THƯỜNG
NÓI
Khi tuần trăng mật kết thúc, nhiều người chồng hoặc vợ nhận thấy họ có những suy nghĩ và lời nói mà mình chưa hề nghĩ đến trước đó. Chẳng hạn như:
• “Phải dứt thôi. Đây không phải là người tôi muốnlấy.Cuộcsốngngắn ngủi, không thể cứ đau khổmãi. Chúngtôi không
còn cần thiết cho nhau nữa.”
• “Chúng tôi đã thử mọi cách. Dường như chẳng cócáchnàohiệuquả.Anh ấy cứ khăng khăng làm mọi chuyện theo cách riêng của mình. Vô vọng rồi. Chỉ còn cách duy nhất là bỏ thôi.”
•“Bây giờ là thiên niên kỷ thứ ba rồi. Hôn nhân khôngcònmangýnghĩa như xưa nữa. Nhiều
người thậm chí chẳng
bận tâm đến chuyện cưới hỏi.Cứsốngthử,nếuthấy khôngđượcthìbỏ.Chẳng liên quan gì đến chuyện đạo đức."
• “Cứ xem tỉ lệ ly dị cao như thế nào. Ai cũng ly dị.
- ngay cả những người lãnh đạo cao trong Hội
Thánh.Vậy tại sao tôi phải chịu khổ với cuộc hôn nhân không hạnh phúc này?"
“Hôn nhân không phải là tìm đúng
người mà chính mình phải đúng là người đó.”
- Charlie Shedd
• “Hôn nhân của chúng tôi cần có một điều gì đó để kích thích. Chúng tôi quá quen thuộc với nhau. Có lẽ nếu tôi có bồ thì nó
sẽ trả lại gia vị ngày nào cho hôn nhân của chúng tôi.”
• “Vợ chồng tôi đã gặp
hết tư vấn này đến tư vấn
kia. Không biết chúng tôi
đã tiêu hết bao nhiêu tiền
cho việc đó rồi. Thậm chí
chúng tôi đến gặp cả thầy
truyền đạo. Chắc phải có
ai đó biết được cách giải
quyết tốt nhất cho chúng
tôi. Có lẽ vợ chồng tôi
phải tiếp tục tìm ra người đó.”
•“Tôi nghĩ hôn nhân của
chúng tôi cuối cùng rồi
cũng ổn thôi. Khi có rượu
vào, tôi có thể chịu đựng
được bất cứ điều gì. Nó sẽ
giúp tôi cầm cự cho đến
khi mọi chuyện trở nên
tốt hơn.
• “Chắc cuộc sống bất
hạnh là số phận của tôi.
Tôi chẳng thể làm được gì
nữa cho cuộc hôn nhân
này. Có lẽ khi bọn trẻ rời
khỏi nhà là lúc tôi có can
đảm để dứt bỏ. Nhưng
khi có mặt chúng, tôi phải
giả vờ như mọi chuyện
đều ổn.”
Ly dị. Ngoại tình. Tư vấn. Rượu. Ma túy. Cam chịu. Đây là một số cách
người ta dùng để cố
đối phó với những cuộc hôn nhân trục trặc. Nhưng thường thì những
nỗ lực xoa dịu nỗi đau càng làm cho tình hình
trở nên tệ hơn.
“Chúa là Đấng có thể khiến bạn
trở
nên đúng là người
chồng hoặc người
vợ đẹp lòng Ngài.”
Vẫn còn có một cách
khác tốt hơn. Dù cho bạn
đã chuẩn bị đến gặp luật
sư. Dù cho khả năng hòa giải dường như vô vọng.
Bạn có thể tìm đến Người hiểu rõ lòng bạn và vấn
đề bạn đang đối diện.
Đức Chúa Trời tạo dựng hôn nhân đầu tiên. Chỉ
có Ngài mới có thể cho bạn năng lực bạn cần để thực hiện bước đầu tiên.
TỪ CHÚA
Hôn nhân được tạo
dựng và bắt đầu tại
vườn Địa Đàng. Đức
Chúa Trời thấy con người
ở một mình không tốt, nên Ngài dựng nên một
“kẻ giúp đỡ thích hợp.”
Và khi Đức Chúa Trời đưa
người nữ đến với người nam, mối quan hệ hôn
nhân đầu tiên bắt đầu.
A-đam và Ê-va với vai trò
là chồng và vợ, chia sẻ
với nhau khu vườn Địa
Đàng tuyệt vời mà Đức
Chúa Trời đã tạo dựng
cho họ. Đây là điều Kinh
Thánh nói về khởi đầu
của hôn nhân:
Giê-hô-va Đức Chúa Trời phán rằng: Loài
người ở một mình thì không tốt; ta sẽ làm
nên một kẻ giúp đỡ giống như nó... Giê-hôva Đức Chúa Trời làm
cho A-đam ngủ mê, bèn lấy một xương sườn, rồi lấp thịt thế vào. Giê-hô-va Đức
Chúa Trời dùng xương
sườn đã lấy nơi A-đam làm nên một người nữ, đưa đến cùng A-đam. (Sáng. 2:18, 21-22- TT).
“Người nữ được đưa đến để làm
cho người nam trở nên trọn vẹn– để cứu người nam
khỏi sự cô đơn.”
Ê-va được dựng nên để làm “kẻ giúp đỡ thích hợp” với A-đam. Trong tiếng Anh, từ “helper”kẻ giúp đỡ, dùng để miêu tả Ê-va không nói lên được hết nghĩa của từ này trong tiếng Hêbơ-rơ. Đôi khi từ này đề cập đến người giúp đỡ người khác hoàn thành công việc gì đó. Có trường hợp nó được dùng để nói về người đến để cứu người khác.
Trong một trường hợp khác, từ này nói về chính Đức Chúa Trời, 4
diễn tả sự tôn kính Ngài
trong việc đưa Ê-va đến với người nam để làm
cho người nam trở nên
trọn vẹn và cứu người nam ra khỏi sự cô đơn.
“Giê-hô-va Đức Chúa Trời phán rằng: Loài
người ở một mình thì không tốt; ta sẽ làm nên một kẻ giúp đỡ giống
như nó.’ ” (Sáng. 2:18)
Là người giúp đỡ giống như A-đam, Ê-va đủ tiêu
chuẩn để làm người
tương xứng với A-đam.
Đức Chúa Trời tạo dựng
nàng làm người bạn đời
thích hợp với người nam.
Charles Swindoll miêu tả Ê-va là “mảnh ghép còn
thiếu trong trò chơi cuộc
đời của A-đam.”
Trong mối quan hệ đầu
tiên đó, Đấng Tạo Hóa đã
đưa ra cho chúng ta một kiểu mẫu thực tế, vạch ra
hướng đi với những
thách thức và yếu tố cần
thiết cho một cuộc hôn nhân lành mạnh.
Phần Kinh Thánh trong Sáng-thế-ký về khởi đầu của hôn nhân kết thúc bằng một lời tuyên bố diễn tả bốn yếu tố cơ bản của hôn nhân như sau (xem Sáng. 2:24-25):
• Lìa. “Vì thế, người nam sẽ lìa cha mẹ.” Người lập gia đình phải lìa cha mẹ.
• Gắn Bó. “Để kết hiệp với vợ.” Bức tranh hôn nhân đầu tiên chứa đựng ý nghĩa gắn kết, một sự ràng buộc suốt đời.
• Hiệp Một. “Và hai người trở thành một thân.” Hai người phải xem nhau như một. Gia đình cũ không còn nữa, gia đình mới bắt đầu.
• Gần Gũi. “A-đam và vợ, cả hai đều trần truồng nhưng không thấy xấu hổ.” Không còn e dè.
Điều này giúp vợ chồng có thể vui thỏa bên nhau và đáp ứng nhu cầu của nhau mà không có cảm giác bối rối hay từ chối.
NGUYÊN TẮC 3:
Tuyệt Đối Chung Thủy
Hôn nhân chẳng
những là một kết ước
suốt đời của hai người
đồng nhất với nhau, nó
còn đòi hỏi sự chung
thủy tuyệt đối ở cả chồng
lẫn vợ. Họ phải chung
thủy với nhau. Kinh
Thánh không nói gì đến
điều này. Chồng phải chung thủy với vợ, vợ phải chung thủy với chồng.
Tác giả sách Châmngôn khuyến cáo:
Há có thể nào một người mang lửa trên bụng mà
quần áo không cháy sao?
Hay một người bước đi trên than lửa đỏ mà chân không bị phỏng sao?
Người nào ngủ với vợ
người khác cũng như vậy; ai đụng đến nàng sẽ
không tránh khỏi hình phạt. (6:27-29- BDM).
Kinh Thánh đòi hỏi sự chung thủy trong chuyện chăn gối một cách kiên quyết. Phao-lô bảo Tít giao cho các bà lão trách nhiệm chỉ dạy phụ nữ trẻ tuổi trong Hội Thánh “biết yêu chồng, thương con, tiết độ, trong trắng” (2:4-5). Một phụ nữ khi bước vào mối quan hệ hôn nhân phải cam kết ăn ở duy nhất với chồng mình mà thôi.
Kinh Thánh tuyệt đối nghiêm cấm chuyện ngoại tình để bày tỏ sự tôn kính Chúa và vì lợi ích của chính chúng ta. Điều răn thứ bảy Đức
Chúa Trời ban ra trên núi Si-nai là: “Không được ngoại tình” (Xuất.20:14).
Chúa Giê-xu đề cập đến điều răn này trong cuộc nói chuyện của Ngài với người trai trẻ giàu có (Mat. 20:18). Và Phao-lô
đặt ngoại tình ở vị trí 1 2 3
đầu tiên trong danh sách
những tội thuộc về xác thịt (Gal. 5:19).
Chung thủy trong hôn
nhân là sự thực hiện hôn ước đã được tuyên bố
trước Chúa và con người trong lễ cưới: “Và anh/ em xin hứa sẽ chung thủy với em/anh.”
Một tác giả nói rằng:
Đây là cách chúng ta yêu nhau, bằng tình yêu kết
ước, không dựa vào hạnh phúc hay những dấu hiệu
thành công bên ngoài.
Tình yêu đó bắt đầu từ
đâu nếu không phải với
người gần gũi chúng ta nhất, người bạn đời mà
chúng ta đã chọn như con ngươi của mắt mình giữa
tất cả những con người trên thế giới này? (Mike Mason, trong tác phẩm
Sự Mầu Nhiệm Của Hôn Nhân, trang 106).
Sau đây là một số ý nghĩa của sự tuyệt đối chung thủy – nguyên tắc Kinh
Thánh thứ ba về hôn nhân:
• Dành trọn trái tim cho nhau.
• Giữ lời hứa chung thủy.
• Không tìm kiếm sự an ủi
nơi người đối nghịch với chồng/vợ bạn.
• Không để ai xen vào giữa hai vợ chồng.
• Nhận biết mình không thuộc riêng mình nữa.
Theo tiêu chuẩn ngày nay, tuyệt đối chung thủy là điều “không tự nhiên.” Trong một thế giới sa ngã thì điều đó đương nhiên là không tự nhiên. Nhưng
đối với cha mẹ đầu tiên
của chúng ta trong vườn Địa Đàng, đó là điều tự nhiên. Và ngày nay, tuyệt đối chung thủy là một phần trong những cuộc hôn nhân thành công và bền vững.
NGUYÊN TẮC 4:
Xác Định Rõ Vai Trò Xã hội ngày nay
mọi cách công kích hôn nhân. Và một trong những điều họ công kích
là vai trò truyền thống
trong gia đình. Họ cho rằng vì vợ chồng bình
quyền nên người vợ không cần phải phục
tùng ai cả. Người chồng
chịu áp lực trong việc phải tự chăm sóc mình, và không cần phải lo cho
vợ. Như vậy, cả chồng
lẫn vợ cần sự chỉ dẫn. Họ
cần lời giải đáp cho câu
hỏi về vai trò cụ thể của
mình trong gia đình.
Điều đó được tìm thấy
trong Kinh Thánh. Và lời
giải đáp phản chiếu sự
khôn ngoan của Đức
Chúa Trời khi nó được thể hiện trong tình yêu.
Vai Trò Của Người Chồng.
Kinh Thánh dạy rằng
chồng là đầu của vợ.
Phao-lô viết:
Dầu vậy, tôi muốn anh chịembiết...ngườiđàn ông là đầu người đàn
bà; và Đức Chúa Trời là
đầu của Đấng Christ
(I Côr.11:3).
Chồng là đầu vợ
(Êph.5:23).
Đây là một trong những nguyên tắc trong Kinh
Thánh bị trích dẫn sai
hoặc lạm dụng nhiều nhất. Điều này lẽ ra không nên có. Sự lãnh đạo theo Kinh Thánh dạy không phải là sự độc tài hay phục vụ cho mình cách mù quáng. Trong Chúa, sự lãnh đạo này là:
• được yêu thương (Êph.5:25; Côl. 3:19).
• theo gương Chúa Cứu Thế yêu Hội Thánh (Êph.5:25).
• đi cùng với sự cảm thông (I Phi. 3:7).
• không có sự cay đắng (Côl. 3:19).
• như yêu chính bản thân (Êph.5:28).
Sự lãnh đạo trong hôn nhân không mang ý nghĩa người chồng là cấp trên. Cùng một câu Kinh Thánh nói người đàn ông là đầu của đàn bà, cũng nói Đức
Chúa Trời là đầu của Chúa Cứu Thế (I Côr.11:3).
Chúng ta biết rằng, Đức
Chúa Trời và Chúa Cứu
Thế bằng nhau về bản chất. Cả hai đều hoàn
toàn là Chúa.
Sự lãnh đạo của người
chồng mang tính hoạt
động. Nó giúp cho hôn
nhân được vận hành. Vai
trò phục vụ hình thành
khi sự lãnh đạo trong hôn nhân được hiểu và
thể hiện trong tinh thần
của Chúa Cứu Thế. Trách
nhiệm lớn luôn đi kèm
với sự lãnh đạo. Người
chồng phải thể hiện tình
yêu, sự cảm thông, hy sinh, nhẫn nại, sự lãnh
đạo cao trọng trong Chúa.
Vai Trò Của Người Vợ.
Kinh Thánh dạy người
nữ phải khôn ngoan và hoàn toàn phục tùng sự lãnh đạo của chồng mình:
Hỡi kẻ làm vợ, phải vâng phục chồng mình như vâng phục Chúa (Êph.5:22; và Côl. 3:18).
Cùng một cách ấy, người vợ cũng phải vâng phục chồng mình (I Phi. 3:1 - BDM).
Dạy đàn bà trẻ tuổi ...
biết vâng phục chồng mình (Tít 2:4-5).
Đức Chúa Trời dựng nên người nam và người nữ, để họ đến với nhau
trong mối quan hệ hôn nhân, bù đắp và đáp ứng nhu cầu cho nhau. Ngài dựng nên A-đam trước, (I Tim. 2:13), rồi Ngài đặt ông làm đầu ( I Côr.11:3; Êph.5:23). A-đam phải dùng sức mạnh thể chất và trách nhiệm thuộc linh cho lợi ích của Ê-va. Ê-va phải sẵn sàng hỗ trợ
A-đam thực hiện vai trò và trách nhiệm Chúa giao (Sáng. 2:18; I Côr.11: 8-9).
Người nữ nào không thấy vui trong việc hỗ trợ người nam để họ yêu thương, thận trọng lãnh đạo gia đình, là đang tự hại mình. Ngay cả khi thấy khó chấp nhận những ý kiến dù là hay của chồng, người vợ cũng cần phải cho thấy lòng tin trọn vẹn của mình nơi chính Đức Chúa Trời.
Hôn nhân có được cơ hội tốt nhất của nó khi
cả hai vợ chồng chấp nhận vai trò của mình.
Đó là sự cần thiết về mặt
chức năng, nó được minh họa trong chính sự
lãnh đạo của Đức Chúa
Trời. Hãy xem lời Chúa
Cứu Thế nói: “Cha tôn
trọng hơn Ta” (Gi. 14:28).
Tuy nhiên, Ngài cũng nói: “Ta với Cha là một.” (Gi. 10:30)
Chúa Giê-xu đến thế gian để thực hiện mọi
điều theo ý muốn và kế
hoạch của Chúa Cha. Mặc
dù ngang hàng với Chúa
Cha, Ngài quy phục sự
lãnh đạo của Chúa Cha.
Mối quan hệ trong sự
lãnh đạo của Chúa là
gương mẫu, đặt nền tảng
cho sự hiểu biết về mẫu hôn nhân thiên thượng.
NGUYÊN TẮC 5:
Tình Yêu Trọn Vẹn
Nguyên tắc thứ năm để
xây dựng một cuộc hôn nhân bền vững là tình
yêu đích thực, chân thành, chung thủy, chỉ có cái chết mới chia lìa. Vợ chồng yêu nhau bằng tình yêu trọn vẹn, giúp họ quý trọng nhau, đặt hạnh phúc của nhau lên trên bản thân, và sát cánh bên nhau qua những lúc thăng trầm trong cuộc sống hôn nhân.
Kinh thánh đặc biệt dạy người chồng phải yêu thương vợ. Trong Côlô-se 3:19, Phao-lô nói vắn tắt về điều này : “Hỡi các người chồng, hãy yêu thương vợ mình” (cũng hãy xem Êph. 5:25).
Người vợ cũng phải yêu thương chồng. Chắc bạn vẫn còn nhớ dẫn chứng về các bà lão ở đảo Cơ-rết được giao nhiệm vụ dạy bảo phụ nữ trẻ tuổi biết “yêu chồng” (Tít 2:4).
Tình cảm vợ chồng trở nên sâu đậm trải qua những năm tháng trong
hôn nhân, chứ không tự nhiên mà có chỉ qua 1 2 3 4 5 14
những lời nói trong hôn
ước hay qua việc trao nhẫn cưới cho nhau. Cần
phải có hành động! Thật vậy, một đôi bạn theo đuổi, yêu, và cưới nhau
kinh nghiệm nhiều cảm xúc sâu sắc và tuyệt vời.
Nhưng khi thời gian trôi
qua, họ nhận ra rằng tình yêu có một chiều kích sâu sắc và thực tế hơn
khía cạnh lãng mạn. Họ khám phá ra rằng khi
yêu nhau, họ phải hành
động.
Mẫu mực của Kinh
Thánh cho tình yêu Cơ
Đốc được thể hiện trong
I Cô-rinh-tô 13. Mặc dù
tình yêu được định nghĩa trong những câu Kinh
Thánh quen thuộc này
đúng trong mọi mối
quan hệ, nhưng có lẽ nó
đặc biệt được áp dụng trong hôn nhân. Hãy xem những mặt thực tế
thấy được trong các yếu tố của tình yêu thể hiện trong các câu 4-8 được áp dụng trong mối quan hệ vợ/chồng:
• Tình yêu thương hay nhẫn nhục, chịu đựng
sự đãng trí của chồng hết lần này đến lần khác.
• Tình yêu thương hay nhân từ, phụ giúp công việc nhà khi vợ mệt mỏi sau một ngày làm việc cực nhọc.
• Tình yêu thương không ghen tỵ, chức vụ quan trọng của chồng hay lời khen cho lòng tốt của vợ.
• Tình yêu không khoe khoang về tiền lương cao hơn hay ít phạm sai lầm hơn.
• Tình yêu không kiêu ngạo mà công nhận vợ mình có thể nói đúng về trục trặc của chiếc xe máy.
• Tình yêu không khiếm nhã, nói năng lễ độ với vợ ở nơi riêng tư cũng như công cộng.
• Tình yêu không tìm tư lợi, mà tìm dịp để giúp đỡ chồng/vợ mình.
• Tình yêu không dễ nóng giận và thậm chí không lớn tiếng lại khi vợ lớn tiếng.
• Tình yêu không ghi
nhớ việc ác và không
nhắc lại vấn đề cũ trong
khi đến lúc phải bước
tới.
• Tình yêu không vui
về việc bất chính và
không gây sức ép
khiến người bạn đời
của mình phải cư xử sai trái.
• Tình yêu vui trong
sự thật qua việc đối
diện với thực tế để rồi
có những thay đổi thích
hợp.
• Tình yêu dung thứ
mọi sự, không cay
đắng, chỉ trích mỉa mai.
• Tình yêu tin tưởng
mọi sự, tin rằng trong
Chúa có sự bảo đảm thật.
• Tình yêu hi vọng
mọi sự, giữ vững ước
mơ chung của nhau khi chồng đang có nguy cơ mất việc.
• Tình yêu chịu đựng
mọi sự, thậm chí trở nên mạnh mẽ hơn trong căng thẳng và nghịch cảnh.
• Tình yêu không bao giờ chấm dứt, dù
cho tuổi trẻ, sức khỏe, và sinh lực dần mất đi.
Bạn nói: “Nhưng khoan
đã. Tôi làm theo những
điều này, còn anh ấy thì không. Vậy tôi cứ phải yêu anh ấy trong khi anh ấy không yêu tôi sao?”
Nếu bạn đang cảm thấy vỡ mộng, thì tình yêu này có thể thay đổi cuộc đời
bạn. Có thể nó không làm
bạn đời của bạn thay đổi, nhưng nó sẽ cho người ấy nhận ra rằng bạn vẫn đang
ở bên. Những nguyên tắc về tình yêu không phải chỉ
được đưa ra để vận hành hôn nhân. Nó được ban
cho chúng ta bởi Cha khôn ngoan trên trời. Hơn tất cả, Ngài muốn chúng ta ở trong mối tương giao tốt với Ngài.
Đúng vậy, khó để mà yêu khi tình yêu dường như chỉ lưu chuyển một chiều. Thật khó khi chỉ có bạn là người ban cho, hy sinh, gìn giữ. Thật khó khi cái tôi, sự kiêu ngạo, hay sự kích kỷ của người bạn đời khiến cho tình
yêu của bạn không
được đáp lại. Bạn đã
thử nói về vấn đề này
nhưng chẳng có gì xảy ra. Bạn đã sẵn sàng từ bỏ.
Nếu bạn đang có suy nghĩ đó, thì nghĩ về Đức
Chúa Giê-xu chịu đau
đớn vì chúng ta có lẽ sẽ giúp được cho bạn. Nếu
có người có lý do chính đáng để không yêu nữa, thì người đó là Ngài.
Nhưng Ngài yêu chúng ta cách trọn vẹn, cả khi chịu chết trên thập tự giá thay cho chúng ta.
Đó là tình yêu mà chúng ta cần phải có.
NGUYÊN
TẮC 6:
Thuận Phục Nhau
Một số nhà giải kinh nhấn mạnh quá nhiều đến việc người vợ được dạy trong
Kinh Thánh là phải thuận
phục chồng. Tuy nhiên, việc nhấn mạnh đến trách
nhiệm của người nữ khiến
họ không nhận thấy rằng
phân đoạn Kinh Thánh trong Ê-phê-sô 5 được mở
đầu bằng những lời dạy rất quan trọng như sau:
Đừng say rượu, vì rượu
đưađếntrụylạc,nhưng phải đầy dẫy Thánh
Linh … Hãy thuận phục
nhau vì kính sợ Chúa Cứu Thế (Êph. 5:18, 21BDM).
Những câu này được viết bởi sứ đồ Phao-lô, người duy trì nguyên tắc thuận phục nhau trong một số mối quan hệ, gửi đến toàn thể cộng đồng của Chúa Cứu Thế cách đây gần 2.000 năm. Không có gì ngạc nhiên khi Phao-lô nhận thấy mối quan hệ đầu tiên cần phải có tinh thần phụ thuộc nhau này là quan hệ hôn nhân.
Sự thuận phục và tình yêu luôn đi đôi với nhau. Chúng ta biết Đức Chúa Trời là tình yêu thương, nhưng làm sao để biết Ngài yêu chúng ta? Với 1 2 3 4 5 6 17
sự hạ mình và thuận
phục hoàn toàn, Chúa
Cứu Thế chịu chết trên
thập tự giá (Phil. 2:5-8).
Trong hôn nhân Cơ
Đốc, vì yêu Chúa, vợ
chồng thuận phục ý
muốn của Chúa dành
cho họ. Họ ở trong quá
trình từ bỏ chính mình, thuận phục Chúa và
thuận phục nhau. Có
được “tâm tình như Chúa
Cứu Thế” sẽ tạo ra sự
thuận phục nhau. Có vô
số những cách thức biểu
lộ thái độ này, sau đây là
một số ý nghĩa cơ bản của nó:
• Hôn nhân là ban cho và nhận lãnh – không phải chỉ nhận lãnh.
• Hôn nhân thường rất khó khăn.
• Hôn nhân vượt lên
trên thái độ chỉ quan tâm đến mình.
• Hôn nhân là phục vụ.
• Hôn nhân là nhận biết lúc tình yêu cần được bày tỏ để có thể nhượng bộ.
• Hôn nhân là giúp đỡ khi vợ mệt mỏi.
• Hôn nhân là quan tâm đến vết thương lòng của nhau.
Vậy, điều này nghĩa là gì? Có lẽ đó là người vợ cần phải xem những việc vặt hằng ngày không phải là “việc chỉ dành cho mình.” Theo quan điểm thiên thượng, không thể xem người vợ như người giúp việc nhà.
Đó cũng có nghĩa là người chồng không xem ngôi nhà như vương quốc, và tất cả những người sống trong đó kể
cả vợ là thần dân của mình. Nhưng với tâm tình của Đấng Cứu Thế, người chồng phải xem nhà là nơi mình có được cơ hội tốt nhất để hạ mình xuống – làm một người phục vụ.
Xét cho cùng, tín đồ của Đấng Cứu Thế phải có tâm tình này trong mọi bối cảnh sống, kể cả gia đình. Thuận phục nhau là một nguyên tắc quan trọng giúp cho hôn nhân được trôi chảy!
NGUYÊN TẮC 7:
Đáp Ứng
Nhu Cầu Tình Dục
5 6 7
1 2 3 4
Trong vườn Địa Đàng, nơi khởi đầu của mọi
điều, A-đam và Ê-va chia
sẻ sự gần gũi tuyệt diệu:
“A-đam và vợ, cả hai đều trần truồng nhưng
không thấy xấu hổ” (Sáng. 2:25).
Hơn nữa, mạng lệnh
làm đầy dẫy mặt đất có trước sự sa ngã. Do đó, sự gần gũi và đáp ứng
nhu cầu sinh lý cho nhau
luôn là một phần trong
mối quan hệ vợ-chồng.
Vợ chồng thấy được sự đáp ứng nhu cầu tình
dục ở nhau. Sau đây là những quan điểm trong
Kinh Thánh:
Gìn Giữ. Vợ chồng
phải dành riêng sự gần
gũi đặc biệt này cho nhau, và phải rộng rãi
ban cho. Phao-lô viết: “Nhưng vì tình trạng dâm ô, mỗi người đàn
ông nên có vợ và đàn bà nên có chồng.” (I Côr.7:2 - BDM).
Không ai nói cũng biết chúng ta đang sống trong thời đại quan hệ tình dục bừa bãi. Hầu như không có sự dè giữ.
Từ những tấm bảng thông báo cho tới truyền
“Suy nghĩ đúng đắn về sự gần gũi trong
hôn nhân đặt nền
tảng cho sự vui
thỏa trọn vẹn.”
- Charles Swindoll
hình, tạp chí, các mối quan hệ bị tình dục hóa.
Cặp vợ chồng nào giữ sự gần gũi với nhau là bảo vệ nhau khỏi một xã hội bị ám ảnh tình dục. Họ đang bảo vệ sự chung thủy của mình.
Vui Thỏa. Sau khi
cảnh báo nghiêm khắc
về tội tà dâm, vị tác giả khôn ngoan của sách
Châm-ngôn viết những lời sau đây gửi đến những người chồng trẻ:
Hãy uống nước hồ con chứa; và nước chảy trong giếng con. Các nguồn của con há nên tràn ra ngoài đượng, và các suối của con tuôn nơi phố chợ sao? Nó khá về một mình con; chớ thông dụng nó với người ngoại. Nguyện nguồn mạch con được phước; con hãy lấy làm
vui thích nơi vợ cưới buổi đang thì; như nai cái đáng
thương, và hoàng dương có duyên tốt; nguyện nương long nàng làm
thỏa lòng con luôn luôn và ái tình nàng khiến con say mê mãi mãi (5:15-19).
Lĩnh vực tình dục trong hôn nhân không phải là điều xấu cần thiết phải
làm vì mục đích sinh sản.
Đó là điều được Đức
Chúa Trời tạo ra để đem
lại niềm vui mãi mãi –một sự gần gũi, vui vẻ, tươi mới trong mối quan hệ vợ-chồng.
Mong Đợi. Khi một
người nam và một người
nữ đến với nhau trong
hôn nhân, mỗi người
đều có quyền mong đợi
được đáp ứng nhu cầu
tình dục từ người kia.
Phao-lô nói:
Chồng phải làm hết bổn
phận đối với vợ, và vợ đối với chồngcũng vậy. Vợ
không có quyền tự chủ về
thân mình, bèn là chồng; chồng cũng vậy, không
có quyền tự chủ về thân
mình, bèn là vợ (I Côr.7:34).
Phao-lô nói tiếp, nếu một trong hai vợ chồng quyết định từ chối gần gũi, quyết định đó phải được người kia đồng ý trước. Hơn nữa, khoảng thời gian không gần nhau không được kéo dài.
Vợ chồng không nên từ chối ăn nằm với nhau, trừ khihaingườiđồngýkiêng một thời gian để chuyên tâm cầu nguyện, sau đó hãy trở lại với nhau như cũ để khỏi bị quỷ Sa-tan cám dỗkhianhchịemthiếutự chế (I Côr.7:5 - BDM).
Vui thỏa trong quan hệ
tình dục với nhau là một
phần quan trọng trong
hôn nhân. Kinh nghiệm
tình dục trong hôn nhân
được thúc đẩy bởi tình
yêu không phải là điều xấu. Không nên làm tăng
thêm hay giảm đi tầm
quan trọng của nó. Đó là
một phần trong toàn
cảnh bức tranh – phần
mật thiết trong sự đồng
nhất giữa người nam và
người nữ đến với nhau
như chồng và vợ.
NGUYÊN TẮC 8:
Trao Đổi Cởi Mở
1 2 3 4 5 6 7 8
Trong một cuộc khảo sát
cách đây vài năm, Family Services Association (Hội Dịch Vụ Gia Đình) cho thấy 87% các cặp vợ
chồng được phỏng vấn
nói rằng vấn đề chính
trong hôn nhân của họ
là sự trao đổi. Đó cũng
có thể là tỉ lệ phần trăm
thể hiện trong hôn nhân
Cơ Đốc. Người vợ nản lòng vì không thể trao
đổi được với chồng.
Người chồng thấy trao
đổi là vô ích vì dù sao vợ cũng đã quyết định rồi.
Sau đây là một số lý do làm vợ chồng không trao
đổi hiệu quả với nhau:
• Coi nhau là điều dĩ nhiên.
• Muốn lãng tránh sự đối đầu.
• Bị lợi ích cá nhân ám ảnh.
• Cảm thấy mình đang bị điều khiển.
• Không dành đủ thời gian để ngồi lại.
• Không muốn làm tổn thương nhau.
Nhưng để hôn nhân
được bền vững, cần phải phá đi những rào chắn cản trở cho sự trao đổi.
Và cách để thực hiện
điều này là noi theo tấm
gương của Đấng Cứu
Thế. Chúng ta biết
rằng người chồng được
Kinh Thánh dạy là phải
yêu thương vợ mình như
Đấng Cứu Thế yêu Hội
Thánh. Có thể áp dụng hai lĩnh vực trong mối
quan hệ của Đấng Cứu
Thế với Hội Thánh như
sau:
ĐấngCứuThếLàĐấng
TraoĐổiTuyệtVời. Ngài
là Lời hằng sống của Đức
Chúa Trời (Gi.1:1-4). Ngài
đến để bày tỏ Đức Chúa
Trời bằng lời nói và
gương mẫu sống của
mình. Ngài bày tỏ cho
con người biết ý muốn và bản chất của Đức
Chúa Trời.
Bên cạnh đó, Đấng Cứu
Thế cũng giữ sự trao đổi
với Hội Thánh. Hiện Ngài
đang ngự trên thiên
đàng, mời gọi chúng ta “hãy vững lòng đến gần
ngai ân sủng” (Hêb. 4:16)
để thưa với Chúa những
điều chất chứa trong
lòng và trình lên Ngài
những nhu cầu của
chúng ta.
Gương mẫu về sự trao
đổi của Đấng Cứu Thế
với Hội Thánh được áp
dụng như thế nào trong hôn nhân?
• Chồng cần phải trò
chuyện với vợ.
• Vợ cần phải trò chuyện với chồng.
• Cả hai nên thoải mái đối đáp thành thật.
• Mọi vấn đề cần phải
được đưa ra giải quyết.
• Nên coi trọng những
cơ hội trò chuyện.
Một cuộc hôn nhân
khó mà thành công nếu không có sự trao đổi cởi mở và lành mạnh.
ĐấngCứuThếLàĐầu . Cô-lô-se 1:18 nói rằng
Đấng Cứu Thế là “Đầu
của thân thể, tức là Hội Thánh.” Để hoạt động tốt, đầu phải liên hệ với
tất cả các phần khác của thân thể. Thông tin được gửi đi và tiếp nhận qua hệ thần kinh. Đầu cho ngón tay biết lúc nào
cần chuyển động, và đầu
được báo cho biết khi ngón tay bị đau. Nếu
không có sự trao đổi, các chi thể không thể hoạt
động như một thân.
Đối với hôn nhân
cũng như vậy. Người nam, là đầu của gia đình, cần phải trao đổi với vợ.
Ngược lại, vợ cũng phải thoải mái trao đổi với chồng. Nếu không có sự trao đổi hai chiều, như Đấng Cứu Thế với thân
thể của Ngài – Hội Thánh, thì hôn nhân sẽ gặp khó khăn.
Nhà tâm lý học Paul
Tournier quan sát về sự trao đổi trong hôn nhân
như sau:
Chắc chắn họ [vợchồng] có nói chuyện với nhau về mọi điều. Nhưng người nam quan
tâm đến những điều
khách quan, những sự
kiện và ý tưởng. Còn đối với người nữ, đối thoại thực sự nghĩa là nói
chuyện về cảm xúc của
chính họ, quan trọng hơn nữa là về cảm xúc của chồng. Đó là điều họ
muốn hiểu nhưng người chồng lại không biết cách nói sao cho họ hiểu
(bài viết “Lắng Nghe Cô Ấy,” trong tạp chí Cuộc
Sống Gia Đình Ngày
Nay, tháng 11/1982,
trang 26).
Phải làm sao nếu bạn cảm thấy người bạn đời
không lắng nghe mình?
Có bốn gợi ý sau đây:
• Cho người ấy biết bạn
cần trao đổi.
• Đừng xào lại những
điều đã nói trước kia.
• Bắt đầu cuộc trò
chuyện với những điều
thực tế.
• Chuyển dần đến cảm xúc và những điều chất
chứa trong lòng.
Khó để có thể chân thành nói chuyện về mọi vấn đề, nhưng đó là điều đáng để chúng ta bỏ công sức và nỗ lực vào đó. Trao đổi cởi mở là một nguyên tắc thiết yếu cho việc xây dựng hôn nhân!
Đôi khi, các cặp vợ chồng cư xử như những kẻ hai mặt. Trước mặt mọi người, họ tỏ ra ý tứ, khoan dung, nhẫn nại, và ngọt ngào. Nhưng ở nhà, họ trở nên xấu tính, gắt gỏng, và không khoan dung. Chồng/vợ của họ chỉ mong được họ cư xử với mình như với những người khác.
Trong Ê-phê-sô 4:3132, sứ đồ Phao-lô nói:
Phải bỏ khỏi anh em những sự cay đắng, buồn giận, tức mình, kêu rêu, mắng nhiếc, cùng mọi điều hung ác.
Hãy ở với nhau cách
nhân từ, đầy dẫy lòng thương xót, tha thứ nhau như Đức Chúa Trời đã tha thứ anh em trong Đấng Christ vậy.
Phân đoạn Kinh Thánh này được áp dụng đặc biệt cho các cặp vợ chồng trong quan hệ hôn nhân. Với những người làm vợ, Phao-lô nói: “Vợ phải kính trọng chồng” (Êph.5:33). Phi-erơ dạy người vợ phải vâng phục chồng, và
noi theo gương của Sara “vâng lời Áp-ra-ham, gọi người là chúa mình” (I Phi.3:1,5-6). Đó là hình ảnh vợ kính trọng chồng.
Sau đó trong câu 7, Phie-rơ nói với những người làm chồng, rằng chồng cũng phải tôn trọng vợ mình. Ông dạy ba điều:
1. “Khi chung sống với vợ hãy quan tâm đến vợ.”
Phao-lô có ý nói: “Hãy hiểu rõ vợ để anh em có thể tôn trọng cảm xúc của họ.” Người chồng cần phải xem đây là mục tiêu của mình; phải biết điều gì an ủi và làm vợ mình vui, điều gì gây tổn thương và làm họ giận.
Sự quan tâm đặc biệt này có thể giúp xây dựng họ thay vì làm họ suy sụp.
2. “Hãy tôn trọng vợ mình.” Nếu ai đó đang vận chuyển năm thùng đồ mà biết trong đó có một thùng chứa đồ dễ vỡ, người đó sẽ mang nó đi cẩn thận hơn. Đây là cách người chồng cần
phải đối xử với vợ
mình. Chồng nên thể
hiện sự tôn trọng đặc biệt đối với vợ. Hãy mua
quà tặng vợ, gửi hoa cho vợ, nhớ đến sinh nhật của vợ, đưa vợ đến những nơi đặc biệt.
3. “Vì anh em cùng họ thừa hưởng ân phúc sự sống.” Món quà sự sống
không chỉ dành riêng cho người chồng. Đức
Chúa Trời ban món quà
đó cho cả hai vợ chồng như nhau để họ cùng
chia sẻ. Người nam phải tôn trọng vợ mình, không lấy đi niềm vui cuộc sống mà Đức Chúa Trời dành cho họ.
NGUYÊN TẮC 10:
Bạn Thuộc Linh
Nguyên tắc cuối cùng
và có lẽ quan trọng nhất, là vợ chồng Cơ Đốc cần
phải xem nhau như người bạn thuộc linh. Tay trong tay như những người con của Đức Chúa Trời, họ đồng hành trên linh trình hướng về cõi đời đời tuyệt diệu với Chúa đang chờ đón họ. Thật khác biệt khi một cuộc hôn nhân có người chồng tin kính và người vợ tận hiến! Không thể đo lường được hết sự trợ giúp thuộc linh họ dành cho nhau khi cùng bước đi trên đường đời. Trong những phân
đoạn Kinh Thánh nói về hôn nhân mà chúng ta đã xem qua, lĩnh vực thuộc linh cũng được đề cập đến. Với những người chồng, Phao-lô nói:
Hỡi người làm chồng, hãy yêu vợ mình, như Đấng Christ đã yêu Hội Thánh, phó chính mình vì Hội Thánh, để khiến Hội nên thánh sau khi lấy nước rửa và dùng đạo làm cho Hội tinh sạch; đặng tỏ ra Hội thánh đầy vinhhiển, không vết, không nhăn, không chi giống như vậy
nhưng thánh sạch không chỗ trách được ở trước 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
mặt Ngài. Cũng một thể ấy,chồngphảiyêuvợnhư chính thân mình.
(Êph.5:25-28).
Trong hôn nhân có sự thanh tẩy. Cũng như Hội
Thánh được thanh tẩy
bởi Đấng Cứu Thế Giêxu, người vợ cũng phải
trở nên tốt hơn qua mối quan hệ với chồng.
Điều đó được thực
hiện bằng cách nào?
Giống như cách Đấng
Cứu Thế yêu Hội Thánh
và hiến thân Ngài vì Hội
Thánh. Tình yêu và sự hy
sinh biệt riêng hôn nhân và tạo nên một tình bạn
thuộc linh chân thật.
Phi-e-rơ cũng đề cập
đến lĩnh vực thuộc linh
trong phân đoạn Kinh
Thánh ông nói về hôn nhân. Ông kết thúc phân
đoạn này với câu nói:
“hầu cho sự cầu nguyện
của anh chị em không bị trở ngại” (I Phi.3:7). Khi người chồng quan tâm
đến vợ, tôn trọng vợ, và
xem vợ như người đồng thừa hưởng ân phúc sự sống, người ấy sẽ có thể cầu nguyện cách
đầy năng quyền. Nếu không, Phi-e-rơ nói, sự cầu nguyện của người chồng sẽ “bị trở ngại.” Sau đây là một số phẩm chất có trong một cuộc hôn nhân mà vợ chồng là bạn thuộc linh của nhau:
• Cả hai đều thờ phượng Đức Chúa Trời.
• Cả hai đều muốn sống theo ý muốn Chúa.
• Cả hai đều chịu trách nhiệm trước Đấng Cứu Thế.
• Họ cùng nhau nuôi dạy con cái.
• Họ cầu nguyện cho nhau.
• Họ khích lệ đức tin lẫn nhau.
Khi vợ chồng gần với
Chúa hơn qua sự cầu nguyện, đọc Kinh Thánh, tương giao với Ngài, và đầu phục Đấng Cứu Thế, họ cũng sẽ gần nhau hơn.
Có thể hình dung mối liên hệ này với hình tam giác.
Khi vợ chồng gần hơn với
Chúa, họ cũng gần hơn với nhau trong mối quan
hệ đẹp lòng Chúa.
NĂM SỰ THẬT VỀ
HÔN NHÂN
Các mục sư và tư vấn
hôn nhân cứ nghe đi nghe
lại các cặp vợ chồng nói
những điều không có thật. Các cặp vợ chồng
đang trong tình trạng căng thẳng thường bàn
cãi năm sự thật về hôn
nhân như sau.
1. Bạn không cưới nhầm
người.
Đôi khi chỉ sau một thời
gian ngắn, người vợ bắt
đầu tự hỏi không biết
mình có lấy đúng người
không, hoặc người chồng
bắt đầu nghĩ mình đã
phạm sai lầm. Điều này
thường xảy ra trong giai
đoạn điều chỉnh, khi những mong đợi lý tưởng
trong hôn nhân được đem trở lại với thực tại.
• Bạn nhận ra vợ không
thích nấu ăn.
• Bạn nhận ra chồng không có khả năng về máy móc.
• Bạn nhận ra chồng/vợ mình là người ngoan
cố, dễ bị tổn thương, chán nản, hoặc giận giữ.
• Vợ chồng bạn có quan điểm về tài chính khác nhau.
Vậy là bạn bắt đầu tự nhủ rằng mình đã cưới nhầm người. Nhưng điều
đó không còn quan trọng nữa. Bạn đã lập một kết ước suốt đời. Bây giờ, ngoại trừ những trường hợp quá mức về sự không chung thủy, trách nhiệm của bạn trước Chúa là ở với người bạn đã cưới (Mat.19:4-9; I Côr.7:10-14).
2. Người chồng không làm tốt vai trò lãnh đạo không phải là lý do. Một phụ nữ trẻ nói cách dứt khoát: “Nếu anh ấy làm đúng vai trò lãnh đạo của mình thì chúng tôi đã giải quyết được vấn đề. Nhưng anh ấy không làm được, nên tôi phải là người quyết định. Rồi anh ấy lại chỉ trích. Tôi không thể nào chịu đựng được nữa.”
Người vợ đúng ở chỗ, người chồng nên thể hiện vai trò lãnh đạo cách đằm
thắm, chu đáo hơn, đặc
biệt trong những vấn
đề thuộc linh.
Dù cho người chồng không làm tốt vai trò lãnh
đạo, đó cũng không phải là lý do để vợ không thuận
phục chồng. Trách nhiệm
của người vợ trước mặt
Chúa đòi hỏi họ phải là
người nữ thuộc linh, đằm
thắm, với vẻ đẹp bên
trong không phai mờ (I
Phi.3:1-6). Nếu lấy sự thất
bại trong vai trò lãnh đạo của chồng làm lý do cho
cách cư xử không hay của
mình, người vợ cũng thất
bại không kém gì chồng.
3. Người vợ không
thuận phục không phải là
lý do.
Một vài người chồng
luôn đưa ra lý do biện hộ cho những thiếu sót và thất bại của mình là do vợ.
• “Vợ tôi quá ngoan đạo.
Cô ấy lúc nào cũng sửa
lỗi tôi mỗi khi tôi cố gắng hướng dẫn thì giờ
gia đình lễ bái. Chúng
tôi không còn giữ thì
giờ đó nữa là do cô ấy.”
• “Cô ấy muốn bằng được
căn nhà này. Tôi làm
theo vì tôi biết cô ấy
sẽ vui. Chúng tôi gặp
rắc rối tài chánh là do cô ấy.”
Khi một người nam bắt
đầu nói như vậy, người đó từ chối trách nhiệm đưa ra quyết định trong gia đình của mình. Đúng là người vợ có vun vào. Có thể cô ấy cứ khăng khăng muốn. Nhưng đó không phải là lý do. Bạn cần phải ngừng kiểu đổ lỗi cho vợ và hãy bắt đầu làm theo điều gì đúng đắn trước mặt Chúa.
4. Tình dục không phải là tất cả những gì người chồng nghĩ đến
Đôi khi một người vợ làm việc vất vả, bận rộn bắt đầu nghĩ rằng tất cả những gì chồng mình quan tâm là được đáp ứng nhu cầu tình dục. Nhận thức này đặc biệt được hình thành nếu một trong những trường hợp sau đây xảy ra:
• Chồng dành quá nhiều thời gian cho công việc.
• Chồng không phụ giúp việc nhà với vợ.
• Chồng không để ý đến nhu cầu của con cái.
• Cả hai đều quá bận
rộn.
Đúng là người chồng cần phải nhớ rằng vợ
mình chỉ có vừa đủ sức để
theo kịp với công việc.
Nhưng cũng có thể là đôi
khi người vợ không lo gì
đến mối quan tâm tình dục của chồng. Trong nhiều trường hợp, cả hai
đều cần phải điều chỉnh.
Vợ vì chưa rõ vấn đề nên
không nên buộc tội cho chồng, và cũng cần phải
nói cho chồng biết những nhu cầu của mình. Vài cặp
vợ chồng cần lập kế hoạch
thường xuyên có những buổi tối trò chuyện với
nhau, hoặc nếu tài chính
cho phép thì có những
chuyến đi chơi xa vài ngày
không có con cái đi cùng.
5. Vẻ bề ngoài không phải là tất cả những gì người vợ nghĩ đến.
Sự thật thứ năm về hôn nhân là có nhiều phụ nữ nghĩ đến nhiều điều khác hơn chỉ là thẩm mỹ. Nhưng vài người chồng không tin như vậy. Họ cho rằng:
• “Cô ấy luôn muốn mua cái gì đó mới trong nhà.”
• “Cô ấy mất quá nhiều
thời gian để chọn ra được
bộ đồ mình muốn mặc.”
• “Cô ấy cứ khăng khăng
đòi sơn lại mấy cái tủ nhà bếp. Tôi nghĩ chúng trông vẫn còn tốt!”
• “Cô ấy quá lâu lắc cho việc chuẩn bị đi đâu đó.
Và rồi chúng tôi lúc nào cũng bị trễ!”
• “Cô ấy thích mua sắm, và tiêu số tiền tôi cực
nhọc làm ra vào những
thứ lặt vặt.”
Đúng là nhiều phụ nữ quan tâm đến vẻ bề ngoài nhiều hơn người chồng.
Và Phi-e-rơ đã thẳng thắng nói với người nữ về nguy cơ của việc nhấn mạnh quá nhiều đến vẻ đẹp bề ngoài trong khi họ nên quan tâm đến “con người bên trong” (I Phi.3:4).
Nhưng các quý ông, xin hãy đối diện với điều này. Chúng ta thực sự cần có vợ giúp đỡ. Một vài người trong chúng ta rất nhếch nhác. Nếu chân thành, chúng ta sẽ thừa nhận là chúng ta vui vì sự quan tâm đến chi tiết của vợ.
NGƯỜICHOCHỒNG
Quý vị làm chồng, cho tới giờ quý vị
đã đọc qua những
điều Kinh Thánh dạy về vai
trò và trách nhiệm của
mình trong hôn nhân. Hãy
dành ít thời gian đánh giá
lại mình. Hãy khoanh số
thích hợp: 5-xuất sắc; 4-rất
tốt; 3-tốt; 2-kém; 1-yếu kém.
• Tôi nhận thấy mình đã
lìa cha mẹ và kết hiệp
với vợ.
1 2 3 4 5
• Tôi xem tôi và vợ như một trong mọi phương diện của cuộc sống.
1 2 3 4 5
• Tôi hết lòng chung thủy với vợ trong suy nghĩ cũng như hành động.
1 2 3 4 5
• Tôi thực hiện vai trò lãnh
đạo đối với vợ trong
tình yêu như Đấng Cứu
Thế đối với Hội Thánh.
1 2 3 4 5
• Tôi thường hy sinh lợi
ích của mình vì hạnh phúc của vợ.
1 2 3 4 5
• Tôi thường nói với vợ là
tôi yêu cô ấy, và thể
hiện bằng những hành động nho nhỏ.
1 2 3 4 5
• Tôi quan tâm đến cảm
xúc của vợ, và lắng nghe khi cô ấy chia sẻ 1 2 3 4 5
• Tôi cố gắng nói năng tử
tế với vợ mỗi ngày, và không còn giận khi đã
lên giường ngủ 1 2 3 4 5
• Tôi không dùng những
thiếu sót của vợ làm lý do cho những thất bại của mình. 1 2 3 4 5
• Tôi trao đổi những vấn
đề thuộc linh với vợ, và
tôi thường cầu nguyện cho cô ấy và với cô ấy.
1 2 3 4 5
Bây giờ, hãy để vợ đánh giá cho bạn. Hãy sẵn sàng cho những lãnh vực cần cải thiện.
