Aan dit nummer werkten o.a. mee: Peter Commandeur, Dunya, Maarten Henket, Nanny Kok, Flip Lambalk, John ter Marsch, Marleen Stikker, Clarisse van Veen, Heleen Verleur en Barbara Wichers Hoeth
OpNieuw is het blad voor de wijk Nieuwmarkt Lastage, door en voor buurtbewoners. OpNieuw wordt gratis huis aan huis verspreid in het gebied dat begrensd wordt door Geldersekade, Uilenburg, Zwanenburgwal, Staalkade, en 's Gravelandsveer, Kloveniersburgwal en Nieuwmarkt en op het Oosterdokseiland.
Deze uitgave wordt mede mogelijk gemaakt door Stadsdeel Centrum en de Koninklijke Nederlandse Akademie voor Wetenschappen.
Hoofdredactie
Hans van der Kamp
Redactie
Roos Hendriks, Eveline Franken
Opmaak
Lylith Oude Vrielink - goaldesign.nl
Voorplaat
Hans van der Kamp
Achterplaat
Nanny Kok
Medewerkers aan dit nummer
Peter Commandeur, Dunya, Maarten Henket, Nanny Kok, Flip Lambalk, John ter Marsch, Marleen Stikker, Clarisse van Veen, Heleen Verleur, Barbara Wichers Hoeth
Bezorgers
M.L. van Asperen de Boer-Eichholtz, Beiki Bakker, Mieke van Beeren, Iek Boeles, Mariken de Goede, Johanneke Guldemond, Lea Israels, George Janszen, Nico de Jong, Gerda Kievit, BaukjeKleinbekman, Femke Koens, Machiel Limburg, Marte Meijer, Evelien van Os, Gertrud Pijnenburg, Hans Puts, Dymph Rutten, Joost Schings, Cees Tijssen, Bob Vos en Barbara Wichers Hoeth.
De advertentieprijs is vastgesteld op €1 per vierkante centimeter.
Bestuur Stichting OpNieuw bestuur@opnieuw.nu
Cultuurblinde ambtenaren
Van Martijn Luns ontvingen we een korte E-mail die echter als een mokerslag binnenkwam. Bijgesloten waren twee foto's van de plaquette op de Zuiderkerk ter herdenking van de vele doden in de Tweede Wereldoorlog. Met een diep gevoel voor de onevenredige last die deze buurt heeft gedragen, werd door de vormgever een typografische minuut stilte in de plaquette aangebracht.
Als je het gevoelloos zou willen benaderen, zou je die typografische minuut stilte ook gewoon witruimte kunnen noemen. Kennelijk is dat door de een of andere vertegenwoordiger van de gemeente ook letterlijk zo opgevat, want de witruimte werd benut voor een vertaling gericht op toeristen. Nou wil ik niet beweren dat een vertaling nutteloos is, maar dat had ook op een aparte tegel ernaast gekund. Budget voor allerlei vaandels tegen alcohol en voor afstand houden is er immers kennelijk genoeg. Één extra tegeltje had er dan ook nog wel bij gekund.
Wie mij nu een muggenzifter vindt, neem ik graag ook even mee naar het J.W. Siebbeleshof. Voordat ik daar een paar woorden aan besteed, wil ik nog even stellen hoe blij ik ben met onze gemeente die demonstranten met hakenkruizen meteen op een bus zet om ze de stad uit te rijden. Nu ik dit vastgesteld heb, wil ik toch even aandacht vragen voor de stoeptegel in de Sint Antoniesbreestraat met een tekst van Hans Andreus en ook de tegels op het daarnaast gelegen J.W. Siebbeleshof, waar een reeks kleurige tegels een gedicht van dezelfde auteur verbeeldt.
Nu wil ik graag geloven dat Hans Andreus in de Tweede Wereldoorlog tegen zijn zin in, maar onder druk van zijn NSB-ouders, tekende als oostfrontstrijder bij het Vrijwilligerslegioen Nederland, dat later in dat jaar in de Waffen-SS opging. Andreus werd na de oorlog vrijgesproken omdat hij niet uit vrije wil gehandeld zou hebben. Ook wil ik graag zijn leeftijdsgenoten geloven die bij herhaling beweerd hebben dat Hans Andreus in ieder geval na de Tweede Wereldoorlog geen blijk heeft gegeven van Nazisympathieën. Of zoals Remco Campert, die toch van huis uit gruwelijk oorlogsleed met zich meedroeg, het noemde: 'Je wist het wel, maar je vroeg er niet naar.'
Maar... was er dan, als we dan toch stoeptegels wilden uitdelen met een gedicht erop, geen enkele joodse dichter te vinden? Of tenminste iemand die niet voor het Duitse leger had gevochten?
Even heb ik nog gedacht dat het hele gedoe met die tegels om Hans Andreus te eren, symbool stond voor onze, voor Amsterdammers kenmerkende, verdraagzaamheid, maar ook dat kon niemand bevestigen. Wat mij betreft mogen die tegels weg, of verplaatst worden naar Putten waar Andreus geboren is, misschien dat ze daar – ondanks het leed dat daar onder het Duitse juk geleden is – meer affiniteit hebben met deze dichter die tot de Vijftigers behoorde en al helemaal niet te boek stond als de meest getalenteerde onder hen.
Mijn vraag aan de gemeente Amsterdam: 'Waar zijn we mee bezig? Lezen we nog wel eens boek en denken we nog wel eens na over onze eigen daden?
Deadline volgende OpNieuw 12 februari 2021
DOOR Hans van der Kamp FOTO Martijn Luns
Ebelina schrijft
Een interview van Heleen Verleur met Evelien Diepstra over boek met als ondertitel ‘Een ontdekkingstocht naar het hart.’
Een veelzijdig kunstenaar
Wij gaan actie voeren op een manier waar iedereen met een glimlach naar zal kunnen kijken.
De biologische markt
De biologische versmarkt op de Nieuwmarkt viert haar vijfde lustrum. Reden voor OpNieuw om aan de hand van voorzitter Carla langs alle kramen te lopen. 16
De avontuurlijke reis van Joep, Petra en Pim Kunstenaar
Clarisse van Veen, 74 jaar, maakt sinds tien jaar kinderboeken.
De Uilenburgerhof
Gouden Kalfwinnaar
Shahine El-Hamus (20) praat met Roxy Evans Knaup (10) over zichzelf en over de buurt.
Kees Ijzer
John ter Marsch schreef een prachtig In Memoriam voor Cornelis Benjamin van der Graaf, alias Kees IJzer.
Donaties
Wij hebben € 50,-ontvangen van dhr. T.B. te Z. Waarvoor onze hartelijke dank!
23 Voor Hubert, Doenja 24 De geveltuin als uitdrukking van radicale vriendelijkheid, Marleen Sticker 25 'Te Kijk Gezet' in de Koningsstraat
Berichten uit de tekenklas 27 Open Ateliers Nieuwmarkt 2020 28 Even denken 28 De hovenier van het Pentagon, Flip Lambalk
Heeft u ook last van de volgende klachten?
* Slapeloosheid
* Spanning
* Migraine
* Maagklachten
* Gewrichtsklachten
* Rugpijn
* Jicht
* Schouderpijn
* Stijve nek
* Sportblessures
* Verstuikingen
* Tennisarm
* Muisarm
* Beroerte
* Reuma
* Zenuwpijn
* Neurose
* Of iets anders?
Mercy
Chinese Medical
善心國醫館痛症治療中心
Traditioneel Chinees Geneeswijze: Tuina massage, kruidenbehandelingen, acupunctuur, en nog veel meer!
Vragen en reserveren:
Adres:
Website:
020-7723536 / 06-42850388
Dr. Zhi Xiong Li & Dr. Sau Ying Liu Sint Antoniesbreestraat 74 1011 HB, Amsterdam www.mercytcm.nl
BEHANDELINGEN KOMEN EVENTUEEL IN AANMERKING VOOR TERUGBETALING DOOR DE ZORGVERZEKERING
De hele buurt weet inmiddels wel dat je lekker kunt eten bij Captein & Co en dat het er gezellig is. Wil je eens geen buurtgenoten zien, bezoek dan ook eens ons filiaal in Zuid-India!
Uw voeten zijn in goede handen bij medisch pedicure Helma Corine
Studio Floor de Haan, Koningsstraat 2
Ook voetreflexmassage
Voor een afspraak: tel. 06-57749399
masseert volgens Westerse en Aziat ische principes
Nek- en of schouderklachten
Bl ij f er niet mee zitten
Masseur en Emmett ther apeut Paul Par inussa
06-25087778
Vitamin Advice Shop
Bij ons vind je het beste en grootste assortiment voedingssupplementen en natuurlijke cosmetica.
Kom langs en laat je adviseren!
Nieuwe Nieuwstraat 47, 020 427 47 47 info@vitaminadviceshop.nl
www.vitaminadviceshop.nl
06 53 81 62 81 remco@promakelaars.nl
Gebruikt u nog Windows XP of Office 2003? Op 8 april 2014 stopt Microsoft met het repareren van beveilingslekken voor Windows XP en Office 2003. Uw computer staat vanaf die datum wagenwijd open voor allerlei soorten van misbruik.
oplossen wifi problemen
Slecht bereik, traag wifi, verbinding valt regelmatig weg? jnc-ict is gespecialiseerd in het installeren, verbeteren en uitbreiden van wifi voor particulieren en bedrijven.
U dient tijdig over te stappen naar een latere versie van Windows en Office. Wij kunnen deze wijziging zonder onderbreking van uw bereikbaarheid uitvoeren. Neem vrijblijvend contact met ons op voor advies.
jnc-ict
Jonas Daniël Meijerplein 36 Jonathan Cohen 020-627 4732 / 06-2506 4567 www.jnc-ict.nl info@jnc-ict.nl
Adverteren in OpNieuw? advertenties@opnieuw.nu
Redactioneel
Het duurde een tijdje voordat ik aan mijn nieuwe buurman gewend was, maar langzaamaan merkte ik dat achter zijn soms schutterige houding een man met een gouden hart stak.
Dit jaar was dan ook het eerste jaar dat ik niet blij was dat hij op vakantie was, maar dat ik hem eigenlijk wel miste, dus toen hij na de vakantie even aanbelde, riep ik enthousiast, zonder eerst te informeren naar zijn vakantie, dat ik voor de hoofdredactie van OpNieuw ging tekenen.
Hij liet zijn hoofd zakken en bromde: 'Ach, hebben ze toch eindelijk iemand gevonden die de verantwoordelijkheid op zich wil nemen?'
Dat stak even, want ik had de brieven gelezen van andere gegadigden.
Kennelijk gaat zo'n verhaal dan door de buurt. Het sluit niet aan bij hoe de werkelijkheid is, maar zo wordt er dan wel over gedacht. Ik besloot kort te reageren en hij had duidelijk ook geen behoefte er verder over te praten.
Een paar dagen later ontving ik van John Termarsch, die een ontroerend In Memoriam voor Kees IJzer heeft geschreven, een E-mail met daarin de volgende tekst:
Wat goed van je dat je de boel bij Opnieuw draaiend houdt. Het is een belangrijk brokje buurtcement waar toch al zo weinig van bestaat. Het houdt vele stenen bij elkaar, terwijl er maar een paar metselaars zijn…
Dat ontroerde me diep. We wonen immers in de mooiste buurt van Amsterdam met een bijzonder rijke maar soms ook zeer trieste geschiedenis. We kunnen klagen, roddelen en vooroordelen hebben, maar we zijn met z'n allen daardoor ook iets verplicht aan deze buurt. Daar hoeft niemand veel tijd voor vrij
te maken, maar als we dat buurtcement willen behouden, dan is het zaak dat u als lezer betrokkenheid voelt.
Dat kan in de vorm van kritiek en suggesties zijn, of door ons attenderen op verhalen uit het heden of verleden. Verhalen die u belangrijk vindt om opgenomen te worden in OpNieuw.
Op korte termijn zal er weinig veranderen. Roos Hendriks die deze uitgave met zoveel verve jarenlang overeind heeft gehouden, gaat zich meer richten op haar bestuurstaken voor de Stichting Opnieuw, terwijl ik haar tegelijkertijd probeer te verleiden de redactie nog niet geheel vaarwel te zeggen, want de nieuwe redactie die we nu samenstellen kan eigenlijk nog niet zonder haar.
De auteurs die al tijden aan OpNieuw meewerken, zullen ook in de komende nummers weer voor 'buurtcement' zorgen, maar uiteindelijk bent u, de lezer, het die door betrokkenheid de koers kunt bepalen.
Bij het uitkomen van dit nummer zal ook de geheel vernieuwde website te bezoeken zijn. De vorige site was vooral een archief van gedrukte uitgaven, maar de nieuwe site biedt ruimte voor actuele stukken die niet kunnen wachten tot de volgende gedrukte uitgave. Ook kunt u daar naar hartenlust reageren op bijdragen, zodat we uiteindelijk toch samen, als buurt, OpNieuw draagvlak geven.
https://opnieuw.nu
We drinken nog even geen glas op de nieuwe constructie. Dat gaan we doen als we merken dat u ook deel wilt nemen aan het vormen van 'buurtcement' in onze buurt.
Rob Schrama een veelzijdig kunstenaar
Hoe komt het dat jij in de voetsporen van provo Robert Jasper Grootveld bent gestapt en vlotten bent gaan bouwen?
Er kwam een initiatief van stadsdeel centrum en dat heette 'Centrum begroot'. Iedereen kon ideeën inleveren die te maken hadden met het verbinden van mensen en meer groen in de stad. Toen ben ik gekomen met het initiatief 'drijvende tuinen voor de Oostelijke eilanden'. Die bestaan eigenlijk al. In de Entrepothaven liggen de drijvende tuinen die gemaakt zijn door Robert Jasper Grootveld. Toen hij lang geleden op een vlotje zat, een soort klomp waarin hij ging ontbijten, zag hij dat in het water veel rotzooi dreef, met name piepschuim en toen is hij met piepschuim gaan experimenteren en ontdekte dat het een materiaal is dat in grotere blokken gebruikt kan worden om vlotten te bouwen.
Dat deed hij eigenlijk om mensen bewust te maken van de stijgende waterspiegel. Als iedereen zijn eigen vlot zou bouwen, konden we met z'n allen droog blijven bij een watersnoodramp, maar hij ontdekte ook dat als je die blokken aan mekaar
knoopt en met steigerdoek af bindt, dat je daar dan teeltaarde op kunt storten en gewoon gewassen kunt verbouwen. Dat je dus op die manier drijvende tuinen kunt maken. En aantal van zijn drijvende tuinen in de Entrepothaven zorgen voor een mooie diverse plantenpracht en dat wordt door de buurtbewoners enorm gewaardeerd.
Ik zag dat je behoorlijk actief was om op social media de gewenste stemmen voor je project binnen te halen. Ja, ik had al het gevoel dat weinig mensen zouden stemmen. Het is een initiatief van de gemeente en ik heb in het verleden ook wel eens van die briefjes voorbij zien komen, maar ik heb toch de neiging die dan te laten liggen, vaak is de tekst te lang en te oninteressant. Laat staan dat je dan ook nog gaat stemmen. Dat blijkt ook wel, want er heeft maar zo'n acht procent van de bewoners boven de dertien jaar in Amsterdam gestemd. Dus ik dacht toen al, elke stem die ik binnenhaal is welkom, want zoveel mensen zullen er niet gaan stemmen en als ze dan gaan stemmen laten ze dan in ieder geval ook op mij gaan stemmen.
Hoe loopt de samenwerking met de gemeente? Nou, er was eigenlijk gezegd dat er een feestelijke overdracht van de prijs zou komen en dat ging niet door vanwege Corona, dus eigenlijk was er vooral een oorverdovende stilte. Later bleek dat slechts één persoon van de gemeente zich met die projecten bezighield en die kreeg het druk, allereerst om iedereen te bedanken met een denkbeeldige cheque en een klein cadeautje. We kregen allemaal droogbloemen. Daar gingen wat weken overheen en daarna vroeg ik wanneer dat geld nou eigenlijk kwam. Toen kreeg ik te horen dat ze de loterij niet waren. Het was niet de bedoeling dat wij geld kregen. Het was de bedoeling dat de gemeente dat allemaal ging uitvoeren. Mijn reactie was: Ja, maar wij zijn een project begonnen met en voor buurtbewoners, dus wij gaan die vlotten bouwen. Ik kon me niet voorstellen dat de gemeente daar experts voor had. Vervolgens kreeg ik bericht dat we eerst alle vergunningen moesten gaan aanvragen en toen heb ik gezegd dat we zo niet werken. Zo hebben we nooit gewerkt met de vlottenbouw. Je gaat die vlotten eerst bouwen, blok voor blok, en dan ga je met de buurt praten hoe ze zo'n vlot willen hebben en vooral wáár
ze het willen hebben. Pas op dat moment kun je met Waternet en andere vergunningverstrekkers gaan praten. Wij wilden graag aan al die voorwaarden voldoen, maar pas in een veel later stadium. Uiteindelijk wist ik de gemeente daarvan te overtuigen en kwam de toezegging dat wij dat geld zouden kunnen krijgen. Niet het geld, maar de toezegging dat het zou komen.
Inmiddels ben je ook verzeild geraakt in een ander project, ook wel bekend als 'de sigaristen'. Waar komt die term eigenlijk vandaan?
Ja, ik ben natuurlijk actiekunstenaar. Ik heb altijd geprobeerd kunst en actie tot een geheel te brengen en het is nu tijd om als kunstenaar in verzet te komen. De gemeente Amsterdam heeft veel geld nodig voor achterstallig onderhoud en voor de Coronamaatregelen. Nu willen ze zwaar bezuinigen op kunst en cultuur. Kortom, we zijn de sigaar en we moesten iets doen en daar is de actiegroep de sigaristen uit voortgekomen. Dat zijn kunstenaars uit alle gelederen en ook mensen die geen kunstenaar zijn, maar die wel vinden dat zij de sigaar zijn. Het doel van de acties is ervoor te zorgen dat er in de begroting van met name 2022 voldoende geld overblijft voor kunst en cultuur. De angst is nu dat kunst en cultuur volledig weggevaagd gaan worden.
Ik begrijp dat je de rol van 'Generalissimo' hebt in deze actiegroep?
Ja, er moet er toch een de commandant zijn... (lacht) En dat ben ik, want we hebben een heel strakke hiërarchie. We zijn zo fout als maar kan. We gebruiken de sigaar als symbool en we doen aan het 'militaristisch anarchisme'. Dat is natuurlijk een totale tegenstrijdigheid, en dat houden we graag zo. Wie het niet begrijpt, heeft het eigenlijk al helemaal begrepen. Want wij zijn een ongrijpbare groep mensen die actie gaan voeren. Dat zullen we met veel plezier doen, maar ook met harde hand. Op een ludieke wijze, uiteraard.
Wat zijn de voorwaarden om je bij de sigaristen aan te sluiten?
Je moet eerst door de modder van de gemeentelijke bureaucratie zijn gekropen. Je moet geploeterd hebben, zoals je in het leger je strepen ook pas krijgt als je de zwaarste beproevingen hebt doorstaan. Je moet wel je kleren vuil durven maken. Het wordt dus niet vanaf de zijlijn Hi-ha-happening en Uche-uche roepen, er wordt meer van je gevraagd. Er worden daden van je verwacht. Je begint als soldaat, en zo klim je langzaam op in de hiërarchie van onze ludieke, militaristische organisatie. Aan de andere kant garandeert het anarchistische element gelukkig dat we toch gewoon lekker doen waar we zin in hebben.
Verwacht je daar enig effect mee te bereiken?
Ja, we zullen geen speldenprikken gaan uitdelen, maar we zullen overal de boel gaan uitroken met stinkende sigaren zodat iedereen die van plan is die kunstbegroting te beperken, uitgerookt wordt. Zoals we alle onrecht omtrent die zoveelste ronde van onevenredige bezuinigingen gaan uitroken. Iedereen die gezapig in zijn stoel zit om dat verwoestende beleid uit te voeren zal door ons worden aangepakt. Dus vrijwel iedereen kan wel wat verwachten.
Wat kunnen we precies verwachten?
Het blijft nog even een mysterie. Bloed zal er zeker niet vloeien. Dat moet vooral heel duidelijk worden: we werken in de traditie van kunstenaars van Amsterdam en die hebben het toverwoord: ludiek. Het zal allemaal ludiek zijn en er zal zeker geen geweld aan te pas komen. Wij gaan actie voeren op een manier waar iedereen met een glimlach naar zal kunnen kijken.
Roxy en Shahine in gesprek
Gouden Kalfwinnaar Shahine El-Hamus (20) en Roxy Evans Knaup (10) schelen precies tien jaar en een dag en zijn beiden weegschaal. Ze zijn allebei Nieuwmarktschoffies en mega Ajax fan. Ze zijn allebei in groep 5 op de lagere school blijven zitten en zijn daar allebei achteraf heel erg blij mee. De Aprilfeesten vinden ze allebei het hoogtepunt van het jaar van de Nieuwmarktbuurt.
We hebben ter voorbereiding gekeken naar interviews over De belofte van Pisa en met jouw hele gezin en de mensen van Patta.
S: Oh ja, de jongens van Patta, dat zijn eigenlijk ook buurtjongens … geworden uiteindelijk. Grappig he? Loop je daar wel eens langs?
Ja
S: Vind je dat mooie kleren? Oh nee, jij draagt alleen maar Ajax, natuurlijk. Hoeveel spullen van Ajax heb je?
Wel veel, maar ik heb twee tenues.
S: Twee volle tenues … en die draag je wel elke dag?
Ja, meestal wel. Op welke crèche heb je gezeten?
Op de Joop Gilliamse Crèche op de Prins Hendrikkade. Om de hoek, ook in de buurt. Dat vond ik echt een hele fijne crèche. Wat ik daar heel leuk aan vond dat daar altijd ouders werkten.
En op welke basisschool heb je gezeten?
Op De Eilanden, een basisschool op de Westelijke eilanden.
Die bestaat nog steeds. Mijn broer en zus zaten daar ook. Dat was eigenlijk best wel ver. Hele leuke school.
Op welke middelbare school heb je gezeten?
Ik zat op de IVKO (red. Individueel Voortgezet Kunstzinnig Onderwijs). Voor mij was dat dé perfecte school. Ik vond het superleuk. Je krijgt daar heel veel verschillende kunstvakken: dansles, zangles, mime-les, tekenen ... en dan ook nog de normale vakken. Mijn vader vond het veel te alternatief, maar toen ik daar op kwam dacht ik: ‘Oh, dit is net een high school musical! Iedereen is aan het dansen en zingen’. Maar het was uiteindelijk een heel normale middelbare school, je moest ook allemaal stomme dingen doen. Ik vond het daar echt geweldig. Eerst een uurtje stomme wiskunde en daarna kon je lekker gaan dansen.
Is Ralph nog steeds je vriend?
Ja! Mijn beste vriend! Die zat op de Sint Antonius en ik op de Westelijke Eilanden, maar we kenden elkaar van de Aprilfeesten. Ik ken hem door een andere jongen, Bont Vollaers. En uiteindelijk heeft Ralph mij aan zijn hele vriendengroep voorgesteld.
Was je stout op school?
Op de basisschool viel het wel mee, daar was ik vooral druk, een stuiterbal. Ik moet daar op een skippybal zitten, omdat ik op een stoel de hele tijd aan het bewegen was. Op de middelbare school was ik wel vaak stout. Maar nooit heel heftig hoor, gewoon af en toe de leraren plagen …
En we hebben ons keer laten insluiten in de Waag. Niet om iets te stelen hoor, maar mensen hadden ons spookverhalen verteld over heksen. Die zouden daar vroeger gewogen zijn, en nog steeds rondspoken in de kelders onder de Waag. Dat was natuurlijk niet zo, het was helemaal niet griezelig.
Wie is lievelingsacteur en wat is je lievelingsfilm?
Al Pacino is een van mijn lievelingsacteurs en Robert de Niro. Ik vond vooral maffiafilms heel cool. En van deze tijd, Tom Hardy. Hij speelde Batman in The Dark Night Rises, met dat gekke masker op. En de beste Nederlandse film vind ik Wolf, met Marwan Kenzari. Die was samen met mij genomineerd voor een gouden kalf. Dat is ook een van mijn lievelingsacteurs.
Wat deed je in de buurt toen je zou oud was als ik?
Voetballen, vooral in speeltuin de Waag. En op het Zuiderkerkhof, met mijn moeder. Ik speelde heel veel buiten, ook op het Waterlooplein. Daar kon je heel goed verstoppertje spelen, met al die kraampjes.
Ik voetbal ook altijd in speeltuin de Waag. Zullen we een daar een keer samen gaan voetballen?
Ja leuk!
Voetbal je nog?
Nee, ik ben twee jaar geleden gestopt. Ik wil wel weer heel graag, ik voetbal het liefst in een vriendenteam en dat kan op het moment niet.
Heb je op de toneelschool gezeten?
Nee, maar toevallig kom ik net van een gesprek met de artistiek leider van de Toneelschool. Ik heb heel lang getwijfeld. Iedereen vond er wat van. De helft vond dat ik het moest doen, en de andere helft raadde het af. En ik wist het gewoon niet.
In dat gesprek heb ik alle twijfels op tafel gegooid en nu denk ik dat ik het wel wil gaan doen. Morgen gaat de site open voor aanmeldingen.
Wilde je altijd al acteur worden?
Ja, maar dat kwam ook wel omdat mijn vader acteur is. (vanaf nu stelt Shahine de vragen)
Ik heb wel een vraag voor jou: wat wil jij worden?
Ik wil voetballer of acteur worden en ik wil ook heel graag de baas zijn van een hotel en van een restaurant.
Hotel Restaurant? Wat goed dat je dat al weet. Hoe komt dat dan? Wat lijkt je daar leuk aan?
Daar zitten veel vakken in…
Ja, daar komen veel dingen in samen, maar niet voetballen en acteren? Of wil je dat allemaal combineren?
Ik wilde vroeger ook alles tegelijk doen, en tot nu toe lukt dat nog steeds aardig.
Designerfiets
DOOR Hans van der Kamp
Vijf jaar geleden zat ik met een zwaar verbitterde man op een terrasje. Hij was ooit raadslid geweest in Amsterdam-Noord. Nog steeds had hij een vieze smaak in zijn mond van wat hij daar had meegemaakt, zo vertelde hij mij. Inmiddels had hij zijn kostuum met glimmende Pim Fortuyn stropdas ingeruild voor camouflagekleding en schoenen die voor Amerikaanse Navy Seals bedoeld leken.
'Maar er moet toch iets positiefs gebeurd zijn in je politieke carrière?' opperde ik.
'Ja,' zei hij na lang nadenken. 'De jongeren zijn me dankbaar. Zonder meer. Voor die skatebaan die ik heb laten aanleggen, hè?'
Ik had er geen beeld bij. Ik kwam zelden in Noord en het contact met die man verwaterde langzaam, omdat ik het moe werd om naar zijn extreme ideeën te luisteren.
In juli dit jaar kreeg ik als fotograaf de uitnodiging om in NDSM-Fuse te exposeren. Ik was onder de indruk van de enorme omvang van de tentoonstellingsruimte en pas na dagen inrichten zag ik, omhoog kijkend vanuit de hal van de NDSM-loods, aan de onderkant van de expositieruimte de houten ribben van wat eens een skatebaan moest zijn geweest.
Tegen de uitbater van de tentoonstellingsruimte zei ik trots dat ik wist wie ooit het initiatief voor die skatebaan had genomen en zij antwoordde laconiek: 'Er zijn echt héél veel mensen die claimen daar de initiator van te zijn geweest.'
Ik vroeg maar niet door. Ik had 600 vierkante meter ruimte tot mijn beschikking om mijn levenswerk tentoon te stellen. Ik was net 65 jaar geworden en die skaters hadden nog een heel leven voor zich.
Een maand of twee later viel mijn oog op een artikel in Het Parool door Massih Hutak. Nu lees ik Het Parool allang niet meer. Niet meer sinds Theodor Holman in diezelfde krant geheel vrijblijvend opkwam voor de ideologie van de Noorse massamoordenaar Anders Behring Breivik. Er zijn grenzen aan wat ik kan verdragen van een krant.
Nu werd mijn oog toch getrokken door een stuk van Massih Hutak. De kop: 'Het “broedplaatsenbeleid” is een goedkope gentrificatiemachine' dwong tot lezen. De NDSM-loods waar ik een tentoonstelling had gehad, was immers zo'n broedplaats en ik had met eigen ogen gezien hoe het oorspronkelijk idealistische initiatief langzaam maar gestaag omgetoverd werd tot een geldkraantje meer voor de allesverslindende horeca en de gemeente Amsterdam.
Waar eens kunstenaars zaten, wemelde het nu van allerlei beroepen die je in de verte niet met het produceren van kunst kon associëren. Tijdens de tentoonstelling werd ik met enige regelmaat door dezelfde twee vertegenwoordigers van de Rotary en de Lions Club aangesproken. 'Dit is écht hip, kerel. Jullie moeten eens met het bedrijfsleven gaan praten!'
Een van de eerste zinnen van Hutak's artikel over gentrificatie sneed als een mes door mijn ziel: 'In de praktijk waren dit bijna uitsluitend jonge, witte kunstenaars in bijna uitsluitend kleurrijke buurten waar ze zelf niet vandaan komen. In veel gevallen kwamen deze kunstenaars van oorsprong niet eens uit Amsterdam.'
Dat was ik, die witte kunstenaar, al was ik hemelsbreed nog geen twintig kilometer van die loods geboren. En hoezeer ik mij met mijn redelijk mediterrane uiterlijk ook in slaap kan sussen met de gedachte dat mij door elke winkelier of taxichauffeur gevraagd wordt waar ik vandaan kom en niemand mij wil geloven dat ik in Nederland ben geboren, ben ik toch onmiskenbaar die kaaskop die zichzelf heel tolerant vindt en nooit een vlieg kwaad zal doen.
Het gebeurt niet vaak dat ik door een krantenartikel verder ga zoeken naar de auteur van een stuk, maar nu zat ik toch binnen twintig minuten op YouTube waar ik het nummer 'Designer Fiets' van Hutak vond. Ik had er veel plezier mee. Ook ik heb niets met designerfietsen en ik blijf me verbazen over mensen in onze buurt die met een rotgang voortjakkeren op die fietsen, vinger op de bel, oudjes met rollators schampend en maar vloeken op mensen die even niet opletten.
Ik heb wel eens gezegd: 'De ergste toeristen zijn niet de mensen die hier twee, drie weken of een weekend rondhangen, maar de mensen die drie, vijf of zeven jaar in onze buurt komen wonen en over werkelijk alles wat te zeuren hebben om vervolgens te verhuizen met dikke winst op hun koopwoning. Ze zeuren over het vuilnis, de muziek, de drukte, het beleid, over alles eigenlijk.
Ze hebben geen oog voor het moois dat is overgebleven van een buurt die al decennia eerder gewelddadig is 'opgeschoond'. Waar driekwart van de oorspronkelijke bevolking plaats moest maken voor een metro, nieuwbouw, openbare ruimte en veel vermaaksindustrie, met een prachtig historisch plein als centrum waar je in een brede straal geen fatsoenlijke bakker kunt vinden. Maar dat wat niet stuk is gemaakt, is heel gebleven en dat is toch goud waard.
Vlak voor deadline werd ik in de Volkskrant geattendeerd op Hutak's laatste werk: 'Jij hebt ons niet ontdekt, wij waren hier altijd al.' Daarmee gaat hij dieper in op gentrificatie. Ik pretendeer geen recensent te zijn die het hele boek gelezen heeft. Ik heb het pas vijf uur in huis, maar mijn oordeel over de eerste honderd pagina's is kort en krachtig: 'Eindelijk een frisse geest.'
Ze zouden het hoofdstuksgewijs voor moeten lezen bij aanvang van elke raadsvergadering.
Evelien, de aanleiding voor dit interview is het verschijnen van jouw boekje ‘Ebelina schrijft’, met als ondertitel ‘Een ontdekkingstocht naar het hart.’ Het gaat onder meer over je jeugd op Schiermonnikoog en je latere leven in Amsterdam. Hoe kwam je in Amsterdam terecht? Mijn ex was een Amsterdammer. Ik had hem in Groningen leren kennen, maar hij wilde terug en ik ben met hem meegegaan. Ik had wel eens van Amsterdam gedroomd, dat ik midden in het centrum zou wonen. Dat is uiteindelijk gelukt! Overigens blijk ik Amsterdamse voorouders te hebben. De Amsterdamse tak had onder meer een fietsenwinkel op de Nieuwmarkt, waar nu het politiebureau zit. Ik vind Amsterdam een heerlijke stad, ook het dorpse gevoel in deze buurt. De Nieuwmarktbuurt doet me regelmatig denken aan het dorp Schiermonnikoog: de vriendelijkheid als je elkaar tegenkomt. En de roddels! Wat ik ook heel fijn vind van Amsterdam, is dat je binnen een half uur op het strand bent. Dat doe ik het liefst in het najaar als het stormt, met een lekker kopje chocolademelk en een likeurtje erbij! Dan zit ik alleen maar te genieten. Hopelijk komt dit snel weer terug! Vroeger gingen we heel vaak strandjutten als het gestormd had. Ik denk dat daar mijn liefde voor het strand in het najaar vandaan komt.
In Amsterdam besloot je bij de NS als omroepster te solliciteren. Hoe lang heb je dat gedaan?
Ongeveer 24 jaar. Ik had het me wel heel anders voorgesteld! Ik dacht dat het beroep van omroepster een makkelijk baantje was.
Maar dat was niet zo?
Als je dienst had op Amsterdam Centraal, moest je vijftien
sporen bedienen en als er storingen waren zat je soms met het zweet in je handen.
Ooit moest ik een vertraagde trein omroepen en toen ik de microfoon inschakelde, ging net mijn telefoon over. Ineens zag ik mensen naar alle kanten opkijken omdat ze opeens een kikker hoorden kwaken
Evelien: jouw wortels liggen dus op Schiermonnikoog. Hoe vaak kom je daar nog? Soms twee keer per jaar en dan weer heel lang niet. Mijn familie leeft niet meer, maar ik ken daar natuurlijk nog een aantal mensen. Ik moet wel zeggen dat het steeds minder wordt: ik ben zelf ook niet meer een van de jongsten en het gebeurt wel dat we elkaar gewoon niet meer herkennen. Ik zou er niet meer willen wonen. Het is er zo klein en ik heb meer ruimte nodig.
Jouw vader was vuurtorenwachter. Je schrijft in je boekje dat het vuurtorenlicht elke paar seconden langskwam in je kamer. Kon je dan wel slapen?
Daar wen je op een bepaald moment aan, ik deed natuurlijk dan de gordijnen dicht.
Hoe kwam je op het idee om dat boekje te schrijven? Een boek schrijven was al heel lang een droom van mij. Ik wilde verbanden leggen tussen oorzaak en gevolg van gebeurtenissen die ik heb meegemaakt. Er is mij regelmatig verteld dat ik goed kon schrijven, en toen ik meer rust kreeg en in mezelf begon te geloven durfde ik het ook aan. Jaren geleden zag ik een videoclip van Bruce Springsteen: "Dream Baby Dream”. Dit nummer heeft me laten zien dat je ongeacht leeftijd of waar je bent, in je dromen moet blijven geloven.
In het boek vertel je onder meer over je jeugd op Schiermonnikoog. Uit wat voor soort familie kom jij? Mijn familie was strenggelovig: zondags twee keer naar de kerk. Je leefde al heel snel in zonde, eigenlijk. Op een bepaald moment, in je tienerjaren, ga je rebelleren en dan werd gelijk God erbij gehaald en ging je naar de hel. Vooral mijn vader was hier heel stellig in en dat ging regelmatig gepaard met klappen. Hierbij speelde alcohol zeker een rol, maar dat kun je beter in mijn boekje lezen dan dat ik het nu allemaal vertel.
In één van de laatste hoofdstukken schrijf je dat het ook gewoon onmacht van je vader was, dat je het niet vergeten kunt, maar wel vergeven. Ik wilde in mijn boek duidelijk maken, dat het in het leven eigenlijk alleen maar om respect, warmte en liefde gaat. Met liefde bedoel ik niet alleen de liefde tussen twee personen. Ik bedoel liefde en waardering, dat je je gewaardeerd voelt, dat jij mensen kunt waarderen. Als je je openstelt naar anderen, krijg je die liefde over het algemeen ook terug. Dat was met terugwerkende kracht een heel nieuwe ervaring voor mij: kwetsbaar durven zijn is je grootste kracht. Door de jaren heen ben ik toch weer gaan geloven. Niet op de ouderwetse manier: dat God op een troon zit en dat je bij de hemelpoort (of hoe je het ook wilt noemen) beoordeeld wordt. (Wat zal die man het druk hebben!) Ik geloof dat als je je openstelt voor het universum, het universum zich ook openstelt voor jou. Het universum kan van alles zijn: iemand die iets aardigs zegt. Of de natuur. Dat je dit alles niet
Jongens
en
meisjes
Beneden mij woont een hoogbejaarde man die qua leeftijd en conditie alle hulp van de wereld zou kunnen krijgen, maar hij houdt graag controle over zijn eigen leven. Hou je de deur voor hem open, dan bedankt hij je keurig, maar hij kijkt je tegelijkertijd aan met een verstoorde blik die lijkt te zeggen: 'Hé uitslover, heb je niet in de gaten dat ik dat zelf ook kan?'
Vaak volg ik hem dan nog met mijn ogen en zie ik hoe hij met zijn rollator vriendelijk knikkend de mensen op het uitgebreide terras begroet. Buurtbewoners die nog goed ter been zijn noemen die uitbreiding van het terras een obstakel. Voor hem betekent het slechts meer gezelligheid.
Vervolgens koerst hij over de Nieuwmarkt die als bijna geen ander plein in de stad zowat dagelijks totaal van indeling verandert. Heeft hij die hindernis eenmaal genomen, terwijl hij af en toe van pijn zijn gezicht vertrekt, dan komt hij bij het fietspad voor de Albert Heijn te staan.
Fietsers rijden bellend en foeterend voorbij. Taxi's sukkelen over de verkeersdrempel. Mijn benedenbuurman recht zijn rug en kijkt, genietend van alle levendigheid, om zich heen. Is er na lang wachten even de ruimte, dan steekt hij over en voordat je het weet staat hij in de Albert Heijn. Daar wacht de laatste hindernis in de vorm van de paar treden omlaag naar de winkelvloer. Anders dan bij het fietspad hoeft hij daar niet lang te wachten. Binnen seconden merkt een caissière hem op en met twee, drie meisjes van de AH wordt hij de trap afgeholpen zodat hij boodschappen kan doen.
als een gewoonte accepteert, maar dat je dankbaar kunt zijn dat je het mag ervaren. Vroeger besefte ik dit niet: ik wilde jaren niks meer met mijn geboorteplaats te maken hebben. Maar toch heeft de warmte van een prachtig eiland mij weer teruggebracht. Wat ik heel bijzonder vind: ik woon eigenlijk weer op een eiland, want ik kijk uit op het Waalseiland, met de Montelbaanstoren als baken.
Ik wil graag de mensen bedanken die mij geholpen hebben om mijn boekje te realiseren. Zonder hun hulp was dit er niet gekomen.
Het boek is te bestellen bij Bol.com onder de titel ‘Ebelina schrijft’. Het kost 15,95.
Geert Mak: Beste Evelien, Veel dank voor je frisse Boek! Inderdaad ontwapenend, ik las het met veel plezier. Veel succes en alle goeds!
Auke Kok: Prettig levendig en beeldend!
van de Albert Heijn
Mensen die graag klagen zouden kunnen stellen dat die trap er helemaal niet zou moeten zijn, dat het ondoenlijk is voor mensen met een handicap, maar als je dan jongens en meisjes hebt zoals bij de Albert Heijn, die ogen in hun nek lijken te hebben en altijd bereid zijn te helpen, dan is die trap geen hindernis meer, maar een verrijking van het sociale verkeer. Die trap staat dan opeens symbool voor de bereidheid om ook de zwakkeren onder ons te helpen.
Een echte Amsterdammer klaagt graag, hoor ik vaak. Sommige mensen gaan nog verder. Een Amsterdammer die niet klaagt is geen echte Amsterdammer. Maar de jongens en meisjes van de AH geven spontaan gestalte aan een veel belangrijkere eigenschap van Amsterdammers, namelijk dat we bereid zijn elkaar te helpen, als dat nodig is.
Kunstenaar Clarisse van Veen, 74 jaar, tobt al enige jaren met haar gezondheid, waardoor ze haar contact met de buurt wat aan het verliezen is. Dat is aan niets te merken als je naar haar frisse en van diepe, menselijke warmte getuigende beelden kijkt.
De werken komen via een fotografisch proces tot stand. 'Voor fotografen ben ik geen fotograaf', zegt ze, maar het wordt me bij doorvragen niet helemaal duidelijk of ze dat nu echt als vervelend ervaart. Zelf zou ik zeggen dat het iets meer is dan fotografie alleen.
Sedert tien jaar maakt Clarisse kinderboeken. Haar eerste twee boeken werden uitgegeven door uitgeverij Rubinstein, maar daarna begon ze voor zichzelf. Ze richtte de Rollende uitgeverij op.
De selectie foto's die u hier ziet, komen uit het boek De avontuurlijke reis van Joep, Pera en Pim.
De verhaallijn is als volgt:
Aan het eind van de zomer worden de peren geoogst. In een fruitkistje achterin een groentewinkel zijn twee peren blijven liggen, Joep en Pera.
Niemand wil ze hebben. Samen besluiten ze te vluchten, voordat de groenteboer perensap van ze maakt.
Ze willen terug naar de boomgaard waar ze vandaan komen. Als de kust veilig is, klauteren ze uit de kist en begint hun lange avontuurlijke reis.
Onderweg ontmoeten Joep en Pera vele boeiende personen, maar ze leren ook elkaar door en door kennen en de liefde ontluikt…
Pim wordt geboren en het drietal trekt verder. Zullen ze hun oude vertrouwde boomgaard ooit terugvinden?
Bestel het boek online via bol.com. Tik daar 'Clarisse van Veen' in en haar boeken verschijnen. Want het kan nooit kwaad een buurtgenote te steunen.
Over de waarheid van fictie
DOOR Maarten Henket
In bestsellerlijstjes en boekbesprekingen wordt vaak onderscheid gemaakt tussen fictie en non-fictie. Non-fictie beschrijft de werkelijkheid, probeert dat althans, en heeft dus een waarheidspretentie. Fictie heeft die pretentie niet, zo lijkt het. Soms wordt de lezer daar zelfs uitdrukkelijk op gewezen: ‘elke gelijkenis met bestaande personen of gebeurtenissen berust op louter toeval’. Toch kun je uit veel romans iets opsteken over de plaats en tijd waarin ze spelen. Over armoede in het 19e eeuwse Londen (Dickens, Olivier Twist), over het einde van de Donau monarchie (Roth, Radetzkymars), of, om dichter bij huis te blijven, over de Amsterdamse haven (Revis, Thuishaven).
Laatstgenoemde roman (uit 1947) bevat een interessant voorwoord: ‘Het kan zijn nut hebben er op te wijzen dat de hierna volgende bladzijden ten deele verdichting zijn, ten anderen deele de werkelijkheid beschrijven. (…) Aangezien dit boek een roman is, kan niemand hiertegen bezwaar opperen. De verbeelding gaat immers steeds van de werkelijkheid uit, zij wordt uit de werkelijkheid geboren, gelijk het kind uit de moeder, maar zij is niet minder autonoom dan deze; vandaar ook dat verdichting niet minder waarheid is dan de werkelijkheid.’
Je kunt uit romans dus iets leren over de werkelijkheid. Ben je geïnteresseerd in ons koloniale verleden, dan kun je historische bronnen raadplegen, maar ook de Max Havelaar lezen, of De stille kracht. Het hangt er van af wat je zoekt. Kenmerkend voor non-fictie is een objectieve weergave en analyse van de feiten. Fictie is subjectief, staat vrijer tegenover de feiten. En verder spelen in fictie niet alleen feiten een rol, maar ook sferen, stemmingen, levensvragen, emoties,
Uitgepraat
karaktertekeningen. Zaken die in non-fictie doorgaans onderbelicht blijven.
Ik wil nog een stap verder gaan. Er zijn dingen die nonfictie niet zo makkelijk, en misschien wel helemaal niet onder woorden kan brengen, en fictie wel. Neem Kafka’s roman Het proces. Ik kan me geen non-fictieve tekst voorstellen met dezelfde lading als dat boek. Niet voor niets is de term kafkaësk onmisbaar gebleken, en ingeburgerd in onze taal. Een ander voorbeeld. Wie wil weten hoe het is om ten gronde te gaan aan de drank, kan medische en psychologische handboeken raadplegen, maar als je er werkelijk een beeld van wilt krijgen, kun je beter Lowry’s roman Onder de vulkaan lezen.
De Duitse schrijver Andersch formuleert het zo: ‘Literatuur vertelt een waarheid die op geen andere manier verteld kan worden.’ Mooi gezegd, en nog waar ook.
GRIP OP UW LEVEN
Steun als het even niet meer gaat
CentraM biedt ondersteuning:
• bij het omgaan met geld(problemen)
• bij het zo lang mogelijk gezond en zelfstandig thuis blijven wonen
• bij problemen in relaties en een veilig thuis
• voor mantelzorgers
CentraM ondersteunt en verbindt bewoners en geeft informatie & advies.
U kunt altijd gratis bij CentraM terecht, een verwijzing is niet nodig.
Je draait rondjes in je hoofd, maar een oplossing bedenk je niet. Ga naar je lijf. Dat weet meer dan je denkt.
Mijn Vierkante Meter
Body/mind • Systemisch werk • Co-counselen www.mijnvierkantemeter.org 06 20829560
U kunt contact met ons opnemen via: 020 -557 33 38 • tussen 9 en 12 uur. U kunt ook langs komen bij een van onze pluspunten in de buurt. Voor meer informatie en adressen kijk op onze website: www.centram.nl
Ook adverteren in OpNieuw? Mail naar advertenties@opnieuw.nu
De biologische markt
Het is feest! De biologische versmarkt op de Nieuwmarkt viert haar vijfde lustrum. Reden voor de voltallige redactie van OpNieuw om aan de hand van voorzitter Carla langs alle kramen te lopen. Roos en Eveline voorop, want zij kennen de markt door en door en ik liep er wat schuchter bij met een camera, want er moest beeld komen voor ons tijdschrift.
Ik begin de ronde als de minst gemotiveerde van het gezelschap, omdat ik zo'n conservatief figuur ben die denkt dat ze op zo'n markt de radijsjes bij de groothandel halen om ze vervolgens even door een bak modder te trekken en daarna voor een drie keer zo hoge prijs door te verkopen. Dat is niet te danken aan mijn kritische geest, die een journalist nu eenmaal eigen is, maar aan het feit dat ik op het vlak van gezond voedsel nogal terughoudend ben. Ik ben nu eenmaal
opgevoed in een gezin waar mijn vader bij elke stronk groente uitriep: 'Denk je soms dat ik een konijn ben?'
Mijn houding heeft die middag niet lang stand gehouden, want nadat ik de eerste wilde oester door mijn keelgat had voelen glijden, keek ik opeens met hele andere ogen om me heen. De fantastische broden vielen als eerste op, want wonend aan de Nieuwmarkt moet je echt op de fiets stappen om een fatsoenlijke bakker te vinden en dan nog is het assortiment aanzienlijk beperkter dan op de Biologische markt.
Paddenstoelen, daar kan ik ook nooit genoeg van krijgen en daar zag ik op de markt soorten van die ik vroeger nog zelf plukte, alleen zagen ze er een stuk frisser uit dan de kneusjes die ik zoal in mijn mandje huiswaarts droeg als kind.
En het verschil in kleur van de groenten die je daar koopt. Echte kleuren, niet de duffe versies daarvan in supermarkten. Kortom, ik was bekeerd, nog voordat ik mijn eerste rondje had gelopen. Soms kan het lonen om even toerist bij eigen voordeur te zijn.
Wat me nog het meest opviel, was dat mensen die van gezond voedsel houden zich over het algemeen ook zo netjes aan de Coronaregels houden. Veel mensen met een mondkapje en de anderhalve meter werd stukken beter in acht genomen dan elders in de stad. Er is kennelijk toch een direct verband tussen gezond willen eten en gezond willen leven. Een voor de hand liggende conclusie, maar voor zo iemand als ik die de woorden biologisch en gezond niet vanzelfsprekend met elkaar verbindt, een echte ontdekking.
En nee, u zult mij voortaan niet alleen bij de oesterkraam zien, al was het wel een ervaring die me nog lang bij zal blijven. Toch echt anders, zo'n wilde oester. Voor de rest geldt het oude motto: 'Echte kwaliteit heeft niet veel reclame nodig.' Maar omdat het ook nog eens allemaal hele gezellige mensen waren achter die kramen, heb ik ze zoveel mogelijk in beeld gebracht.
En nog een laatste tip van een recentelijk bekeerde: het is daar toch echt allemaal stukken beter dan wat je zoal in winkels aantreft. Even geen gezeur met belachelijke verpakkingen die alleen door huisdieren te openen zijn zonder schaar, en overal waar je kijkt ambachtelijke authenticiteit.
Bert en René van Natuurslagerij van der Zande en Pals, verkopen uitsluitend biologisch vers vlees en kip op diverse biologische markten in Nederland. Het is hun passie om klanten te voorzien van een kwaliteitsvol stukje vlees. Wilt u een goede tip voor de bereiding hiervan, ook hierbij helpen zij u graag!
Ambachtelijke
Rokerij Zuidvenne onderscheidt zich door het roken van door henzelf met expertise geselecteerde vis volgens het Slow smoking principe in authentieke rookkasten. Het hakken van het rookhout gebeurt met de hand en de vis wordt gepekeld in 'goed' zeezout.
Frederic Holaind en Marjan de Reus bakken al sinds 2007 verse crêpes en galettes (flinterdunne Franse pannenkoeken) à la minute in hun Crêpesmobiel: een vertrouwde food truck op vele zomerfestivals. Elke zaterdag staan zij, als winnaar van de '24kitchen Food Truck Award' op de Nieuwmarkt.
Met trots dragen Frank, Carla en Simone de vlag van Biologische Bakkerij Ad van de Westen. Vijfentwintig jaar geleden was Ad een van de pioniers van de Biologische Nieuwmarkt met zijn ambachtelijke brood. Ook het authentieke Franse brood 'van Menno' ligt nu, als geliefd onderdeel van een enorm breed assortiment broden, elke zaterdag op de Nieuwmarkt.
Bram en Hanyo van Broodnuchter verkopen iedere zaterdag traditioneel desembrood van Bakkerij de Basis. Zij zijn supertrots dat zij dit heerlijke brood iedere week kunnen verkopen in Amsterdam! En de buurt, waar bijna geen bakker meer te vinden is, is daar uiteraard ook heel blij mee.
Dave en zijn mensen verkopen al 25 jaar een breed assortiment kaas. Op de foto ziet u al een selectie aan geitenkaas, met zorg en expertise geselecteerd en met een klantvriendelijke, informatieve instelling gepresenteerd.
De visie van Authentic Fries? Bewust en verantwoord zondigen, om op een betere, gezondere en milieuvriendelijkere manier te genieten van een bakje friet. Ze hebben zeer veel tijd gestoken in het perfectioneren van hun product.
Delicious Oyster Seafood Amsterdam is een initiatief van jonge mensen die al snel hun draai gevonden hebben in het marktleven. Ze zijn bijzonder tevreden over hun plek op de Nieuwmarkt vanwege de doorstroom van de klanten en de fijne collega's. Dat is ook echt voelbaar in hun enthousiaste presentatie.
Carla Bastiaansen is de huidige voorzitter van de marktkoopliedenvereniging. Met duidelijk plezier leidde zij ons tot tweemaal toe over de biologische markt en vroeg keurig toestemming overal voor het maken van foto's, hetgeen de fotograaf enorm kon waarderen.
Een Pure Nootzaak biedt al 8 jaar met veel plezier en enthousiasme een enorm assortiment biologische producten verpakkingsvrij aan. Van noten, ongezoete zuidvruchten tot glutenvrije pasta en 100 soorten thee en kruiden.
'Vers van Goede Grond’ is het motto van Versman Organic. Al 25 jaar is hun aanbod 100% biologisch en met veel enthousiasme rijden zij van ‘t Groene Hart tot aan Marknesse met de mooiste groenten en fruit, direct van de boer. Zelf telen ze ook verse kruiden en oude groenterassen.
Met groente is het allemaal begonnen op de markt en dat is nu met het enorme aanbod aan producten nog nauwelijks voorstelbaar. Echte groenten met echte kleuren zoals je ze zelden in een supermarkt ziet. Gerrit staat er uiteraard al sinds het prille begin.
Mathijs de Rijk, 25 jaar. Hij heeft altijd op de paddenstoelenkwekerij van zijn vader gewerkt. Nu staat hij sinds eind augustus 2020 op de Nieuwmarkt met allerlei exotische paddenstoelen, zoals: shii-take, oesterzwammen, cantharellen en nog veel meer!
'Vers van Goede Grond’ is het motto van Versman Organic. Al 25 jaar is hun aanbod 100% biologisch en met veel enthousiasme rijden zij van ‘t Groene Hart tot aan Marknesse met de mooiste groenten en fruit, direct van de boer. Zelf telen ze ook verse kruiden en oude groenterassen.
Annemiek van Schapenlekkers staat al 25 jaar elke zaterdag op de Nieuwmarkt, sinds 15 jaar vergezeld door haar man Peter. Bij hun kun je terecht voor een EKO keus aan schapenkazen, lams- en schapenvlees, worst, gelooide schapenvachten, sloffen, wanten, zalf met wolvet… Alles van het schaap wordt benut.
Met verdriet delen wij u mee dat op zondag 8 november j.l. de heer Hans Kuijpers is overleden. Hans runde samen met zijn vrouw Joke de kraam met oliën. Wij wensen zijn vrouw en familie veel sterkte met dit verlies. We gaan onze lieve "olie-sjeik" enorm missen.
Gurnam Singh van Amrit Natural verkoopt sinds drie jaar biologische Indian samosa, pakora, soup en spring rolls op de zaterdagmarkt. Een absolute must voor hen die de Indiase keuken een warm hart toedragen.
Bij Peaceplanet, de kraam van Hansa den Hoed, kunt u terecht voor een uitgebreid assortiment biologische kruidenierswaren zoals rijst en andere granen, peulvruchten, zaden, noten, gedroogde zuidvruchten, sappen en broodbeleg. Uniek is het assortiment biologische producten uit Japan. Ook kunt u terecht voor heerlijke versgebakken oosterse specialiteiten.
Biologischekaas. nl heeft meer dan 150 soorten kaas. Rauwmelks, vegetarisch, Demeter, minder vet, zacht. Buitenlandse kazen en zuivelproducten, rechtstreeks opgehaald bij de boerderijen. Voor Joost, Roy Harm en Mirjam staat kwaliteit en klantvriendelijkheid al meer dan 17 jaar hoog in het vaandel.
Willem Veldhoven staat samen met Gerrit en Dave al 25 jaar met veel plezier op de markt. De laatste jaren met twintig soorten pure, rauwe honing en met zeven soorten olijfolie. Daarnaast blijft hij voor de benarde situatie in Cuba opkomen.
WONINGRUIL
AMSTERDAM CENTRUM < -- > ABCOUDE
Gezocht:
sociale huurwoning voor 1 persoon minimaal 3 kamers in/rondom centrum Amsterdam
Aangeboden in Abcoude: ruime eengezinswoning, 4 kamers, zolder, tuin voor minimaal 2 personen
Alle informatie op: www.woningruil.nl
Advertentienummer: 524095
- YOGA in de Nieuwmarktbuurt woensdag en zaterdag 08:30
- FACE YOGA WORKSHOPS in kleine groepjes of via Skype
- JAPANSE GEZICHTMASSAGES
- STOEL YOGA voor mensen met minder mobiliteit
Interesse ? Bel gerust Yvette op 06-30846508
Waarheid Column Peter Commandeur
Juristen hebben een slechte naam. Al van Luther, de hervormer uit de 16e eeuw, komt de uitspraak: Jurist, böser Christ. Want juristen zijn leugenachtig en onbetrouwbaar. Het is wel duidelijk hoe die slechte naam is ontstaan: de belangen in rechtsgeschillen zijn groot en de andere partij, of de rechter, weet niet hoe het echt zit. Dan is de verleiding groot om de werkelijkheid een beetje aan te passen.
Onlangs schreef ik een brief namens een vrouw die bij een huurder inwoonde. Ik noemde haar 'zijn vriendin', omdat het voor de zaak beter uitkwam. Toen ik de brief schreef wist ik het niet goed – eerlijk waar, het was een haastklus - maar ik wilde het ook niet weten. Als men over iets onwetend is, kan men er tenslotte ook niet over liegen. In het gewone leven spreekt men dan over 'het leugentje om bestwil' of over een 'vrome leugen'. Maar het is duidelijk dat zulke dingen maar tot een bepaalde hoogte door de morele beugel kunnen.
Dat geldt niet alleen voor juristen. De partijen zelf staan ook aan die verleiding bloot. Laatst moest ik een aantal brieven naar de rechtbank sturen en in één ervan stonden opmerkingen die niet gunstig voor de zaak waren. Het waren E-mails en de cliënt stelde voor om die opmerkingen maar te schrappen en vervolgens de mail naar de rechter te sturen. Ik vond dat te ver gaan en we deden het niet. Maar de verleiding is duidelijk. Vaak vragen mensen, die naar een zitting moeten, of er dingen zijn die ze wel of niet moeten zeggen. Dat komt deels omdat ze te veel Amerikaanse televisieseries hebben gezien waar men door advocaten zelfs wordt getraind voor zittingen. In Nederland doen we dat niet, maar evengoed kunnen er wel dingen zijn die men op een zitting maar beter voor zich kan houden.
Laatst had ik een zaak – en ik vertel u dit natuurlijk in vertrouwen - waarin de verhuurder de huurovereenkomst wilde beëindigen, omdat hij gescheiden was en de woning zelf nodig had. De huurder had inmiddels een ander huis weten te vinden, maar hij vond dat minder mooi en minder goed gelegen. Hij wou liever in de oude huurwoning blijven. Maar dan moest hij wel zijn mond houden over die nieuwe woning. Rechters wegen belangen af en zijn belang bij het behoud van de woning zou een stuk kleiner worden als hij een ander huis kon krijgen, ook al was dat minder mooi. De andere partij kan de waarheid natuurlijk ook geweld aandoen. De huurder geloofde helemaal niet dat die scheiding serieus was. Hij kende de verhuurder en die scheiding kwam veel te handig uit. Want zo gaat het ook: er wordt nergens zo veel gelogen als voor de rechter. Dat komt door de grote belangen.
En daarbij speelt nog iets anders. Die leugens hebben ook te maken met de werkelijkheid waar in het recht van wordt uitgegaan. In het gewone leven kunnen mensen best wel verschillende ideeën hebben over hoe iets eraan toe is gegaan, maar dan zegt men: jij hebt dat wel zo gezien maar hij heeft dat nu eenmaal anders beleefd. In het recht kan dat niet: er is maar
één werkelijkheid, waarin de dingen één keer op een bepaalde manier gebeurd zijn. En de rechter moet dat vaststellen.
Dat is een harde werkelijkheid, waar mensen geen rekening met elkaar houden maar botweg tegenover elkaar staan. Op de zitting over de scheiding ging ik de argumenten opsommen waarom die scheiding verzonnen moest zijn. Die waren er best wel met de sociale media van tegenwoordig en de arme verhuurder mocht alleen maar toehoren. In het gewone leven komt dat niet voor. Als mensen gaan scheiden, zeg je dat je dat heel jammer voor ze vindt, maar je zegt niet dat je ze niet gelooft. Dat zou absurd zijn.
In rechtszaken is dat anders.
Onlangs had een huurster de huur opgezegd en ze was van de woning vertrokken, maar de verhuurder wilde de waarborgsom niet terugbetalen onder andere omdat ze dingen uit de woning meegenomen zou hebben. De huurster was hoogst verontwaardigd omdat ze vond dat ze van diefstal beschuldigd werd. En dat was ook zo. Het ging om servies, handdoeken, beddengoed en bestek, want dat huren mensen tegenwoordig met hun woning. De huurster zei dat ze niks meegenomen had. Maar ja, als je zo'n woning twee jaar in huur hebt gehad en ook eigen spullen hebt, kan je het overzicht een beetje kwijtraken. Die verhuurder wilde alles wat er volgens hem verdwenen was, inhouden op de waarborgsom. Een discussie over wat er wel of niet meegenomen zou zijn is dan onvermijdelijk en even onvermijdelijk is de verdenking dat het opzettelijk is gebeurd. Dat is de harde werkelijkheid van het recht, waarin nonchalance gemakkelijk tot diefstal wordt.
Ik heb een gedicht uitgezocht van J.H. Leopold. Het is een vertaling van een gedicht van Al-Ma'arri, een Syrisch dichter uit de eerste helft van de elfde eeuw. Hij is nogal pessimistisch en het gedicht roept de vraag op, waar ik het hierboven niet over heb gehad, in hoeverre mensen het voor zich zelf kunnen verantwoorden om voor eigen voordeel te liegen. Volgens de dichter is dat geen probleem, en dat lijkt mij ook wel, maar mede omdat de onwaarheid in het recht te sterk wordt aangezet. En dat maakt de morele problematiek al minder dan alle leugens doen verwachten. De laatste verzen verwijzen waarschijnlijk naar corruptie van rechters, maar dat, kan ik u gelukkig verzekeren, ben ik nooit met enige aannemelijkheid tegengekomen.
Wat slinks verkregen en langs omwegen bemachtigd en genaast is, kan zulke goed gedijen? Is het dan den ander niet een walg en staat hem tegen?
Mijn zoon, mijn zoon, gij kent de wereld slecht, hij heeft daar niet de minste hinder van en verder, het is niet voor niets gezegd: dat 'wie in't bezit is, woont in het recht.'
Heimwee naar het oude Waterlooplein
Op mijn zestiende levensjaar, en dat is bijna een halve eeuw geleden, liep ik over het oude, grote Waterlooplein te kijken naar allerlei zaken waar ik toch geen geld voor had, zoals een paar mooie Mexicaanse laarzen die toen in de mode waren. Ik vond wel voor een tientje een paar Tsjechische legerlaarzen die van achteren met een beetje fantasie voor de felbegeerde modelaarzen door konden gaan.
Ook had ik graag een echte 4-sporen bandrecorder gehad en toen ik er een van nabij stond te bekijken, vroeg de koopman: 'Heb je verstand van die dingen?'
Trots zei ik: 'Jazeker!' Had ik immers niet een cursus elektronica gevolgd op school?
Hij vroeg me of ik ze ook kon repareren en weer knikte ik, zonder echt zeker te zijn van mijn zaak, bevestigend. Hij nam me mee naar een café en bood me een kop koffie aan. 'Ik krijg zat van die recorders aangeboden,' zei hij, 'maar ze zijn altijd stuk. Als ik iemand kon vinden die ze echt goed kon repareren, dan zou ik goud geld verdienen.'
We schudden elkaar de hand en ik begon voor hem te repareren. Naast de andere klusjes en halve baantjes die ik had, was mijn inkomen snel goed genoeg om een paar echte Mexicaanse laarzen te kopen.
Twee jaar geleden liep ik weer eens over dat nieuwe op toeristen gerichte Waterlooplein, dat in niets meer leek op de
oude levendige plek van mijn herinneringen en zag er twee jonge mannen die bij een oeroude Sony bandrecorder zaten. Ze bleken bij de Stopera te werken. Ze hadden geen eigen plek. Ze zaten daar gewoon om die ene bandrecorder, die kennelijk ergens in de weg was gaan staan, te verkopen.
Ik bood een tientje voor het apparaat en dat was akkoord. Ze verdwenen meteen weer in de zijingang van het gemeentehuis. 'Brand!' riep mijn partner toen ik de stekker in het stopcontact had gestoken. Ik trok de stekker er weer uit en keek naar de zwarte rook die het vertrek begon te vullen.
Het apparaat bleek niet meer te repareren, maar er zat wel een band op die ik op een ander oud apparaat kon afspelen en ik luisterde tot mijn stomme verbazing naar raadsvergaderingen uit de jaren zestig, misschien jaren zeventig.
Dat ging er heel wat heftiger aan toe dan nu met die keurige beleefde vergaderingen. Er zat nog echt kracht achter de uitspraken en niemand nam een blad voor de mond. Ik hoorde hoe de voorzitter een patjepeeër werd genoemd.
Die instelling missen we nu een beetje. We pruttelen en protesteren wel wat, terwijl de Gemeente het Waterlooplein de derde grote genadeklap toedient, maar het vuur is uitgedoofd. Dat vuur moet weer terugkomen, willen we niet over een tijdje het Waterlooplein als levensader zien verdampen in een bestemmingsplan dat van de hele stad een showroom probeert te maken.
DOOR Hans van der Kamp ILLUSTRATIE Hans van der Kamp
Voor Hubert
Vriendschap is liefde, zei een oude vriend eens toen ik zelf eens toen ik zelf nog jong was. Jaja, dacht ik. Zal wel. Omdat je oud bent zeker.
Nu ik ouder ben dan die vriend destijds moet ik toegeven: hij had gelijk. Diverse geliefden kwamen en gingen, maar Hubert bleef. Hij was er gewoon altijd. Niet op de voorgrond. Wel aanwezig. Nooit agressief.
Helpen bij een expositie. Samen eten. Film kijken. Muziek luisteren. Praten over de toestand in de wereld en in de buurt. Altijd waren er meerdere vriendinnen die hem gezelschap hielden, waarmee hij uitstapjes maakt of naar de kroeg ging. En die voor hem zorgden als dat nodig was.
Hubert hield niet van onverwachte veranderingen. Daar kon hij niet goed egen. Maar deze, de allergrootste verandering, heeft niemand zien aankomen.
Een volle kamer is leeg
Verloren staan de stoelen om de tafel heen
Het droogrek laat geen tranen De laatste was gedroogd De boeken weesgeworden wachten woordeloos op handen die misschien niet weten
Weerloos deze kamer deze deur
die meer dan 30 jaar geleden werd afgeschuurd en nooit geverfd
De plek waar hij gevallen is
De jaren 50 vliegen door het open raam de kamer uit de avond in
Een paradijs met een archief voor hem Zou dat niet kunnen zijn?
Doenja
Midden in coronatijd zijn we op een vrijdagmiddag bijeen in de Zuiderkerk voor de uitreiking van de twaalfde Auke Bijlsma Geveltuinenprijs. Aan mij de grote eer om de prijzen uit te reiken. Vanwege de strenge maatregelen, die vereisen dat we voldoende afstand houden, is de uitreiking voor het eerst in deze prachtige ruimte. Dat deze statige kerk nu het decor mag zijn voor de uitreiking van deze bescheiden buurtprijs is dankzij de epidemie. Zo zie je maar weer: sommige nadelen hebben een voordeel.
Hoe meer ik mij verdiepte in de geveltuinen en de prachtige foto's (die ook als kalender te koop zijn), des te meer realiseerde ik mij het belang ervan. De geveltuinen zijn een grote gift: al dat schoons is voor iedereen te ervaren. In een stadsdeel dat overspoeld wordt door toeristen is het terugwinnen van een stukje publiek domein een radicale daad. Een radicaal gebaar van vriendelijkheid. Waar velen een – zeer begrijpelijke –neiging hebben om af te haken, laten geveltuinders zien dat ze betrokken zijn; dat je als individu iets kunt betekenen in een economie en een stad die op hol zijn geslagen.
Wat betekent het voor onze tijd, als we vriendelijkheid radicaal kunnen noemen? Als een bescheiden bijdrage aan de leefbaarheid van een stad een teken van verzet lijkt? En wie zijn het, die liefdevol heesters snoeien, planten verzorgen, potten plaatsen, en aandacht geven aan het kleine, op het oog nutteloze? Wat voor soort stadsbewoner komt op voor de Dahlia, Hortensia, Zwarte Violen en Treurende Hartjes en, naast de bloem, de spriet, ook voor de bijen en insecten? Wie haalt het nog in het hoofd tijd en aandacht te besteden aan iets dat anderen vreugde geeft?
Achter de geveltuinen gaat een beweging schuil van mensen die de stap naar voren zetten. Die zorg willen dragen voor de publieke ruimte, al is het slechts een paar vierkante meter horizontaal of verticaal. Door stoepen en gevels in cultuur te brengen toon je persoonlijke betrokkenheid: je laat zien dat er mensen wonen die investeren in hun buurt. Een buurt die zelfs in COVID-tijd stelselmatig overlopen wordt door anonieme groepen die enkel consumeren en als sprinkhanen een onleefbaar gebied achterlaten.
De geveltuinen zijn een prachtig voorbeeld van een brede beweging die de stad wil vergroenen. Tijdens hackathon
De geveltuin als uitdrukking van radicale vriendelijkheid
de groene stad*, die Waag een week na de prijsuitreiking in opdracht van het ministerie van LNV organiseerde, kwamen grote vraagstukken voorbij. Zo woedt er een strijd om de ondergrond: de wortels van een boom hebben evenveel ruimte nodig als haar bovengrondse takken, maar daar wordt vaak geen rekening mee gehouden. Gevolg: een constante strijd tussen wortels, kabels, beton en asfalt. Sous les pavés, la plage! – onder het plaveisel ligt het strand – is een gevleugelde uitspraak afkomstig van Franse studentenprotesten in de jaren '60. Zestig jaar later is dat nog steeds relevant.
Ruimte voor groen, zowel boven- als ondergronds, is essentieel om de effecten van klimaatverandering te kunnen opvangen; om hitte en water te kunnen reguleren. Herstel van biodiversiteit is nodig voor onze gezondheid en de weerbaarheid van de stad. Een weerbare stad neemt groen dus serieus: het is niet 'nice to have', maar een noodzakelijke investering in onze toekomst.
Dat ligt zo voor de hand dat het merkwaardig is dat vergroening van de stad nog steeds op weerstand stuit. Er zijn budgetten beschikbaar voor geveltuintjes en stadstuinders maar spelen een marginale rol bij stadsontwikkeling. Sterker nog: ze staan op de begroting als kostenpost. Ook bomen en struiken worden als kostenpost aangemerkt op veel gemeentelijke begrotingen. Zolang dat zo is, wordt er gestuurd op zo min mogelijk groen. Of net genoeg groen.
Je kunt het ook anders doen. Wat als je van alle inspanningen van deze gratis tuinmannen en tuinvrouwen van de stad de opbrengsten uitrekent? Als je groen op de balans plaatst als een aanwinst voor de stad? Dan wil je er juist veel van. Een simpele wijziging van het financieel-economisch model kan leiden tot radicaal ander beleid. Groen als de commons (gemeenschappelijke gronden) van de stad; een gezamenlijke bron die noodzakelijk is voor ons welzijn, ons stadshuishouden en onze vitaliteit.
Ik heb genoten van de juryrapporten en de liefde en zorgvuldigheid waarmee het geveltuinencomité de Auke Bijlsma Geveltuinenprijs organiseert. De geveltuinen laten zien dat de buurt vitaal is en vol vriendelijke radicalen. Samen veroveren ze de publieke ruimte terug in onze binnenstad.
* degroenestad.waag.org
DOOR Marleen Stikker FOTO Eveline Franken
‘Te Kijk Gezet’ in de Koningsstraat
Er manifesteert zich een nieuw kunstproject in de Nieuwmarkt: Te Kijk Gezet.
De leden van kunstenaarsgezin Scholz & Verheij nemen het initiatief voor het creëren van kunst in twee etalages in de Koningsstraat. Alida Verheij heeft in samenwerking met Anne Verheij en Winfried Scholz het plan opgevat om hun eerdere samenwerking als kunstenaarscollectief voort te zetten.
In januari 2021 starten zij de eerste editie van het kunstproject Te Kijk Gezet, dat het hele jaar door met wisselende inrichtingen te zien zal zijn in de Koningsstraat in de etalages van wijlen kunstenaar Sjaak van der Leden op nr. 6 , en op nr. 7-b.
Elke 2 tot 4 maanden zullen er nieuwe werken van schilder-, installatie-, video- en beeldhouwkunst worden gepresenteerd. Anne, Winfried en Alida werken intensief samen om tot hun beelden te komen. Ze willen de toeschouwers inzage geven in hoe zij nieuwe wegen van communicatie met elkaar creëren. Daarin stellen zij het thema loslaten centraal. Zij zullen werken
met onderwerpen als verandering in opvattingen over identiteit, trauma’s en verbindingen tussen opeenvolgende generaties.
In de oplages van Opnieuw in 2021 kun je via advertenties op de hoogte blijven van de wisselende presentaties van Te Kijk Gezet. Via social media kun je het werkproces volgen op #tekijkgezet.
Zie in 2021 onbeperkt kunst Te Kijk Gezet in de Koningstraat!
De helling van de Sint Antoniesluis is te steil. Hij stapt af en duwt zijn bakfietsje naar boven. Ik ren hem achterna. ‘Hé, ijzerman! Hallo bakfietsje!’ Ik fluit, hij stopt en kijkt om.
In zijn bak liggen fietswrakken, een paar wielen, stalen buizen en een rode brandblusser.
‘Ik heb een kist met resten staal, een kilo of 30, heb je daar wat aan?’
‘Is goed man.’ Hij pakt zijn telefoon en laat mij het schermpje zien.
Kees, lees ik, en een mobiel nummer.
Ik bel hem een paar dagen later. Veel lawaai op de achtergrond.
‘Ja?’
‘Ben jij dat, Kees?’
‘Ja.’
‘Heb je tijd om het staal op te halen? Een kilootje of dertig.’
‘Ja. Ik ben er na twee uur.’
‘Is goed man.’
Prompt tegen twee uur staat hij voor de deur. Vechtpetje, bril met dikke glazen, een kop met grijs krullend staalborstelhaar, een spijkerjasje, grijs-witte camouflagebroek en schoenen met stalen neuzen, want ik zie roest.
Ik laat hem de kist zien. Hij pakt een magneetje uit zijn zak en klikt hier en daar wat.
‘Is goed man.’
Ik buk me om mijn kant van de kist op te tillen, maar hij duwt me met zijn ellenboog opzij. ‘Is niks man, weegt niks, kijk!’
Hij zet de kist op de werkbank, verzet dan zijn handen en met een zwaai tilt hij de hele boel op zijn rechterschouder.
‘Weegt niks man, is echt niks.’
Op straat kiepert hij alles in zijn bak, het lawaai is oorverdovend. De kist wil hij niet. Want hout wil hij niet. Ik zie dat de fietsbandjes nogal plat zijn, en de kar maakt een doorgezakte indruk.
‘Ben je niet te zwaar beladen, Kees?’
‘Nee man, is net van de week gelast, kijk maar,’ en hij wijst met zijn voet naar de trapas. Inderdaad, daar is een wonderlijke bult lasrupsen die de achtervork bij elkaar houdt.
‘Ziet er goed uit, Kees. Je bent absoluut een held in je vak. Ik ga je zeker nog vaak bellen want ik heb altijd wel wat staal liggen, en ook aluminium en soms brons. Ik heb nu je nummer. Fijn, ik ben blij met je man.’ Ik geef hem een klap op zijn schouder en geef hem een hand. ‘Tot snel Kees, ik ga je bellen.’
Mijn hand verdwijnt in een zondoorstoofde ruwhouten barak met jute zakken. Hij knijpt niet, maar hij laat ook niet los. Ik zit muurvast.
Ik schud nog maar wat en zeg: ‘Ik ga je bellen Kees.’
Maar Kees geeft geen sjoege en laat mijn hand niet los.
Het lijkt wel of er iets aangenaams in zijn hoofd is gekomenhij zet de tijd stil, hij wil in het moment blijven. Zo staan we midden op straat, zwijgend, mijn hand gevangen in zijn kolenschop. Hij kijkt me niet aan, ik zie zijn ogen achter de dikke brillenglazen links en rechts langs mij heen glijden.
DOOR
Aan de kleur van zijn snor kan ik zien dat hij rechts rookt. Hij maakt een afwezige, maar tevreden indruk.
Ik schud de handen nog maar eens. Ik weet zo gauw niets beters. Ik zit muurvast. Vreemde situatie.
‘Het is goed Kees, ga fijn naar Kaptein om wat centen te beuren, je hebt nu een volle bak.’
Maar dat helpt niet. Kees heeft het naar zijn zin, en wil dat nog even zo houden. Hij staart peinzend voor zich uit.
Het moet een merkwaardig tafereel zijn. Twee mannen die eindeloos handen staan te schudden midden op straat; een voorstelling zonder begin of eind. Hoe gaat dit aflopen? Kees geeft nog steeds geen krimp en laat me niet los. Het duurt en het duurt maar. Het wordt verwarrend. Maar dan glijdt een donkere schaduw de straat binnen. Een kolossale Range Rover met zwarte ruiten stopt geruisloos achter ons. Mijn redding.
‘We staan in de weg Kees, er komt net een dikke auto aan.’ Kees ontwaakt uit zijn trance, en laat mijn hand los. De buitenlucht voelt ineens koel aan. Samen duwen we zijn kar de stoep op. De Range Rover verdwijnt, en we trekken de kar van Kees op de weg. Kees is weer geland en gaat er nu vandoor: ‘Mazzel,’ zegt hij en gaat op de trappers staan. Ik geef hem nog een zet en roep hem na:
‘Goede reis Kees, en kijk uit, want jij bent niet de enige gek in het verkeer.’
Daar moet hij om lachen.
‘Is goed man,’ roept hij. We lachten er toen om, maar later werd deze grap een gruwel. Ik belde hem daarna nog regelmatig, en we kwamen elkaar vaak tegen in de buurt van het Waterlooplein. Veel tekst hadden we niet, we riepen maar wat heen en weer.
Maar dat is goed. Genegenheid kan met weinig woorden. Kees is 11 juli fataal aangereden bij de Haarlemmerpoort en overleed een week later. Hij is begraven op Sint Barbara.
Een vriendelijke medewerker van de begraafplaats bladerde in de registers met de enige gegevens die hij me kon geven: Kees IJzer – Waterloopleinmarkt. Op internet vonden we nieuwsberichten over het ongeluk en zijn werkelijke naam: Cornelis Benjamin van der Graaf, geboren 1951.
‘Hij ligt op DP21,’ zei de medewerker. ‘Ik breng u wel even.’
We stopten achterin de tuin bij een groot rechthoekig gat in de aarde, losjes afgedekt met vijf planken. Hij bukte zich en trok een van de planken opzij. Het gat eronder was diep en donker. ‘Hier ligt Van der Graaf, alias Kees IJzer. Er komen er nog twee bij, en dan gaan ze met zijn drieën naar de straat daar.’ Hij knikte met zijn hoofd naar een lang zwart bord met namen.
‘Dat zijn allemaal stadgenoten met een bijzondere levenswandel, begraven door de gemeente Amsterdam. Zijn naam komt ook op het bord.’
Hij groette en verdween.
Het was warm. Ik zette mijn tas op het pad naast het gat. Er ging een trein voorbij, ik zag het geel en blauw tussen de bladeren door. Aan de andere kant hoorde ik kinderstemmen uit de tuin van Het Woeste Westen.
Ik keek naar het bord met al die namen. Ik had een zaklantaarn in mijn tas – zou ik in het gat schijnen om te zien wat er was? Zou ik een foto maken van de losse planken? Nee, toch maar niet. In plaats daarvan legde ik de scheve plank weer recht en voelde treurnis.
Dag Kees. Ik kom je een hand geven, en nu is het mijn beurt om je niet los te laten.
‘Is goed man.’ – ik hoorde het hem zeggen.
BERICHTEN UIT DE TEKENKLAS 17
Monotypes zijn drukken die je maar een keer kunt maken.. Je schildert iets op een glasplaat en legt er een vel papier over, wrijft met je vlakke hand over het vel en je hebt een monotype. Dan maak je bijvoorbeeld de glasplaat weer schoon, schildert nog iets en legt hetzelfde papier opnieuw op de plaat. Je krijgt dan twee drukken over elkaar heen. Zie hier het resultaat van de kinderen van groep 1, (6 t/m 8 jaar).
De prachtig gekleurde herfstbomen en de blauwe lucht van oktober waren het onderwerp.
Barbara
Even denken
2020-4
In een cursusboek Nederlands dat gebruikt wordt bij inburgeringscursussen staat (het is echt waar!) de volgende zin: Ik kan niet met computers overweg.
U moet aan een oudere dame van Turkse afkomst uitleggen wat ‘overweg’ betekent.
Hoe doet u dat?
Stuur uw antwoord in (max. 50 woorden), misschien komt het wel in het volgende nummer.
Inzendingen Even denken 2020-3
Er zijn geen inzendingen binnengekomen.
Onze
website is geheel vernieuwd
Er is nu ruimte voor actuele lezersbijdragen tussen het verschijnen van de gedrukte uitgaven door. Dus heeft u een evenement, overpeinzing of nieuwtje dat niet kan wachten, maar meteen de wereld ingestuurd moet worden, dan kan dat nu. Mail uw bijdrage naar website@opnieuw.nu. Ook is er ruimte voor reacties op redactionele uitgaven.
opnieuw.nu
Laat van u horen!
Zit u op Facebook? Dan kunt u ons volgen op: facebook.com/OpNieuwFB
De hovenier
Het grote gebouw ‘het Pentagon’ vormt de zuidelijke entree van de Nieuwmarktbuurt. Op de grens van de Jodenbreestraat en de Sint Antoniesbreestraat, op de brug van de Sint Anthoniesluis markeert het ook de stedelijke vernieuwing na de kaalslag voor de bouw van metro in de jaren tachtig.
Door het complex voert een wandelroute en die ontsluit daar iets bijzonders: een cirkelvormige bloementuin.
De ontwerper van het Pentagon, Theo Bosch, had voor dit binnenterrein een met gras begroeide, verhoogde cirkel, twee acacia´s en het iglo-achtige speeltoestel van Aldo van Eyck bedacht. Eén acacia staat er nog, de mooie iglo –nu in de tuin van het Rijksmuseum – is vervangen door een standaard s peelding. Maar de groene cirkel is er nog. En hoe. Bewoners en voorbijgangers zien vaak iemand in die tuin bezig: de hovenier van het Pentagon, Monica Metz.
Twee jaar geleden kwam ze van de Raamgracht in het Pentagon wonen, op de derde verdieping, met uitzicht op het binnenpleintje met de groencirkel.
Het onderhoud daarvan, dat de gemeente liet uitvoeren, kon beter.
'Mijn groene vingers begonnen te jeuken. Ik heb altijd overal tuintjes gehad. Stiekem begon ik bolletjes te planten. Gele narcisjes. Het idee om meer te doen groeide en samen met wat anderen trokken we aan de bel bij de gemeente en de coöperatie. Dat heeft gewerkt en ik kon aan de slag.'
In mei 2019 werd een heuse "Bruikleenovereenkomst Openbaar Groen Amsterdam Centrum" getekend en sindsdien is Monica bezig om deze vijfentwintig vierkante meter om te toveren in een tuin die het hele jaar in bloei staat. Het stadsdeel geeft wat geld voor nieuwe planten en Stadsgenoot doneert een slang en water om te sproeien bij droogte. Gevraagd naar de planten die er nu al zijn kwam Monica, uit het hoofd, met een opsomming van ruim dertig soorten. De mooiste namen wil ik u niet onthouden: hemelsleutel, krui-
pend zenegroen, maagdenpalm en gebroken hartjes. Maar geen gladiolen.
Komt dat zien!
Niet alleen heeft Monica "groene vingers", ook ruimtelijk kan ze met groen uit de voeten. In 1988 heeft de schrijver-schilder Jean Paul Franssens achter zijn atelier op het Zuiderkerkhof 1 een bruidssluier gezaaid (Fallopia aubertii). 'Die groeit snel en dat willen we wel.' Inderdaad, de bruidssluier groeide en woekerde over de hekken van het terras aan het binnenplein van het Pentagon. Twee jaar geleden bedacht Monica dat de bruidssluier de lucht in moest. Ze spande touwen van de begane grond naar de bovenverdiepingen en al snel reikte de bruidssluier tot de vijfde etage.
De Falloppia gaat verticaal! Jean Paul zou het graag gezien hebben.
