OpNieuw is het blad voor de wijk Nieuwmarkt Lastage, door en voor buurtbewoners. OpNieuw wordt gratis huis aan huis verspreid in het gebied dat begrensd wordt door Geldersekade, Uilenburg, Zwanenburgwal, Staalkade, en 's Gravelandsveer, Kloveniersburgwal en Nieuwmarkt en op Oosterdokseiland.
Deze uitgave wordt mede mogelijk gemaakt door Stadsdeel Centrum en de Koninklijke Nederlandse Akademie voor Wetenschappen.
Redactie
Lylith Oude Vrieling (vormgeving), Sati Dielemans, Roos Hendriks, Nanny Kok, Henk Oldeman, Olivier van de Sanden.
Medewerkers aan dit nummer
Bert Baanders, Koen de Boer, Mieke van Beeren, Peter Commandeur, Doenja, Marion Fambach, Rupert van Heijningen, Maarten Henket, Hertog van Wellington.
De advertentieprijs is vastgesteld op €1 per vierkante centimeter.
Bestuur Stichting OpNieuw bestuur@opnieuw.nu
Bezorgers
M.L. van Asperen de Boer-Eichholtz, Beiki Bakker, Mieke van Beeren, Iek Boeles, Marian Bos, Mariken de Goede, Johanneke Guldemond, Lea Israels, George Janszen, Nico de Jong, Gerda Kievit, Baukje Kleinbekman, Femke Koens, Machiel Limburg, Marte Meijer, Evelien van Os, Gertrud Pijnenburg, Hans Puts, Dymph Rutten, Joost Schings, Cees Tijssen, Bob Vos en Barbara Wichers Hoeth.
Flesseman In Voor Door Met de Buurt
Een maand geleden is er een nieuwe bewoner in de Flesseman komen wonen. Zijn naam is Erard, hij is geboren in 1938 en telt 82 lentes jong. Het bijzondere aan Erard is dat hij een akoestische mooie notenhouten babyvleugel is met een fantastische klank. Z o wordt de ontmoetingsruimte een echte concertzaal waar de bewoners maar ook de buurtbewoners nog meer kunnen genieten van de concerten.
De programmering is breed, vaak speelt jong talent studerend aan het Conservatorium van Amsterdam maar ook musici uit de buurt bieden wij graag een podium (oproep). Alle muzikale activiteiten zijn te vinden op onze facebookpagina en er hangen posters bij diverse winkeliers, in de hal van de Flesseman en in de Boomsspijker. Maar hoe bereiken wij de oudere alleenstaande buurvrouw of -man die niet meer zelf boodschappen doet en geen Facebook heeft? Daar hebben wij u bij nodig dus, kom een keer naar een concert en neem zo’n gebuur mee, u doet hem of haar en ook uzelf daar zeker een groot plezier mee.
Onze jaarlijkse Aprilfeesten vinden dit jaar plaats van 21 tot en met 27 april 2020. De oorsprong van de feesten is een buurtfeest, daarom organiseren wij in samenwerking met de Aprilfeesten dit jaar op woensdagmiddag 22 april vanaf 14.00 uur in Club de Ville op de Nieuwmarkt een speciaal Flesseman- en buurtconcert. Het jeugdige Ikuzus Ensemble (zie OpNieuw september 2019) opent de middag, daarna trakteren Aliya (piano), Antonia (sopraan) en Maurice (tenor) u op klassieke muziek en opera highlights. Op zaterdagavond 25 april (18.30 u) speelt in de Flesseman het jazztrio “Have you met miss Sunny”, zondag 26 april (14.15 u) is er Bingo en op Koningsdag komt om 14.00 uur het Zeedijkkoor zingen.
Wilt u als buurtbewoner graag uw steentje bijdragen, dan bent u als vrijwilliger van harte welkom. Af en toe een rondje posters ophangen in de buurt (5 locaties), helpen tijdens de concerten met koffie/thee/limonade/water schenken, rondlopen met koekjes en soms bittergarnituur etc.
Begeleiden van de bewoners op 22 april van de Flesseman naar en van de Club de Ville tent. Aanmelden kan per e-mail naar Hedwig Paesbrugge info@paesbrugge.nl of Deborah Elzenaar - Valkhof 06-814 526 46
Voor de buurt
• In Centrum van Ouderen Flesseman kunt u één of meer dagen per week terecht voor gezelligheid en ondersteuning. Dagbesteding Nieuwmarktbuurt is iedere werkdag tussen 9.30 en 16.00 uur geopend.
• Even weken gratis Koffieconcert op zondagochtend, tussen 10.30 en 11.45
• Oneven weken op zondagmiddag Bingo met loterij, van 14.15 tot 16.15
Deadline volgende OpNieuw 22 mei 2020
• Een keer per maand gratis Zaterdagconcert, soms van 14.00 tot 15.30 en soms van 18.30 tot 20.30 Kijk op www.facebook.com/flesseman voor details, data en programma. Like ons op facebook en deel de evenementen met je buren.
Foto: Rogier Fokke
Doeke Goedegebuure op piano.
Sonja
Weer is ons een heel bijzondere buurtgenote ontvallen: Sonja van der Ent, klokkenluidster van onze Zuidertoren. Henk Oldeman
16
Een gesprek met Emmy Mechanicus, geb. 1924
"Ik heb hier een prachtig uitzicht, dat zegt iedereen, maar dat gebouw beder het.." Bert Baanders
De Levende Jukebox
Met vertrouwen in de toekomst en een behoorlijke dosis weemoed maken
Helen en Yvonne van de Levende Jukebox bekend, dat 2020 het jaar zal zijn van hun afscheid.
Wij hebben de volgende donaties ontvangen:
50,- van F. Jansen;
50,- van E.M.A. Wijnen-Van Wageningen; 25,- van I. Schnabel. Hartelijk dank daarvoor!
5 Groene longen, Marion Fambach
11 Slapeloos, Doenja 14 Tijd voor actie!
15 Groenmarkt
15 Over boeken wegdoen, Maarten Henket
17 In memoriam Kees Grande
18 De Aprilfeesten: altijd hetzelfde liedje, Koen de Boer
19 Brief aan de bewoners
Lief dagboek
Over het veinzen van valse keuzes.
13
22
Interview met Annemieke Bieringa
"Ik word ingehuurd door de ondernemersvereniging om de straat schoon, heel en veilig te houden."
21 Huurprijzen, Peter Commandeur
24 Huurverhoging per 1 juli
25 My secret garden: bewoners nemen het heft in handen
27 Even buurten bij… Mieke van Beeren
29 Filosofen van het vrije Amsterdam
30 Even denken
31 Opvallende buurtgenoten, Nanny Kok
Heeft u ook last van de volgende klachten?
* Slapeloosheid
* Spanning
* Migraine
* Maagklachten
* Gewrichtsklachten
* Rugpijn
* Jicht
* Schouderpijn
* Stijve nek
* Sportblessures
* Verstuikingen
* Tennisarm
* Muisarm
* Beroerte
* Reuma
* Zenuwpijn
* Neurose
* Of iets anders?
Mercy
Chinese Medical
善心國醫館痛症治療中心
Traditioneel Chinees Geneeswijze: Tuina massage, kruidenbehandelingen, acupunctuur, en nog veel meer!
Vragen en reserveren:
Adres:
Website:
020-7723536 / 06-42850388
Dr. Zhi Xiong Li & Dr. Sau Ying Liu Sint Antoniesbreestraat 74 1011 HB, Amsterdam www.mercytcm.nl
BEHANDELINGEN KOMEN EVENTUEEL IN AANMERKING VOOR TERUGBETALING DOOR DE ZORGVERZEKERING
De hele buurt weet inmiddels wel dat je lekker kunt eten bij Captein & Co en dat het er gezellig is. Wil je eens geen buurtgenoten zien, bezoek dan ook eens ons filiaal in Zuid-India!
GEBRUIKT DE ECOLOGISCHE PRODUCTEN EN VERF VAN KEVIN MURPHY DIE GEMAAKT ZIJN VAN HERNIEUWBARE EN DUURZAME GRONDSTOFFEN. ALLE HAARPRODUCTEN SULFAAT- EN PARABEEN VRIJ!
06-25087778
Gratis
Vitamin Advice Shop
Bij ons vind je het beste en grootste assortiment voedingssupplementen en natuurlijke cosmetica. Kom langs en laat je adviseren!
Nieuwe Nieuwstraat 47, 020 427 47 47 info@vitaminadviceshop.nl
www.vitaminadviceshop.nl
06 53 81 62 81 remco@promakelaars.nl
Gebruikt u nog Windows XP of Office 2003? Op 8 april 2014 stopt Microsoft met het repareren van beveilingslekken voor Windows XP en Office 2003. Uw computer staat vanaf die datum wagenwijd open voor allerlei soorten van misbruik.
oplossen wifi problemen
Slecht bereik, traag wifi, verbinding valt regelmatig weg? jnc-ict is gespecialiseerd in het installeren, verbeteren en uitbreiden van wifi voor particulieren en bedrijven.
U dient tijdig over te stappen naar een latere versie van Windows en Office. Wij kunnen deze wijziging zonder onderbreking van uw bereikbaarheid uitvoeren. Neem vrijblijvend contact met ons op voor advies.
jnc-ict
Jonas Daniël Meijerplein 36 Jonathan Cohen 020-627 4732 / 06-2506 4567 www.jnc-ict.nl info@jnc-ict.nl
Massage volgens Westerse en Aziat ische principes
Gerooide bomen op het terrein van het gebouw van de Hogeschool van Amsterdam in afbraak, Europaboulevard 23 Stadsarchief Amsterdam / Kransberg, Dorian
Groene longen
Het is midwinter 2020, vanuit het westen waait er een venijnig koude wind en vanuit mijn raam kijk ik naar de kale boomtakken, die zich ver boven het platte dak van het wooncomplex aan de overkant van de gracht uitstrekken en een magnifieke, eivormige kroon vormen. Eigenlijk zijn het twee bomen die, dicht tegen elkaar aan gegroeid, zich schijnbaar voortdurend aan elkaar spiegelend, één kroon hebben gevormd. Ook hebben ze het blijkbaar op een akkoordje gegooid met het hoge hekwerk, waarachter ze - denk ik zomaar - aangeplant zijn. Op spectaculaire wijze zijn, vanaf een hoogte van ongeveer 50 cm, beide stammen met het hout van het hekwerk vergroeid, het hout is als het ware opgeslokt door de bomen. Ze staan op het stille plein aan de achterkant van het Pintohuis.
"Alleen de bomen dromen, hoog boven het verkeer", zong Wim Sonneveld 50 jaar geleden, tegelijkertijd echter, stonden diezelfde bomen stof te zuigen en de lucht te verfrissen. Hoe groter het bladerdek, hoe meer koolzuur (CO2) er door de huidmondjes van elk blad uit de lucht gezogen wordt en omgezet in suikers en zuurstof. Het bladerdek zorgt er tevens voor dat stof, waaronder fijnstof, niet door de lucht blijft dwarrelen, maar erop valt en erop blijft liggen tot een regenbui het eraf spoelt en het in de grond verdwijnt.
"Onder zo een (oude) boom ademt men koele en gefilterde lucht"
Toen in 1615 de grachtengordel voltooid was, werden er "keuren" of verordeningen uitgevaardigd voor de tuinerven, gelegen binnen de aaneengesloten huizenrijen van grachten en dwarsstraten, de keurblokken. "Er zijn prachtige oude tuinen met grote bomen, eeuwen met rust gelaten en bewaard gebleven", staat er geschreven in een verslag uit 1979 van de dienst Publieke Werken, betreffende een inventarisatie van het gebruik c.q. misbruik van de keurblokken. Veel van de eeuwenoude tuinen bleken namelijk al dan niet legaal of met handje-klap, in parkeerterreinen te zijn veranderd, geheel of gedeeltelijk bebouwd en/of onderkelderd, of geheel bestraat. De directeuren van banken, verzekerings- en andersoortige kantoren parkeerden hun mooie auto's liever in de tuin. "They paved paradise and put up a parking lot", om nog maar eens een songtekst aan te halen, (Joni Mitchell 1970). Je vraagt je af hoeveel bomen er zijn
DOOR Marion Fambach
geofferd. De 26 bolwerken die, in de Gouden Eeuw binnen de Singelgracht, ter verdediging werden opgericht, zijn na 1840 gesloopt en de vrijgekomen ruimte en grond werden gebruikt om pleinen en plantsoenen aan te leggen.
Het huidige bomenbestand als norm
Heden vormen de bomen in de plantsoenen, in de tuinen achter de grachtenhuizen, in Artis, het Wertheimpark en de Hortus, samen met alle bomen die langs grachten, in straten en op pleinen staan, de groene longen van het oude stadscentrum. Om deze voorraad in stand te houden en te beschermen dient zowel bedrijf als particulier, sinds 1 oktober 2016, de nieuwe bomenverordening in acht te nemen. De vuistregel van deze verordening stelt duidelijk: "kap mits herplant" en stelt impliciet "het huidige bomenbestand als norm". Maar omdat het maaiveld in een jaar tijd één tot anderhalve centimeter zakt, moet de grond om de 30 jaar worden opgehoogd en meestal worden de aldaar groeiende bomen dan omgehakt. En hoe loopt het af met de bomen op de wegzakkende kademuren van de grachten?
Nou niet goed dus, kan ik uit ervaring zeggen. Een dikke 20 jaar geleden werden bij mij aan de overkant van de Snoekjesgracht een viertal gezonde, volwassen iepen gerooid; het was een onaangekondigde actie en een traumatische ervaring voor de bewoners. De buurman boven mij kreeg tijdens het omhakken van "zijn" bomen een hartaanval en overleed. Hij was kunstschilder geweest en had het grootste deel van zijn leven gewerkt in een atelier boven in het woonblok aan de overkant. Er zijn nieuwe iepen aangeplant en nu na al die tijd lijkt het er weer een beetje op, maar het wordt niet meer het groene woud waar mijn buurman en ik 's zomers in keken.
Gratis boom
Nieuwe bomen kunnen vaak slechts met dure technische hulpmiddelen worden aangeplant, omdat er ondergronds niet genoeg ruimte voor een afdoende wortelontwikkeling is en bovengronds staan ze meestal ook alleen maar in de weg. Gelukkig kan iedereen, mits er de ruimte voor is, b.v. in een tuin, bij de gemeente gratis een boom verkrijgen.
Wat begrijpen wij van tijd?
Je bent geboren in 1924 op Vlooienburg, een volksbuurt waar ook de Waterloopleinmarkt was. Nu kijk je uit op het gebouw van de Stopera waar vroeger Vlooienburg was en dat deze zelfde Waterloopleinmarkt in de schaduw zet. Hoe vind je dat? Ik heb hier een prachtig uitzicht, dat zegt iedereen, maar dat gebouw bederft het.
Kindertijd
Ik was de jongste van 4 meiden. We waren thuis dus met z’n zessen. We woonden in de Lange Houtstraat.
Vlooienburg was een volksbuurt tussen Amstel en Jodenbreestraat, de markt was achter de Jodenbreestraat waar ie nu ook is (op de plaats van de vroegere Houtgracht, in 1882 gedempt). Ons huis was niet groot. Met z’n allen op één slaapkamer. Mijn vroegste herinnering aan de lange Houtstraat was, dat we met z’n allen ‘s avonds om de grote tafel zaten, mijn moeder zat te breien, mijn vader maakte prijsbordjes voor de slagers in de buurt, hij maakte krijtstreepjes met een touwtje, mijn zusters maakten huiswerk, iedereen zat iets voor zichzelf te doen.
Op straat speelden we met de buurtkinderen. Met knikkers van klei en looie daaie (loden kogels), die haalde ik van het ijzeren ledikant van mijn grootmoeder, daar ze zaten bovenop als versiering. We speelden diefje met verlos, met ballen tegen de muur, met een stok, met hoepels, tollen, touwtje springen. Die stok hielden we recht boven de grond en dan moest ie op een bepaalde manier naar beneden vallen op een steen. Waarom, dat ben ik vergeten (de spelen op straat waren enorm creatief en behendig). We gingen ook naar een speeltuin, die was aan het eind
DOOR Bert Baanders FOTO Rogier Fokke
van de Lange Houtstraat, bij de nieuwe Amstelstraat. Daar was het Waterlooplein en de lagere school.
Schooltijd
Eerst ging ik naar de kleuterschool, waar die was weet ik niet meer. Zaterdag ging ie dicht omdat er veel joodse kinderen opzaten. Met 6 jaar ging ik naar de lagere school. Die was op het Waterlooplein, bij ons vlak om de hoek. Na schooltijd was het natuurlijk op straat spelen, met de kinderen uit de buurt. Dat was altijd het kleine groepje van de Lange Houtstraat. Als de markt afliep, gingen we altijd kijken of daar nog iets te vinden was. Ik weet nu dat het crisistijd was, er was
nooit geld, geen fiets, 1 dag gratis naar Artis, met de tram voor 6 cent. We hoorden wel van oproer in de Jordaan, maar als kind neem je het zoals het is. Moeder nam ons op warme zomerdagen mee naar Zeeburg om te zwemmen in de Zuiderzee.
Er woonden veel koopmannen hier in de buurt, die gingen met groente langs de deur. Wat niet verkocht was als ze ’s avonds terugkwamen, werd verloot. Zo hadden wij goedkope appels en meloenen en zij kregen er ook nog wat voor. De Waterloopleinmarkt was natuurlijk dichtbij, met schuiten aangemeerd bij de Zwanenburgwal; die lagen vol met gebruikte kleding of fietsonderdelen. Maar waar veel mensen speciaal op af kwamen, dat was de Zondagsmarkt. Die was op het Waterlooplein maar ook op de Jodenbreestraat. Hij was dus groter en met meer keus. De mensen kwamen van heinde en verre. Ik herinner me kantjes en bandjes, een haringkar bij de Sint Antoniesluis, daar had je ook de joodse bakker met de beroemde gemberbolussen.
En de ijsverkoper met spatsies, dat was ijs tussen twee koeken. Héél populair! (Staat historisch omschreven als jodenkoeken met daartussen een laag vanilleijs.) Voor ons te duur. Wij kregen niet meer dan een hoorntje met een lik ijs.
In ’36 ging ik naar de huishoudschool bij de Hortus. Ik had de pest aan het huishouden. Wij hadden een heel goede moeder, die alles in het huishouden regelde. Wij hoefden in huis nooit iets te doen.
Het was een heel andere tijd. En het was crisis. Belasting betalen voor een nummerbordje op je fiets; het fietsplaatje. Als je in de steun zat, kreeg je een gaatje in het nummerbord en hoefde je geen belasting te betalen. Elke dag lang in lange rijen staan voor een stempel om steun uitbetaald te krijgen. En elke dag op een andere tijd. Zo wilden ze voorkomen dat je tussen het stempelen nog werkte. Werkende kinderen betaalden 25 cent van iedere gulden die zij verdienden en dat werd dan weer van de steun afgetrokken. Wij zagen dat als een bijdrage in de woonkosten. Matjes kloppen moest je natuurlijk buiten doen, maar dat mocht alleen vóór acht uur 's morgens; deed je het na achten, dan kreeg je een bekeuring van de politie. We hadden een autoritaire overheid die je je nu niet meer kunt voorstellen. Onderling deelden de mensen lief en leed; deze buurt was een volksbuurt met veel joodse mensen.
Ik had een onbezorgde jeugd, we kwamen niets tekort, ook niet tijdens de crisis omdat mijn moeder het huishouden kon doen met weinig geld. Maar de Duitse bezetting, die begon toen ik 16 jaar oud was, net twee jaar van de huishoudschool, heeft achteraf gezien een heel donkere schaduw op mijn jeugd en ons gezin achtergelaten.
We hadden er in het begin geen erg in welke kant het op ging, maar als ik nu op deze periode terugkijk zou ik het niet meer willen overdoen. Al die bekenden die niet meer terugkwamen. Dat merk je pas achteraf en dat blijf je voelen als een steek in je hart.
Jodenbreestraat van vóór 1940
De Jodenbreestraat was vóór 1940 een heel drukke winkelstraat met de bioscoop Tip Top op de hoek van de Uilenburgersteeg, ongeveer waar de Hema nu is. Poelier, sigarenwinkel, boter en kaas, kappers, bakkers, slagers, alles zat daar. Veel joodse bedrijven, ja. Maar het was ook een heel gemengde volksbuurt. Waar nu het Ford van Sjakoo zit, op nr. 24, zat toen een filiaal van de Coöperatie, een keten van kruidenierswinkels door het hele land die was opgezet door de socialisten. Dat was de winkel van Rimini. Mijn vader had daar decoraties op het plafond geschilderd. Ik ben later nog eens bij Sjakoo gaan kijken of ze er nog waren. Mijn vader was socialist. De Riminis waren vrienden van mijn ouders. Mijn vader was huisschilder, maar door zijn ziekte en de crisis kwam hij zonder werk te zitten. Voor de oorlog maakte hij nog decoraties op uithangborden en prijsbordjes voor winkeliers en marktkooplieden. Wij moesten altijd kopen bij de winkels waar mijn vader voor werkte. Vlooienburg, Jodenbreestraat, alles eromheen; het werd allemaal door de oorlog weggevaagd. Het blijft onvoorstelbaar.
Gezin en ouders. Joodse socialistische vader en Duitse moeder. Mijn broer Philip was een nakomertje. Hij werd in 1936 geboren, in het zelfde jaar dat wij verhuisden naar de Zwanenburgwal 48. We waren dus toen met zijn zevenen; ouders, 4 meiden en Philip . Toen ik op school zat kwam mijn vader soms langs voor een klus. Daar zag ik dat hij heel onzeker was in zijn manier van lopen. Achteraf begreep ik dat hij toen al ziek was. 3 jaar na de oorlog overleed hij.
Mijn vader was een creatieve man. Als hij nu geleefd had zou hij kunstenaar geweest zijn.
Mijn moeder was een Duitse die >>
als kindermeisje naar Amsterdam was gekomen. Zij ging werken bij een joodse familie die zelf al eerder vanuit Duitsland naar Amsterdam was gevlucht. Over zijn kennismaking met mijn moeder zei mijn vader altijd: "zij liep onder mijn ladder door".
In 1936 verhuisden jullie naar de Zwanenburgwal 48. Jij was toen 16 jaar. Je broer Philip werd geboren in datzelfde jaar.
Wij verhuisden van de lange Houtstraat naar de Zwanenburgwal in augustus 1936. Dat was gelijk na het einde van mijn schooltijd. Mijn broer Philip (later bekend geworden als fotograaf Philip Mechanicus) werd in augustus geboren. Ik zie mijn moeder nog hoogzwanger met onze dressoirklok over de brug van de Staalstraat lopen. Er waren veel huizen leeg in die tijd; je zag voortdurend handkarren met huisraad door de straten rijden van mensen die verhuisden. Voor iemand uit die tijd, zoals ik, is het onbegrijpelijk dat er nu, 80 jaar later, nog steeds woningnood is. Ik woon hier in een complex van huurwoningen in 1986 opgeleverd in de sociale sector. Boven mij wonen nu Israëliërs die hun woning gekocht hebben als tweede huis. Ik zie woningnood als een erfenis van de Tweede Wereldoorlog, waar nooit een oplossing voor gevonden is.
Op Zwanenburgwal 48 hebben wij de oorlog doorgebracht. Het was krap en er kwam ook nog familie bij wonen die op de vlucht was voor de Duitsers. Maar we hadden ook een kippetje op de vliering. Wij kwamen dan met een pan aardappels naar boven en het kippetje kwam omlaag. Tijdens een razzia is mijn vader meegegaan naar de Euterpestraat om te voorkomen dat ze verder gingen zoeken en onze onderduikers zouden vinden. Zo kwam hij in Westerbork terecht.
Aan het werk als naaister en de wereldoorlog begint.
Wij hadden geen geld voor verdere studie en na de huishoudschool ging ik direct werken op de Raamgracht, als naaister bij een kledingbedrijf. Dat kon ik goed, want later werd ik steeds weer gevraagd en zo rolde ik in de kledingindustrie. In 1938 was die er volop in Amsterdam.
Tijdens de Duitse bezetting was jij dus pas twee jaar aan het werk. Ik werd altijd gevraagd, heb nooit hoeven solliciteren. Er waren veel kledingbedrijven in het centrum van Amsterdam. Ik begon op de Raamgracht. Toen
kwam ik bij iemand thuis die voor zichzelf begon, dat was op de Amstel. Later ging ik naar Gerzon in de Spuistraat. We moesten werken voor de Duitsers. Er kwam een Verwalter achter ons staan om te zien hoe snel wij werkten. Dat deed je dan zo langzaam mogelijk. Van daaruit ging ik met een paar anderen naar de Kalverstraat boven de winkel van Gerzon. We moesten daar van oude kleding nieuwe maken, ook kinderkleding. Alles werd schaarser, de oorlog duurde voort. Lakens lieten wij ergens bedrukken en daar maakten wij weer kleding van.
Bij Gerzon, maar ook bij andere ateliers, mocht je geen fouten maken. Als er een foute zoom of een andere fout in een jurk zat, moesten wij dat zelf betalen. Die jurk werd dan onder de naaisters verloot en zo betaalden wij die fout. Intussen deed ik cursussen, zoals patronen tekenen voor coupeuse. Maar ook Engels en Nederlands. Ik lees nog steeds boeken en de krant, elke dag.
Van naaister opgewerkt tot coupeuse, 1940 tot 1981. Op 57ste jaar met AOW.
Na de oorlog kon ik als coupeuse aan het werk bij Drees Dressing op de Plantage Parklaan. Dat was het mooie werk met ontwerpen uit Parijs. Daar heb ik nog lang gewerkt. Mijn laatste baan was bij Rosendael op de Kloveniersburgwal. Daar moest het allemaal zo goedkoop mogelijk, want de concurrentie van de goedkope landen deed zich voelen. Dat bedrijf moest stoppen toen ik 57 jaar was en ik kwam gelijk in de WW.
Oorlogstijd. De wereldoorlog was een schaduw over heel Amsterdam. Mijn vader werd gedeporteerd naar Westerbork. Dat was een doorvoerkamp voor transport naar de concentratiekampen. Wij wisten in het begin niets van concentratiekampen. Wij dachten dat het werkkampen waren. Maar later zagen wij dat er ook kinderen werden gedeporteerd en wij begrepen dat er iets anders aan de hand was. Je had de Jodensterren die sommigen weigerden te dragen en ikzelf had een geel kaartje waarop stond dat ik een Joodse opa en oma had. Dat moest je ook bij je dragen.
In Westerbork ontmoette mijn vader zijn broer Philip Mechanicus, mijn oom en bekend journalist van het Handelsblad. Hij was opgepakt in een tram, toen iemand zei dat hij geen Jodenster droeg. Oom Philip heeft in Westerbork een dagboek geschreven dat uit het
kamp gesmokkeld is. Later uitgegeven met de titel In Depot, Dagboek uit Westerbork en vele malen herdrukt; nu nog steeds verkrijgbaar, uitgave Atheneum. Citaat uit In Depot: "Men kan hier geen trein, de een zonder te vloeken, de ander zonder te walgen, een derde zonder te snikken, meer zien. De trein gaat martelend en folterend geregeld: nooit is hij te laat, nooit wordt hij door een bom getroffen. Waarom laat de voorzienigheid ons in de steek?" Philip werd naar Auschwitz gedeporteerd en drie dagen na zijn aankomst doodgeschoten. Mijn vader kwam terug uit Westerbork na 6 weken.
Hongerwinter
Moeder was een goede huisvrouw die alles goed wist te regelen en in de oorlog met weinig middelen alles goed wist te verdelen. Om aan eten te komen hebben wij om beurten op zoektocht moeten gaan. Zo kwam ik met mijn zus al liftend ergens in de buurt van Giethoorn terecht. Onderweg geslapen in Amersfoort. Meegenomen door een Duitse militair en afgezet bij een willekeurige boerderij. Uiteindelijk kwamen wij bij een boerenfamilie drie weken in de kost. Als tegenprestatie deden wij voor hun naai- en verstelwerk. Uiteindelijk gingen we terug op een graanauto omdat de IJsselbrug dreigde te worden afgesloten. We kregen van alles mee; worsten die we in hoofddoeken knoopten en op ons hoofd droegen, spek, eieren, en zo werden we weer afgezet bij de Berlagebrug. Mijn moeder ging er soms ook op uit. Naar de Wieringermeerpolder. Niet alle boeren waren goedgeefs. Sommigen vroegen iets terug. Verse ansjovis, daar moest je uren voor in de rij staan. Je kon er een mespuntje vet uithalen. Wij verzamelden dat en bakten daarmee. Bij Gerzon kreeg ik wel eens een voedselpakket mee. Af en toe zaten daar tulpenbollen in. Niet iedereen kon daar tegen, maar er was ook iemand bij ons die ze lekker vond. Zo kwamen wij de oorlog door.
1945, oorlog voorbij; jullie verhuisden naar nummer 42. In 1945 gingen wij naar een groot huis op de Zwanenburgwal 42. Dat was een heerlijk groot huis, waar we allemaal goed in konden wonen. Ik ging beneden wonen. Mijn zus Serah en haar man Thieme woonden boven, mijn ouders daaronder en mijn broer had een klein kamertje en dan woonde mijn andere zus Ilse er in het begin ook nog met haar man. Dus in totaal met z’n achten. Het huis had twee opgangen.
Jodenbreestraat 58-36 Verkoop aan de straat. Ondermeer servies uitgestald op handkarren.
De beeldhouwer Kneulman van het Lieverdje woonde in dat huis aan de achterkant. Jij vond het een aardige man en Karel Appel kwam daar ook. Ik raakte met Karel Appel aan de scharrel. Hij tekende van mij een portret. Dat weet ik nog goed. Jammer dat ik het nooit meer heb gezien. De oorlog was voorbij en mensen kwamen bij ons in huis om bij te komen van de Jodenvervolging. We ontdekten in dat huis een verborgen ruimte van de illegaliteit, een soort drukkerij; beneden ons zat een metaalbewerker die meubels en ornamenten maakte en we hadden een prachtig dak waar we 's zomers heerlijk konden zonnen.
De eigenaar van het huis probeerde ons eruit te zetten om er zelf te gaan wonen. Dat zei hij, maar hij wilde het duurder verkopen, dachten wij. De buurt lag er
zwaar getroffen bij, het was de tijd van stadsplanning en huizenspeculatie stak de kop op. Dat was een heel gedoe maar uiteindelijk kwam het voor de rechter en heeft hij verloren (zie Vrij Nederland 20 mei 1978, reportage Ageeth Scherphuis). Wij hebben nooit een cent huurverhoging hoeven betalen. Ik heb daar tot 1986 gewoond.
In '81 stopte je met werken en 5 jaar later ging je naar de nieuwbouw waar je nu nog woont. Dat was ongeveer gelijk met de opening van de Stopera in 1986. Daar ben ik mij niet van bewust. Ik kwam daar te wonen en mijn zus Serah kreeg een aangrenzende woning toegewezen. Serah had altijd slechte ogen en die gingen steeds meer achteruit. Uiteindelijk werd zij hulpbehoevend, dat viel samen met het overlijden van haar
man en ik ben toen haar vaste mantelzorger geworden. Dat was al op nr. 42. Zij kon wel heel veel hoor, maar ze had toch wel wat hulp nodig.
Heb je iets meegekregen van het verzet tegen de Stadhuisbouw?
Nee, ik was altijd de stad uit, ik had een caravan in de buurt van Soest, daar was ik graag. Dus ik heb dat niet gevolgd. Als ik uit het raam keek zag ik altijd een mooi beschilderd wit huisje midden op die zandvlakte.
Je zei dat je van reizen hield en dat jullie op je werk in juli altijd vakantie moesten opnemen.
Dat was de duurste tijd van het jaar om met vakantie te gaan. In het begin, we waren een jaar of 20, ging ik liften met een vriendin. We spraken dan af om steeds bij elkaar te blijven. Dat was direct na de oorlog. Zo zijn >>
Bron: Stadsarchief Amsterdam
we naar Parijs gelift en naar Marseille. Ik ben later in bijna alle landen van Europa geweest. We gingen naar Guernsey en Jersey, in het Kanaal. Ierland vond ik het mooist. Onbedorven maar straatarm.
Ik houd sowieso van de natuur. Van mijn 12de tot mijn 14de was ik lid van het AJC. Dat heeft mij gevormd. Het verzamelcentrum was het Weesperplein en van daaruit marcheerden we zingend de stad uit, bijvoorbeeld langs de Amstel richting Ouderkerk. Zo leerde ik de natuur kennen en later zijn we er zelf op uitgetrokken.
Na de oorlog ging ik er op uit met mijn zus en we ontdekten de Soesterduinen. We leerden daar mensen kennen die ons slaapplaatsen aanboden. We gingen daar vaker heen en namen onze fietsen mee. We konden daar slapen in een schuurtje. Het was kosteloos, als
tegenprestatie maakte ik kleren voor de kinderen. In de bossen verzamelden we cantharellen, ook om mee te nemen naar huis. Het hele bos rook naar cantharellen.
Later kocht ik een caravan en kon die plaatsen op een Camping tussen Soest en Den Dolder. Daar ging ik elke week naartoe. Met de trein en dan verder met de fiets. Autorijden heb ik maar kort gedaan. Een tijdlang had ik een Deux Chevaux om naar Soest te gaan. Maar op een keer zag ik voor mij een vrouw een vreselijk ongeluk krijgen met haar auto. Ik vond niet dat ik die kans moest lopen en deed mijn auto van de hand.
Het Bijenpark
Mijn zus Serah en haar man hadden een tuin in het “Oude Bijenpark” vlakbij de Osdorperweg, in de buurt van Halfweg. Dat was een paradijsje. Ik ging
daar soms ook heen om te helpen in de tuin. Er was een huisje bij met toilet en stromend water. Je kon er overnachten. Toen het voor mijn zus, vanwege haar slechte ogen, niet meer ging om daar alleen heen te gaan, deed ik mijn caravan van de hand. Ik ging met Serah elke week naar het Bijenpark en nam het onderhoud van de tuin over. Dat heb ik jaren gedaan. Het was veel werk, maar zo een prachtige tuin! Ik mis het nu nog steeds!
Ik zie hier allemaal kunst hangen in huis. Vitrines met allerlei vondsten. Ik heb altijd graag musea bezocht. Stukken hout verzameld die ik mooi vond, van boomwortel of takken. Ik maak applicaties van folies en papier. Ooit was ik op een tentoonstelling van werk van Sol Lewitt, dat werk vond ik erg mooi. Ik heb er een boek over gekocht. Daar ben ik door geïnspireerd.
Je heb een respectabele leeftijd bereikt, dan wordt er altijd gevraagd: wat is je geheim?
Tot aan m’n 70ste jaar heb ik gezwommen. Elke dag in het zwembad van de Heiligenweg, en later 1 keer per week in Noord in het Florabad. 1 Keer per week deed ik gymnastiek, fietste veel, was vaak in de natuur en hield van goed eten.
Je loopt nog steeds als een kieviet. Zoiets moet in je zitten. Ik bak elke week gemberkoekjes volgens eigen recept. Maak deeg voor drie keer bakken. Zo heb ik altijd iets om te geven, als iemand iets voor mij doet. Ik hou mijn albums bij met brieven, documenten en foto’s over mijzelf en mijn familie, maar ik kan niemand meer iets vragen.
Wij filosoferen over de crisistijd van 1930. Emmy’s jeugd speelde zich volledig af in die tijd. Het lijkt lang geleden, vooral omdat steeds minder mensen dat nog hebben meegemaakt. Een dag later vindt Emmy op het Waterlooplein een uitgave van Crisis in Nederland. Beelden en interviews uit de jaren dertig (Piet de Rooy, Elmar).
We leven nu, mijn lievelingsdrank is Calvados. Hou je daar ook van? Dan schenk ik er een in. Proost.
Lief dagboek
Vandaag zou ik het eens willen hebben over een bepaald soort aanvalsstrategie: het veinzen van valse keuzes. Partij 1 wil linksaf en partij 2 wil rechts. Als partij 1 erin slaagt eenieder te doen geloven dat er rechts een ravijn ligt, kan partij 2 slechts kiezen uit links of een beetje minder links. Zo ook hier bij de slag om Waterloo. Eigenlijk is het simpel, de gemeente wil geen boxen en de markt daarmee verkleinen, maar de markt wil alle boxen en dus de markt behouden. Nu wil het zo zijn, dat de gemeente de marktkooplieden voor de keuze heeft gesteld: of (optie A) minder boxen te verdelen over de huidige boxhouders of (optie B) minder boxen te verdelen over iedereen op de markt (via anciënniteit = langst werkende kiest eerst). Wat een heerlijke splijtzwam! Bij optie A mensen met een hoog nummer in paniek en bij optie B jonge boxhouders in paniek. En in de afgelopen jaren zwalkten ambtenaren van A naar B en weer terug. En nu hebben boxhouders een brief gekregen dat het A gaat worden.
De marktvereniging heeft natuurlijk gezegd niet te kiezen voor A of B, maar voor iedereen die er recht op heeft een box te kiezen, en zal dit ook blijven doen. Bovendien hoe meer boxen hoe minder auto’s. Is dit nou een heldere ingeving bij de gemeente Amsterdam of een beproefde formule?
Ach natuurlijk weten we het antwoord wel. Laatst nog kreeg ik van een marktondernemer een link naar een enquête over de nieuwe marktvisie. Daar mocht men aanvinken welke dag van de week de favoriete was. Maar de optie ‘alle dagen van de week, anders kan ik mijn brood niet verdienen’ stond er om een of andere duistere reden niet bij.
Tot de volgende keer, uw wakkere Waterloo-er, de hertog van Wellington
Tijd voor actie!
Er zijn de laatste tijd veel acties in de stad voor gezonde lucht
De gemeenteplannen betekenen voor de straten in de buurten dat ze autoluwer worden, de fiets krijgt daar voorrang. Voor het hoofdnet auto betekent ‘Amsterdam Autoluw’ juist meer verkeer. In de Kattenburgerstraat rijden nu 17.000 auto’s per etmaal, na ‘Amsterdam Autoluw’ worden dat er 23.000. In de Valkenburgerstraat/ Weesperstraat zijn het er 27.000. Gemiddeld per dag. Het hele jaar door. De timing van de actie van de Kattenburgers was dus perfect en het beleid wordt met zes moties aangepast ten gunste van Kattenburg. Maar ook elders in de stad zijn bewonersgroepen ontstaan, vooral langs de ‘S100’, de NassaukadeStadhouderskade-Marnixkade, op de Grachtengordel, waar
veel sluipverkeer is en langs de Wibaut as, WibautstraatWeesperstraat-Valkenburgerstraat. Juist hier worden de gezondheidsnormen voor CO2, fijnstof en roet overschreden. Door ‘Amsterdam Autoluw’ gaat er nog meer verkeer komen, want de Wibaut as blijft “Hoofdnet Auto Corridor Plus” met bijhorend twee- baansprofiel en groene golf. Terwijl voor de hele stad een maximum snelheid gaat gelden van 30 km/u, blijft er voor de Wibautas een uitzondering gemaakt en blijft het hier 50 km/u.
Wij gaan dus door met de strijd. Meer dan veertig bewonersorganisaties hebben zich verenigd.
Verzamelen bij De Dokwerker, Jonas Daniel Meijerplein
We fietsen met z’n allen voor meer ruimte voor de fietsers en voetgangers; we fietsen met vrienden, partners, kinderen, buren, honden enz. We rijden demonstratief over de drukke ongezonde, straten van Amsterdam. Mondkapjes leveren we gratis en breng zelf slogans en/of opgetuigde fietsen en toeters mee.
Er zijn ondertussen al meer dan 40 (bewoners-) organisaties aangesloten bij Amsterdam www. autoluw.nu. Wij eisen:
1. 30 kilometer maximaal in 2020 op de S100 (de weg rond de oude binnenstad) en het gebied daarbinnen.
2. Alleen Bestemmingsverkeer. Begin daarom tegelijk met beperken van doorgaand verkeer met slimme camera’s, kentekenregistratie. De kraan moet dicht.
3. Regel al in 2020 in grotere en nieuwe parkeerhubs aan de randen van de stad en lever een hoogwaardig en goed presterend netwerk voor openbaar vervoer, fiets en voetganger.
De steeds groeiende groep Amsterdammers voor Autoluw
Fikse Fietsdemonstratie voor Autoluw Nu Zondag 17 mei om 14.00 -16.00 uur. Naast autoluw ook vliegtuigluw misschien?
Op deze stralende zonnige dag begin maart dat ik dit schrijf, is het verleidelijk om de achterliggende maanden maar te vergeten. De donkere dagen, de niet aflatende stormen, de regen en, als kersen op de taart, de eindeloze rij vliegmachines die op lage hoogte maar bleven overkomen. De ene was nog niet voorbij of je hoorde de volgende al. Of het verstandig is om die twee verschijnselen, het weer en de hemelherrie, dan maar achter ons te laten? De gedachte wil er bij mij niet uit dat ze met elkaar te maken hebben. Zelfs klimaatsceptici zullen moeten toegeven dat deze te warme winter en de vele stormen eens te meer aantonen dat ons klimaat de kluts kwijt is. Waarom die overmaat aan vliegtuigen? Er waren dagen dat er meer dan 300 overkwamen. Die kwamen van de Schiphol-Oostbaan en de Buitenveldertbaan. Daar waren afspraken over tussen bewoners, gemeente Amsterdam en de luchtvaartsector:
NU! (meer dan 40 organisaties) heeft in januari een raadsadres gezonden; de Agenda Autoluw moet autoluwer, beter en sneller. Tijdens de raadscommissie werd massaal ingesproken, zowel door d’Oude Stadt namens alle bewonersorganisaties als door de organisaties zelf. Die behandeling van de agenda Autoluw door de commissieleden zorgde ervoor dat namens alle aangesloten (bewoners-)organisaties een aantal moties voorgesteld werd aan de Raadsleden.
• De auto neemt nog steeds 55 procent van de ruimte in, voor autoverkeer en parkeren, terwijl die maar voor een kwart van alle vervoersbewegingen zorgt Daarom, klim op je stalen ros en fiets ten strijde voor een gezonde veilige, duurzame en leefbare stad. Niet STRAKS (2025), of vijf verkiezingen LATER (2040), maar Autoluw NU!
de Schiphol-Oostbaan zou alleen gebruikt mogen worden bij uitzonderlijke omstandigheden en het gebruik van de Buitenveldertbaan zou na de ingebruikname van de Polderbaan niet meer groeien. Die afspraken zijn duidelijk niet gehouden. De redenen die door Schiphol worden gegeven zijn meestal ‘harde wind, wind uit de verkeerde richting, laaghangende bewolking, buien in de omgeving van de luchthaven’, kortom verkeerd weer. Ondertussen is de overlast voor ons bewoners bijzonder groot: geluid, angst, uitstoot van uitlaatgassen, (ultra)fijnstof etc. Misschien zouden we na deze winter eens kunnen gaan nadenken over het verband tussen die zaken: het weer en vliegtuigen, in het bijzonder de uitlaatgassen daarvan. Naast minder gebruik van auto's zou minder gebruik van vliegmachines voor ons klimaat wenselijk kunnen zijn. Het is maar een gedachte… Henk Oldeman
Foto: Rogier Fokke
Over boeken ordenen
DOOR Maarten Henket
In Valse papieren beschrijft Valeria Luiselli hoe ze na een verhuizing haar boekenkast opnieuw ging inruimen. Ze zocht nog wel naar een criterium: ‘komt Borges na Arlt, Poe of Stevenson of na Duizend-en-een-nacht? Horen Shakespeare en Dante op dezelfde plank? Het is moeilijk aan te geven wat voor invloed het ene boek heeft op het boek ernaast. Misschien verkiezen boeken liever wanorde (…).’
Toen ik dit las bekroop me een gevoel van schaamte. Ik, die mezelf voor een boekenliefhebber hield, besefte plotseling dat ik een slechte minnaar was. Ik liet me bij het ordenen van mijn boeken alleen leiden door eigenbelang: hoe zorg ik dat ik een boek makkelijk kan vinden? Eenvoudig is dat trouwens niet. Je kunt proza ergens anders zetten dan poëzie, maar waar zet je dan prozagedichten? Je kunt literatuur ordenen per taal, en daarbinnen alfabetisch per auteur, maar wat doe je dan als je van Primo Levi een paar Nederlandse vertalingen hebt en een paar Engelse? Toch wel raar om die niet bij elkaar te zetten. Een waterdicht systeem bestaat niet. Daarvoor zou je elkaar uitsluitende categorieën moeten hanteren, en dat kan niet. Of liever, het kan wel, maar niet alle boeken passen daar in. Je kunt natuurlijk alleen boeken kopen die slechts tot één
Groenmarkt
zaterdag 18 april van 11:00 tot 16:00
De jaarlijkse plantjesmarktdag op het Siebbeleshof is de ontmoetingsplek voor tuinliefhebbers in de buurt. Alles is er voor elke tuinier te koop. Er zijn kramen van kwekers uit de omgeving met biologisch gekweekte planten. De Gemeente Amsterdam komt met een kraam vol gratis planten.
Behalve planten voor geveltuinen, binnentuinen, boomspiegels en kadetuinen, is er een aantal kraampjes voor buurtbewoners met creatieve objecten met een biologische oorsprong. Extra aandacht krijgen "bij-vriendelijke planten en struiken". En ja, er is Amsterdamse honing te koop. Er worden ook IVN-rondleidingen gehouden, ontdek de natuur in de buurt! Leuk voor ouderen én kinderen.
Er wordt veel en deskundig gepraat over onderhoud, snoeien en stekken want er komen groenspecialisten om adviezen te geven. Het Pintohuis is present met natuurboeken.
Dit alles met lekkere hapjes van buurtkoks en mooie achtergrondmuziek door buurtkunstenaars.
De organisatie wordt geleid door DOCK vanuit de Boomsspijker en kan nog vrijwilligers gebruiken die willen helpen met hand en spandiensten (aanmelden bij BHeij@dock.nl).
van jouw categorieën behoren, maar daarmee doe je jezelf net zo tekort als een bioloog die het vogelbekdier negeert omdat het een zoogdier is dat eieren legt.
Het besef dat een waterdichte ordening onmogelijk is, kan leiden tot experimenten met vrijere benaderingen. Bijvoorbeeld die van Valeria Luiselli. Houd rekening met de boeken zelf! Zet Madame Bovary eens naast Anna Karenina - kunnen ze lekker kletsen (Anna spreekt immers Frans). Leidt dat tot afgunst en ruzie, zet dan Een kamer voor jezelf er tussenin. Luiselli gaat nog een stap verder: volgens haar kunnen boeken elkaar beïnvloeden. Een boeiende gedachte. Zet Slaughterhouse Five naast Het Stenen Bruidbed. Wie weet knapt Vonneguts boek (zwaar overschat, vind ik) er van op, en wordt het boek van Mulisch (veel beter, maar wel wat ingewikkeld) er toegankelijker door.
‘Misschien verkiezen boeken liever wanorde’, schrijft Luiselli. Probeer ook dat eens. Niet alleen leuk voor die boeken, maar ook voor uzelf. Het maakt het zoeken van een boek tot een spannend avontuur. Wie weet wat u tegenkomt. Misschien gaat u wel iets anders lezen dan u van plan was. Laat u verrassen door uw eigen boeken!
Over boeken
Sonja
Weer is ons een heel bijzondere buurtgenote ontvallen: Sonja van der Ent, klokkenluidster van onze Zuidertoren. Sonja, aan wie ik lang geleden vroeg: “Sonja, mijn lieve vrouw Thea zal vrijdag sterven met euthanasie, wil jij alsjeblieft voor haar luiden als zij ons huis verlaat?” Zij antwoordde: “Nee Henk, dat doe ik niet, daar heeft Thea dan niks meer aan. Ik zal donderdagavond luiden, als zij er nog is, zet dan ramen en deuren open en luister.” Thea en ik hebben huilend geluisterd. Sonja heeft ook geluid toen de stoet met Thea om de Zuiderkerk reed, Raamgracht, Kloof, Sint Antoniesbreestraat.
Veel jaren later stierf Jos Dulmers, een van de eerste Dolle Mina's, bezetster van de Bloemenhovekliniek, die haar hele leven die onafhankelijke geest gehouden heeft, ook met euthanasie. Zij woonde tegenover mij en ik heb kunnen zien en horen hoe Sonja haar tijdens haar sterven heeft uitgeluid. Ik wist hoeveel dat voor Jos betekende. Die twee gelegenheden heb ik zelf beleefd, en zo moeten er in de loop van de jaren ontelbaar veel van zulke gebeurtenissen zijn geweest, waarbij Sonja met haar klokken troost en ook vreugde heeft kunnen brengen. Ze luidde ook bij huwelijken.
Sonja schilderde. Ze heeft nooit meegedaan aan de Open Ateliers, daar was ze te schroomvallig voor. Op een ogenblik is zij met de gemeente gaan praten over klokkenluiden in de Zuidertoren. Dat werd niet meer gedaan, soms wel mechanisch, maar niet door mensen.
Zij heeft voor elkaar gekregen dat dat mocht, er is toen een klokkenluidersgilde ontstaan met een paar mensen die dat vrijwillig deden. Ze had één vast moment toen, op zaterdag een half uur. Dat is later uitgebreid tot luiden voor droevige en feestelijke gebeurtenissen in de buurt. Ook gaf ze wel les in luiden. Iedereen die had meegedaan kreeg een zelf ontworpen oorkonde. Daar lag een groot deel van haar hart, in de buurt maar ook in dat luiden.
Vriend Maarten vertelt: 'Ik ben zelf nog een keer Sinterklaas geweest, in de Zuidertoren. Er was natuurlijk altijd iets ingewikkelds bij. Sinterklaas was in slaap gevallen tussen de hanenbalken, in de toren, daar lag ik te snurken. En door de kinderen werd ik dan wakker gemaakt. Dan moest Sinterklaas ook zelf luiden, dat kon ik natuurlijk niet en dan ging ik de lucht in. Kinderen grote lol.'
Als Sonja niet in Amsterdam was, was ze in haar huisje in België. Heel bijzonder, midden in een akker, als de boer mais had geplant, om haar huisje heen, helemaal vol, maakte hij met zijn trekker een weg naar haar huisje toe, vanaf de openbare weg. Geen elektriciteit, geen gas, gasflessen, eigen waterput, geen riolering. Daar was ze met heel veel plezier, zelfs in de winter.
In de laatste jaren raakte Sonja geestelijk een beetje de weg kwijt, angstig. Dat was wel tragisch voor haar, vrijgevochten persoon die ze was. Afgelopen november is ze gestorven, ze is 73 jaar geworden. Bij haar crematie is ze in de Zuidertoren uitgeluid. Henk Oldeman
Foto: Martijn van der Molen
Kees Grande
Met het overlijden van Kees is een oude, vertrouwde BinnenBantammer heengegaan.
Hij was onze straatfotograaf, vanuit zijn raam boven de winkel op nr 17 van, vroeger, Joop en Trudy, nu Mo, legde hij met zijn telelens als een buurtdetective van alles vast wat zich in de straat afspeelde.
Vanuit datzelfde raam dompelde hij ook, bij tijd en wijle, de straat onder in keiharde rockanroll, begeleid met rauw geschreeuw als hij daarvoor in de stemming was.
Een gemoedelijke buurman, altijd effe een praatje, een grap, een flesje Grolsch onlosmakelijk aan zijn pink, die ook de gewoonte had om via de achtergevel bij de buren binnen te klimmen om even te komen buurten.
Hij heeft ook een tijdje voor de Opnieuw gefotografeerd en was betrokken bij verschillende belangenverenigingen en initiatieven voor en door heroïnegebruikers.
Zijn foto’s geven een schitterend tijdsbeeld van de buurt, de vroegere afbraak en verkeerschaos, portretten van buurtgenoten en gebruikers. Ze hebben vaak iets heel rauws, heel scherp, verbergen niets, geen rimpel of groef, maar tegelijkertijd straalt er een schoonheid doorheen, de schoonheid van het rauwe.
Begin augustus hoorde hij dat hij vergaande kanker had. Hij nam het op met zijn kenmerkende ironie: “Joh, niks bizonders, er gaan zoveel mensen dood aan…”
Als straatgenoten zeiden we tegen elkaar: Het zal stiller worden in de Binnen Bantammer zonder Kees, letterlijk en figuurlijk.
Rupert van Heijningen, straatgenoot
De Aprilfeesten: altijd hetzelfde liedje
Een brief aan de buurt DOOR Koen de Boer
Het is eind april en je staat op de Nieuwmarkt. Zoals elk jaar proberen buurtkinderen je weer een euro af te troggelen voor een extra rondje in de zweef. Ontstaan elk jaar dezelfde groepjes rondom trots gepresenteerde baby’s. En klinken er in een overvolle tent weer dezelfde liedjes uit de Levende Jukebox*.
De Aprilfeesten zijn al meer dan 30 jaar precies hetzelfde. Het is nog steeds het moment waarop we samen de slome wintermaanden afronden en besluiten: vanaf nu wordt het weer leuk. Het is nog steeds de plek waar bloednerveuze pubers hun debuut maken op hun eerste echte podium. Het is nog steeds het feest waar de buurt zich weer even trots voelt over de buurt.
De organisatie van de Aprilfeesten zit elk jaar in dezelfde witte woonwagen die ze de Casa noemen. Ze houden dezelfde vergaderingen, met dezelfde uitdagingen en vaak ook dezelfde oplossingen. Ze verspreiden op dezelfde manier tasjes, kleurplaten en programmaboekjes. En bellen weer dezelfde leveranciers, beveiligers en vrijwilligers.
De Aprilfeesten zijn niet veranderd. Maar de wereld wel. De Nieuwmarktbuurt is één van de populairste plekken voor Amsterdammers en toeristen geworden. In het weekend rijden taxi’s af en aan, zoals een echt uitgaansgebied betaamt. We hebben de eerste wafelwinkels zien komen. We hebben de laatste bakkerij zien gaan.
De Aprilfeesten zijn voor veel (ex-)buurtbewoners een kort
uitstapje naar een iets simpelere wereld. Waar je zonder voorafgaand WhatsApp contact, gewoon je vrienden kunt opzoeken. Waar je uren kunt doorbrengen op precies dezelfde plek, zonder echt iets te hoeven doen. Waar je je vroegere buurtje weer even terugvindt, compleet met de bewoners waar je toen zo vaak mee omging.
Wij willen de Aprilfeesten zo lang mogelijk zo houden. Mede door onze gesprekken met de directe omwonenden, realiseerden we ons dat we de Aprilfeesten nu anders moeten organiseren om de Aprilfeesten hetzelfde te houden. Deze veranderingen zijn te lezen in onze begeleidende brief. Echter, onze grootste dreiging is niet gentrificatie of toerisme, maar een gebrek aan begrip.
Als men begint te geloven dat we niet de belangen van de buurt voorop hebben staan, of nog erger: dat we er alleen in zitten voor commercieel gewin, dan is dat het begin van het einde van de Aprilfeesten.
Gelukkig bewijst het bruisende plein vol enthousiaste bewoners elk jaar weer hoe gretig er wordt uitgekeken naar de Aprilfeesten. Waar de belangen van jong en oud, bandjes en bezoekers, buren en bewoners allemaal bij elkaar komen. Zoals op een écht buurtfeest.
We hopen jullie er te zien.
Koen de Boer
Sinds dit jaar onderdeel van stichting Aprilfeesten
*De Levende Jukebox speelt dit jaar voor het LAATST op de Aprilfeesten. Komt dat zien!
Brief aan de bewoners
Dit een verkorte weergave van de brief. De volledige tekst staat op www.opnieuw.nu/aprilfeesten.
Beste buren,
Allereerst excuses voor de tegenstrijdige signalen vanuit onze kant. Het klopt dat we een vergunningaanvraag hebben gedaan waar geen verandering in te zien is. Dit is puur omdat we te maken hebben met een harde deadline vanuit de gemeente (begin januari), waardoor we noodgedwongen een aanvraag moesten doen vóór onze eerste geplande bestuursvergadering (eind januari). We hebben daarom (zoals elk jaar overigens) dezelfde aanvraag gebruikt. Dit betekent echter niet dat er niets gaat veranderen. Dat gaat er namelijk wél.
Die eerste bestuursvergadering is dus inmiddels geweest en uw boodschap is luid en duidelijk overgekomen: de overlast rond het plein is tijdens de Aprilfeesten te groot.
Maatregelen
Na onze bestuursvergadering hebben we besloten de volgende acties te ondernemen om de directe omwonenden tegemoet te komen.
A. Lengte Aprilfeesten
Situatie eerst: 10 dagen
Situatie nu: 7 dagen
B. Podia
Situatie eerst: 3 podia (Club de Ville, Bogentent en Torenkamer) Situatie nu: 2 podia (Club de Ville en Bogentent)
C. Sluittijden
Situatie eerst: doordeweeks tot 00:00, weekend + koningsnacht tot 01:00 Situatie nu: doordeweeks 22:30 geluid uit & 23:30 bar dicht, weekend 23:00 geluid uit, 00:30 bar dicht, koningsnacht 00:00 geluid uit, 01:00 bar dicht. Koningsdag om 20:00 dicht.
D. Overig geluid
Situatie eerst: barren en zweefmolen met aparte geluidssystemen
Situatie nu: één centraal geluidssysteem voor alle barren en zweefmolen
Een ander belangrijk punt is communicatie. We weten inmiddels dat de programmaboekjes en onze social media kanalen niet genoeg zijn. Daarom gaan we de directe omwonenden met informatieflyers in de bus beter op de hoogte stellen. Hier zullen we duidelijker aangeven wat jullie kunnen verwachten.
Ook zullen we bij een aantal directe omwonenden komen luisteren hoe het geluid ervaren wordt vanuit hun woning tijdens de Aprilfeesten.
Daarnaast kunt u de organisatie altijd bereiken op: 06 42990005.
Tot slot
Beste buren, we hopen dat we met het inzetten van deze veranderingen en het verduidelijken van voorgaande beslissingen, jullie vertrouwen kunnen terugwinnen. Het is voor ons de eerste keer dat we zo’n grote wijziging doorvoeren, en we hopen op jullie begrip wanneer deze transitie naar ‘het nieuwe normaal’ wellicht niet vlekkeloos verloopt. De wil om te veranderen is er, nu moeten we samen hard werken aan de uitvoering.
Wat als een paal boven water staat, is dat we willen dat het een feest voor ons allemaal is. Een feest waar de belangen van jong en oud, bandjes en bezoekers, buren en bewoners allemaal bij elkaar komen. Zoals op een écht buurtfeest.
Met vertrouwen in de toekomst en een behoorlijke dosis weemoed maken Helen en Yvonne van de Levende Jukebox bekend, dat 2020 het jaar zal zijn van hun afscheid. Aan deze weergaloze act komt een einde, maar niet voordat ze dit seizoen gaan afsluiten met een prachtig afscheidstournee.
De Levende Jukebox, vaak nagedaan maar niet te evenaren, begon dertig jaar geleden op cultuurkermis De Parade in Rotterdam en is dat de afgelopen jaren blijven doen. Eind augustus 2020 wordt het laatste optreden van de dame, op de Parade in Amsterdam. De cirkel is rond.
Decennia lang hebben Helen en Yvonne in Nederland, maar ook over de hele wereld gespeeld, van Malawi tot Indonesië en van Singapore via Londen, Berlijn, Parijs tot in New York, waar zij in 2009 nog de vriendschapsbanden tussen Nederland en New York van 400 jaar luister bijzetten, compleet met koninklijk bezoek,.
Overal gingen de handen uiteindelijk in de lucht en bij het eeuwige laatste nummer, de waanzin-aria van Donizetti, barstte steevast een oorverdovend waanzinnig applaus los. Met hun verpletterende verschijning trokken de dames overvolle zalen met uitzinnig publiek. Helen en Yvonne zijn inmiddels een fenomeen waar men domweg niet omheen kan.
Als publiek kon je eigenlijk maar een ding: zo snel mogelijk een nieuw optreden van de Levende Jukebox bezoeken. En dat deden tienduizenden dan ook grif op De Parade, de Aprilfeesten, de Roode Bioscoop, ergens in het land of ver daarbuiten.
De populariteit van de dames is tevens terug te zien in de verschillende prijzen die ze in de loop der jaren binnenhaalden. Zo won De Levende Jukebox in 1992 ‘De Mus’, de theaterprijs van De Parade voor de meest illustere theater act. In 1995 werd Boulevard of Broken Dreams beloond met de ‘Fringe’ prijs in Edinburgh en in 2005 sleepten de dames de Volkskrant-publieksprijs ‘De Veer’ in de wacht.
Helen en Yvonne willen na al die jaren vooral hun fans bedanken voor hun jarenlange steun, trouw en postzakken fanmail, die altijd persoonlijk werden beantwoord. Ook willen ze alle Jeffrey’s, Melvin’s en Chantal bedanken! De technici die al die jaren zorgden voor perfect geluid en fysieke ondersteuning! En niet te vergeten, al die organisatoren van festivals en feesten die Helen en Yvonne overal in Nederland en ver daarbuiten lieten optreden. Altijd goed behandeld en altijd goed verzorgd.
Helen en Yvonne begrijpen dat dit nieuws voor menig fan en criticus, die heeft gedacht dat De Levende Jukebox een eindeloos leven was beschoren, een donderslag bij heldere hemel is. De Levende Jukebox is typisch zo’n act die tijdloos is en nooit zal verdwijnen. Toch hebben de dames na 30 schitterende jaren besloten dat het mooi is geweest. Helen en Yvonne hebben met weemoed maar in goed overleg en in diep wederzijds respect besloten hun pijlen te richten op andere uitdagingen in het leven.
De Levende Jukebox als vorm is voorbij, maar de muzikale en theatrale kwaliteiten van Helen en Yvonne zullen niet verloren gaan. De gouden jurk van Helen en de sambaballen van Yvonne gaan voorgoed in de kast, maar de reis gaat door en de herinnering blijft.
Afscheidstournee
Roode Bioscoop in Amsterdam: 25 februari 31 maart 26 mei
Aprilfeesten Nieuwmarkt Amsterdam: 23 april
Parade ( Hotel Vilé) Eindhoven: Rotterdam: Den
Haag: Utrecht: Amsterdam: 14 en 20 aug Amsterdam: 24 aug eindfeest De Reizende Schouwburg Amsterdam: gala 30 aug De Reizende Schouwburg
Voor informatie: Bram Vollaers 0642990005.
Mail: bram.vollaers@gmail.com Helen ( Mariëlle Tromp) en Yvonne ( Marianne van der Staay) zijn in principe niet beschikbaar voor interviews. Voor informatie en boekingen: www.artiestenbureaurotterdam.nl/
Huurprijzen
Het gebeurt tegenwoordig best wel vaak dat mensen enigszins verontschuldigend tegen mij zeggen dat ze maar een huur van €300 of €400 of €600 per maand betalen. Dat komt omdat de markthuur van hun woning dan €1500 is of misschien €2000 of €3000 en ze schamen zich een beetje dat ze daarmee vergeleken zo weinig huur betalen. Laatst had ik een cliënt die €4200 per maand betaalde voor een woning die wel redelijk groot was, maar niet eens aan een gracht lag. Het heeft iets verbazingwekkends hoe geheel normaal huren van €1000 tot €2000 zijn geworden.
De huur voor woningen placht door de zogenaamde "puntentelling" aan een maximum gebonden te worden. Elke vierkante meter bijvoorbeeld telt een punt, en een bepaald aantal punten correspondeert met een maximale huur. Maar de puntentelling is in onbruik geraakt door een serie van maatregelen van de wetgever in de afgelopen 20 jaar. De belangrijkste was de invoering in 2015 van de WOZ-waarde in de puntentelling, en dit mede omdat de gemeente -en naar mijn indruk blindelings- elk jaar gemiddeld €50.000 optelt bij de WOZ-waarde van elke woning. Als u googelt op "WOZ-waardeloket", kunt u die voor elke woning in de afgelopen drie jaar verkrijgen. Dat levert vaak genoeg 80 tot 90 punten op en als een woning meer dan 142 punten telt, kan de huur niet meer verlaagd worden op basis van de punten. Inmiddels telt vrijwel elke woning die groter is dan 30m2 meer dan 142 punten, zeker in onze buurt. Voor zittende huurders maakt dat niet uit, omdat die huurprijsbescherming blijven houden, maar nieuwe huurders betalen een hoge huur en kunnen niet meer naar de huurcommissie.
Maar voor de kosten van een woning kan ook een huur van €300 per maand voldoende zijn. Als een verhuurder zijn woning in de jaren '80 of '90 heeft gekocht en de hypotheek inmiddels heeft afbetaald, dan moet hij alleen nog maandelijks een bijdrage aan de VVE betalen. Dat is vooral het onderhoudsfonds. Als een pand uit de 20e eeuw dateert en normaal onderhouden is, is dat niet meer dan €100 tot €200 in de maand. Toch kan ook deze eigenaar zijn woning, gesteld dat die groter is dan 90 m2 voor €2000 in de maand in de verhuur doen. Dan maakt hij €1800 winst. Dat is fijn voor hem, maar ja.
In de geschiedenis van het huurprijzenrecht is het eigenlijk maar zelden gebeurd dat de kosten van de verhuurder meetelden bij de vaststelling van de maximale huur van een woning. Tot een jaar of tien geleden hanteerde de huurcommissie Amsterdam voor woningen in monumenten een methode waarbij van aanschaf- en onderhoudskosten werd uitgegaan. Deze moesten worden afgeschreven volgens een bepaalde norm en dat resulteerde in een maximale maandhuur voor de woning.
De methode had z'n bezwaren; ik kan me een geval herinneren dat een verhuurder drie boodschappentassen met rekeningen van onderhoud had overgelegd, en begin daar 's aan. Maar deze methode gold alleen voor Amsterdam, alleen voor monumenten en alleen voor een periode van ongeveer 15 jaar. Dat is jammer, mede omdat het natuurlijk ook vaak genoeg is gebeurd dat een verhuurder een hypotheek had van €1000 in de maand en VVE-kosten, terwijl de huurder naar de huurcommissie ging, die de huur verlaagde naar €500 per maand. En dan had die huurder nog huurbescherming ook. Dit is één van de redenen dat de puntentelling obsoleet is geworden. Maar er waren natuurlijk betere oplossingen denkbaar geweest voor zulke problematiek.
En nu zijn heel hoge huren normaal geworden. Ook normaal in de zin dat, tenminste naar mijn indruk, het onderhoud aan zulke woningen even slecht gebeurt als aan sociale huurwoningen. De man die €4200 per maand betaalde, kwam ook alleen maar bij mij omdat de woning zoveel onderhoudsgebreken had.
Van de dichter J.H. Leopold is het volgende kwatrijn: Zolang de zon gaat langs de lichtwarande, zullen er dagen zijn van vrees en schande; wie reinheid zoekt zal angst en kommer vinden, de spiegelslijper zelf heeft zwarte handen.
"Lichtwarande" is een woord voor 'hemel'. "Reinheid" staat hier ook voor 'eerlijkheid' en 'rechtvaardigheid'.
De laatste regel is onovertroffen: zelfs degene die mooie, heldere spiegels maakt, heeft zwarte handen. Wie is nog onschuldig? Ook wij vinden een huur van €1200 per maand voor een woning van 60m2 best redelijk en dragen daarmee bij aan de situatie dat er geen juridische mogelijkheden meer zijn om grote winsten op woningen ten koste van bewoners te voorkomen. Maar toch is dat laatste vers ook verontschuldigend: als zelfs de spiegelslijper zwarte handen heeft, dan geeft het niet als die van ons een beetje smoezelig zijn.
Peter Commandeur
Op deze plaats, onder mijn naam, staan niet meer, zoals gebruikelijk, de inlooptijden van het huurspreekuur in de Boomspijker. Ik ben daarmee gestopt: ik kreeg het te druk. Maar mijn praktijk gaat door en dus ook mijn bijdragen voor OpNieuw. Het spreekuur gaat ook door.
Schoon, heel en veilig
Interview met Annemieke Bieringa
Annemieke Bieringa werkt sinds zeven jaar als straatmanager. Ze wordt ingehuurd door de BIZ Dam-Stopera, de BIZ Zeedijk, en de ondernemersvereniging Nieuwmarkt. De OV Nieuwmarkt is een ondernemersvereniging op vrijwillige basis, die al 20 jaar bestaat. De BIZ Zeedijk is een ondernemersvereniging waar iedereen verplicht aan meebetaalt. Als straatmanager probeert ze de spil te zijn tussen ondernemers, gemeente, overige derde partijen en bewoners.
Wat doet een straatmanager?
"Ik word ingehuurd door de ondernemersvereniging om de straat schoon, heel en veilig te houden. 'Schoon' gaat over hoe we het extra schoon houden. Hoe spreek je ondernemers aan op bedrijfsafval dat niet goed geplaatst wordt, bijvoorbeeld. 'Heel' betekent dat de straat er goed bij ligt en dat er bijvoorbeeld fietsparkeergelegenheden of plantenbakken komen en deze goed verzorgd zijn. 'Veilig' is veel contact hebben met elkaar en signalen doorgeven aan politie en handhaving als dat nodig is. Een vierde taak is het gebied leefbaar en aantrekkelijk houden. Daar is veel over te zeggen. De afgelopen jaren is de aandacht van de gemeente voor de oude binnenstad onderbelicht geweest. De binnenstad was te druk en dus moest er gespreid worden. Het centrum mocht eigenlijk geen positieve aandacht hebben als aantrekkelijk verblijfsgebied."
Er was wel veel aandacht voor de overlast de laatste jaren, toch?
"Ja, wel voor de overlast. Maar er zijn genoeg bijzondere plekjes om naartoe te gaan. Als je maar blijft benadrukken dat die
binnenstad te druk en ondoenlijk is, dan komen de mensen niet. Die winkels zijn er wel. Amsterdam Marketing heeft geen aandacht gegeven, mocht geen aandacht geven aan de binnenstad, de laatste jaren. De winkel-wandelroutes van Amsterdam Marketing (good shopping routes) gingen destijds als onderdeel van het spreidingsidee allemaal meteen de binnenstad uit.
Vijf jaar geleden heb ik gezegd: kunnen we niet een extra route verzinnen, een verdwaalroute door de oude binnenstad. Want er is hier een Armeense kerk, een Waalse kerk, het Pintohuis, allemaal leuke kleine winkeltjes en horeca. Waarom geven we die geen aandacht? Die extra route heb ik geopperd aan Amsterdam Marketing, maar in alle eerlijkheid, die hadden toen geen interesse. Toen zijn we voor onszelf begonnen. Met de straatmanager van de Antoniesbreestraat en onze BIZ-besturen hebben we in de Waag een meeting gehouden met de ondernemers van de Koningsstraat, de Zeedijk, de Nieuwmarkt, de Dam tot Stopera (de Hoogstraten), de Antonies- en Jodenbeestraat en het Waterlooplein. Samen met Peggy Stein van OneBigAgency hebben we een plan ontwikkeld om gezamenlijk aan buurtbranding te doen. Een soort historische en alternatieve verdwaalroute vanaf het Centraal Station om te voorkomen dat alle bezoekers via het Damrak naar de Dam lopen. Dat initiatief hebben we Offroute genoemd. Allemaal om mensen die iets meer willen dan alleen maar blowen en drinken, ook tegemoet te komen en hierheen te halen."
Je vindt het ook belangrijk om de ondernemers op de kaart te zetten?
DOOR Sati Dielemans FOTO Rogier Fokke
"De mensen die in zo'n BIZ zitten doen al sinds jaar en dag met ziel en zaligheid vrijwilligerswerk. Zij zorgen voor de kerstverlichting en de kerstboom op de Nieuwmarkt. De kerstverlichting in de hele stad wordt betaald door de ondernemers. Dat vindt iedereen heel normaal. Maar het zou ook goed zijn als die positieve rol van de ondernemers ook eens onder de aandacht gebracht wordt."
Wat zijn je sturingsinstrumenten als straatmanager?
"Een redelijk verstand, een felle mond en een scherpe pen. En heel veel geduld. Als ik een trend zie ontstaan die niet in overeenstemming is met de diversiteitsaanpak, kaart ik dat aan. We hebben ervoor gezorgd dat de 24-uurs opening van de winkels niet doorging. Leuk voor al die tweeverdieners, was het idee. Maar toen zaten we al met al die eetwinkels en ijswinkels en als die 24 uur per dag open zouden gaan, zou dat veel overlast veroorzaken."
Als het in de Damstraat gebeurt, gebeurt het dan ook op de Zeedijk?
"Nee, want het vastgoed op de Zeedijk is deels in handen is van de NV Zeedijk, die daar heel streng op toeziet. Vastgoed is de crux als het om sturing gaat. De NV Zeedijk kijkt wat zij in een winkelpand willen en als zij met een horeca-eigenaar hebben afgesproken dat ze geen ijskast met bier in de etalage willen, dan gebeurt dat niet. Ze hebben een paar jaar geleden een jonge garde aangesproken, die enorm succesvol is. Je hebt op de Zeedijk een paar pijlers. Het is van oudsher de gay uitgaansbuurt, je hebt Chinatown, typisch Amsterdams kroegen en jeen divers aanbod aan winkel- en eetgelegenheden. Dat is een hele goede combinatie. Er wonen mensen boven de winkels en het leeft. Dat wonen boven winkels wordt door de NV Zeedijk en Stadsgoed gepromoot. Ik woon ook boven een restaurant. Als die mensen lawaai maken dan zeg ik: jongens, je moet niet je flessen buiten zetten om 01.00 uur, want hier slapen mensen. En als je dat contact goed hebt, is er eigenlijk niks aan de hand. Maar je moet het wel samen doen. Als mensen zeggen: ik woon hier, dus mijn fiets moet op de stoep, denk ik: als je op de Zeedijk woont of in een steegje moet je dat misschien niet eisen; moet je meedenken."
Een grote klacht, tenminste op Twitter, is de vuilnisoverlast in de buurt.
"Dat is echt een heel naar onderwerp. Het is een giftige cocktail van bewoners, bezoekers, airbnb-ers en ondernemers die hun vuil 's nachts al buiten zetten. Er zitten ondernemers bij die hun vuilnis aanbieden bij het huisvuil en die dat ook mogen, mits het niet teveel is. Als je meer dan negen zakken aanbiedt, mag het niet. Ik vind eigenlijk dat iedereen die iets met eten doet, dat dat niet zou moeten mogen. Want het is natuurlijk idioot dat jij je vuilniszakken, al zijn het er maar negen, vol met koffieprut, vet en de hele reutemeteut bij het gewone huisvuil neerzet en dat ook nog vaak 's avonds al doet. Het mag pas vanaf zes uur 's ochtends en als iedereen zich daar aan houdt, is er niks aan de hand. We gaan in de Damstraat een pilot doen met één vuilnisauto die tot 09.00 uur de tijd heeft om het vuilnis op te halen. Moeten ondernemers het tussen 07.00 en 08.00 buitenzetten en dan moet de dienst reiniging het ophalen. Maar het lukt de dienst reiniging en de bedrijfsafvalinzamelaar niet altijd het vuil op tijd in te zamelen."
Dus je stuurt vooral door met iedereen te praten?
"Het is ook de kracht van herhaling, uiteindelijk heeft dat elke keer zeuren, over de kaaswinkels, over de ijswinkels, er wel
toe geleid dat we met zijn allen zagen: dit moeten we niet willen. We moeten niet langer die enorme toeristenstroom met diezelfde soort winkels faciliteren. Nu is er een bestemmingsplan met daarin de diversiteitsaanpak: geen extra toeristenwinkels meer. Maar nu komt het aan op uitvoering. We hebben een toekomstvisie nodig voor een jaar of vijf.
Maar op de Zeedijk werkt het winkelaanbod wel? "De enige partijen die kunnen sturen zijn de overheid en de vastgoedeigenaar. Je ziet het aan de ontwikkelingen op de Zeedijk. De NV Zeedijk heeft jonge mensen de kans gegeven om zich daar te vestigen voor een redelijke huur. In de Hoogstraten hebben we een convenant getekend met alle goedwillende vastgoedpartijen. Dat kan omdat de helft van de winkelplint in de Nieuwe Hoogstraat in handen is van Stadgenoot, dan wel de NV of de gemeente. Dat je als gemeente zegt: we willen geen toeristenwinkels meer, want dat is ten nadele van de leefbaarheid en het komt de sociale cohesie niet ten goede. En dan samen met de vastgoedpartijen optrekt. Maar dat werkt niet overal. Dat werkt in de Damstraat bijvoorbeeld niet."
En op de Nieuwmarkt?
"Het DNA is hier anders van huis uit. Ook omdat er leuke horeca zit. De sfeer op de Zeedijk is ook heel vriendelijk. Waarom is het vriendelijk? Omdat het op de buurt georiënteerd is. Niemand vindt joelende Engelsen leuk of dronken jongens. En niemand vindt gedrogeerde Italianen leuk, vooral niet als ze op de fiets zitten. Het succes zit hem wel in de mix."
Wat voor middelen heb je nog meer?
"Je kunt kijken of je een ondernemer die nu een ijswinkel heeft kunt overhalen om iets anders te beginnen, dat net zoveel verdient, bijvoorbeeld een slagerij of een bakkerij. Met de almaar stijgende huren een lastig verhaal. De buurtbewoners willen graag de buurtwinkels behouden, maar er zijn ook veel mensen die misschien liever één keer per week naar de Aldi of de Lidl gaan."
Wat kunnen de bewoners doen?
"Ik zie in het bewonerspanel dat we best vaak op één lijn zitten. Dat zou ik graag vaker doen. De Flesseman wordt regelmatig aangehaakt, vorig jaar hebben we vanuit de ondernemersvereniging de presentatie van een aantal kinderboeken daar verzorgd. De Waag organiseert jaarlijks het daklozendiner. Superleuke initiatieven. Dat hoeven we niet te doen, maar we vinden de sociale cohesie belangrijk. Want daarom is de Nieuwmarkt zo leuk. Rijp en groen door elkaar. Oud en jong zit samen in het café. Laat het glas ook halfvol zijn met elkaar. En ik snap het wel, ik vind het ook frustrerend als een buurtwinkel toch weggaat. Maar weet wel dat wij elke keer ertegen in gaan als we onrecht zien. En er komen vaak ook mooie initiatieven voor terug. En ik beuk tegen alles als het moet."
Wat is het leukste aan je werk?
"Het is veelzijdig, het is ingewikkeld en dat is leuk. Mijn credo is: 'lastig is leuk'. Ik kom uit Friesland en daar zeggen ze 'wolle is kinne', willen is kunnen. Als ik iets voorstel op het stadhuis en men zegt ’nou dat is moeilijk’, dan zeg ik altijd lastig is leuk, wolle is kinne. Ik kijk graag vooruit en dat maakt het leuk, en ik ben van hoog tot laag, van links tot rechts met iedereen in gesprek. En ik heb hart voor de zaak. Voor Amsterdam. De bewoners kunnen altijd met mij contact opnemen via straatmanager@gmail.com."
Huurverhoging per 1 juli
De cijfers voor de huurverhoging in 2020 zijn nog niet definitief maar al wel vrij duidelijk. Zoals elk jaar gaan de meeste huren per 1 juli omhoog. Vooral in de particuliere sector stijgt de huur fors, want het optrekken van de huren gaat onverminderd door. Bij corporaties wordt de stijging beperkt, maar bij particuliere verhuurders gaan veel huren weer 2,5 tot 4% harder omhoog dan de inflatie. Bij een inflatie van naar verwachting 2,6% betekent dit huurverhogingen van 5,1 tot zelfs 6,6% voor de hogere inkomens. De maximale huurverhoging voor onzelfstandige woonruimte (kamers) is waarschijnlijk 4,1%. De definitieve cijfers worden in het vroege voorjaar bekend gemaakt door het ministerie. Zodra ze bekend zijn zullen we de informatie op onze website actualiseren. Veel geliberaliseerde contracten bevatten een indexcijfer. Dan geldt dat en meestal is het de inflatie, dit jaar naar verwachting 2,6%.
Bij corporaties mag de totale huursom niet verder stijgen dan de inflatie (2,6%). In Amsterdam mag dat een half procent hoger zijn om investeringen in de woningvoorraad te betalen. De huursom is het gemiddelde van de huurverhoging van alle zittende huurders. De verdere invulling verschilt per corporatie en daarin is ook het overleg met de huurderskoepel van belang. Dat overleg wordt meestal in maart afgerond en dan zijn de cijfers bekend. Het betekent wel dat de ene huurder de maximale huurverhoging kan krijgen en de andere geen. Corporaties kunnen ook kiezen voor een lagere gemiddelde huurverhoging, maar de kans daarop in niet groot omdat het Rijk een zware belasting heft op de huurinkomsten. Deze zogenaamde verhuurdersheffing - beter huurbelasting - is bijzonder omstreden maar geldt nog wel gewoon. De grens voor inkomensafhankelijke huurverhoging gaat naar een bruto jaarinkomen van € 43.574. Verder gaat per 1 januari 2020 de liberalisatiegrens omhoog van € 720,42 (2019) naar € 737,14.
All-in huur nooit geliberaliseerd
Huurders met all-in huren opgelet. Als huurder en verhuurder een totaalprijs zijn overeengekomen, zonder uitsplitsing van de netto huur en de bijkomende leveringen en diensten, dan is er sprake van een all-in prijs. Met een vrij simpele procedure bij de Huurcommissie kan een uitsplitsing en huurverlaging worden afgedwongen. En dat geldt ook voor hoge all-in huren. Dat oordeelde onlangs het Gerechtshof in een beroepsprocedure die door een verhuurder was aangespannen.
De wetgever vindt het onwenselijk dat all-in huren bestaan. Zo hebben de regels voor de jaarlijkse huurverhoging slecht betrekking op de netto huurprijs. Op servicekosten mag geen winst worden gemaakt.
Slechts de werkelijke kosten mogen aan de huurder worden doorberekend. Uitsplitsing is dus van belang, want anders worden de kosten voor de bijkomende leveringen en diensten ook jaarlijks mee verhoogd. Uit het arrest van het Gerechtshof volgt dat een all-in prijs nooit geliberaliseerd kan zijn. Een huurcontract is geliberaliseerd als de kale huurprijs aan het begin van de huurperiode hoger is dan de liberalisatiegrens. In 2020 is dit € 737,14. Dus huurcontracten die in 2020 zijn ingegaan met een kale huurprijs boven € 737,14 per maand zijn geliberaliseerd (vrijesectorhuur). Bij all-in huur is de kale huurprijs niet bekend. Daarom is een all-in huurcontract nooit een geliberaliseerd huurcontract, ook niet bij hoge all-in huren. Betaalt u ook een all-in prijs, vraag dan advies aan stichting !WOON.
Bel of kom langs op ons spreekuur
Voor alle vragen over huren, wonen en VvE aangelegenheden kunt u terecht op het woonspreekuur. elke woensdag van 14-17 uur en van 19-20 uur
Stichting Open Ateliers Nieuwmarkt zoekt nieuwe bestuursleden voor de jaargang 2020. Het geliefde evenement van de Nieuwmarktbuurt zal plaatsvinden in oktober of november. Bent u geïnteresseerd om iets voor de buurt te doen en heeft u liefde voor kunst en cultuur? Maak de atelierroute weer tot een groot succes door uw organisatietalent, uw financiële inzicht of uw leidinggevende capaciteiten! Voor meer informatie, mail: Martine van Leeuwen: info@ateliersnieuwmarkt.nl
Bewonersraad
De volgende vergaderingen van de Bewonersraad worden gehouden op donderdag 9 april en 11 juni. Om 20uur beginnen we in de Boomsspijker en er is gratis koffie en thee. Komt allen!
‘De Wijde Wereld – op reis met Schubert'
Poëtisch muziektheater voor volwassenen en kinderen
Een kabbelende beek, het tere groen van de knotwilg, vogels zingen hun lied: het is lente! Een jonge molenaar gaat met een goed gevulde knapzak op reis. Van dorp naar dorp, op zoek naar werk – én de liefde. Liederen van Franz Schubert begeleiden hem op een avontuurlijke zoektocht vol verlangens, vrolijkheid en verrassingen. Zes poppenspelers bespelen de grote houten marionetten en de talloze dierfiguren, in telkens wisselende landschappen. De voorstelling wordt uitgevoerd met een eigen muzikale opname in het Nederlands. Poëtisch muziektheater voor volwassenen en kinderen (vanaf 6 jaar).
8 februari / 11 juni 2020
Kijk voor data en tickets op marionettentheater.nl
Reserveer online of via info@marionettentheater.nl of 020-6208027
Amsterdams Marionetten Theater
Nieuwe Jonkerstraat 8, Amsterdam (bij de Nieuwmarkt)
Namenmonumentje op de Blauwburgwal
In de ochtend van 11 mei 1940, daags na de Duitse inval, vielen de eerste bommen op een Amsterdamse woonbuurt: hoek Herengracht en Blauwburgwal. Er vielen 44 doden, de jongste 6 jaar, de oudste 72. In de kranten, ook de Amsterdamse, werd er maar een klein berichtje aan gewijd, en het raakte voor de meeste mensen in de vergetelheid. De namen van de slachtoffers en waar ze woonden, zijn nu bekend. Ook veel nabestaanden zijn achterhaald. Ongeveer de helft van de mensen die omkwamen waren buurtbewoners. De anderen woonden in heel andere buurten, in Amsterdam centrum, west, noord, en ook buiten Amsterdam. Van een motorschipper uit de Keucheniusstraat, een caféhouder van de Nieuwmarkt (nr.9, toen café Populair) tot een verlofganger uit Nederlandsch Indië.
Op 11 mei 2020, precies 80 jaar na dato, wordt de gebeurtenis herdacht. Er zal een plaquette worden onthuld met de namen en leeftijden van de slachtoffers. Gevolgd door een herdenkingsbijeenkomst in de Dominicuskerk. Voor de plaquette en de herdenking heeft het organiserende buurtcomité al veel geld ingezameld, bij buurtgenoten en nabestaanden, maar het doel is nog niet helemaal bereikt. Als u dit een goed initiatief vindt, wilt u dan misschien ook een bijdrage leveren? Ook heel kleine donaties zijn welkom.
Hoe? kijk op https://www.oudestadt.nl/blauwburgwal/
Tenslotte: Kende u het verhaal al uit uw familie? Woonde uw familie daar, bent u een (ver) familielid van een van de omgekomenen of gewonden? Laat het weten aan wijkcentrum@oudestadt.nl en we sturen uw mail door aan het comité. Voor verdere vragen kunt u er ook terecht.
Even buurten bij ...
In deze serie komt elke keer een buurtbewoner aan het woord die vertelt hoe hij/zij de Nieuwmarkt ervaart. Wat is er leuk, mooi of lelijk in de buurt? Deze keer Ronja Evans Knaup(10 jaar).
DOOR Mieke van Beeren FOTO Rogier Fokke
"Hallo allemaal. Ik ben Ronja. Ik ben 10 jaar. Sinds vijf jaar woon ik met mama, papa, mijn zusje Roxy en hond Saar op de Nieuwmarkt in het huis waar mijn moeder Rosa als kind ook gewoond heeft. Mama slaapt weer in haar oude slaapkamertje. Boven ons woont mijn tante met mijn nichtje van 4 en neefje van 2. Ze komen vaak spelen en dat is heel gezellig. Daarboven woont opa. We hebben een echt familiehuis, wat ik heel fijn vind. Vroeger woonden Cor en Joyce (red. van Rijn) bij ons beneden. We brachten ze vaak bonbons van Simon Levelt. Ik vind bonbons heel lekker. Voor we ze brachten mocht ik een bonbon kiezen, die we in stukjes sneden en samen op aten. Als ik alleen thuis ben, kijk ik uit het raam en zie ik beneden op de Nieuwmarkt mensen lopen en dan ben je niet alleen. Ik vind het leuk om met de verrekijker, die we bij het raam hebben staan, naar de toeristen te kijken. Het is zo grappig om de gezichten te zien als ze in het rond kijken.
Ronja (10 jaar) Nieuwmarkt
mag je als je ouder bent dan 10 bij de 10+ groep. Kinderen van de 10+ groep mogen na het samen eten op school alleen buiten spelen. Je mag dan naar speeltuin De Waag, het rode pleintje, of het saaie pleintje. Kinderen en ouders moeten een contract tekenen dat de kinderen zich aan de afgesproken regels houden. Je mag alleen naar de afgesproken speelplekken, je mag niet naar de winkels en je moet op tijd terug zijn. Als je terug bent op school moet je aftekenen dat je er weer terug bent. Voor de tijd kijken we altijd op de klok van de torens van de Montelbaan of Zuiderkerk.
Het leukste van de buurt vind ik speeltuin De Waag. In het speelkwartier en met de overblijf van mijn school, de Witte Olifant, gaan we er vaak naar toe.
Het leukste van de buurt vind ik speeltuin De Waag. In het speelkwartier en met de overblijf van mijn school, de Witte Olifant, gaan we er vaak naar toe. In De Waag ga ik voetballen met mijn vriendin Maud en we voetballen ook mee met de jongens. Als ik jarig ben vieren we mijn verjaardag in De Waag en dan houden we daarvandaan een speurtocht door de buurt. Elk jaar mag ik een thema bedenken voor de speurtocht. Vorig jaar was het Street Art. Voor de Street Art speurtocht moesten de kinderen het liedje opschrijven wat op de tegels staat van het “rode pleintje” op het Siebeleshof. Ik wil ook nog vertellen over 10+. Bij de overblijf op school
De hoogtepunten van het jaar vind ik SintMaarten en de Aprilfeesten. Lekker in de zweefmolen, lang in het mini rad ronddraaien en veel snoep bestellen. Het leukste wat ik doe is circusles. Dit doe ik nu vier jaar bij De Circus Club in een oude school op Rapenburg. We krijgen twee uur per week les in acrobatiek, trapeze, tissu – dat is naar beneden rollen aan doeken –en nu oefen ik veel op de een-wieler. Op het zwarte pleintje bij de Flesseman kan ik makkelijk op de een-wieler van paal tot paal oefenen. Dat gaat al best goed. Er zijn ook extra lessen om presentatie met publiek te oefenen. Met de eerste presentatieles heb ik in Paradiso opgetreden. Elk jaar vlak voor de zomervakantie geven we een voorstelling in speeltuin De Waag. Alle kinderen mogen dan meedoen. Mijn grootste wens is actrice worden en een hoofdrol in een film spelen. Het leuke van acteren is de uitdaging om een andere persoon te zijn. Ik houd van uitdagingen. Met mijn nichtje doe ik thuis graag toneelstukjes. Wat ik in de buurt anders zou willen is meer speeltuinen zoals De Waag, de allerleukste speeltuin in de buurt."
Zes jaar geleden wilde de gemeente de beheerder van de speeltuin nog wegbezuinigen. Vanwege een actieve groep vrijwilligers en bestuur is dat gelukkig niet doorgegaan.
Op dit moment zitten we in rustiger vaarwater, maar dat betekent niet dat het vanzelfsprekend is…
De speeltuin is daarom op zoek naar ouders/buurtbewoners die willen bijdragen binnen het bestuur als BESTUURSLEDEN
Het is echt geen dagtaak, maar wel belangrijk voor de toekomst van de speeltuin!
Filosofen van het vrije Amsterdam
Wandel in de voetsporen van Descartes, Spinoza, Locke, Hobbes, Meijer, Van den Enden, Koerbach en andere filosofen. Op negen belangrijke punten liggen stoeptegels met quotes uit hun boeken.
De vrijheid, waaronder pers- en geloofsvrijheid, was in zeventiendeeeuws Amsterdam groter dan in veel andere Europese steden. Filosofen zoals Descartes en Spinoza woonden daarom in Amsterdam en andere vrijdenkers kwamen hier om hun boeken te publiceren.
Wandel in hun voetsporen met de gratis audiotours en ontdek hoe onze wereld door hen beïnvloed is. Wandel je liever onder leiding van een gids of wil je jezelf verdiepen in de filosofie van vrijheid? Kijk dan in de agenda.
• 12 maart Boekbespreking ‘De evolutie van de vrije wil’
Daniel Dennett over vier soorten vrije wil, van 20.15 - 22.15 uur
• 19 april Vrijheidslab: Hoe hersenstimulatie de vrije wil bevordert Paradiso, van 11:00 - 13:00 uur
• 2 mei Wandeling ‘De Vrijheid van Amsterdam’ met gids Start Centraal Station, van 14.00 - 16.00 uur
www.vrijheidvanamsterdam.nl
GRIP OP UW LEVEN
Steun als het even niet meer gaat
CentraM biedt ondersteuning:
• bij het omgaan met geld(problemen)
• bij het zo lang mogelijk gezond en zelfstandig thuis blijven wonen
• bij problemen in relaties en een veilig thuis
• voor mantelzorgers
CentraM ondersteunt en verbindt bewoners en geeft informatie & advies.
U kunt altijd gratis bij CentraM terecht, een verwijzing is niet nodig.
U kunt contact met ons opnemen via: 020 -557 33 38 • tussen 9 en 12 uur.
U kunt ook langs komen bij een van onze pluspunten in de buurt. Voor meer informatie en adressen kijk op onze website: www.centram.nl
Donderdagavond van 20:30 tot 22:30 uur Inlichtingen: 06 4493 3126
Even denken
2020 -1
De componist Charles Gounod (1818-1893) hield er een zeer persoonlijk taalgebruik op na. Zo zei hij op een keer tegen een jonge vioolleerlinge ‘speel eens een lila noot waar ik mijn handen in kan wassen’. De kathedraal van Milaan noemde hij ‘een kathedraal in F grote terts’, en zijn enthousiasme over de opera Manon vatte hij als volgt samen: ‘in één woord, achthoekig’.
Ongetwijfeld zou Gounod genieten van de Aprilfeesten op de Nieuwmarkt. Maar hoe zou hij zijn mening daarover onder woorden brengen?
Stuur uw antwoord in (max. 15 woorden), misschien komt het wel in het volgende nummer.
Inzendingen Even denken 2019-4
Er zijn helaas geen pruimenmondjeoefeningen binnengekomen.
Cultureel programma Huis De Pinto maart
kranten en tijdschriften, koffie & thee, boekenruil, het mooie stille binnenhofje, kunst en muziek. maandag t/m vrijdag van 10:30 tot 17:30 en zaterdag van 13:00 tot 17:00 uur
Zondag 15 maart 16:15 - 18:15 Muziekmatinee entree € 5, kinderen € 2,50 CD presentation Duo Ebano De cd die de Italiaanse musici Marco Danesi en Paolo Gorini in de Muziekmatinee presenteren, bevat naar eigen zeggen de essentie van hun repertoire. Als een merel heen en weer hippend – de cd heet Blackbird (r) evolution – balanceert het Duo Ebano tussen klassiekers van bijvoorbeeld Brahms en Mendelssohn en de muziek van nu. Ebano is ‘ebben’ in het Italiaans en verwijst naar de zwarte toetsen van de piano en het hout waaruit klarinetten worden vervaardigd.
Dinsdag 17 maart - 2 mei 10:30 - 17:00 Expositie | Tussen de regels #5
Job Koelewijn ‘Taal als beeldend middel’ is het idee achter de kunst die in Huis De Pinto wordt getoond. Eind maart bestaat Huis De Pinto alweer 6 jaar. Om dit luister bij te zetten worden dit voorjaar twee kunstenaars uitgenodigd om speciaal voor Huis De Pinto een werk te maken.
Job Koelewijn bijt de spits af met ‘visuele poëzie’ op de muur van de voorruimte. Gracia Khouw volgt in mei met een ‘conversation piece’.
Donderdag 19 maart 20:30 - 23:00 Filmavond - underground cinema entree € 3 L’Important c’est d’aimer Regie Andrzej Żuławski, met Romy Schneiders In Frans met Engelse ondertiteling.
22 maart 11:00 - 13:00 Koffieconcert entree € 5 Silvan de Smit: gitaar huisdepinto.nl
Werk als huishoudelijke hulp via Helpling.nl en verdien vanaf €11,30 per uur. Morgen al beginnen of meer informatie? www.helpling.nl/aanmelden
Afval
Gelezen in de Binnenkrant
Amsterdammers betalen jaarlijks per 1 persoons-huishouden €276 en per meerpersoonshuishouden €368 afval-sto enhe ng. Wat schetst mijn verbazing: een bedrijf dat maximaal 4 zakken van 60 liter per week produceert, betaalt €373 per jaar en bij 5 tot 9 zakken €790 per jaar.
Geen idee hoeveel vuilniszakken een gemiddeld gezin per week verslijt maar als 1 persoonshuishouden kom ik net aan 1 zak van 30 liter. Dat zij 8 x meer hebben lijkt me sterk. Toch betalen zij maar een fractie minder dan een bedrijf. Verder kan ik nergens ontdekken wat voor criteria de gemeente hanteert om te controleren of een bedrijf deze 9 zakken niet overschrijdt. Terwijl we er van uit mogen gaan dat als de gemeente een schatting heeft van de afvalproductie van een burger ze dat ook weten van een gemiddeld kantoor, restaurant of winkel. Toch zie ik restaurants met een capaciteit van 300 personen ‘s avonds bij alle bomen aan de Nieuwezijds Voorburgwal vuil plaatsen dat de max 9 meer dan 10-voudig overschrijdt.
Op het Singel een lunchroom die aan 2 kanten van de brug bergen afval plaatst. En dan ook nog eens op tijden, dat het
OPVALLENDE BUURTGENOTEN
DE MEESTE MENSEN WETEN, ALS ZE EEN BOEKWINKEL BINNEN STAPPEN, DE TITEL EN DE AUTEUR VAN HET BOEK WAT ZE WILLEN KOPEN. JE HEBT OOK MENSEN DIE EEN VAGE NOTIE HEBBEN VAN EEN TITEL EN OF AUTEUR. IK BEN ER ZO EEN. EH … IK HOORDE LAATST OP DE RADIO EEN BOEKBESPREKING MAAR IK WEET NIET MEER PRECIES DE TITEL … HET GING OVER EEN VROUW DIE VAN DE NOORDZEE HIELD, RODE WIJN DRONK EN GELOOF IK 2 KATTEN HAD … O JA, EN HAAR MAN WAS FANATIEK TAXIDERMIST … VOORAL RATTEN OPZETTEN VOND HIJ LEUK. NOU, GA DAAR MAAR AAN STAAN ALS BOEKVERKOPER.
LISET, BOEKVERKOPER BIJ PANTHEON, TREKT BIJ ZOVEEL VAAGHEID HOOGUIT HAAR WENKBRAUW IETS OMHOOG, LACHT EN STUURT EEN SPERVUUR VAN VRAGEN OP JE AF … EN 5 MINUTEN LATER LOOP JE MET HET BOEK DAT JE BEDOELDE ONDER JE ARM NAAR HUIS. 10 JAAR WERKT LISET BIJ PANTHEON, ZE IS ILLUSTRATOR EN - LOGISCH - ZE HOUDT VAN LEZEN, WAARONDER KINDERBOEKEN. HET LEUKSTE KINDERBOEK OP DIT MOMENT VINDT ZE ZO KREEG MIDAS EZELSOREN (DE METAMORFOSEN VAN OVIDIUS VOOR KINDEREN) VAN MARIA VAN DONKELAAR. WAT VINDT ZE ZO LEUK AAN DEZE BUURT? DAT JE MET IEDEREEN KAN OUWEHOEREN. ILLUSTRATIE
wild in de stad ruim de tijd geeft om deze zakken open te trekken en zo nog meer vuil te creëren. Kleding en kaaswinkels die hun kartonnen dozen in de papierbakken proppen waardoor de schacht verstopt raakt met als gevolg dat mensen hun oud papier er naast gaan zetten wat andere weer als uitnodiging opvatten om er ook ander vuil naast te zetten. Toch lijken de oplossing voor dit probleem simpel. Om de lasten van de vuilverwerking eerlijker te verdelen moet ieder (horeca)bedrijf standaard een contract afsluiten met een afvalverwerkingsbedrijf. Geen contract geen exploitatievergunning. Hopelijk stimuleert dit bedrijven weer om bij hun toeleveranciers er op aan te dringen om een statiegeldsysteem in te voeren voor kartonnen dozen die toch makkelijk hergebruikt kunnen worden. Of mayonaise emmers die na even door de wasstraat ook weer gevuld kunnen worden. Is ook de volgende generatie blij mee. En dan lopen wij als Amsterdammers even door naar de volgende glas- of papierbak mocht de bak vol zitten. Want als dat niet hinkstapsprong over bedrijfsafval hoeft, is dat helemaal niet erg. Dan genieten we gewoon nog iets langer van onze mooie schone stad.
