Colofon/Uitgelicht
OPZI
G LO P I N I E − F E M I N I S M E 4 . 0
dec/jan 21/22 • 50s te jaargang • € 7,9 9
Redactieadres Witte Singel 103 2313 AA Leiden redactie@opzij.nl Hoofdredacteur Marianne Verhoeven Editor at large Alies Pegtel Art director Emmely Pardon Eindredacteur Felix Huygen
Achter de schermen Altijd fijn, mental support tijdens de laatste loodjes van de productie van het blad. Weten jullie nog dat Bacon, de kat van de art director, plotseling was doodgereden? Maak kennis met Curry, de nieuwe OPZIJ poes. Zeker geen vervanging van Bacon, maar het helpt wel. Is het geen schatje?
Medewerkers Lisette Alberti, Irene Berbee, Barbara van Beukering, Corbino, Milou Deelen, Carin Gaemers, Gigi van Grevenbroek, Astrid van Heumen, Marleen Hogendoorn, Nina Klaassen, Noémi Prent, De Reismeiden, Marije van Rest, Sheila Sitalsing, Paul Tolenaar, Fieke Tissink, Marjolijn Uitzinger, Jovanka Vis, Etchica Voorn, Dido de Wolf, Renate van der Zee. Uitgever Hans van Brussel Distributie Betapress Druk HaboDaCosta COPYRIGHT Niets uit deze uitgave mag op welke wijze dan ook worden overgenomen zonder voorafgaande toestemming van de auteurs of rechthebbenden. De uitgever is niet aansprakelijk voor schade als gevolg van druk- en zetfouten. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten van de illustraties volgens de wettelijke bepalingen te regelen. Zij die menen nog zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich wenden tot de uitgever. ABONNEMENTEN Een abonnement wordt tot wederopzegging aangegaan, tenzij anders vermeld. Opzeggingen kunnen UITSLUITEND schriftelijk worden doorgegeven, per post Perfect Groep B.V., Inzake OPZIJ, Karel Doormanweg 41, 3115 JD Schiedam. Of per email naar abonnementen@opzij.nl. PERSOONSGEGEVENS We maken u erop attent dat aan ons verstrekte persoonsgegevens zoals naam, (e-mail)adres en telefoonnummers worden opgenomen in het gegevensbestand van Opzij B.V.. Dit bestand is aangemeld bij het College bescherming persoonsgegevens door Opzij B.V., de verantwoordelijke voor uw gegevens. Uw persoonsgegevens worden gebruikt voor onze abonnement-enadministratie, voor de uitvoering van met ons gesloten overeenkomsten en om u op de hoogte te houden van interessante informatie en aanbiedingen van producten en diensten, eventueel ook na beëindiging van uw abonnement. KLANTENSERVICE Op opzij.nl/abonnementen kunt u zelf een abonnement nemen. Voor contact over abonnementen, bestellingen, wijzigingen en vragen kunt u mailen naar abonnementen@opzij.nl. Een jaarabonnement kost € 41,50 voor 6 nummers.
Meesterwerk
Onze vaste illustrator Irene Berbee, die ons altijd een Kopstoot of Opsteker bezorgt, heeft ons nu ook blij verrast met een prachtig coverontwerp. Zelfs haar eerste schets schreeuwde ADELE!
O
TO
PA
UL
TOL
ENAAR
Editorial Marianne Verhoeven
F
De vrouw die dacht: ‘dit klopt niet’
P
recies een jaar geleden stond er boven deze tekst ‘Hoop’. En daarna ging het met deze cursieve tekst verder:
Zo, het jaar zit er bijna op. Een jaar dat we ons nog lang zullen heugen. Op naar 2021. Niet dat we denken dat dan alles anders en beter zal zijn, was het maar zo’n feest. Maar er is in ieder geval hoop. Hoop op betere tijden. Door de komst van een vaccin – alhoewel, ik hou m’n hart vast voor de chaos die de massavaccinaties ongetwijfeld gaan veroorzaken, die vast een stuk minder soepeltjes zullen verlopen dan (voorlopig nog even) minister De Jonge ons belooft. Ik ben benieuwd hoe zijn persoonlijke routekaart er na de verkiezingen uitziet. En die verkiezingen geven ook hoop. Een flink aantal nieuwe vrouwen is zich aan het warmlopen, samen met de al bekende gezichten. Laten we hopen op een kabinet, van welke partijen ook, met in ieder geval meer vrouwen dan nu. En als Sigrid Kaag haar droom uitkomt: met een vrouwelijke premier. Hoop omdat er met de winst van Biden en Harris weer zicht komt op een beetje nuance en, zullen we het beschaving noemen, in het Witte Huis. We hebben wel genoeg van het rijtje onbehouwen mannen dat zo langzamerhand het
wereldtoneel beheerst. Grofgebekt en zonder respect voor tegenstanders zijn Trump, Poetin, Bolsanaro, Erdogan en Orbán zo’n beetje het slechtste voorbeeld op het wereldtoneel dat je onze jonge generatie zou kunnen geven. Tja. En dan zijn we nu 12 maanden verder. De massavaccinaties kwamen er, eerst was er sprake van chaos maar eenmaal op gang werd het snel beter. Ons leven ging langzaam maar zeker weer wat meer open, we konden weer reizen want opeens bleek dat Europa soms wel slagvaardig kan zijn. Maar ook zien we een onverwacht groot nieuw probleem, de mensen die zich, op allerlei gronden weigeren te laten vaccineren. Termen als 1G, 2G en 3G raken ingeburgerd, klinische bewoordingen voor wat gewoon nóg een tweedeling lijkt te worden. De eerste Europese landen stellen al een vaccinatieplicht in. In Den Haag houden ze vol dat daarvan in ons land – waar we alles beter en intelligenter doen – geen sprake zal zijn. Maar ja, dat is Den Haag Vandaag. En dan heb ik het nog niet eens over de nieuwe variant. Intussen kreeg Sigrid Kaag haar gewenste en ook verwachtte veel grotere mandaat van de kiezers maar lijkt haar wens om de eerste vrouwelijke premier te worden net zo realistisch als de vorming van een nieuw kabinet, nog dit jaar. Toch houden we Hoop. Want aan één ding wordt niet meer getornd, OPZIJ wordt in 2022 50 jaar. Die gelegenheid gebruiken we om de Top 100 in dit jaar terug te brengen tot een Top 50. Kritisch gekeken hebbende naar de 10 sectoren die we elk jaar gebruikten, kwamen we tot de conclusie dat een aantal zo langzamerhand wel kon worden samengevoegd. Het levert een voor velen van u ongetwijfeld verrassende Nummer 1 op. Eva González Pérez: de vrouw die dacht: ‘dit klopt niet’. En daarmee de toeslagenaffaire aan het rollen bracht. O OPZIJ 2021/22
3
54
OPZI
12
Maatschappij & Wetenschap 10
46
4
70
86
07
Kopstoot
08
Say What?! Opmerkelijk nieuws
10
MAATSCHAPPIJ Dido de Wolf - Leren & doorgeven
24
MAATSCHAPPIJ BUZA 50 jaar!
40
MAATSCHAPPIJ Ecofeminisme
46
GEZONDHEID De chefs van het voedingscentrum
59
TOP50
meest invloedrijke vrouwen
Mensen 12
INTERVIEW Eva González Pérez
16
BOEK UITGELICHT Mona van den Berg
28
DE ORGASMEKLOOF Milou Deelen en Barbara van Beukering
82 34
54
COVERINTERVIEW Adele
70
ZUSTERSCHAP Fenna Ramos
94
MAN OVER VROUW Jan Slagter
Kunst & Cultuur 34
TENTOONSTELLING Artemisia
76
INTERVIEW Mariette Rissenbeek
82
FILM Mijke de Jong
86
Musea
88
De Reismeiden THORN
Columns 03 45 75 99
16
76
88
94
Editorial Sheila Sitalsing Etchica Voorn Carin Gaemers
Service 98 02
Abonnee worden Colofon OPZIJ 2021/22
5