Opwekking Magazine 722

MAGAZINE September 2026 - Nr. 722

Tongentaal: onzin, ongemakkelijk of onmisbaar? Lourens du Plessis Connie Kutsch: ‘God heeft dit werk op mijn leven gelegd’ Waarom ik op Jezus wacht Helene Wuhrer

advertentie

Dit blad

Inhoudsopgave

Draag een tas vol hoop In Arad in Israël staat een naaifabriekje. Hier komen onderdrukte bedoeïnenvrouwen tot bloei. Zij produceren tassen, leren lezen en schrijven en horen over Yeshua.

04 Echt of nep?

Lourens du Plessis

We leven in een wereld vol informatie, waarin we steeds onzekerder worden over wat waar is en wat niet. 08 ‘God heeft dit werk op mijn leven gelegd’

Interview

Connie Kutsch Lojenga (81) is al meer dan vijftig jaar betrokken bij Bijbelvertaalwerk voor vele talen in Afrika.

Tassenproject Tabitha

26

12 Een bijbel voor iedereen

Interview

Cees Scholten was het afgelopen jaar als drukwerkmakelaar betrokken bij de druk van 1,8 miljoen bijbels die hun weg vonden over de hele wereld, inclusief gesloten landen. 14 Tongentaal als Bijbels verschijnsel: wat is het?

Lourens du Plessis

De een beschouwt tongentaal als een onmisbaar onderdeel van het werk van de Heilige Geest, terwijl de ander er vragen bij heeft of er zelfs afstand van neemt. 18 Waarom ik op Jezus wacht

Helene Wuhrer

De wederkomst van Jezus zal op een onverwacht tijdstip plaatsvinden. Toch kunnen we daar nu al met reikhalzend verlangen naar uitzien. 26 God regeert!

Leon van Steensel

Eigenlijk was het lied bedoeld als ‘heilig protest’ tegen onrecht. Twintig jaar later wordt Our God Reigns door een nieuwe generatie omarmd als aanbiddingslied.

32 'Ik wil deze beweging dienen'

Interview

Nadere kennismaking met William Boné die sinds eind vorig jaar voorzitter is van de Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten (VPE). 34 Lectio Divina

Anne-Lise Schuurman

In een serie artikelen staan we stil bij het belang van gebed en de verschillende vormen van gebed. Deze maand deel 3 – Lectio Divina. 38 Wie bepaalt wat jij ziet?

Jeanine Pellegrom

Tijdens een gewone avond op de meidenclub in Rotterdam West kreeg ik een appje van Mira (12). “Kunnen jullie me na club naar huis brengen?” 40 Gebedsministry: elkaar dienen door gebed

Anita Abbring

Tijdens activiteiten van Opwekking is er een belangrijke plek ingeruimd voor gebedsministry, na afloop van samenkomsten, seminars en concerten, maar wat is het eigenlijk? Verder natuurlijk

Bestel nu een door hen gemaakte tas en ondersteun de vrouwen rechtstreeks!

04

03 11 21 23 24 31 44 47

Colofon Anchored – Jeroen voor ‘t Hekke Bijbelstudie Kees Goedhart Persoonlijk – Lourens du Plessis Opwekking Actueel Aanbevolen media Nieuws Uitgevogeld - Henk Stoorvogel

COLOFON

messiasbelijdendejoden.nl NL90 RABO 0377 8534 96

Nr. 722 sept 2026, 66e jaargang | Opwekking Magazine is een uitgave van Stichting Opwekking en verschijnt 11 keer per jaar | Adres Ruitenbeek 16, 3881 LW Putten, 088 35 26 700, info@opwekking.nl, www.opwekking.nl | Redactie (redactie@opwekking.nl) Eindredactie: Carina Bergman; Hoofdredactie: Lourens du Plessis, Redactie: Manuel van Dam, Henk Dik, Kees Goedhart, Esther van Hensbergen, Richard Santinge, Helene Wuhrer, Harry Zijlstra | Vormgeving: Verbaan Ontwerp, Margreet Sietsma | Fotografie : Magnific en Adobe Stock, tenzij anders vermeld, Drukwerk: Veldhuis Media | Advertenties Eddy Morren, T: 06 23 05 66 72 E: eddy@morrenmedia.nl, Opwekking is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de advertenties. Leesbeperking: Opwekking Magazine is ook verkrijgbaar in gesproken vorm, info: CBB, T: 034 15 65 499 W: www.cbb.nl | Abonnementen en Financiën Opwekking Magazine is, gedrukt en online, gratis beschikbaar voor Vrienden van Opwekking. We bieden het blad gratis aan, maar natuurlijk zijn er kosten verbonden aan het produceren van het blad. De kosten worden gedekt door (periodieke) giften van Vrienden van Opwekking. Voor het uitvoeren van onze opdracht zijn we afhankelijk van God en van de trouwe achterban van Stichting Opwekking, door wat we ontvangen in gebed, medewerking en giften. In dankbaarheid zien we hoe God keer op keer vermenigvuldigt wat we ontvangen. Wil je ons werk steunen met een gift? Alvast hartelijk dank! Voor meer informatie kijk op www.opwekking.nl/word-vriend | Giften kunnen worden overgemaakt op IBAN: NL52 ABNA 0477 7744 82

3

Verdieping

ECHT OF NEP?

Eén leven. Eén liefde. Eén waarheid. Eén God. LOURENS DU PLESSIS

We leven in een wereld vol informatie. Via internet hebben we toegang tot meer kennis dan ooit tevoren. Tegelijkertijd worden mensen steeds onzekerder over wat waar is. Maar in een wereld die voortdurend verandert blijft God dezelfde.

Een AI-filter kan een gezicht veranderen. Een foto kan worden bewerkt. Een video kan zo echt lijken dat je niet meer weet of het werkelijk gebeurd is. We leven in een tijd waarin technologie steeds geavanceerder wordt. Soms is het moeilijk om nog te onderscheiden wat echt is en wat nep. Maar die vraag gaat veel verder dan beelden op een scherm. Wat is echt leven? Wat is echte liefde? Wat is waarheid? En wie is God werkelijk? Dat zijn geen nieuwe vragen. Mensen hebben ze altijd gesteld. Ook in de tijd van Jezus. Op de avond voordat Hij werd gearresteerd, zat Jezus met zijn discipelen in het bovenvertrek in Jeruzalem. Daar vierden zij samen het laatste avondmaal. Daarna verlieten zij de stad en liepen zij in de richting van de

Elke generatie zoekt naar houvast. Jezus wijst ons terug naar de bron van het leven: een relatie met de Vader

Midden in dat gebed wijst Hij ons steeds opnieuw naar wat werkelijk waar is.

EÉN LEVEN Jezus zegt in Johannes 17:3: “Dit nu is het eeuwige leven, dat zij U kennen, de enige waarachtige God, en Jezus Christus, Die U gezonden hebt.” Dat is opvallend. Jezus zegt niet dat eeuwig leven vooral iets is voor later, na dit leven. Hij zegt dat eeuwig leven begint met het kennen van God. Echt leven is meer dan bestaan. Het is meer dan een volle agenda, goede cijfers, een mooie carrière of veel volgers op sociale media. Veel jongeren groeien vandaag op met ongekende mogelijkheden. Toch ervaren velen stress, prestatiedruk en eenzaamheid. Ondanks alle onlineverbindingen voelen veel mensen zich juist alleen. Ook volwassenen ervaren dit. Werk, gezin en verantwoordelijkheden kunnen veel energie vragen. En ouderen krijgen te maken met verlies, veranderingen en een groeiend gevoel van eenzaamheid.

beek Kedron en vervolgens naar Getsemane. Jezus wist wat Hem te wachten stond. Hij wist dat zijn lijden dichtbij was. Toch horen we geen woorden van paniek. We horen een gebed. Dat gebed vinden we in Johannes 17. Misschien is dit wel het meest persoonlijke hoofdstuk in het evangelie van Johannes. Jezus opent zijn hart voor zijn Vader. En het bijzondere is dat Hij niet alleen bidt voor de discipelen die op dat moment bij Hem zijn. In vers 20 kijkt Hij verder vooruit. Hij bidt ook voor iedereen die later in Hem zal geloven. Met andere woorden: Jezus bidt ook voor ons. 4

5

Verdieping

In een wereld die voortdurend verandert, blijft God dezelfde. Zijn woorden veranderen niet. Zijn beloften veranderen niet. Zijn liefde verandert niet. Juist daarom kunnen wij bouwen op Hem.

EÉN GOD In Johannes 17 noemt Jezus zijn Vader ‘de enige waarachtige God’. Dat woord ‘waarachtige’ raakt de kern van zijn gebed. Jezus spreekt niet over een God die door mensen bedacht is, of over een God die verandert met de cultuur. Hij spreekt over de levende God die zichzelf bekendmaakt in Jezus Christus.

Voor Jezus is waarheid niet iets wat mensen zelf maken. Waarheid is verbonden met God Elke generatie zoekt naar houvast. Jezus wijst ons terug naar de bron van het leven: een relatie met de Vader. Want echt leven wordt niet gevonden in wat wij bezitten, maar in Wie wij kennen.

EÉN LIEFDE Liefde is misschien wel het meest gebruikte woord van onze tijd. Maar tegelijk is het ook een van de moeilijkste woorden geworden. Vaak verbinden we liefde met gevoelens, terwijl gevoelens kunnen veranderen. Mensen kunnen elkaar teleurstellen en relaties kunnen stuklopen. In Johannes 17 spreekt Jezus over een andere liefde. Hij spreekt over de liefde tussen de Vader en de Zoon: een liefde die niet afhankelijk is van omstandigheden, maar die trouw blijft en zichzelf geeft. Juist die liefde wil Jezus delen met zijn volgelingen. Wij hoeven niet eerst perfect te zijn voordat God van ons houdt. We hoeven ons niet voortdurend te bewijzen. In 6

Christus mogen we leven vanuit de zekerheid dat wij geliefd zijn. Jongeren verlangen naar acceptatie. Volwassenen zoeken naar betekenis. Ouderen verlangen ernaar gezien en gewaardeerd te worden. Achter al die verlangens ligt uiteindelijk dezelfde behoefte: geliefd zijn. Johannes 17 laat zien dat Gods liefde dieper gaat dan onze prestaties, onze fouten of onze gevoelens.

EÉN WAARHEID Misschien is dit wel een van de grootste uitdagingen van onze tijd. We leven in een wereld vol informatie. Via internet hebben we toegang tot meer kennis dan ooit tevoren. Maar tegelijk worden mensen steeds onzekerder over wat waar is. Nieuws wordt in twijfel getrokken. Beelden kunnen worden gemanipuleerd. Kunstmatige intelligentie maakt het mogelijk om stemmen, foto’s en video’s na te maken. En steeds vaker horen we dat iedereen zijn eigen waarheid heeft. Jezus spreekt anders. Voor Hem is waarheid niet iets wat mensen zelf maken. Waarheid is verbonden met God. Dat betekent niet dat wij alle antwoorden hebben, maar wel dat er een vaste grond bestaat waarop wij mogen staan.

In een tijd waarin veel mensen hun eigen beeld van God vormen, nodigt Jezus ons uit om God te leren kennen zoals Hij werkelijk is. God is geen theorie en geen verre macht. Hij is Vader. En door Jezus mogen wij Hem kennen.

EÉN LICHAAM In zijn gebed bidt Jezus ook voor de eenheid van zijn volgelingen. Hij bidt: ‘opdat zij allen één zijn.’ Dat gebed is misschien actueler dan ooit. We leven in een tijd van polarisatie. Mensen staan tegenover elkaar. Meningen botsen en sociale media versterken soms de verdeeldheid. Ook christenen kunnen van mening verschillen over allerlei onderwerpen.

Maar Jezus bidt niet om gelijkvormigheid. Hij bidt om eenheid Maar Jezus bidt niet om gelijkvormigheid. Hij bidt om eenheid. Onze eenheid ligt niet in dezelfde achtergrond, dezelfde generatie of dezelfde mening. Onze eenheid ligt in Hem. Dat betekent dat jongeren en ouderen elkaar nodig hebben. Nieuwe generaties brengen nieuwe vragen mee, terwijl oudere generaties wijsheid en ervaring kunnen doorgeven. Samen vormen we één lichaam.

Niet alles wat echt lijkt, is werkelijk echt. Maar wat van God komt, is echt VOOR ALLE GENERATIES Iedere generatie kent haar eigen uitdagingen. Jongeren groeien op in een wereld van schermen, filters en voortdurende vergelijking. Jongvolwassenen zoeken naar identiteit, relaties en richting. Volwassenen ervaren de druk van werk, gezin en verantwoordelijkheid. Ouderen zien hoe de wereld sneller verandert dan ooit en kunnen worstelen met verlies of eenzaamheid. De vormen verschillen, maar de diepste vragen blijven dezelfde. Wat is echt? Waar vind ik hoop? Wie ben ik? Waar hoor ik thuis? Juist daarom is Johannes 17 vandaag nog zo actueel. Het gebed van Jezus is niet bedoeld voor één leeftijdsgroep. Hij bidt voor allen die in Hem geloven. Voor jongeren, voor ouders, voor grootouders en voor iedereen die verlangt naar wat werkelijk waar is. Eén leven. Eén liefde. Eén waarheid. Eén God. Terwijl Jezus onderweg is van het bovenvertrek naar de beek Kedron, vlak voor Getsemane en het kruis, richt Hij onze aandacht niet op wat tijdelijk is, maar op wat eeuwig blijft. Niet alles wat echt lijkt, is werkelijk echt. Maar wat van God komt, is echt. In een wereld vol filters, meningen en onzekerheid wijst Jezus ons in Johannes 17 terug naar wat nooit verandert: echt leven, echte liefde, zuivere waarheid en de enige waarachtige God. Misschien is dat precies waar onze tijd het meest naar verlangt. • 7

BIJBELLEZEN

1,5 miljard mensen 1,5 miljard geen hebben geen volledige bijbel involledige eigen taal bijbel

792 talen hebben 792 - volledige bijbel een volledige bijbel

CONNIE KUTSCH:

‘God heeft dit werk op mijn leven gelegd’ Connie Kutsch Lojenga (81) is al meer dan vijftig jaar betrokken bij Bijbelvertaalwerk voor vele talen in Afrika. Van de analyse van klanken, het ontwikkelen van een alfabet en woordenboekjes tot de aanzet tot nieuwe Bijbelvertalingen. “Het begon ermee dat ik deelnam aan een cursus van Wycliffe in Engeland. Ik was werkzaam als leerkracht in het basisonderwijs en in de zomervakantie leek het me interessant om te leren hoe je onbekende talen kunt leren en analyseren. Bovendien had ik een sterke interesse in zendingswerk. De cursus werd met name gevolgd door aankomende zendelingen die de taal van hun zendingsgebied wilden leren. Ik volgde later ook lessen over het maken van leesboekjes in nieuw ontdekte talen. Dat sprak mij enorm aan en ik ben me daar steeds verder in gaan verdiepen. Op een gegeven moment ben ik daar zelf ook lessen klankleer gaan geven. Na enkele jaren van voorbereiding ben ik naar Afrika vertrokken om mee te werken aan het Bijbelvertaalwerk daar.” 8

Moedertalen

Oorspronkelijk deden zendeling-Bijbelvertalers al het werk zelf, van het ontwikkelen van een alfabet tot het vertalen van de Bijbel. “Dat kwam onder andere omdat in die tijd de meeste mensen analfabeet waren. Tegenwoordig is dat heel anders. In de meeste taalgroepen in Afrika zijn nu mensen die goed opgeleid zijn via het schoolsysteem – in het Engels, Frans, of Portugees. Alleen hun moedertaal staat nog niet op schrift. Het gaat er dan om dat hun moedertaal een alfabet krijgt waarmee ze aan de slag kunnen om, onder begeleiding, de Bijbel te vertalen. Voor mij is het een belangrijk principe om de verantwoordelijkheid voor een Bijbelvertaling bij de mensen zelf neer te leggen.”

1817 talen met alleen testament 1817 nieuwe het Nieuwe Testament

1433 talen met een 1433 gedeeltes een gedeelte van de Bijbel in eigen taal

541 talen hebben geen actief 541 bijbelvertaalzonder actief programma

bijbelvertaalprogramma

In 2025 zijn er 23 Bijbels en 118 Nieuwe Testamenten 118 complete bijbels gepubliceerd.

Connie heeft inmiddels in zo’n 25 verschillende landen meegeholpen met aspecten van taalontwikkeling, alfabetisering en Bijbelvertaalwerk, en ontwikkelde daardoor haar expertise op dit gebied. Nadat ze zeven jaar gewoond en gewerkt had in Afrika, heeft Connie Afrikaanse taalkunde gestudeerd en is ze gepromoveerd aan de Universiteit van Leiden, waar ze later ook

‘Het begint ermee dat we door middel van de analyse van de klanken het alfabet van een taal vastleggen’ werkzaam is geweest als docent. “Tegelijkertijd reisde ik regelmatig naar verschillende landen in Afrika om daar verder te werken aan het ontwikkelen van alfabetten voor ongeschreven Afrikaanse talen.”

Congo

Nog altijd is Connie vele maanden per jaar werkzaam in Afrika. De laatste jaren is dat in Congo, waar ook haar echtgenoot vandaan komt. “In Congo worden meer dan tweehonderd verschillende talen gesproken, en we ontdekken nog steeds nieuwe talen waarvan niemand ooit gehoord heeft. Zo heb ik er zelf zeker wel tien ontdekt.

Er zijn dit jaar met 354 354 talen talen met Bijbel­ vertaalprogramma bijbelvertaalwerk gestart

In 4459 talen wordt nu 4459 gewerkt aan een Bijbel­ bijbelvertaalprogramma vertaalprogramma

BRON WYCLIFFE ILLUSTRATIES MARGREET SIETSMA

9

Anchored

Niet alleen Je stapt de drempel over en kijkt de klas in van je nieuwe opleiding. Je kent er werkelijk helemaal niemand. Terwijl de zenuwen door je lijf gieren, zoek je een leeg tafeltje. DOOR JEROEN VOOR ’T HEKKE

Identiteit

‘Het is belangrijk dat je Gods Woord in je moedertaal kunt lezen, zodat je het echt ten diepste begrijpt en ervan kunt leren’ Het begint ermee dat we door middel van de analyse van de klanken het alfabet van een taal vastleggen: de klinkers, medeklinkers, en de toonhoogtes van de lettergrepen. Ik werk daarbij meestal samen met een groepje van ongeveer vier Congolezen uit hun taalgebied. We doen dat op basis van woordenlijsten die ze zelf eerst schrijven met het alfabet dat ze op school geleerd hebben, wat maar gedeeltelijk toereikend is. Op basis daarvan ontdekken we samen de klanken, en ook de grammatica van hun moedertalen, waarin ze zich vaak in meer detail kunnen uitdrukken dan in de handelstaal van hun land. Doordat ik me daarin heb gespecialiseerd kom ik daar vaak al vrij snel achter, maar het doel blijft dat de moedertaalsprekers daarin getraind worden, en dat ik ter plekke andere mensen train die dit werk met voor hen nieuwe talen ook kunnen doen. Na het op schrift te stellen van een taal is de volgende stap het leesonderwijs en vertaalwerk, vaak na verdere opleiding. Dat is een lang proces – zo’n groepje vertalers trekt jarenlang met elkaar op voordat het punt bereikt is dat er één Bijbelboek, het Nieuwe Testament of de volledige Bijbel vertaald en gedrukt is.” 10

In Congo spreken alle inwoners in principe twee tot drie gemeenschappelijke talen: de regionale handelstalen Swahili en Lingala en vaak ook de Franse taal. Toch is het belangrijk om voor alle Congolese talen een alfabet te ontwikkelen. “Al mijn werk staat ten dienste van het Bijbelvertaalwerk. Het is belangrijk dat je Gods Woord in je moedertaal kunt lezen, zodat je het echt ten diepste begrijpt en ervan kunt leren.” Veel mensen vragen om een bijbel in hun eigen taal ervaart Connie. “Ik denk dat dat ook te maken heeft met identiteit. Als jouw taal op schrift gesteld wordt en er een woordenboek en Bijbelvertaling uit voortkomen dan is dat een bevestiging van je identiteit.” Connie is door een val minder goed ter been geworden, toch maakt ze nog regelmatig de reis naar Congo om mee te helpen met de alfabetiserings- en vertaalprojecten daar. Wat ze nog hoopt mee te maken is dat de vertaling

‘Hij opende de deuren en ik ben naar binnengelopen en aan de slag gegaan’ van het Oude Testament, in de taal waarover ze in de jaren negentig haar proefschrift schreef, en dat door een kwart miljoen mensen wordt gesproken, wordt afgerond.

Hier begint het: de zoektocht naar jouw plekje in de groep en het scoren van nieuwe vrienden. En dat is soms best pittig, want blijf maar eens gewoon jezelf als je verlangen om erbij te horen supergroot is. In de Bijbel lezen we over drie mannen genaamd Sadrach, Mesach en Abednego (Daniël 3). Zij werden gedwongen om te wonen in Babel, een land met een andere cultuur en andere goden. Ook zij moesten kiezen hoever ze zouden gaan om erbij te horen. De koning, genaamd Nebukadnezar, liet namelijk een enorm gouden beeld bouwen. Het bevel was simpel: zodra de muziek speelt, moet iedereen buigen en het beeld aanbidden. Doe je dat niet? Dan word je in een brandende oven gegooid.

NIET BUIGEN Sadrach, Mesach en Abednego kiezen ervoor om trouw te blijven aan God en negeren het bevel van de koning. Als de koning hun boos vraagt wie hen kan redden, zeggen ze: “Onze God kán ons redden. Maar zélfs als Hij dat niet doet, zullen we niet buigen.” Het verhaal van deze drie vrienden is een prachtig voorbeeld van trouw en vertrouwen. Maar misschien herken je juist de andere kant wel veel beter. Die momenten dat je wél meeging met de rest en even niet trouw bleef aan God. Als dat zo is, ben je zeker niet de enige. Zelfs Petrus, een van de beste vrienden van Jezus, deed dit. Toen Jezus gevangen werd genomen, raakte Petrus in paniek. Hij was zo bang voor de mening van de mensen om hem heen, dat hij tot drie keer toe ontkende dat hij bij Jezus hoorde (Lukas 22:54-62).

NIEUWE KANS In Johannes 21 lezen we over de ontmoeting die Petrus met Jezus heeft na zijn opstanding uit de dood. Jezus wijst hem niet af, maar geeft hem juist een nieuwe kans. Dit laat ons zien dat Jezus’ liefde groter is dan onze fouten.

Jezus wijst hem niet af, maar geeft hem juist een nieuwe kans. Dit laat ons zien dat Jezus’ liefde groter is dan onze fouten Probeer trouw te blijven aan God, ook als anderen anders kiezen of dat van je verwachten. Lukt het een keer niet? Wees dan niet bang dat God je meteen afwijst. Praat erover in gebed met Hem en vraag of Hij je door de kracht van de Heilige Geest wil helpen. Je hoeft het niet alleen te doen! •

In Anchored delen de visieteams van de Teenzone en Youth.Opwekking elke maand een inspirerende boodschap voor jongeren

“God heeft dit werk op mijn leven gelegd, dat zie ik vooral achteraf. Hij opende de deuren en ik ben naar binnengelopen en aan de slag gegaan. Zo heeft Hij mij stapje voor stapje in de juiste richting geleid.” • 11

BIJBELLEZEN

Een bijbel voor iedereen TEKST CARINA BERGMAN BEELD CEES SCHOLTEN

Jaarlijks worden er miljoenen bijbels in vele talen gedrukt. Cees Scholten was het afgelopen jaar als drukwerkmakelaar betrokken bij de druk van 1,8 miljoen bijbels die hun weg vonden over de hele wereld, inclusief gesloten landen.

Voor de meeste bijbels kiezen wij de hoogwaardige papiersoorten die ook in Europa en Noord-Amerika gebruikelijk zijn. Iedere opdrachtgever heeft echter zijn eigen wensen. Dankzij de keuze voor ITB konden de productiekosten van een complete bijbel worden teruggebracht tot minder dan vier dollar, waardoor deze organisatie aanzienlijk meer bijbels kon laten drukken en verspreiden.”

Het is niet alleen belangrijk dat de bijbels goedkoop gedrukt worden, maar ook verantwoord

DUURZAAM

personeel, of zij duurzaam produceren, hoe grondstoffen en afval worden verwerkt, of kinderarbeid is uitgesloten en of de productie volledig in eigen beheer plaatsvindt. Uiteindelijk moeten niet alleen de prijs en de kwaliteit kloppen, maar ook de manier waarop een bijbel wordt geproduceerd.”

Voor Cees is het niet alleen belangrijk dat de bijbels goedkoop gedrukt worden, maar ook verantwoord. “Waar mogelijk werk ik samen met christelijke drukkerijen. Daarnaast kijk ik hoe zij omgaan met hun

Stone Paper Bible Cees Scholten is uitgever, bij Uitgeverij Scholten, en drukwerkmakelaar, bij Drukcase. Drukwerk in allerlei vormen en maten - waaronder bijbels - worden door hun geselecteerde drukkerijen geproduceerd.

een bijbel produceren die zo kostenefficiënt mogelijk is, zodat zoveel mogelijk mensen een eigen bijbel kunnen ontvangen.”

“Een jaar of zeven geleden ben ik me gaan verdiepen in het papier waarop bijbels worden gedrukt. In het westen hebben we heel specifieke ideeën over wat ‘Bijbelpapier’ is. De inktbezetting mag niet doorslaan, het moet een bepaalde dikte hebben – oplopend van 28 grams tot 48 grams – en het papier moet wit zijn.

Cees ging op zoek naar een oplossing toen een opdrachtgever vroeg een bijbel te produceren die zo betaalbaar mogelijk was. Het doel was helder: met hetzelfde budget zoveel mogelijk bijbels verspreiden. Uiteindelijk kwam hij uit bij (ITB) Indian Tobacco Paper, een extreem dunne papiersoort die oorspronkelijk werd gebruikt voor de productie van sigaretten.

Maar op andere continenten kunnen heel andere eisen gelden voor bijbels. Wit papier is bijvoorbeeld niet prettig als je veel buiten leeft, in de felle zon. Dan heb je bijna een zonnebril nodig om de Bijbel te kunnen lezen. Bovendien willen sommige evangelisatieprojecten 12

4 DOLLAR

“De grootste uitdaging was niet het papier, maar de juiste pers om hierop bijbels van hoge kwaliteit te produceren. Wereldwijd is er maar een beperkt aantal drukkerijen die deze druktechniek beheersen.

Recentelijk introduceerde Cees Scholten een geheel nieuw concept binnen de bijbeldrukwereld. “Stone Paper Bible,” zegt hij enthousiast terwijl hij een prototype toont. “Ruim vier jaar geleden vroeg een zendingsorganisatie naar bijbels die bestand zijn tegen een vochtig tropisch klimaat. Zulke bijbels bestonden nog niet, maar de vraag bleef in mijn hoofd hangen. Samen met een bedrijf dat veel ervaring heeft met steenpapier, onderzochten we hoe we dit materiaal konden toepassen voor bijbeldruk.” Het werd een lange reis vol trial-anderror. “We moesten elk proces opnieuw bekijken: drukken, vouwen, vergaren, binden en afwerken. Niets ging vanzelf.” Onlangs kwam het eerste prototype van de pers en verschillende zendingsorganisaties, uitgevers en bijbelgenootschappen wereldwijd hebben hun interesse getoond.

Voor Cees zijn deze punten zo belangrijk dat hij en zijn medewerkers regelmatig ‘zijn’ drukkerijen bezoeken. “Ik vind het belangrijk om de relatie goed te onderhouden. Tegelijkertijd zie ik met eigen ogen hoe er gewerkt wordt en of een drukkerij voldoet aan de normen die wij bij Drukcase belangrijk vinden. En hoe mooi is het dan als je op kerstavond via WhatsApp een kerstgroet ontvangt van een drukker aan de andere kant van de wereld.”

GESLOTEN Vorig jaar drukte Cees 1,8 miljoen bijbels, en in 2024 zelfs 2,4 miljoen, in ruim 60 verschillende uitvoeringen en talen. De bijbels vinden ook hun weg naar gesloten landen. “Een van de landen waarvoor ik produceerde, sloot onverwacht zijn grenzen. De opdracht leek daardoor onmogelijk. Toen ben ik op zoek gegaan naar twee geschikte drukkerijen binnen dat land, met dezelfde eisen op het gebied van kwaliteit, betrouwbaarheid en goede arbeidsomstandigheden. Met Gods hulp is dat gelukt.” • 13

Gaven van de Geest

Binnen de kerk wordt al vele jaren gesproken over tongentaal. Sommigen beschouwen het als een onmisbaar onderdeel van het werk van de Heilige Geest, terwijl anderen er vragen bij hebben of er zelfs afstand van nemen. In een serie van drie artikelen willen we deze en de volgende maanden stil staan bij wat de Bijbel zegt over tongentaal. DEEL 1/3

Als het gaat om tongentaal is het belangrijk dat we ons niet laten leiden door tradities of persoonlijke ervaringen, maar dat we volgen wat de Bijbel, Gods Woord, hierover zegt.

LOURENS DU PLESSIS

Tongentaal als Bijbels verschijnsel: wat is het? 14

Tongentaal is geen verschijnsel dat door mensen is uitgevonden. Het behoort tot de geestelijke werkelijkheid die God aan zijn gemeente heeft gegeven. Wie hierover nadenkt, doet er goed aan om met eerbied en openheid naar Gods Woord te luisteren.

Pinksteren

De eerste keer dat de Bijbel uitvoerig over spreken in andere talen spreekt, is op de dag van Pinksteren. Nadat de Heilige Geest was uitgestort, begonnen de discipelen te spreken in andere talen, zoals de Geest hun gaf uit te spreken (Handelingen 2:4). Joden uit verschillende landen hoorden de grote daden van God verkondigen in hun eigen taal. Ook later in het boek Handelingen wordt tongentaal genoemd. In het huis van Cornelius ontvingen de gelovigen uit de heidenen de Heilige Geest en spraken zij in talen en maakten zij God groot (Handelingen 10:44-46). In Efeze ontvingen de discipelen de Heilige Geest en spraken zij in talen en profeteerden zij (Handelingen 19:6).

Daarnaast behandelt de apostel Paulus het onderwerp uitvoerig in 1 Korinthe 12 tot 14. Daaruit blijkt dat tongentaal deel uitmaakt van de geestelijke gaven die de Heilige Geest aan de gemeente schenkt.

Op de pinksterdag stond niet de ervaring zelf centraal, maar de vervulling van Gods belofte Het is opvallend dat tongentaal in het Nieuwe Testament nauw verbonden is met het werk van de Heilige Geest. Op de pinksterdag stond niet de ervaring zelf centraal, maar de vervulling van Gods belofte. De Vader had beloofd zijn Geest uit te storten, en de komst van de Heilige Geest vormde het begin van een nieuwe fase in Gods handelen met zijn gemeente. 15

Gaven van de Geest

De gave van tongentaal behoort steeds te worden verstaan binnen het bredere werk van de Heilige Geest Tongentaal moet daarom niet los worden gezien van de persoon en het werk van de Heilige Geest. Het is geen op zichzelf staand verschijnsel, maar maakt deel uit van het bredere werk waardoor God zijn volk toerust, versterkt en opbouwt.

Wat is tongentaal?

Tongentaal is spreken onder de inspiratie van de Heilige Geest in woorden die niet door het natuurlijke verstand worden voortgebracht. Paulus schrijft: Want wie in een taal spreekt, spreekt niet tot mensen maar tot God; niemand begrijpt hem, want door de Geest spreekt hij verborgenheden (1 Korinthe 14:2). Tongentaal kent volgens de Bijbel verschillende functies. Zij kan een uiting zijn van gebed, aanbidding en lofprijzing tot God, maar kan in de gemeente, wanneer er uitleg wordt gegeven, eveneens een boodschap bevatten die tot stichting, vermaning en vertroosting van de gelovigen dient. Daarom behoort de gave van tongentaal steeds te worden verstaan binnen het bredere werk van de Heilige Geest. Paulus zegt verder: Wie in een taal spreekt, bouwt zichzelf op (1 Korinthe 14:4). Daarmee bedoelt hij niet dat een gelovige zichzelf verheft, maar dat zijn innerlijke leven wordt versterkt en opgebouwd.

Werk van de Heilige Geest

Tongentaal is geen menselijke prestatie. Niemand kan zichzelf een geestelijke gave geven. Zoals alle gaven van de Geest wordt ook deze gave door God geschonken. Paulus leert dat een en dezelfde Geest al deze dingen werkt en aan ieder afzonderlijk uitdeelt zoals Hij wil (1 Korinthe 12:11). 16

Paulus kende de problemen in Korinthe, maar hij verbood het spreken in talen niet. Integendeel, hij schreef: Verhinder het spreken in talen niet (1 Korinthe 14:39). Tegelijkertijd benadrukte hij dat alles op een waardige en ordelijke manier moet gebeuren. Waar Gods Geest werkt, behoren waarheid, liefde en orde altijd samen te gaan.

Daarom behoort tongentaal niet tot het terrein van menselijke verdienste of geestelijke superioriteit. Het is genade. De gave maakt iemand niet beter dan een ander. Het is de Heilige Geest die werkt, en alle eer komt God toe. Uit Gods Woord blijkt dat er verschillende aspecten van tongentaal zijn. Op de pinksterdag werden bestaande talen gesproken die door de aanwezigen werden verstaan. In 1 Korinthe 14 spreekt Paulus echter ook over talen die niet door mensen worden begrepen en die uitleg nodig hebben. Daarom moeten we voorzichtig zijn om alle uitingen van tongentaal op precies dezelfde wijze te verklaren. De Bijbel laat zien dat de Heilige Geest op verschillende manieren kan werken.

De plaats van tongentaal

De apostel Paulus besteedt drie volledige hoofdstukken aan de geestelijke gaven. Dat alleen al laat zien dat dit onderwerp voor de gemeente van belang is. Tegelijkertijd plaatst hij de gaven steeds in het kader van liefde, nederigheid en onderlinge opbouw. Geestelijke gaven zijn geen doel op zichzelf, maar middelen waardoor God zijn gemeente wil dienen en versterken.

Tongentaal is spreken onder de inspiratie van de Heilige Geest in woorden die niet door het natuurlijke verstand worden voortgebracht

Geen verdeeldheid

Tongentaal vormt daarom slechts één onderdeel van het rijke werk van de Heilige Geest. Zoals het lichaam vele leden heeft met verschillende functies, zo schenkt God ook verschillende gaven aan zijn kinderen. Geen enkele gave mag worden overschat, maar ook geen enkele gave mag worden veracht.

Gaven en vrucht

Het is belangrijk onderscheid te maken tussen de gaven van de Geest en de vrucht van de Geest. De vrucht van de Geest heeft betrekking op het karakter van de gelovige en openbaart zich in liefde, blijdschap, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, geloof, zachtmoedigheid en zelfbeheersing. De gaven van de Geest hebben betrekking op de bediening en de opbouw van de gemeente. Beide zijn afkomstig van dezelfde Heilige Geest en behoren elkaar aan te vullen. Iemand kan geestelijke gaven bezitten, maar zonder liefde en geestelijke volwassenheid missen deze hun doel. Het is daarom veelzeggend dat Paulus tussen zijn onderwijs over de geestelijke gaven het beroemde hoofdstuk over de liefde plaatst. Zonder liefde verliezen zelfs de grootste geestelijke ervaringen hun betekenis.

Geen reden voor angst

Door de eeuwen heen hebben sommige gelovigen met terughoudendheid naar tongentaal gekeken. Soms is dat veroorzaakt door misbruik of door on-Bijbelse excessen. Toch mag verkeerd gebruik ons niet beroven van wat God aan zijn gemeente heeft gegeven.

Door de geschiedenis heen hebben oprechte christenen verschillend gedacht over tongentaal. Toch mag dit onderwerp nooit aanleiding geven tot verdeeldheid. Gelovigen die de gave beoefenen, behoren anderen niet te veroordelen, en gelovigen die daar terughoudend tegenover staan, behoren evenmin neer te zien op degenen die deze gave hebben ontvangen. Onze eenheid berust niet op een bepaalde geestelijke ervaring, maar op de persoon van Jezus Christus. Hij is het middelpunt van het christelijk geloof en het doel van het werk van de Heilige Geest.

Onze eenheid berust niet op een bepaalde geestelijke ervaring, maar op de persoon van Jezus Christus Tongentaal is een Bijbels verschijnsel dat voortkomt uit het werk van de Heilige Geest. Zij dient met eerbied en orde te worden beoefend en moet altijd worden geplaatst binnen het geheel van Gods handelen met zijn gemeente. De Bijbel roept ons niet op om bang te zijn voor de gaven van de Geest, maar om alles te toetsen en vast te houden aan wat goed is. In het volgende artikel staan we stil bij de bediening van tongentaal en uitleg in de gemeente en onderzoeken we welke richtlijnen Gods Woord daarvoor geeft. • 17

Verdieping

Één feit was helemaal zeker en stond onwankelbaar vast: Jezus komt terug en dan komen al Gods beloftes uit

De wederkomst van Jezus zal op een onverwacht tijdstip plaatsvinden. Toch kunnen we daar nu al met reikhalzend verlangen naar uitzien. Al mijn kinderen hebben een fase gehad die ik ook vaak bij andere kinderen heb gezien: de leeftijd, waarin hun eigen verjaardag de meest belangrijke gebeurtenis van de wereldgeschiedenis is. Bij elk kind uit het zich anders, maar één ding is steeds hetzelfde - het leven van het hele gezin wordt getekend door het wachten op dat unieke event. Elke dag wordt geteld, elk uur wordt geleefd in afwachting ervan. Het thema overheerst alle gesprekken, de stralende gezichten spreken boekdelen, want één feit is helemaal zeker en staat onwankelbaar vast: hij of zij gaat een jaar ouder worden, zijn of haar bestaan zal worden gevierd.

HELENE WUHRER

Waarom ik op Jezus wacht

Als ik in het Nieuwe Testament lees, dan word ik vaker aan deze kindheidsfases van intensief vreugdevol afwachten herinnerd (Titus 2:13). Steeds weer krijg ik bij het lezen de indruk, dat de eerste christenen permanent in een dergelijke staat van intensief vreugdevol afwachten verkeerden. Want één feit was helemaal zeker en stond onwankelbaar vast: Jezus komt terug en dan komen al Gods beloftes uit.

WEDERKOMST Jezus beloofde dat Hij terug zou komen (Mattheüs 26:64). Zijn werk was nog niet af met zijn dood, opstanding en hemelvaart. Misschien klopt deze bewoording niet helemaal - want aan de ene kant is alles al gedaan: Jezus heeft met zijn dood en opstanding de dood verslagen. Maar aan de andere kant is het nog niet ten einde en volkomen uitgevoerd. Daarvoor heeft Hij beloofd terug te komen. Met Pasen begon de tijd van nu al en nog niet. Hemelvaart en Pinksteren waren daarbij grote NU AL gebeurtenissen: Jezus zit nu al op de troon, Hij heeft de majesteit, de macht, de heerlijkheid. Maar Hij voert ze nog niet ten volle uit. Met Pinksteren kwam misschien het grootste NU AL: de Heilige Geest werd uitgegoten. Hij

18

leeft in ons, de volgelingen van Jezus. Dat is een heel grote voorproef van wat gaat komen aan het einde van het ‘nog niet’. Als Jezus terugkomt, dan is dat het einde van elk aspect van het ‘nog niet’: ] dan is er geen pijn en geen verdriet meer (Openbaring 21:4) ] dan is de zonde voorgoed verslagen en de verleider voor altijd aan banden gelegd en van zijn invloed beroofd (Openbaring 20:2-3 en 10) ] dan staan de doden op uit de dood (Johannes 5:28-29) ] dan krijgen we een nieuw soort eeuwig lichaam - ik stel me voor dat dat dan ook zonder ouderdomskwaaltjes is (1 Korinthe 15:51-52; Filippenzen 3:20) ] dan vindt het laatste oordeel plaats en de grote scheiding (2 Petrus 3:7; Mattheüs 24:31-32) Dit heeft Jezus allemaal beloofd, en het begint met zijn wederkomst. Deze wederkomst zal een gebeurtenis zijn van kosmische dimensie en betekenis (2 Petrus 3:10) en zal door niemand en niets onopgemerkt blijven (Mattheüs 24:30). Er

Dat is een heel grote voorproef van wat gaat komen aan het einde van het ‘nog niet’ leefden in de vroege kerk blijkbaar zorgen, dat je dat grote moment zou kunnen missen of gemist zou kunnen hebben. Maar dat is onmogelijk. Als Jezus terugkomt, dan heeft iedereen dat door. En daarmee komt het absolute, oneindige plan van God ten uitvoer en is er een einde aan het NOG NIET. 19

Bijbelstudie

Aanraken is voldoende Het is niet aan de gelovig wachtenden om dat te weten of te vragen naar het precieze wanneer

Zijn hand beetpakken? Nee, dat is te familiair. Als ik alleen maar zijn kleren kan aanraken. Dat moet genoeg zijn!”

Kees Goedhart

Bij het lezen van het Nieuwe Testament valt het steeds weer op hoe liefdevol en bewogen Jezus is met de lijdende mens.

VOORPRET Dat vooruitzicht is overweldigend, adembenemend, onvoorstelbaar goed en mooi. En dat besef proef ik in zo veel uitspraken van het Nieuwe Testament. Iedereen verlangt er met zijn hele bestaan naar - niet alleen de mensen (Titus 2:13), ook de natuur (Romeinen 8:22). Ik vind het heel wat hebben van die intense verwachting van een kind naar zijn 10e of 11e verjaardag toe. Deze voorpret is de drijfveer van een levenswandel volgens Gods regels (2 Petrus 3:11:14), het is houvast en troost in moeilijke omstandigheden (1 Thessalonicenzen 4:18). Je komt het op zoveel plekken tegen in het Nieuwe Testament. Ik krijg de indruk dat het een grotere ruimte innam in het geloven van de vroege kerk dan bij ons nu. Misschien hielpen de moeilijkheden en de vervolging waarmee de volgelingen van Christus toen te maken hadden, om hun aandacht op de beloftes van God te houden in plaats van genoegen te nemen met het bekende, zichtbare en tastbare van nu.

AFWACHTEN Er is wel een groot verschil tussen deze voorpret van een kind dat aftelt naar zijn verjaardag en de blijde, verwachtingsvolle hoop op de terugkomst van Jezus: de datum van de verjaardag staat al sinds de geboorte vast en is bekend. De wederkomst van Jezus daarentegen zal op een onverwacht tijdstip plaatsvinden (1 Thessalonicenzen 5:1-2; Lukas 12:40). Het is niet aan de gelovig wachtenden om dat te weten of te vragen naar het precieze wanneer. Alleen God de Vader kent het tijdstip (Mattheüs 24:36). Elke vraag naar het wanneer beantwoordde 20

In het wonder dat beschreven wordt in Markus 5:25-34 toont Jezus zelfs een vaderlijke liefde voor de vrouw die aan bloedverlies leed. Hij noemt haar “dochter”. Jezus doorziet het geloof van deze vrouw en noemt dit als kernpunt van haar genezing. Letterlijk zegt Hij: Uw geloof heeft u gered, mijn dochter; ga in vrede, u bent van uw kwaal genezen (vers 34).

Jezus met dit antwoord: het is niet aan jullie om dat te weten. In plaats daarvan roept Hij op alert te blijven en met verwachting uit te zien (Mattheüs 24:42-44). Ook geeft Jezus uitleg over hoe zo’n verwachting er dan heel praktisch uitziet: je houdt je trouw bezig met de taak die God je heeft gegeven (Mattheüs 25:14-30), je gaat liefdevol om met je naaste (Mattheüs 24:45-51; 1 Petrus 4:8), je let op dat je je niet laat verleiden (Mattheüs 26:41). Het hele leven mag en moet bepaald worden door de voorpret waarmee we uitkijken naar de terugkomst van Jezus. En zoals Jezus in een ander verband zei: de kinderen mogen voor ons een voorbeeld zijn met hun allesoverheersende, vreugdevolle wachten op hun verjaardag. Ik kijk uit naar de wederkomst van Jezus, omdat ik weet, dat God zich houdt aan zijn beloftes. Waar we nu al als voorproefje van mogen genieten, sterkt en wakkert deze hoop alleen maar aan. •

We kennen de naam van deze vrouw niet. Het zou iedereen kunnen zijn. Pijn en verdriet kunnen bij alle mensen voorkomen. En dan staat er: En zij had gehoord over Jezus! Misschien had zij Hem nog nooit aan het werk gezien, maar zij had wel over Hem gehoord. Zij was al meer dan 12 jaar ziek en Jezus was pas een paar maanden bekend. Zij had niets over Hem kunnen lezen in de krant of iets gezien op tv. Zij had alleen maar wat geruchten opgevangen over Jezus. Toch reageert zij op wat zij heeft gehoord.

Vernieuwing van denken

Paulus houdt ons in Romeinen 12:2 voor dat wij hervormd moeten worden door de vernieuwing van ons denken (NBG). Van deze vrouw staat in Markus 5: Want ze dacht: als ik alleen zijn kleren maar kan aanraken, zal ik genezen (vers 28). In haar denken was hoop op genezing. Op de een of andere manier was er verwachting in haar gegroeid, alleen maar door de geruchten die zij had gehoord over Jezus.

Zij wilde zich nederig opstellen. Alleen al de houding van nederigheid werkt bij God iets uit. Jakobus schreef hierover: God keert zich tegen hoogmoedigen, maar aan nederigen schenkt Hij zijn genade! (4:6).

Geloof

Niemand in de menigte merkte iets van haar aanraking en dit wonder. Dat wil zeggen: niemand, behalve Jezus. Lukas vertelt ons dat Jezus toen zei: Iemand heeft Me aangeraakt, want Ik voelde kracht van Me uitgaan (8:46). Het maakt niet uit wie het precies was, maar het was wel iemand met geloof. De genezen vrouw krijgt dan ook van Jezus te horen:

Op de een of andere manier was er verwachting in haar gegroeid, alleen maar door de geruchten die zij had gehoord over Jezus Uw geloof heeft u gered! Geloof was dan ook alles wat zij nog had. Haar geld had zij uitgegeven aan allerlei artsen. Hoe kun je Jezus vandaag zelf aanraken? Je raakt Hem aan door je intense gebed. Vervolgens geloof je dat Hij gebeden verhoort en antwoord geeft. Verder accepteer je zijn antwoord en doe je wat Hij tegen je zegt. Blijf Jezus steeds weer aanraken door je gelovig gebed en je toewijding. Hij ziet je staan te midden van al die mensen die deze wereld telt! •

Opmerkelijk is dat de vrouw het voldoende vindt om alleen maar zijn kleren aan te raken. Misschien heeft zij nog wel gedacht: “Waar zal ik Hem aanraken? Op zijn hoofd? Nee, ik ben het niet waard dat te doen.

21

advertentie

Een heerlijke zomer

Help, mijn Bijbel is kapot!

Check wat er nog vrij is!

De meeste Bijbels slijten na een poosje. Bladzijden raken los of het kaft is gescheurd.

Lourens Du Plessis

Het geniale wasplan

De BijbelDokter heeft ruim 50 jaar ervaring als hobby handboekbinder. Wil jij jouw oude, vertrouwde Bijbel weer als nieuw gaan gebruiken? Neem contact op met Henk via bijbeldokter@gmail.com

De BijbelDokter heeft ruim 50 jaar ervaring als hobby handboekbinder. Wil jij jouw oude, vertrouwde Bijbel weer als nieuw gaan gebruiken?Op Neem op met Henkonze gemeente in Zuid-Afrika op een jeugdkamp een contact keer gingen we met via bijbeldokter@gmail.com. van vijf dagen. We waren met ongeveer negentig kinderen en jongeren.

Ben jij ook boekbinder? Ik vind het leuk om kennis en ervaring uit te wisselen.

Ben jij ook boekbinder? Ik vind het leuk om kennis en ervaring uit te wisselen.

kamperen stacaravans chalets groepshuizen www.kleinebelties.nl

Voorbeeld van een in leer ingebonden Bijbel.

Topopleiding

Persoonlijk

Kies voor de Bachelor Theologie of de tweejarige deeltijdmaster Herbronning Gereformeerde Theologie! Loop een dag mee en proef zélf de sfeer! Meer info? Kijk op www.tua.nl

Op de tweede dag zag ik mijn zoon Jaco voorbijkomen, toen een jaar of zeven. Terwijl hij voorbijliep, dacht ik: volgens mij is hij wat dikker geworden. Op de vierde dag kwam ik hem opnieuw tegen. Nu zag ik het duidelijk. Hij was werkelijk geworden. En niet Voorbeeld van eendikker in leer alleen dat. Toen ik bij hem in de buurt kwam, rook hij ingebonden Bijbel meer als een wild baviaantje dan als een mensenkind. “Jaco,” vroeg ik, “ben je de afgelopen dagen eigenlijk onder de douche geweest? En heb je vanochtend iets schoons aangetrokken?” “Jazeker,” antwoordde hij vrolijk. “Ik heb mama beloofd dat ik iedere dag schone kleren zou aantrekken. Dat doe ik dus! Maar ik heb ook een geweldig idee gehad dat mij tijd bespaart. Ik slaap met al mijn kleren aan. Iedere ochtend trek ik schone kleren over de kleren van gisteren aan. Ik heb vandaag al vier lagen aan. En mijn koffer is nu ook niet meer zo zwaar.”

Theologie studeren doe je in Apeldoorn Bijbelgetrouw

Help, mijn Bijbel is kapot!

De meeste Bijbels slijten na een poosje. Bladzijden raken los of het kaft is losgescheurd.

In het groene Vechtdal

Voor kleine én grote vakantiegangers!

Persoonlijk

Wat wij zelf niet schoon konden krijgen, heeft Hij voor ons gereinigd Ik heb hem direct naar de douches gestuurd. Hij moest zich grondig wassen en daarna werkelijk schone kleren aantrekken.

Laagje

Het probleem van Jaco kon niet worden opgelost door nog een schone laag over de vieze heen te trekken. Het vuil zat er nog steeds. De geur bleef aanwezig. Hij had niet alleen nieuwe kleren nodig. Hij moest eerst schoon worden.

goed zijn en besluiten onszelf te verbeteren. We gaan beter ons best doen. We nemen ons voor vriendelijker, geduldiger of gehoorzamer te zijn. We trekken als het ware een nieuwe, schone laag over de oude heen. Maar goede voornemens kunnen onze schuld niet wegnemen. Religieuze inspanning kan ons hart niet werkelijk reinigen. De zonde kan niet worden toegedekt met een laagje goed gedrag. Wij moeten worden schoongewassen (Jesaja 1:18).

Werkelijk schoon

Daarom was het bloed van Jezus nodig (Hebreeën 9:22). De Bijbel zegt dat het bloed van Jezus Christus ons reinigt van alle zonde (1 Johannes 1:7). Aan het kruis nam Hij niet alleen de straf die wij verdienden op zich, Hij opende ook de weg waardoor onze schuld werkelijk kon worden weggenomen. Wat wij zelf niet schoon konden krijgen, heeft Hij voor ons gereinigd (Hebreeën 9:14). Dat betekent dat wij onze zonde niet moeten verbergen. Wij mogen ermee naar Jezus gaan. Zonder onszelf beter voor te doen dan wij zijn. Wanneer wij onze zonden belijden, is Hij getrouw en rechtvaardig om ons te vergeven en ons te reinigen van alle ongerechtigheid (1 Johannes 1:9). Jezus kwam niet om ons een beetje netter te maken. Hij kwam om ons werkelijk schoon te wassen. •

Lourens

Misschien proberen wij soms hetzelfde met ons geestelijke leven. We ontdekken dingen in ons leven die niet

23

Opwekking Actueel

Opwekking Actueel Streamer Jaarverslag Opwekking 2025 Ons jaarverslag over 2025 is beschikbaar! Kijk samen met ons terug op een bijzonder jaar waarin we voor het eerst onze Pinksterconferentie met Hemelvaart hebben georganiseerd - met een voor ons verrassend grote opkomst. Een jaar waarin we afscheid namen van de GLS leiderschapsconferentie, maar ook een nieuw initiatief mochten lanceren: Upperroom: On Fire! Ruim 1700 jongeren beleefden deze nacht vol aanbidding, gebed en ruimte voor de Heilige Geest. Een geweldige mogelijkheid om mee te bewegen met wat God aan het doen is onder deze generatie!

Titel

Ook het komende seizoen ben je weer van harte welkom bij Opwekking in Concert – avonden vol aanbidding en de nieuwste Opwekkingsliederen van cd 51. Voor het eerst is er een speciale kersteditie van Opwekking in Concert, waar we een prachtige serie nieuwe kerstliederen gaan zingen. De data zijn:

We zijn God dankbaar voor elke gelegenheid die Hij ons als Opwekking geeft om mensen uit alle generaties in verbinding te brengen met Hemzelf. Scan de QR-code en lees hoe we dit jaar mochten bouwen aan Gods koninkrijk!

Titel

Opwekking MediaMedia Opwekking

Jezus volgen, Titel Tekst alleen samen! ZENDINGSCOLLECTE In de zomereditie van Opwekking Magazine noemden we al dat de zendingscollecte op de maandagmorgen van de Pinksterconferentie 175 duizend euro heeft opgebracht. Een prachtig bedrag om zendingsorganisaties die het evangelie verkondigen in woord en daad te ondersteunen en te zegenen. In totaal konden we dit jaar bijna twintig organisaties zegenen met een mooie gift. De eerste tien organisaties die het bestuur heeft geselecteerd hebben we bekendgemaakt in de juni-editie – het conferentienummer - van Opwekking Magazine. Daarnaast hebben de volgende organisaties ook nog een gift ontvangen: VPE Zending, Meer Jezus, Huis van Belle, Stichting iTrust.ONE, Transform Iran, Stichting Stronglife, Evangelische Hogeschool en ZERA worship.

TITEL 24

Een nieuw seizoen Opwekking in Concert

Op het Kinderplein is gespaard voor schoolspullen voor kinderen in Lamin Koto, Gambia zodat ze naar school kunnen en een kans krijgen op een betere toekomst. Er is 5.385,90 gespaard (tot 7,5 duizend aangevuld vanuit de zendingscollecte). Hartelijk dank aan iedereen die gegeven heeft!

Iedere maand lichten we een video uit op ons videoplatform Opwekking Media. Daar heb jij als Vriend van Opwekking vrij toegang toe! Krachtige content die je geloof versterkt en inspireert om Jezus in jouw eigen omgeving te laten zien. Ruben Koudstaal en Johan Terlouw gaan in hun seminar in op discipel zijn en de cruciale rol die mentoring daarin heeft. Er is een mooie beweging zichtbaar onder jongeren in ons land - sommigen spreken van een golf van Gods Geest. Om deze golf op een gezonde manier te laten voortbewegen is discipelschap en daarmee de verbinding tussen generaties essentieel. Ervaringen en tips vanuit de praktijk!

Titel

Scan de QR-code en bekijk het seminar.

) 10 oktober Evangeliegemeente Ermelo, Ermelo ) 28 november De Pijler, Lelystad ) 11 december De Schuilplaats, Ede Opwekking Kerstconcert Kom ook en beleef het mee!

Awake Movement bij Upperroom:

On Fire!

Van 13 op 14 november organiseren we voor de tweede keer Upperroom op Vliegveld Twenthe. Een nacht vol aanbidding, gebed, ruimte voor God en ontmoeting voor jongeren van 16-25 jaar. De aanbidding is dit jaar in handen van Awake Movement - een community van worshippers onder leiding van Sarah Ben Hamida. Je kent Sarah en haar team van Youth.Opwekking.

Titel

Awake Movement bouwt aan een gezonde worshipcultuur in Nederland en daarbuiten. Tijdens Upperroom neemt dit team van worshippers je in kleine en grote samenstelling op het podium mee in Gods aanwezigheid. Mis het niet en meld je vandaag nog aan. Samen gaan we all-in voor Jezus! 25

Opwekkingsliederen

God regeert! NAAM

Titel BEELD NAAM

Intro

LEON VAN STEENSEL

Eigenlijk was het lied bedoeld als ‘heilig protest’ tegen onrecht. Twintig jaar later wordt Our God Reigns door een nieuwe generatie omarmd als aanbiddingslied. En als lied nummer 917 staat het nu ook in de Opwekkingsbundel: God regeert.

Streamer

Wie het aanbiddingsconcert op vrijdagavond tijdens de Pinksterconferentie heeft meegemaakt, zal het hebben ervaren. Het zingen van het nieuwe lied God regeert was een bijzonder moment; een lied dat oprees als een grote golf en uitbarstte in een krachtige proclamatie: “God regeert, over heel de aarde”. Wat veel mensen in de Samenkomsttent niet zullen hebben geweten, is dat het lied een lange geschiedenis heeft, die begon in 2005. Martin Smith, de zanger van de band Delirious?, schreef een nieuw lied met de titel Our God Reigns, bedoeld voor het Delirious?-album The Mission Bell. “Het was niet bewust bedoeld als een aanbiddingslied”, vertelt hij nu. “Ik en de vier anderen in Delirious? maakten geen muziek specifiek ‘voor de kerk’. We schreven over dat wat op ons hart lag. Dit lied was een protest tegen alles wat onrechtvaardig was in het leven, om daar uiteindelijk de herinnering bij te geven: God regeert. Over alles.”

CONFRONTEREND

BEELD JOS DE JEU

26

Er was geen doel om het lied in de kerk te laten zingen. Sterker nog: de tekst van de coupletten was dusdanig scherp en confronterend dat de band dacht dat dat een drempel zou vormen voor de kerk. Wel werd het lied een van de bekendere liederen van Delirious?, maar toen de groep stopte, verwachtte Martin Smith dat het lied ook langzaam naar de achtergrond zou verdwijnen.

Het liep anders. Ruim vijftien jaar nadat hij het lied oorspronkelijk had geschreven, hoorde Martin het opnieuw - keer op keer. Ditmaal werd alleen het refrein gezongen door aanbiddingsleiders als Chris Tomlin en bij evenementen als Passion: ‘Our God reigns, forever Your kingdom reigns’ (‘God regeert, uw koninkrijk triomfeert’). De kerk bleek een deel van het lied toch te hebben omarmd en zong het als een hoopvolle herinnering en bemoediging. Martin, die inmiddels een eigen aanbiddingsband had waarin ook zijn zoons speelden, was ontroerd. Maar er was nog een stap nodig voordat hij het lied met

‘Aanbidding heft onze ogen altijd op naar de grotere realiteit dat God regeert’ nieuwe ogen zou bekijken. Die stap werd gezet door zijn zoon Levi. “Levi liet me op een dag de tekst van het oorspronkelijke Our God Reigns zien en stelde me een confronterende vraag: ‘Heb je de woorden weleens goed gelezen de laatste tijd? Want ik denk dat het deze generatie veel 27

advertentie

Opwekkingsliederen

De NAMEN in de Bijbel

HELP JIJ ONS OM KIND TE ZIJN? KOM IN ACTIE! Maak het leven en de ontwikkeling van een kind met een beperking in Jemima mogelijk. Er worden bijna 60 kinderen en bewoners in Jemima opgevangen.

De betekenissen van namen in de Bijbel leren ons veel over personen en geschiedenissen. Dit boek (3e druk) bevat alle ruim 6000 Bijbelse namen inclusief hun betekenissen en alle teksten waar ze voorkomen. Met harde kaft. Toegankelijk vanuit de SV, HSV, NBG en NBV. Een prachtig boek om te hebben of weg te geven!

Hoite Slagter (red.) ISBN 9789066944916 Met harde kaft | 400 blz | 21,7x15,5 cm | € 27,50

Bijbel en/of Wetenschap

Wanneer wetenschap ons dichter bij de waarheid brengt, is dat goed. In de afgelopen 6 eeuwen is er binnen de wetenschap echter een proces werkzaam waarbij de Bijbel geleidelijk buitenspel is gezet. In dit boekje lees je hoe dat is gegaan en nog altijd werkzaam is.

Peter Slagter | ISBN 9789066944961 Paperback | 80 blz | 20x12,5 cm | € 7,95

Verkrijgbaar via de boekhandel, everread.nl of 0343-594495

‘Heb je de woorden weleens goed gelezen de laatste tijd? Want ik denk dat het deze generatie veel te zeggen heeft’ te zeggen heeft’. Toen ik het las, nestelde die gedachte zich in mijn hoofd. Inderdaad: is dit niet een geweldig lied voor onze tijd?”

VLAG

GRATIS OPEN DOORS MAGAZINE ONTVANGEN?

Wil je meer weten over de vervolgde kerk? Vraag dan gratis Open Doors Magazine aan. In het Open Doors Magazine vind je persoonlijke verhalen uit de vervolgde kerk. Je ontvangt het magazine 6x per jaar inclusief de gebedskalender.

VRAAG NU AAN opendoors.nl/magazine

Het was het laatste zetje dat Martin nodig had. Hij besloot om samen met Cody Carnes en Chris Tomlin een nieuwe versie van het lied te schrijven - een versie waarin de boodschap specifiek de huidige generatie aanspreekt. Voor de schrijfsessie met Carnes en Tomlin nam Martin een vlag mee met daarop de tekst ‘Our God Reigns’. Er zou geen twijfel over bestaan wat de kern van het nieuwe lied zou worden. Als startpunt nam Martin de tekst uit 1 Kronieken 16, bij het binnenbrengen van de ark in Jeruzalem, in de tijd van David: Buig u voor de Heer in Zijn heilige glorie, huiver, heel de aarde, wanneer Hij verschijnt. Vast staat de wereld, ze wankelt niet. Laat de hemel zich verheugen, de aarde juichen. Zeg onder de volken: “De Heer is koning.” “Het nieuwe lied begint met de simpele samenvatting van deze tekst: ‘heilig is de Heer’. De nieuwe versie van het lied werd zo vanaf het begin een aanbiddingslied,” zegt Martin. “Een roep van de kerk over heel de aarde. Een roep die alle harten verenigt rondom die ene waarheid: dat God op zijn troon zit. Aanbidding heft onze ogen altijd op naar de grotere realiteit dat God regeert.” “Ik hoop dat dit lied nu ook een inspiratie mag zijn voor andere, jonge liedschrijvers.” zegt Martin. “Er is geen tekort aan talent en roeping

Ermelo

Elk jaar neemt de Opwekkingband de nieuwe liederen op meerdere momenten en op verschillende locaties in het land op tijdens bijzondere aanbiddingsavonden. Met Opwekking in Concert streven we meerdere doelen na: het dienen van de lokale kerk door middel van aanbidding en het opnemen van nieuwe liederen. Het zijn avonden waar bezoekers – en de band – lang over napraten. Hier klinken de nieuwe liederen als eerste en komt de kerk bij elkaar met één gemeenschappelijk doel: aanbidding. Op 10 oktober vindt Opwekking in Concert plaats in de Evangeliegemeente in Ermelo en worden de eerste vier liederen van het nieuwe seizoen opgenomen. Mis het niet! Scan voor meer info en opgave de QR-code.

in deze generatie. Maar je kunt als beginnend schrijver soms het idee hebben dat liederen snel naar de achtergrond verdwijnen en hun potentie missen. Je weet nooit wat er gaat gebeuren. Het is belangrijk om trouw te blijven aan je roeping. Blijf doen en nastreven waarvoor je geroepen bent. God gebruikt het op manieren die je misschien nooit had verwacht.” En soms duurt het twintig jaar voor een lied omarmd wordt door de wereldwijde kerk. Our God Reigns (Over All The Earth) werd vertaald door Reyer van Drongelen tot God regeert (Opwekking 917) en staat op Opwekkingsliederen cd 50. • 29

ELKE STAP DICHTER BIJ JE DOEL...

Aanbevolen media

Gods plan, jouw leven DAVEY VAN ZON

Boek

dagelijks gebruik. De tas heeft meerdere vakken met ritssluitingen

De tijd van het einde

en gespsluitingen, zodat je spullen veilig opgeborgen blijven. Voor

WIM GRANDIA

welke (geloofs)reis ga jij deze tas meenemen?

BIDDEN, EEN KWESTIE VAN GEWOON DOEN

In De tijd van het einde heeft Wim Grandia niet alleen een studieboek over Daniël geschreven, maar ook een vervolg op zijn eerdere werk over Openbaring Zie, Ik kom spoedig. Deze twee boeken vormen samen een inhoudelijke en literaire eenheid. De vormgeving is fris en verzorgd, en de stijl is toegankelijk voor iedereen die meer wil weten over de komst van de Messias en de uiteindelijke vestiging van Gods koninkrijk. Op elke bladzijde proef je de liefde voor Gods Woord, Israël en de gemeente van Jezus Christus.

Hoe doe je dat, bidden? En waar gaat het bij bidden eigenlijk om? Op deze vragen en meer gaat David Pawson op toegankelijke wijze in. Hij helpt ons op weg met praktische tips die direct toepasbaar zijn in het dagelijks leven.

Complexe beelden uit Daniël en Openbaring worden helder uitgelegd, zonder dat ze aan diepgang verliezen. De zeventig jaarweken (490 jaar) uit Daniël 9:24-27 spelen hierbij een cruciale rol. Negenenzestig jaarweken beslaan de periode van Nehemia tot en met de kruisiging van Jezus, terwijl de zeventigste jaarweek (7 jaar) verder wordt uitgewerkt in het boek Openbaring.

UPPERROOM KOMT ERAAN! BESTEL NU DE KLEDING VOOR 13 EN 14 NOVEMBER Upperroom is een nacht waarin we samen op de bres staan: biddend, worshippend, en volledig ruimte makend voor wat de Heilige Geest wil

Door de opname van de gemeente vóór de grote verdrukking te plaatsen, krijgt het boek een schematische benadering. Voor de een werkt dit verhelderend, terwijl het voor de ander wat geforceerd kan aanvoelen. Ontdek vooral zelf waar jij je het meest in herkent.

€ 15,95 | Triple boeken

De reis naar minder ik TIM THIJS KETTING

Hoe komt het dat wij zo wanhopig zoeken naar geluk, terwijl we alles hebben wat ons hartje begeert? Dat is de vraag die bij Tim Thijs boven kwam drijven in zijn contact met mensen op andere continenten – die weinig hadden, maar een diep soort geluk uitstraalden. Een vraag die bij veel twintigers en dertigers leeft. Hij ontdekt dat een vervuld leven niet draait om jou, of altijd maar meer. Wereldwijde verhalen en lessen van ontmoetingen om je te inspireren en aan het denken te zetten. € 20,00 | KokBoekencentrum

€ 29,95 | Gideon

doen. Een nacht om los te laten wat ons overdag claimt, en helemaal aanwezig te zijn bij Hem. Niet eventjes een avond. Maar all night, all in. Ben jij er dit keer ook bij? Bestel nu alvast je kleding!

Bestel op www.shop.opwekking.nl

Met jouw aankoop steun je het werk van stichting Opwekking!

31

TEKST RICHARD SANTINGE EN REGINA FRUMAU

VOOR ELKE (GELOOFS)REIS GESCHIKT Deze multifunctionele rugtas is praktisch en stijlvol, ideaal voor

Leren luisteren, wandelen en leven zoals God het bedoelt – dat stelt Davey centraal in zijn inspirerende boek. Hij gaat in op vragen als: Hoe kom je achter Gods plan voor je leven? Wat kan er tegen je werken? en Wat houdt je tegen? Vanuit de Bijbel en zijn eigen ervaringen legt hij helder uit hoe Gods plan werkelijkheid wordt – wanneer je elke dag wandelt met Jezus. Daar leer je sterke keuzes maken, goede vrienden kiezen en blokkades overwinnen. Een radicale en uitnodigende boodschap.

Interview

VPE-VOORZITTER WILLIAM BONÉ:

‘Ik wil deze beweging dienen’ TEKST CARINA BERGMAN BEELD WILLIAM BONÉ

William Boné is sinds eind vorig jaar voorzitter van de Verenigde Pinkster- en Evangeliegemeenten (VPE). Hij nam het stokje over van Machiel Jonker. Jarenlang was William Boné werkzaam in het bedrijfsleven, waar hij op een bepaald moment een roeping van God ervoer. “Ik was werkzaam bij commerciële bedrijven als manager, maar ik merkte dat het commerciële mij niet lag. Ik vond er geen vervulling in. Ik bracht dat in gebed en God zei tegen mij: ‘Ik ga je roepen voor mijn kudde.’ Uiteindelijk heeft het nog zeven jaar geduurd voordat het zover was – een periode waarin ik mij voorbereidde door onder andere een theologische opleiding te volgen.” Zijn vrouw Natascha en hij dienden als oudstenechtpaar in Zevenhuizen (Groningen), en daarnaast sprak William regelmatig in verschillende gemeentes in binnen- en buitenland. In 2004 werd hij

32

gevraagd als voorganger van de Evangelische Gemeente Immanuël in Winschoten.

NEHEMIA-ERVARING Nog lange tijd combineerde William het werken in het bedrijfsleven en het voorganger-zijn, maar 2017 bracht een grote verandering. “Ik ging regelmatig naar het buitenland voor de bediening, waaronder India. Eenmaal daar ervoer ik een diepe bewogenheid voor Nederland, maar ik wist niet goed wat ik daarmee moest. Een goede vriend zei op dat moment tegen mij: ‘Je hebt een liefde voor de wereld, maar je ervaart gebrokenheid voor Nederland.’ En ik besefte dat het dat inderdaad was. Niet lang daarna sprak ik Machiel Jonker, voorzitter van de VPE, over deze Nehemia-ervaring en hij zei: ‘Wij gaan als beweging in Nederland ook door een heel bijzondere

‘We hebben een geweldige Jezus-identiteit. Christus heeft ons aan elkaar gegeven en wij willen Christus in elkaar zien’

transitie.’ Hij vertelde hoe ze God hadden horen spreken en dat leidde tot de visie ‘Zie Jezus’. Ik ervoer een hartsconnectie met deze missie, om Jezus centraal te stellen en alles wat ons daarvan afleidt opzij te leggen. En op dat moment heb ik gezegd: ‘Ik wil deze beweging dienen,’ en zo ben ik erbij betrokken geraakt.” Nadat William een aantal jaar had opgelopen met de VPE, en deel werd van het bestuur, vroeg Machiel hem als opvolger. “Ik zei tegen hem: ‘Deze vraag wil ik samen met jou begraven bij het kruis. Ik geloof dat Jezus in staat is om dode dingen tot leven te wekken. Laten we kijken wat er gebeurt, want ik wil voorkomen dat een positie, titel of functie iets heel groots gaat worden in mijn hoofd. Ik ben dienstbaar en beschikbaar, zet me in waar nodig. En als dit mijn plek is dan zal God het bevestigen.’ En dat heeft Hij inderdaad gedaan. Ik mag nu voorzitter zijn, maar het is meer mijn omgeving die mij eraan herinnert dat ik die rol heb dan dat ik daar zelf mee bezig ben.”

VISIE Onder het voorzitterschap van William wordt de pentecostale visie verder ontwikkeld voor de VPE. “We borduren voort op wat onze voorgangers hebben opgebouwd. We hebben een geweldige Jezus-identiteit. Christus heeft ons aan elkaar gegeven en wij willen Christus in elkaar zien. Het verhaal gaat door.

Dam zijn, waar God wordt aanbeden, dat kan ook in de bus zijn als de chauffeur een bewogenheid krijgt voor iemand die instapt, en daartegen begint te getuigen. Of een leraar die uit bewogenheid getuigt voor de klas. Wij kijken waar God aan het werk is in Nederland en wij zijn ervoor om richting, verdieping en toerusting te geven vanuit onze visie en missie.” De ontwikkeling onder jongeren, die meer dan vorige generaties op zoek gaan naar God, ervaart hij als hoopvol. “Sommigen noemen het een opwekking, maar ik denk dat dat geen recht doet aan wat een opwekking werkelijk inhoudt. Ik noem het Pinksteren, het is het verhaal van Handelingen dat nog altijd doorgaat.”

William Boné (54) is geboren en getogen in Groningen – zijn ouders waren afkomstig uit Indonesië. Hij is getrouwd met Natascha en samen hebben zij twee zoons en twee kleinkinderen en ze verwachten binnenkort de derde.

En we zijn niet dé pinksterbeweging, we zijn er onderdeel van. Daar waar Pinksteren wordt ervaren, waar de Geest aan het werk is, waar Jezus wordt gepredikt, waar mensen tot geloof komen en waar lokale gemeentes worden gebouwd en in beweging zijn, daar is de pinksterbeweging. En dat kan overal zijn: dat kan op de 33

Gebed

Lectio Divina:

aandachtig lezen, aandachtig Titel leven

In alles wat we doen en ondernemen is gebed het vertrekpunt, de bestemming en alles wat daartussen ligt. In de komende maanden staan we in dit magazine stil bij het belang van gebed en de verschillende vormen van gebed. Deze maand deel 3 – Lectio Divina.

NAAM

ANNE-LISE SCHUURMAN

TEKST NAAM BEELD NAAM

Lectio Divina - ‘gewijde lezing’- is een eeuwenoude gebedsvorm om met je hart naar de Bijbel te kijken en te luisteren. Deze gebedsvorm leidt je dieper in het Woord van God. En helpt om dagelijks een moment zijn Woord tot je te nemen en aandachtig te luisteren om vervolgens in beweging te komen.

Streamer

Volgens de middeleeuwse pater Bonaventura heeft ieder mens drie paar ogen: de ogen van het lichaam om mee te kijken, de ogen van het verstand om mee te redeneren en de ogen van het hart om geestelijk inzicht te verwerven. Lectio Divina is een beweging van het lezen van de Bijbel naar het bidden van de Bijbel.

Intro

Toen Jezus de discipelen het Onze Vader leerde bidden, wilde Hij ons leren niet alleen voor ons dagelijks fysieke brood te bidden maar ook voor ons geestelijk brood. Geestelijke voeding door het Woord van God tot ons te nemen zoals Jezus dagelijks het Woord leefde en met zijn Vader sprak.

Biddend Bijbellezen

Deze gebedstraditie is een aandachtige en vertraagde manier van biddend Bijbellezen. Het doel van deze gebedsvorm is niet alleen om over

Gebedsserie | deel 3

Deze vorm van contemplatief gebed kan zo uitgroeien tot een hartsontmoeting met God - een dialoog met je hemelse Vader die ten diepste weet wie jij bent, wat je nodig hebt en wat deze wereld nodig heeft! Lectio Divina wordt daarmee niet alleen aandachtig leren lezen met God maar een diep verbonden, aandachtig léven met God. Deze vorm van biddend Bijbellezen vult je met Gods woorden en het geeft de Heilige Geest de ruimte om je denken, voelen en willen aan te raken.

Hartsontmoeting

De praktijk van Lectio Divina is diepgeworteld in de manier waarop Jezus omging met de woorden van God. Jezus ‘leest’ niet alleen de wet, maar hij leeft en belichaamt het Woord van God zoals we lezen in Johannes 1. In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. In het Woord was leven en het leven was het licht voor de mensen. Het licht schijnt in de duisternis en de duisternis heeft het niet in haar macht gekregen. Het Woord is mens geworden en heeft in ons midden gewoond, vol van genade en waarheid, en wij hebben zijn grootheid

Deze vorm van biddend Bijbellezen vult je met Gods woorden en het geeft de Heilige Geest de ruimte om je denken, voelen en willen aan te raken God te lezen of om meer kennis te vergaren. Je bent geen toeschouwer, die van een veilige afstand het Woord observeert. Tijdens een Lectio Divina staat thuiskomen bij God, door middel van het Woord, voorop. Dicht bij Hem komen

34

met wie je bent, met je hart, je verlangens, je wil, je emoties en gedachten.

gezien, de grootheid van de enige Zoon van de Vader. Niemand heeft ooit God gezien, maar de enige Zoon, die zelf God is, die aan het hart van de Vader rust, heeft Hem doen kennen (NBV21).

35

advertentie

Gebed

Maak tijd voor elkaar Bouw samen aan een sterke relatie

Jezus is het levend geworden Woord. Het Woord dat nooit leeg terugkeert, maar altijd weer leven geeft en ons God doet kennen. In Lukas 24 liet Jezus zich (her)kennen in wie Hij was bij de Emmaüsgangers. Na zijn opstanding liet Hij hun zien hoe Hij de Schrift ‘opent’ (lectio) en de harten van de leerlingen laat branden (meditatio/contemplatio) door het Woord met zichzelf te verbinden. Ze horen het, ze zien het, ze geloven het en gaan ervan getuigen, want er is een hartsontmoeting geweest met hun opgestane Heer.

Hoe volg je een Lectio Divina?

Voorbereiding: neem je bijbel mee en zoek een rustige plek. Bid en verwacht dat God tot je wil spreken door zijn Woord en nodig de Heilige Geest uit om je hart, je ziel en je verstand te verlichten. Als je verwachting hebt, kan Hij waardevolle schatten uitdelen. Gods Woord is immers levend.

In de drukte van elke dag is tijd voor elkaar niet altijd vanzelfsprekend. Werk, kerk en gezin vragen veel aandacht. Wanneer maakten jullie voor het laatst écht even tijd voor elkaar?

Tijdens een Lectio Divina staat thuiskomen bij God, door middel van het Woord voorop

Met de Date Night Box Bouw-editie maak je thuis tijd voor elkaar.

De vragen en opdrachten verrassen, laten je lachen en brengen jullie dichter bij elkaar. Begin klein. Plan een date night in je agenda. En bouw samen aan jullie huis.

Lees meerdere keren hetzelfde korte Bijbelgedeelte met momenten van stilte ertussen, bijvoorbeeld Johannes 3:16. Enkele vragen helpen je in vier stappen om Gods Woord met je hart te lezen:

Vraag de Date Night Box bouw-editie aan. Op = op! Het begint met 1 kaartje. Een vraag of een opdracht, jullie keuze. Zo bouwen jullie samen steentje voor steentje aan jullie huis.

Bekijk al onze tips en informatie op: sterkerelaties.nl

55232-2607_Adv_Opwekking_185x269.indd 1

06-07-2026 11:47

naar je hart. Waarom trok het je aandacht? Wat wil God misschien vandaag tegen je zeggen in dit Bijbelgedeelte? Welk verband is er tussen dat woord en jouw leven? Ontdek je een verborgen klein detail? Verplaats je in de tekst. Hoe zou het zijn als jij in het verhaal zou zijn? Waar zou je zijn? Wat zie je, wat hoor je, wat proef je, wat voel je? Wat roept dat bij je op? 3. Oratio – bidden Lees de tekst opnieuw. Spreek met God over de tekst, over het woord of het zinsdeel dat je is opgevallen en vraag wat Hij daarin wil zeggen: hoe nodigt God je uit om te bidden? Wees eerlijk. Gebed is een levendig gesprek met een liefhebbende God. Dat betekent dat je niet alleen met Hem spreekt, maar ook naar Hem mag luisteren. 4. Contemplatio – aanschouwen Door Gods Geest mag je eenvoudig – voorbij de woorden – tot rust komen in Gods liefdevolle aanwezigheid. Geniet gewoon van de ervaring dat God oneindig van je houdt. Maak ruimte, neem de tijd en luister naar wat God vandaag door zijn Woord aan jou wil openbaren.•

LEES- EN LUISTERTIPS ) App Lectio 365

1. Lectio – lezen Lees de Bijbeltekst langzaam en aandachtig. Welk woord of welk zinsdeel valt je op? Wat blijft hangen? Iets wat je uitnodigt om bij stil te staan? Analyseer het niet.

) App Bidden Onderweg

2. Meditatio – overdenken, reflecteren Overdenk het woord terwijl je opnieuw de tekst leest. Neem de tijd voor stilte. Wat valt je op? Misschien heb je dit gedeelte al vaker gelezen. Laat het woord binnenkomen van je verstand

) Kijken en luisteren naar Jezus / Jos Douma

) www.levenindekerk.nl ) Hoe kun je Gods stem verstaan? / Pete Greig

) Stiltedagboek / Mirjam van der Vegt

37

Geloofsopvoeding Kinderplein

Als wij willen dat ze blijven praten,

Wie bepaalt watTitel jij ziet? NAAM

Intro JEANINE PELLEGROM

TEKST NAAM BEELD NAAM

Tekst •

Tijdens een gewone avond op de meidenclub in Rotterdam West kreeg ik een appje van Mira. Ze was twaalf jaar, woonde op loopafstand en kende elke straat op haar duimpje. Maar het bericht dat ze stuurde was allesbehalve gewoon: “Kunnen jullie me na club naar huis brengen?” Mira kende ik al twee jaar, sinds groep 7. Ze was onderdeel van een vriendinnengroep uit de buurt, meiden met verschillende achtergronden, maar allemaal opgegroeid in dezelfde wijk. Haar ouders zijn gevlucht uit voormalig Joegoslavië en hebben hier een nieuw leven opgebouwd. Mira droeg dat met zich mee: de veerkracht, maar ook de waakzaamheid van iemand die weet dat de wereld niet altijd veilig is.

BUITENGESLOTEN Die avond op de meidenclub vertelde ze ons wat er speelde. Ze ging naar een andere middelbare school dan de rest van de meiden, en ergens in die kloof, tussen twee scholen, twee vriendengroepen en een telefoon, ging het mis. Berichtjes die haar bedreigden. Groepsapps waarvan ze werd buitengesloten. Verhalen die via schermen werden doorgegeven terwijl zij thuis zat en niet wist hoe ze het moest stoppen. Ze had het 38

haar ouders niet verteld, uit schaamte en uit bescherming. Ze wilde hen niet opnieuw met gevaar belasten na alles wat ze al hadden doorstaan. Dus zweeg ze, en bleef binnen. We liepen die avond met haar mee naar huis. Vijf minuten door haar eigen wijk, een wijk die ze kende als haar broekzak, maar waar ze zich niet meer veilig voelde. Thuis lag mijn dochter Loïs van een jaar in haar bedje. Terwijl ik de avond liet bezinken, drong er iets tot me door: dit was een wereld waar ik als moeder te weinig van wist. Mira was twaalf en kon niet meer veilig over straat in haar eigen wijk, terwijl haar ouders thuis zaten en van niets wisten. Niet omdat ze slechte ouders waren, maar omdat het gevaar zich onzichtbaar had genesteld in een scherm.

moeten wij aan veiligheid bouwen - niet pas Stremer als er iets misgaat, maar juist daarvoor

ALGORITMES Dat besef heeft mij als moeder wakker geschud. Niet vanuit angst, maar vanuit verantwoordelijkheid: ik heb werk te doen. Loïs zou ook eens twaalf worden, en dan zou ze opgroeien in diezelfde digitale wereld, een wereld die ik moest leren kennen. Niet om haar daarvoor af te schermen, maar om haar daarin te begeleiden. Sindsdien houd ik me bezig met de vraag: wie vult het hoofd van mijn kind? Want terwijl wij denken dat onze kinderen gewoon even aan het scrollen zijn, is er op de achtergrond een systeem aan het werk - niet ontworpen met het welzijn van jouw kind als uitgangspunt, maar om aandacht vast te houden, omdat aandacht geld waard is. En terwijl dat systeem dag en nacht zijn werk doet, beantwoordt het ook de vragen die kinderen altijd al hadden: Ben ik mooi genoeg? Hoor ik erbij? Word ik gezien? Vroeger beantwoordde een gezin die vragen, een gemeenschap, vriendschappen in het echte leven. Vandaag kiest een algoritme welk antwoord jouw kind te zien krijgt.

OPENHEID Het goede nieuws: ouders hebben meer invloed dan ze soms denken, maar die invloed vraagt aanwezigheid, nieuwsgierigheid en gesprekken die je voert voordat er iets misgaat. Loïs kreeg pas halverwege groep 8 een telefoon, toen wij voelden dat ze er klaar voor was. We lazen mee vanuit betrokkenheid, niet vanuit wantrouwen, en hielden het gesprek open: over wat ze zag, wat ze normaal vond, hoe het voelde als ze haar telefoon een tijdje weglegde. Die aanpak is geen garantie, en ik doe lang niet altijd alles goed. Maar ik heb geleerd dat kinderen hun wereld

niet verbergen omdat ze slecht zijn, maar omdat ze bang zijn voor de reactie. Als wij willen dat ze blijven praten, moeten wij aan veiligheid bouwen - niet pas als er iets misgaat, maar juist daarvoor. Drie punten om over na te denken: ) Weet jij wat jouw kind deze week online heeft gezien? Vraag het gewoon, uit nieuwsgierigheid. ) Weet jouw kind dat het bij jou terechtkan als er online iets misgaat? Bouw die veiligheid nu, voordat het nodig is. ) Bid voor je kind in de werelden die jij niet kunt zien, en vraag God om wijsheid voor jezelf als ouder. Ik denk nog weleens aan die avond in Rotterdam West, aan het appje van Mira en aan de vijf minuten die we met haar hebben gelopen door haar eigen wijk. Ze vroeg niet om minder vrijheid of om strengere regels. Ze vroeg gewoon of er iemand naast haar wilde lopen. Dat is, denk ik, wat kinderen altijd vragen, ook als ze het niet hardop zeggen. En wij mogen het antwoord zijn. • *Mira is een fictieve naam in een echt gebeurd verhaal.

Jeanine Pellegrom is Waypastor (jongerenpastor) in Mozaiek010, en investeert al meer dan zeventien jaar in jongeren in kwetsbare situaties vanuit Youth for Christ. Ze is getrouwd met Jonathan en moeder van drie dochters.

39

Rubriek Ministry

Gebedsministry

elkaar dienen doorTitel gebed AUTEUR

ANITA ABBRING TEKST NAAM BEELD NAAM

Tijdens activiteiten van Opwekking is er een belangrijke plek voor gebedsministry, na afloop van samenkomsten, seminars en concerten. Ook in veel kerken en gemeenten vind je gebedsministry, maar wat is het eigenlijk?

Intro

Tekst •

VIJF STAPPEN

In elke christelijke gemeenschap neemt gebed een belangrijke plaats in. Dat geldt zowel voor individuele gelovigen als voor de gemeenschap als geheel. We kennen allemaal wel de gebedsgroepen, gebedsbijeenkomsten en de voorbede tijdens de kerkdienst. En uiteraard zijn daar nog veel vormen aan toe te voegen. Het is echter niet vanzelfsprekend dat de gemeenteleden gebruikmaken van het ministrygebed als gebedsvorm tijdens of na de samenkomst.

GEBEDSVORMEN We onderscheiden ‘gebedsministry’ van ‘prophetic ministry’. In beide gebedsvormen bidden en luisteren twee mensen voor een ontvanger; bij gebedsministry wordt er een gebedsvraag ingebracht, bij prophetic ministry wordt er door de bidders geluisterd in de stilte en woorden of indrukken van God gedeeld, zonder dat er van tevoren een gebedsvraag is gedeeld. Gebedsministry heeft twee aspecten: wat je op het oog ervan kunt zien als gebedsmodel met een aantal stappen én wat er in geestelijk opzicht gebeurt. Laat ik met dat laatste beginnen. Als we een definitie geven van gebedsministry, dan luidt deze: Bidden met mensen op gezag van Jezus en in de kracht van de Heilige Geest, gericht op herstel in de liefde van God en groei in heelheid naar geest, ziel, lichaam en relaties. De korte versie luidt: Bidden om de heelheid van Gods koninkrijk. Jezus gaf zijn leerlingen gezag en kracht om het koninkrijk van God te verkondigen en zieken te genezen (Lukas 9:1-2). Omdat ook wij zijn leerlingen zijn en de Heilige Geest ontvangen hebben, mogen we vrijmoedig in deze bediening staan. We zijn Gods geliefde zonen en dochters en we mogen met Hem meewerken in zijn koninkrijk om heling en herstel te brengen. We bidden om de ‘shalom’ van God in iemands leven. Shalom betekent heelheid in alle dimensies van ons mens-zijn: geestelijk, psychisch, lichamelijk en relationeel. De belangrijkste dimensie is wel de geestelijke dimensie, de bronrelatie: de relatie met God. De basis van alle

40

Het ministrygebed is een gebedsmodel, zoals er vele andere vormen van gebed zijn. Het is niet meer of belangrijker dan andere gebeden, maar heeft een eigen waarde. Het model bestaat uit 5 ‘stappen’.

1 Allereerst wordt er contact gelegd met de gebedsvrager.

2 Er wordt geluisterd naar de gebedsvraag. 3

Vervolgens zullen de twee bidders beurtelings bidden, maar zijn er ook momenten van stilte, waarin ze luisteren naar God en waarin ze de Heilige Geest ook ruimte geven om in de gebedsvrager zelf werkzaam te zijn.

Streamer

4

De bidders houden tijdens het gebed hun ogen open om non-verbaal contact met elkaar te hebben, maar ook om opmerkzaam te zijn wat God doet in de gebedsvrager. Soms wordt het gebed even onderbroken voor een gesprekje met elkaar. Wat gebeurt er, wat maakt God duidelijk en waar kan op doorgebeden worden?

5

Ten slotte wordt het gebed afgesloten in gezamenlijk overleg. Ter afronding van het gebedsmoment ontvangt de gebedsvrager een zegen. herstel en genezing is gelegen in herstel van deze relatie, dankzij de verzoening door het offer van Jezus Christus (Kolossenzen 1:15-22).

IN DE GEMEENTE Wanneer een kerk verlangt naar gebedsministry als onderdeel van de gebedscultuur, is het goed om bidders toe te rusten. Natuurlijk is bidden iets persoonlijks, en kan iedere christen bidden, maar het is belangrijk om bidders bewust te maken van de specifieke aspecten van het ministrygebed. Daarbij denk ik dan bijvoorbeeld aan de handoplegging, het belang van stilte, de open ogen, de samenstelling van een gebedsduo (m/v), de vertrouwelijkheid van het gebed en het bidden vanuit Bijbels-holistisch mensbeeld (met dimensies van heelheid). 41 41

advertentie

Rubriek

Wil jij de Bijbel beter begrijpen? Ontdek de EC-Bijbelcursus We zijn Gods geliefde zonen en dochters en we mogen met Hem meewerken in zijn koninkrijk om heling en herstel te brengen

Open dagen in september

b

-

el

e

T E N T O O N S T E L L I N G

on e f,

td e k ,

ver wond

2 02 6

Een gebedsteam is beschikbaar voor bijzondere diensten of momenten van het gemeenteleven, maar vaak ook tijdens een dienst - bijvoorbeeld na de bediening van het Heilig Avondmaal of direct na de verkondiging - of na afloop van de dienst. Belangrijk is dat het gebedsteam zich gedragen weet door de leiding van de kerk en het is mooi als daar in een dienst ook aandacht aan wordt besteed, bijvoorbeeld door een inzegening of voorbedemoment. Om mee te doen in een gebedsteam kan een cursus gebedsministry worden gevolgd in de eigen gemeente of ergens in de buurt.

-

Tegelijk moet gezegd worden dat niet iedereen geschikt is voor een gebedsteam en dat voor de bediening van gebed wel basisvaardigheden vereist zijn. Daarom is het zeer aan te bevelen om een cursus te volgen als je ernaar verlangt om bij te dragen aan deze bediening van gebed. Er zou nog véél meer te zeggen zijn over gebedsministry, de inhoud, de toepassing en de ervaringen ermee. Daarvoor ontbreekt de ruimte in dit artikel. Ik kan alleen maar zeggen dat ik het elke geloofsgemeenschap van harte gun dat samen bidden, voor élkaar bidden een wezenlijk onderdeel uitmaakt van de gebedscultuur. Het brengt heling in de gebrokenheid van onze werkelijkheid en is een krachtig getuigenis van Gods koninkrijk! •

IEDEREEN

er

ind wek ruk­ reis dkoende o Bijbelr de

GRATIS G TOEGAaNlle voor en leeftijd

Shaare Zedek is het enige pro-life ziekenhuis in Jeruzalem. Steun ons project ‘palliatieve zorg aan kinderen.’

Ontdek de wortels van je geloof!

NL74 ABNA 0436 4270 60 - Stichting Shaare Zedek

Nu te zien t/m 24 oktober cvi.nl/tentoonstelling

In de meeste gemeenten ontstaat een gebedsteam omdat mensen een cursus gebedsministry hebben gevolgd en daar graag in hun eigen geloofsgemeenschap vervolg aan willen geven of omdat een kerkenraad/oudstenraad het belangrijk vindt voor de gemeente.

Voor meer informatie of voor het aanvragen van een presentatie: info@shaarezedek.nl M 06 - 12363723 www.shaarezedek.nl

Is het samen bidden alleen voorbehouden aan degenen die een cursus hebben gedaan? Nee, natuurlijk niet! Ieder geliefd kind van God wordt door Hem ingeschakeld in zijn koninkrijk en uitgenodigd dat te verkondigen met woorden en daden. Iedereen kan meedoen. Samen bidden is een bijzonder waardevolle manier van elkaar dienen in de gemeente. Het is waardevol op kringen, in pastorale bezoeken of in vriendschappen.

Anita Abbring is predikant van de NCGK De Open Hof in Alkmaar, stafwerker Gebed en onderwijs bij New Wine Nederland en docent bij het Evangelisch College.

Cursus

New Wine biedt op de website een overzicht van de cursussen. Zo start er op 9 september een ministrycursus in Rijssen. Meer info: https://new-wine.nl/actueel

43

Nieuws

24 oktober

HelloBible:

Op zaterdag 24 oktober komen 15 duizend jongeren samen in de Jaarbeurs in Utrecht voor THE SEND. Tijdens dit eendaagse evenement van tien uur draait alles om het prijzen van God, persoonlijke keuzes en concrete stappen in geloof en dagelijks leven.

Jesus.net en NBG introduceerden aan het begin van de zomer de christelijke app HelloBible. Deze app helpt mensen dagelijks met God te wandelen door middel van Bijbelse begeleiding, persoonlijke leesplannen, gebeden en dagelijkse overdenkingen. De app werd ontwikkeld in Frankrijk en is inmiddels actief in meerdere landen.

THE SEND

interactieve Bijbelapp

Het programma bestaat uit een dag vol aanbidding, met optredens van bekende artiesten, inspirerende sprekers, persoonlijke verhalen en getuigenissen van jongeren zelf. Toespraken en optredens zijn er onder andere van: Pete Greig, Upperroom (USA), Andy Bird, Circuit Riders Music, Dan Blyth, Esther Vorsterman van Oijen en Joshua van der Vegt. Meer info: www.thesend.nl.

Wereldwijde groei digitaal Bijbellezen Online bijbels bereiken steeds meer mensen, blijkt uit het jaarverslag (2025) van de United Bible Societies, het samenwerkingsverband van 156 Bijbelgenootschappen. De verspreiding van gedrukte bijbels is iets afgenomen en duurder geworden ten opzichte van 2024. In totaal verspreidden de Bijbelgenootschappen 148,3 miljoen gedrukte bijbels en deeluitgaven (in 2024: 150 miljoen): 22,4 miljoen complete bijbels, 10 miljoen Nieuwe Testamenten en 115,9 miljoen deeluitgaven. Online werden Bijbelhoofdstukken wereldwijd 32,2 miljard keer geopend, een groei van bijna 14 procent ten opzichte van 2024. Ook Bijbelluisteren blijft groeien: er werden 1,4 miljard plays geteld, een groei van 2,6 procent vergeleken met 2024.

44

De app werkt op basis van AI waardoor er met een gebruiker ‘meebewogen’ kan worden. Steeds meer mensen stellen niet alleen hun praktische vragen aan AI, maar ook hun levensvragen. HelloBible sluit hierop aan en put voor de antwoorden niet uit generieke bronnen, maar vanuit een christelijk kader en vanuit vele Bijbelse bronnen. Inmiddels gebruiken duizenden mensen de app dagelijks om Bijbelteksten te bestuderen, vragen over geloof te stellen en een vaste geloofsroutine op te bouwen. Volgens Eric Célérier, oprichter van HelloBible, ligt de kracht van de app niet in het geven van antwoorden, maar in het scheppen van ruimte. “Als AI iemand helpt om de Bijbel open te slaan, een moment van gebed te nemen of opnieuw nieuwsgierig te worden naar Gods Woord, dan is technologie dienstbaar aan geloof,” zegt hij. “Technologie kan die ruimte openen, maar het is de Heilige Geest die haar vult.”

Leiders vermenigvuldigen In veel kerken draagt een klein groepje mensen de meeste taken. Maar is het echt zo dat anderen niet willen of niet geschikt zijn? Of zit het probleem ergens anders? Alpha Nederland organiseert op 23 september een lunchmeeting over de vraag: ‘Hoe kun je meer mensen betrekken bij de visie van je kerk en hen stap voor stap helpen groeien in leiderschap?’ Meer info: www.alphanederland.org

45

advertentie

Uitgevogeld

De lange, korte weg Henk Stoorvogel

Een oud joods verhaal vertelt over een ervaring van rabbi Jehosjoea ben Chananja. Hij vroeg aan een jongeman die bij een kruispunt zat: “Welke weg voert naar de stad?”

De jongeman wees naar een van de paden en zei: “Deze weg is kort maar lang. En die andere weg is lang maar kort.” De rabbi koos voor de korte weg, en bereikte al snel de stad. Daar liep hij vast in een wirwar van straatjes en tuinen. Hij keerde terug naar de jongeman en vroeg een verklaring. Die legde hem uit dat hij inderdaad de kortste weg had gekozen, maar dat die lang was. En dat de lange weg uiteindelijk korter zou zijn.

Doolhof

Als ik terugkijk in mijn leven, dan herken ik de wijsheid van dit verhaal. De keren dat ik koos voor onstuimige groei, voor de snelle prestatie of de kortste weg belandde ik vaak in een doolhof van gevolgen. Het kostte vaak veel tijd en energie om weer te landen, of bijkomende schade weer te repareren. De keren dat ik het kon opbrengen om te kiezen voor de lange weg - voor het inoefenen van heilzame ritmes, het leren van een vak, het lezen van een ingewikkeld, maar inspirerend boek - leidde dat vaak tot duurzame bloei en fundamentele ontwikkeling.

Het goede komt inderdaad vaak langzaam In een tijd waarin ‘shorts’ ons vermogen tot aandacht fragmenteren, fastfood op elektrische fatbikes naar onze huizen wordt gebracht en trends en hypes elkaar, ook in ons christelijke wereldje, in rap tempo opvolgen, vond ik het verhaal van de joodse rabbi een verademing. De kortste weg blijkt vaak de langste, en de langste weg de kortste.

Vertragen

Het is niet voor niets dat God het volk Israël na de bevrijding uit Egypte niet langs de kortste weg naar het beloofde land leidde, maar via een enorme omweg door de woestijn. Een reis die in een paar maanden tijd afgelegd had kunnen zijn, kostte nu veertig jaar. Het was de tijd die nodig was om het volk niet alleen uit de slavernij te halen, maar ook de slavernij uit het volk te halen. Het goede komt inderdaad vaak langzaam. De naderende herfst is voor mij altijd een prachtige tijd om te vertragen. “De blaadjes vallen langzaam, langzaam valt het bos in slaap,” zo vatte ik het een paar jaar geleden samen. De natuur vertraagt, het licht wordt zachter, rust daalt neer over bos en veld. Het wordt weer de tijd voor een goed boek, een trage tocht, trouw aan ritmes die zo op het eerste gezicht geen gevolg hebben, maar op de lange termijn diep doorwerken. •

47

advertentie

OPWEKKING

IN CONCERT

10 OKTOBER ‘26

Opname van nieuwe Opwekkingsliederen Jij kan erbij zijn!

Ermelo

28 NOVEMBER ‘26 Lelystad

11 DECEMBER ’26 Ede - kerstconcert