Issuu

VOOR MENSEN MET EEN GOED HART EN EEN SLECHT KARAKTER

DARYA SAFAI N-VA-KAMERLID

8-9

INTERVIEW

“Ik kan niet omgaan met een godsdienst die mij als minderwaardig beschouwt” N-VA-Kamerlid Darya Safai komt op voor de Iraanse vrouwen en vrouwenrechten in het algemeen. Een gesprek over het gevaar van islamisme, over feminisme en over het woke-gedachtegoed. “Sommige feministen praten zelfs boerka’s goed, omdat het zogezegd een vorm van keuzevrijheid is, maar een feministe die dat promoot, is gewoon een verrader van alle vrouwen.”

VIVALDI IS POLITIEK NOG NIET VOLLEDIG DOOD MOET DE BUSTE VAN ROGER NOLS VERDWIJNEN?

2 5

TWINTIG JAAR NA PIM FORTUYN

TRADITIONELE PARTIJEN UIT LIJFSBEHOUD NAAR RECHTS Kan Sammy Mahdi de cd&v redden? Het lijkt erop dat hij wel degelijk begrepen heeft wat het probleem is van de traditionele partijen, in het bijzonder van zijn eigen partij. Het is echter de vraag of hij de cd&v meekrijgt voor een koerswijziging. En of die niet te laat zal komen. Wanneer Het Nieuwsblad (9 mei) hem vraagt waar hij zijn partij wil situeren is Mahdi explicieter dan menig cd&v’er in de laatste 50 jaar: “Economisch centrumlinks en cultureel centrumrechts.” Dat een cd&v’er het woord ‘rechts’ in de mond neemt in verband met zijn eigen partij is op zich al een revolutionaire gebeurtenis. Hij laat verder in het interview ook verstaan wat hij daarmee zoal bedoelt: “Iedereen beschouwen als wereldburger was verkeerd. Wie hier is, moet moeite doen.” Bij toeval verschenen een dag later de opvallende resultaten van een onderzoek van ‘De Stemming’, waaruit blijkt dat 76 procent van de Vlamingen vinden dat vreemdelingen onze gewoonten, taal en cultuur maximaal moeten overnemen. We hebben het hier dus over assimilatie, de positie van het Vlaams Belang, niet integratie.

AFRIKAANSE LANDEN TREKKEN AAN DE ALARMBEL OVER NATUURBEHOUD

Flinks De volgende verkiezingen zullen voor de traditionele partijen geen kwestie meer zijn van winst of verlies, maar van overleven of niet overleven. Dat besef maakt eindelijk de denkoefeningen en koerswijzigingen mogelijk die men al dertig jaar geleden, na ‘Zwarte Zondag’, had moeten uitvoeren, maar die toen door ideologische verkramping onmogelijk waren.

INTERVIEW

ALEKSANDER STEPKOWSKI WOORDVOERDER POOLS HOOGGERECHTSHOF

“Soms krijg je het gevoel dat onze ontsnapping uit de marxistische utopieën ons in de handen van westerse marxisten heeft gebracht”

OPINIE 2 / BINNENLAND 4-5 / INTERVIEW 8-9 / BUITENLAND 10-11 / CULTUUR 14 78ste jaargang • nummer 19 • donderdag 12 mei 2022

12 € 3,00

Veel duidelijker kan de Vlaming niet zijn over wat hij verwacht van zijn bestuurders. Eigenlijk is hij dat altijd geweest, maar de traditionele partijen hebben al decennia gedacht dat ze die mening straal konden negeren, met alle gevolgen van dien op electoraal vlak.

Conner Rousseau was de eerste die vernieuwde. Met zijn ‘flinkse’ koers probeert hij weer aansluiting te vinden bij het kiespubliek van de arbeiders, dat zijn partij grotendeels is kwijtgespeeld aan het Vlaams Belang. Zijn uitspraak dat hij zich niet thuis voelt in Molenbeek dateert van na het afnemen van de peiling, maar past helemaal in de nieuwe lijn. De poortwachters van het politiek correcte fatsoen schreeuwden hun verontwaardiging uit, maar de resultaten van de peiling naar de kiesintenties van vorige week beloonden Rousseau. Zijn partij Vooruit zou de helft beter scoren dan het resultaat van de laatste verkiezingen. En de Open Vld? De verkiezing van Egbert Lachaert tot voorzitter was een daad van opstand van de donkerblauwe basis tegen het links-liberale bestel van de partij. De verliezer, Bart Tommelein, kandidaat van de partijtop, sprak toen de vrees uit dat zijn partij onder Lachaert naar rechts zou kunnen uitzwenken. Hij hoefde zich geen zorgen te maken. Lachaert heeft niets gedaan om zijn partij weg te halen uit het linkse hoekje, waar de slagen vallen. Op naar de kiesdrempel. JURGEN CEDER

Weekblad P608721 Afgiftekantoor 2099 Antwerpen X

2 Opinie

12 MEI 2022 © PHOTONEWS

Er zijn steeds minder Belgen

In normale omstandigheden neemt een voorzitter van een politieke partij ontslag op de avond van de verkiezingen, of uiterlijk de dag erna, als het partijbestuur de rampzalige verkiezingsresultaten heeft verwerkt en de analyse maakte. Bij cd&v (sinds enkele weken met kleine lettertjes geschreven) gaat men nog een stap verder: daar neemt de voorzitter ontslag op basis van een peiling (‘De Stemming 2022’, door Stefaan Walgrave (UA) en Jonas Lefevere (VUB)). Al weken was men aan de vier poten van zijn stoel aan het zagen en het was slechts een kwestie van tijd. De peiling van vorige week was enkel de druppel die de emmer deed overlopen voor Coens. Maar het ontslag - en in feite de mislukte keuze als voorzitter - is ook een fameuze blamage voor toenmalig voorzitter Wouter Beke en minister Hilde Crevits. Zij waren het die op een mooie zondagnamiddag in augustus 2019 naar Sijsele - woonplaats van Coens - trokken om hem te overhalen zich kandidaat te stellen. Uiteindelijk zou hij zich als laatste in de rij kandidaat stellen in oktober. Er waren nog vijf andere kandidaten, maar Coens haalde het. En dat laatste was enkel te danken aan het lobbywerk achter de cd&v-schermen van Wouter Beke en Hilde Crevits, die uiteraard ‘hun’ kandidaat op de voorzittersstoel wilden krijgen. Dat Sammy Mahdi dat maar weet…

Francken fantaseert Binnen exact twee jaar zijn er belangrijke verkiezingen in dit land en mocht u het niet gemerkt hebben, de campagne is deze week van start gegaan. En dan worden er wel eens zotte ideeën gelanceerd. Zoals Theo Francken die een oproep doet aan het Vlaams Belang om niet op te komen bij de Kamerverkiezingen van 2024. Meer nog, het Vlaams Belang zou dan zijn achterban moeten oproepen om op de Kamerlijst van de N-VA te stemmen om alzo die partij sterker te maken. Dat zou dan doorslaggevend moeten zijn bij de onderhandelingen met de Franstaligen. Theo Francken had daarbij ook kunnen voorstellen dat de N-VA dan geen lijsten zou indienen voor het Vlaams Parlement, maar dat deed hij uiteraard niet. Nochtans geldt in de politiek ‘voor wat, hoort wat’. Waarmee zijn hele gedachtekronkel direct naar de prullenmand verwezen kan worden. Logisch dat ook Tom Van Grieken het idee van Theo Francken niet zag zitten.

Ik ben Vlaming… ‘De Stemming 2022’ levert nog een heleboel andere interessante feiten op. De peiling deed ook onderzoek naar het Vlaming- of Belggevoel. Ik citeer letterlijk uit het rapport: “Als je naar het globale plaatje kijkt, is er op die 15 jaar een verschuiving richting meer Vlaamse en minder Belgische identiteit. Dat is echter niet het geval bij alle electoraten. De Groenkiezers van anno 2022 zijn net meer ‘Belgisch’ dan hun voorgangers van 2007. Maar de meeste electoraten zijn zich meer met Vlaanderen dan met België gaan identificeren doorheen de tijd.” De analyse bewijst wat we in feite al wisten: zij die zich het meest Belg voelen, stemmen op Groen, PVDA, Vooruit en Open Vld. Globaal gaan we erop vooruit, want steeds meer mensen voelen zich eerst Vlaming en dan pas Belg. Maar er is nog een lange weg af te leggen. KARL VAN CAMP, OUD-HOOFDREDACTEUR

www.palnws.be

Redactie & beheer: Uitgeverij ’t Pallieterke Lagesteenweg 5 bus 1, 1850 Grimbergen Tel. : 03-232 14 17

Abonnementen/administratie: secretariaat@pallieterke.net Lezersbrieven: lezersbrieven@pallieterke.net Abonnementen binnenland 3 maanden: 39 euro 6 maanden: 78 euro 1 jaar: 156 euro Steunabo 1 jaar: 250,00 euro

Abonnement buitenland: Tarieven afhankelijk van de bestemming. Alle inlichtingen op de kantoren.

Het abonnementsgeld kan overgeschreven worden op volgend rekeningnummer met vermelding van uw naam en adres: BE82 4096 5194 9168 BIC KREDBEBB

Elke week op donderdag in uw krantenwinkel Oud-hoofdredacteurs: Bruno De Winter (1945-1955, stichter), Jan Nuyts (1955-2000), Leo Custers (2000-2010), Karl Van Camp (2010-2020) Kernredactie: Jurgen Ceder, Stijn Derudder (eindredacteur) Michaël Vandamme, Pieter Van Berkel (redactiesecretaris), Karl Van Camp Verantwoordelijke uitgever: Wart Van Schel

Vladimir Poetin op de 9 mei-parade in Moskou

De terugkeer van het nucleaire zwaard van Damocles Een familielid vertelde me deze week dat ze bij de apotheker jodiumpillen was gaan halen. Een dag later kreeg ik een sms van een vriend om mijn mening te vragen over de kansen dat de oorlog in Oekraïne zou ontaarden in het gebruik van nucleaire wapens. Er heerst bij heel wat mensen bezorgdheid over de mogelijkheid van een nucleaire escalatie en wat die voor ons zou betekenen. Dat is begrijpelijk. De gevolgen van een nucleair uitgevochten conflict tussen het Westen en Rusland zouden zo catastrofaal zijn, dat zelfs de kleinste kans dat het gebeurt reden voor ongerustheid is. Mijn generatie groeide op met het nucleaire zwaard van Damocles. De vrees voor een kernoorlog was toen levendiger dan de huidige vrees voor de gevolgen van klimaatverandering. Twee keer waren we ook dicht bij een wereldbrand. Meestal wordt de Cubaanse rakettencrisis van 1962 als het heetste moment van de Koude Oorlog beschouwd, maar mogelijk leidde de grootscheepse NAVO-oefening van 1983 (‘Able Archer’) tot een nog kritieker moment. De paranoia van de Sovjetleiding was toen zo ver gevorderd dat die ervan overtuigd was geraakt dat Able Archer de dekmantel was voor een massale kernwapenaanval door de NAVO. De gebeurtenis blijft een nuttige herinnering aan de mogelijkheid dat een heel bestuursapparaat zich laat meeslepen door de eigen propaganda en vijandbeelden. Het Westen heeft zich toen trouwens ook vergist. Daar vond men het idee van een eenzijdige atoomaanval op de USSR zo onwerkelijk dat men eerst niet wilde geloven dat de andere kant dat wel geloofde en zelfs al voorbereidingen aan het treffen was om terug te slaan.

Escaleren om te de-escaleren Er zijn twee redenen om het gevaar van een nucleaire kettingreactie vandaag weer ernstig te nemen. Ten eerste dreigt Poetin vrijwel letterlijk met de inzet van kernwapens. Bij het begin van de oorlog gaf hij voor het oog van de camera het bevel om de Russische nucleaire afschrikkingsmacht in “speciale gevechtsstatus” te brengen. In een toespraak waarschuwde hij voor “gevolgen zoals nooit in de geschiedenis gezien” indien het Westen zou tussenkomen in Oekraïne. Ook buitenlandminister Lavrov vermeldde al expliciet de mogelijkheid van een Derde Wereldoorlog die met kernwapens zou worden uitgevochten. Dat is vrijwel zeker bluf. De Russische militaire doctrine voorziet dit soort ‘escaleren om te de-escaleren’. Men dreigt het conflict naar een hoger niveau te tillen (in dit geval het hoogste, nucleaire niveau) om de tegenstander af te schrikken en zo het uitbreiden van

het conflict op een lager niveau (door bijvoorbeeld deelname van NAVO-troepen aan de oorlog in Oekraïne) te vermijden. Die bluf heeft resultaten: de vrees voor te directe betrokkenheid in het Oekraïense conflict beperkt de hulp die de NAVO geeft. Op de Russische televisie werd uitgelegd hoe snel Russische langeafstandsraketten met nucleaire ladingen westerse hoofdsteden kunnen bereiken. Dat zal veel mensen aan het schrikken gebracht hebben, maar de kans dat Poetin uitpakt met strategische kernwapens op Europa is extreem klein. Elke nucleaire aanval op een NAVO-land zou leiden tot een tegenaanval met dezelfde middelen die Rusland van de kaart zou vegen.

Kat in het nauw Er is een andere reden om het gevaar niet te negeren: Poetin is een kat in het nauw. De oorlog in Oekraïne verloopt allesbehalve goed en de tijd speelt in zijn nadeel. Poetin heeft al bewezen dat hij risico’s durft nemen. Indien het enige alternatief een militaire nederlaag is, zal hij het risico op escalatie niet schuwen. Het echte gevaar komt van het inzetten van tactische kernwapens. Die zijn bedoeld voor gebruik op het slagveld (in Oekraïne dus), hebben een korter bereik en een kleinere lading dan de stedenverdelgers. Dat laatste moet worden gerelativeerd. De meeste Russische ‘tactische’ kernwapens hebben een explosieve lading groter dan de bommen gebruikt in Hiroshima en Nagasaki. De vernietigende kracht is dus enorm. Er zouden meer radioactieve deeltjes de lucht ingaan en via lucht en wind in NAVO-landen terechtkomen dan na de ramp in Tsjernobyl. Het is niet vergezocht dat die fall-out zou kunnen leiden tot het inroepen van artikel 5 (Een aanval op één is een aanval op allen). Poetin is niet krankzinnig, maar experten achten het mogelijk dat de man die een onafhankelijke staat in Europa aanviel zonder geloofwaardig excuus, zich ook bij zijn keuze van wapens door weinig schroom zal laten leiden. De kans dat hij een tactisch nucleair wapen gebruikt in Oekraïne, in

een poging om de regering van Zelensky tot overgave te dwingen, is nog steeds niet groot, maar ook niet helemaal denkbeeldig.

Ze zien hun kinderen ook graag Persoonlijk acht ik de kans dat het gebeurt echter nog steeds zeer klein. Het is opvallend dat de Russische nucleaire dreiging telkens aan het adres van het Westen is gericht, niet aan Oekraïne. De retoriek rond het gebruik van kernwapens blijft dus gekaderd in de doctrine van de-escalatie door escalatie. Er is nog geen poging ondernomen om Zelensky met de dreiging van massavernietigingswapens tot een ongunstig vredesverdrag te dwingen. In de Vlaamse pers werd op voorhand zwaar gespeculeerd over alle sinistere aankondigingen die Poetin zou doen in zijn toespraak van 9 mei (verjaardag van de overwinning op Duitsland). Hij zou misschien zelfs met kernwapens dreigen. In de praktijk was daar niets van te merken. Poetin lijkt nog steeds te geloven in een overwinning met conventionele middelen, ook al duurt de oorlog langer dan gepland. Toen Poetin in februari zijn kernmacht ostentatief het bevel gaf om over te gaan naar “speciale gevechtsstatus”, hadden die woorden eigenlijk weinig militaire betekenis. Dat bevel komt met niets in de Russische militaire doctrine overeen. De Amerikaanse inlichtingendiensten bevestigen trouwens dat er sindsdien niets is veranderd aan de posities of houding van de Russische kernmacht. Het was retoriek bedoeld om het Westen angst aan te jagen. Ten slotte is het zeer de vraag of Poetin een aanval met kernwapens uitgevoerd zou krijgen. Volgens de Sovjetregels, die vermoedelijk nog steeds gelden, kunnen nucleaire aanvallen enkel gebeuren met de toestemming van de president, de minister van Defensie en de stafchef van het leger. En daarna moeten die orders ook nog uitgevoerd worden. Het leger zou dat kunnen weigeren, naar het voorbeeld van Vasily Arkhipov, de duikbootcommandant die ten tijde van de Cubaanse rakettencrisis de orders van een overste om een nucleaire torpedo af te vuren naast zich neerlegde. We mogen hopen, zoals Sting zong tijdens de Koude Oorlog, dat de Russen hun kinderen ook graag zien.

JURGEN CEDER

3 Vivaldi is politiek nog niet volledig dood Actueel

12 MEI 2022

DE WEEK Engie Electrabel keert 1,24 miljard euro winst uit het Franse moederbedrijf Engie. Dankzij de goe04 MEI aan de prestaties van de Belgische kerncentrales, hogere 2 0 2 2 marktprijzen en een toename van het aantal klanten heeft Electrabel er een goed jaar opzitten. Inclusief de buitenlandse filialen steeg de bedrijfswinst van Electrabel van 2,5 miljard euro in 2020 naar 3,4 miljard euro in 2021.

De Franse extreemlinkse partij La France Insoumise van Jean-Luc Mélenchon en de Parti Socialiste (PS) gaan in gemeenschappelijk front naar de parlementsverkiezingen. Ze zijn het eens geworden over een strategie, programma en kiesdistricten, zo staat te lezen in een gemeenschappelijke verklaring.

05 MEI

2022

Uit een Europees onderzoek van doctoraatstudent Gabriël Zohar van het Departement Educatiewetenschappen aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB) blijkt dat het cliché dat politiek extremisme enkel een voedingsbodem vindt bij lager opgeleiden, doorprikt kan worden. In rijkere landen en bij hoger opgeleiden is er steeds meer begrip en tolerantie voor ideeën over politiek geweld.

De Oekraïense president Volodimir Zelensky heeft zijn Duitse collega Frank-Walter Steinmeier en bondskanselier Olaf Scholz in Kiev uitgenodigd, zo is vernomen bij het kabinet van het Duitse staatshoofd.

Karine Jean-Pierre zal Jen Psaki opvolgen als woordvoerder van het Witte Huis. Dat heeft de Amerikaanse president Joe Biden donderdag aangekondigd. Het maakt van Karine Jean-Pierre de eerste zwarte vrouw en de eerste openlijk lesbische vrouw in die functie.

Er zat al weinig energie in de Vivaldi-regering en op twee jaar van de verkiezingen is de fut er volledig uit. Wie echter denkt dat deze paarsgroene+ coalitie in 2024 definitief tot de geschiedenisboeken behoort, heeft het mis. Er is meer dan één reden om te denken dat men gewoon verder doet zonder cd&v weliswaar - zelfs als men slechts één zetel op overschot heeft. © PHOTONEWS

De Turks-Nederlandse schrijfster Lale Gül heeft de Fortuynprijs gewonnen. Dat heeft juryvoorzitter 06 MEI Pim Simon Fortuyn in de Nederlandse stad Rotterdam be2 0 2 2 kendgemaakt op een symposium ter gelegenheid van de twintigste sterfdag van zijn broer. Fortuyn werd op 6 mei 2002 vermoord in Hilversum. Uittredend voorzitter van de Vlaamse denktank Libera! Boudewijn Bouckaert heeft de Prijs voor de Vrijheid 2022 gewonnen. Die prijs wordt sinds 2003 uitgereikt, vóór 2010 door Nova Civitas en vanaf 2010 door denktank Libera!, en is voor “een persoon die in zijn leven en werk het klassiek liberalisme en de waarden van een vrije samenleving uitgedragen heeft”.

Italië heeft een superjacht in beslag genomen, dat de Russische president Vladimir Poetin zou zijn. 07 MEI van De Scheherazade, die ruim 650 miljoen euro waard 20 2 2 zou zijn, lag sinds september in een Italiaanse haven vanwege onderhoud. Dat zou pas begin volgend jaar afgerond zijn, maar het leek er de afgelopen tijd op dat de bemanning het schip klaarmaakte om weer uit te varen. Bij een zware ontploffing in een luxehotel in het centrum van de Cubaanse hoofdstad Havana zijn al zeker 22 mensen om het leven gekomen, onder wie ook een zwangere vrouw en een kind. De joodse gemeenschap in Antwerpen heeft op 8 mei het einde van de Tweede Wereldoorlog in Eu20 2 2 ropa - en dus ook van de Jodenvervolging - herdacht. Getuigenissen over slachtoffers van toen werden afgewisseld met waarschuwingen voor de gevaren van vandaag. “De Holocaust wordt uitgehold”, vindt de Iraans-Nederlandse rechtsgeleerde Afshin Ellian. “Door valse vergelijkingen zoals bijvoorbeeld hoe niet-gevaccineerden worden behandeld, wordt de Jodenvervolging gebagatelliseerd.”

08 MEI

Vier op de vijf Vlamingen steunen het langer openhouden van de kerncentrales en zelfs van de Groenkiezers vindt een op de twee dat een goed idee. 20 2 2 Tegelijk wil de burger niet dat het klimaatbeleid hem iets kost. Dat blijkt uit ‘De Stemming’ van De Standaard en VRT NWS.

09 MEI

10 MEI

20 2 2

Conner Rousseau & Bart De Wever

Wie in Vlaanderen met kinderen of jongeren werkt, gaande van voetbaltrainers tot regisseurs van jeugdtheaters, zal in de toekomst een uittreksel uit het strafregister moeten voorleggen aan de organisatie waarvoor ze werken.

“Coup de blues”. Een kater. Een minder moment. Zo omschreef La Libre Belgique dinsdagochtend de stemming binnen de Vlaamse partijen die deel uitmaken van de federale regering. Ze zien weinig positiefs meer aan hun deelname aan de federale Vivaldi-regering. Die kon beleidsmatig weinig realiseren tot nu toe. En op twee jaar van de verkiezingen is het beleidswerk volledig stilgevallen. Omdat de Franstalige socialisten zoals hier vaak gesteld hun trofeeën binnen hebben: de verhoging van de pensioenen richting 1.500 euro, meer overheidsuitgaven, een massa aan relancegeld, … De PS is de winnaar. Wanneer andere partijen willen scoren, worden ze wandelen gestuurd. En aan Vlaamse kant is het echt pijnlijk aan het worden. Groen-kopstuk Kristof Calvo pleitte voor een herziening van het regeerakkoord om toch nog iets te realiseren de komende twee jaar. Hij werd in de wandelgangen vierkant uitgelachen. Logisch. Calvo was bokkend naar Nederland vertrokken omdat hij geen minister werd. Daar bleef hij maar vegeteren en nu komt hij terug naar Vlaanderen om iedereen de les te spellen. Terwijl hij zelf niet eens het lef heeft zijn nek uit te steken en kandidaat partijvoorzitter te worden. “De grote Calvo-show” werd zijn optreden genoemd. Niet anders was het met minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open Vld). In doorzichtige verkiezingsmodus begon die in Terzake te fulmineren tegen een mogelijke N-VA-Vooruit-as: “Wat ik bezig zie, is grote uitruil. N-VA zet liberale recepten opzij, als ze maar een staatshervorming kunnen krijgen. In ruil onderhandelen ze met socialisten die veel geld willen uitgeven. Dat is juist het omgekeerde wat onze partij wil doen.” Ja hallo, Open Vld zet de geldkraan in de verschillende federale regeringen al 20 jaar open. Dan is er nog de partij cd&v die bang is voor haar eigen schaduw

en op zoek naar een nieuw elan straks onder Sammy Mahdi toch niet te veel risico’s wil nemen. Dus blijft men tegen beter weten in maar trouw aan de federale regering. Maar met flinke tegenzin.

Op twee jaar van de verkiezingen is het beleidswerk volledig stilgevallen Beleid voeren kan niet meer Vivaldi is dus uitgeleefd. De Vlaamse partijen zijn als versteend door de negatieve peilingen. Maar niet enkel om zuiver partijpolitieke redenen lijkt deze coalitie geen toekomst meer te hebben. De ideologische spreidstand is te groot en dus is het onmogelijk om in grote dossiers de neuzen in dezelfde richting te krijgen. En dan is er nog het element dat vaak vergeten wordt: de atypische Zweedse coalitie van 2014-2018 uitgezonderd verlopen federale regeringsonderhandelingen uiterst moeilijk en traag. De stelling van de laatste unitaire CVP-voorzitter Robert Houben dat er ooit een tijd komt dat men geen federale regering meer kan vormen, is eigenlijk al sinds 2010 een feit. Of zelfs sinds 2007. De meeste coalities komen tegen beter weten in tot stand. De kloof tussen Vlaanderen en Franstalig België is te groot. Punt. Bart De Wever ziet ondertussen nog eens zijn kans schoon om als N-VA-voorzitter in 2024 te realiseren wat in 2020 net niet lukte. Een as van Vlaams-nationalisten en socialisten aan de twee kanten van de taalgrens die een federale regering vormen, een sociaal beleid voeren, maar vooral de ultieme staatshervorming richting confederalisme realiseren. Dat mislukte twee jaar geleden door

de anti-N-VA-coup van liberalen en groenen. De Wever zegt er zich geen twee keer aan te mispakken. De alliantie tussen N-VA en Vooruit van Conner Rousseau is een feit en wordt nu al voorbereid. Het blijft natuurlijk afwachten wat de verkiezingen geven maar die as zal de basis vormen van de volgende Vlaamse regering. Een derde partner mag er dan bij, wellicht cd&v, want de N-VA-aversie voor de liberalen is totaal. En die band tussen De Wever en Rousseau zou gebruikt kunnen worden om een federale regering te vormen met de PS van Paul Magnette. Waardoor de copernicaanse omwenteling naar nog meer Vlaamse bevoegdheden mogelijk wordt. Het zou moeten lukken, want bestuurlijk is Vivaldi geen alternatief meer.

De eeuwige anti-Vlaamse alliantie Strak plan inderdaad. Maar ook al is Vivaldi uitgeleefd, zuiver partijpolitiek is deze coalitie nog niet volledig dood. Ook al zullen de partijen er in 2024 nare herinneringen aan hebben, de kans is reëel dat men op federaal niveau gewoon verder doet met dezelfde partijen, exclusief cd&v, als men zelfs maar één zetel op overschot heeft. Daar zijn verschillende redenen voor. De eerste is dat een federale coalitie vormen met N-VA sowieso al moeilijk wordt voor alle Franstalige partijen, de PS vreemd genoeg uitgezonderd. De liberale MR is zeker een partner, maar dan enkel om een sociaal-economische hervormingsregering te vormen, niet om een staatshervorming door te voeren. Daarnaast is er de groene factor. In Vlaanderen zijn de groenen aanzienlijk verzwakt, aan Franstalige kant staan ze sterker. Ecolo zal druk zetten om Vivaldi gewoon verder te zetten en die vermaledijde separatisten en ‘crypto-fascisten’ van N-VA uit de regering te houden. Een bondgenoot daarbij is de Open Vld. Dat is meer dan ooit een Vlaamse links-liberale D66 geworden met een totale aversie van alles wat Vlaams is. Inhoudelijk zal zo’n Vivaldi bis niet veel voorstellen, maar de groenen, een deel van de socialistische linkerzijde en de links-liberale bobo’s zullen elkaar altijd vinden in een anti-Vlaamse coalitie. Daarin gesteund door de bevriende pers.

4 Binnenland

12 MEI 2022

ECONOMISCHE ZAKEN

Links-liberale aanvallen op Elon Musk Zoals te verwachten viel, kreeg Elon Musk, de rijkste man op deze planeet, de weldenkende links-liberale pers tegen zich nadat hij aankondigde socialemediaplatform Twitter over te nemen. “Een gevaar voor de democratie, een instrument voor eigen gewin, …” Zelfs de anders niet altijd politiek correcte financiële pers ging in de aanval. Veel van die kritiek houdt echter geen steek. 44 miljard dollar. Dat is dus het bedrag dat Elon Musk neerlegt om het socialemediaplatform Twitter over te nemen. Een gewaagde gok. In tegenstelling tot Facebook bijvoorbeeld heeft Twitter geen duidelijk verdienmodel. Geen garantie op advertentie-inkomsten zoals andere media waar men dankzij het zoekgedrag snel gerichte publiciteit kan ontvangen voor producten en diensten waarin men geïnteresseerd is. Ten tweede kan Musk met een vermogen van 250 miljard dollar - hij is de rijkste persoon op deze aardbol - Twitter gerust betalen, maar zijn vermogen is toch vooral gebaseerd op aandelenbezit van zijn geesteskind Tesla, de producent van elektrische wagens. Doet zich dan een probleem voor, dan smelt zijn vermogen snel weg.

post, een platform zonder censuur dus. Niet vergeten dat ex-president Donald Trump in het verleden van het platform werd gebannen. De Nederlandse politicus Geert Wilders ook en die is kort na de bekendmaking van de overname weer welkom.

Verdere aantasting van elite Eigenlijk hebben de media met hun kritiek op de overname kleur bekend: Musk als eigenaar van Twitter betekent een verdere aantasting van het links-liberale en politiek correcte monopolie, of minstens oligopolie, van een weldenkende elite op de verschillende mediakanalen. Er zullen andere ideeën kunnen worden geventileerd dan de woke-onzin. Het is ook bekend dat Musk Twitter als een kanaal ziet om de door

hem zo gehate Democratische Partij in de VS aan te vallen. De rijkste man ter wereld heeft het gehad met de constante eis van de Democratische Partij voor de invoering van vermogenstaksen en het aanhoudende geleuter over discriminatie. Musk, die 90 miljoen volgers heeft op Twitter, heeft via het kanaal een groep van medestanders gevonden die bij verkiezingscampagnes druk kunnen zetten en bijvoorbeeld de Republikeinen een handje kunnen helpen. Daar is in een democratie niets verkeerds aan. Maar de links-liberale bobo’s zien dat anders. Net als hun vrienden in de pers. Men kijkt in die kringen vol bewondering naar techbedrijven in het Californische Silicon Valley. Terecht, maar ondertussen is deze hub een eiland van links-liberaal en woke militantisme geworden. Musk trok

INSTRUMENTEN VOOR INZICHT

De overname van Twitter is een gok en aangezien ondernemen risico nemen is, zou men verwachten dat Musk daarvoor applaus krijgt uit de media. Dat gebeurde niet. Zelfs de gespecialiseerde financiële persorganen zijn sceptisch. Zij zien in de overname van Twitter zowaar een gevaar voor de democratie en denken dat Musk Twitter zal gebruiken om zijn macht verder uit te bouwen. Een vreemde redenering als men weet wat de Zuid-Afrikaanse Amerikaan eigenlijk van het sociale platform wil maken, waar men berichten van maximum 280 tekens

‘Gevaar voor democratie’

Elon Musk

met Tesla dan ook weg uit Californië en opereert nu vanuit het Republikeinse Texas. Dat wordt gezien als een soort van verraad door de techscene in de VS. De anti-Musk-media denken ook dat de man Twitter zal gebruiken om het aandeel van zijn bedrijf de hoogte in te jagen. Zoals in 2018 toen hij het bericht verspreidde om Tesla van de beurs te halen. De beurskoers schoot omhoog, al was er geen sprake van een beursexit. “Koersmanipulatie”, schreeuwde men toen. Musk kreeg inderdaad een boete van 20 miljoen dollar van de beurswaakhond, een peulschil voor hem, maar daarmee was de kous ook af.

Hypocrisie In de anti-Musk-hetze hebben de weldenkenden het ook over het feit dat hij pocht met zijn politiek incorrecte lectuur op Twitter, zoals het aanprijzen van Ernst Jüngers ‘In Stahlgewittern’. En wat dan nog? De links-liberale New York Times begon te snuffelen in het Zuid-Afrikaanse verleden van Musk om sporen van racisme of proapartheidstandpunten terug te vinden. Men kwam van een kale reis thuis. Maar het meest ergerlijke aan de media-aanvallen is dat men Musks overname van een sociaal medium een bedreiging vindt, terwijl er geen haan kraaide naar de beleggingsfondsen en investeerders uit Golfstaten die al jaren participaties aan het nemen zijn in westerse grootbanken. Fondsen die vaak gefinancierd worden door superrijken met sympathieën voor het moslimfundamentalisme. Twee maten en twee gewichten opnieuw.

ANGÉLIQUE VANDERSTRAETEN

WOKE VAN DE WEEK

Het mattheuseffect

Wanneer voorsprong leidt tot nog grotere voorsprong De meest gekende toepassing van het mattheuseffect is het idee dat de rijken rijker worden en de armen armer. Marx geloofde er alvast in en daarom dacht hij dat een revolutie onvermijdelijk was. Het begrip wordt niet alleen gebruikt in de sfeer van de economie, maar is van toepassing op alle situaties waarbij een beginvoordeel de neiging heeft een nog groter voordeel te worden. De naam van het begrip verwijst naar een vers uit het Nieuwe Testament: “Want wie heeft zal nog meer krijgen, en wel in overvloed, maar wie niets heeft, hem zal zelfs wat hij heeft nog worden ontnomen” (Mattheus 25:29). Het fenomeen kreeg in 1968 zijn naam van professor Robert Merton, die ontdekte dat bekende wetenschappers veel meer aangehaald en gelauwerd worden dan minder bekenden die nochtans even kwalitatief werk afleveren, een dynamiek die zichzelf uiteraard bestendigt. Het mattheuseffect kan overal toeslaan, ook in het dagelijkse leven. Wanneer je tegen de middag voorbij een rij restaurantjes met terras wandelt, waar ga je dan eten? Op het helemaal lege terras of dat waar al flink wat volk zit te eten ?

Geboortemaandeffect De gevolgen van de leeftijdsverschillen binnen een schoolklas zijn een droeviger voorbeeld van het mattheuseffect. De oudste kindjes schelen bijna een jaar met de jongsten. In het eerste leerjaar is een verschil van een jaar eigenlijk veel, zowel wat lichamelijke als geestelijke ontwikkeling betreft. Oudere kinderen, groter en sneller, kunnen bijvoorbeeld beter voetballen en worden dan aangemoedigd om dat nog meer te gaan doen, terwijl hun beginachterstand de jongsten van de klas net zal ontmoedigen. Studies bevestigen de oververtegenwoordiging van bepaalde geboortemaanden in de topsport. Uiteraard geldt dat geboortemaandeffect ook voor de geestelijke prestaties op de school, wat erger is. In Vlaanderen is berekend dat kinderen geboren in januari 15 procent meer kans maken om universitaire studies te doen dan decemberkindjes. Met de dierenriem heeft dat niets te maken, wel met een onderwijssysteem waarin jonger gemakkelijk verward wordt met dommer. Kinderen van december lopen ook een grotere kans om doorverwezen te worden naar het bijzonder onderwijs. Op jonge leeftijd is zittenblijven dan ook niet altijd zo’n slecht idee, omdat dit het mattheuseffect ongeKarl Marx daan maakt (of omkeert). JURGEN CEDER

Iedere week selecteren we de meest opvallende uitingen van woke gedachtegoed in deze contreien

Witte mannen mogen niet lachen

Humor is vooral iets van “de witte mannelijke middenklasse die bovenaan de sociale hiërarchie staat” ten koste van “sociaal kwetsbare targets”. Dat is wat een doctoraatsstudente van de UGent in het maandblad Goed Gevoel beweert. Naar aanleiding van de Dag van de Lach, die dit jaar op 1 mei plaatsvond, liet het maandblad Goed Gevoel onderzoekster Anke Lion aan het woord over het al dan niet wenselijk zijn van bepaalde vormen van humor. Haar antwoord leest als een soort woke bingo (nodeloos Engels taalgebruik, het woord ‘witte’, het hanteren van een rassenhiërarchie, …). “Onderzoek wijst uit dat humor nog steeds voor het overgrote deel uitgeoefend wordt door de witte mannelijke middenklasse, die bovenaan de sociale hiërarchie staat”, aldus Lion. “En ook al zien we gelukkig wat verandering, voor die klasse is het nog steeds sociaal veilig om naar beneden te trappen, naar sociaal kwetsbare targets.” Mag men naar ‘beneden trappen’ dan, vraagt men in Goed Gevoel. “Juridisch gezien misschien wel, maar de vraag is of het daarom altijd sociaal wenselijk is”, luidt het antwoord. Hoewel ze beweert dat elke vorm van geweld uit den boze is, volgt onmiddellijk een heel

grote ‘maar’: “Het leidt zelfs af van waar het debat eigenlijk om zou moeten gaan: heeft zo’n mop bestaansrecht?” Logisch gevolg van haar redenering? Volgens de woke, intersectionele slachtofferhiërarchie zouden zwarte, gehandicapte, lesbische transvrouwen met zowat alles en iedereen mogen lachen (behalve misschien met zwarte, gehandicapte, lesbische transvrouwen met alopecia). ‘Witte’, ‘able’, hetero cismannen mogen in het beste geval enkel met zichzelf lachen.

Niet wit In het artikel wordt herhaaldelijk verwezen naar het incident tijdens de Oscars, waarbij de (niet-witte) acteur Will Smith de (niet-witte) komiek Chris Rock een klap verkocht, nadat Rock een grap maakte over de alopecia van zijn (nietwitte) vrouw. De timing van het stuk was op zijn zachts gezegd ongelukkig te noemen. Luttele dagen later werd de beste levende komiek van de Verenigde Staten, Dave Chappelle, aangevallen op zijn podium. Chappelle (niet-wit) ligt in de Verenigde Staten al langer onder vuur door woke activisten (hoofdzakelijk welwit) vanwege zijn grappen over transgenders.

PIETER VAN BERKEL

Dave Chappelle © SHUTTERSTOCK

Binnenland

12 MEI 2022

BRUSSEL

Moet de buste van de kameelrijdende ex-burgemeester Roger Nols verdwijnen? Een Franstalige actiegroep MRAX (Mouvement contre le Racisme et la Xenophobie) wil de buste van Roger Nols uit het stadhuis weg. De gemeente Schaarbeek vindt dit geen oplossing. “Roger Nols was bijna 20 jaar burgemeester van Schaarbeek en is telkens democratisch verkozen. Dat mag je niet uit het oog verliezen”, aldus Bernard Clerfayt (DéFI). Moet Nols de vergeetput in of mag zijn turbulente bestuursperiode vooral niet worden vergeten? De historici Serge Jaumin en Joost Vaesen schreven een korte studie die in ‘Het wetenschappelijk tijdschrift voor onderzoek over Brussel’ verscheen.

Nols werd op 19 juli 1922 in Tilleur geboren. In 1943 verhuisde hij naar Brussel. Roger Nols werkte er in de hotelsector en stapte nadien in de politiek. In 1964 werd hij verkozen tot gemeenteraadslid, met toen al meer dan 5.000 voorkeurstemmen. Ondanks zijn persoonlijk succes greep Nols naast een schepenambt, dus stapte de pas verkozene over naar het FDF. Met de gemeenteraadsverkiezingen van 1976 veroverde Nols maar liefst 60 procent van de zetels. Zes jaar later rijfde hij onder de noemer N.O.L.S. (“Nouvelles orientations pour les libertés schaerbeekoises”) 30 van de 47 zetels in de gemeenteraad binnen. In 1988 deed hij deze stunt nog eens over. Intussen behaalde hij met de Europese verkiezingen in 1984 op de lijst van de Franstalige liberalen (PRL) 92.969 voorkeurstemmen. In 1971 werd Nols volksvertegenwoordiger. Dat bleef hij tot 1992. Hij profileerde zich vooral als voorvechter van de rechten van de Brusselse Franstaligen. Dankzij een aantal indrukwekkende verkiezingszeges was Nols bijna twee decennia burgemeester (1970-1989). Nols schoof steeds meer naar rechts op. In 1984 nodigde hij Jean-Marie Le Pen (Front National) uit.

Het ‘Manhattanproject’ In de bestuursperiode van Roger Nols als burgemeester werd Brussel gekenmerkt door snelle stedenbouwkundige en sociale veranderingen en turbulente,

nationale debatten rond de taal- en migrantenkwesties. Tijdens de ‘nolsistische’ periode waren er eveneens grote infrastructuurwerken, zoals de bouw van het nieuwe Noordstation, de Noord-Zuidverbinding, de verbreding van de Reyerslaan tot het megalomane idee van een stadssnelweg.

Nols wilde 10 van de 16 gemeentescholen in LaagSchaarbeek sluiten omdat bijna twee derde van de leerlingen een immigratieachtergrond had Het meest controversiële project vormde ongetwijfeld het ‘Manhattanproject’. Naar het voorbeeld van het World Trade Center in New York werd vlak bij het Noordstation een grote internationale zakenwijk gebouwd. Verschillende volkswijken in onder andere Schaarbeek gingen tegen de vlakte. Daarbij werden 13.000 mensen onteigend of uit hun woning gezet. Begin jaren zeventig werd het project door het aangerichte menselijk leed en de vele wanpraktijken stilgelegd. Tijdens de ‘nolsistische’ periode bleef het gebied braak liggen. Door de verfransing van het onderwijs

onwettige maatregelen tegen migranten van buiten de toenmalige EEG te nemen. Zo beperkte hij het inschrijvingsrecht. Als protest tegen de uitbreiding van het stemrecht voor vreemdelingen voor de gemeenteraadsverkiezingen reed hij in december 1986 op de rug van een kameel naar het stadshuis. Nols wilde ook 10 van en het openbare leven en de interne mide 16 gemeentescholen in Laag-Schaargratie in België nam de verfransing specbeek sluiten omdat bijna twee derde van taculair toe. De spanningen die daarmee de leerlingen een immigratieachtergrond gepaard gingen, kristalliseerden zich in had. De Schaarbeekse burgemeester de opkomst van het FDF. Nols verzette schrok er eveneens niet voor terug om zich tegen de tweetaligheid van de ambtegenstanders te intimideren met politietenaren en pleitte voor de tweetaligheid geweld. van de diensten. Hij richtte aparte loketRoger Nols haalde fors uit naar de alten in voor Nederlandstaligen, Franstalilochtone gemeenschap, maar hij was zegen en buitenlanders. In 1976 werd aan ker niet de enige. De vraag of de buste van deze apartheidspolitiek een einde de meesterprovocateur uit het stadhuis gemaakt. Voormalig krijgsaudimoet verdwijnen, stelt zich veel ruimer teur Walter Ganshof van der dan de geschiedenis van een markant Meersch liet de deur van figuur. Nols was beslist de voortrekhet gemeentehuis met een ker van een veel bredere maatbijl openhakken en nam de schappelijke ontwikkeling. De vraag eentalige borden weg. of hij moet worden vergeten, maakt volgens de auteurs deel uit van “een Inschrijvingsrecht actueel debat dat zowat overal ter en intimidatie wereld wordt gevoerd”. Door de buste weg te halen, dreiMet de spectaculaire gen we te vervallen stijging van de bein ‘presentisme’, het volking nam ook gebruik van het verhet aandeel alleden in functie van lochtonen toe, die de huidige politieke voornamelijk in doelstellingen zonder goedkope huurrekening te houden met woningen in Laagde historische realiteit. Schaarbeek woonAls Nols gecanceld wordt, den. De dramatische dreigt een belangrijk deel toestand van de gevan de geschiedenis van meentelijke financiBrussel vergeten te worden. ën en de oplopende Kunnen wij ons dat permittewerkloosheid zetten ren? Nols ertoe aan totaal JULIEN BORREMANS De buste van Roger Nols © PHOTONEWS

WALLONIË

Een nog strenger Franstalig ‘cordon sanitaire’ Het debat op de VRT tussen Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken en zijn MR-collega GeorgesLouis Bouchez heeft bezuiden de taalgrens een averechts effect gehad. De traditionele partijen verstrengen er als reactie nog het ‘cordon sanitaire’ en het ‘cordon médiatique’ tegen radicaalrechtse partijen. Komt er nog bij dat de houding van die partijen tegenover het oorlogsverleden nog meer verkrampt is dan vroeger.

‘La Charte de la démocratie, actualisée et renforcée’ heet het nieuwe document dat de Franstalige partijen PS, MR, Ecolo en Les Engagés (de vroegere centristen van cdH) hebben ondertekend. Dat document is een soort van actualisering van het cordon sanitaire tegen radicaal-rechts zoals dat in 1993 was afgesloten. Het hield voor de Franstalige politieke mandatarissen niet alleen in dat er geen coalities zouden worden gevormd met radicaal-rechtse partijen, men mocht in Wallonië en Brussel ook niet in debat gaan met hen. Nadat MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez in Terzake de degens kruiste met Tom Van Grieken (Vlaams Belang) volgden er verontwaardigde reacties van andere partijen en eiste men een herziening van het cordon sanitaire-charter van 1993.

Paul Magnette & Georges-Louis Bouchez

Averechts effect Bouchez, die met het debat hoopte op een coulantere houding ten opzichte van radicaalrechts (“In de hoop hen te kunnen wijzen op hun eigen fouten”, stelde hij), lijkt het omgekeerde te hebben bereikt. Want niet alleen is het volgens het nieuwe charter verboden om ook via sociale media in debat te treden met rechts-radicale mandatarissen, de regel geldt “overal en in alle omstandigheden”. Dus geen debat Bouchez-Van Grieken meer mogelijk op de VRT. In het nieuwe document heeft men het weliswaar niet direct over extreemrechtse, maar over “partijen die door hun ideologie of voorstellen de democratische principes van ons politiek systeem bedreigen”. De MR hoopte met die omschrijving ook een cordon rond de neocommunisten van de PVDA/PTB op te trekken, maar dat konden de andere partijen niet aanvaarden. De partij van Raoul Hedebouw heeft het charter

niet ondertekend trouwens, gewoon omdat het als nationale partij in heel België in debat wil gaan, en dus ook in Vlaanderen waar niet zo’n strikt cordon bestaat.

Absurder en absurder Uit het document blijkt verder dat de verkozenen van de Franstalige partijen zelfs geen video’s meer mogen posten op sociale media waarbij ze bijvoorbeeld in het halfrond van de Kamer in debat gaan met Vlaams Belangers. Dat Franstalige cordon sanitaire, inclusief cordon ‘médiatique’, is ongezien in de Europese Unie. En tamelijk belachelijk als men weet dat veel Walen naar de Franse televisie kijken en er bijna elke dag een verkozene van het Rassemblement National van Marine Le Pen de revue zien passeren. Bovendien is men anno 2022 vergeten dat er aanvankelijk en dan is dat na de zogenaamde Zwarte Zondag van 24 november 1991 - een zekere openheid bestond ten opzichte van de verkozenen van toen nog het Vlaams Blok. Er moet nog een opname van bestaan, maar de dag na de verkiezingen werd toenmalig VBvoorzitter Karel Dillen gewoon nog geïnterviewd op de RTBF-radio. In goed Frans uiteraard. Sinds het charter van 1993 is de situatie totaal veranderd en werd het cordon aan Franstalige kant steeds strenger en absur-

der. VB’ers kwamen nog aan het woord op televisie, maar nooit live. Zogezegd om de journalisten de kans te geven ‘ondemocratische’ uitspraken te knippen.

Morele superioriteit Het extreme cordon past ook in de moraliserende pose van de Franstalige partijen. Het is bijna zoals het DDR-regime dat zichzelf zag als de incarnatie van het verzet tegen het fascisme. De PS, MR en co beschouwen zich als de erfgenamen van een Wallonië dat een bolwerk was van verzet tegen de Duitse bezetter tijdens WO II en in die zin een zekere morele superioriteit heeft. Spreken met de ‘erfgenamen van het fascisme’ is een bezoedeling van deze morele status. Absurd om twee redenen. De pijnlijke Waalse, vooral militaire, collaboratie is alom gekend. Léon Degrelle was daar de duidelijkste exponent van. Ten tweede lijkt men steeds verkrampter om te gaan met het oorlogsverleden naargelang de jaren verstrijken. Men vergeet blijkbaar dat onder andere de Franstalige socialisten in de jaren ’70 coalities hebben gevormd met onder andere de Volksunie waarbij niet alleen figuren die na WO II veroordeeld werden minister werden (Hector De Bruyne), maar er in de parlementaire fracties zelfs oud-oostfrontstrijders zetelden. Dat zou vandaag voor meer verontwaardiging zorgen aan Franstalige kant dan in een periode toen WO II nog vers in het geheugen lag. PICARD

Luister naar PAL CAST U aangeboden door PAL NWS en ’t Pallieterke.

Stijn Derudder is uw gastheer van twee wekelijkse podcasts. In PAL EROP krijgt u onze blik op de actualiteit in Vlaanderen en de rest van de wereld. In EEN KWESTIE VAN GELOOF met theologe en columniste Sonja Dahlmans vatten we elke keer het nieuws over christenen in de wereld samen voor u en focussen we ook op allerlei onderwerpen over geloof en religie in het algemeen. Te beluisteren op o.a. Spotify, Apple Podcasts en palcast.be.

6 Politiek NIEUWS UIT DE WETSTRAAT Laatste strohalm Vorige week werd in de Kamercommissie Grondwet een voorstel van Groen goedgekeurd. Het behelst de verlaging van het stemrecht voor de Europese verkiezingen tot 16 jaar. Het Vlaams Belang en N-VA stemden tegen. Voor hen is het duidelijk dat de grens tussen jeugdjaren en volwassenheid op 18 jaar ligt, waaraan ook andere rechten en plichten verbonden zijn. Kwatongen beweren dat bepaalde partijen, gelet op recente peilingen, wel wat extra kiezers kunnen gebruiken en dat ze daarom uit de bron van ‘de jeugd’ proberen te putten. De Vlaamse Scholierenkoepel en de Vlaamse Jeugdraad, bijvoorbeeld, die al lang pleiten voor dat stemrecht, worden aangestuurd door allerhande goed gesubsidieerde eerder linkse organisaties. Wie daarop kan inspelen, kan misschien een stemmetje meepikken. Maar dat Groen het voorstel indiende, zegt meer dan genoeg. Het klimaatstakende scholierenvolkje is zowat hun laatste strohalm.

12 MEI 2022

Peiling belooft moeilijke coalitievorming in Vlaanderen

Af en toe duikt er een peiling op met een resultaat dat onmiddellijk politieke gevolgen heeft. De peiling van Kantar, UA en VUB voor De Standaard en VRT van afgelopen vrijdag was er zo een. Diezelfde avond nog kondigde CD&V-voorzitter Joachim Coens immers zijn versneld ontslag aan.

Een maat voor niets De grote burgerbevraging die veel geld heeft gekost - 2,1 miljoen - wordt in de wandelgangen van de Kamer en daarbuiten met het nodige cynisme en hoongelach onthaald. Sander Loones (N-VA) vroeg bij de initiatiefnemende minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden naar de voorlopige stand van zaken van de bevraging die nog tot 5 juni loopt. Het resultaat was onthutsend: nog maar 0,1 procent van de volwassen Belgen had al de moeite gedaan om ze in te vullen en 3.000 van de 12.000 mensen die zich lieten registreren, haakten gewoon af. De anderen ploegden zich er moedig door, want naar verluidt gaat het om een kluwen van vragen. De gewone doorsnee-burger die men wil bereiken zal er de moeite niet voor doen. Veel Kamerleden menen dan ook dat het hele zaakje lang niet representatief is en dat men uiteindelijk met de antwoorden kan doen wat men wil om conclusies te trekken die er eigenlijk geen zijn. Loones was dan ook erg duidelijk: “Wie dit probeert te verkopen als een ‘brede nationale brainstorm’ doet de waarheid onrecht aan.” Ook Barbara Pas (VB) spaarde haar kritiek niet: “De website is al even efficiënt en overzichtelijk als de Belgische Staat zelf.”

Comical Ali De zorg om de koopkracht blijft centraal staan en dat zal nog wel een tijdje zo blijven. Recent bleek dat zo’n 1,4 miljoen Belgen niet werken, van wie velen klaarblijkelijk ook niet actief naar werk zoeken. De verzorgingsstaat is voor hen aantrekkelijker. Anderzijds zijn er een kleine 200.000 openstaande vacatures die maar niet ingevuld geraken. Björn Anseeuw (NVA) is echter van mening dat de grootste koopkrachtsprong die iemand kan maken, bestaat uit “de sprong van een uitkering naar een inkomen uit arbeid”. Op zijn beurt, want Reccino Van Lommel (VB) deed het hem al meer dan eens voor, vroeg hij aan de minister van Werk Dermagne waarom hij echt geen moeite doet om meer mensen aan het werk te krijgen in plaats van de uitkeringen te verhogen. Dermagne draaide in zijn antwoord de zaken om: de werkgelegenheidsgraad staat in België op een recordhoogte, de hoogste in 20 jaar. Bovendien zei hij dat het activeringsbeleid een regionale bevoegdheid is. Het antwoord van de minister deed Anseeuw denken aan Comical Ali, een toenmalige minister in Irak, die zei dat er geen probleem was, terwijl achter zijn rug de westerse tanks al door Bagdad reden. Anseeuw herinnerde hem eraan dat het precies door de Vlaamse inspanningen is dat de werkgelegenheidsgraad zo hoog is. Waarmee hij wilde zeggen dat het hoog tijd wordt dat de minister Wallonië en Brussel eens aanspoort om hetzelfde te doen.

Executie of niet? Maggie De Block (Open Vld) en Ellen Samyn (VB) uitten hun grote bezorgdheid ten aanzien van premier De Croo over het lot van de in Iran gevangen professor Djalali, die ooit ook aan de VUB doceerde als gastprof. Woensdag was immers bekend geworden via zijn vrouw dat hij op 21 mei geëxecuteerd zou worden. Iran zou bereid zijn de van spionage betichte professor vrij te laten in ruil voor twee Iraanse terroristen die in België en Zweden zijn veroordeeld en er gevangen zitten. Hoewel De Block noch De Croo iets zeiden over de ruil, maar enkel over diplomatieke stappen om de executie niet uit te voeren, stelde Samyn dat men niet mag zwichten voor chantage waarbij een onschuldig iemand wordt geruild tegen terroristen. Dat zou tot een ongeoorloofd precedent leiden. Harde economische en diplomatieke sancties zijn het beste middel om zelfs zulke regimes tot betere inzichten te brengen. Zij stelde dan ook dat het akkoord over het handelskanaal Instex, dat België met nog vijf andere Europese landen in 2019 met Iran afsloot, een blunder was. Toen zat Djalali immers al drie jaar in de cel…

Je kan er natuurlijk moeilijk omheen dat 8,7 procent een historisch laag resultaat is voor de Vlaamse christendemocraten. De partij flirtte al een tijdje met de drempel van de tien procent, op zich al een beduidend verlies tegenover de 14,2 procent bij de recentste Vlaamse verkiezingen. Het lag dan ook in de lijn der verwachtingen dat de partij vroeg of laat onder die drempel zou zakken, want politiek was er echt geen beterschap in zicht. Dat de partij meteen ook onder de negen procent doorzakte, moet echter hard aangekomen zijn bij de partijvoorzitter, die dan maar meteen voor de korte pijn koos en aankondigde te zullen vragen om de aanstaande voorzittersverkiezingen te vervroegen.

Negatieve trend voor CD&V en Open Vld De globale trend voor CD&V is negatief tot zeer negatief. Zoals De Standaard in een commentaar opmerkte, zakt de partij tegenwoordig aan een tempo van twee procent per jaar in de peilingen. Zet die trend zich voort, komt tegen 2024 de kiesdrempel in zicht, wat hoogstwaarschijnlijk de doodsteek voor die partij zou zijn. Het is maar de vraag of Sammy Mahdi, die zich ondertussen al kandidaat heeft gesteld om Joachim Coens op te volgen, die trend zal kunnen keren. Maar CD&V is de enige partij niet die zich zorgen dient te maken over de kiesdrempel. Open Vld scoorde in deze peiling net boven de tien procent, een verlies van iets meer dan drie procent tegenover de verkiezingen van 2019. Het verval van die partij is maar half zo groot als voor CD&V, maar met één procent per jaar verlies zit ook deze partij tegen de volgende verkiezingen in een weinig comfortabele positie en riskeert ze al om in één van de kieskringen onder de kiesdrempel te blijven. Partijen die het slecht doen in de peilingen hebben de neiging om verkiezingen zo lang mogelijk uit te stellen, om vast te houden aan de mandaten die ze hebben. Maar aan dit tempo is het voor CD&V en Open Vld straks zaak om de verkiezingen nog snel te vervroegen om ook in de volgende legislatuur nog mandatarissen in de federale Kamer te kunnen hebben!

Goed resultaat voor Vlaams Belang en N-VA Twee partijen die tevreden naar de uitslagen van deze peiling kunnen kijken, zijn Vlaams Belang en N-VA. Vlaams Belang staat nog steeds op beduidende winst tegenover de laatste verkiezingen en komt deze keer opnieuw als de grootste partij van Vlaanderen uit de bus. Het verschil is klein met concurrent N-VA, en dus is die eerste plaats op dit ogenblik zeker geen uitgemaakte zaak. Toch blijft hangen dat de partij in deze legislatuur een tijdlang een pak hoger gepeild heeft. De N-VA staat nog steeds op verlies tegenover de laatste verkiezingen, maar ziet de laatste tijd wel een positieve trend die de partij opnieuw goed boven de twintig procent duwt. En staat de partij deze keer niet op de eerste plaats, dan heeft ze toch uitzicht op die eerste plaats. Zoiets geeft een partij natuurlijk zelfvertrouwen.

Vooruit stijgt Vooruit komt in deze peiling voor het eerst sedert de verkiezingen van 2019 boven de 15 procent uit. Voor een gelijkaardig resultaat voor die partij moeten we trouwens al zes jaar terug in de tijd. Het optreden van Conner Rousseau in The Masked Singer heeft hem en de partij duidelijk geen windeieren gelegd. Met deze score zou een voorakkoord met de N-VA, waarover nogal wat geruchten de ronde doen, zelfs niet nodig zijn. Met een CD&V in duigen en een oplawaai voor de Open Vld, heeft N-VA eigenlijk geen andere keuze dan met Vooruit te onderhandelen als ze niet in zee wil gaan en/of geen meerderheid heeft met Vlaams Belang.

Groen zwalpt, PVDA groeit door Bij de vele analyses en commentaren op deze peiling bleven er eigenlijk twee partijen wat in de schaduw staan. Groen doet het vergeleken met de laatste peilingen deze keer nog redelijk goed, zij het nog steeds met een klein verlies tegenover de laatste verkiezingen. Merk op dat het ontslag van Meyrem Almaci ongeveer halverwege het afnemen van deze peiling kwam en de daaropvolgende niet-kandidaturen van alle

kopstukken van de partij pas daarna. Het is ook de vraag in hoeverre de gemiste kernuitstap al verrekend zit in deze peiling.

CD&V zakt tegenwoordig aan een tempo van twee procent per jaar in de peilingen en zo komt tegen 2024 de kiesdrempel in zicht De PVDA zet met 9,1 procent van de kiesintenties één van haar beste resultaten ooit neer. Slechts één keer deed ze ooit beter, in de Ipsos-peiling van maart 2020, toen de partij 9,3 procent haalde. Dat CD&V in deze peiling kleiner is dan de PVDA verdoezelt dat de communisten in Vlaanderen anno 2022 meedingen naar de vierde plaats. Een op de elf Vlamingen is vandaag van plan voor een partij te stemmen die de Chinese lijn volgt.

Vlaamse coalitievorming op de as N-VA-Vooruit? Een projectie van deze peiling op het Vlaams Parlement levert een zetelverdeling op die geen gemakkelijke regeringsonderhandelingen voorspelt. Er is een kleine kans dat Vlaams Belang en N-VA samen een meerderheid halen, maar in het beste geval wordt dat toch niet meer dan een nipte meerderheid. Een voortzetting van de huidige regering-Jambon is niet aan de orde, en ook Vivaldi heeft geen schijn van kans om in het Vlaams Parlement een meerderheid te halen. De meest haalbare coalitie is waarschijnlijk nog eentje gebaseerd op de as van N-VA en Vooruit, aangevuld met de grootste van Open Vld of CD&V. Het is echter niet zeker dat, als Vlaams Belang uitgesloten wordt van de meerderheid, een coalitie met drie wel zal volstaan. Is dat niet het geval, dan zullen ofwel beide centrumpartijen in het regeringsbad getrokken moeten worden, of moet ook Groen erbij gehaald worden. Daarmee belooft de zomer van 2024 nu al spannend te worden in het Vlaams Parlement.

FILIP VAN LAENEN

Politiek

12 MEI 2022

IN DE KIJKER

CITAAT VAN DE WEEK

Joachim Coens

Sammy Mahdi:

“Nooit begrepen dat mensen vinden dat ik een laksere kijk op migratie moet hebben ‘omdat ik een andere huidskleur heb’”

“Al een tijdje hopen we op zo’n rampzalige peiling, want dan zou hij eigenlijk niet anders kunnen dan een stap opzijzetten”, wordt er bijna openlijk gezegd door toplui van CD&V. Zulke uitspraken zijn niet fraai, maar ze tekenen wel de crisis waarin de verschrompelde volks- en incontournabele partij van weleer zich bevindt. Joachim Coens (55) reageerde meteen door aan te kondigen dat hij de handdoek in de ring gooit. Hij is wellicht de eerste partijvoorzitter ooit die niet na verkiezingen, maar na een peiling zo’n besluit neemt. © PHOTONEWS

In 2019 won hij met maar een kleine voorsprong het voorzitterschap van de christendemocratische partij van de jonge ambitieuze Sammy Mahdi nadat hij voor de partij zijn CEO-schap van de Zeebrugse haven opgaf. Zijn naam klonk als een klok, want ‘zoon van’ de vroeg gestorven Daniël die vooral naam maakte als de eerste katholieke minister van Onderwijs. Joachim was al burgemeester van Damme en ooit zetelde hij zelf al in het Vlaams Parlement, dat hij in 2001 achterliet voor de haven. Hij was terug van weggeweest…

Stenen des aanstoots

Signalen genegeerd Joachim Coens bleef eigenlijk een politicus van de oude stempel en van de oude christendemocratie. Altijd op zoek naar het centrum, zonder al te veel uitspraken in deze of gene zin. Grote verzoener, compromisfiguur, het zacht gekookte ei, de gieter van olie op de golven, … hij wilde het allemaal zijn als minzame voorzitter van de grote volkspartij. Alleen… dié partij was er niet meer, want veel kiezers waren al uitgeweken naar partijen die duidelijkere taal spreken over tal van thema’s, gaande van ethische zaken over migratie tot staatshervorming en zelfs sociale zaken. Signalen uit de eigen partij, bijvoorbeeld van de zogenaamde ‘Stuurboordgroep’ die duidelijkere accenten wilde op de rechterflank, zoals van de oude CVP van Tindemans bijvoorbeeld, werden niet ernstig genomen. Ook aan de basis was er gemor, vooral bij veel CD&V-burgemeesters die hun kiezers zien ontglippen en zelfs niet meer onder de oude partijnaam willen opkomen in 2024. En de groep rond zijn destijdse uitdager Mahdi werd groter en groter en wilde het over een andere boeg gooien. Maar Mahdi werd staatssecretaris en was dus mee gebonden aan Vivaldi. Al wil hij nu het voorzitterschap overnemen en zijn hoge post achter zich laten. Met zijn volgelingen wil hij zich op de noodrem gaan smijten. Of dat zal lukken is nog maar de vraag.

Vernieuwingspoging mislukt Coens wist dat er iets met zijn partij diende te gebeuren om het tij te keren, maar zelf slaagde hij er niet in om met wervelend gezag of wat spierballengerol iets te doen bewegen. Hij is niet de eloquente Bart De Wever of een jonge spring-in-’t-veld als Conner Rousseau of Tom Van Grieken die een zaal in vuur en vlam kan zetten. Het ‘Power on!’-vernieuwingsproces in 2021 poogde nog wat op te peppen, maar de klad zat erin. Haast profetisch zei hij toen nog: “Misschien zal een verbindende partij als de onze electoraal nog een tijdje in de shit zitten en uit de mode zijn.” Hij voelde in stilte de bui toen al hangen. Hij werd eenzamer en eenzamer. Alleen de recente wijziging van de schrijfwijze van de ampersand in de partijnaam tijdens alweer een inhoudelijk congres viel enigszins op… En opnieuw probeerde hij het vuur weer aan te blazen: “Aan onze partijgenoten die vandaag twijfelen: het donkerste uur is dat vlak voor de zonsopgang.” De recente peiling doofde echter meedogenloos ook dat laatste vuurtje. Meteen werd ook voor hem het licht finaal uitgedaan.

Naar aanleiding van de bevraging van de Universiteit Antwerpen en de VUB waaruit blijkt dat meer dan de helft van de Vlaamse kiezers vindt dat geboren zijn in ons land een voorwaarde is om zich echt Belg of Vlaming te mogen noemen, publiceerde de Franstalige openbare omroep RTBF een artikel met de titel ‘Zelfs een perfecte migrant zal voor de helft van de Vlamingen nooit een Vlaming zijn’, vergezeld met een foto van staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (cd&v). Die laatste reageerde gedegouteerd: “Zo triest die foto. Ik walg er zo van. Respectloos. Ik ben, was en zal altijd Belg/Vlaming blijven”, tweette Mahdi. “Ik heb nooit begrepen dat mensen vinden dat ik een laksere kijk op migratie moet hebben ‘omdat ik een andere huidskleur heb’. Het is makkelijk om extreemrechts aan te vallen met hun vooroordelen gebaseerd op huidskleur. Maar probeer eerst niet hetzelfde te doen.”

Ambitie asymmetrisch beleid blijft dode letter De mogelijkheid om zogenaamd ‘asymmetrisch beleid’ te voeren was een belangrijk communautair element in het federale regeerakkoord, maar slechts een handvol federale ministers bleek tot nader order bereid om deftig mee te werken aan de uitvoering ervan. Een van de belangrijke institutionele elementen in het Vivaldi-regeerakkoord was het vooruitzicht van zogenaamd ‘asymmetrisch bestuur’. Dit zou betekenen dat de federale regering een verschillend beleid zou kunnen voeren op maat van de verschillende gemeenschappen en gewesten. Aangezien de verschillende Belgische regio’s verschillende noden en visies hebben op bepaalde problemen denk aan het arbeidsmarktbeleid of de gezondheidszorg -, zouden zij op die manier toch een eigen beleid kunnen krijgen, in afwachting van of bij het uitblijven van een echte staatshervorming. “Om tegemoet te komen aan de specifieke noden en dynamieken in de verschillende gebieden van het land kan de federale overheid gebruikmaken van de mogelijkheid om haar bevoegdheden op asymmetrische wijze uit te oefenen naargelang het betrokken gewest, de betrokken gemeenschap of subregio waarop het betrekking heeft (‘place based policies’)”, klinkt het in het regeerakkoord. “Dit gebeurt met respect voor de principes van gelijkheid en non-discriminatie.” “Op die manier zou de federale overheid haar beleid kunnen afstemmen op het beleid van de gemeenschappen en de gewesten wanneer het gaat om bepaalde gedeelde bevoegdheden, zoals op het vlak van werkgelegenheid en gezondheidszorg”, luidt het verder. De mogelijkheid van asymmetrisch beleid was een belangrijke voorwaarde van cd&v om tot een © PHOTONEWS

De verkiezingen van 2019 waren geen succes voor CD&V, maar toch slaagde partijvoorzitter Coens erin om in de Vlaamse regering én in de federale regering post te vatten, al was dat laatste mathematisch niet nodig. Hoewel velen het hem aanraadden om vanuit de oppositie een tweede adem te vinden, zette hij toch door. Het zou zijn ‘eerste steen des aanstoots’ worden. Hij pakte niet alleen uit met twee federale ministers die niet op federale kieslijsten hadden gestaan - Verlinden stond op geen enkele lijst en Van Peteghem werd verkozen voor het Vlaams Parlement -, maar ook op geen enkel dossier kon de partij nog wegen, want zij werd meegezogen in de Vivaldi-compromissen. En ook op Vlaams niveau stootte de partij zich aan de steen door het geklungel van zijn voorganger-partijvoorzitter Beke in de coronacrisis en de kinderopvang. Zelfs sterkhouder Crevits kan met moeite het hoofd boven water houden. In het stikstofdossier werd ze vleugellam gemaakt en ze kan het niet meer opnemen voor de boeren, nochtans een historische loot van de christendemocratie.

regering zonder Vlaamse meerderheid toe te treden. Vanuit het Vlaams Parlement en de Vlaamse regering pleiten alle meerderheidspartijen daar – N-VA, maar ook cd&v en Open Vld, die federaal in de regering zitten – ondertussen voor een aangepast federaal arbeidsmarktbeleid op maat van Vlaanderen.

Weinig respons Het voornemen van asymmetrisch bestuur blijft tot nader order dode letter, zo blijkt nu. In januari van 2021 vroeg minister van Institutionele Hervormingen Annelies Verlinden (cd&v) aan al haar collega-ministers om haar uiterlijk tegen de zomer mee te delen hoe ze asymmetrisch beleid zouden realiseren. In september 2021 lanceerde Vlaams minister van Werk Hilde Crevits (cd&v) nog een smeekbede om het federale arbeidsmarktbeleid op Vlaanderen af te stemmen. Daarop werd in oktober nogmaals een oproep door Verlinden gelanceerd. De deadline werd verplaatst naar de daaropvolgende maand. Tot nu toe kreeg Verlinden van slechts vier collega’s een schriftelijk antwoord: staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (cd&v), minister van Financiën Vincent Van Peteghem (cd&v), minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) en minister van Defensie Ludivine Dedonder (PS). Verlinden maakte zich deze week in de commissie Grondwet en Institutionele Vernieuwing sterk dat, zeker wat de domeinen van gezondheidszorg en arbeidsmarktbeleid betreft, er zeker werk gemaakt zal worden van asymmetrisch beleid. “Ik kan bevestigen, zeker ook voor mijzelf, dat de regering daarvan verder werk zal blijven maken”, aldus Verlinden.

“Regering kan zelfs niet van uiterst minimale hervormingen werk maken”

Annelies Verlinden

Volgens Vlaams Belang-Kamerlid Barbara Pas, die de kwestie aankaartte in de commissie, slaagt de regering er niet in om “zelfs maar van uiterst minimale hervormingen” werk te maken. “Terwijl dit land institutioneel vierkant draait en dringend aan grondige

hervormingen toe is, slaagt paars-groen er maar niet in om zelfs maar van de uiterst minimale hervormingen die ze in dat verband in haar regeerakkoord heeft staan deftig werk te maken”, aldus Pas. Ook N-VA-Kamerlid Sander Loones heeft kritiek op de gebrekkige respons. Zo zouden de ministers Vincent Van Quickenborne (Open Vld) en Georges Gilkinet (Ecolo) verklaard hebben dat ze schriftelijk geantwoord hadden, terwijl dit niet het geval bleek te zijn. “Het is echt ongehoord dat ministers parlementsleden voorliegen en foute informatie geven. Ik zal daar een formeel punt van maken. Op die manier kunnen wij namelijk onze job niet doen”, zei Loones. PIETER VAN BERKEL

HET BESTE VAN

Steeds meer mensen voelen zich eerder Vlaming dan Belg CD&V kleinste partij in nieuwe peiling: “Trend lijkt onomkeerbaar” Francken roept Vlaams Belang op federale verkiezingen in 2024 te laten schieten Hommeles bij Vooruit Torhout: Rousseau neemt bevoegdheden lokaal bestuur af Massale vechtpartij tussen Koerden en Turken in Zwitserland

Surf naar palnws.be

8 Interview

12 MEI 2022

DARYA SAFAI

“Het woke-gedachtegoed zal alles kapotmaken” Op 29 maart was er de WK-kwalificatiewedstrijd tussen Iran en Libanon. Die vond plaats in Iran, waar vrouwen niet welkom zijn in voetbalstadions. Er werd geweld gebruikt en sommige vrouwen kregen pepperspray in hun ogen. N-VA-Kamerlid Darya Safai klaagt het stadionverbod al jarenlang aan. Ze komt op voor de Iraanse vrouwen en vrouwenrechten in het algemeen. ’t Pallieterke sprak met haar over het gevaar van islamisme, over feminisme en over het woke-gedachtegoed. Ook het zoroastrisme, vrouwelijkheid en vrijheid kwamen aan bod. raanse vrouwen proberen al meer dan veertig jaar om hun vrijheid, die ze voor de revolutie van 1979 hadden, op een of andere manier terug te winnen en als volwaardige burgers te leven. Jammer genoeg wordt elke vorm van protest steeds onderdrukt. Ze hebben na de revolutie van 1979 heel wat rechten verloren door toedoen van islamisten en ayatollahs, die nu hun dagelijkse leven bepalen. Hoe moeten ze naar buiten gaan? Ze moeten zich bedekken, dat is in de wetgeving bepaald. Als ze niet volledig of niet goed bedekt zijn, worden ze opgepakt door de zedenpolitie en krijgen ze zweepslagen.” “Eén van de rechten die ze verloren zijn, is het recht om naar een stadion te gaan. Daar krijgen ze geen toegang toe. Voor mij is dat symbolisch. Een voetbalstadion is een weerspiegeling van de maatschappij. Als je vrouwen de toegang ontzegt, toont dat aan hoe je ze in de brede samenleving uitsluit. Het probleem is dat Iraanse vrouwen cultureel niet verbonden zijn aan deze praktijken. Ze zijn cultureel heel open. Deze vrouwen zijn niet anders dan wij hier in Europa. Het probleem is dat ze al meer dan 40 jaar onderdrukt worden door het islamisme. Ze proberen ertegen te strijden. Om een voetbalstadion binnen te geraken, vermommen ze zich als man. Daarbij kunnen ze gearresteerd worden en riskeren ze hun leven. Twee jaar geleden is een meisje overleden nadat ze werd veroordeeld voor haar deelname aan een sportwedstrijd, vermomd als man. Ze pleegde zelfmoord omdat ze het niet meer aankon. Dat is vandaag de situatie in een islamitisch Iran, hoewel deze mensen cultureel helemaal niet zo zijn. Dat is de onderdrukking door de ayatollahs.”

U heeft de Wereldvoetbalbond, FIFA, aangeschreven. Kreeg u daar ook een antwoord op? “Ik leidde gedurende een paar jaar een actiegroep die aanwezig was bij elke wedstrijd die de Iraanse ploeg buiten Iran speelde. In Europa en de Verenigde Staten, en zelfs

in Brazilië voor de Olympische Spelen van 2016, hebben we de problematiek van Iraanse vrouwen aangekaart. We wilden aan de wereld tonen hoe Iraanse vrouwen al jaren worden uitgesloten en hoe hard ze strijden om binnen te geraken. Dat heeft heel veel resultaat gehad. Met een brief die ik naar Sepp Blatter (voormalig FIFA-voorzitter, red.) had gestuurd, heb ik de aandacht gevestigd op de strijd van Iraanse vrouwen. Ik vroeg de FIFA om haar eigen statuten te respecteren. Daarin staat dat men tegen elke vorm van discriminatie is, ook genderdiscriminatie. Jammer genoeg respecteert de FIFA haar eigen statuten niet.” “Deze strijd gaat nog steeds verder, zonder concrete resultaten. De FIFA stopt plotseling met de steun aan Iraanse vrouwen, terwijl die geschiedenis aan het schrijven zijn. Als de voetbalfederatie daadwerkelijk tegen elk vorm van discriminatie is, moet ze haar verantwoordelijkheid nemen en Iraanse vrouwen steunen om de stadions binnen te geraken. Jammer genoeg hebben we nog geen concrete resultaten, straffen of schorsingen gezien. De Islamitische Republiek Iran verdient het niet om deel uit te maken van de wereldgemeenschap. Ik kan niet begrijpen dat in de 21ste eeuw vrouwen worden geweerd uit een sportstadion.”

U bent ook in Polen geweest, waar u uit de tribunes werd gezet. “In Europa en de VS was het soms moeilijk om in de tribune te blijven zitten met een onschuldige en terechte boodschap, met name ‘Let Iranian women enter their stadiums’. Telkens heeft het Iraans(e) regime gedicteerd hoe de veiligheidsagenten van democratische Europese landen zich moeten opstellen tegenover deze belangrijke boodschap. Ook in Italië werd ik gewelddadig uit de tribune verwijderd. Dat was echt zwaar. Het was zo’n belangrijke boodschap dat ik de dag nadien voorpaginanieuws was in de belangrijkste Italiaanse kranten. Een bekende journalist schreef over de strijd van Iraanse vrouwen en stelde de wijze waarop Italië hiermee was omgegaan aan de kaak. We hopen dat we deze strijd ooit zullen winnen. Ook de mannen strijden tegen deze discriminatie.”

U bent opgegroeid in Iran en kon uiteindelijk vluchten van het regime en de islamitische dictatuur. Heeft u daardoor een afkeer gekregen van de islam? “Het gaat over een strijd die al jaren bezig is. In Iran werd ik als zesjarig meisje onderdrukt door de ayatollahs. Zij moesten mij vertellen welke alles bedekkende kleedjes ik mocht dragen. Dat is heel zwaar tijdens de opvoeding. Als je opgroeit, kan je pas zien of het de echte islam of islamisme is. Er zijn heel wat mensen in Europa die ons proberen wijsmaken dat wat we hebben meegemaakt niets te maken heeft met de (ideologische) islam. Het is belangrijk dat deze mensen daar heel voorzichtig mee omgaan. Er is een godsdienst en een ideologie, die elkaar heel vaak weten te vinden. Die maken deel uit van hetzelfde pakket.” “Iran was ooit een grote beschaving zoals de Perzische, die uniek was in de wereld. Door de naïviteit van sommige mensen kunnen de islamisten, met hun ideologie en politieke doelen, een land veroveren. Dat is wat wij hebben meegemaakt. Toen de revolutie in 1979 plaatsvond, was het te laat om te zeggen: ‘Ik ben ertegen.’ Er was geen democratie, er was geen beslissing van het volk. Er was maar één wetgeving: de sharia. Een geboren moslim heeft zelfs het recht niet om uit de islam te stappen. In Europa is dat niet anders.” “In Iran heb ik daar heel hard tegen gestreden. Ik droomde ervan om, net als 80 miljoen andere mensen, een volwaardige burger te zijn. Maar het ging niet meer, wij moesten gewoon gehoorzamen. Vrouwen waren tweederangsburgers. Wij stelden niets voor.” “Door mijn strijd ben ik in 1999 in de gevangenis van de ayatollahs terechtgekomen. Dat was niet zomaar een gevangenis, maar die van de geheime dienst. Ze kunnen heel beschermend zijn als het aankomt op de islamitische identiteit. Ik heb mijn leven geriskeerd. Dat is de situatie in Iran en veel andere islamitische landen. In Europa hoor je andere verhalen. Je ziet hoe ze soms dezelfde fouten maken als in Iran. Het is belangrijk dat we ons bewust zijn van dit gevaar. We moeten alert zijn.”

Na alles wat u heeft meegemaakt in Iran: hoe zou u zichzelf omschrijven op religieus vlak? Bent u een moslima? “Ik ben iemand die heel vrij is. Nee, ik ben geen moslim meer. Het is eindelijk mijn keuze. Ik kan niet omgaan met een godsdienst die mij als minderwaardig beschouwt en mij vraagt om mezelf te bedekken, zodat ik mannen niet op slechte ideeën kan brengen. Het idee achter een hoofddoek en jezelf bedekken is om ‘onzichtbaar’ te worden. Hoe onzichtbaarder, hoe beter. Ook in Europa zijn er vrouwen die beweren dat het dragen van een hoofddoek een vrije keuze is. Maar je moet weten dat het idee van een ‘vrije keuze’ voor vrouwen niet is ingeschreven in de islam. Dat is contradictorisch. Deze vrouwen zijn vrij om te doen wat ze willen, maar tegelijkertijd ook niet. Opkomen voor bedekkende of losse kledij voor een vrouw is niet eman-

SOMMIGE FEMINISTEN PRATEN ZELFS BOERKA’S GOED, OMDAT HET ZOGEZEGD EEN VORM VAN KEUZEVRIJHEID IS, MAAR EEN FEMINISTE DIE DAT PROMOOT, IS GEWOON EEN VERRADER VAN ALLE VROUWEN

Interview

12 MEI 2022

DARYA SAFAI

KAMERLID N-VA • Geboren in Teheran, Iran, op 7 april 1975 • Getrouwd, twee kinderen • Gevlucht naar België in 2000 • Heeft sinds 2003 de Belgische nationaliteit • Is tandarts en heeft tandartspraktijken in Brussel en Antwerpen • Vrouwenrechtenactiviste en politica voor de N-VA

het mom van feminisme en emancipatie. Daar heb ik een groot probleem mee. Wereldwijd willen vrouwen er vanaf geraken. Het is aan alle mensen die beweren dat ze feministen zijn om deze vrouwen te steunen, in plaats van de hoofddoek en het idee daarachter te promoten. Ik vind het zo jammer dat we dat in Europa meemaken, net door de mensen die in de jaren ’60 dachten dat ze met hun eigen godsdienst, het christendom, in strijd waren. Die wilden vrij worden van de kerk. Maar als het over de islam gaat, is het opeens een vrije keuze. Dat is belachelijk.”

Mede dankzij de pre-islamitische geschiedenis en het zoroastrisme geloven de Iraniërs dat het ook anders kan dan het islamitische regime van de ayatollahs. “Dat is de enige hoop die de Iraniërs hebben. Ze weten dat ze deel uitmaakten van een zeldzame beschaving. Daarom beschikten ze, nadat de islam naar Iran kwam, nog over wetenschappers. Die beschouwt de wereld nu als Arabische wetenschappers. Maar dat is niet het geval. Dat waren resterende krachten van de Perzische beschaving, die is uitgedoofd. Dat is ook logisch, want ze moesten zich bekeren tot de islam. Ze hadden geen keuze.”

Het zoroastrisme leeft nog heel sterk in Iran. Ik geloof er zelf ook heel hard in, omdat het geen godsdienst is. Het is een manier van denken” Woke is een aanval op de ‘ratio’, de rede. Wat vindt u van het wokegedachtegoed?

ciperend. Een vrouw is vrij om te dragen wat ze wil. Als je dat onder het mom van feminisme brengt, dan hol je zelf de betekenis ervan uit. Dat is op geen enkele manier emanciperend. Op die manier help je vrouwen niet vooruit.” “Bestrijd de reden waarom vrouwen niet zonder hoofddoek naar buiten mogen. Dat is wat de feministen moeten doen. Jammer genoeg wordt de hoofddoek ook in Europa gepromoot, onder

“Het woke-gedachtegoed zal alles kapotmaken, als het op deze manier verdergaat. Het maakt van ons in elke situatie een dader. We moeten ons altijd schamen voor wie we vroeger waren. Daardoor ontneem je mensen hun zelfvertrouwen en probeer je nadien, onder het mom van verdraagzaamheid, alles te vergoelijken. Zelfs de dingen die onverdraagzaam zouden zijn. Ook het cultuurrelativisme maakt daar deel van uit, omdat het alles en iedereen een podium geeft, zelfs de sharia of islamisten. Dat zijn gevaarlijke elementen. Natuurlijk zijn we in het Westen vrij. Maar als je een islamitische partij de kans geeft om deel te nemen aan de verkiezingen en er heel veel moslims zijn, dan breng je de democratie in gevaar. Islamisme erkent geen vrijheid. Het is theocratisch, niet

democratisch. Zoiets de vrije loop laten, is gevaarlijk.” “Het woke-systeem probeert een kritische mening daarover steeds te onderdrukken. Dat is verwerpelijk. Zelfs een simpele kritiek op de manier waarop de islam omgaat met vrouwen, willen ze strafbaar stellen wegens islamofobie. Ze wuiven alle kritiek weg onder het mom van racisme. Dat is verwerpelijk, want niemand wil een racist zijn. Er zijn veel punten die terecht bekritiseerd worden. Gelukkig leven wij nog altijd in een democratisch en vrij land, waar de vrijheid van meningsuiting van belang is. Ook wij moeten deze strijd dapper verderzetten. In de politiek probeer ik steeds het geweten van het Westen te zijn. Bepaalde partijen zijn daar steeds minder mee bezig. Dat vormt wel degelijk een gevaar voor de toekomst van het Westen. Het islamisme alleen kan niet alles realiseren. In Iran was dat ook niet het geval. De islamisten hebben naïeve mensen nodig om hun doel te bereiken en hun toekomst te verzekeren.” “De revolutie in Iran was niet per se een islamitische. Ja, er waren ook islamisten die andere moslims hebben aangespoord. Maar er waren ook extreemlinkse partijen die zijn meegegaan in dat verhaal. Ze dachten een gemeenschappelijke vijand te hebben. De enige overwinnaar was het islamisme. Op dat moment verdween de vrijheid voor de rest.”

Botst het feminisme met het wokegedachtegoed? Het woke-gedachtegoed is in strijd met het echte feminisme. Ik ga niet mee in alle verhalen die onder het woord ‘feminisme’ worden geschreven. Sommige feministen - gelukkig niet allemaal - vergeten soms wat het feminisme betekent, namelijk opkomen voor de emancipatie van de vrouw. Ze gaan soms zó verkeerd om met de verworven emancipatie in het Westen, dat je ervan schrikt. Ze praten zelfs boerka’s en gezichtsbedekkende kledij goed, omdat het zogezegd een vorm van keuzevrijheid is voor deze vrouwen. Iemand mag dat idee hebben ideeën zijn altijd vrij - maar een feministe die dat promoot, is gewoon een verrader van alle vrouwen. Een vrouw die zich moet bedekken, wist zichzelf uit. Noem jezelf alsjeblieft geen feminist als je die toekomst wil voor vrouwen.” “In Europa zijn we allemaal gelijk voor de wet, maar nog niet binnenshuis of in een gemeenschap. Een feministe moet strijden voor die gelijkwaardigheid. In het Westen zitten vrouwen in een goeie situatie. Maar is de strijd nu gestreden? Gaan we deze gewoon stopzetten en alles vergoelijken met het verhaal van de woke-beweging? De emancipatie van een vrouw kent geen enkele religie, ras of oorsprong. Vrouwen moeten elkaar steunen om gelijkwaardig en echt vrij te zijn. Die vrijheid is zo kostbaar dat we soms niet meer beseffen hoe verkeerd we ermee omgaan.” “De woke-beweging treft hierin een grote schuld. Ze wil de westerlingen steeds een schuldgevoel aanpraten. Alsof ze zich altijd moeten schamen voor wie ze zijn. Een westerling heeft ook een

mening over bijvoorbeeld de onderdrukkende houding van de islam ten opzichte van vrouwen. Waarom mogen ze die niet uiten? Waarom worden ze als racist of islamofoob bestempeld, als ze dat wel doen? Dat zijn de dingen waar woke mee bezig is. Ze kunnen daar best mee ophouden. Er zijn heel veel bewuste burgers. Als we elkaar steunen, maakt woke geen kans.”

Ik kan niet omgaan met een godsdienst die mij als minderwaardig beschouwt Het valt op dat u zich steeds heel kleurrijk en vrouwelijk kleedt. Is dat een bewuste manier om uw vrijheid te tonen? “Op 6-jarige leeftijd was ik bedekt met vormeloze, lange, kleurloze en lelijke kledij, zoals miljoenen andere vrouwen. Het dragen van kleurrijke en vrouwelijke kledij is een bewuste keuze om te tonen hoe belangrijk het is om jezelf te kunnen zijn. Als ik niet naar Europa was gekomen, had ik die kans nog steeds niet gekregen. Dat maakt van mij wie ik vandaag ben. Dat is de reden waarom ik het Westen zo dankbaar ben. Ik ben dankbaar dat ik de kans heb gekregen om gehoord en gesteund te worden door de bevolking. Mijn doel is om het Westen te behouden zoals het is. Ik wil een bijdrage leveren aan de prachtige westerse beschaving.” “Ik snakte naar een simpel kleedje, wat kleur in mijn leven en het gevoel van de wind die door mijn haren waait. Ik snakte naar de vrijheid om een geëmancipeerde vrouw te zijn, in plaats van steeds te moeten zwijgen en geen mening te mogen hebben. Het is niet gewoon een beperking op kledij, maar een levenswijze: je moet als vrouw onzichtbaar worden. Als ik vandaag mijn mening mag uiten of mag dragen wat ik wil, wat niet kon in een islamitisch land, dan ben ik daar heel dankbaar voor. Ik probeer die boodschap ook te verspreiden omdat niet iedereen hetzelfde kan ervaren. We moeten ons verzetten tegen de onderdrukking van vrouwen onder het mom van keuzevrijheid, want die is er niet.” STIJN DERUDDER & ANTON SCHELFAUT

Luister naar het gesprek met Darya Safai in onze podcast Een Kwestie van Geloof Te beluisteren op o.a. Spotify, Apple Podcasts en palcast.be.

HET ZOROASTRISME EN DE STRIJD TEGEN HET ISLAMISME “Het zoroastrisme leeft nog heel sterk in Iran. Ik geloof er zelf ook heel hard in, omdat het geen godsdienst is. Het is een manier van denken. Veel Perzen denken dat het een bevrijdende oplossing zou kunnen zijn om hen te redden van een land dat al 1.400 jaar lijdt onder de onvrijheid van het islamisme. De laatste 40 jaar hebben daartoe bijgedragen, nu ze weten wat de echte betekenis van de islam is voor een maatschappij.”

ven of in iets anders. Meer dan 70 procent van de bevraagden beweerde geen moslim meer te zijn. Het is belangrijk voor ons om in de gaten te houden hoe dat evolueert. Ik denk niet dat de manier waarop ayatollahs omgaan met een bevolking gaat veranderen. De verandering zal uit landen zoals Iran komen. Dat is een hoop voor de toekomst. Laat deze mensen werken, want ze weten waarmee ze bezig zijn als ze strijden tegen de ayatollahs.”

“De ratio is het belangrijkste punt van het zoroastrisme. Dat is eigenlijk wat we in de moderne wereld in het Westen zien. Je moet zelf nadenken en niet blindelings gehoorzamen. Je moet zelf beslissen wat het beste voor is voor jezelf en je land.” “Een jaar geleden werd gepeild naar de mate waarin Iraniërs nog in de islam gelo-

“De strijd van de Iraniërs is ook onze strijd” “Dat is ook onze strijd. We hoeven hen niet met een leger te steunen. Maar als op de straten van Iran in vier dagen tijd 1.500 mensen sneuvelen door toedoen van het regime, mogen we niet meer zwijgen. Als

dat is wat ze met hun volk doen, moeten we de sancties uitbreiden. We mogen onze ogen niet sluiten. Dat is wat telt voor deze mensen. Onze steun brengt hun strijd - die al lang bezig is, maar zeker resultaat zal opleveren - in een stroomversnelling. Hun strijd is ook goed voor ons, want de hele regio is geradicaliseerd. Sinds de revolutie van ’79 is de radicale islam nog sterker aanwezig in de wereld. Het is een ideologie die zich wereldwijd heeft kunnen verspreiden, zoals het Iraanse regime het gewild had.” “Ik vergelijk het islamisme altijd met het communisme. Als je ooit de wortels van het islamisme kan uitdrogen, zal het minder sterk worden en uiteindelijk verdwijnen. De strijd van de Iraniërs is onze strijd. Het is belangrijk dat het Westen dat inziet.”

Betaalt jouw ziekenfonds het lidgeld van je sportclub tot 30 euro terug?

Hoofdzetel:

Hoogstratenplein 1 - 2800 Mechelen Tel 015 28 90 90 - www.vnz.be

Word lid van het VNZ.

10 Buitenland

12 MEI 2022

NEDERLAND

Twintig jaar na Fortuyn Vorige vrijdag was het inmiddels twee decennia geleden dat Pim Fortuyn werd vermoord. De moordenaar loopt intussen weer vrij rond. Wat is er overgebleven van de Fortuynrevolte? Heeft de moord op de flamboyante politicus veel in beweging gezet of laat zijn dood enkel leegte en ontreddering achter?

Erfgenamen gezocht De LPF ging al vlug aan onderlinge ruzie ten onder. Velen trachtten het electorale gat op rechts te dichten. Geert Wilders slaagde daar gedeeltelijk in met zijn Partij Voor De Vrijheid. Wilders focust echter al jarenlang haast uitsluitend op migratie en de islam.

den de campagne van 2002, een “rattenvanger van Hamelen”.

Lode Claes Oudenampsen is van mening dat Bolkestein, Fortuyn en Wilders de meest zichtbare exponenten zijn van een bredere conservatieve, intellectuele stroming. Ook Thierry Baudet past met zijn profiel en denkbeelden in dit rijtje. Toch blijft de vraag wat deze stroming intussen concreet heeft verwezenlijkt. De conservatief-liberale flank van de grootste partij in Nederland, de VVD, is nagenoeg verdwenen.

Zijn talloze boeken getuigen ervan dat Fortuyn zijn tijd ver vooruit was

Bolkestein wegbereider Pim Fortuyn was de laatste Nederlandse intellectueel-politicus die de rechts-liberale, conservatieve en nationalistische zijde wist te verenigen. Merijn Oudenampsen promoveerde in 2018, aan de Universiteit Tilburg, op een proefschrift over ‘nieuw rechts’. Deze socioloog stelt dat Frits Bolkestein, de vroegere leider van de liberale VVD, aan de basis lag van deze beweging. Bolkestein als wegbereider van het populisme, aldus Oudenampsen. Aan het begrip ‘populisme’ hangt een negatieve bijsmaak. Het doet geen recht aan de conservatieve liberaal die Bolkestein was en is. Wel heeft Oudenampsen gedeeltelijk gelijk, in die zin dat Bolkestein in de jaren negentig deed wat Fortuyn in 2002 bewerkstelligde, namelijk (nagenoeg) de hele rechterzijde aan zich binden. Tussen Bolkestein en Fortuyn heerste een soort haat-liefdeverhouding. De VVD’er schreef onder andere een (tamelijk positief) voorwoord bij Pims hogergenoemde ‘Zielloos Europa’. Anderzijds noemde de liberale fractieleider Fortuyn, mid-

In Vlaanderen gebeurde hetzelfde: hier is de Open Vld - na het vertrek van Coveliers, Dedecker en consorten - volledig verveld tot een links-liberaal vehikel. Enigszins kan men stellen dat de N-VA dit centrumrechtse en conservatieve gat heeft opgevuld. In zekere zin is de N-VA de partij geworden

Fortuyn ging in zijn intellectuele analyses veel dieper en breder. Hij sprak ook sterker de middenklasse aan. Modernisering van de collectieve sector, bestuurlijke vernieuwing, de Europese Unie... Pim zette deze thema’s hoog op de agenda. Thierry Baudet heeft (of had?) de intelligentie om een nieuwe Fortuyn te worden. Maar zijn Forum voor Democratie, dat aanvankelijk een brede rechtse beweging was, wordt intussen door het gros van de samenleving gepercipieerd als een kleine club van geradicaliseerde complotdenkers. JA21 dan maar? Deze afsplitsing van Baudets Forum, plaatst zichzelf in de traditie van Fortuyn. Echter, partijleider en oud-LPF Kamerlid Joost Eerdmans, intussen bij zijn zevende partij aanbeland, ontbeert het charisma om een landelijk stemmenkanon te worden.

waar mensen als Lode Claes en een toen nog jonge Verhofstadt van droomden. Ook over migratie mag en kan vandaag openlijker gepraat worden dan pakweg twintig jaar geleden. Toch is het glas hoogstens halfvol. De media zijn vandaag, zeker in Vlaanderen, linkser dan ooit tevoren. Het overgrote deel van de kiezers in Nederland en Vlaanderen stemt (centrum)

rechts, maar krijgt in ruil een progressief, groen en politiek correct beleid. De analyse van de gepromoveerde Oudenampsen eindigt met de conclusie dat zogenaamd ‘nieuw rechts’ de hegemonie van (intellectueel) links heeft gebroken. Volgens ons, zowel voor wat Vlaanderen als Nederland betreft, een iets te optimistisch en wat naïef besluit. LVS

NOORD-IERLAND

Sinn Féin grootste partij Michelle O’Neill, het boegbeeld van Sinn Féin (SF) in NoordIerland, sloeg de nagel op de kop toen ze zei dat haar partij op 5 mei een ‘historische dag’ beleefde. Voor het eerst, sinds de creatie van Noord-Ierland in 1921, werden de Ierse nationalisten met 29,0 procent van de stemmen de grootste partij van de regio. SF had een ruime voorsprong op nummer twee, de unionistische Democratic Ulster Party (DUP) met 21,3 procent. Dit resultaat geeft SF het recht om een premier aan te duiden die de Noord-Ierse regering moet gaan leiden. Dit is meteen de eerste keer sinds de oprichting van het Noord-Ierse parlement, meer dan een eeuw geleden, dat dit mandaat aan de Ierse republikeinen toekomt. In een eerste reactie liet Michelle O'Neill weten dat deze verkiezing een teken van “echte verandering” was en mocht worden beschouwd als een “sleutelmoment in de Noord-Ierse politiek en voor onze mensen”. “Vandaag luidt een nieuw tijdperk in

6 mei, iets over zes in de avond, het Mediapark te Hilversum. Volkert van der Graaf, een geradicaliseerde milieuactivist, vuurt een resem kogels af op Pim Fortuyn. De voormalige hoogleraar in de sociologie overlijdt kort na de aanslag. Schrijver Tomas Ross blijft er, tot op de dag van vandaag, van overtuigd dat Van der Graaf niet alleen handelde. Hij schreef er twee boeken over. Ook televisieomroep BNN plaatste destijds al grote vraagtekens bij de wijze waarop Fortuyn aan zijn einde kwam. Of ze er iets mee te maken hadden of niet, feit is dat het plotselinge overlijden van de ‘goddelijke kale’ - zoals de later eveneens vermoordde cineast Theo Van Gogh hem noemde - de politieke elite goed uitkwam. De kans is erg groot dat de Lijst Pim Fortuyn (LPF), zonder het wegvallen van zijn leider, veruit de grootste partij van Nederland zou zijn geworden. Dat gaven de peilingen duidelijk aan. Zijn talloze boeken getuigen ervan dat Fortuyn zijn tijd ver vooruit was. Rond 1990 had hij al oog voor de ontspoorde welvaartsstaat en riep hij op tot een meer liberale economische benadering. Midden jaren negentig wees hij op de gevaren van de multiculturele samenleving, de hiermee gepaard gaande islamisering en riep hij in ‘De Verweesde Samenleving’ op tot het herwaarderen van de joods-christelijke en humanistische kernnormen en waarden. Dat evenzeer op het Europese beleidsniveau het bezielend verband ontbrak door een ver doorgeschoten bureaucratie, betoogde hij in onder andere het geschrift ‘Zielloos Europa’.

dat ons allemaal de kans geeft om deze samenleving opnieuw vorm te geven op basis van eerlijkheid, op basis van gelijkheid en op basis van sociale rechtvaardigheid”, vervolgde ze.

Ierse eenmaking

Het uiteindelijke doel van Sinn Féin is dat Noord-Ierland het Verenigd Koninkrijk verlaat en herenigd wordt met de Republiek Ierland. Deze hereniging zal de facto leiden tot een constitutionele desintegratie van het Verenigd Koninkrijk. Het is dan ook absoluut geen toeval dat uitgerekend Nicola Sturgeon, de Schotse First Minister en leidster van de naar autonomie strevende Scottish National Party, als eerste O’Neill feliciteerde… Maar een overwinning voor Sinn Féin bij deze verkiezingen betekent nog niet dat de hereniging met Ierland meteen voor morgen is. De Northern Ireland Act 1998 - die volgde op de ondertekening van het Goedevrijdagakkoord - stelde dat Noord-Ierland deel blijft uitmaken van het Verenigd Koninkrijk en “niet zal ophouden dat te zijn zonder de toestemming van een meerderheid van de bevolking van NoordIerland die daarover dient te stemmen”. Dergelijk referendum Michelle O’Neill, het boegbeeld kan er overigens pas van Sinn Féin (SF) in Noord-Ierland. komen nadat de Britse

staatssecretaris van Noord-Ierland hiervoor officieel goedkeuring geeft. SF-partijleider Mary Lou McDonald verklaarde intussen dat Sinn Féin zal proberen met een doelgerichte en gefaseerde aanpak, en dit binnen een vooropgestelde timing van binnen de vijf jaar, een referendum over de Ierse hereniging te realiseren.

Harde regeringsonderhandelingen Het blijft inmiddels wel koffiedik kijken over wat er nu concreet gaat gebeuren. De Britse staatssecretaris voor Noord-Ierland Brandon Lewis heeft verklaard dat hij de partijleiders de komende dagen zou ontmoeten met de bedoeling om zo snel mogelijk een nieuwe regering te vormen. En dat wordt geen sinecure. Door de bepalingen van het Goedevrijdagakkoord zijn SF en de DUP ertoe gebonden samen te regeren. Ze zullen daarom manieren moeten vinden om met hun verschillen om te gaan en de machtsdeling te herstellen. De vraag is echter of de DUP bereid is om opnieuw regeringsverantwoordelijkheid te nemen. Men mag niet vergeten dat deze verkiezing werd uitgelokt nadat de DUP in februari de stekker uit de regering had getrokken uit protest tegen het zogenaamde Noord-Ierse protocol, het onderdeel van de Brexit-overeenkomst tussen het VK en de EU waardoor de regio op één lijn blijft met de interne markt voor goederen van de EU. Wellicht wordt dit de inzet van ongetwijfeld harde regeringsonderhandelingen…

JAN HUIJBRECHTS

Buitenland 11

12 MEI 2022

Als reactie op de brutale inval van Rusland in Oekraïne werden ongeziene sancties tegen het land genomen

Welke effecten zullen de anti-Russische sancties veroorzaken?

RUSLAND

Poetin dreigt met atoomwapens Mao legde ooit uit waarom hij niet bang was voor een atoomoorlog: “Zelfs als ze de helft van de Chinezen doden met atoombommen, dan is China nog altijd de grootste natie ter wereld.” Het is indicatief voor het verschrikkelijke cynisme van (post-)communistische leiders en voor hun totale minachting voor mensenlevens, zelfs de levens van hun eigen onderdanen. © SHUTTERSTOCK

DIPLOMATIEKE VALIES

Dat er (economische) maatregelen gingen komen na de Russische inval in Oekraïne was onvermijdelijk. Inmiddels werden ze tot een historisch record opgevoerd, wat vragen oproept over de precieze effecten die men creëert. In Rusland en elders. Economen blijken alvast terughoudender te zijn dan menig politicus. Het doet wat denken aan de bekende uitspraak van die andere Vladimir, Lenin genaamd. “De kapitalisten zullen ons het touw verkopen waarmee we ze zullen ophangen”, stelde hij ooit. Met Rusland wordt steeds minder ‘touw’ (spreekwoordelijk dan) verhandeld, maar de vraag is nog maar welke lus vandaag rond welke nek gestropt wordt.

Snelle resultaten Economische sancties zijn vooral een door politici gegeerd instrument, economen staan er doorgaan kritischer tegenover, zeker wanneer de gevolgen op langere termijn bekeken worden. Maar voor bewindslui zijn dergelijke maatregelen een illustratie van doortastende daadkracht, graag met directe resultaten. De schokgolf die door de Russische economie trok, is hier mooi voorbeeld van. Verwacht wordt dat het bbp dit jaar tussen de 9 en 15 procent zal dalen. Sinds begin dit jaar daalde de waarde van de roebel met een derde. En de weerslag op de technische capaciteiten van het land is onmiskenbaar, net zoals zich een uittocht van gegeerde geschoolde profielen ontwikkelt, die snel voelbaar is. Het belangrijkste resultaat dat op korte termijn bereikt moest worden, het beëindigen van de vijandelijkheden, blijft echter uit.

Economisch wapen In regel zijn sancties iets wat men kleinere landen oplegt. Op die manier wordt de betrokken staat of regime geraakt, maar beperkt men de collaterale schade. In dat opzicht is de huidige situatie uniek. Het volstaat een blik op de kaart te werpen om te zien dat de opgelegde sancties, enkele uitzonderingen buiten beschouwing gelaten, een vrijwel uitsluitend westerse aangelegenheid zijn. Het verschaft Rusland alvast wat ontsnappingsroutes. De uniciteit zit hem echter vooral in het feit dat men een G20-economie met zo'n hevigheid isoleert, wat het erg moeilijk maakt om te voorspellen wat de precieze repercussies op de rest van

de wereld zullen zijn. Vlak voor de Russische inval een feit werd, verscheen ‘The Economic Weapon’, van expert Nicholas Mulder, verbonden aan de Cornell Universiteit in de VS. De timing kon niet beter zitten. Eind maart schreef hij over deze kwestie in magazine Foreign Affairs: “De sancties zouden in dit geval wel eens kunnen falen in hun opzet, niet omwille van hun zwakte, maar precies door hun grote en onvoorspelbare sterkte.”

Uitwijkmogelijkheden De gevolgen draaien om zoveel meer dan het gemor van de westerse consument aan de pomp. Mulder hierover: “Sancties gebruiken tegen grote economieën, zijn niet mogelijk zonder compensaties voor de eigen economieën, maar ook die van veel andere landen die mijlenver van deze beslissing staan maar er wel de gevolgen van ondergaan.” Reacties op deze maatregelen zijn vaak irrationeel, maar dat maakt het effect er niet minder op. De weerslag, zeker op Centraal-Azië, was in dit geval onmiddellijk voelbaar. Er is ook een disruptief effect op de globale voedingssector. En economen wijzen er ook graag op dat hier een vermenigvuldigingseffect speelt. Begrijp: de brokken die gemaakt worden, vallen groter uit dat de ingezette middelen om ze te veroorzaken. In het verleden werden landen als Noord-Korea, Syrië, Venezuela of nog Wit-Rusland geviseerd, staten die veel minder geïntegreerd zijn in de wereldeconomie dan Rusland, wat ons bij een andere paradox brengt. De globalisering van de economie begrijp: de onderlinge afhankelijkheid van landen - zorgt ervoor dat de effecten van zulke sancties breed gevoeld worden. Tegelijkertijd biedt ze ook uitwijkmogelijkheden voor de geviseerden, wat dan weer de efficiëntie ondergraaft. Iran toonde aan hoe via Azië de gevolgen van de door Trump opgedreven sancties opgevangen werden. Ook voor Moskou wordt deze factor Azië cruciaal.

MICHAËL VANDAMME

Het nieuwe Yars-langeafstandsraketsysteem kan meerdere kernkoppen afvuren

In de Sovjet-Unie bluften generaals dat ze tijdens de Tweede Wereldoorlog meer dan 20 miljoen mensen hadden verloren, dat er 1.710 steden, 70.130 dorpen en 32.000 fabrieken waren verwoest, en dat het land dat niet alleen had overleefd, maar dat het zelfs als overwinnaar uit de strijd tevoorschijn was gekomen. Zulke mannen laten zich niet afschrikken door tientallen miljoenen doden. Niet verbazend, als men weet dat hun regime 40 miljoen mensen, voornamelijk Russen, heeft laten creperen in de goelagarchipel. Dat zou allemaal voltooid verleden tijd zijn, als er niet Poetin was, die mentaal in de Tweede Wereldoorlog en de jaren ’50 en ’60 is blijven steken, en die volledig volgens Sovjetpatronen denkt.

Afschrikking als strategie De Amerikaanse en bij uitbreiding de hele westerse nucleaire strategie is volledig gebaseerd op afschrikking. Men gelooft dat er bij een grote atoomoorlog geen winnaars kunnen zijn omdat beide partijen elkaar zullen vernietigen. ‘Mutual Assured Destruction’, MAD in het jargon. Zelfs als de Sovjet-Unie een nucleaire verrassingsaanval op het Westen zou kunnen uitvoeren, dan nog zouden er genoeg atoomwapens overblijven - vooral op atoomonderzeeërs - om de Sovjet-Unie ‘onaanvaardbare verliezen’ toe brengen, en hen misschien zelfs van de aardbodem weg te vegen. Die afschrikking heeft tot nu toe gewerkt. Maar misschien niet om de redenen die men denkt. Misschien werkte het vooral omdat de USSR intussen een bureaucratie en een gerontocratie was geworden. Bureaucraten en oude mannen zijn meestal bang om risico’s te nemen. Zoals Solzjenitsyn het ooit uitdrukte: “Zij beginnen maar een oorlog als het tien tegen één is, en liefst nog tien tegen nul.” Daarbij hebben ze zich dikwijls flagrant misrekend, zoals bij hun aanvallen op Polen in 1920, Finland in 1939 en Afghanistan in 1979. Maar het grote beeld klopte wel. Dat is nu veranderd. In het huidige Rusland is er nog steeds een bureaucratie, maar de besluitvorming is er in handen van één man en dat is Poetin. Eén man, over wiens gezondheidstoestand heel wat gespeculeerd wordt, tot een dodelijke ziekte toe, heeft niets meer te verliezen. Zulke mannen nemen dikwijls waanzinnige risico’s.

MAD Het succes van de MAD-doctrine gedurende de Sovjetperiode mag ons niet doen vergeten dat de legerleiding en de partijtop in USSR nooit in MAD hebben geloofd.

Volgens hun doctrine kon een atoomoorlog wel degelijk gewonnen worden. Zij geloofden dat de USSR zware verliezen zou moeten slikken, maar dat zij dat zou overleven, terwijl de VS volledig vernietigd zouden worden. Europa zou hen dan als een rijpe appel in de schoot vallen en dat zou een compensatie zijn voor de verwoeste Russische steden en industriegebieden. En de argumenten en statistieken waarmee zij die doctrine onderbouwden, waren gruwelijk cynisch, maar niet helemaal onzinnig. Het is niet belangrijk of die doctrine juist was. Het is wel belangrijk dat de Sovjets dáchten dat ze juist was. En dat Poetin in álle opzichten nog steeds volgens die oude Sovjetlijnen denkt. We mogen niet aan die nucleaire chantage toegeven, maar we mogen die ook niet negeren. Het Westen moet Poetin discreet maar ondubbelzinnig duidelijk maken dat er op iedere atoomaanval automatisch een nucleaire tegenaanval op Russische doelen zal volgen. Men moet hem er ook discreet op wijzen dat Poetin zich geen illusies moet maken over de efficiëntie van het oude luchtafweer- en raketverdedigingssysteem uit het Sovjettijdperk. De Oekraïense drones vliegen daar dwars doorheen. En als Poetin daar blind voor is, dan zullen zijn generaals het wel begrijpen. Zij zijn in Oekraïne op de realiteit van herlevend nationalisme en moderne technologie gebotst. PAUL BÄUMER

MAES KOFFIE, DAAR KRIJG JE NOOIT GENOEG VAN!

LUIKERSTEENWEG 244 F 35007 ANKERSTRAAT HASSELT 3500 HASSELT 011 223 253 EN 011 273 272

011 223 253

MAESKOFFIENV@SKYNET.BE WWW.MAESKOFFIE.BE

12 Interview

12 MEI 2022

ALEKSANDER WOORDVOERDER VAN HET STEPKOWSKI POOLSE HOOGGERECHTSHOF

“Men heeft binnenlandse politieke rivaliteiten naar het Europees niveau getild”

ALEKSANDER We gingen het over het Poolse STEPKOWSKI (47)

gerechtelijke apparaat hebben, voorwerp van kritiek en controverse, en dat deden we ook. Maar er is ook die oorlog in Oekraïne, waarbij Polen niet alleen een enorme inspanning levert in het opvangen van vluchtelingen, maar ook een van de scherpste critici van Rusland is. Een onvermijdelijk onderwerp. En hoe denkt hij dat de relaties met de EU evolueren?

• Professor aan de Rechtenfaculteit van de Universiteit van Warschau, foofd van het departement Rechtssociologie • Studeerde Engels en Europees recht aan de Universiteit van Cambridge • Was voor zijn wetenschappelijke activiteiten verbonden aan de universiteiten van Oxford, Manchester en Leuven • Werd rechter aan Poolse Hooggerechtshof (2019), werd er in 2020 woordvoerder van

oe ervaart Polen de oorlog in Oekraïne? Gezien de soms moeilijke geschiedenis die jullie beide landen gekend hebben, lijkt de vraag bijzonder pertinent…

uitdelen en hulp boden aan vluchtelingen die in grote ellende net de grens waren overgestoken, spraken boekdelen.”

“De Polen zijn er zich ten volle van bewust dat de agressie waar we in Oekraïne getuige van zijn, slechts een inleiding is van volgende agressies tegenover ons land en andere landen in de regio. Reeds in 2008 heeft onze toenmalige president Kaczynski dit perfect voorspeld. Hij was het ook die andere landen uit onze regio samenbracht om Georgië toen te steunen tegen de Russische agressie.” “Voor ons kadert dit in een zekere continuïteit, maar dit is slechts één deel van het plaatje. Sinds 2014 heeft zich een vergaande verandering voorgedaan in de houding van Oekraïne ten aanzien van Polen, terwijl de recente agressie dan weer ons beeld op Oekraïne behoorlijk bijgestuurd heeft. Onze beide naties hebben inderdaad een soms pijnlijke geschiedenis, waar ik verder niet op wens in te gaan. Het is immers net deze historiek die door de Russen te vaak aangegrepen wordt als propaganda-instrument om ons tegen elkaar uit te spelen.” “De laatste jaren heeft Kiev begrepen dat van Polen op geen enkele manier een bedreiging voor hun eigen soevereiniteit uitgaat. Het beste bewijs is geleverd door de manier waarop 3 miljoen vluchtelingen opgevangen zijn: de meeste vluchtelingen werden door mensen in huis genomen. De spontane acties van Polen die voeding gingen

“Daar ben ik het niet mee eens. Polen maakt zich niet de minste illusie als het over Rusland gaat, wat al heel lang het geval is. Op zich is de huidige agressie niet echt schokkend voor ons, eerder een bevestiging van wat we altijd geweten hebben en gedurende een heel lange periode ook aan den lijve ondervonden hebben. Voor ons is Rusland altijd een vreemd en tegenstrijdig fenomeen geweest. We houden van Russische kunst en cultuur, alleen beseffen we tegelijkertijd dat het land naast die schoonheid ook staat voor brutaliteit en barbaars geweld. De slachtpartij van Boetsja is verschrikkelijk, om maar één voorbeeld te geven, maar op geen enkele manier een verrassing.”

We kunnen ons inbeelden dat het beeld van Rusland tot een historisch dieptepunt is gezakt?

Het Europees Parlement heeft recent opgeroepen om bepaalde dotaties van Polen te bevriezen. Hoe kijkt u hier tegenaan? “Dat is een politieke vraag, waar ik me niet over kan en wil uitspreken. Wat ik wel kan zeggen, is dat ik geen weet heb van een wettelijke clausule die het bevriezen van deze middelen toelaat. Je zou toch denken dat de EU vasthoudt aan het principe van de ‘rule of law’? Het lijkt een politiek manoeuvre, gebruikt om politieke en economische druk uit te oefenen.” “Als we de situatie samenvatten: de EU

wil geld tegenhouden waardoor de heropbouw van de economie van ons land na de pandemie benadeeld wordt. Het is waarschijnlijk dat dit de Poolse politiek zal beïnvloeden, wellicht ook de verkiezingen. Het moet ook gezegd worden dat de Poolse Europarlementsleden die tegen de huidige Poolse regering gekant zijn steeds deze beperkingen in het Europees Parlement ondersteunen. Ze beschouwen die beperkingen immers als een soort politieke steun voor hun positie. Ik herinner me Frans Timmerman die verklaarde dat hervormingen die in 2015 doorgevoerd werden de Poolse economische hervormingen gingen benadelen. Het omgekeerde bleek waar te zijn, waarna je dit krijgt. Feit is dat steeds meer mensen in Polen, zowel binnen de meerderheid als de oppositie, suggereren dat Polen afstand moet nemen van het Europees Herstelplan en werk zou moeten maken van een eigen plan. Ik ga me hier niet over uitspreken, maar er zit wel coherentie in die redenering.”

“Soms krijg je het gevoel dat onze ontsnapping uit de marxistische utopieën ons in de handen van, zeg maar, westerse marxisten heeft gebracht” Hoe reageren de Polen op de vaststelling dat deze procedure onverminderd wordt verdergezet, ook al woedt de oorlog in Oekraïne in alle hevigheid, en een zware last op het land legt? “De hele situatie duwt de Poolse samenleving steeds meer in eurosceptische richting. En zeggen dat de Polen altijd bijzonder veel enthousiasme aan de dag hebben gelegd wanneer het over Europese integratie ging. Op zich is er nog zeker een draagvlak voor de EU, begrijp me niet verkeerd, maar het valt me op dat er toch een serieuze achteruitgang van dat enthousiasme van weleer moet worden vastgesteld. Niet enkel bij de gewone mensen, maar bij de elites waar je altijd al behoorlijk wat extreme voorvechters van de Europese integratie vond.”

Laten we het wat concreter maken: wat zegt u tegen hen die u voor de voeten werpen dat de rechtbanken in Polen niet onafhankelijk functioneren? “Erg eenvoudig vraag ik naar een voorbeeld waaruit dat zou blijken. Voor 2015 hebben journalisten een aantal van zulke voorbeelden aangehaald, maar niemand in de EU was geïnteresseerd in dit

probleem. Vandaag stelt het probleem zich eerder op een andere manier. Rechters die veranderingen in het juridisch apparaat hekelen, blijken zelf erg geëngageerd aan de politieke oppositiezijde te zijn. En dat zie je dan in de werking van sommige rechtbanken. Er zijn vele voorbeelden van mensen die zich agressief opstelden ten opzichte van de politie. Ondanks videobeelden die geen ruimte voor twijfel laten, werden deze mensen vrijgesproken door rechters die er geen twijfel over laten bestaan dat hun eigen politieke overtuigingen lijnrecht tegenover die van de regering staan. Dat is moordend voor de sociale perceptie van een onafhankelijk gerecht en de geloofwaardigheid van de rechtsstaat.”

Het is toch opvallend hoe die brug wordt gespannen tussen interne Poolse strubbelingen en de EUinstanties? “Het is inderdaad belangrijk om te beseffen dat de EU-kritiek op Polen niet ontstaan is in de relaties tussen ons land en de EU. In wezen hebben we te maken met een scherp intern Pools dispuut dat naar het Europese forum is getild door hen die in 2015 de macht verloren hebben. Vandaag trachten ze hun Europese politieke kanalen te gebruiken om die terug te verwerven. Wat het juridische apparaat betreft, gedurende decennia is dit gedomineerd door een ongezond corporatisme, aan elke sociale controle onttrokken. Soms was er zelfs een link tussen de politiek en dat juridisch apparaat. Dit veranderen lag aan de basis van hervormingen die in 2015 ingevoerd werden. In twee parlementaire verkiezingen is dit gesteund. Deze hervormingen worden om verschillende redenen misschien bekritiseerd, alleen is er niemand die het vorig bestaand systeem openlijk verdedigt.”

De voorbije drie decennia is heel wat gebeurd met uw land. Het vond terug aansluiting bij het Westen, werd lid van de NAVO en de EU. In hoeverre levert de terugblik een ontgoocheling op? “Het lijkt me verkeerd de dingen op zo’n manier voor te stellen. We hebben altijd deel uitgemaakt van het Westen! Ook al bevinden we ons in het oostelijk deel, onze identiteit behoort tot WestEuropa. In die zin kan terug thuiskomen nooit een ontgoocheling zijn. Maar de manier waarop dat huis waarnaar we terugkeerden functioneert, is dat deels wel. Soms krijg je het gevoel dat onze ontsnapping uit de marxistische utopieën ons in de handen van, zeg maar, westerse marxisten heeft gebracht. Het wegwerken van afhankelijkheid op energievlak is erg belangrijk voor ons. Maar dan stel je vast dat de EU heel wat doet om dit te vermijden en onze afhankelijkheid te bestendigen.” MICHAËL VANDAMME

PATER DAMIAAN In uw cv lezen we dat u ook even aan de KU Leuven verbonden was. Heeft dit u een blik verschaft op de complexiteit van dit land? “Om heel eerlijk te zijn, ik verbleef slechts één maand in Leuven, ruim onvoldoende om het labyrint van de Belgische politiek te leren kennen (lacht). Maar ik leerde wel over Damiaan De Veuster en nam deel aan een mis aan zijn graf in de kerk in de Schapenstraat. Het was de eerste keer dat ik over hem hoorde, maar de persoon maakte onmiddellijk een diepe indruk.”

Dossier 13

12 MEI 2022

De jacht is er immers levensnoodzakelijk, zegt de Namibische minister van Milieu, Bosbouw en Toerisme Pohamba Shifeta. Zijn land is een gidsland inzake natuurbeheer. Vele dieren die enkele decennia geleden op de lijst van wereldwijd bedreigde diersoorten stonden, floreren er nu als nooit tevoren. Waar nog niet zo lang geleden leeuwen, nijlpaarden, neushoorns, luipaarden, buffels en vele andere soorten met uitsterven bedreigd werden - herinner u de campagnes van Greenpeace - hebben ze er nu te veel. Dat succesverhaal kwam er dankzij een geïntegreerd beleid waarbij de overheid nauw samenwerkte met de gemeenschappen en jagers, en zich beriep op wetenschappelijke inzichten. Het zorgde volgens Shifeta voor een enorme winst voor mens en natuur. Dat Europese activisten hard campagne voeren om dat succesmodel te ondergraven, vindt hij dan ook compleet onbegrijpelijk. Hij riep Europese politici en activisten op naar Afrika te komen, eerder dan vanuit een toegeëigende machtspositie te bepalen wat Afrikanen moeten doen.

SAMENWERKING MET AFRIKA CENTRAAL Ook twee andere hoogwaardigheidsbekleders uit de regio, de ambassadeur van Botswana en de ambassadeur van Tanzania, klopten op dezelfde nagel. Ze benadrukten dat net zij de mensen zijn die leven met de dieren. Ze benadrukten dat jagen niet simpelweg het doden van dieren is, maar dat het veel meer is dan dat. Het gaat om op bewijs gebaseerde wetenschap die gebruikt wordt om de natuur optimaal te bewaren en te beheren. Bovendien is er naast het natuurlijk ecosysteem, ook een economisch ecosysteem. De lokale bevolking ziet dankzij de jacht de dieren als een rijkdom en niet als een last. Ze doen er dan ook alles aan om die rijkdom in stand te houden. Jacht helpt daarbij. Indien de jacht zou verdwijnen, zouden veel dieren opnieuw degraderen tot een vorm van overlast en de lokale bevolking zou die dieren zelf uitschakelen, op een veel nefastere manier. In geen tijd zouden de problemen van vroeger weer de kop opsteken. Dat Europese fanatici daar allemaal blind voor zijn is dan ook een groot probleem.

RIJKE LOBBYGROEPEN Vermeldenswaardig is dat die drang om de jacht vanuit Europa aan banden te leggen niet komt vanuit de Europese Unie of een ander niveau, maar dat machtige ngo’s en rijke linkse lobbygroepen op nationaal niveau de zaken naar hun hand zetten. Jorge Rodriguez Romero, leidend figuur bij het directoraat-generaal Milieu van de Europese Commissie, legde uit dat er een gebalanceerde Europese visie bestaat, waar samenwerking met Afrikaanse landen centraal staat. De Europese Commissie volgt de wetenschap en vanzelfsprekend is jacht dan ook een belangrijk onderdeel van het milieubeheer. Het succes van de laatste decennia in de regio spreken voor zich, zowel op economisch vlak als op het vlak van dierenwelzijn en natuurlijke rijkdom. Hij wees er wel op dat kennis evolueert en we niet zomaar blind in de ene of andere richting moeten gaan, maar steeds moeten kijken naar de feiten. Daarbij benadrukte hij de rol van de lokale bevolking. CARL DECONINCK

“DIE NGO’S ZOUDEN MET DE MENSEN DIE IN AFRIKA WONEN MOETEN PRATEN EN HEN BEGRIJPEN. EN ZE MOETEN ZIEN HOE DE DIEREN FLOREREN ONDER HET HUIDIG SYSTEEM. DAN ZULLEN ZE HET BEGRIJPEN”

POHAMBA SHIFETA - NAMIBISCHE MINISTER VAN MILIEU, BOSBOUW EN TOERISME

Diverse Afrikaanse hoogwaardigheidsbekleders zakten op 26 april naar een conferentie van de jachtlobbygroep European Federation for Hunting and Conservation (FACE) in Brussel af om hun diepe zorgen ten aanzien van Euro-

pa over te brengen. Volgens hen ontstaat hier immers een groeiende druk die hun natuurlijke rijkdommen en economische voorspoed bedreigt. Aanleiding was dat ook in België geluiden weerklinken om de jacht in die landen aan ban-

den te leggen. Met name de zogenaamde trofeejacht is volgens dierenrechtenactivisten een probleem. Ook in andere landen stemden diverse parlementen al voor een verbod. In Afrika kijken ze ernaar met grote, maar bange ogen.

AFRIKAANSE LANDEN TREKKEN AAN DE ALARMBEL OVER NATUURBEHOUD

“Jacht is essentieel in het natuurbeheer” Hoe reageert men hier op uw bezoek? “Voornamelijk positief. De meeste mensen tonen begrip voor het standpunt dat ik kom brengen. Maar het is nodig dat ik kwam, want soms zit je met nieuwe partijen in regeringen en nieuwe gezichten, die ons standpunt niet begrijpen en soms overweldigd kunnen worden door een andere visie. Maar we kunnen ons verhaal wel goed overbrengen en het komt aan.” “Ik kom hier in feite niet alleen spreken over pertinente zaken als vertegenwoordiger van Namibië en zijn inwoners, maar van heel zuidelijk Afrika. Het is bij ons dat al die wilde dieren leven. Het zijn de lokale gemeenschappen die er zij aan zij mee leven. Wij weten maar al te goed hoe de vork daar in de steel zit.”

Sprak u dan ook met de groene beweging in Europa? “Nog niet, maar dat komt er aan.”

Vreest u niet dat zij uw moeilijkste gesprekspartner zullen zijn? “Inderdaad. Het is jammer dat wij als mensen niet altijd helemaal eerlijk zijn tegenover onszelf. Soms laten we ons leiden door bepaalde financiële belangen en dat is in het nadeel van het algemeen welzijn. Ik nodigde al ngo’s uit om te komen naar ons land en te spreken met de lokale bevolking. Zodat ze kunnen zien en ervaren hoe de realiteit is voor de mensen ter plaatse, zodat ze weten hoe het beste wildbeheer gebeurt. En dat ze het nut van de jacht in het dagelijkse leven zien. Sommige mensen denken dat jacht helemaal los staat van de mensen. Maar in Afrika zien we de jacht niet zomaar als een hobby. Het is deel van natuurconservatie.”

De jacht maakt ook op juridisch vlak deel uit van natuurconservatie… “Inderdaad, in ons Namibisch model is jacht daarmee onlosmakelijk verweven. Het is zelfs deel van de wet. Zowel consumptief als niet-consumptief gebruik van wild, duurzaam gebruik, beide zijn deel van

want het dier moet effectief weg. Het zal een gevaar vormen voor andere dieren. Veel mensen die niet bij die dieren wonen, begrijpen dat niet. Dat verhaal probeer ik duidelijk te maken in Europa.”

Waarom denkt u dat men het niet begrijpt in Europa? het grotere verhaal. Net daardoor hebben we zo’n bloeiende populatie aan wilde dieren. Het gaat zo goed met de meeste diersoorten, dat we niet weten wat we ermee moeten aanvangen. Zo hebben we nu problemen met olifanten. Ze vormen nu zelfs een overlast. We kunnen er geen weg mee. De mensen klagen en willen dat er nog meer gejaagd wordt. Maar dat doen we natuurlijk ook niet zomaar. We laten enkel jacht toe op specifieke dieren. Zo kan je geen vrouwtjes schieten, maar wel oude mannelijke dieren die niet meer productief zijn. Die dieren zullen toch sterven en ze worden vaak een probleem voor de hele omgeving. Een oude neushoorn of leeuw bijvoorbeeld, zal in die situatie paranoïde worden en jonge dieren beginnen afmaken en soms zelfs vrouwtjes. Ze voelen dat ze verstoten zullen worden en ze doden erg jonge dieren die hen in de toekomst zullen beconcurreren. Wij doen aan conservatie en management, steunend op de wetenschap. Die dieren krijgen een label en moeten eruit. Ook zonder jacht zou dat zo zijn. Zo’n dier infecteert z’n hele omgeving. Dat komt omdat we een overdaad aan wilde dieren hebben. We maken hierbij gebruik van wetenschap en de principes van duurzame ontwikkeling.”

De jacht is duidelijk niet voor het plezier? “Nee, en de jacht kan lokale gemeenschappen grote voordelen geven. Als je een dier hebt dat weg moet, moet je dat niet gewoon vernietigen en geld geven. Geef het een label en laat mensen ervoor betalen. Dat geld wordt dan gebruikt voor conservatie, maar ook voor watervoorziening, voor elektriciteit en voor onderwijs. Dat is een veel betere dynamiek dan zomaar doden vanuit de overheid,

“Omdat wij in de praktijk leven, niet in de theorie. De theorieën die sommigen verkopen rond wildbeheer kloppen niet. Soms hoor je dat het gewoon een kwestie is van geld. Lokale gemeenschappen die nu pakweg 2 miljoen krijgen door de jacht, zouden 4 miljoen kunnen krijgen zonder. Dan neem je gewoon de stimulans weg bij de mensen om voor die dieren te willen zorgen. Ze zullen hun tastbare winst rond het wild verliezen. Dan hebben de dieren geen waarde meer voor hen. Bovendien hangen de mensen dan aan een uitkering. Uitkeringen zijn gevaarlijk, dat willen we liever niet. Het is veel beter dat ze zelf de dieren beheren en zo geld verdienen. Nu weten ze dat zelfs met de overlast, de dieren een grote waarde hebben. Er ontstaat een positieve dynamiek die goed is voor mens, dier en economie. Het is eigenlijk eenvoudig.”

“Uitkeringen zijn gevaarlijk, dat willen we liever niet. Het is veel beter dat de mensen zelf de dieren beheren en zo geld verdienen” “Jammer genoeg zijn er rijke organisaties die mordicus tegen deze vorm van conservatie zijn. Daarom wil ik dat die mensen begrijpen hoe de situatie is voor de lokale bevolking. Het gaat niet over wat de overheid wil, het gaat over de realiteit ter plekke. Wij spreken voor de lokale bevolking. Die ngo’s zouden met de mensen die in Afrika wonen moeten praten en hen begrijpen. En ze moeten zien hoe de dieren floreren onder het huidig systeem. Dan zullen ze het begrijpen.”

14 Cultuur

12 MEI 2022

KUNST

FILM Shutter Island (2010) Martin Scorsese werkte voor de psychologische neo-noir film ‘Shutter Island’ al voor de vierde keer samen met Leonardo DiCaprio. Deze samenwerking leidt zoals vertrouwd tot een ijzersterk product, dat desondanks noch tot de beste films van DiCaprio gerekend wordt, noch van Scorsese. Mogelijk valt dit te wijten aan het raadselachtige einde, waardoor menig kijker onterecht op zijn honger zal blijven zitten.

Anto-Carte: hemel en aarde

Het werk van schilder Anto-Carte (1886-1954) biedt een gevoelige verkenning van de christelijke iconografie, op de rand van expressionisme en symbolisme. Het Beaux-Arts Mons wijdt een grote tentoonstelling aan deze internationaal vermaarde Bergense kunstenaar. Anto-Carte volgde een kunstopleiding aan de academie van zijn geboorteplaats Bergen en trok dan naar de academie in Brussel. Daar kreeg hij les van symbolistische schilders en Anto-Carte ging in zijn eerste werken ook die richting uit. In 1912 kreeg de kunstenaar een beurs om in Parijs te gaan studeren. Hij werkte er in een atelier voor theaterdecoratie.

Antimodernist In 1918, Anto-Carte is dan terug in Bergen, schildert hij een van zijn absolute meesterwerken. Het is een piëta, die hij oorspronkelijk de titel ‘Mater Dolorosa’ gaf, en die de antimoderne wending in zijn carrière inluidde. Helemaal anders dan zijn avant-gardistische tijdgenoten liet Anto-Carte zich inspireren door de christelijke iconografie. Hij heeft vooral belangstelling voor de kinderjaren en het lijden van Jezus. Die lijdensweg be-

zielde de kunstenaar tot zijn meest aangrijpende schilderijen. Andere favoriete thema’s van Anto-Carte zijn de annunciatie en de figuur van Maria. Hij maakte dan ook heel wat schilderijen met de Maagd en het kind Jezus, en de verwijzingen ernaar in het thema van de moeder en het kind in zijn nietchristelijke werken. In het verlengde daarvan liggen de schilderijen over ‘de verloren zoon’.

Brood Verschillende werken van Anto-Carte hebben de maaltijd als hoofdthema. Ze liggen dicht bij andere schilderijen, bijvoorbeeld dat over de parabel van de zaaier, een werk uit 1919. De zaaier is ook te zien op ‘Het brood’ (1921) waar die gekoppeld wordt aan een maaltijdscène. Het brood verwijst uiteraard ook naar de instelling van de eucharistie door Jezus op Witte Donderdag, een tafereel dat Anto-Carte

In 1954 reist U.S. Marshal Edward ‘Teddy’ Daniels (Leonardo DiCaprio) met zijn nieuwe collega Chuck Aule (Mark Ruffalo) naar het zwaarbeveiligde psychiatrisch ziekenhuis Ashecliffe op Shutter Island, nabij Boston. Een gewelddadige patiënte is op mysterieuze wijze uit haar cel ontsnapt en blijft voorlopig onvindbaar, hoewel ze het eiland onmogelijk kan verlaten hebben. Teddy heeft een bijkomend motief waarom hij de zaak heeft aangenomen. Hij is namelijk op zoek naar een pyromane crimineel die een brand veroorzaakte waarbij zijn echtgenote om het leven kwam. Aangezien de Marshals op veel tegenwerking stoten tijdens hun onderzoek, gelooft de door nachtmerries geplaagde Teddy dat het eiland een duister geheim draagt.

The devil is in the details De film wekt meteen de indruk dat het om een relatief simpel verhaal gaat van twee rechercheurs die een ontsnapping moeten uitklaren in een sinister ziekenhuis. Het eerste halfuur doet bijna denken aan een verhaal van Agatha Christie. Gecombineerd met de donkere sfeer van de eindeloze regenbuien en gereserveerde onderzoekers met fedora’s, creëert dit een beklijvende setting. Scorsese stript op meesterlijke wijze beetje bij beetje alle perceptie van realiteit weg door de ware aard van de situatie subtiel te hinten en vervolgens alles te laten instorten. De kijker staat machteloos, tot slechts gebrekkige pogingen de werkelijkheid te ontkennen resten als enige toevluchtsoord. Velen zullen gebaat zijn met een tweede kijkbeurt.

Electroshocks en lobotomie Een van de centrale thema’s van Shutter Island is de evolutie van de psychiatrische wetenschap in navolging van Wereldoorlog II. Brutale technieken als eenzame opsluiting, elektroshocks en lobotomie raken steeds meer gedisputeerd en maken plaats voor medicinale en menselijke behandeling van de patiënten. Wat vooral een interessante aanpak is, is dat de film hier geen werkelijk standpunt naar voren schuift en zo indirect toelicht hoezeer de psychiatrie een ingewikkelde discipline is zonder pasklare antwoorden. Vandaag nog steeds uiterst relevant. Hoewel Shutter Island een voortreffelijke productie is, met overtuigende acteerprestaties, meeslepende cinematografie en een dreigende sfeer, is de basispremisse van het mysterie licht ongeloofwaardig. Omwille van de briljante wijze waarop de kijker meegesleept wordt in de illusies, is het echter moeilijk om hier geen vergevingsgezinde houding tegenover aan te nemen. Shutter Island is beschikbaar op Netflix

SIMON SEGERS

heeft afgebeeld op een doek uit 1923. En het was tijdens een maaltijd dat de verrezen Christus herkend werd door de leerlingen van Emmaüs, een onderwerp dat de kunstenaar gebruikte op twee schilderijen. Net zoals in zijn andere werken is de aanpak sober. Brood is voor Anto-Carte vooral de visuele weergave van spiritueel voedsel.

Boerenwerk Het landelijke leven inspireerde Anto-Carte voor een tijdloos, universeel beeld van het boerenwerk. Het kreeg vorm in archetypische figuren: de landarbeider, de tuinman, de hanenverkoper en de ‘bladerenbrander’ bevolken de landelijke wereld die de kunstenaar in zijn schilderijen reconstrueert. De herder heeft een pastorale dimensie met een christelijke verwijzing. In het werk van Anto-Carte gaan het leven van alledag en universele gevoelens hand in hand. Zijn schilderkunst is net zo goed op de aarde gericht als dat ze naar de hemel streeft. Ze verbindt het wereldlijke en het geestelijke, de boeren met de engelen. Anto-Carte is geen moraliserend kunstenaar, hij wil geen dogma’s verbeelden, maar wel diepmenselijke waarden zoals zelfgave, vergeving en naastenliefde. Vanaf de jaren 1920 kende de kunstenaar internationaal succes. Hij kreeg tentoonstellingen in de Verenigde Staten, Mexico en Italië, waar hij diverse keren deelnam aan de prestigieuze Biënnale van Venetië. Nu is er een grote retrospectieve met ruim tachtig schilderijen van Anto-Carte. De herontdekking van de kunstenaar wordt verrijkt met een selectie werken uit de rijke collectie van het Bergense museum, die de belangrijkste inspiratiebronnen van de kunstenaar illustreren. MMMV Tentoonstelling ‘Anto-Carte: hemel en aarde’, nog t.e.m. 21 augustus 2022, Beaux-Arts Mons, Bergen, www.bam.mons.be

BOEK

Skin in the game

Verborgen asymmetrieën in het dagelijkse leven In het Brugse Groeningemuseum hangt het schilderij ‘Het oordeel van Cambyses’ dat bij de gevoelige bezoeker een tijd blijft nazinderen. Het drieluik van de Brugse schilder Gerard David toont hoe een rechter smeergeld aanvaardt en hiervoor levend gevild wordt. Zijn zoon spreekt op het laatste paneel recht op een troon gedrapeerd met de huid van diens vader. De boodschap is duidelijk: rechters dienen niet corrupt te zijn of ze betalen hun wangedrag duur. Perzische rechters in de zesde eeuw voor Christus hadden duidelijk meer te verliezen dan vandaag. De Libanese duizendpoot Nicholas Taleb wijdde een boek aan het belang van ‘skin in the game’, in de figuurlijke betekenis althans. De Engelse uitdrukking laat zich moeilijk naar het Nederlands vertalen. Vandaar vermoedelijk dat de Nederlandse uitgeverij ervoor koos de titel onvertaald te laten. Het duidt op het feit dat iemand niet zonder risico onderneemt of adviseert. Hij kan immers nadeel ondervinden van zijn verkeerde acties of foute raad.

Interventionistische rotzooi Een voorbeeld uit het dagelijkse leven is de eigen inbreng die banken verwachten bij een hypothecaire lening. Bij een gedwongen verkoop dreigt niet enkel de bank haar deel van het krediet te verliezen, maar is de huiseigenaar als eerste zijn geld kwijt. Het disciplineert de koper van een huis voorzichtig en realistisch zijn financiële toestand in te schatten. Als Grieks-orthodox is de auteur tegen zijn wil een bevoorrecht toeschouwer geweest van de burgeroorlog die zijn land al decennia in de greep houdt. Hij steekt daarbij zijn afkeer voor salafisten en andere soen-

nitische extremisten niet onder stoelen of banken. Tegelijk wijst hij neoconservatieven van George Bush Junior tot Hillary Clinton met de vinger voor de interventionistische rotzooi die ze in het Midden-Oosten achterlieten. Niemand die deze oorlogsstokers ooit heeft aansprakelijk gesteld of voor een internationaal tribunaal heeft gedaagd. Met wat meer ‘skin in the game’ zouden ze wat voorzichtiger zijn geweest.

Rechtse standpunten Het boek is net als vorige werken zoals ‘De Zwarte Zwaan’ en ‘Antifragiel’ rijk aan verscheidene onderwerpen en spitse gedachteoefeningen. Meer zelfs, de man heeft met zijn inzichten onze taal zelfs verrijkt met begrippen zoals ‘zwarte zwaan’ en ‘antifragiel’. De neiging tot overlap met zijn vroegere repertoire is het enige mogelijke minpunt. Zijn meest recente werk is misschien het meest politieke, in die zin dat hij meerdere rechtse overwegingen

maakt: de ouderdom van een goed of idee als kwaliteitsmerk, kritiek op de inhaligheid van roekeloze bankiers zonder dat ze enig risico lopen, het gevaar van de soennitische islam voor de wereldvrede. Daarbij is zijn these hoe een intolerante minderheid kan domineren zonder meerderheid niet enkel voor islamcritici verplichte literatuur. Ook de politiek correcten die zo graag deugpunten scoren, haalt hij op briljante wijze door de mangel. Hoeveel van hen ijveren niet voor ‘gelijkheid’, maar zijn zelf graaiers? Dezelfde hypocrieten horen we ook prediken over de weldaden van de multicultuur, terwijl ze hun kinderen wel naar blanke scholen sturen. De lezer zal dus genoeg voer vinden om naast de spitante redeneringen ook de politieke vertaling met plezier te doorbladeren. O ja, Taleb draagt het boek op aan twee van zijn politieke vrienden, Ron Paul en Ralph Nader. Twee buitenbeentjes in de Amerikaanse politiek, alsof zijn non-conformisme nogmaals diende onderstreept te worden.

PIETER VANDERMOERE

Nassim Nicholas Taleb, ‘Skin in the game - verborgen asymmetrieën in het dagelijks leven’, Nieuwezijds, 2022. 288 bladzijden, 17,50 euro. ISBN 9789057125805

Brieven 15

12 MEI 2022

GESCHIEDENIS

Was een Hollandse Viking de stichter van Oekraïne en Rusland? ren in noordelijke richting naar Novgorod consolideerde waarbij hij de Oost-Slavische stammen dwong hem hulde te brengen. Zijn bewind lag aan de basis van het ontstaan van zowel Oekraïne, WitRusland als Rusland.

Hollandse Viking

Varjagen volgens Nicholas Roerich

Het merendeel van de boeken die ik schreef hebben op één of andere manier met oorlogen te maken. Ik vind conflicten namelijk vanuit een historiserend oogpunt erg boeiend. Het zijn bij wijze van spreken ‘het zout op de patatten’ van de geschiedschrijving. Daarom volg ik dan ook met méér dan gewone interesse wat er zich vandaag in Oekraïne afspeelt. De Grote Strateeg in het Kremlin poneert immers historische aanspraken op Oekraïne te hebben. Volgens Poetin is Oekraïne de bakermat van de Slavische cultuur en is het grote Russische rijk, waarvan Moskou nu de hoofdstad is, daar in het jaar 882 als het Kievse Rijk ontstaan. Het Russische rijk is in de loop der eeuwen door tal van oorlogen, revoluties en afsplitsingen verbrokkeld geraakt en moet weer met het moederland ‘herenigd’ worden om zo de ‘Russische wereld’ (Russkiy mir) weer tot één machtig en respect afdwingend geheel te maken. Zijn stellingen tonen niet alleen aan hoe rekbaar het historische begrip kan zijn, maar ook hoe de studie van het verleden gebruikt wordt in functie van hedendaagse belangen. Een officiële lezing van het verleden opleggen is symptomatisch voor autocratische of totalitaire regimes. Poetin vergeet daarbij echter gemakshalve dat geschiedenis zich echter niet zomaar laat canoniseren tot absolute en énige waarheden.

Rurik, stichter van het rijk Neem bijvoorbeeld het uit de mist der tijden tot ons gekomen verhaal over de stichting van het Russische of Oekraïense rijk. Volgens de legende zou één en dezelfde man verantwoordelijk zijn geweest voor beide wapenfeiten. Deze eer kwam een zekere Rorik of Rurik toe. Er is een klein probleem, want er is nauwelijks historisch bewijsmateriaal met betrekking tot hem bewaard gebleven. En dit manifeste gebrek aan betrouwbare bronnen voedt tot op vandaag de controverses die verband houden met de ontstaansmythen van moderne staten in de regio. Pogingen om hierop antwoorden te geven, steunen op archeologische bewijzen, de verslagen van buitenlandse waarnemers en legendes en literatuur van eeuwen later. Volgens de overlevering was Rurik een krijgsheer van de Varjagen, een groep Vikingen die naar het oosten trok om er handel te drijven of als huursoldaat aan de kost te komen. Deze Varjagen, die meestal uit Zweden afkomstig waren, vestigden zich langs de rivieren in het noorden van wat nu Rusland is en bouwden er han-

delsnederzettingen. Dit maritieme netwerk verbond Scandinavië met het Byzantijnse rijk, terwijl een andere route via de Volga de Vikings in aanraking bracht met het kalifaat van de Abbasiden. Erg lucratieve handelsroutes die de Vikings naar meer deden verlangen.

Kievse Roes Opnieuw volgens de overlevering zou Rurik omstreeks 862 Ladoga, niet ver van het huidige Sint-Petersburg, in handen hebben gekregen en er samen met zijn broers Truvor en Sineus niet alleen de verschillende Vikingnederzettingen onder zijn gezag hebben verenigd, maar ook de Slavische en Finse stammen in het gebied. De zetel van zijn rijk werd Rjoerikovo gorodisjtsje nabij het latere Novgorod. Na de dood van zijn broers werd Rurik alleenheerser en stichter van de Rurikof Rurikid-dynastie die tot in de helft van de dertiende eeuw de lakens zou uitdelen in een groot deel van wat vandaag Rusland is. Ruriks rijk kreeg de naam Kievse Roes of het Grootvorstendom Kiev. De naam Roes of Rus zou een verwijzing zijn naar de Slavische benaming voor de Vikingen ‘mannen die roeien’. Vrij kort na het stichten van zijn vorstendom zond Rurik twee van zijn vertrouwelingen, Askold en Dir, met zijn oorlogsvloot naar Constantinopel om de stad te plunderen. Onderweg naar het zuiden bezetten ze ‘een kleine stad op een heuvel’ die de naam Kiev droeg. Rurik leidde de Roes tot aan zijn dood.

Prins Oleg Hij liet zijn rijk over aan zijn bloedverwant, prins Oleg, als regent voor zijn jonge zoon, Igor. In 880-882 leidde Oleg een legermacht naar het zuiden langs de rivier de Dnjepr, veroverde Smolensk vooraleer hij Kiev bereikte, waar hij Askold en Dir afzette en doodde, zichzelf tot prins uitriep en Kiev uitriep tot de ‘moeder van de steden van Roes’. Het was deze Oleg die de macht over de omliggende regio en de rivie-

Terwijl er over Oleg en de vaak bloederige opvolgingsstrijd rond de troon van de Roes voldoende historische bewijzen bestaan, blijft de kwestie van de mysterieuze Rorik of Rurik onopgehelderd. De enige Slavische bron die naar hem verwijst dateert immers uit de twaalfde eeuw en is bijgevolg niet echt contemporain te noemen. Terwijl een aantal historici al in de 19e eeuw poneerden dat deze Rorik of Rurik geen noords, maar Slavisch bloed had, gingen andere, al even eerbiedwaardige academici, de stelling aankleven dat Rorik niemand anders kon zijn dan Rorik van Dorestad, een Deense Viking uit Jutland, die tussen 841 en 873 als hertog over West-Frisia heerste. Dit was het deel van het Heilig Roomse Rijk dat onder het gezag van de hertogen van Neder-Lotharingen viel en dat zich over een flink stuk van het huidige Nederland uitstrekte. Dorestad, waaruit het huidige Wijk bij Duurstede zou ontstaan, was in de vroege middeleeuwen een belangrijk handelscentrum. De Romeinen hadden er bij de splitsing van de Lek en de Rijn al een castellum gebouwd en in latere eeuwen werd het een strategisch belangrijke havenstad, een plaats van uitwisseling tussen Franken, Friezen, Saksen, Balten en Vikingen.

Bewijs ontbreekt Op zich is de denkpiste dat deze ‘Hollandse Viking’ wel eens de stichter van het Grootvorstendom Kiev zou kunnen zijn, nog zo gek niet. Niet alleen klopt het tijdsframe, maar hij beschikte bovendien over een meer dan substantiële vloot, mankracht én middelen om zich in het oosten te wagen.

Poetin vergeet dat geschiedenis zich niet zomaar laat canoniseren tot absolute en énige waarheden Uit het weinige dat er over hem bekend is, blijkt dat hij niet alleen ondernemend maar ook militair beslagen uit de hoek kon komen, twee kwaliteiten die hem zeker van pas zouden zijn gekomen als hij effectief de steven naar het ‘Oostland’ had gewend. We weten uit vrij betrouwbare eigentijdse kronieken dat hij een paar maal tevergeefs - geprobeerd heeft om de Deense troon in handen te krijgen en dat hij omstreeks 865 een flink deel van zijn macht in WestFrisia moest inboeten aan Karel de Kale en Lodewijk de Duitser. Er was dan ook weinig aanleiding om nog langer in de Lage Landen te blijven. Alleen ontbreekt het aan steekhoudend bewijs. Als het niet waar is, is het goed uitgevonden… JAN HUIJBRECHTS

LEZERSBRIEVEN LOONKOST Pallieterke, N.a.v. het artikel van Angélique Vanderstraeten ‘amper sancties voor Waalse en Brusselse werklozen sinds 2020’ wil ik dit toch even kwijt. Mijns inziens is het grote probleem de ‘werkingesteldheid’ bij vele werklozen. Vele pas afgestudeerde jongeren, of die nu van de universiteit of uit het beroepsonderwijs komen, hebben dezelfde ingesteldheid. Zij komen van school met een ‘diploma’ en willen bij hun eerste werkaanbieding al direct het loon van een ‘geschoold’ iemand i.p.v. het minimumloon. Men komt dan wel direct van school en wat kent men werkelijk? Niets, geen ervaring, geen werkethiek, niets. Men wil niet meer ‘onderaan de ladder’ beginnen zoals wij vroeger wel deden. En wij moesten onze waarde maar bewijzen om opslag te krijgen en om hogerop te geraken. Nu is het belangrijker om een mooie firmawagen, met bijhorende laptop en GSM, te krijgen dan ervaring op te doen. En dat is voor de bedrijven ook een probleem. Die hogere lonen zien zij niet altijd zitten en men gaat op zoek naar buitenlandse werkkrachten die wel aan een minimumloon willen werken. Vooral in de bouw en het transport is dit een zeer ernstig probleem. Die buitenlandse arbeiders zijn misschien wel goede werkers, maar daarom nog geen stielmannen. En dan nog te zwijgen over de mate waarin zij het Nederlands machtig zijn. Ik heb mijn hele leven met veel plezier in ‘den bouw’ gestaan en nu sta ik in een groothandel van bouwtechnieken. U moest eens weten wat ik hier allemaal over de vloer krijg. Technische wetgevingen, technische regels, stielkennis is bij die mannen niet zo van belang of zij hebben er nog nooit van gehoord. Omdat België een torenhoge loonkost heeft, grijpen de werkgevers, om concurrentiële redenen, uiteraard naar die buitenlands werknemers. Trouwens, de Belgische staat BELOONT deze werkgevers nog als zij vreemdelingen, asielzoekers (geregistreerd of niet) aannemen door hen PREMIES uit te betalen. Van een discriminerend en crimineel gedrag gesproken. En Vlaanderen is hier op alle gebied het grote slachtoffer van, maar heel veel mensen beseffen dit blijkbaar nog niet. Toch een dikke proficiat aan al die jonge mensen die wel onderaan de ladder willen beginnen om zich zo opwaarts te werken. Gelukkig zijn die er ook nog. Bart De Feyter - Boechout

JORISSEN Pallieterke, Dank voor het artikel over Wim Jorissen! In het vierde jaar Grieks-Latijn, in het Koninklijk Atheneum in Halle, heb ik van hem Nederlands gekregen (schooljaar 1957-58). “Den Joe”, zo was zijn bijnaam, was een opvallende, indrukwekkende figuur. Herhaaldelijk zette hij ons aan tot meer Vlaamse weerbaarheid, met zijn gevleugelde woorden: “De Vlamingen zijn een klootjesvolk!” En hij verwachtte van ons dat wij het beter zouden doen... Nog een kleine anekdote: toen zijn naam op de Volksunielijst verscheen, werden de volgende nacht de

vier banden van zijn auto, die voor zijn deur stond, stukgesneden. Wim is zeker niet vergeten bij degenen die hem ooit kende of ontmoette! H. Vandormael - Herne

HOUSEN Pallieterke, Het interview met kolonel Housen heeft mij geboeid. Een man die met kennis van zaken spreekt over de oorlog in Oekraïne en, meer nog, het belabberde defensiebeleid in België bloot legt. M arc Ruiters - Oostduinkerke

GODSDIENSTLESSEN Pallieterke, Ik heb vroeger les gegeven in het gemeentelijk onderwijs. Ik had eens een klas van 33 leerlingen. Ik was twee uur per week lesvrij, omdat dan het godsdienstonderwijs aan bod kwam. Aan mijn klasdeur stonden dan de leerkrachten godsdienst om mijn klas over te nemen: leerkracht katholieke godsdienst, leerkracht zedenleer, leerkracht islam, leerkracht protestantse godsdienst. Gelukkig had ik geen kinderen voor orthodoxe godsdienst en het anglicanisme, want dan zouden er 6 leerkrachten aan mijn klasdeur hebben staan wachten. Dus mijn klas van 33 leerlingen werd overgenomen door 4 godsdienstleerkrachten. Hoeveel kost dit aan de maatschappij aan wedde? Daarom mijn voorstel voor een oplossing voor het leerkrachtentekort: • Schaf het vak godsdienst af in het lager onderwijs. • Men kan godsdienstonderwijs krijgen na de schooluren, gegeven door de erkende godsdiensten in hun eigen gebouwen, natuurlijk op hun kosten. • De leerkrachten van alle godsdiensten behouden hun betrekking, maar worden ingeschakeld in het dagelijkse onderwijs. Het probleem van lerarentekort in het lager onderwijs is dan grotendeels opgelost. Swa Cauwenbergh - A ntwerpen

JORISSEN (2) Pallieterke, Een schitterend idee om in uw editie van deze week de figuur van Wim Jorissen te belichten. Inderdaad veel te vroeg gestorven. Op 9 juni 1982 overleden. Ik had het genoegen om in 1980 onder zijn leiding met een groep naar Zuid-Afrika te trekken. Graag geef ik hierbij de tekst mee die op zijn gedachtenisprentje stond : Een man uit een stuk diep geworteld als een stoere boom Eerlijk, durvend heeft hij de Vlaamse strijd gestreden Diep heeft zijn grote hart de pijn geleden om 't onrecht Vlaanderen aangedaan Maar nooit versomberde zijn koene blik en wekte tederheid Geweldig was zijn woord beraden zijn gedrag aan menselijkheid verkleefd. Een onvergetelijk iemand. Flamingant in hart en nieren - tot in zijn uiterste consequenties. Frank M asschelein - Poperinge

Een lezersbrief insturen? Stuur uw bericht naar lezersbrieven@pallieterke.net. Opgelet, brieven mogen maximaal 1.000 karakters tellen (inclusief spaties). Dat zijn een 30-tal lijnen in ’t Pallieterke of zo’n 160 woorden. We houden ons het recht voor om zonder verantwoording uw (te lange) brief niet te publiceren of in te korten. Uw naam en gemeente dienen doorgegeven worden voor publicatie bij uw brief.

16 Wat niet lachend kan gezegd worden, is de waarheid niet

12 MEI 2022

Tweet van de week Laat het nooit meer gezegd worden dat Charles Michel een nutteloos wezen is dat de maatschappij niets bijbrengt behalve een slechte imitatie van de als Franse politieagent vermomde Brit in het onvolprezen ‘Allo Allo’.

geschiedenis: Odessa. De stad waarover Poesjkin zei dat je hier Europa kunt voelen”, zegt hij in een videoboodschap op Twitter, verwijzend naar de negentiende-eeuwse Russische dichter Aleksander Poesjkin. Nou, als die Oekraïners daar niet van onder de indruk zouden zijn, dan wist Charles het ook niet meer. Niet dus. Zelensky stuurde zijn kat naar Odessa, wegens een bloedige oorlog aan zijn oostgrens. Charles reageerde geschokt. Tenslotte kwam hij helemaal van Brussel, had hij het borreluurtje gemist én was hij toch president van Europa. Uiteindelijk werd er een videoverbinding gemaakt met Zelensky die hem welgeteld 10 minuten gaf om zijn Poesjkin-gezwets af te ratelen en de eerstvolgende trein naar huis te pakken. Michel nam hartelijk afscheid van het videoscherm. Met een gezwind “Aai vil sie ujoe prochaine wiek”. Zijn visum werd echter ingetrokken. Dan nog liever de Russen.

Om maar één ding te zeggen, dankzij zijn pan-Europese twitteraccount met maar liefst 1,2 miljoen volgers, weten we nu dat 9 mei ‘Europadag’ is. Die hebben we potjandorie al sinds 2008. Een wetenschap die tot nu toe voorbehouden was voor de Europarlementsleden die op die dag een uurtje vroeger een flesje mogen opentrekken na de werkuren. Zo rond 10 uur ’s morgens. Maar niet Charles Michel. Die trok deze 9 mei helemaal naar Odessa om de Oekraïners duidelijk te maken dat hij aan hun kant staat. Hij had voor de gelegenheid een semimilitaire outfit aangetrokken. Dat had wel beter gekund. Maar, het is het gebaar dat telt. Het is een traditie dat politici een militair pakje aantrekken terwijl anderen doodvallen. Dat is namelijk een teken van daadkracht.

Oekraïense kat

“Wollt ihr den totalen Krieg? Of gewoon een studiebeurs, misschien?” Die Poetin toch. Ja, het is een brutale dictator die al eens een politieke tegenstander vergiftigt, een vervelende medestander in stukjes snijdt en verwerkt in de kindervoeding voor zijn eigen kindjes, en waar hij gepasseerd is, groeit de komende 100 jaar geen gras meer. Maar hey! Een wijs man zei ooit: “Wie zonder zonde is, werpe de eerste steen.” Feit is dat Vladimir altijd verrassend uit de hoek komt. Meestal uit een oostelijke hoek. Met veel volk erbij. En ook de voorbije maandag stelde hij niet teleur. Met zijn 9 mei-speech had hij iedereen bij z’n pietje.

Michel gaat al eens graag naar Oekraïne sinds hij Ursula von der Leyen voorop gestuurd had om te kijken of het veilig was. Er kan geen hart ergens rondslingeren of Michel probeert het onder een Oekraïense riem te steken. Zeer tot verveling van president Volodimir Zelensky die zich verplicht voelt om iedere keer een handje te komen schudden. En deze keer had Charles de mooiste speech bij die zijn medewerkers konden bedenken. “Ik kom Europadag vieren in een stad die een smeltkroes is van Europese cultuur en

1315

DE EXPERTS HADDEN HET BIJNA GOED

9 10 11 12

A B C D E

9 mei was de dag. Dan zou het allemaal gebeuren. De Poetin- en Kremlinexperts rolden over mekaar heen om uit te leggen dat het einde van de wereld nu wel zeer dichtbij was. Als Jehova’s getuigen stonden ze aan te schuiven om u diets te maken dat het echt wel tijd was om uw laatste gebeden ten hemel te richten en afscheid te nemen van al uw geliefden. Het begon allemaal met expert Jos die zei dat Poetin tegen 9 mei de overwinning zou willen uitroepen en daarom een tandje bij zou steken in de Donbas. Zou mooi meegenomen zijn: net als in 1945 op 9 mei de nazi’s een poepje laten ruiken? Dat is materiaal waarmee je in de geschiedenisboeken komt. Er zat wel een schaduwkant aan dit verhaal dat zelfs mogelijk het einde van de oorlog zou kunnen betekenen. Letterlijk zelfs. Het zou tot 9 mei zoveel bommen en granaten regenen dat de zon zelve permanent verduisterd zou zijn. Veel groter kan een schaduwkant niet worden. Een beeld waar je niet vrolijk van wordt, maar daarna zou het allemaal rustiger worden.

Poetins penetratiegraad

Maar volgens expert André was dat toch echt wel een zeer optimistische visie van de Jos. Hij wist pas echt wat ons te wachten stond op 9 mei.Want hij kende het nichtje van de overbuur van een kuisvrouw die op het Kremlin werkte en die had hem alles verteld. Expert André was van mening dat die dag net het echte startpunt zou zijn van de oorlog. “Tot nu toe hebben we alleen maar wat voorspel gehad”, sprak expert André. “Een eerste klein kusje op de wang. Op 9 mei zal Poetin pas zijn broek opentrekken en de kracht van zijn penetratiegraad eens demonstreren. En u mag zeker zijn: het wordt een gangbang. Niet minder dan 9 miljoen burgers zouden opgevorderde westfrontstrijders worden en nog voor het weekend tot de tanden bewapend in uw hof staan om uw vrouwen en dochters op te eisen.”Volgens André zou Poetin op 9 mei het Russische volk opzwepen om dan te eindigen

H I J K L HORIZONTAAL

VERTICAAL

A. Geestelijk bekrompen persoon B. Gezichtsorgaan - Bezittelijk vnw. Dorsvloer C. Pb - Horecazaak D. Afgepeigerd - Voorzetsel - Ontsluit E. Vlaamse televisiezender - Woonkern Muzieknoot F. Door Apple ontwikkeld besturingssysteem - Voor Germaanse god G. Onbekender - Amerikaans soldaat H. Laatstgenoemde - Toets op het klavier van je PC - Smal straatje I. Europeaan - Deel van een vloer Rodium J. Internetlandcode voor Senegal Cassantere K. Trek - Bepaalde - Griekse letter L. Gevoelig voor zinnelijke prikkels Behoeftigheid

1. Neiging van staten om gebieden

met de legendarische woorden “Wollenski Sieski denski totalenski Kriegski”. Dat was wat ons te wachten stond! Niks minder. Expert Walter moest daar eens heel hard om lachen. “Nou,” zei Walter terwijl hij zijn pint nog eens liet bijvullen, “André is een pacifistische naïeveling! Mij krijgen ze niet meer uit het café. Ik blijf hier zitten tot 9 mei, waarna ik nooit meer naar huis moet. Op 9 mei valt er op alle steden en gemeenten met meer dan 3 inwoners namelijk een atoombom met 350 miljoen keer de kracht van Shirohima of hoe heet die Japanse keet ook weer? Op 9 mei zijn we allemaal hartstikke dood. En dan hebben we allemaal geluk gehad.

Studiebeurzen De woorden van Jos, André en Walter misten hun effect niet. De beurzen stuikten in mekaar en van Oostvleteren naar Westvleteren rijden kostte 3.000 euro aan brandstof. Maar wat deed die dekselse Poetin? Hij gaf een brave speech en beloofde studiebeurzen voor de kinderen van gesneuvelde soldaten in de Oekraïne. Ze zouden zelfs geen ingangsexamen moeten doen. Dat leek hen onder de gegeven omstandigheden niet nodig. Geen woord over ‘totalen Krieg’ of het opvorderen van 9 miljoen militairen om uw gras plat te trappen. Wel integendeel. “We moeten toch een beetje zorgen dat de boel hier niet ontploft”, zei Poetin. “Misschien moeten we toch eens klappen met mekaar.” Jos en André hadden meteen een nieuwe theorie klaar. “De klootzak! Hij mikt op 11 november. Maar dan zal je zien! Dan is het echt helemaal afgelopen!” En Walter? Die kreeg een telefoontje van zijn vrouw dat hij voor middernacht thuis werd verwacht of dat zijn voorspelling alsnog zou uitkomen.

te bezetten uit economische en/of strategische overwegingen 2. Knechtje

Oplossing 1314

‘Waar tafelen een hoffelijke bezigheid wordt’ Fruithoflaan 15 - 2530 Boechout - 03/455 07 67 www.kasteelfruithof.com

1314

V E

R O E D E

D E A A

4. Waterkering - Neon - Jong varken

5. Momenteel - Zwembassin

U N O

6. Antwerpse gemeente

A B

R A K

3. Eigenwaarde - Onderwijsvorm Op die manier

7. Familielid - Germaans godengeslacht 8. Vlaamse filmprijs - Loofbomen

E N I

A A

D E A

A D D E N E

O M F

S G

A H A

10. Fragiele

G E

IJ D E

11. Diepgaander - Italiaanse rivier

12. Monotonie

E V E N E

9. Terugbrengen

Huwelijken - Recepties - Banketten - Seminaries

9 10 11 12

N T N L

L R

L O E

S A

T U

A N R

R N E

E N G E N

VoIP telefonie Wi-Fi Netwerkbeheer

N A V T M

flybywire.vlaanderen