CHIẾN THẮNG THỬ THÁCH TRONG CUỘC SỐNG
CHIẾN THẮNG SỰ PHẢN BỘI
Có nhiều mỹ từ trong tiếng Anh – những từ hầu
như nghe rất êm tai. Nhưng
từ phản bội không phải là một trong những từ đó.
Khi nghe từ phản bội, chúng ta nghĩ đến Benedict Arnold, người đã bán
đất nước non trẻ của mình
hầu như trước khi được
sinh ra. Chúng ta nghe nói
đến Caesar, đau đớn vì
nhát dao đâm mạnh vào
lưng, ông kêu lên: “Còn
anh, tên súc sinh?” Khi
nghe từ phản bội, tâm trí
chúng ta quay trở lại khu
vườn vào một đêm tối đen, giọng nói của một người
bạn và một nụ hôn đã bán
Con Trời với giá 30 nén bạc.
Khi chúng ta đi sâu vào
cuộc đời Giô-sép, cậu ấy
đang đứng ngay ngưỡng cửa của sự bội bạc – một
sự phản bội phát xuất từ trong chính gia đình của
cậu. Sự phản bội này đem lại nỗi đau ngắn hạn cho
Giô-sép, nhưng lại là bài học về chiến thắng mà
chàng thanh niên Giôsép phải học.
Nơi gia Tăng căng
Thẳng. Tôi nhớ cách đây nhiều năm, tôi có ghé thăm một gia đình trước
đây đã đến thăm hội thánh chúng tôi. Ngay khi bước vào nhà, tôi đã cảm nhận bầu không khí căng thẳng. Tôi không chắc chắn rằng có một ai trong gia đình yêu thương người khác hay không, nhưng điều hết sức rõ ràng là họ không thích nhau. Trong vòng 45 phút kế tiếp, có hai điều trở nên rõ ràng: hai vợ chồng không hề nói chuyện hòa hợp với nhau, và cuộc nội chiến riêng tư của họ đã truyền sang con cái.
Chúng ta cho rằng gia đình là nơi của sự ấm áp,
tình yêu thương, sự chấp nhận và an toàn. Nhưng thông thường thì không
được như vậy. Gia đình trở thành nơi mầm mống
phát sinh tức giận, phẫn
nộ và cay đắng. Đó là trường hợp của gia đình
Gia-cốp như chúng ta đọc trong Sáng thế-Ký chương 37.
châm Ngòi Tức giận
Trong gia
Đình . Tộc
trưởng Gia-cốp, con trai
của Y-sác và là cháu nội
của Áp-ra-ham, đã học
bài học gieo gì gặt nấy
một cách khổ sở. Ông đã
xem thường khuôn mẫu
Kinh Thánh cho hôn nhân
trong Sáng thế-Ký chương
2 qua việc lấy nhiều vợ.
Ông có con với hai người
vợ này (và người hầu của họ) để rồi cuối cùng ông
có một gia đình “hỗn tạp”
với 12 người con, tất cả
đều ganh đua
để dành
tình cảm của cha.
Vấn đề trở nên dữ dội
hơn khi Gia-cốp tỏ rõ sự
ưa thích người vợ thứ hai, là Ra-chên, và hai con trai của bà là Giô-sép và Bên-
gia-min. Điều này gây xích mích nghiêm trọng trong gia đình. Vì được nâng lên
địa vị đặc biệt trong gia đình, hai cậu bé trở thành người bị ruồng rẫy trong chính gia đình của mình.
Thêm vào đó, tính cách mềm yếu của Gia-cốp
được sao chép trong các con của ông. Tên Gia-cốp nghĩa là “đồng lõa”, và các con ông đã học theo ngay dưới chân người chủ gia đình. Gia đình đầy bất hòa, lừa dối và tư lợi. Bầu không khí dễ nổ này càng mất ổn định hơn bởi cách dạy con kém cỏi của Gia-cốp. Sáng thế-Ký chương 37 mô tả ba điểm của ngòi cháy tiềm tàng trong gia đình:
• Gia-cốp dùng Giô-sép để theo dõi các anh là những người ghét “đứa con trai được cha yêu” (c.2).
• Gia-cốp bày tỏ sự thiên vị của mình qua món quà là chiếc áo dài đặc biệt (c.3).
• Gia-cốp nuôi dưỡng trong các con lòng căm giận do thù nghịch giữa anh em
nhưng sự giận dữ của họ nhắm vào Giô-sép chứ
không phải vào người cha
và các việc làm dại dột của ông (c.4).
Sự gia tăng xung đột giữa
các anh em phát xuất từ những vấn đề trong hôn
nhân. Hậu quả tương tự
được tìm thấy trong I Sa-muên chương 1, khi chế độ đa
thê tạo sự ganh đua và xung
đột không thể tránh khỏi giữa các bà vợ. Dĩ nhiên, chế
độ đa thê không nhất thiết
gây xung đột. Bất kỳ sự đổ
vỡ nào trong quan hệ vợ
chồng đều gây ảnh hưởng
nghiêm trọng lan tràn trên mọi mối quan hệ trong gia
đình. Khi mối quan hệ đó
được kết hợp với việc dạy con sai lạc, đưa một đứa con lên cao hơn những đứa con khác, trở thành đối tượng của tình yêu và sự khen ngợi thì có thể gây hậu quả thảm khốc.
“Bất kỳ sự đổ vỡ nào trong quan hệ vợ chồng đều gây ảnh
hưởng nghiêm trọng lan tràn trên mọi mối
quan hệ trong gia đình.”
Gia-cốp mắc hai sai lầm nghiêm trọng khi tỏ ra yêu thương Giô-sép hơn.
Trước tiên, ông đã gửi
đến Giô-sép tín hiệu sai
về vị trí cao hơn các anh
của cậu trong gia đình.
Thứ hai, từ đó ông đã giáng nỗi đau của sự hắt
hủi lên các con, những người trước đó là đối tượng để ông quan tâm
còn bây giờ thì bị bỏ quên. Căng thẳng từ đó
đã tạo ra thùng thuốc nổ trong mối quan hệ mà
ngòi nổ sắp được châm.
Sự thiếu khôn ngoan và vâng phục của Gia-cốp
đã xây dựng một gia đình
đầy oán giận và thù hằn.
Nói đến căng thẳng trong gia đình, tôi nhớ có
đọc một đoạn trích trong một bản di chúc đề ngày 1 tháng 7 năm 1935. Di chúc ghi như sau:
“Gửi cho hai con gái, Frances Marie và Denise Victoria. Vì thái độ thiếu yêu thương đối với người cha
hay cưng chiều con…. tôi
để lại cho mỗi đứa số tiền là
1$ và một lời rủa sả của một
ngườicha.Nguyệncuộcđời
của mỗi đứa đều đầy dẫy
đau khổ, bất hạnh và buồn
rầu. Nguyện chẳng bao lâu
nữa, cái chết của các con trong tình trạng đau đớn và
kéo dài. Nguyện linh hồn
các con an nghỉ nơi hỏa ngục và chịu đau khổ đến
đời đời.”
Gia đình có thể là mầm
mống nảy sinh căm thù
và tác động của nó quả
thực có thể gây phá hủy
thật ghê gớm. Sự thiếu
khôn ngoan của Gia-cốp
đã đổ dầu hỏa lên gia
đình và Giô-sép chuẩn bị
bật que diêm!
Sự Xấc Xược của Tuổi
Trẻ. Giô-sép nhận được
một loạt giấc mơ báo
trước tương lai làm lớn
của mình. Nhưng thay vì suy nghĩ về tầm quan trọng và tìm hiểu ý nghĩa
của chúng, thì cậu lại khoe khoang trước gia
đình – kể cả các anh là
những người vốn đã ghét cậu. Giô-sép đã phạm ba
sai lầm nghiêm trọng trong việc phán đoán:
• Cậu là người không biết phân biệt – không nhận thấy tình hình rối loạn trong gia đình.
• Cậu là người vô ý – không suy xét đến ảnh hưởng của điều mình làm trên các thành viên trong gia đình.
• Cậu là người chưa chín chắn – không dừng lại để suy nghĩ về tổn thương có thể gây ra từ hành động của mình.
Hậu quả là căng thẳng và tức giận tiếp tục gia tăng. Phẩm tính còn thiếu trong thời niên thiếu của
Giô-sép là sự sáng suốt. Mặc dù đúng là một ngày kia cậu sẽ thực thi quyền thống trị trên các anh, nhưng hành động của cậu cho thấy cậu chưa sẵn sàng cho công việc đó.
Giô-sép phải được chuẩn
bị cho trách nhiệm lãnh đạo, và sự chuẩn bị đó sẽ đến khi cậu học làm người phục vụ. Lãnh đạo với tinh thần đầy tớ bày tỏ sự sáng
suốt, tính nhạy bén và sự trưởng thành. Điều này
luôn đúng cho dù đó là quan hệ vợ chồng, lãnh đạo trong hội thánh, người
giám sát và người làm
công, hay lãnh đạo dân sự và công dân. Lãnh đạo với tấm lòng của người đầy tớ
là nhu cầu cấp bách trong thế hệ chúng ta.
Đối với lãnh đạo Cơ đốc, câu hỏi luôn luôn là: “Bạn
đang sử dụng địa vị của
mình hay để Đức Chúa Trời
sử dụng bạn trong địa vị
đó?” Để trả lời câu hỏi này, có người đã viết điều này
được gọi là “Lời Cầu
Nguyện của Người Lãnh
Đạo”:
“Lạy Chúa, khi con phạm sai lầm, xin giúp con sẵn sàng thay đổi. Khi con làm điều đúng, xin giúp con dễ dàng sống chung
với người khác. Xin thêm sức cho con để sức mạnh
từ tấm gương của con sẽ vượt xa hơn thẩm quyền từ địa vị của con.”
Giô-sép phải rèn luyện tính cách của một người lãnh đạo, nhưng điều đó
chỉ có được qua các bài học và kinh nghiệm của một người đầy tớ.
Đi Tìm Những con Số
Từ Một Đến Mười. Trong
Sáng thế-Ký 37:12-27, Gia-cốp sai Giô-sép đi xem các anh có bình an không. Chẳng có gì ngạc nhiên khi 10 người anh bực tức về chính sự hiện diện của Giô-sép ở giữa họ. Áp lực càng tăng thêm khi họ nghĩ tới “đứa con được Cha yêu mến.”
Trước tiên, chúng ta thấy tức giận đã thay thế yêu thương, thậm chí đến mức giết người (c.18). Và lời mỉa mai đã thay cho lời nói thích hợp (c.19). Ru-bên cố gắng can thiệp vì cớ Giô-sép nhưng bị từ chối (c.21-22). Cuối cùng, sự tấn công xảy ra theo nhiều bước:
• Họ cởi áo choàng của Giô-sép (c.23), biểu tượng của sự phẫn nộ của họ.
• Họ quăng cậu xuống hố (c.24) cho khuất mắt.
• Với sự nhẫn tâm, họ
ngồi xuống thưởng thức
bữa cơm trong khi em
họ một mình chịu đựng
dưới hố đen (c.25).
• Họ bán cậu làm nô lệ (c.25-28), nghĩ rằng
kiếm lợi từ cuộc đời của
Giô-sép là kết thúc đúng
đắn cho sự việc đáng
buồn này.
Hãy chú ý những điều
do sự căng thẳng không
được giải quyết trong gia
đình đã gây nên. Nguồn
gốc của cay đắng là hận
thù (Mat. 5:21-22). Dấu
hiệu của cay đắng là sự
mỉa mai (Gia-cơ 3:1-8).
Hậu quả của cay đắng là
sự lừa đảo bằng mánh
khóe, sử dụng người khác thay vì yêu thương họ.
“Nguồn gốc của cay
đắng là hận thù; dấu
hiệu của cay đắng là sự
mỉa mai; hậu quả của cay đắng là sự lừa đảo bằng mánh khóe.”
Rễ Đắng Và hậu Quả
Bi Thảm của Nó. Đối với
những người đã học truyện tích Kinh Thánh này đều dễ dàng nói rằng:
“Được thôi, mọi chuyện đến cuối cùng sẽ thành ra tốt đẹp.” Nhưng hãy nhìn
vào nỗi đau trước mắt phát xuất từ một gia đình bị lòng căm thù ăn nuốt. Ru-bên khóc thương Giô-sép (và sự thiếu can đảm của bản thân). Các anh nói dối cha, nhưng không bao giờ thoát khỏi mặc cảm tội lỗi (xem Sáng 42:22). Gia-cốp là kẻ lừa dối trước đây, bây giờ ông bị dối gạt và trải nghiệm nỗi đau không thể tả được. Ông gặt điều ông đã gieo. Ông đã dùng một con dê để lừa cha mình, thì bây giờ ông bị gạt cũng bằng cách đó.
Hậu quả cuối cùng của sự cay đắng trong gia đình này là Giô-sép bị bán làm nô lệ. Điều thú vị là cậu là người duy nhất không được mô tả trong bản văn là bị khốn khổ. Giô-sép ở vào địa vị tốt nhất trong bọn họ, bởi vì mặc dù làm nô lệ nhưng cậu đứng ở chỗ mà Đức Chúa Trời muốn đặt để. Cậu ở đúng nơi phải ở để có thể học những bài học Chúa muốn
dạy – những bài học mà
một ngày nào đó sẽ khiến
cậu trở thành nhà lãnh đạo lớn, giúp cậu chiến thắng
sự bội bạc và phản bội của chính các anh mình.
Thi Thiên 76:10 chép: “Ngay cả cơn giận của loài
người cũng làm Chúa được ca ngợi.” Là Đấng luôn luôn
thành tín, Đức Chúa Trời sẽ
dùng sự gian ác của con người trong cuộc đời Giôsép cho lợi ích của Giô-sép và sự vinh hiển của Ngài.
CHIẾN
THẮNG CÁM DỖ
Người ta cho rằng cuộc
đời đầy cám dỗ và thử
thách, như bình luận viên
thể thao Howard Cosell đã từng nói rằng: “nắm bắt được điều hiển nhiên cách
tài tình.” Tuy nhiên, để nhận ra rằng thử thách thường theo sát những thành công tuyệt vời nhất của chúng ta thì phải hiểu được cốt lõi của điều khiến cuộc sống khó khăn.
Có lẽ một điều đúng ở
đây là chúng ta thường nói nhiều đến cách xử lý thành công hơn là việc chúng ta
đã thất bại như thế nào. Trong việc học cách chiến thắng cám dỗ, Giô-sép bị
thách thức bởi thành công và những cám dỗ mà nó [thành công] đem đến. Và cậu đã chứng minh rằng những bài học của Đức Chúa Trời đang bắt đầu thấm vào tuổi trẻ nhưng với tấm lòng trưởng thành.
Sáng thế-Ký 39 cho chúng ta thấy câu chuyện về cuộc đời Giô-sép có một ngã rẽ thật thú vị. Cậu trở thành tài sản của nhà Phô-ti-pha (Sáng 37:36), quan chức của
Pha-ra-ôn và là quan thị
vệ. Chính tại nơi này, Giôsép là một kẻ phục vụ đã học cách trở thành người lãnh đạo với đủ mọi thăng trầm.
Sức Mạnh c ủa Lời chứng. Phô-ti-pha là “quan chỉ huy đội thị vệ của vua” (Sáng 39:1). Các học giả Kinh thánh tranh luận về vai trò của chức vụ này. Một số người nói ông là cai ngục, một số khác cho rằng ông là chỉ huy đội lính
canh gác hoàng cung, một
số khác nữa thì cho rằng
ông là quan chỉ huy đội hành quyết. Còn điều chúng ta biết được Phô-tipha là người giàu có, đủ khả năng để có nhiều đầy tớ và nô lệ (c.11,14). Và bây giờ ông có thêm Giô-sép trong bộ sưu tập của mình. Giô-sép nổi bật là một thanh niên có tài và khéo léo, nhưng rõ ràng những điều này không phải là bí quyết của cậu. Sáng thếKý 39:2 cho chúng ta biết bí quyết thật sự là: “CHÚA
ở với Giô-sép.” Sự hiện diện
của Đức Chúa Trời là sự khác biệt.
“Thử thách thường theo sát những thành công tuyệt vời nhất của chúng ta.”
Bạn thử tưởng tượng
xem đau đớn biết bao khi
mới 17 tuổi, cậu không
chỉ bị giật ra khỏi gia đình
và bán làm nô lệ mà còn
bị chính gia đình mình
làm chuyện đó! Thật dễ
trở nên cay đắng và đầy
hận thù (như các anh).
Nhưng Giô-sép đã không
như vậy. Mặc dù ở xa nhà, nhưng sự hiện diện của
Chúa là rất thật trong đời sống cậu. Thật vậy, đây là
chủ đề của Sáng thế-Ký
chương 39 (xem c.2-3, 21, 23) và điều này tác động sâu sắc trên Phô-ti-pha. Ông không thể giúp gì hơn, nhưng phải thừa nhận sự hiện diện của Đức
Chúa Trời trong cuộc đời của người nô lệ khác thường này. Hãy tưởng tượng xem lời chứng của Giô-sép mạnh mẽ đến
mức nào dành cho Phô-tipha, một con người vô thần, không chỉ công nhận và ngưỡng mộ nhân cách
của Giô-sép mà còn gán điều đó cho Đức Chúa Trời thay vì cho Giô-sép.
Hàm ý rõ ràng của phân đoạn này là Giô-sép đã không cay đắng đối với các anh, và cũng không bị biến thành nô lệ do chính hoàn cảnh của mình. Cậu hài lòng trong sự hiện diện của Đức Chúa Trời (so sánh Hê 13:5-6 và Phi 4:10-13). Cậu không than khóc về sự thất
vọng đã trở nên hữu ích ngay trong chỗ của mình. Và
Đức Chúa Trời đã sử dụng tấm lòng trung tín và thỏa lòng đó.
Phô-ti-pha nhận biết
Chúa ở cùng Giô-sép, nên
ông đã đặt chàng nô lệ trẻ
này cai quản toàn bộ nhà
cửa (c.4-6). Bây giờ Giô-sép
trông coi tất cả các nô lệ
khác, giải quyết các mối
quan hệ bên ngoài, coi sóc của cải và chịu trách nhiệm cung cấp lương thực cho cả
gia đình (sự huấn luyện quý giá cho công việc sau này
mà Giô-sép nhận lãnh).
Hễ công việc gì Giô-sép
đụng đến cũng đều được
phước cả. Giờ đây, có lẽ 10 năm sau khi bị bán làm nô lệ, Giô-sép ở trên đỉnh cao
của cả thế gian. Và đây là
lúc cậu dễ bị cám dỗ hơn bao giờ hết.
Sức Mạnh của cám Dỗ. Hãy chú ý những từ cuối
cùng của Sáng thế-Ký 39:6
“Giô-sép là người vạm vỡ, đẹp trai.” Giô-sép đẹp trai và
lực lưỡng. Bây giờ, vợ Phôti-pha xuất hiện. Phản ứng
của bà? Bà “liếc mắt đưa
tình với Giô-sép” (c.7).
Trong gia đình, có lẽ cách
của bà phù hợp trong xã
hội hiện đại Hoa Kỳ. Một khảo sát gần đây thực hiện
trên 60.000 phụ nữ Hoa Kỳ
của tạp chí McCall đã cho một kết quả gây choáng váng: 47% nói rằng họ
nghĩ việc quan hệ tình dục
trước hôn nhân là điều có
thể chấp nhận và 27% ủng
hộ việc ngoại tình. Vợ Phôti-pha cũng có suy nghĩ
như vậy. Bà đã bị chàng thanh niên thu hút về thể xác nên đã hiến dâng
mình cho chàng.
Hãy nhìn vào phản ứng
của Giô-sép. Chàng từ
chối lời tán tỉnh của bà vì
cớ hệ thống những giá trị niềm tin mạnh mẽ. Chàng
không được học những giá trị này từ cha, Gia-cốp, hay từ các anh đầy lòng
căm thù; cũng không phải
từ cung điện Ai Cập ngoại giáo. Giô-sép học những
điều này trong sự hiện diện của Đức Chúa Trời. Chàng không chỉ chiến
đấu với cám dỗ, mà còn
có kế hoạch để chiến đấu
khi bà tiếp tục theo đuổi chàng.
giô-sép có mối lo ngại
đúng đắn (c.8-9). Về mặt
đạo đức, chàng lo ngại
không để hành động của
mình làm tổn thương
người khác, trong trường
hợp này là Phô-ti-pha.
Chủ đã giao cho chàng
rất nhiều, nên Giô-sép từ
chối phá vỡ lòng tin đó
chỉ vì một phút khoái lạc.
Chàng cũng nhìn xa hơn
cái trước mắt để hướng
tới chung cuộc, nhận biết
hậu quả tội lỗi gây ra trên
mối quan hệ với Đức
Chúa Trời (c.9). Chàng lo ngại về phương diện tâm
linh, vì hiểu rằng mọi tội
lỗi đều chống nghịch Đức
Chúa Trời. Lời mời tận
hưởng lạc thú không xứng với bảng giá gắn
trên nó.
giô-sép có chiến lược
đúng đắn (c.10). Chàng tránh tiếp xúc với bà chủ.
Giô-sép nhận ra rằng
chàng phải ý thức về sự cám dỗ của tội lỗi và
tránh xa các cơ hội bị cám dỗ. Chàng phải đề cao
cảnh giác!
Giống như câu chuyện về một thanh niên xin làm người điều khiển máy điện báo. Từng ứng viên một vào phỏng vấn, và từng người một bị từ chối. Cuối cùng đến lượt anh. Khi đang trả lời phỏng vấn, anh bị phân tâm bởi tiếng gõ phát ra từ cây bút chì của người phỏng vấn. Anh
đã lanh trí dịch những âm thanh đó thành các dấu chấm và gạch ngang, nói cho người phỏng vấn biết nội dung ông gửi. Và anh được nhận vào làm.
“giô-sép nhìn xa hơn cái trước mắt để hướng tới chung cuộc, nhận biết hậu quả tội lỗi gây ra trên mối quan hệ với Đức chúa Trời.”
giô-sép có lối thoát đúng đắn (c.12). Cuối cùng, khi vợ của Phô-ti-pha có được cơ hội với Giô-sép một mình, chàng đã bỏ chạy thật nhanh, bỏ lại áo choàng. Điều Sam-sôn, Đavít và Sa-lô-môn không làm được thì Giô-sép đã làm.
Chàng bỏ chạy, giữ nguyên vẹn quan điểm và sự thanh liêm của mình. Chàng đã minh họa lời khuyên của Phao-lô cho Ti-mô-thê: “Hãy tránh xa các đam mê của tuổi trẻ” (II Ti 2:22). Chàng không đùa cợt với tỗi lội, bàn cãi hay tranh luận với nó. Chàng bỏ chạy.
Bất chấp môi trường tội lỗi, sự đeo đuổi dai dẳng của người phụ nữ và sự dạy dỗ thuộc linh cá nhân
ít ỏi, Giô-sép vẫn chống cự.
Bằng cách nào?
• Nhận biết mình thuộc về
Chúa.
• Nhận biết ảnh hưởng của
tội lỗi trên người khác.
• Nhận biết tội là công khai chống nghịch Chúa.
Nhân cách tin kính của chàng thanh niên thuộc linh này tiếp tục được gọt giũa. Trong một thế giới hoàn hảo (hay trong một vở hài kịch trích đoạn dài 30 phút chiếu trên truyền hình), cam kết của chàng đã dẫn đến kết quả là mọi người sống hạnh phúc suốt đời. Nhưng thực tế
cuộc đời không như vậy. Cuộc sống trong một thế giới sa ngã hiếm khi ban
thưởng cho người sống
đúng đắn.
“cuộc sống trong thế giới sa ngã hiếm khi ban
thưởng cho người sống đúng đắn.”
Sức Mạnh của Sự Trả
Thù. Bạn có nghe nói về
cơn thịnh nộ của người phụ nữ bị khinh thường
chưa? Giô-sép đã chứng kiến điều đó. Giô-sép sống theo nguyên tắc, còn người phụ nữ kia để đam mê điều khiển. Nên khi bà bị cự tuyệt, cảm xúc bùng nổ thành giận dữ. Bà có chiến lược riêng của mình – đó là trả thù.
• Bà nói dối với những người trong nhà về Giô-sép (39:13-15) – lần thứ hai chiếc áo choàng được dùng để dối gạt về Giôsép.
• Bà nói dối với Phô-ti-pha về Giô-sép (c.16-18).
• Giô-sép bị tù một lần nữa (c.19-20), và lần này cũng lại là bất công.
Cần nhớ rằng Phô-tipha có thể là người đứng đầu nhóm hành quyết.
Trong xã hội Ai Cập cổ, tội ngoại tình bị phạt 1.000 roi, nhưng hình phạt cho tội cưỡng hiếp là tử hình. Có thể là Phô-ti-pha biết vợ ông nói dối. Ít nhất, ông biết lời buộc tội đó không đúng với nhân cách của chàng thanh niên này. Nhưng việc cấp bách là giữ thể diện buộc
ông phải làm cái gì đó. Thế là ông bỏ tù Giô-sép.
Cuối cùng, Giô-sép phải
vào tù vì làm điều đúng.
Chúng ta phản kháng: “Thật không công bằng!”
Đúng vậy. Cuộc đời thường không công bằng – nhưng trách nhiệm của
chúng ta là làm điều đúng và giao kết quả cho Đức
Chúa Trời.
Còn về phần Giô-sép thì sao? Chàng đã ứng xử đúng với địa vị nô lệ của
mình và cả với cám dỗ.
Chàng sẽ phản ứng thế nào với việc bị bỏ tù?
Sự hiện Diện của Đức
chúa Trời. Một lần nữa
Giô-sép tìm thấy an ủi trong sự hiện diện của Đức
Chúa Trời: “CHÚA ở với
chàng, tỏ lòng nhân từ cùng chàng" (c.21). Thật dễ chất vấn: “Tại sao phải là người tốt và làm điều đúng để cuối cùng tôi phải ở đây?” Nhưng Giô-sép đã không hỏi như vậy. Chàng yên nghỉ trong sự hiện diện của Chúa, và Ngài ban phước cho chàng, ngay cả trong tù (c.21-23).
Một lần nữa, Giô-sép bắt
đầu học “chiến thắng” nghĩa là gì. Chàng học từ những nỗi đau, những nan
đề, những nguy hiểm và thử thách trong cuộc sống.
Tất cả trở nên rõ ràng khi chúng ta nhìn chúng qua lăng kính là mục đích tối thượng của Đức Chúa Trời. Kế đến chúng ta có thể tin cậy vào ý muốn của Ngài và trải nghiệm lòng thương xót của Ngài.
Nhân cách của Giô-sép được xây dựng khi chàng được gọt giũa bởi nghịch cảnh, trừng phạt bởi con người và tôn cao bởi Đức Chúa Trời. Sáng thế-Ký 39
kết thúc như khi mở đầu –
Giô-sép trong vòng tù tội.
Dầu vậy, qua tất cả những
việc đó, đức tin vững vàng
nơi sự tể trị của Chúa đã
giúp chàng vượt qua.
CHIẾN THẮNG SỰ THẤT VỌNG
Trong suốt sự nghiệp
bóng chày chuyên nghiệp
của mình, Joe Torre đã
đoạt nhiều giải vô địch
đánh bóng bằng gậy, nhận
các giải thưởng Đôi Tay
Vàng (Gold Glove) cho kỹ
năng bắt và ném bóng, và anh cũng đoạt các tước
hiệu World Series. Nhiều
năm sau, khi là người giới
thiệu đội bóng chày California Angels, anh đã phát biểu trong buổi phát hình
rằng hồi chiều này, có một cậu bé chặn anh lại hỏi một câu rất thú vị, cậu bé hỏi Torre: “Có phải chú từng là người nổi tiếng không?” Chúng ta thật mau quên.
Đôi khi chúng ta có thể bị nuốt chửng bởi kỳ vọng
được diễn đạt qua câu hỏi: “Gần đây bạn đã làm được gì cho tôi?” Sau vận may 10
trận thắng liên tiếp, một
huấn luyện viên của Liên
Đoàn Bóng Đá Quốc Gia
đã tiếp tục tiến xa hơn. Ông nói kỳ vọng bây giờ
không còn là ‘Gần đây bạn
làm được gì cho tôi?’ mà nó trở thành ‘Tiếp theo, bạn sẽ làm gì cho tôi?’
Chúng ta thật chóng quên.
có Ai Nhớ Không? Tất
nhiên là có thể cảm thông
được nếu ngay lúc này
Giô-sép rơi vào tình trạng
tự thương hại. Chàng bị
bỏ tù và đối xử cay nghiệt.
Thi thiên 105:18 nói về
Giô-sép: “Chân người bị
cùm đau đớn; cổ người phải đeo xiềng sắt.” Tất cả
là vì tội tôn kính chủ và gìn giữ tình dục trong sạch.
Nhưng Chúa vẫn ở cùng chàng và Giô-sép đã tiến
lên vị trí lãnh đạo – ngay trong tù. Đức Chúa Trời làm cho Giô-sép được chủ ngục quý mến (39:21), và chủ ngục giao cho Giôsép coi sóc mọi thứ dưới quyền của ông. Vì sao? “Vì
CHÚA ở với Giô-sép khiến
cho bất luận việc gì chàng làm cũng đều thành công”(c.23)
Giô-sép vẫn đang học những bài học về vai trò lãnh đạo. Và một trong những bài học then chốt liên quan đến việc chiến thắng là bài học về lòng
kiên nhẫn. Mặc dù lại bị tù oan nhưng Giô-sép vẫn tiếp tục trở thành người hữu ích trong chỗ của mình. Chàng trung tín phục vụ và kiên nhẫn chờ
đợi vì chàng biết rằng
mình không tự nhiên ở
đây. Đức Chúa Trời không
bỏ quên chàng. Ngài không chỉ nhớ mà còn có
chương trình cho Giô-sép.
Đó là một loạt nhiệm vụ trong nhà tù Ai Cập.
Một Đức chúa Trời
Không hề Quên. Giô-sép
ở tù vì một sự sắp xếp
thiên thượng. Trong Sáng
thế-Ký 40:1, các mảnh ghép trong trò chơi ghép
hình bắt đầu khớp với nhau. Hai quan chức của Pha-ra-ôn – quan tửu chánh và quan thượng thiện – đã xúc phạm vua.
Những người này không phải chỉ là đầy tớ trong nhà. Trong thời của mưu đồ hoàng cung và những cuộc ám sát chính trị cổ xưa, điều tuyệt đối quan trọng là các quan chức phải hoàn toàn trung thành. Vì lý do nào đó, họ đã làm Pha-ra-ôn thất vọng, vì vậy họ bị bỏ tù nơi Giô-sép là quản lý trưởng (c.2-3).
“Đức chúa Trời điều khiển cuộc đời chúng ta. Không điều gì xảy ra cách ngẫu nhiên.”
Chú ý người giao phó họ cho Giô-sép coi sóc, đó là quan thị vệ – Phô-ti-pha (c.4; xem 37:36). Giô-sép nhận trách nhiệm và bắt đầu công việc phục vụ những thành viên thất thế của triều đình Pha-ra-ôn.
Đây không đơn giản là việc tình cờ có suy tính. Đây là sự sắp xếp thiên thượng.
Thật cần thiết cho chúng ta nhìn thấy điều này và nắm lấy nó. Không có cái gọi là trùng hợp. Đức Chúa Trời điều khiển cuộc đời
chúng ta. Không có việc gì
xảy đến tình cờ. Mọi việc xảy ra đều có mục đích.
Khi còn ở trường đại học, tôi đã đối diện một tình thế
nan giải. Tôi ở trong đội
bóng, nhưng cũng tham gia vào mục vụ lưu động.
Lịch trình của hai hoạt động
bị đụng nhau. Tôi đã cam kết tham gia cả hai sự kiện, vậy mà bây giờ tôi phải
chọn một trong hai. Tôi đã
chọn trận bóng đá và bắt
đầu tìm người thế vào đội
mục vụ lưu động. Trước ngày hai sự kiện cùng diễn
ra, tôi bị thương trong trận
bóng đá và bị cấm chơi ở
trận kế tiếp. Tôi nhanh
chóng đảo ngược chương
trình, cùng đi với đội mục
vụ lưu động. Vào ngày mà
tôi không chơi trong trận
bóng đá, thì tôi gặp người phụ nữ mà sau này tôi lấy
làm vợ. Sau việc đó, tôi mới
biết rằng cô ấy là người
được thế vào phút cuối
trong chuyến đi. Chúng tôi
đã gặp người bạn đời của mình trên chuyến đi mà nói
theo cách của con người, cả hai lẽ ra đều không được
đi.
“Một trong những niềm vui – và thách thức – lớn
trong đời là hân hoan mong đợi bàn tay của
Đức chúa Trời trong
mọi cảnh ngộ của cuộc sống.”
Giô-sép và hai vị quan sa ngã của của triều đình
đã cùng có mặt trong tù
đúng thời điểm trong kế hoạch hoàn hảo của Đức
Chúa Trời – dẫu họ tuyệt nhiên không chọn những hoàn cảnh này cho mình.
E Rằng c húng Ta
Quên. Đừng quên điều này. Bất chấp (hay có lẽ là
vì cớ) khó khăn và gian
khổ riêng, Giô-sép đã trở nên bén nhạy với người khác, một phẩm chất trước đây chàng không có (Sáng 37). Chàng nhìn những người đàn ông này (40:6-7) và nhận thấy nỗi đau của họ. Thật dễ dàng quay mặt đi và nghĩ rằng: “Không ai quan tâm
đến sự ngược đãi mình phải chịu, thì tại sao mình phải quan tâm đến người
khác?” Nhưng Giô-sép đã
không làm như vậy. Phản ứng của chàng đối với sự
thất vọng vì bị tù oan gồm hai mặt:
• Chiều đứng – chàng
không để cho hoàn cảnh phá vỡ mối quan hệ giữa
mình với Chúa.
• Chiều ngang – chàng
không để nỗi đau của
mình ngăn cản sự quan
tâm đến nỗi đau của
người khác.
Giô-sép có thể làm ngơ, nhưng chàng đã không
làm điều đó. Chàng có ơn
để bỏ qua một bên nghịch
cảnh cá nhân mà giúp đỡ
người đang bị tổn thương.
Cuộc đời đầy những thất vọng và mất mát, nhưng
chúng ta có thể thắng
hơn bằng cách không để rơi vào tình trạng chỉ quan tâm đến mình và xem mình là trung tâm. Thay vì lãng phí sức lực vào việc
tự thương hại, chúng ta có thể đầu tư thời gian vào việc đáp ứng nhu cầu của người khác.
Ví dụ, một cặp vợ chồng giáo sĩ tại Ấn Độ có sáu
người con bị giết chết, họ bèn nhận 300 đứa con nuôi. Tiếp theo trận lụt bi thảm tại Toccoa Falls, bang Georgis, một người đàn ông có vợ và hai con chết trong trận lụt đã phát biểu: “Mỗi lần tôi muốn khóc, thì có người khác đang cần giúp đỡ và tôi cảm thấy mình phải giúp họ. Tôi dùng thời gian giúp đỡ người khác nhiều đến nỗi không còn thì giờ để lo nghĩ về bản thân.”
Có phải đó là cách bạn
đối phó với nghịch cảnh
và thất vọng không? Hay lòng bạn chất đầy đau đớn đến nỗi mù lòa đối với nỗi đau của người khác? Sự nhạy bén với nhu cầu của người khác có thể bị giảm đi vì mãi bận tâm về thất vọng cá nhân. Nhưng điều đó không đúng với Giôsép. Chàng không chỉ để ý mà còn lo lắng – chàng dính líu vào.
Xin Đừng Quên Tôi. Giô-sép giải nghĩa giấc chiêm bao của hai vị quan (c.18-19), bảo đảm họ biết rằng chàng không phải là
người đáng được khen ngợi – mà là Đức Chúa Trời. Đây là một sự tương phản đáng chú ý so với Sáng thế-Ký 37, khi cậu tỏ vẻ hống hách với các anh về chiêm bao của mình. Bây giờ chàng tin cậy Chúa chứ không phải bản thân. Sau khi Giô-sép giải thích chiêm bao cho quan tửu chánh, chàng chỉ xin quan đừng quên mình (40:1415).
Ba ngày sau, cả hai giấc mơ thành hiện thực – y như Giô-sép đã giải thích (c.20-22). Một lần nữa, Giôsép lại để lợi ích cá nhân qua một bên. Và một lần
nữa chàng khước từ con đường ích kỷ. Sự lo lắng quan tâm cho hai vị quan là một biểu hiện tuyệt vời
của sự khiêm nhường thật và nhân cách tin kính.
Rồi sự nhạy bén đó được đền ơn như thế nào? “Quan chước tửu không nhớ đến
Giô-sép, quên hẳn chàng
đi” (40:23). Trước đó, sự trong sạch của Giô-sép
được đền đáp bằng việc bỏ tù. Bây giờ, sự quan tâm
của chàng được báo trả bằng sự vô tâm. Và để xem trong bao lâu – trọn 2 năm (41:1).
Giô-sép bị bỏ rơi – lần
này là bởi bạn bè, không phải kẻ thù, trong thời gian dài chứ không phải ngắn. Thật dễ cho Giôsép chịu thua sự vỡ mộng và thất vọng. Nhưng đây là hậu quả của việc đặt
lòng tin nơi con người –còn lòng tin của Giô-sép
đặt nơi Chúa. Mặc dù quan tửu chánh quên
Giô-sép, nhưng Đức Chúa
Trời thì không. Đây là lúc hình thành trong chúng ta phẩm chất về nhân
cách tuyệt đối cần thiết, đó là lòng tin nhẫn nại. Gia-cơ 1:2-4 cho biết phẩm chất này chỉ có thể học qua thử nghiệm. Giacơ dạy rằng nếu không có lòng kiên nhẫn thì sẽ không trưởng thành, và không có thử thách, chậm trễ, thất vọng thì không có tính kiên nhẫn. Người ta nói rằng một
người không trở thành anh hùng vì người đó
gan dạ hơn mà vì gan dạ lâu hơn người khác.
“Không có kiên nhẫn
thì sẽ không trưởng thành, và không có thử
thách, chậm trễ, thất vọng thì không có tính kiên nhẫn.”
Giô-sép đã chiến thắng sự phản bội, cám dỗ và bây giờ là sự thất vọng.
Những bài học trở thành người chiến thắng đang hình thành trong cuộc đời chàng – và cuối cùng chàng sẵn sàng để Đức
Chúa Trời dùng cách đặc biệt.
CHIẾN THẮNG THÀNH CÔNG
Cách đây nhiều năm, Erwin Lutzer đã viết một quyển sách nhỏ rất hữu ích nhan đề Thất Bại: Cửa HậuDẫnĐếnThànhCông. Có thể quyển sách đó viết về Giô-sép. Nhiều lúc, phải mất nhiều năm thất bại và giật lùi mới đưa tới “thành công bất ngờ.”
Abraham Lincoln là một ví dụ nổi tiếng. Hai lần thất bại trong kinh doanh,
một lần bị suy nhược thần
kinh, đau đớn vì cái chết
của người yêu, và bị đánh
bại trong sự nghiệp giữa công chúng không dưới
10 lần trong khoảng thời
gian gần 30 năm. Sau đó, thật ngạc nhiên, ông được bầu làm Tổng Thống Hoa
Kỳ. Những năm thất bại đã trang bị ông để giải quyết bầu không khí hung hăng
của đỉnh cao quyền lực.
Những đảo ngược lặp đi
lặp lại, những thất bại
không thể chối cãi và bi
kịch cá nhân không đánh
bại được Lincoln. Chúng làm cho cá tính và cam kết của ông mạnh mẽ thêm.
Với Giô-sép cũng vậy. Sau 13 năm đảo lộn, thất bại và bi kịch, cuối cùng ánh
sáng ban ngày cũng chiếu vào xà lim của cậu. Cậu bị quan tửu chánh quên trọn
2 năm. Đó là 2 năm tiếp tục chịu đựng, đau khổ và cô độc. Nhưng đó cũng là
2 năm chuẩn bị và rèn tập nhân cách. Bây giờ, thời điểm mà lâu nay Giô-sép
được chuẩn bị đã đến. Trong thời điểm hoàn hảo
của Chúa, Sáng thế-Ký 41 ký thuật điều xảy ra khi người đầy tớ và nhiệm vụ
gặp nhau vào đúng thời điểm.
Những giấc Mơ Bạn
Muốn Quên . Sân khấu
được dựng lên bởi cặp
chiêm bao Pha-ra-ôn nhìn
thấy (41:1-8). Hai chiêm bao này nói đến thảm họa
sẽ xảy đến cho đất nước, nhưng thông điệp của chúng khó hiểu khiến Phara-ôn lo lắng. Cũng như quan tửu chánh và quan
thượng thiện hai năm
trước, Pha-ra-ôn nhận thấy hai chiêm bao này vượt xa hơn những chiêm bao
bình thường. Vì vậy, ông tìm những người thông thái nhất trong vương quốc để giải thích.
Điều này nói lên một nguyên tắc quan trọng trong đời sống thuộc linh của chúng ta. Pha-ra-ôn lo lắng vì những việc tâm
linh ngoài tầm hiểu biết của ông. Nhưng có một mối nguy lớn khi tìm kiếm
câu trả lời mang tính thuộc linh ở sai chỗ. Những nhà
thông thái và pháp sư
của Pha-ra-ôn không biết
Đức Chúa Trời, Đấng đang
hành động qua ông, nên
câu trả lời của họ không dập tắt được bồn chồn trong lòng ông.
Ngày nay có sự đói khát
lớn về thuộc linh. Và khi con người không có chân lý thuộc linh thì xuất hiện
các hình thức sùng bái, giáo sư giả, và các lãnh
đạo thuộc linh giả, là
những người nhận thấy rằng sự đói khát của con người khiến con người trở thành con mồi khờ khạo cho sự lừa dối bùi tai.
Chúng ta phải tìm câu
trả lời từ lẽ thật được bày tỏ của Đức Chúa Trời.
Những câu trả lời rỗng tuếch của giáo sư giả không có năng lực cần thiết để đề cập nhu cầu tâm linh thật hoặc trả lời những vấn đề tâm linh
cấp bách của lòng người. Cho đến khi nào chúng ta sẵn sàng chấp nhận thẩm
quyền lẽ thật của Đức
Chúa Trời trong đời sống,
thì lúc đó chúng ta mới có câu trả lời cho những
điều khiến lòng và tâm trí chúng ta bối rối.
“cho đến khi nào chúng
ta sẵn sàng chấp nhận thẩm quyền lẽ thật của Đức chúa Trời trong đời sống, thì lúc đó chúng ta mới có câu trả lời cho những điều làm chúng ta bối rối”.
chiêm Bao Được ghi
Nhớ. Trước áp lực do thất
bại của các nhà thông
thái của Pha-ra-ôn trong
việc giải thích chiêm bao, quan tửu chánh đã nhớ
đến người đã thành công
trước đó (40:9-13). Ông
thuật lại cho Pha-ra-ôn
chiêm bao trong tù và lời
giải thích chính xác ông
nhận được từ người tù
Hê-bơ-rơ. Bây giờ, Giôsép sẽ tiếp xúc với chiêm bao thứ ba trong bộ ba các “cặp chiêm bao” – tất
cả đều liên kết với nhau.
• Các chiêm bao về quyền thống trị trên các anh.
• Các chiêm bao của quan tửu chánh và quan
thượng thiện.
• Các chiêm bao về gié lúa và con bò.
Thật lạ lùng khi các chiêm bao khớp với nhau. Cặp chiêm bao thứ hai đưa Giô-sép đến với cặp thứ ba, và điều này khiến cho cặp chiêm bao đầu tiên thành sự thật. Những lời hứa Đức Chúa Trời dành cho Giô-sép cách đây 13 năm giờ đây quay lại từ đầu. Trong mắt con người, có vẻ như 13 năm đến chậm. Nhưng trong chương trình tuyệt hảo của Đức Chúa Trời thì thật đúng thời điểm.
giấc Mơ Thành hiện Thực. Pha-ra-ôn không còn chọn lựa nào khác, ông bèn cho gọi Giô-sép. Qua việc Giô-sép được tự do (41:14-16), chúng ta thấy nguyên tắc quan trọng thứ hai – nhân cách tin kính không bị ảnh hưởng bởi hoàn cảnh sống khắc nghiệt. Không hề nao núng vì bị ngược đãi và những năm tháng trong tù, Giô-sép bước tới với ba phẩm chất rõ ràng:
Lòng Tự Trọng – “Chàng cạo râu” (người Ai Cập luôn cạo sạch sẽ) và “thay quần áo” (c.14). Giô-sép mặc quần áo thích hợp để ra mắt vua. Chàng có ý thức về cách cư xử đúng mực và lịch sự mà những năm tháng trong tù không thể xóa.
Sự Khiêm Nhường –
“Không phải tôi”(c.16).
Giô-sép không dùng hoàn cảnh để tự tôn mình lên.
Chàng không cố đề cao mình như trước kia đã làm (Sáng 37:5-10). Qua tất cả
những gì xảy ra, chàng học biết đặt lòng tin nơi Chúa chứ không vào bản thân.
Như nhà thần học người
Xcốt-len tên James Denney (1856-1917) đã nói:
“Không ai có thể chứng tỏ cùng một lúc rằng mình khôn ngoan và Chúa Giêxu có quyền năng để cứu người.”
Đức Tin – “Đức Chúa Trời sẽ cho nhà vua câu giải đáp” (c.16). Nghe giống như điều Đa-ni-ên (2:27-30) và Phao-lô (Công
26) sau này đã nói. Giôsép bày tỏ đức tin của mình và dâng sự vinh
hiển cho Đức Chúa Trời. Điều này ắt hẳn khác thường khi xuất phát từ một tù nhân và kẻ nô lệ. Sự đầu tư kiên nhẫn
của Đức Chúa Trời vào
cuộc đời Giô-sép bây giờ đang sinh lợi. Những lời nói đầu tiên của Giô-sép
sau khi ra tù cho thấy chàng đã học rất tốt
những bài học Chúa dạy.
Người Dệt giấc Mơ
hành Động. Pha-ra-ôn
thuật lại chiêm bao của
mình cho Giô-sép (41:1736). Thất bại của những
nhà thông thái đã khiến
vinh hiển của Đức Chúa
Trời được bày tỏ qua một kẻ nô lệ bình thường.
Điều vượt ra ngoài lý trí của con người nhưng
không vượt ra ngoài một Đức Chúa Trời toàn tri.
Ý nghĩa các giấc mơ ư?
“Đức Chúa Trời đã tiết lộ
cho Pha-ra-ôn biết việc
Ngài sẽ làm” (c.25). Giôsép biết rằng chàng có
thể yên nghỉ trong sự tể
trị tối cao của Chúa. Giấc
mơ kép đã được xác nhận
và sẽ được ứng nghiệm vì
Chúa là Đức Chúa Trời.
Bài học chung cuộc Giôsép học được qua cảnh
nô lệ, tù đày và bị ngược
đãi là Đức Chúa Trời điều
khiển mọi sự. Ngài sẽ làm
điều Ngài phán vì Ngài là
Đấng tể trị.
Giô-sép thách thức
Pha-ra-ôn nhìn thấy mục
đích của Đức Chúa Trời và
theo đó lên kế hoạch – vì
nếu Đức Chúa Trời đã
phán, điều đó sẽ xảy đến.
Giô-sép mạnh dạn tư vấn
cho vị cai trị đất nước, và
thật sự đó là lời khuyên
khôn ngoan. Ông bảo
vua lập kế hoạch cho
những năm mất mùa bằng cách tiết kiệm trong những năm được mùa. Giô-sép đã chứng minh lợi ích của sự huấn luyện qua việc nhìn thấy nhu cầu và đáp ứng cách khôn ngoan. Như Gladstone đã nói: “Một chính khách vĩ đại là người biết hướng Đức Chúa Trời sẽ
làm trong 50 năm tới!” Giôsép đã biết – khi không một ai khác có manh mối gì.
giấc Mơ Ứng Nghiệm.
Pha-ra-ôn có một quyết định làm thay đổi thế giới cổ. Ông cử Giô-sép trông coi việc chu cấp lương thực cho cả Ai Cập. Vì sao?
Bởi vì ông nhìn thấy trong Giô-sép một đặc điểm quan trọng nhất của người lãnh đạo thật. Giô-sép là
“người có thần của Đức
Chúa Trời ngự” (c.38).
Điều này cho chúng ta một nguyên tắc nữa: tiêu chuẩn của nhà lãnh đạo thật không chỉ ở thể chất, mà còn phải thuộc linh nữa. Không phải chỉ về tài năng hay kỹ năng mà còn là nhân cách và mối quan hệ với Đức Chúa Trời. Những phẩm chất về nhân cách quan trọng của người lãnh đạo tài ba (mà Giôsép phải mất nhiều năm chịu khổ mới có được) là những gì nằm ở bên trong chứ không phải bên ngoài. Chúng liên quan đến việc biết Chúa, không phải việc
trở nên tài giỏi.
Một lần nữa, thời điểm
của Đức Chúa Trời thật hoàn hảo. Hai năm trước, khả năng giải nghĩa chiêm bao của Giô-sép là điều khác thường. Còn bây giờ, nó là kho báu của quốc gia. Giôsép được cất nhắc lên vị trí
Đức Chúa Trời đã hứa nhiều năm trước. Ông được tôn
cao trên cả nhà Pha-ra-ôn (c.40-45), sẵn sàng đối phó với và chiến thắng những
thử thách lớn mà thành
công mang đến cho một nhà lãnh đạo. Ông sẵn
sàng:
Kiên trì – Thật không dễ cho một người Hê-bơ-rơ
cai trị Ai Cập. Áp lực sẽ rất lớn, nhất là khi cơn đói kém xuất hiện.
Thi hành Nhiệm Vụ –Những kỹ năng Giô-sép học được qua các công việc nhỏ bây giờ được áp dụng cho nhiệm vụ trọng đại.
Tự Phụ – J.Oswald Sanders viết: “Không phải mọi
người đều có thể mang chiếc ly đầy. Việc nâng lên
đột ngột thường dẫn tới tính tự phụ và vấp ngã.
Thử thách đòi hỏi nỗ lực
mạnh mẽ nhất trong tất
cả những thử thách là
tồn tại được khi thịnh vượng.”
“Không phải mọi người
đều có thể mang chiếc ly đầy. Việc nâng lên đột ngột thường dẫn tới tính
tự phụ và vấp ngã. Thử thách đòi hỏi nỗ lực
mạnh mẽ nhất trong tất
cả những thử thách là
tồn tại được khi thịnh vượng.”
Nhưng Giô-sép sẵn sàng đối diện áp lực và trách nhiệm. Ông chiến thắng vì Đức Chúa Trời đã chuẩn bị cho ông. Samuel
Rutherford có nói: “Ngợi khen Chúa về cái búa, cái giũa và lò lửa. Cái búa đúc chúng ta, cái giũa mài chúng ta và lửa tôi luyện chúng ta.” Giô-sép đã trải nghiệm hết thảy, và ông sẵn sàng để Chúa sử dụng.
Tại các phiên tòa xét xử
tội phạm chiến tranh
Nuremberg sau Thế Chiến
thứ hai, một trong những
bị đơn, sau khi nghe các
lời buộc tội, đã trả lời với
bên tố tụng: “Chính lời
nói của anh chống lại tôi.”
Câu trả lời của bên tố
tụng thật sâu sắc: “Không, chính là lời nói của anh
chống lại nạn nhân. Anh ta còn sống và sẵn sàng
làm chứng buộc tội anh.”
Trong câu chuyện của
Giô-sép, ngay lúc này, chắc chắn khó hình dung
Giô-sép là nạn nhân phải
không? Bây giờ ông là người đàn ông quyền lực thứ hai trên đất, và ông
có quyền hành tuyệt đối trên số phận của hàng triệu con người – gồm cả
các anh là những người
đã bán ông làm nô lệ nhiều năm về trước.
Nhiều việc đã xảy ra từ khi Giô-sép lên nắm quyền (Sáng thế-Ký 41).
Bảy năm được mùa được báo trước qua chiêm bao
của Pha-ra-ôn đã đến và qua đi – và kế hoạch của
Giô-sép mang lại hiệu quả mỹ mãn. Lúa được dự trữ, và bây giờ trong 7 năm đói kém, cả thế giới tìm đến trước ngưỡng cửa của Phara-ôn (và Giô-sép) mua lương thực. Trong Sáng thế-Ký 42, các anh Giô-sép đến tìm lương thực, và ông
đã chu cấp cho họ.
Trong lần gặp gỡ đó, Giô-sép đã hỏi họ và biết
được rằng cha và em trai vẫn còn sống. Sau đó Giôsép bắt đầu sắp xếp cho một cuộc đoàn tụ. Ông nhận thấy các anh đã thay đổi – nhưng vì cớ Bên-giamin, ông cần biết chắc chắn. Trong những sự kiện tiếp theo, ông buộc họ trở về với Bên-gia-min. Rồi ông chuẩn bị bài thử nghiệm cuối cùng. Tại buổi tiệc được nói đến trong chương 43, ông cho Bêngia-min nhiều gấp năm lần các anh, nhưng họ không bực tức vì sự thiên vị trong Giô-sép mà trước đây họ từng hằn hộc khinh khi. Rồi cậu dường như
đưa Bên-gia-min vào thế nguy hiểm để thử họ. Họ
sẽ bảo vệ Bên-gia-min hay
bỏ rơi cậu như đã làm với
Giô-sép 20 năm trước?
Chỉ một mình Đức Chúa
Trời có thể nhìn thấy trong
lòng (I Sa 16:7), vì vậy Giôsép bắt đầu bài thử nghiệm
sẽ vạch trần họ và cho thấy sự thay đổi bên ngoài
của họ chân thật đến mức nào.
Kế hoạch Thử Nghiệm (44:1-13). Sau bữa tiệc, Giô-sép ra lệnh cho quản gia làm một số việc: đổ
lương thực vào đầy bao
của họ, trả lại tiền cho họ
và bỏ chén bạc vào bao
của Bên-gia-min.
Tại sao? Cách duy nhất
Giô-sép có thể thử tâm
tánh của họ là “quay lại
hiện trường.” Họ phải được
đặt vào thế chọn lựa giữa
việc giải cứu Bên-gia-min
dù bản thân gặp nguy
hiểm lớn, hoặc bỏ rơi em
làm nô lệ vì lợi ích cá nhân.
Ngay khi các anh trở về
Ca-na-an, Giô-sép sai đầy
tớ đuổi theo bắt và buộc
tội họ lấy cắp cái chén.
Các anh bàng hoàng và
bối rối. Họ cho rằng
mình trung thực dựa
vào việc lần trước họ
đem trả lại tiền khi thấy chúng còn trong bao.
Lần này họ khẳng định
sự trung thực của mình
bằng lời đề nghị táo
bạo: “Nếu ... tìm được cái
chén ấy trong bất cứ
người nào trong vòng
chúng tôi ... thì người đó
phải chết còn chúng tôi
xin làm nô lệ cho ngài.”
Bản chất của lời đề nghị
là nhằm chứng minh sự
vô tội và thành thật của
họ. Chắc chắn họ sẽ
không đề nghị như thế nếu một người trong bọn
họ có tội. Câu trả lời của người quản gia trong câu 10 làm tăng thêm rủi ro – và áp lực: “Chỉ người có tội sẽ phải làm tôi mọi”.
Thử tưởng tượng không
khí căng thẳng gia tăng khi từng bao một được lục soát, và chỉ thấy có
lúa. Người quản gia đi từ
bao của người lớn đến
bao của người nhỏ, và giờ
phút căng thẳng lên đến
đỉnh điểm khi cuối cùng
họ đến chỗ con lừa của Bên-gia-min.
Hãy hình dung sự sửng
sốt và đau đớn khi chén
được tìm thấy trong bao
của Bên-gia-min. Sao lại có
thể như vậy được? Các anh
rất chắc chắn về sự vô tội
của họ. Họ phản ứng thế nào? “Họ liền xé áo mình” (c.13). Họ phải gặt điều họ
đã gieo, và qua cử chỉ than
khóc gây xúc động này, họ
bày tỏ chiều sâu của nỗi
đau và sự tuyệt vọng. Phản
ứng của họ đối với tai họa của Bên-gia-min giống
như phản ứng của Gia-cốp nhiều năm trước khi nhìn thấy chiếc áo nhiều màu
sắc dính máu của Giô-sép.
Giờ thì vấn đề quan trọng phải được giải quyết. Theo thỏa thuận, chỉ người có tội phải làm tôi mọi, những người còn lại có thể về nhà. Điều dễ thực hiện là bỏ Bên-gia-min lại và quay về. Nhưng họ đã không làm vậy. Sự ganh tị và oán giận không còn chi
phối suy nghĩ và hành động của họ. Họ quay lại cùng với Bên-gia-min, quyết định rằng cho dù phải đối diện với điều gì, họ cũng sẽ cùng nhau chịu. Bằng chứng là đây. Họ thật sự đã thay đổi.
cầu Xin Sự Thương Xót (44:14-34). Chú ý sự khác nhau trong thái độ so với nhiều năm trước:
• “Họ sấp mình xuống đất trước mặt ông [Giô-sép]” (c.14), ứng nghiệm lời hứa trong cặp giấc mơ
đầu tiên của Giô-sép.
• “Biện minh làm sao? Đức Chúa Trời đã khám phá tội ác của chúng tôi rồi.”(c.16). Không có lời biện hộ hay giải thích nào. Không cố gắng giấu diếm tội lỗi. Qua Giu-đa, họ nhận tội và cả nhóm chịu làm nô lệ. Họ nói “chúng tôi”, chứ không phải “đứa nhỏ”. Giô-sép thử họ thêm nữa với lời
đề nghị trả tự do, và họ đã xuất sắc vượt qua.
• “Cho tôi làm nô lệ thế cho đừa trẻ” (c.33-34). Thật là
một sự thay đổi. Cũng là
Giu-đa ngày xưa đòi bán
Giô-sép thì bây giờ đề
nghị thay thế Bên-giamin làm tôi mọi ở Ai Cập. Vì sao? Vì lo cho cha (c.1932). Ông công khai thừa nhận rằng Bên-gia-min
bây giờ là đứa con yêu
quý của Gia-cốp. Nhưng thay vì bực tức về điều
đó, ông lại ao ước bảo vệ
tình trạng này bằng cách hy sinh chính mình.
Chúa Giê-xu phán “các con nhận biết người ta là nhờ quả của họ” (Mat. 7:20), và sự thay đổi trong
Giu-đa là thật. Chúng ta đang xem xét điều Đức
Chúa Trời làm trong cuộc
đời Giô-sép, nhưng Ngài cũng đang hành động
trong Giu-đa và các anh.
cuộc Đoàn Tụ Đầy Xúc
Động (45:1-15). Đối với
Giô-sép, những năm tháng
đau đớn đã tan biến thành
giây phút vui mừng, và
ông không thể cầm lòng
mà khóc trước mặt các
anh. Đó là những giọt nước mắt vui mừng vì các anh của ông đã thật sự
thay đổi, là những giọt nước mắt của yêu thương vì cuối cùng họ đối với nhau như cách anh em phải cư xử nhau.
Căn phòng trở nên náo
động khi cuối cùng Giôsép nói những lời ông ao ước nói ra kể từ khi thấy các anh đến mua lương
thực: “Tôi là Giô-sép”(c.3).
Nhưng các anh hoảng sợ.
Giấc mơ đã thành hiện thực. Giô-sép nắm quyền
sống chết trên các anh.
Ông sẽ làm gì? Hãy chú ý sự dịu dàng của Giô-sép
đối với các anh:
• “Ông khóc lớn” (c.2), cởi mở bộc lộ cảm xúc của mình.
• “Mời các anh lại gần tôi” (c.4). Họ đã xa nhau khá lâu.
• “Đừng …khổ não cũng
đừng tự trách”(c.5). Đây là lúc vui mừng.
• “CHÚA sai tôi” (c.5,7-8).
Họ phải tin rằng Đức Chúa Trời tể trị.
• “Về với cha tôi…. mời cha xuống đây” (c.9,13).
Đây là lúc chia sẻ niềm vui.
Tha thứ giải quyết tội
lỗi. Merrill Unger đã viết
“Giô-sép phô bày đức tin sâu đậm vào quyền tể trị
tuyệt đối của Đức Chúa
Trời – vượt trên cả Sa-tan, các thế lực của ma quỷ và những người gian ác để thực hiện ý muốn tối cao
và chương trình không
thể chống lại được của
Ngài. Đức tin đã kéo toàn
bộ tội ác hèn hạ lên khỏi
hố đau khổ và tự buộc tội
lẫn nhau, và đưa nó lên
đỉnh của quyền tể trị thiên
thượng, nơi ơn tha thứ của Đức Chúa Trời không
chỉ chữa lành mà còn tẩy
sạch quá khứ cùng những
đau đớn” (Unger’s Commentary on the Old Testament, Moody Press, 1981, tr.94).
Giô-sép đã chiến thắng
tất cả những điều này –
đặc biệt là sự cay đắng tiềm ẩn dường như thường tình. Ông đã minh họa cho ân điển, sự tha thứ trọn vẹn và không trả thù. Ông minh họa tình
yêu thương, bỏ qua những sai phạm của quá khứ vì
lòng thương xót trong hiện tại. Ông minh họa đức tin và tin rằng Đức Chúa Trời sẽ giữ cho ông khỏi sự cay đắng sẽ đưa đến tự hủy diệt.
Tôi vô cùng xúc động khi
đọc về ông bà Robert Bristol ở Dearborn, Michigan. Họ đi nghỉ ở San Diego vì mục đích nói về Chúa cho một người trong tù. Điều đáng kinh ngạc là tội phạm này ở tù vì đã hãm hiếp và giết chết cô con gái mà họ rất yêu thương. Đây là lòng thương xót xuất phát từ ân điển. Tình thương trọn vẹn không có được từ sự thanh thản, an ủi hay thuận tiện mà từ đau đớn và gian khổ.
Đó là cách duy nhất để chiến thắng sự cay đắng. Khi tin cậy Đức Chúa Trời và yên nghỉ nơi Ngài, chúng ta có thể yêu thương người khác. Vì sao? Vì chúng ta tin một Đức Chúa Trời, Đấng đủ lớn để khiến mọi sự hiệp lại vì ích lợi của chúng ta.
