers van zovele voor-

Hellevuur Maar goed, ik schreef over uitersten. Wat ik echter hier ontdekte in de Kerk was niet eens een uiterste. Waar ik vandaan kwam, de Kerk in Vlaanderen, was een uiterste: een uiterste van verval en laksheid, waar vorm en gelijkvormigheid met de moderne cultuur elke authentieke inhoud had voorbijgestoken. De Kerk hier, ironisch genoeg dezelfde Kerk, was levend. Echt.

Voor mij allemaal een verrassing toen ik hier arriveerde. Als Vlaming ben ik katholiek (Onze-Lieve-Vrouw blijft immers nauw verbonden met Vlaanderen, om maar iets te zeggen), maar religie in Vlaanderen is volledig verwaterd. De geloofsgemeenschap en de parochie waar ik in de VS toekwam, waren ongelooflijk veel beter, levendiger en authentieker dan het overgrote deel van wat ik in Vlaanderen had beleefd. Toen ik in Vlaanderen als jonge twintiger een kerk binnenstapte voor een zondagsmis, zorgde mijn aanwezigheid al voor een merkbare daling in de gemiddelde leeftijd van de kerkgangers. Jongere kinderen? Tieners? Jongvolwassenen? Hele gezinnen? Die waren er, maar weinig. Hier is dat omgekeerd: de kerkgangers waren jong, enthousiast, bewust van wat er in de liturgie gaande was en devoot. Dat was een echte verademing.

ouders, heiligen en gewone mensen… Maar ik besefte al vlug dat diezelfde voorouders op wie ik zo prat op ging, een voorbeeld hadden gegeven dat ik en zovele anderen in Vlaanderen en Europa niet langer volgden. Voorbeelden die we niet eens meer kennen of beseffen.

Vasten voor de communie Ik leerde in een maand meedoen met de Katholieke Kerk in de VS, méér dan wat ik in 24 jaar katholiek zijn in Vlaanderen had meegekregen met catechese en allerlei ander onderricht. De praktijk om minstens een uur voorafgaand aan de communie te vasten bijvoorbeeld, daar had ik nog nooit van gehoord. Het is een bijzonder mooie praktijk die helpt om

Mary Mother of God Roman Catholic Church, de kerk van Wim in zijn woonplaats Hillsborough

Niet extreem, niet het andere uiterste. Daar zag ik ook genoeg voorbeelden van, niet zozeer binnen de Katholieke Kerk, maar vooral in bepaalde protestantse stromingen, waar men hun identiteit vormde in contrast met alle anderen, die zondaars waren en verdoemd tot het hellevuur. Die zelfs begrafenissen van in Irak of Afghanistan gesneuvelde soldaten verstoorden met protesten en meenden te weten dat de ziel van die arme soldaat verloren was in de hel. Daarbij verwarden ze trouwens onbewust hun oordeel over de politiek van de VS met het zielenheil van die soldaat zelf. En naast dat ene extreem heb je dan extreme atheïsten, libertijnen en allerhande uitersten binnen verschillende levensbeschouwingen. Die extremen vallen uiteraard op, omdat ze doorgaans heel luid en opdringerig zijn en ze zo de vaak grotere groep niet-extremen in de schaduw zetten. Het contrast met de parochies hier kan echter niet groter zijn, net als het contrast tussen de Vlaamse kerk en de parochies hier. Waarbij ik me ook bewust ben dat er andere voorbeelden zijn, van bisdommen die wel meer lijken op de Belgische bisdommen. Dat is echter een heel ander verhaal. Wat ik echter op dit moment wil meegeven, is de enorme verrassing hier een Katholieke Kerk aan te treffen waar een veel jongere geloofsgemeenschap een zeer authentiek en vreugdevol geloof tot uiting brengt. Jammer dat het in moderne kerken is en niet in die oude romaanse, gotische, al eeuwen bewierookte ruimtes van kapellen, kerken en kathedralen die onze voorouders hebben gebouwd vanuit een gelijkaardig bewust beleefd geloof. Die gewijde ruimtes, oases van rust, vrede en een zekere mystiek, mis ik dan wel weer enorm. WIM VANRAES

BOEK

‘Het grote misverstaan. Nadenken over de hereniging van de Nederlanden’ Na het ontstaan van België in 1830 bleef de oude gedachte van de gebundelde Nederlanden levend, al verschoof ze naar de achtergrond. Orangisten vinden tot op de dag van vandaag de splitsing een jammerlijke zaak en stellen graag in het licht wat ‘onze goede koning Willem’ aan goeds heeft gedaan in en voor onze gewesten. Ook de droom naar het oudere Bourgondische geheel dat ontwikkeling en voorspoed bracht werd nooit opgeborgen. Het zijn dromen die zijn blijven leven en waarover verrassend veel mensen graag, met vaak heel verschillende en verrassende accenten, hun mening geven. Dit boek is daar een voorbeeld van. Al van in de negentiende eeuw werd het Nederlands - ‘De tael is gansch het Volk’ - het bindmiddel om minstens op cultureel vlak weer initiatieven te nemen. Zo ontstond de Groot-Nederlandse gedachte die in Vlaanderen vooral, maar niet uitsluitend, in de schoot van het Vlaams-nationalisme gestalte zou krijgen. Het was een aspect om de Vlaamse natievorming een extra dimensie te geven. In het interbellum werd die visie door sommigen verruimd naar een Heel-Nederlandse gedachte, waarin het taalcriterium werd vervangen door de samenhorigheid van historische gewesten die ooit de ‘Zeventien Provinciën’ vormden, al waren de grenzen grillig en werden ze geregeld verlegd. De vandaag sluimerende Benelux-gedachte vindt hier haar oorsprong.

Een waaier opstellen De aanleiding tot dit boek was het recente pleidooi van Bart De Wever voor de hereniging (niet: vereniging) van Vlaanderen en Nederland, al voegde hij er meteen aan toe dat het een persoonlijk standpunt is, waar het publiek nog niet rijp voor is. “Maar wat vandaag ondenkbaar is, kan morgen reali-

teit zijn.” Toch zette het initiatiefnemer Karel Luyckx ertoe aan om eens te polsen of en hoe de ‘eenheidsgedachte’ nog leeft vandaag. Daarom vroeg hij een aantal academici, cultureel geëngageerden, artiesten, studenten, sportlui, politieke activisten, mensen uit de sociaaleconomische wereld, journalisten en ‘gewone mensen’ - zoals een huisvrouw en een zeevisser - uit Noord en Zuid om hierover een opstel te schrijven, zoals zij de twee-eenheid Vlaanderen-Nederland al dan niet aanvoelen. En zo ja, hoe ze dat zien in toekomstperspectief. De opstellen zijn stuk voor stuk het lezen waard en geven een waaier van zeer diverse inzichten, gebaseerd op aanvoelen, beleving, historische gegevens en dito analyses, realiteiten en gekoesterde dromen, eigen ervaringen, politieke doelstellingen,… Ja, maar… Neen, tenzij… Voluit ja… De nuances volgen elkaar op en brengen een boeiend geheel aan inzichten die op hun beurt telkens het overwegen waard zijn. Aan het woord komen Kees Middelhoff (†), Thierry Butez, Derk Jan Eppink, Joost Hintjens, Marlies Lamont-Brouwers, Miguel Timmermans, Paul van Vliet (†), Nicoline van der Sijs, Kelly Keasberry, Eddy Serie, Peter Debrabandere, Marinel Gerritsen, Ankie

Gijsel, Vik Eggermont, Matthias Storme, Gerard den Burger, Alexander Karel Evrard, Kurt Lapere, Marita Mathijsen, Jan Peumans, Henk Houwaart, Elly van der Smissen, Iem al Biyati, Ignace Lowie, Jan Neckers, Ulrich van Spitael, Marleen Tollenaere, Hans Nelis, Philippe Degrande. De ene auteur vertelt luchtig, de andere zakelijk of zelfs academisch. Nog anderen geven wat losse bedenkingen. Taal en identiteit zijn evenwel de essentiële bindmiddelen voor zowat iedereen. Ook het gemeenschappelijke (verre) verleden inspireert velen. Interessant zijn de getuigenissen van hen die zowel in Noord als Zuid goede relaties hebben en ook meer dan eens in beide ‘delen van het geheel’ komen, er ervaringen opdoen op velerlei vlak en de ziel van ‘de andere’ in de omgang met elkaar aanvoelen. Het zou ons hier echter te ver leiden elke bijdrage te becommentariëren.

Gemis Jammer evenwel dat mensen die vandaag een al dan niet leidende rol spelen in officiële of niet-officiële grensoverschrijdende - zelfs door geen van de opstelschrijvers genoemde - initiatieven niét aan bod komen. We denken daarbij aan het Vlaams Cultuurhuis De Brakke Grond en het Vlaams-Nederlands Huis deBuren, die op het vlak van culturele samenwerking toch wel een steen verleggen in de rivier en door de Vlaamse en Nederlandse overheden gesubsidieerd worden. Of aan het BENEGO (Belgisch-Nederlands Grensoverleg), de serviceclubs Marnixring en Orde van den Prince, de Baarle Werkgroep en het Algemeen Nederlands Verbond. Dat zou immers aantonen dat er

door meer mensen dan men denkt echt nog effectief aan de gezamenlijke weg getimmerd wordt. Die kritische noot doet evenwel niets af aan het waardevolle van Luyckx’ mooie initiatief. We durven hopen dat het aanzet tot verder nadenken, al dan niet geïnspireerd door zij die dit lezenswaardige boek gestalte gaven. KVDP

Karel Luyckx (red.), ‘Het grote misverstaan. Nadenken over de hereniging van de Nederlanden’, Uitg. Sterck & De Vreese, Gorredijk, 2023. 204 p. ISBN 9789464710618

16 Cultuur FILM

9 november 2023

The Killer: execution is everything gen zal arriveren. De stilte wordt sporadisch doorbroken met een doordringend alarm dat een afwijkende hartslag indiceert. Een sluipschutter behoeft immers totale fysiologische controle om ook op lange afstand zijn doel te treffen. De kijker wordt echter gespaard om die ondraaglijke stilte te delen dankzij Fassbenders voice-over waarin hij almanakwijsheden toepast op het leven van een efficiënte huurling. “Anticipeer, niet improviseren” en “voer enkele de strijd waarvoor je betaald wordt”. Uit zijn aandacht voor cijfers, de wijze waarop hij onopvallende vermommingen selecteert en de precisie waarmee hij zijn vuurwapen blindelings assembleert, blijkt de kunde van een echte vakman.

‘The Killer’ is na ‘Mank’ (2020) de tweede film van David Fincher binnen zijn exclusiviteitsdeal met productiebedrijf Netflix. In Finchers bewerking van het gelijknamige stripverhaal is het typerende perfectionisme van de cineast dan wel nog zichtbaar, het ontbreekt aan emotionele connectie. “Het is ongelofelijk hoe fysiek vermoeiend het kan zijn om niks te doen”, opent de stem van de titulaire ‘Killer’ (Michael Fassbender) de film. In Parijs wacht die naamloze huurmoordenaar geduldig op een klapstoel in een verlaten nieuwbouw. Het raam waar hij door staart, geeft uit op een luxueus hotel waar zijn volgende doelwit in de komende da-

Het karakter slaagt grotendeels als personage, maar draagt wel de onnoemelijke last de film bijna volledig alleen te dragen Misschien geen al te inspirerende monoloog, maar de daaropvolgende mislukking van zijn missie komt zo wel als een verrassing. De moordenaar heeft tot nu toe een foutloos traject afgelegd en weet wat zijn falen betekent. Hij is vogelvrij verklaard.

Paradoxale anonimiteit Het grootste deel van de ‘The Killer’ verloopt in relatieve stilte. Fassbender gebruikt zijn scherpe observationele en probleemop-

lossende vaardigheden om doelwitten op te sporen, in beveiligde locaties binnen te glippen en zonder omkijken bewijsmateriaal in publieke vuilbakken te werpen. Hij is een geest in een apathische moderne wereld. Dat merken als Amazon en McDonald’s zo prominent in beeld komen, getuigt van de paradoxale anonimiteit die een gecorporatiseerde maatschappij met zich mee kan brengen. Het karakter slaagt grotendeels als personage, maar draagt wel de onnoemelijke last de film bijna volledig alleen te dragen. De huurling zijn menselijke beperkingen worden in de openingsscène al geïllustreerd, waardoor hij ook tijdens zijn toekomstige ondernemingen, ondanks zijn ijzige voorkomen, niet de schijn van een onstopbare vechtmachine opwekt.

volledig tot bloei komen. Zo belandt men bij ‘Michael Fassbender doet dingen, maar het is geregisseerd door David Fincher’. ‘The Killer’ is nu in de bioscoop en vanaf morgen beschikbaar op Netflix.

SIMON SEGERS

Het grootste deel van de ‘The Killer’ verloopt in relatieve stilte

‘Fassbender doet dingen’ Finchers klassieke personagevolgende camerawerk en grauwgele en -groene kleurencorrectie laten er geen twijfel over bestaan dat het hier om het werk van de regisseur van ‘Fight Club’ (1999) en ‘The Social Network’ (2010) gaat. Origineel geluidsdesign met de alternatieve rockmuziek van ‘The Smiths’ en overdachte methodes voor de huurmoordenaar zijn echter niet voldoende om de drukkende leegte van zijn eenzaamheid weg te werken. De keuze voor een hoofpersonage dat zich het merendeel van de tijd alleen bevindt, is op zich niet verkeerd. Zonder memorabele nevenpersonages en opmerkelijke interacties, kunnen zin voor details en thema’s niet

MEME VAN DE WEEK

De neerwaartse spiraal van YouTube

Er lijkt geen einde te komen aan de stortvloed aan vreselijke beslissingen die Google neemt bij dochterbedrijf YouTube. Ooit het walhalla voor creatieve en scherpzinnige geesten om de vruchten van hun talenten in beeldformaat te delen met de wereld, vandaag een corporatieve nachtmerrie waar censuur en hebzucht de plak zwaaien.

Videostreamingplatform YouTube jaagt zijn gebruikers steeds meer tegen zich in het harnas. Het aantal advertenties op de website is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Spots lopen nu niet alleen voor en na een video, maar onderbreken de beelden ook tussendoor. Vaak gaat het zelfs om twee reclamefilmpjes na elkaar. Gebruikers zouden zo in de verleiding moeten komen om een premiumabonnement aan te schaffen om komaf te maken met die terugkerende overlast. Voor computers bestond tot recent nog een achterpoortje om zonder betaling datzelfde effect bekomen, namelijk ‘adblockers’. Dat zijn extensies voor internetbrowsers die advertenties weerhouden.

Einde van een tijdperk Enkele weken geleden verscheen voor die gebruikers echter een omineuze waarschuwing. De videospeler zou geblokkeerd worden indien de adblocker niet uitgeschakeld wordt voor de website. “Advertenties maken het mogelijk dat YouTube gratis kan blijven voor miljarden gebruikers wereldwijd”, stond daarin te lezen. Volgens een onderzoek van Insider Intelligence zou slechts 27 procent van de Amerikaanse internetgebruikers zich bedienen van een adblock-extensie. Dat aandeel zou volgens de cijfers wel toenemen, maar het gaat om een stagnerende groei. Desondanks besluit Google dat het spelletje lang genoeg geduurd heeft. Bovendien onderhouden steeds meer kanalen ook allerlei sponsordeals met bedrijven. Het gaat daarbij ook niet enkel om de grote spelers met miljoenen abonnees, maar evenzeer om kleinere kanalen. Een gesponsord segment voor bijvoorbeeld VPN’s is daarom sinds enkele jaren ook een vaste kwaal in die video’s. Gezien adblockers door een minderheid gebruikt werden en YouTubers andere verdienmodellen implementeren, rest nog maar de vraag wie die maatregel werkelijk ten goede komt.

Heksenjacht tegen rechts

CEO YouTube Neal Mohan

Ten tijde van de verkiezing van president Trump en de periode daaropvolgend, stond het platform bekend als een broeihaard aan rechtse stemmen. YouTube is steeds een overwegend mannelijk platform geweest, wat als een van de verklaringen kan dienen voor dat verschijnsel. In tijden van digitale censuur konden maatregelen dan ook niet uitblijven. Verschillende rechtse kanalen, zoals American Renaissance (de beweging waar Dries Van Langenhove recent nog te gast was), werden actief lager geplaatst in de zoekresultaten of aanbevolen video’s, om een natuurlijke aangroei van de aanhang te verhinderen. In

2020 werd dat kanaal samen met veel andere gelijkgestemde zelfs volledig van YouTube verbannen. Zij moeten het nu stellen met het veel beperktere bereik van alternatieve platformen zoals BitChute en altCensored.

Dislikes In november 2021 maakte het platform komaf met de zogenaamde ‘dislike’-knop. Moederbedrijf Google motiveerde die beslissing met de argumentatie dat sommige video’s het slachtoffer werden van gecoördineerde ‘dislike’-aanvallen. Critici spreken echter van censuur en een gebrek aan mogelijkheid tot feedback bij (kwalitatief dubieuze) inhoud. Denk hierbij bijvoorbeeld aan instructievideo’s. Voor de geïnteresseerden: er bestaan browserextensies om alsnog ‘dislikes’ weer te geven.

Fair use Ook bij de strijd tegen inbreuken op het auteursrecht ging het platform serieus de mist in. Met de hulp van de automatische detectiesoftware ‘Content ID’ kan auteursrechtelijk beschermde inhoud, zoals muziek en films, automatisch gedetecteerd worden. Volgens het zogenaamde ‘fair use’-concept is het echter wettelijk toegestaan voor kanalen om dat

Met 2,7 miljard gebruikers lijkt het monopolie van de gigant momenteel stand te houden materiaal te gebruiken zonder toestemming van de eigenaar wanneer het bijvoorbeeld analyses, commentaar en educatieve doeleinden betreffen. Fair use belemmert die makers trouwens niet om inkomsten te vergaren met dergelijke creaties. Desondanks blijkt het systeem tot op de dag van vandaag niet in staat om consequent het onderscheid te maken tussen rechtmatig en onrechtmatig gebruik. Houders van auteursrechten strijken zo niet alleen ten onrechte de geldelijke verdiensten van die kanalen op, sommige YouTubers kunnen zelfs bepaalde video’s die conform de richtlijnen zijn, niet op de website plaatsen. Met 2,7 miljard gebruikers lijkt het monopolie van de gigant momenteel stand te houden. Die groei in bereik is echter sinds vorig jaar aan het afzwakken. SIMON SEGERS

Cultuur 17

9 november 2023

KUNST

Het einde is nooit nabij

LEZERSBRIEVEN Honden Pallieterke, Groot nieuws bij de VRT: er zijn meer meldingen van bijtende honden. Vermoedelijk politiekers, maar wat wel vaststaat is dat het voorstel om bepaalde hondenrassen te verbieden als huisdier van idioten afkomstig is. Niet alleen is dat voorstel het zoveelste voorbeeld van ‘de wereld op zijn kop’ en ‘het echte probleem niet aanpakken’, maar ook en vooral het falen van de wetgever. In België ben je een bevoorrechte persoon als je een hond hebt: de lange rekken hondenvoer in de supermarkt en speciaalzaken zijn daar niet vreemd aan. Iedereen kan zomaar beslissen een hond van eender welk ras als huisdier te nemen. Vanaf dat moment zijn de stoep en andere gemeenplaatsen het bezitterig jachtterrein van diezelfde hond en kijk je als mens maar beter uit om niet beschuldigd te worden van het uitlokken van een reactie van het beest. De logica zou zijn om de eigenaar van een hond te verplichten een basiscursus in de hondenschool te volgen. Het probleem ligt immers niet bij de huisdieren, maar bij onkundige bezitters en de falende wetgeving ter zake die niet zelden leidt tot de mishandeling van huisdieren. Roger Gielens, Bredene

Jan Van Imschoot, De nachtmerrie van een sinaasappel, 2020

Het S.M.A.K. in Gent presenteert een grote overzichtstentoonstelling met een tachtigtal schilderijen van Jan Van Imschoot. De kunstenaar laat zich inspireren door film en literatuur, maar vooral door de kunstgeschiedenis. Jan Van Imschoot werd in 1963 geboren in Gent. Toen hij naar de kunstacademie trok, stond de figuratieve schilderkunst niet hoog aangeschreven. Hij behoorde, samen met onder anderen Michaël Borremans en Luc Tuymans, tot de generatie kunstenaars die in de jaren 1990 resoluut koos voor het figuratieve schilderen. Onder zijn vakgenoten neemt Van Imschoots werk een unieke plaats in door het diepgaand kunsthistorisch bewustzijn van waaruit hij schildert. De kunstenaar benadrukt dat hij niet is beginnen schilderen om tentoon te stellen en carrière te maken, maar om het geheim van de schilderkunst te doorgronden.

De kunstgeschiedenis herschilderd De opener van de tentoonstelling tekent ten volle de kunst van Jan Van Imschoot. ‘Amore Dormiente’ (2018) is een gigantisch doek dat heel duidelijk verwijst naar de kunstgeschiedenis. Het is een uitvergroting van ‘De slapende Cupido’ die Caravaggio in 1608 schilderde. Van Imschoot gaf zijn Cupido een vel papier in de rechterhand. De tekst gaat over aposematisme in de schilderkunst. Aposematisme is een term in de biologie en betekent dat sommige dieren opvallende kleuren hebben om roofdieren af te schrikken. Voor Van Imschoot is Caravaggio een barokschilder die zich verweerde tegen de dominante Katholieke Kerk door in zijn schilderijen onderhuids erotische elementen te verwerken. De kritische dialoog met kunsthistorische voorbeelden is verderop terug te vinden in Van Imschoots interpretatie van ‘Het meisje met de parel’ (ca. 1665) van Johannes Vermeer. Van Imschoot schilderde in 2001 zijn versie in sombere kleuren, hij laat het meisje wenen en schreef onderaan het doek in zwarte letters ‘11.09.01’. Nog zo een beroemd schilderij is ‘Le Déjeuner sur l’herbe’ (1963) van Edouard Manet, de archetypische schilder van het moderne leven. Die schilderde

één naakte vrouw, bij Van Imschoot zijn het er twee. En op de champagne-emmer is een portretje van de zestiende-eeuwse Venetiaanse schilder Tintoretto te zien, nog een held van Van Imschoot.

Martelaressen en stillevens Gruwelijke scènes van martelingen van heiligen zijn in alle kerken terug te vinden. Ook Jan Van Imschoot schuwt het geweld niet. Op de expo zijn ijzingwekkende doeken te zien met folteringen en executies. Van Imschoot maakte een reeks schilderijen van martelaressen, zoals prinses Sint-Ontcommer die gekruisigd werd. De jongste jaren raakte de kunstenaar in de ban van de stillevens van de zeventiende-eeuwse Hollander Willem Claesz. Heda. Van

Imschoot begon zelf stillevens te schilderen, omdat ze vol verborgen symboliek zitten: een appel staat voor verleiding, een rijpe peer voor een wellustige vrouw. Die verdoken betekenissen zijn voor de ogen van vandaag vaak verloren gegaan, maar Van Imschoot blijft er graag mee spelen. De Gentse schilder, die in 2013 verhuisde naar een klein Frans dorpje, gaat al dertig jaar zijn eigen weg, wars van conventies en in een stijl die hij zelf omschrijft als “anarchobarok”: hedendaagse barok met een anarchistisch kantje. Een kleine twintig jaar geleden kondigde Van Imschoot aan dat hij zou stoppen met schilderen, maar dat heeft hij gelukkig niet gedaan, zoals zijn retrospectieve ‘Het einde is nooit nabij’ aantoont. MMMV

Tentoonstelling ‘Jan Van Imschoot. Het einde is nooit nabij’, nog tot 3 maart 2024, S.M.A.K., Gent, www.smak.be

Hoe de tijden veranderen Pallieterke, Lang geleden was een persoon die werd aangevallen het slachtoffer en de aanvaller de agressor. Toen begonnen de slachtoffers zich te verdedigen. De meeste agressors zijn daar niet goed van geweest... Nu is het slachtoffer dat zich verdedigt de agressor geworden. En dat zien we niet alleen bij individuen, maar ook bij volkeren. Voorbeelden genoeg. Paul Roelants, Boutersem

Zwijndrecht Pallieterke, Ik zou als gemeenteraadslid in Zwijndrecht iets willen verduidelijken. Eind september werd er in een referendum gestemd over de fusie met Beveren en Kruibeke. 80 procent van de kiezers stemde toen tegen die fusie. Maar van de ongeveer 15.884 stemgerechtigde inwoners, kwamen er 6.602 mensen stemmen: slechts een kwart van de mensen in Zwijndrecht is dus zeker tegen de fusie. Mijn collega Ronny Dobbeleir en ik hebben gekozen voor wat het beste is voor álle inwoners. Mariëtte Voogd, gemeenteraadslid Zwijndrecht

De haven of Vlaanderen? Pallieterke, Met in zijn achterhoofd de coalities van Groen en Vooruit in Zelzate, maar vooral in ‘zijn’ Borgerhout (‘Borgerokko’ voor de aficionados) met de communisten van de PVDA, fulmineerde Bart De Wever donderdag 2 november in ‘De Tafel van Gert’ op Play4 dat links hier eender wat mag doen, maar de rechterzijde niks. Daarin had hij gelijk, maar tegelijkertijd is hij ook de man die daaraan iets kan doen. Als bij een

volgende verkiezing Barts N-VA en het Vlaams Belang een meerderheid zouden halen in het Vlaams Parlement, zullen ze geen derde partij nodig hebben om een nieuwe Vlaamse regering te vormen. Dat is iets wat trouwens een meerderheid binnen Barts eigen partij wil. Dat niet doen omdat er bij de tegenpartij enkele zwarte schapen zouden zitten, is geen excuus meer. Die zitten in alle partijen. Daar komt nog bij dat zonder het VB men de volgende keer waarschijnlijk geen drie, maar minstens vier partijen nodig zal hebben om een nieuwe regering te vormen, nu de traditionele partijen en Groen het bijzonder slecht blijven doen in de diverse peilingen en het Vlaams Belang waarschijnlijk als grootste partij het eerste initiatief zal kunnen nemen. Ik zou zeggen: laat Bart zich maar wat meer bezighouden met zijn haven en de politiek zijn gang laten gaan. Mijn variant van het bekende gezegde ‘Antwerpen is de stad, de rest is parking’ is: ‘Antwerpen is de haven, de rest is ’t stad.’ Guido van Alphen, Kasterlee

Superdiversiteit in Vlaanderen Pallieterke, Dirk Geldof heeft 100 procent gelijk, maar het gaat nog veel verder: naast armoede en misdaad importeren we ook buitenlandse conflicten en een vermindering van de onderwijskwaliteit. Wat dat laatste betreft, is de Vlaamse regering verantwoordelijk door het oversubsidiëren van het Vlaams onderwijs in Brussel en de Rand. Overdrijf ik? Nee, ik nodig iedereen uit om te komen kijken en luisteren bij het eindigen van de lessen in de namiddag: meer dan 50 procent van de leerlingen is van buitenlandse afkomst en het Nederlands is een minderheidstaal. Het is wat het is: metershoge hekken, wolfsklemmen en schietgeweren zullen niet helpen. De enige oplossing om de migratie te stoppen, is om de landen van herkomst er economisch bovenop te helpen via de Europese gemeenschap. Dat zal zeker enkele duizenden miljarden euro kosten. Dat is zeer veel geld, maar niet onoverkomelijk, daar het bedrag over enkele tientallen jaren uitgesmeerd kan worden. Het grootste probleem zal zijn om te voorkomen dat de hulp in de zakken van de lokale potentaten terechtkomt. Erwin Strobbe, Zellik

Gemeentefusies Pallieterke, Het zou bij de volgende verkiezingen nog eens een gitzwarte zondag kunnen worden voor de elitepartijen, en ze weten het maar al te goed! Overal klitten de traditionele partijen, de N-VA incluis, samen, met datgene wat nog beschikbaar is. Het kan hen echt niks schelen dat het ver van hun eigen ideeën of eigen programma staat, zolang ze maar aan de macht blijven en ze een vetbetaald postje kunnen binnenhalen. Een opgestoken middenvinger naar (het stemgedrag van) het volk en het VB, dat overal de meeste zetels binnenhaalt. Didier Van Haver, Geraardsbergen

Een lezersbrief insturen?

Jan Van Imschoot, Minuet of a sold skin, 1999

Stuur uw bericht naar lezersbrieven@pallieterke.net. Opgelet, brieven mogen maximaal 1.000 karakters tellen (inclusief spaties). Dat zijn een 30-tal lijnen in ’t Pallieterke of zo’n 160 woorden. We houden ons het recht voor om zonder verantwoording uw (te lange) brief niet te publiceren of in te korten. Uw naam en gemeente moeten worden doorgegeven voor publicatie bij uw brief.

18 Geschiedenis

Judith was net twaalf geworden - indertijd de wettelijke minimumleeftijd om te trouwen - toen ze op 1 oktober 856 in het huwelijk trad met de meer dan veertig jaar oudere Aethelwulf, koning van Wessex en opperkoning van de Angelsaksen in Engeland. Tijdens die plechtigheid werd ze tot koningin gekroond en ook formeel tot vorstin uitgeroepen, wat tot dan toe niet gebruikelijk was bij de Angelsaksen.

DE ONDERZOEKERS HEBBEN NOG GEEN ELEMENTEN GEVONDEN WAARUIT ZOU BLIJKEN DAT HET NIET OM JUDITH ZOU GAAN

Judith van Vlaanderen

n De Sint-Pietersabdij te Gent waar Judith van Vlaanderen begraven werd

Judith was amper veertien jaar oud toen Aethelwulf op 13 januari 858 overleed. De jonge weduwe keerde niet terug naar het Karolingse Hof, maar hertrouwde met haar stiefzoon Aethelbald, die zijn vader opvolgde als koning. Dat wekte de toorn van de kerk op, die een huwelijk met een stiefzoon als incest beschouwde. Maar die publieke veroordeling raakte blijkbaar de kouwe kleren van de jonggehuwden niet. Hun prille huwelijksgeluk was echter van behoorlijk korte duur, want nog geen twee jaar later, op 20 december 860, stierf Aethelbald, amper 26 jaar oud…

KLOOSTERVERBLIJF De volgende troonopvolger in rij was Aethelbalds broer Aethelred, maar Judith was niet van plan om ook nog eens met hem in het huwelijksbootje te stappen. Wellicht had het feit dat aartsbisschop Augustinus van Canterbury haar huwelijk met terugwerkende kracht nietig had verklaard hier ook mee te maken. Ze verkocht haar Engelse bezittingen en keerde terug naar haar vader. Die besloot haar, in afwachting tot er een nieuwe, geschikte echtgenoot voor haar was gevonden, onder de hoede van Hincmar, de aartsbisschop van Reims, te plaatsen en onder te brengen in een klooster in Senlis. De kans was evenwel groot dat ze haar verdere leven als non achter de dikke kloostermuren zou moeten slijten - weduwen, hoe edel ook, lagen nu eenmaal niet goed op de huwelijksmarkt - en daar zat Judith niet echt op te wachten. Haar redding kwam in de persoon van Boudewijn, een edelman van lagere rang, die bevriend was met Judiths broer Lodewijk. Toen die laatste zijn zus in Senlis bezocht, was hij vergezeld door Boudewijn

Het ging zelfs nog verder dan dat, want ze mocht ook naast de koning zetelen wanneer hij audiëntie verleende, iets wat nooit eerder in Engeland was toegestaan. Na haar zou het ruim een eeuw duren vooraleer Aelfthryth, de vrouw van koning Edgar in 973, zo zou worden gekroond. Dat uitzonderlijke gebaar benadrukte het belang van dat huwelijk, dat de band tussen de Angelsaksen en de Karolingers diende te versterken in hun gezamenlijke strijd tegen de Noormannen.

GRAVIN VAN VLAANDEREN

n Een beeld van de opgraving op het Sint-Pietersplein van 2003-2006, met op de achtergrond de Gentse Boekentoren

en blijkbaar werd Boudewijn smoorverliefd op Judith, ook al mag enig opportunisme van beide zijden niet worden uitgesloten. Judith kon via Boudewijn aan haar gedwongen kloosterverblijf ontsnappen en voor hem was het een uitgelezen kans om zich maatschappelijk op te werken door zich in te trouwen in een belangrijk vorstenhuis. Karel de Kale zag een edelman van lage komaf niet bepaald zitten als nieuwe schoonzoon, waarop Boudewijn - die de bui wellicht al had zien hangen - Judith met de hulp van haar broer omstreeks Kerstmis 861 uit Senlis ontvoerde. Ze waren wel zo slim om uit het rechtsgebied van de woedende Karel de Kale te blijven. Die haalde intussen het onderste uit de kan om de voortvluchtigen het leven zuur te maken. Hincmar, de overijverige aartsbisschop van Reims, excommuniceerde hen op vraag van Karel zonder dat daar rechtsgrond voor bestond.

HET PAAR GING ZIJN ZAAK RECHTSTREEKS IN ROME BEPLEITEN BIJ PAUS NICOLAAS I De tortelduifjes zwierven, heimelijk geholpen door Lodewijk die intussen ook in conflict lag met Karel, maanden rond en schuilden uiteindelijk, tot in oktober 862, bij Judiths neef Lotharius II, de vorst van Lotharingen. Toen Karel dat ontdekte, eiste hij meteen hun uitlevering. Boudewijn besefte dat de grond nu wel heel erg heet onder hun voeten werd en nam een drastisch en verrassend besluit: het

n Actrice speelt Judith van Vlaanderen in TV-programma 'Het verhaal van Vlaanderen'

Karel de Kale kon niet anders dan zich met zijn dochter verzoenen en zijn kersverse schoonzoon een hogere adellijke titel geven. Hij verhief Boudewijn tot gouwgraaf van de Pagus Flandrensis en de tweevoudige koningsweduwe Judith werd bijgevolg de eerste gravin van Vlaanderen. Samen zetten ze de eerste stappen in de versterking en uitbreiding van dat onooglijke gebied aan de rand van West-Francië, zodat het zich in de loop der eeuwen zou ontwikkelen tot een van de rijkste en dichtstbevolkte gebieden van West-Europa. Het is niet duidelijk wanneer Judith precies overleed, maar het staat vast dat ze na de winter van 879-880 - het jaar waarin de abdij werd geplunderd door de Noormannen - werd begraven in de machtige Gentse Sint Pietersabdij.

DE KANS WAS GROOT DAT JUDITH HAAR VERDERE LEVEN ALS NON ACHTER DE DIKKE KLOOSTERMUREN ZOU MOETEN SLIJTEN MULTIDISCIPLINAIR ONDERZOEK ‘Het verhaal van Vlaanderen’, waar Judith in de derde aflevering haar opwachting maakte, heeft de belangstelling voor de eerste gravin van Vlaanderen weer gewekt. Toen zo’n twintig jaar geleden, bij de aanleg van een ondergrondse parking, archeologische opgravingen plaatsvonden op het Gentse Sint-Pietersplein, werden er een handvol skeletten aangetroffen waarvan één, in graf S127, door twee historici aan Judith van West-Francië wordt toegeschreven. Of het effectief Judith betreft, was, op z’n zachtst gezegd, onzeker. Er volgde wetenschappelijk onderzoek, volgens de toen gangbare technieken, maar dat leverde nauwelijks tastbaar bewijs op, behalve dat het om de resten van een volwassen vrouw ging. Het skelet verdween, samen met de andere restanten in het archief tot ze vanonder het stof werden gehaald voor de opnames van ‘Het verhaal van Vlaanderen’. Die brachten alles in een stroomversnelling. Er volgde een nieuw multidisciplinair onderzoek waarvan de eerste resultaten in april van dit jaar werden bekendgemaakt en waaruit blijkt dat de onderzoekers nog geen elementen hebben gevonden waaruit zou blijken dat het niet om Judith zou gaan. Mogelijk kan DNA-onderzoek, bijvoorbeeld op de botten van Karel de Grote, uitsluitsel geven. Wordt dus - ongetwijfeld - vervolgd. JAN HUIJBRECHTS

AETHELWULF EN AETHELBALD

paar ging zijn zaak rechtstreeks in Rome bepleiten bij paus Nicolaas I. Een strategische meesterzet, want de paus had een bloedhekel aan Hincmar. Hij maakte niet alleen de excommunicatie ongedaan, maar bemiddelde ook nog eens bij Karel de Kale. Met succes blijkbaar, want op 13 december 863 traden ze in Auxerre in het huwelijk.

owel over haar geboortedatum als over haar sterfdag bestaat er weinig duidelijkheid. Wat we wél weten, is dat ze in oktober 843, 844 of 845 geboren werd en dat ze, zoals dat in die tijd werd omschreven, ‘van goede komaf’ was. Dat laatste was geen fantasietje, maar wel degelijk zo. Haar ouders waren Karel de Kale, koning van West-Francië en latere keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie en Ermentrudis van Orléans. Judith was bijgevolg een achterkleinkind van keizer Karel de Grote en had haar voornaam gekregen van haar grootmoeder Judith van Beieren, de erg invloedrijke tweede vrouw van de Frankische koning Lodewijk de Vrome.

Ze was bijna in de vergetelheid geraakt, maar naar aanleiding van ‘Het verhaal van Vlaanderen’ werden haar schamele resten letterlijk en figuurlijk uit het Gentse stadsarchief opgevist: Judith van Francië, een Karolingische prinses die de bruid was van twee Engelse koningen en uiteindelijk de eerste gravin van Vlaanderen werd

9 november 2023

n Het rechtergraf wordt volgens een hypothese toegeschreven aan Judith van Vlaanderen

PAL voor Vlaanderen 19

9 november 2023

Vergiftigd water

Elke maand grasduinen we door onze Vlaamse media op zoek naar communautaire verschillen tussen Vlaanderen en Wallonië. Want de verschillen zijn er, al probeert staatssecretaris Thomas Dermine (PS) de clichés in zijn nieuwe boek te weerleggen.

Boosterprik Maar hoe men het draait of keert, de verschillen tussen noorden en zuiden zijn er en die zullen niet onmiddellijk verdwijnen. Neem als voorbeeld de lopende vaccinatiecampagne. Ik spreek me niet uit over de noodzakelijkheid van de boosterprik. Er zijn in België zo’n 3,5 miljoen mensen die in aanmerking komen voor die extra prik en voorlopig werden al zo’n 1,3 Vlamingen ingeënt, terwijl er aan Franstalige kant slechts zo’n 130.000 mensen een prik kregen. Hoe komt het dat het verschil zo opmerkelijk is? Daar zullen wel redenen voor gevonden worden, maar die zijn niet zo belangrijk. Ik stel alleen vast dat de slogan ‘Tous ensemble’ in dat voorbeeld totaal ontoepasbaar is.

Happart Over naar een interview in De Morgen met de gepensioneerde ex-topambtenaar Wilfried De Nijs, specialist in milieuzaken. Hij blikt terug op zijn rijkgevulde loopbaan en verklaart in het interview: “Het waterbeleid in dit land is al decennia een ramp. Vaak ook door communautair gedoe. Iedereen is dat vergeten, maar in de jaren 1970 weigerden de Walen werk te maken van een goede waterzuivering, ondanks een reeks Europese veroordelingen. De industrie langs de Samber en de Maas werd bijna aangemoedigd om die rivieren te vervuilen. Alles stroomde toch richting Vlaanderen, onder meer in het Albertkanaal. (Windt zich op) José Happart uit Voeren, die stond te roepen: ‘Nous empoisonnons le Flamand!’ We vergiftigen de Vlaming.” Einde citaat.

De vervuiler betaalt, behalve… Tja, dat is lang geleden, zou u kunnen denken. Maar wat dan te denken over het artikel in De Standaard van 2 november jongstleden? We vernemen daarin dat het drinkwater van de Vlaamse taalgrensgemeente Halle uit het Waalse waterbekken in Ecaussinnes komt. Maar dat drinkwater heeft hogere PFAS-waarden dan wat Vlaanderen nastreeft. Herinner u al de heisa over PFAS bij 3M in Zwijndrecht. Wel, het probleem is dat Wallonië en Brussel op dit moment geen PFAS-normen hanteren. Aan Vlaamse kant wordt de Europese norm van max. 100 nanogram PFAS per liter water gevolgd. Met als gevolg dat het Vlaamse waterbedrijf De Watergroep nu zelf het drinkwater uit Ecaussinnes gaat zuiveren met een tijdelijke (?) mobiele installatie. En de factuur is voor…? De vraag stellen, is ze beantwoorden… KARL VAN CAMP

1490

A B C D E

Huizen van Vlaamse Solidariteit organiseren jaarlijkse kerstpakkettenactie Traditiegetrouw organiseren de Huizen van Vlaamse Solidariteit (HVS), de sociale werking van Voorpost, tijdens de eindejaarsfeesten een kerspakkettenactie. Dat is dit jaar niet anders. Het uitdelen van voedselpakketten is slechts een van de vele initiatieven van de Huizen van Vlaamse Solidariteit (HVS). De hulporganisatie verleent ook financiële steun aan personen en families in armoede door hun medische kosten te betalen of de aankoop van schoolmateriaal te financieren. Ook een familie die met een brand werd geconfronteerd, kon rekenen op de steun van HVS. Niet alle steun is echter financieel van aard: Voorpost-militanten bezoeken eveneens eenzame Vlamingen of helpen ouderen en zieken te verhuizen. Volgens HVS komen almaar meer Vlamingen door de stijgende prijzen in de armoede terecht. Dat merkt de organisatie naar eigen zeggen aan de vele vragen om financiële hulp en voedselpakketten. De HVS wijzen daarvoor met een beschuldigende vinger naar de overheid. “Terwijl de overheid kwistig belastinggeld uitdeelt aan buitenlandse dictaturen en walgelijk veel geld en middelen besteedt aan asiel en migratie, neemt

de armoede in Vlaanderen in alarmerende mate toe”, klinkt het in een bedelbrief. “De massale instroom van mensen die niet bijdragen aan, maar wel gebruik maken van onze voorzieningen, ontwricht daarenboven steeds meer onze sociale zekerheid.”

Vlaamse Beweging Het voorbije werkingsjaar leverde HVS in totaal voor 44.454 euro aan steun. Dat is 44 procent meer dan in 2022. Van het totaalbedrag ging 5.532 euro naar financiële steun,

Op zondag 17 december organiseert Marnixring Voorkempen Pater Stracke een kerstconcert ten voordele van Vlaams-sociale acties en verenigingen. Kamerkoor Waelrant en Camerate Waelrant geven vanaf 15 uur, onder leiding van Marleen De Boo, het beste van zichzelf in de Sint-Antoniuskerk in Brasschaat. Ook pianist Sander Meersman is van de partij. Een ticket voor het concert kost normaliter 20 euro, maar dankzij het Vlaams en Neutraal Syndicaat voor zelfstandigen en vrije beroepen (V-NS vzw) kan u het concert gratis

9 10 11 12

HORIZONTAAL A. Compact makend B. Uiting van geestdrift - Gebruikersafbeelding op het internet C. Godsdienstige handeling - Buitenaards wezen - Heilwens D. Oost-Vlaams dorp - Koordans E. Loofboom - Scandinavische jongensnaam - Laatstgenoemde F. Handgreep - Plek van rust G. Figuurlijke uitdrukking - Computergeheugen H. Onverwoestbare I. Duur - Maanstand - Asparagine J. Rooms-katholiek - Vorm van basisonderwijs K. Schriele - Internetlandcode voor Slovakije - Winderig koude L. Pacten - De mensen

K L

contact op te nemen met het secretariaat van ’t Pallieterke. Indien u niet onmiddellijk een medewerker aan de lijn zou krijgen, volstaat het om een voicemailbericht in te spreken met uw naam en telefoonnummer. Op donderdag 23 november worden de winnaars bekendgemaakt in dit weekblad. Ze zullen ook persoonlijk op de hoogte worden gebracht.

bijwonen. Het geeft via ’t Pallieterke namelijk 5 duotickets weg. Deelnemen kan door vóór zondag 19 november telefonisch (03-232 14 17) of per mail (secretariaat@palieterke.net)

VERTICAAL

ANTON SCHELFAUT

Win 5 duotickets voor kerstconcert van Marnixring Voorkempen Pater Stracke

1. Tijdmeetkunde 2. In de verre toekomst - Oersted Als gangbaar erkennen 3. Gaandeweg - Officier 4. Hemelde op - Academisch ziekenhuis Sprookjesfiguur 5. Deel van de mast - Stemming 6. Zelfbewustzijn - Ensemble 7. Heel erg groot - Ex van Tina Turner 8. En volgende - Jongensnaam 9. Zwemvogel - Fair suivre - Landbouwwerktuig 10. Tafelgast - Drukfout 11. Lichaamsdeel - Grote bijl - Muzieknoot 12. Mondelinge intimidaties

Huizen van Vlaamse Solidariteit

F H

18.870 euro naar renteloze leningen om families door een moeilijke periode te helpen en 20.052 euro naar voedselpakketten. De hulp van de HVS gaat grotendeels naar mensen die actief zijn of waren in de Vlaamse Beweging, al wordt die breed geïnterpreteerd. Onder meer (oud-)leden van pakweg de VVB, de NSV!, Vlaams Belang of N-VA komen in aanmerking. HVS worden niet gesubsidieerd en zijn dus volledig afhankelijk van de solidariteit van duizenden Vlamingen. Wie de solidariteitsactie van HVS wil steunen, kan dat doen door middel van een overschrijving op hun rekeningnummer BE56 9792 3976 3288.

Het is vrij uniek te noemen: een Franstalige politicus die een boek uitbrengt dat zowel in het Frans als in het Nederlands verschijnt. De titel van de Franstalige versie luidt ‘Wallonie-Flandre, Par-delà les clichés’. Vertaald naar het Nederlands geeft dat ‘Walen werken wel’. Dermine (PS) is vlot tweetalig en kan een mooi curriculum voorleggen. Voortgaande op de persartikels over dat boek, probeert Dermine echter alleen de clichés te ontkrachten die in Vlaanderen leven over de (luie) Walen en het corrupte Wallonië. Wat politocoloog Dave Sinardet doet besluiten: “Franstalige stereotypen over Vlaanderen worden door Dermine niet aangepakt.” En hij stelt zich de vraag: “Het zou mooi zijn mocht een Vlaamse politicus die klus klaren met een gelijkaardig tweetalig epistel. Of, nog beter, waarom weerlegt een Vlaamse of Franstalige politicus niet in één beweging wederzijdse clichés?”

1489

A B C

OPLOSSING 1489

M O U N

N K

V O U D

A M

M M O B

4 E T

N B

P O P

H E

N L

G T

9 10 11 12 I

A N

N I

E M

T L

E I R E S

R N A V

D A A

R J

20 Wat niet lachend kan gezegd worden, is de waarheid niet

9 november 2023

X van de week! Breaking news! PVDA-volksvertegenwoordigers geven zichzelf de hoogste loonstijging in de geschiedenis en willen daar nog applaus voor ook. Het was Raoul Hedebouw zelf die dat schandaal lanceerde op X. Wat de extreemlinkse achterban hierover te zeggen heeft, zal nog moeten blijken… Interviews met PVDA-kopstukken hebben steevast twee klassieke onderwerpen. Eentje waarbij ze een beetje verlegen naar hun schoenen staren in afwachting van de volgende vraag. En eentje waar ze maar wat graag mee uitpakken. Dat eerste onderwerp gaat steevast over de door de partij opgelegde idolatrie voor Stalin, Fidel Castro of de familie Kim in Noord-Korea. Binnen de partij wordt er nog steeds grof geld geboden voor relikwieën als een vuile onderbroek van wijlen Kim Il Sung of een op sterk water geconserveerde voorhuidwrat van Mao. Die items zijn zowat de goudstandaard binnen de partij, dat is geen toeval. Die sujetten symboliseren de kern van hun gedachtegoed: “Een beetje genocide is best oké, als het tenminste genocide is die meer gelijkheid nastreeft.” Geef toe, gelijker dan dood? Dat is verdomd moeilijk. Dat andere mensen het daar niet mee eens zijn, vinden ze ronduit schokkend. Evenwel hebben ze om electorale redenen afgeleerd van dat hardop te zeggen. Sindsdien hoor je wel eens zeggen dat “Stalin ook

wel zijn kleine kantjes had”. En dat “1 procent van massamoorden van Mao, als je echt gaat muggenziften, misschien overbodig was”. Waarna ze zich naar huis haasten om vergiffenis te vragen aan een snottebel van Che Guevara die ze voor harde dollars kochten bij zijn dochter.

40 procent opslag! Waar ze wel graag op antwoorden, zijn vragen over hun loon. Dat is een gewoon werkmansloon. De rest gaat naar de partij. Eenzelfde regel heb je ook bij andere sektes en gokverslaafden met een alcoholprobleem. In ruil betaalt die partij uiteraard alle kosten die ze kunnen maken in het kader van de campagne. Het moet ook niet al te zot worden. In zijn X prijst Raoul Jos D’Haese die zegt dat hij - net als alle andere parlementsleden - rondkomt met 2.300 euro per maand. Opvallend is evenwel dat Raoul zelf eind 2019 nog verklaarde te moeten rondkomen met 1.700 euro. Maar liefst 600 euro minder dus. Rekent u het maar even na. Dat is dus een loonsverhoging van bijna 40 procent op een kleine vier jaar tijd. En niemand die roept van ‘graaizieke politici’, ‘potverteerders’ of ‘kapitalistische zwijnen’. Hier op de redactie beginnen we ons ernstige zorgen te maken over de kwaliteit van de Belgische communisten.

OPEN VLD GAAT RONDUIT VOOR VERNIEUWING!

Bart Somers heeft zich al vernieuwd

Open Vld graaft lustig verder aan het eigen graf. Nu Alexander een beetje moe aan het worden is, heeft Bart Somers de schop even overgenomen. En wel door zijn schop af te kuisen in Brussel en naar huis te gaan in Mechelen. “When the going gets tough, tuft Somers back to Mechelen”, zegt een partijkopstuk daar over. Oké, dat is niet echt waar. We hebben dat zelf verzonnen. Maar als de andere kranten kopstukken mogen opvoeren met coole uitspraken, wij dan ook. Ze hadden het kunnen zeggen, daar gaat het om. Om te weten wat Bart Somers bezielt, moeten we even in zijn hoofd duiken. Komt u mee? Wel uitkijken voor de talrijke bochten en vreemde kronkels. Als u een doofpotje ziet staan, niet opendoen. We zijn hier te gast. Stel u voor, alles wat je aanraakt, verandert in dikke miserie en je riskeert er een stevige afrekening voor bij de volgende verkiezingen. Dat is het lot dat flaterende politici steevast wacht. Somers is daar geen uitzondering op. Wel integendeel. Open Vld telt momenteel drie ‘top targets’ voor de kiezer: Alexander De Croo, Vincent Van Quickenborne en Bart Somers. Het triumviraat dat de partij leidt, zeg maar. De tot voor kort onbetwistbare kapiteins van het ‘vlaggenschip Open Vld’ dat steeds meer water maakt. En elk hebben ze zo hun eigen manier om daarmee om te gaan. Alexander is vastbesloten om ten onder te gaan met het schip in de wetenschap dat zwakke Belgische ex-premiers net om hun zwakheid al eens opgevist worden in internationale wateren. Vincent is de benen van onder zijn lijf geschoten, maar denkt toch nog te kunnen watertrappelen. En Somers? Die is overboord gesprongen en heeft zich op het sloepje ‘De Mechelen’ gehesen, geduldig wachtend op betere tijden. Je kan dat natuurlijk laf noemen, maar laat ons eerlijk zijn: in tegenstelling tot douanebeambten in de haven dezer dagen, is de politiek geen stiel voor moedige mensen. Het is een stiel voor overlevers die voldoende wendbaar zijn. En Bart Somers is de spreekwoordelijke paling in een emmer snot: extreem wendbaar. De vraag is evenwel of er nog wel wat te redden valt?

vergeten zeker? Win-win. In ieder geval was Bart dus de sympathieke teamplayer die hij graag wil lijken te zijn in de ogen van de Open Vld-leden. Die kiezer zal hem aan zijn reet roesten in deze fase. Zelf verpersoonlijkt hij de vernieuwing bij Open Vld. Hij is de nieuwe burgemeester van Mechelen, met een nieuwe stadslijst, die een stap opzijzette voor de grote vernieuwing van zijn oude partij. What’s not to like? Open Vld moet er nog aan beginnen, maar Somers is bijna helemaal nieuw. De vlinder Somers kruipt in de Mechelse cocon om er als rups uit te komen: klaar om er nog eens een lap op te geven. Dat is zoveel eleganter dan de vernieuwing die er echt nodig is, namelijk het politiek opknopen van kapitein De Croo aan de hoogste mast en opnieuw een liberale koers varen. Want hoe nieuw kan je zijn als alle macht blijft zitten bij de man die gaten boort in de romp van het schip en het luchtgaatjes noemt? Maar dat is dus weer eerder iets voor moedige mensen. En daar kan je Somers echt niet van verdenken. U bent nog lang niet van hem af. Geen nood, in 2029 is er een nieuwe kans.

MAES KOFFIE, DAAR KRIJG JE NOOIT GENOEG VAN!

“Ik ben vernieuwd” Zeven maanden om vergeten te worden als kapitein van Open Vld. Dat is de tijd die Bart Somers zichzelf gekocht heeft door overboord te springen. Zal dat hem helpen bij de verkiezingen? Helemaal niet. Maar dat vindt hij niet erg. Nu de partij slaag dreigt te krijgen, heeft hij zich helemaal onderaan de lijst verborgen. Als lijstduwer heb je nog een kans om verkozen te worden, zonder verantwoordelijk te zijn voor de ramp die de verkiezingen worden. Nee, voor die verantwoordelijke rol heeft Somers zijn ‘politieke zoon’ Tom Ongena uitverkoren. Faalt Ongena, dan heeft Bart hem wel een kans gegeven en bleek de partij nog niet klaar voor vernieuwing. Dus komt hij terug op de voorgrond. Slaagt Ongena, dan zal die toch zijn politieke vader niet

LUIKERSTEENWEG 244 F 35007 ANKERSTRAAT HASSELT 3500 HASSELT 011 223 253 EN 011 273 272

011 223 253

MAESKOFFIENV@SKYNET.BE WWW.MAESKOFFIE.BE