OpNieuw is het blad voor de Nieuwmarktbuurt, door en voor buurtbewoners. OpNieuw wordt gratis huis aan huis verspreid in het gebied dat begrensd wordt door Geldersekade, Oosterdok, Uilenburg, Zwanenburgwal, Staalkade, en 's Gravelandsveer, Kloveniersburgwal en Nieuwmarkt en op Oosterdokseiland.
Deze uitgave wordt mede mogelijk gemaakt door Stadsdeel Centrum en de Koninklijke Nederlandse Akademie voor Wetenschappen.
Redactie
Lylith Oude Vrieling (vormgeving), Sati Dielemans, Roos Hendriks, Hes van Huizen, Nanny Kok, Martijn van der Molen, Henk Oldeman, Riëtte van der Plas, Lisa de Rooy.
Medewerkers aan dit nummer
Bert Baanders, Fausto van Bronkhorst, Peter Commandeur, Cliff van Dijk, Dunya, Rogier Fokke, Maarten Henket, Flip Lambalk, Evelien van Os, Henri van Poll, Sandra Rottenberg, Barbara Wichers Hoeth.
De advertentieprijs is vastgesteld op €1 per vierkante centimeter. Website: www.opnieuw.nu
Bezorgers
M.L. van Asperen de Boer-Eichholtz, Beiki Bakker, Mieke van Beeren, Iek Boeles, Mariken de Goede, Johanneke Guldemond, Marcel Gutz, Lea Israels, George Janszen, Nico de Jong, Baukje Kleinbekman, Femke Koens, Machiel Limburg, Marte Meijer, Evelien van Os, Gertrud Pijnenburg, Hans Puts, Dymph Rutten, Joost Schings, Piet Seysener, Cees Tijssen, Bob Vos, Barbara Wichers Hoeth en Thera van Zaal.
Deadline volgende OpNieuw 10 mei 2019
Mantelzorgondersteuning in Flesseman
Centrum van Ouderen Flesseman aan de Nieuwmarkt is er niet alleen voor ouderen die zorg nodig hebben. Ook mantelzorgers kunnen bij Flesseman terecht. Niet iedereen herkent zichzelf direct als mantelzorger. Maar wie onbetaald zorgt voor een chronische zieke, gehandicapte of hulpbehoevende medemens, is mantelzorger. De zorg kan geboden worden aan een ouder, een kind, een vriend of een buurman of -vrouw. Mantelzorgers geven die zorg vanwege de persoonlijke band met die ander. Dat is het verschil met vrijwilligerswerk. Daar kun je weer mee stoppen als je geen zin meer hebt of als het niet meer uit komt. Tegen mantelzorg is het lastig ‘nee’ zeggen, omdat het gaat om iemand waar je om geeft. Aan het geven van mantelzorg is geen tijd gekoppeld. De één is een paar uur per week betrokken bij de zorg aan haar moeder, de ander zorgt 24 per dag voor zijn partner. En iedereen kan mantelzorger zijn, van jong tot oud.
Voor mantelzorgers is het belangrijk de balans te bewaken. De balans tussen de zorg voor een ander en het zorgen voor zichzelf. Want alleen dán kunnen ze de zorg voor naasten volhouden. In de Nieuwmarktbuurt kunnen mantelzorgers én hun naasten terecht voor hulp bij die balans. Mantelzorgers kunnen bij Flesseman altijd binnenlopen voor een praatje of met een ondersteuningsvraag. Ze kunnen er andere mantelzorgers ontmoeten en meedoen met leuke activiteiten. Flesseman krijgt van stadsdeel Centrum ook subsidie (mantelzorgmiddelen) om die te organiseren.
De dagbesteding Nieuwmarktbuurt is een belangrijke voorziening om mantelzorgers te ontlasten. Want als je weet dat je partner, je vader of moeder of ander familielid op leeftijd het fijn heeft en in vertrouwde handen is, dan heb je tijd voor jezelf. Door zonder zorgen iets voor jezelf te gaan doen kun je weer ‘opladen’ en je energievoorraad aanvullen.
Bij de dagbesteding Nieuwmarktbuurt in Flesseman kunnen ouderen vrijblijvend een keer komen meedraaien. Van maandag tot en met vrijdag is de dagbesteding open tussen 9.30 en 16.00 uur. Deelnemen kan al vanaf een dagdeel per week. De gemeente vergoedt dagbesteding vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). De dagbestedingscoach regelt de indicatie. Sommige mensen staan op de wachtlijst voor een verblijfsplek in een zorglocatie. Zij kunnen ook gebruik maken van dagbesteding op grond van hun indicatie via de Wet langdurige zorg (Wlz). Op woensdag wordt de dagbesteding bezocht door een grote groep Chinese ouderen. Voor meer informatie kunt u bellen met Flesseman (020 - 62 04 890) of Deborah Elzenaar, dagbestedingscoach (06 - 81 45 26 46).
Voor de buurt
• Elke zondagochtend gratis koffieconcert, tussen 10:30 en 11:45
• Twee keer per maand op zondagmiddag van 14:00 tot 16:00 Bingo
• Voor details, data en programma kijk op www.facebook.com/flesseman/
• Bij ons kunt u ook lunchen en dineren, alle buren zijn welkom.
6
Hannemieke Stamperius
"Ik hou van de zichtbare geschiedenis in de buurt. We hebben hier op de muur van het huis een plakkaat, dat stamt nog uit de tijd dat hier een fabriekje was. Tijdens een van de eerste VvE-vergaderingen stelde iemand voor om dat weg te laten halen, omdat het de muur zou ontsieren. Toen heb ik er heel hard voor gepleit om het te laten hangen."
16
Metro-ingangen Nieuwmarkt
De perrons zijn in orde. De kolommen staan er stoer bij. De kiezels zijn zichtbaar in de betonnen huid en door de stevige, transparante coating voelt het bijna fluwelig aan.
10
Het loodzware verleden van onze buurt
Goed dat de Duitse kunstenaar Gunther Demnig deze gedenktekens plaatst door heel Europa, als waarschuwingen om politieke ontwikkelingen kritisch te blijven volgen en zodoende dreigende herhalingen van of variaties op deze massale misdaden tijdig te kunnen signaleren.
22
Mariken de Goede over de Ruijtergaard
"De bakken hebben bankjes eromheen, zodat je er ook kunt zitten. Dat is een ander onderdeel dat ik heel belangrijk vind, dat er plekken in de openbare ruimte zijn waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, zonder dat ze altijd op een terras hoeven te zitten."
Buurtbewoners Ralph en Shahine
Hoe beleeft twee vrienden van 18 jaar de Nieuwmarktbuurt? "Maar wij zijn de jongsten, de hekkensluiters van de groep. Wij zijn de laatsten van de soort."
27 en verder...
Heeft u ook last van de volgende klachten?
* Slapeloosheid
* Spanning
* Migraine
* Maagklachten
* Gewrichtsklachten
* Rugpijn
* Jicht
* Schouderpijn
* Stijve nek
* Sportblessures
* Verstuikingen
* Tennisarm
* Muisarm
* Beroerte
* Reuma
* Zenuwpijn
* Neurose
* Of iets anders?
Mercy
Chinese Medical
善心國醫館痛症治療中心
Traditioneel Chinees Geneeswijze: Tuina massage, kruidenbehandelingen, acupunctuur, en nog veel meer!
Vragen en reserveren:
Adres:
Website:
020-7723536 / 06-42850388
Dr. Zhi Xiong Li & Dr. Sau Ying Liu Sint Antoniesbreestraat 74 1011 HB, Amsterdam www.mercytcm.nl
BEHANDELINGEN KOMEN EVENTUEEL IN AANMERKING VOOR TERUGBETALING DOOR DE ZORGVERZEKERING
De hele buurt weet inmiddels wel dat je lekker kunt eten bij Captein & Co en dat het er gezellig is. Wil je eens geen buurtgenoten zien, bezoek dan ook eens ons filiaal in Zuid-India!
Is jouw fiets al winterklaar?
Kom langs voor advies, onderhoud en reparatie.
• Reparaties dezelfde dag klaar.
• BOVAG gecertificeerd.
• Nieuwe & gebruikte fietsen.
Waterlooplein 289 ma t/m za: 9-18 uur
Nieuwe Uilenburgerstraat 30 di-vr: 9-14 / za: 9-18
Oosterdokskade 63A dagelijks: 9-18 uur
Overtoom 45 dagelijks: 9-18 uur
Massage volgens Westerse en Aziat ische principes 06-25087778
Gratis Waardebepaling
jnc-ict
06 53 81 62 81 remco@promakelaars.nl
Gebruikt u nog Windows XP of Office 2003? Op 8 april 2014 stopt Microsoft met het repareren van beveilingslekken voor Windows XP en Office 2003. Uw computer staat vanaf die datum wagenwijd open voor allerlei soorten van misbruik.
oplossen wifi problemen
Slecht bereik, traag wifi, verbinding valt regelmatig weg? jnc-ict is gespecialiseerd in het installeren, verbeteren en uitbreiden van wifi voor particulieren en bedrijven.
U dient tijdig over te stappen naar een latere versie van Windows en Office. Wij kunnen deze wijziging zonder onderbreking van uw bereikbaarheid uitvoeren. Neem vrijblijvend contact met ons op voor advies.
jnc-ict
Jonas Daniël Meijerplein 36 Jonathan Cohen 020-627 4732 / 06-2506 4567 www.jnc-ict.nl info@jnc-ict.nl
Welkom bij Bewonersraad
De Bewonersraad is de buurtvergadering van de Nieuwmarktbuurt en Groot Waterloo. Alle buurtgenoten zijn welkom om mee te beraadslagen over het wel en wee van de buurt. Alle aanwezigen op de vergadering zijn met elkaar en alleen dán de bewonersraad.
Cliff van Dijk (Groot Waterloo) en Evelien van Os (Nieuwmarktbuurt) gaan hun best doen om in iedere OpNieuw een kort stukje te schrijven over wat er zoal ter tafel komt en wat er besloten wordt.
Voor de nieuwkomers
Al vele jaren zijn er vergaderingen van de bewonersraad over het wel en wee van onze mooie buurt - waarin het niet altijd makkelijk wonen is - onder het motto: “Wij willen een buurt waar wonen, werken, spelen, leren en winkelen vlakbij en door elkaar gebeurt voor oude en jonge mensen”.
Deze buurtvergaderingen worden gehouden in de Boomsspijker (Rechtboomssloot 52) op de tweede donderdag van de maand van 20:00 tot ongeveer
22:00 (soms wat uitlopend als de discussies verhit raken). Niet meer elke maand, maar wél zeven keer per jaar.
Op dit moment is er een groep van vier mensen (uit beide buurten afkomstig) die om en om gespreksleider zijn. Van tevoren worden door een commissie agendapunten opgesteld en tijdens de vergadering kunnen de aanwezigen zelf punten inbrengen.
Sommige agendapunten keren iedere vergadering terug (tot het probleem is opgelost), momenteel zijn dat onder meer geluidsoverlast door de metrooostlijn, de verbouwingsplannen op en rond het Waterlooplein, rondjes rijdende taxi’s, ouderenhuisvesting en vergroening van de buurt. Ook worden agendapunten rond een bepaald thema besproken, zoals de paaltjespilot rond de Nieuwmarkt of dealen en drugsgebruik rond de Snoekjessteeg.
De Bewonersraad is gelijk aan de mensen die aanwezig zijn en iedereen is
even verantwoordelijk voor de gang van zaken en aanpak van (mogelijk) heikele onderwerpen. Vaak resulteert de behandeling van een onderwerp in het schrijven van een raadsadres of zienswijze. Soms gaat er iemand namens de Bewonersraad inspreken in raadscommisievergaderingen. Op die manier wordt geprobeerd invloed uit te oefenen op het beleid van de gemeente.
Je bent welkom!
Komt allen naar de vergaderingen, dan heb je de voortgang in eigen hand en het nieuws uit de eerste hand.
Nieuwsbrief
Iedereen die de nieuwsbrief van de Bewonersraad wil ontvangen kan zich aanmelden bij onze secretaris Cliff van Dijk (cliffvdijk@gmail.com). Aanmelden kan ook op de website. https:// www.bewonersraad1011.amsterdam/
Vergaderingen in 2019
14 februari, 14 maart, 11 april, 13 juni, 12 september, 10 oktober en 14 november
Bij de voorplaat
Een veelzijdig en creatief man
In augustus 2018 is Cor van Rijn overleden. Vanaf 1963 tot aan zijn dood woonde van Rijn samen met zijn vrouw Joyce in de Nieuwmarkt. Van Rijn was een veelzijdig en creatief man. Niet alleen speelde hij bij diverse toneelgezelschappen, hij was ook stemacteur, dichter, schilderde en maakte grafiek. Hij werd in 1929 in Rotterdam geboren. Zijn ouders overleden toen hij drie jaar oud was en samen met zijn twee broers
groeide hij op in een weeshuis. In 1952 begon hij zijn carrière als volontair bij de Rotterdamse Comedie. Vanaf 1955 werkte hij bij diverse toneelgezelschappen. Tussen 1960 en 1990 speelde hij in 40 films en tientallen televisieproducties. Begin jaren negentig stopte hij met acteren en legde zich toe op de schilderkunst. Een deel van zijn oeuvre is te zien in de vitrines in de Sint Antoniesbreestraat, een eerbetoon aan
een markante Nieuwmarkt-bewoner. Stichting Kunst & Cultuur Centrum Amsterdam stimuleert, initieert en ondersteunt de productie en presentatie van kleinschalige en laagdrempelige kunstprojecten van en voor bewoners in het centrum van de stad. Een van haar initiatieven is de wisseltentoonstelling in de vitrines in de Sint Antoniesbreestraat.
Een leven van nadenken
Vanuit de redactie komt het voorstel om voor dit nummer kunstenares Hannemieke Stamperius te interviewen. Ze heeft onlangs meegedaan aan de Open Ateliers Nieuwmarkt en een van de redactieleden is onder de indruk van haar abstracte werken. Ik wil het interview wel doen. Ik googel haar naam en kom op haar website terecht. Daar lees ik tot mijn verbazing dat Hannemieke Stamperius veel meer is dan alleen maar schilderes. Ze is ook prozaschrijfster Hannes Meinkema, detectiveschrijfster Justa Abbing en pijncoach Hannemieke Stamperius. DOOR Lisa de Rooy FOTO Rogier Fokke
Als ik bij haar aanbel en wacht tot ze opendoet, schiet het door me heen hoe spannend dit moment toch altijd is. Nu heb ik nog geen idee hoe dit gesprek zal gaan verlopen; ik ken de vrouw achter deze deur nog niet. Maar ik weet nu al dat als ik straks wegga, dat met een heel ander gevoel zal zijn. Een gevoel dat ik heel even een kijkje in iemands leven heb mogen nemen.
De deur klikt open, ik loop een trap op. Boven in de deuropening wacht Hannemieke me op. Als ik haar een hand geef,
herken ik meteen haar gezicht, van de achterflap van de boeken die ik van haar las als middelbare scholiere (En dan is er koffie, De naam van mijn moeder). Met zachte stem verontschuldigt ze zich voor de dozen in de hal: ze heeft net haar studio op Vlieland leeg moeten halen. We gaan zitten aan een tafeltje aan de voorkant van het huis, bij het raam, uitkijkend over het water van de Oudeschans.
Ik spreek ten eerste mijn verbazing uit over haar vele verschillende werkzaamheden. Ze glimlacht bescheiden.
"Gek, ik heb zelf altijd het gevoel dat ik niks heb uitgevoerd…" Ik denk aan de lange lijst van boeken die ik op haar website heb gezien, die maakte diepe indruk op me.
"Mensen hebben vaak het idee dat je maar één ding bent. Ze denken ook snel dat boeken autobiografisch zijn. In zekere zin zijn alle boeken autobiografisch, omdat je altijd schrijft over iets wat je ter harte gaat, en zo hoort het ook. Maar autobiografisch in de zin van echt gebeurd, zo schrijf ik zeker niet. Ik wil niet uitsluiten dat ik dingen die ik zelf heb meegemaakt, gebruik, maar in de context van een literair werk krijgen die dan een functie, die ze een volkomen andere kleur geven. Ik gebruik van andere mensen natuurlijk ook dingen, en ik weet soms later niet eens meer of iets echt gebeurd is of niet, omdat het zo totaal verschillend is geworden. In de literatuur heeft elk element een functie, die bijdraagt aan een complex geheel." Hannemieke heeft twee universitaire studies gedaan, Nederlands en Algemene Literatuurwetenschap.
"Simone de Beauvoir heeft gezegd; als je één universitaire studie hebt gedaan, dan kun je de rest wel alleen af. Dus ik heb zelf een paar jaar psychologie gedaan, een paar jaar theologie, een paar jaar filosofie, daar zit ik nu nog in, en ik ben nu bezig met kunstinterpretatie. Dat is allemaal zelfstudie, ik ga naar de Universiteitsbibliotheek om te studeren. Alle vervelende dingen van een normale studie hoef ik niet te doen, ik volg lekker mijn eigen neus."
Hier wil ik blijven wonen
Sinds 1985 woont ze in dit huis, in deze buurt, vierendertig jaar lang al. Ze kwam uit Leiden, woonde daar met haar toenmalige man. Ze wilde graag kinderen, maar werd niet zwanger. "Ik dacht toen: als het niet lukt om een kind te krijgen, dan mag ik als beloning, als troost voor mezelf, in Amsterdam gaan wonen. Want ik dacht toen ook, volstrekt ten onrechte, dat Amsterdam geen geschikte omgeving was om een kind in op te voeden. Terwijl er hier vlakbij een speeltuin is, en een school om de hoek. Een vriendin van mij woonde aan de overkant, die zei: je moet even kijken, er staat iets te koop op de Oudeschans. Ik was er eigenlijk nog niet aan toe, maar ik moest die dag naar mijn uitgever hier in Amsterdam en dacht: weet je wat, ik maak even een omweggetje. Ik zag het huis en een kwartier later belde ik mijn uitgever op en zei: ik kom even niet, want ik heb net een huis gekocht. Het was meteen goed. Het was toen nog een oud pakhuis, maar ik dacht: dit is het gewoon, hier wil ik de rest van mijn leven blijven wonen. En dat gaat natuurlijk ook gebeuren, er is geen enkele reden om hier weg te gaan, zolang ik nog voor mezelf kan zorgen. Ik ben hier alleen komen wonen en heb het zelf mogen indelen, zo’n kans krijg je natuurlijk nooit. Het probleem was dat het heel lang en diep is, dus hoe ga je om met het licht. Achter, aan de zuidkant van het huis zijn de werkkamers, en hier voor kom je als de zon aan het eind van de dag hier is, om je borrel te drinken."
In 1987 adopteerde ze haar dochter uit Brazilië. Ze voedde haar in haar eentje op in de Nieuwmarktbuurt. Sinds januari 2018 is het huis weer van haar alleen, haar dochter huurt elders een appartementje.
"Als ik ergens moet wonen, is het hier, maar mijn gevoel is door het wegvallen van Vlieland nu heel dubbel, de randjes zijn bruin. Ik heb daar veertig jaar een huis gehad, woonde om en om daar en hier. Ik moet nog gaan rouwen om Vlieland. Zover is het nu nog niet, ik zit nog teveel in de praktische sores. Dat is zo goed aan het feit dat je altijd veel moet regelen na een ramp of een overlijden: dan hoef je nog niet meteen zoveel te voelen, want je weet: als ik in dit gat val, dan houdt het niet meer op. Later kun je de pijn van het verlies beetje bij beetje toelaten. Maar het wegvallen van Vlieland in mijn leven voelt als een amputatie."
Zichtbare geschiedenis
Toch, de Nieuwmarktbuurtbuurt is haar dierbaar. Ze zou doodongelukkig worden als ze ergens anders heen zou moeten. "Ik hou van de zichtbare geschiedenis in de buurt. We hebben hier op de muur van het huis een plakkaat, dat stamt nog uit de tijd dat hier een fabriekje was. Tijdens een van de eerste VvE-vergaderingen stelde iemand voor om dat weg te laten halen, omdat het de muur zou ontsieren. Toen heb ik er heel hard voor gepleit om het te laten hangen. Je kunt op twee manieren naar geschiedenis kijken: als iets wat voorbij is, of als iets wat leeft, wat een onderdeel van ons leven van nu is. Ik hou van die laatste, dynamische visie op de geschiedenis. Daarvan is de stadsnieuwbouw in deze buurt ook zo'n goed voorbeeld, hoe het nieuwe in het oude is geïntegreerd. Verder ben ik er trots op dat ik in het voormalige getto woon, en ik hoop dat ik daar niemand mee beledig. Ik ben een tweede generatie oorlogskind, mijn moeder heeft mij gebaard toen ze ondergedoken zat. Zij zat in een van de vier groepen die joodse kinderen onderbracht, ze was verzetsstrijder. Toen ik vier was, trouwde ze met mijn stiefvader. Daarvoor ben ik opgevoed door mijn oudtante, en voornamelijk door haar gezelschapsdame. Mijn oudtante heeft altijd onderduikers gehad, is op een gegeven moment opgepakt en in Vught terechtgekomen, waar ze is ontsnapt door over het prikkeldraad te klimmen, de dag voor haar executie. Ik ben opgevoed met het idee dat Joodse mensen meer waard waren dan gewone mensen, en dat voel ik ook nog een beetje in deze buurt. Ik heb nog meegemaakt dat sommige winkels op zaterdag dicht waren vanwege de sabbat. Het is jammer dat je, als je nu iets kritisch zegt over Israël, meteen als antisemiet wordt bestempeld. In deze tijd vind ik het ontzettend moeilijk om oprecht politiek correct te zijn. Vroeger was je duidelijk links, nu loopt het allemaal een beetje door elkaar. Vrij Nederland had een aantal jaar geleden een enquête: bent u nog wel echt links? Toen scoorde ik wel echt hoog. Als je links ziet als solidair en zorgzaam en open voor verandering, dan kan je de term nog wel hanteren. In de politiek zie ik daar helaas niets van terug, behalve bij Groen Links, en dan nog."
We kijken naar buiten. Op een grijze dag als deze is het uitzicht nog steeds de moeite waard.
"Ik woon hier fantastisch aan het water, water maakt rustig. De gracht is hier even breed als de bekende grote grachten. Natuurlijk verandert de buurt en verdwijnen dierbare plekken. Toen het Bimhuis er nog was, kon je de muziek hier
Advertentie
horen. Trots was ik en dankbaar hier te wonen, en dat heb ik nog, hoor. Ik kom buiten en dan denk ik: dat ik hier mag wonen! Zo'n groots, overweldigend gevoel van dankbaarheid. Voor mij is Amsterdam deze buurt. Ik zeg bijvoorbeeld ook: ik ga de stad in, als ik naar de Kalverstraat moet. Dat is idioot, want ik zit in de stad en nog wel in het centrum, maar het is toch alsof ik dan iets verlaat en ergens anders naartoe ga."
Werken tot de laatste snik
Ze is nog steeds volop aan het schrijven en het schilderen. Het schilderen heeft ze zichzelf op latere leeftijd geleerd. "Ik leer altijd beter uit boeken dan van mensen, dus ik heb twee planken met boeken over schilderen. Ik heb me een aantal jaren technieken eigen gemaakt, en toen ineens vond ik mijn eigen vorm, ik denk dat dat 2006 of 2007 was. Ik zat in Engeland, bergen te schilderen, de kleuren veranderden continu. Het is roze, je kijkt weg en weer terug en het is geel. En dan ook nog dat water en de lucht die dat allemaal beïnvloeden. Ik vond het zo’n gemodder, en ik dacht: wat ben ik toch aan het doen? Ik sta iets te kopiëren wat in het echt veel mooier is. Toen ging ik krassen met een lepeltje en werd het een abstract, met een andere structuur en dezelfde kleuren, en ik wist: dit is het, ik ga landschapsabstracten maken. Ik werkte altijd met aquarel, dat had te maken met het feit dat mijn dochter op Artistekenen zat, en dat ik haar niet in de weg wilde zitten, zij werkten daar nooit met aquarel. Eerst moest ik gaan uitvinden hoe abstract werken met aquarel mogelijk was. Daar was toen nog geen traditie in, nu zijn we weer tien jaar verder, nu is dat weer anders. Maar dat was heel spannend, heel leuk. Op Vlieland had ik het wad voor mijn neus, dat is op zich al een abstract, met al die grijze tinten, dof en glanzend naast elkaar. Ik merkte toen dat, als ik kleuren opsloeg in mijn hoofd, ik die kleuren thuis na kon maken. Het is zo leuk om zoiets op latere leeftijd te leren. Bij het bezoekerscentrum op Vlieland wilden ze me exposeren, ik was nog niet eens aan het idee gewend dat ik schilderes was, of ik verkocht mijn werken al."
Ze laat me verschillende wadabstracten zien, praat met passie over schilderen. Ik luister met plezier naar haar en bedenk me
ondertussen hoe verschillend mensen ouder kunnen worden. Bij sommigen gaat het kaarsje langzaam uit en wordt het leven leger en stiller. Bij Hannemieke is daar geen sprake van. "Mijn leven is een leven van veel nadenken geweest. Ik werk nog iedere dag en zal dat tot mijn laatste snik blijven doen. Schilderen en schrijven. En als je schrijven opvat in de meest ruime zin van het woord, is denken ook schrijven, is lezen ook schrijven. En kijken is schrijven, praten is schrijven. Ik vind het tegenwoordig zo erg, dat jonge talentvolle schrijvers na één verhaal in een literair tijdschrift er dan door sommige uitgevers meteen uitgepikt worden met de vraag of ze een roman willen schrijven. Dan ontneem je die mensen de kans om zich rustig te ontwikkelen. Ik lever het liefst in als ik weet dat het af is, want niets is belangrijker dan dat – als je in je eentje werkt - je je niet laat afleiden, maar gewoon je eigen spoor volgt. Je moet daarin heel streng zijn tegen jezelf, want voor je het weet laat je je meeslepen door wat het goed doet, door wat mensen over je werk zeggen. Elke keer moet de eerste zijn. Mijn smaak verandert met het ouder worden. Vroeger kon ik wel tien boeken bedenken die ik zou willen schrijven. Nu kan ik ook wel tien boeken bedenken, maar ik zou er veel van niet meer willen schrijven."
Als ik de buitendeur achter me dichttrek, loop ik glimlachend naar mijn fiets. Ik heb een bijzondere vrouw leren kennen. Niet alleen heb ik genoeg materiaal voor het interview, maar ze heeft me op persoonlijk vlak geïnspireerd mijn leven te blijven vullen met kennis vergaren, schrijven en lezen en vooral dat kaarsje niet langzaam uit te laten gaan tot het helemaal donker wordt.
Meer weten over het werk van Hannemieke Stamperius? Ga naar www.stamperius.com
Vanaf vrijdag 15 maart zijn aquarellen van Hannemieke Stamperius te zien in de etalage van Prent&boek op het Zuiderkerkhof 3.
Nieuwjaarsdiner bij Daklozenopvang De Kloof
Dinsdag 8 januari jl. heeft een aantal buurtbewoners een heerlijk winters diner gekookt voor de dakloze medemensen in daklozenopvang De Kloof. Dankzij de sponsoring van vele buurtwinkels en de inzet van een aantal medewerkers van De Kloof en de buurtbewoners, werd het een warme en succesvolle avond. Op het menu stond boerenkoolstamppot met gehaktballen, zelfgemaakte appelmoes en zelfgemaakte appeltaarten met slagroom toe. We hebben Bingo gespeeld, waar veel prijzen bij te winnen waren, zoals warme mutsen en sjaals, maar ook chocola en cadeaubonnen. Zowel wij, de buurtbewoners, als de bezoekers en de medewerkers van De Kloof, kijken terug op een zeer geslaagde avond, die zeker voor herhaling vatbaar is.
We danken: Vincent Kaas & Vlees , Slagerij Vet, Groentekraam Overwater, Landmarkt, Hema Jodenbreestraat, Albert Hein Jodenbreestraat, Henxs, Reach Out, Alle appeltaartbakkers
Breitner 1897
De Recht Boomssloot
TEKST & FOTO Flip Lambalk
De Recht Boomssloot is voor een groot gedeelte overdekt met een enorme stalen constructie. Daarboven op staan allerlei installaties en rijden er hijskranen en heimachines. Een groots, mechanisch spektakel dat ook geluid maakt. We zullen er nog lang van mogen genieten, gezien de grote achterstand in het onderhoud van de kade- en in dit geval de slootmuren. Visueel is het boeiend. Vandaar deze plaatjes.
Metro-ingangen Nieuwmarkt
Een ‘brutalistische’ vormgeving
Het zal niemand ontgaan zijn: de ingangspartijen van het metrostation Nieuwmarkt zijn vernieuwd. Na ruim 35 jaar is de hele Oostlijn – waar we zo voor/tegen gestreden hebben - onder handen genomen.
Indertijd hebben de architecten Sier van Rhijn en Ben Spängberg daar nog de 'Betonprijs 1981' voor gekregen. Ze werkten toen voor de gemeentelijke dienst Publieke Werken die verantwoordelijk was voor de hele Oostlijn en eerder ook voor de IJtunnel. Die prijs was natuurlijk voor het veelvuldig toepassen van beton en dat was ook nogal wat. Alle metro-ingangen als betonnen vreemde eendjes langs de snelle verbinding naar de Bijlmermeer. De architecten kozen voor een ‘brutalistische’ vormgeving: gegoten beton, schoon uit de kist. 'Concrete Brut' wordt ook wel geassocieerd met Le Corbusier die er in het midden van de vorige eeuw veel gebruik van maakte. Met een beetje goede wil zijn er vleugjes Corbu te bespeuren.
Bij 'onze' metro is er, direct al, veel met dekkende verf geschilderd en de verlichting was ook niet optimaal. Het geheel was aan vernieuwing toe. Dat is gebeurd en met succes. De toegankelijkheid en een prettig ruimtelijk gevoel zijn versterkt. Verlichting, materiaalgebruik en kleurstelling zijn verbeterd. Over de betegeling, met name bij de belettering,
lopen de meningen uiteen. De toelichting van Maarten van Bremen en ontwerper René Knip, van architectengroep A, maakt veel duidelijk.
Het waren geen geringe ingrepen: er is veel gesloopt maar vooral ook veel gezaagd! Met enorme diamantzagen is veel beton weggehaald en met de toepassing van glas is, merkwaardig genoeg, het effect van het ruwe beton nog versterkt en het levert zelfs mooie plaatjes op. Rond de entree bij de Nieuwe Hoogstraat en het Zuiderkerkhof ligt alles er piekfijn bij. Mooie doorzichten, fraaie lichtval en sterk lijnenspel.
De perrons zijn in orde. De kolommen staan er stoer bij. De kiezels zijn zichtbaar in de betonnen huid en door de stevige, transparante coating voelt het bijna fluwelig aan. Echt waar; voel maar eens.
De kunsttoepassingen van de onvolprezen kunstenaarsgroep Nieuwmarkt doen nu weliswaar gedateerd aan, maar
ze passen goed in het geheel. Een nietsvermoedende Chinese meneer had het over 'ancient historic warriors'. Inderdaad, bij de sloopkogel kun je zomaar denken: "Kijk uit, de Geldersen staan voor de kade!".
Problematisch is nog de omgeving van de belangrijkste metro-toegang bij de Flesseman. Hier is het (nog) niet gelukt een logische en harmonieuze ordening te realiseren. Wat een toestand op het Keizerspleintje! Golvend, slecht onderhouden plaveisel, overal parkeren diverse (dienst)voertuigen en propvol met motoren, brommers en fietsen. Maak het plein schoon en ruimtelijk open. Bestaat er nog een gemeentelijke instantie die hier de regie over kan nemen? En dan niet op de Bokito-manier. Het GVB publiceerde zelf een foto waar het glazen entree huisje wel helemaal vrij staat. Zou het toch kunnen?
Een klein geheim: ze zijn een stuk vergeten! Niet veel mensen weten het, maar in Bruno’s Knuffelparadijs is nóg een ingang, compleet met roltrap en platform. Wil je zien hoe het was? Ga kijken bij Bruno.
TEKST & FOTO S Flip Lambalk FOTO 1E RECHTS Ge Dubbelman
Wist U dat U om de hoek een meditatie vanuit de zen-boeddhistische traditie kunt volgen?
Op 8 juni is er een introductie-ochtend gepland.
Zen Centrum Amsterdam, Binnenkant 39 zenamsterdam.nl/begin
Arts en Crafts
In het kerstnummer 2017 van OpNieuw heeft buurtbewoner Toer van Schayk in een bevlogen artikel het verschijnen aangekondigd van 'Arts en Crafts', een uitgave van het werk, tekeningen, schilderijen en plastiek van Emil van Slooten, 'begenadigd chirurg en daarnaast begaafde en humorvolle illustratieve tekenaar en beeldhouwer' (TvS). Dit boek is inmiddels uitgekomen, het geeft een verrassend inzicht in de veelzijdigheid van deze bijzondere buurtbewoner (1917-2009). Er zijn o.a. tekeningen in te vinden over de Nieuwmarktbuurt, er is een bijdrage met herinneringen aan hem van (ook weer) buurtbewoner Geert Mak, het geeft groot plezier om in te kijken, steeds weer. Het is te koop bij
Open toren dag
Amsterdam 23 maart 2019
Op zaterdag 23 maart 2019 vindt de zevende
Open Toren Dag in Amsterdam plaats. Op deze dag openen een twintigtal historische en hedendaagse torens in Amsterdam vanaf 10.00 uur tot 16.00 uur hun deuren voor het publiek. Welke torens deelnemen en voor welke torens u zich eventueel moet inschrijven, wordt 1 maart 2019 via de site en de Facebook pagina bekend gemaakt.
Gedurende de Open Toren Dag zijn er vele activiteiten in en rondom deze torens voor de bezoekers. Waaronder kunsttours, muziek, wandelingen langs torens en een foto- en filmwedstrijd met leuke, Amsterdamse prijzen!
www.opentorendag.nl
www.facebook.com/OpenTorenDag/
boekhandel Pantheon, St. Antoniesbreestraat 132/134, voor € 29,95. Zeer aanbevolen. Al is de kwaliteit van deze foto misschien niet zo goed als wel te wensen ware, hij geeft een wel heel karakteristiek beeld van Emil in zijn latere jaren. Kromgegroeid door Bechterew en door jarenlang gebukt staan over te lage operatietafels, nog één procent oogzicht, samen met vriend Bobbie (16), die nog wel kan zien maar niet meer horen. Om zijn weg te voelen geen wandelstok maar een op maat gesneden tak, Bobbie niet aan een hondenriem maar aan een touw. Een volstrekt oorspronkelijk mens, die in de laatste jaren van zijn lange zeer werkzame leven zich niet door zijn handicaps in de weg liet staan.
Huis de pinto
Een kleine greep uit het programma:
• Koffieconcert op zondag 24 maart - 11.00 uur
De beste musici die in de afgelopen vijf jaar hebben opgetreden tijdens de koffieconcerten strijden om de speciale Pinto Young Musicians Award.
• Pintotonics n+1 op maandag 25 maart - 20.30 uur
Een bijzondere editie met musici die behoren tot de top van de Nederlandse improvisatiemuziek: Ernst Reijseger (cello) en het ensemble Guus Janssen (piano) en Wim Janssen (slagwerk).
• Peutertheater op woensdag 27 maart - 10.30
Kees en Koos spelen voor de peuters ‘Waar is Harry’
• Hoogtepunt voor de buurt is op vrijdag 29 maart - 20.00 uur
Sprekend Mokum over krakers in de Nieuwmarktbuurt. Oude tijden herleven.
Op de site (www.huisdepinto.nl) is het volledige programma te vinden. Reserveren is verstandig, want het kan wel eens erg druk worden.
DOOR Henk Oldeman
Stadsdeelcommissieleden
Centrum-Oost
Pia Bruin
Afgelopen gemeenteraadsverkiezingen mochten we allemaal stemmen op kandidaten voor onze stadsdeelcommissie Centrum-Oost. Best ingewikkeld, want wie waren die mensen op die lijst? Nu zijn er vier kandidaten als winnaars uit de bus gekomen. Vier mensen die de schakel moeten vormen tussen ons, de buurtbewoners, en het Dagelijks Bestuur en de Gemeenteraad. Reden genoeg om te weten wie deze mensen zijn en waar ze voor staan. En nog belangrijker: hoe komen we met ze in contact? In de vorige nummers maakten we kennis met Neeria Oostra (GL), Raphaël van Kraaij(VVD) en Lisa van den Boogaard (PvdA). Als hekkensluiter deze keer Pia Bruin van D66.
DOOR Lisa de Rooy FOTO Rogier Fokke
Wie is Pia Bruin?
Ik ben geboren en getogen in Den Helder. Het grootste deel van mijn leven heb ik daar gewoond en gewerkt. Ik kom uit de communicatiewereld.
Ik ben politiek actief geworden in Den Helder voor D66 en ben daar, naast mijn gewone werk bij het communicatiebureau van mij en mijn partner, in de gemeenteraad gekomen. Daarna ben ik wethouder geworden. In 2014 ben ik in Den Helder gestopt met de politiek en in 2016 definitief naar Amsterdam verhuisd. Maar ik woonde wel al vanaf 2002 de weekenden in Amsterdam. Mijn gezin was al veel eerder hier dan ikzelf. Ik werk parttime als ZZP’er. Ik ben coach voor bestuurders, werk voor twee bureaus: voor Bureau LoopbaanNaPolitiek, daar begeleid ik ex-wethouders naar nieuw werk, en voor de Wethoudersvereniging.
Waarom wilde je in de stadsdeelcommissie?
Toen ik definitief in Amsterdam kwam wonen, dacht ik: nu wordt het wel weer ’s tijd dat ik wat ga doen in de politiek. Een tijd lang wilde ik de politiek niet meer in, ik had het wel genoeg gedaan. Maar dit was niet echt een politieke functie, dit was iets nieuws, dus ik dacht: laat ik me daarvoor aanmelden. En ik werd gekozen.
Bewoners maken veel contact met ons,
als ze een probleem hebben weten ze ons gelukkig te vinden. Vraag is natuurlijk hoeveel we kunnen doen. We hebben vaak te maken met regelgeving waarin zaken al besloten zijn, dan kun je met je adviesrecht aan de achterkant niet veel meer doen. Maar we kunnen wel heel veel aan de voorkant bereiken. Als mensen met een idee komen dat vanuit de bewoners gedragen wordt, dan adviseren wij het stadsbestuur dat serieus op te pakken. Die rol zijn we nu ook meer aan het zoeken: hoe kunnen we ook zelf aan die voorkant komen? Daar hebben we best wel een jaartje voor nodig gehad. Er zijn natuurlijk al veel afspraken in de vorige periode gemaakt, die nu in de uitvoering zijn, bijvoorbeeld met de gebiedsplannen. Daar kunnen we dan niet zoveel meer mee. Maar goed, we kunnen ook heel veel wel. We hebben bijvoorbeeld een bewonersavond georganiseerd, de Stem van Centrum. Daar kwamen veel mensen op af. We hebben alle klachten en ideeën geïnventariseerd. Er zijn kleine werkgroepjes uit ontstaan. Een voorbeeld? Het gebied waar Booking.com nu bouwtt, op de Oosterdokskade, is een prachtig gebied maar wel heel versteend. Zo is het ook ontworpen door de architecten, maar bewoners hebben behoefte aan meer groen. Hoe kun je er nou voor zorgen dat er toch wat meer groen komt, zonder dat je het beeld en
de visie van de architect verstoort? Dat is echt een uitdaging.
Wat wil jij bereiken binnen de Stadsdeelcommissie?
Vanuit mijn vakgebied in Den Helder ben ik erg gefocust op de openbare ruimte. Hoe kun je het voor bewoners zo schoon mogelijk krijgen, zo leuk mogelijk? En hoe kunnen bewoners met eigen initiatieven bijdragen, dat vind ik ook belangrijk. Hoe kun je, door budget over te hevelen naar bewoners, het ze zelf voor een deel laten doen? Daar heb ik in het verleden ervaring mee opgedaan, en ik hoop dat ik daarmee ook in de stadsdeelcommissie iets kan doen. Via de site Stem van Centrum heeft een bewoner een idee gelanceerd om in Centrum Oost gratis bezems te verstrekken aan buurtbewoners. Het idee erachter? Zorg samen voor een schone buurt en wijs niet alleen naar de gemeente. Dat soort initiatieven ondersteun ik als Stadsdeel Commissielid van harte! Ik ben dat samen met die bewoner gaan uitwerken, we hebben er nu budget voor, dus dat plan gaat helemaal lukken. Het is allemaal niet groots en meeslepend, maar toch: het zijn kleine positieve dingen.
Mag ik over een jaartje nog ’s terugkomen, om te vragen hoe het dan gaat?
Ja natuurlijk, altijd leuk.
Gedenken blijft een noodzaak
DOOR Henk Oldeman
W.O. II ligt nu ruim 75 jaar achter ons. Het oorlogsverleden van onze buurt is van dien aard, dat die 75 jaren voor ons, bewoners, geen grote tijdsafstand betekenen. Die onbeschrijflijke vijf jaren zijn hier nog volop aanwezig. Gedenken blijft een noodzaak; wij (hoewel, liever denken we 'zij') blijken van die belevenissen weinig geleerd te hebben. Dat gedenken vindt steeds plaats in het voorjaar, toen de bevrijding in 1945 ook hier losbarstte; vandaar dit stukje.
Via de tentoonstelling 'Rapenburgerstraat 1940-1945' in het Stadsarchief, verleden jaar samengesteld door Guus Luijters, kwam ik in contact met Asser Kriger, in 1941 geboren in de Foeliestraat. Dezer dagen mocht ik een gesprek met hem hebben.
“Net als de Rapenburgerstraat, was de Foeliestraat voor de oorlog een armoedige buurt. Veel huizen dichtgetimmerd, sommige ondanks het bordje 'onbewoonbaar verklaard' tóch bewoond. Maar voor ons voelde dat niet armoedig, zo was het nu eenmaal. Mijn vader had een fietsenwinkel en stalling. Voor we werden weggehaald is hij ondervraagd geweest door de
Sicherheitspolizei in de Euterpestraat en zo geslagen, dat hij daarna last kreeg van bloedspuwingen.
Eind 1942 is ons gezin weggehaald, via de Hollandsche Schouwburg naar Westerbork. Behalve de Nederlandse waren daar ook Duitse Joodse gevangenen, die stonden boven ons. Degene die boven mijn vader stond liet hem het stenen straatje naar zijn kantoor opnieuw leggen, steeds weer, dagen achtereen. Achteraf bleek dat hij hem daarmee gered heeft, want als je werk had werd je niet naar Auschwitz afgevoerd.
Vrienden van mijn vader hebben onze papieren veranderd, zo waren we officieel minder Joods. Daarom is ons gezin niet afgevoerd en vermoord, maar werd mijn moeder voor de keus gesteld 'Op transport, of niet op transport maar dan ter beschikking staan voor medische experimenten. Dan mag je daarna met je familie naar huis'. Mijn moeder heeft dat aangenomen, wat kon ze anders, en na de operatie mochten we terug naar Amsterdam. Ons huis was al 'gepulst'*), leeggehaald, er woonden andere mensen in, dus we moesten ergens anders gaan wonen. Door de emotie en de bloedspuwingen had
mijn vader niet meer de energie en de moed om de winkel weer op te zetten en heeft hij een baantje genomen.
Ik was anderhalf jaar toen dat alles gebeurde, dus veel weet ik er niet van. Ik heb alles later moeten horen, bij stukjes en beetjes, want er werd niet over gepraat. Langzaam ging ik beseffen dat ik buiten ons gezin geen andere familie had. Allen weg, allen gedood. Geen foto's, niets. Naarmate ik ouder werd ging dat steeds meer pijn doen. ”
Één verhaal van één persoon. Die nog het geluk heeft dat hij kan vertellen over zijn gebroken leven omdat hij het mocht behouden. In het Stadsarchief waren honderden zulke verhalen, alleen niet zelf verteld.
*) gepulst: Als een Joods gezin in opdracht van de Duitse bezetter door de Nederlandse politie uit huis werd gehaald, kwam eerst de 'Hausraterfassungsstelle' de inboedel inventariseren. Daarna kwam een verhuiswagen van de NSB-er Abraham Puls alles ophalen. Dat werd uiteindelijk naar Duitsland gestuurd.
Over boeken die je gelezen moet hebben
DOOR Maarten Henket
Ik heb ooit iemand meegemaakt die niet van lezen hield. Hij was net afgestudeerd, hij zou gaan trouwen, ze hadden een huis gevonden, dat waren ze aan het inrichten. Een beetje klassiek moest het worden, en volgens hem hoorden daar ook boeken bij. Hij had op een veiling een mooie ouderwetse boekenkast gekocht, met van die viltstroken aan de planken tegen het stof, maar hij had geen boeken. Zijn vriendin had alleen Kasteelromans en kookboeken. Hij vroeg toen aan een kennis die er een beetje verstand van had om zes meter literatuur voor hem te kopen. Tweedehands natuurlijk, en liefst met een hoop boeken ertussen die je gelezen moet hebben. Anna Karenina, Don Quichot, Kafka, Vestdijk, noem maar op. Die kennis vroeg nog of hij niet bang was om door de mand te vallen als iemand een gesprekje zou willen beginnen over zo’n boek dat je gelezen moet hebben, maar hij dacht dat dat wel mee zou vallen. Want wie las die boeken nou echt? En inderdaad, vrijwel niemand leest ze. Sommige mensen zijn het wel van plan: ‘Ik heb het wel, maar ik ben er nog niet aan toe gekomen’. Of: ‘Ik ben er ooit aan begonnen, maar toen werd ik verliefd’. Ook zijn er mensen die zich aansluiten bij een
leesclubje, om met steun van anderen een vermeende achterstand in te halen. Samen gaan ze dan de strijd aan met Moby Dick, of met Ulysses. Boeken die je gelezen moet hebben, bestaan die eigenlijk wel? Bestsellers bestaan, dat is een kwestie van tellen. Boeken van de maand bestaan ook, net als boeken die een prijs hebben gewonnen (Nederland alleen al kent meer dan honderd literaire prijzen). Meesterwerken van de wereldliteratuur bestaan, althans er bestaan lijstjes van boeken die door zogeheten kenners zo genoemd worden. Ook bestaat er een Canon van de Nederlandse literatuur, met daarin de ‘meest klassieke werken’ uit onze literatuur (ruim honderdtwintig titels). Moet je soms al die boeken gelezen hebben?
Lezen hoeft niet, lezen moet niet, lezen mag. Je doet het voor je plezier. Als je even niet weet wat je zult gaan lezen, kunnen lijstjes, boekbesprekingen of een suggestie van een vriendin je helpen. Misschien zegt die vriendin over een bepaald boek: ‘dat móet je lezen’. Dat is dan een uiting van enthousiasme, maar geen opdracht. Want boeken die je gelezen moet hebben bestaan niet.
Over boeken
Het loodzware verleden van onze buurt
Weggevoerde Joodse kinderen uit de Nieuwmarktbuurt
In het juninummer 2007 heeft OpNieuw een lijst gepubliceerd van alle kinderen t/m 16 jaar die tijdens de bezetting 19401945 uit onze buurt zijn weggevoerd en niet zijn teruggekomen. Deze jonge kinderen werden als het ware plaatsvervangend genoemd voor het hele gezin en ook voor de vele andere Joden van wie de namen op www.joodsmonument.nl gevonden kunnen worden.
Nieuwmarkt
13/I Sara Rodfeld 15 jaar 15/I Joseph Hartloper 16 jaar
25/I Isaac Finsij 16 jaar
Judith Finsij 15 jaar
Rosalien Finsij 14 jaar
Maurits Aron Finsij 12 jaar
Beppie Finsij 11 jaar
Femma Finsij 10 jaar
David Aron Finsij 5 jaar
Recht Boomssloot
6/II Michel Rodrigues 16 jaar
8/III Alida Baruch 6 maanden
10/III Anna Hagenaar 10 jaar
19/II Maurits Neeter 16 jaar
26b/III Joseph de Vries 16 jaar
26b/II Flora Rachel Beesemer 6 jaar
28/II Sara Cohen 16 jaar
Judith Cohen 12 jaar
32/h Gerrit Veffer 10 jaar
Vrouwtje Veffer 6 jaar
32/II Eliazer de Rood 13 jaar
34/III Heintje Kool 3 jaar
39/II Roza Fuks 6 jaar
50/h Esther Leiserowitz 16 jaar
71/h Tamas Endre Baumstein 16 jaar
Anna Baumstein 5 jaar
80/II Philippus Hammer 16 jaar
81/II Meijer Croese 16 jaar
Judith Croese 14 jaar
Roosje Croese 13 jaar
93/III Elsje Polak 13 jaar
Dijkstraat
5/II Louis Zwartverwer 16 jaar
35/h Jacob Roozelaar 16 jaar
39/II Gabriel Wertheim 11 jaar
41/I Debora van Thijn 7 jaar
Abraham van Thijn 6 jaar
Marianne van Thijn 4 jaar
Bernard van Thijn 3 jaar
De lijst is toen opgesteld door Randolf Wörner en Frank Nijhof.
Frank Nijhof is gestorven in 2008 en met Randolf Wörner konden wij niet in contact komen, hij is misschien ook overleden. Wij kunnen dus niet hun mening vragen over de door ons gevoelde noodzaak deze lijst van tijd tot tijd opnieuw te plaatsen. Het verdwijnen van
Meyer van Thijn 1 jaar
41/III Marianne Breemer 11 jaar
42/h Duifje van der Hoek 14 jaar
Joseph van der Hoek 10 jaar
Esther van der Hoek 6 jaar
45/II Gracia Kapinsky 16 jaar
48/I Betty Franschman 8 jaar
David Salomon Franschman 4 jaar
Sint Antoniesbreestraat
1/I Rebecca Italiaander 11 jaar
Jacob Vierra 15 jaar
16/I Elias Knoop 16 jaar
24/I Jonas Knoop 9 jaar
27/II Harry Maurits Kesner 13 jaar
27/III Elfriede Rosa Weber 1 jaar
30/II Esther Aandagt 15 jaar
31/I Eva Davidson 10 jaar
Sientje Davidson 14 jaar
32/I Alida Cohen 11 jaar
Juda Cohen 7 jaar
34/h Catharina van Gelderen 16 jaar
Ester Stecher 16 jaar
38/II Judith Mapurgo 14 jaar
39/II Jo Keerekoper 7 jaar
40/II Marianne Krammer 15 jaar
41/II David Joachim Kaufmann 16 jaar
52/III Max Schaiewitz 13 jaar
Rober Schaiewitz 12 jaar
58/III Deborah Koopmann 15 jaar
Lyda Irene Koopmann 2 jaar
59/III Jonas van Loggem 10 jaar
Mozes van Loggem 7 jaar
62/III Mietje Viskoper 7 jaar
64/h Fokje de Vries 6 jaar
Jacob de Vries 2 jaar
Josua Samuel de Vries 2 maanden
66/I Abraham Roos 14 jaar
68/I Herman Alexander van Thijn 10 jaar
DOOR Henk Oldeman
deze vroegere buurtkinderen heeft als onherstelbare uitwerking gehad dat in onze straten geen Schoontjes of Saartjes of Mosjes of Brammetjes meer spelen omdat hun opa's en oma's niet mochten leven. Wij vinden het van belang dat ook nieuwe bewoners het loodzware verleden van onze buurt kennen.
70/IV Nanette Flora Bromet 6 jaar
Edith Bromet 2 jaar
71/II Isaac Bluhm 16 jaar
73/II Wolfgang Wijnman 7 jaar
74/III Hijman Bosnach 5 maanden
77/II Annie Boers 12 jaar
77/III Louis Schilt 7 jaar
88/III Albert Martin Dasberg 5 jaar
96/I Abraham Ensel 5 jaar
Rebecca Ensel 3 jaar
98/I Simon Tak 14 jaar
Dora Tak 10 jaar
Barend Tak 8 jaar
Keizersstraat
17/I Levie Achttienribben 6 jaar
26/I Meijer Stork 9 jaar
Korte Keizersdwarsstraat
4/I Schoontje Waterman 3 jaar
Nieuwe Hoogstraat
8/I Henriette Lopes Dias 16 jaar
Jacob Emanuel Lopes Dias 15 jaar
10/h Abraham van Thijn 15 jaar
Bernard van Thijn 14 jaar
12/h Benjamin van Gelder 3 jaar
15/I Mietje Hamme 9 jaar
15/III Jacob Koekoek 12 jaar
Catharina Koekoek 11 jaar
18/II Rachel Slier 13 jaar
Sara Sonja Slier 6 jaar
19/I Aaron Frank 7 jaar
19/III Aaltje Wallega 3 jaar
21/I Barend Gobits 11 jaar
Marianne Gobits 6 jaar
21/III Saartje Bloemist 11 jaar
24/II Albert Barzelaij 10 jaar
26/I Sientje Kattenburg 11 jaar
Rudolf Kattenburg 8 jaar
27/I Leopold Kattenburg 11 jaar
Binnenkant
50/II Roza Chorzewski 11 jaar
Roben Chorzewski 4 jaar
Binnen Bantammerstraat
28/h Louis Schelvis 7 jaar
Elisabeth Schelvis 9 jaar
Brandewijnsteeg
5/I Aaron Boeken 16 jaar
links Rebecca Boeken 15 jaar
Marianne Boeken 13 jaar
Rachel Boeken 12 jaar
Nathan Boeken 9 jaar
Gerrit Boeken 7 jaar
Esther Boeken 4 jaar
Salomon Boeken 11maanden
Koningsstraat
12/h Esther Vega 16 jaar
16/h Rosalina van Weren 5 jaar
16/II Louis Blitz 14 jaar
16/III Sophia de Vries 11 jaar
18/I Joseph Moscou 7 jaar
24/I Lena Verduin 16 jaar
40/II Mina Gompers 8 jaar
Mozes Gompers 7 jaar
Groenburgwal
33/h Francisca Venetianer 16 jaar
Jacob Philip Venetianer 12 jaar
Snoekjesgracht
3/III Abraham Walvis 12 jaar
Salomon Walvis 4 jaar
9/II Johanna Pos 4 jaar
Snoekjessteeg
2/II Maria Ensel 2 jaar
2/III Max Ensel 4 maanden
Krom Boomssloot
8/II Freddy Bromet 8 jaar
37/I Iwan Isidore Swaab 15 jaar
Herman Swaab 12 jaar
Maurice Swaab 9 jaar
Maria Catharina Swaab 5 jaar
Staalstraat
8/II David Emanuel Vieijra 12 jaar
13/II Sal Philippe Herman Slier 5 maanden
13a/h Emanuel Staal 4 jaar
15/h Maurits Rozette 16 jaar
15/II Judith Beesemer 5 jaar
Rachel Beesemer 4 jaar
19 Hartog Coronel 11 jaar
Rebecca Coronel 10 jaar
19/I Joseph van Emrik 16 jaar
Moses Samuel Gerstner 11 jaar
26/III Lea Kanes 8 jaar
Stallkade
5/III Siegbert Ferdinand Hiller 14 jaar
Oudeschans
34/I Salomon van der Stam 15 jaar
Michel van der Stam 13 jaar
Betsy van der Stam 11 jaar
Hoezo lang geleden?
De laatste jaren zien we in de buurt steeds meer 'Stolpersteine' verschijnen. Deze struikelstenen op de Kloof geven aan dat Rosalie Lachotzki-Cohn, geb. 1859, Willy Lachotzky, geb. 1880, Betty LewyLachotzky, geb. 1883 en Elsbeth Lachotzky-Berner, geb. 1886, op dat adres hebben gewoond, daar zijn weggehaald, in Duitse opdracht waarschijnlijk door Nederlandse politie-agenten, en in de jaren 1942/43 in Auschwitz zijn vermoord. Hoezo lang geleden? Het is hier duizendvoudig gebeurd, in ons veilige, beschaafde Nederland, nog geen eeuw geleden. Door het Duitse volk, een even beschaafd volk dat zich door de populist Adolf Hitler tot gezamenlijke waanzin heeft laten drijven.
Goed dat de Duitse kunstenaar Gunther Demnig deze gedenktekens plaatst door heel Europa, als waarschuwingen om politieke ontwikkelingen kritisch te blijven volgen en zodoende dreigende herhalingen van of variaties op deze massale misdaden tijdig te kunnen signaleren.
DOOR Henk Oldeman FOTO Rogier Fokke
Al 35 jaar het meest eigenzinnige blad van Amsterdam
Deze titel stond boven een stuk in het NRC, van freelance journaliste Anouk Boone, die sinds een aantal jaar in de Nieuwmarktbuurt woont.
Zij citeert Geert Mak (uit het jubileumboekje OpNieuw 30 jaar OpNieuw): "Wat allereerst opvalt, als je al die omslagen van OpNieuw doorbladert, is de enorme creativiteit die in deze buurt aanwezig is, van de schilder Constant Nieuwenhuys tot de ‘etalagist’ van de Koningstraat, Sjaak van der Leden". En Steef Davidson (uit het septembernummer van 1991): "De Nieuwmarkt was een alternatieve stad. Dat leidde tot idiote toestanden. We hadden een eigen radio en als het nog even had geduurd
een eigen televisiestation ongetwijfeld. En natuurlijk onze eigen blaadjes zoals Nieuwsmarkt en het Amsterdams Weekblad, plus de affiches die een tijdlang lieten zien wat leefde in de buurt."
Zij sprak ook met een van de oprichtsters van OpNieuw, Anina Kist. "We wilden bewoners ook ophitsen, mensen laten meedoen met de buurt: daar was een buurtkrant voor nodig … Ik denk tegenwoordig: ‘kom nou eens met wat pittige stukjes jongens’. Iets kritischer, het is een beetje slappe hap soms. We
De strijd tegen MS
hebben het blad opgezet om de buurt wakker te houden. We zitten hoog en droog, maar je moet op je qui-vive blijven. Nu worden woningen opgesplitst in twee of drie woninkjes om te verhuren aan toeristen."
Het hele interview is te lezen op internet: https://www.nrc.nl/ nieuws/2018/11/29/spiegel-vande-nieuwmarktbuurt-a2779818
Onder het motto 'Klimmen tegen MS' gaan op 10 juni 2019 veel mensen de Mont Ventoux op om geld op te halen voor het onderzoek tegen de ziekte Multiple Sclerose (MS).
Bij Truda Bankras, de vrouw van de fietsenmaker in De Nieuwe Hoogstraat is 18 jaar geleden de diagnose MS gesteld en sindsdien is ze continu in gevecht met deze slopende ziekte.
René Bankras, haar man, heeft samen met zijn zoon en vier goede bekenden het plan opgevat om mee te doen. René en Cees Bankras willen drie keer de Mont Ventoux op fietsen, de vier anderen gaan lopend. Met zijn zessen meedoen om geld in te zamelen voor onderzoek naar deze ziekte. Het streefbedrag is €3000,00.
Het Bankras-team organiseert allerlei nevenactiviteiten om geld op te halen voor deze actie. In de winkel aan Nieuwe Hoogstraat 21 staat een collectebus. Je kunt er ook een fles wijn kopen. Alle opbrengsten gaan naar Klimmen tegen MS waarmee het onderzoek naar de oorzaken van MS wordt gefinancierd.
Mogen wij om uw steun vragen?
DOOR Rogier Fokke
Gedichtenpagina
Nieuwmarkt
Kom je bij mij in de buurt
Dan zie je
Hoe een prostituee
Een grachtenpand huurt
Hoe een
Fietstaxi zich langs auto’s stuurt
Daarbij wat snijdt en schuurt
Bij mij in de buurt
Hier spelen kinderen op straat
Daar waar dat eigenlijk niet gaat
Je ziet overal een bordje ‘hotel’ staan
Etalages vol met potjes nutella
Straten zijn gemaakt op paard en wagen
En elke file die hier staat die -zo lijkt het-dan dagen
duurt
Bij mij in de buurt
Als ik vertel waar ik woon zegt men
‘Het zal er wel druk zijn
Het zullen wel drugs zijn’
Die je overal kunt kopen
Je ziet junks en dealers lopen
Maar dat is de verleden tijd
Deze buurt is historie
Meer vergane misère dan glorie
Een hippe hotspot in het heden
Maar er is hier geleden, gestreden
De verhalen zijn duister
Geen buizen maar huizen
Mensen gingen op de vuist
Maar de metro is door blijven suizen
De joden die hier woonden
Velen verdwenen voorgoed
Wat rest van hun verleden is slechts een tegeltje
Nog niet de grootte van een voet
Dit is niet de buurt van het bloot, het blowen, het fastfood eten
Dit is de wijk waar men van geen wijken wilde weten
Waar men tegen de nieuwbouw in de Nieuwmarkt vocht
En voor de Pintobieb die niet blijven mocht
De demonstranten, herrieschoppers, of juist helden
Die vlak voor de Waag hun leven in de waagschaal stelden
In wat nu het vrije centrum is, niet langer ommuurd
Dat is mijn buurt
Ervaar het zelf in 1011
Probeer de sfeer van de straten te voelen
Van de Geldersekade tot aan de Doelen
Geniet van de geschiedenis zolang ze nog duurt
In onze buurt
Fausto van Bronkhorst
kiezers waken over bedreigingen die zich vanuit onoplosbare stemmingen op apocriefe programma’s in verkiesbare zetels vleien
het beleid keert zich tegen de vloedgolf van aanzuigende schuldenlast uit lange jaren van gemeentelijke uitgaven troost de goedwillende volks vertegenwoordiger hij is gekozen om te werpen op het vuur van oplaaiend huur weinig bestrijdt de armoede aan procedures die begaanbaar zijn als het pad naar een voorkomend bestuur
Bert Baanders
Column Peter Commandeur
Huurspreekuur De Boomsspijker // Rechtboomssloot 52
Woensdagmiddag van 2 tot 5 uur en woensdagavond van 7 tot 8 uur
Buitengewoon onnozel
Op het laatste spreekuur waren twee jongeren langsgekomen. Zij woonden samen met twee anderen. Er ging er één verhuizen. In het verleden was dat vaker gebeurd, maar nu wilde de verhuurder niet toestaan dat er een nieuwe huurder op het huurcontract gezet zou worden. En met hun drieën konden ze de huur niet betalen. Ze konden een nieuwe huurder op de woning laten wonen zonder dat tegen de verhuurder te zeggen en dus ook zonder dat hij op het huurcontract zou komen. Maar in de huurovereenkomst was een onderhuurverbod opgenomen met een boete van €100 per dag voor elke dag dat de woning in onderhuur gegeven werd. Als ze zonder toestemming van de verhuurder een vierde persoon op de woning lieten wonen, kon dat als onderhuur worden gezien. Wat te doen?
Deze problematiek komt tegenwoordig in allerlei variaties heel veel voor. Vanaf 1 januari 2017 heeft de gemeente Amsterdam namelijk nieuwe regels opgesteld over wat wordt genoemd "woning delen". Voor sociale huurwoningen moet je 20 tot 30 jaar ingeschreven staan bij Woningnet. Er is voor jongeren daarom geen sociale huisvesting meer. Studenten hebben een zogenaamd campuscontract, wat betekent dat hun huur eindigt als ze hun studie hebben afgerond. Daarna kunnen ze weinig anders dan met een aantal vrienden een woning in huur nemen. De gemeente was van mening dat jongeren uitgebuit werden. Dat was geen gekke gedachte. Het is tegenwoordig heel gewoon om €2000 te betalen voor een woning van 80 m2 met drie kleine slaapkamers. Vanaf 1 januari 2017 schrijft de gemeente daarom voor dat verhuur aan drie of meer volwassenen alleen is toegestaan als elke kamer groter is dan 12 m2 en de gemeenschappelijke ruimte, meestal de keuken, groter is dan 11 m2. Bovendien moeten er akoestische maatregelen genomen worden; de gemeente meent dat zulke huishoudingen lawaaiig zijn. Als aan deze voorwaarden voldaan is, kan de verhuurder een vergunning aanvragen om de woning aan meer dan twee volwassenen in de verhuur te mogen doen. Als hij dat zonder vergunning doet, kan hij een boete krijgen die oploopt tot €20.500. Waarom zouden eigenaars geen vergunning aanvragen? Soms kan het niet, omdat de kamers te klein zijn. Soms kosten de isolerende maatregelen te veel geld. En tenslotte is het ook vaak het geval dat de eigenaar de wetgeving dankbaar aangrijpt om een pand ontruimd te krijgen. Er zijn best wel veel panden in de stad waar de twee of drie bovenverdiepingen nog als één heel grote woning tellen, die al sinds de jaren '80 of '90 opnieuw is ingedeeld in een aantal al dan niet zelfstandige woningen, die veelal als sociale huurwoningen in de verhuur zijn. Als het om kamers gaat zijn het vaak groepen van jongeren die zo'n pand in steeds wisselende samenstelling al heel lang bewonen. Maar sinds 1 januari 2017 is dit allemaal illegaal geworden en biedt de gemeente aan eigenaars de mogelijkheid om deze huurders eindelijk kwijt te raken en serieuze markthuren te kunnen vragen.
Er was onlangs een kantonrechter die meende dat de dreiging van de gemeentelijke boetes voldoende reden was dat de verhuurder geen nieuwe huurder op het huurcontract hoefde te zetten, terwijl de huurders die persoon ook niet in onderhuur mochten nemen, omdat ze hadden kunnen weten dat de verhuurder daar bezwaar tegen zou hebben, weer vanwege de gemeentelijke boetes. Aan de jongens in het geval waarmee ik dit stuk ben begonnen, kon ik geen advies geven. Ze moesten zelf een afweging maken, waarbij nog van belang was dat contractuele boetes moeilijk inbaar zijn vanwege de -omvangrijke- Europese jurisprudentie op dit gebied. Ik sprak laatst een advocaat die veel verhuurders als klant heeft. Hij had een hoop werk aan de nieuwe regelgeving; rechters heb ik er ook al over horen klagen. Die advocaat zei dat de gemeente zich volgens hem klaar aan het maken was voor Brexit. Half Londen komt dan, met heel veel geld, naar Amsterdam. Daar is veel huisvesting voor nodig. En de gemeente werkt degenen die weinig geld hebben, zoals jongeren, nu maar vast de stad uit om ruimte te maken. Dit is misschien wel niet waar, maar het enkele feit dat gevolgen niet bedoeld zijn, betekent niet dat ze zich niet kunnen voordoen. En ze drukken in ieder geval uit hoe buitengewoon onnozel deze regelgeving is. De gemeente gedraagt zich als een olifant in de porseleinkast van de oververhitte Amsterdamse woningmarkt. En ik ken de slachtoffers. Onlangs vroeg ik aan zo'n woningdelende jongen of hij zijn kamer van 6m2 niet een beetje klein vond. Dat vond hij wel, maar hij was toch altijd in de gemeenschappelijke ruimte. Dus het gaf niet. En ieder geval is het beter dan de nachtopvang van het Leger des Heils. Zo is het toch. Mensen zijn erg verschillend en zouden daarom erg verschillende keuzes moeten kunnen maken, waar de wetgever beter buiten kan blijven. Die jongen had natuurlijk veel minder huur voor die 6m2 moeten betalen dan hij deed. Daarover kan wetgeving opgesteld worden. Die is er ook altijd geweest maar in Amsterdam in de afgelopen 20 jaar grotendeels afgeschaft. Het zou best kunnen dat de gemeente met de regelgeving van 1 januari 2017 serieus heeft geprobeerd het gemis aan huurprijsbescherming te compenseren: die de gemeente wil beschermen, zet ze op straat. Hieronder staat een tekst van Tine Hofman (1924-1993), die vroeger op een muur van een pand aan de St. Antoniesbreestraat heeft gestaan. De tekst is door mij in dezelfde versopbouw weergegeven als toen de tekst op dat gebouw heeft gestaan.
Hoe men het ook wendt of keert de ervaring leert, dat B&W van Amsterdam en alle hoge omen de bevolking van deze stad liever zien gaan dan komen.
Dat was de ervaring van Tine Hofman, en die van mij sluit daar 30 jaar later naadloos bij aan.
vlnr: Myrthe van Mierlo buurtgenoot en PR persoon Amstergaard, Mariken de Goede, buurtgenoot, wormenhotel deelgenoot, initiatiefneemster Amstergaard en Linda Pluimers mede initiatief neemster Ruijtergaard en eigenaar Starbikes.
Mariken de Goede over de Ruijtergaard
Optimistisch met een groot historisch besef
DOOR Sati Dielemans FOTO Rogier Fokke
"Ik had een droom", antwoordt Mariken als ik haar vraag hoe de Ruijtergaard tot stand gekomen is. Het is een strook van 350 meter lang en viereneenhalve meter breed, die officieel de Ruijterkade heet. Iets onbekender misschien omdat het gaat om de strook langs het stuk ventweg dat lager ligt dan de Piet Heinkade. Starbikes huist er onder andere en Choux, Amsterdam Suites en Grand Cafe 1884. Mariken loopt daar vaak te wandelen met de hond als ze even de drukte van de Nieuwmarktbuurt wil ontsnappen.
"En als ik daar liep, dacht ik, wat zou het fantastisch zijn om hier een boomgaard aan te leggen met fruitbomen. We ontvangen natuurlijk enorm veel gasten in Amsterdam en ook in de Nieuwmarktbuurt," zegt ze "ik noem ze bewust gasten en geen toeristen, omdat ik ze graag als bewoner van deze stad als gasten wil ontvangen en ook wil dat ze zich als gasten gedragen. Iedereen weet dat het drukker is geworden in de stad, maar ik dacht wat gaan we daar dan aan doen? Ik wil niet alleen maar mopperen, ik wil iets doen om de stad zo te maken als ik hem hebben wil, zodat we in de stad die wij als bewoners willen hebben, met plezier gasten kunnen ontvangen."
Hoe werd die droom concreter?
"Ik zag een oproep van Sandra Rottenberg voor radicale vergroening. En toen dacht ik "wauw, dat is het". Via Nieuwmarkt Groen, ben ik in contact geko-
Dat is een ander onderdeel dat ik heel belangrijk vind, dat er plekken in de openbare ruimte zijn waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, zonder dat ze altijd op een terras hoeven te zitten. Ruimte zonder commerciële invulling.
men met Wies Damen, de gebiedsregisseur voor ODE eiland. Ik kende Wies al van een verkeerswerkgroep van toen zij nog gebiedsregisseur van Centrum was. Met haar en met Nieuwmarkt Groen en buurtbewoners, heb ik het plan voor de Ruijtergaard verder uitgewerkt. Maar zoals dat gaat met plannen, lagen er wetten in de weg en praktische bezwaren. We mochten de grond niet in op die strook.
Er liggen leidingen in de grond van bijna twintig verschillende partijen en dat gaat niet goed samen met boomwortels."
Oh jee, en toen?
"Toen zaten we op een bankje en bedachten we "als we die strook nou eens zouden bekijken alsof het een dak was, wat zouden dan de mogelijkheden zijn? Wies had net een rondleiding gehad bij Roofscapes op het Marineterrein, een project waar Joris Voeten zich mee bezighoudt. Hij heeft met ons meegedacht over wat er wél mogelijk zou zijn op dat stuk de Ruijterkade. Zo kwamen we op het idee van een boomgaard in grote verplaatsbare bakken, zodat de wortels niet de grond in hoeven te groeien. Joris heeft ook meegedacht over het regenbestendig maken van ons plan en het onderhoud van het groen. Wies heeft ervoor gezorgd dat alle ambtenaren die je nodig hebt om zo'n plan te realiseren bij elkaar kwamen en dat we ons idee voor een boomgaard mochten pitchen. Daarna zijn de eerste twee bakken gesubsidieerd via Groen in de Buurt".
Samenwerking is alles "Met al die mensen bij elkaar kreeg het project steeds meer vorm. Zo ben
ik via via ook in contact gekomen met Stadshout, een bedrijf dat houtproducten maakt van Amsterdamse gekapte bomen. Met Linda, de eigenaresse van Starbikes, ben ik op bezoek geweest bij Stadshout. Zij maken de zeskantige bakken van iepenhout, Mokums eigen tropisch hardhout, waar we nu de bomen in geplant hebben. Die zeskantige vorm is de vorm van een bijenraat en bijen werken ook heel nauw samen in de natuur, dus het idee van samenwerking zit ook in de vorm. Dat soort dingen, daar hou ik van."
Ontmoeten is ook belangrijk
"De bakken hebben bankjes eromheen, zodat je er ook kunt zitten. Dat is een ander onderdeel dat ik heel belangrijk vind, dat er plekken in de openbare ruimte zijn waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, zonder dat ze altijd op een terras hoeven te zitten. Ruimte zonder commerciële invulling. Een stad heeft een eigen ritme, met verschillende patronen daarin. Mensen bewegen zich volgens die patronen. Groen doorbreekt de vaste ritmes en zorgt voor verbinding buiten de vaste bubbels en dat is echt heel belangrijk in deze tijd. "
Dit is ook erfgoed, omdat de bewoners het bedacht hebben. Zo was het ook met de kraakbeweging in Amsterdam. Op de schouders daarvan zijn we nu verder, ook in de samenwerking met de gemeente.
Hoe zorg je voor geld voor zo'n project?
"De tijd die we erin gestoken hebben is allemaal vrijwillig. Het geld voor de bakken en de bomen komt van de gemeente. Het onderhoud wordt gedaan door de buurt, de mensen die hier wonen en de bedrijven aan dit stuk van de Ruijterkade. Kleine ondernemers zijn goud waard in de stad. We gaan samen met Springhouse een maandelijkse gastspreker organiseren en een lunchwandeling waarbij we de boel schoonmaken en iets leren over filosofie. Zo hebben we ook de bakken gevuld met biologische grond uit 't Gein, door een workout te organiseren rond het vullen. Iemand liet ons zien hoe je de bewegingen goed kunt uitvoeren en we hebben een warming up gedaan met scheppen in de lucht, het was hilarisch
en we hadden achteraf geen spierpijn!
Hoe groot is de boomgaard? "Het zijn nu zes bakken, en er komen er waarschijnlijk nog zes bij. De beplanting in de bakken is eetbaar volgens het principe van het voedselbos – waarvoor we ook uitwisseling hebben gehad met de mensen van voedselbos in Zuidoost – en passend in deze bakken. Eetbaar en gelaagd. Dat wil bijvoorbeeld zeggen: een struikachtige fruitboom van drie à vier meter hoog, zoals moerbei, mispel, kweepeer of Japanse kwee, met daaronder een struiklaag van bijvoorbeeld fuchsia of theehortensia. De grond in de bakken is biologische grond van een boerderij uit het Gein. De bakken gaan minimaal 50 jaar mee, zijn duurzaam en met een waterbeheersysteem onderin. Het is een mini ecosysteempje in zo'n bak.
Wormenhotel
"Bij de houten bakken met de boomgaard komt er ook een wormenhotel (daar is al eerder over geschreven in OpNieuw), op basis van groenteafval van twee buren en van mijzelf. Dat levert dan weer compost op en het onderhoud ervan is ook weer een voorbeeld van verbinding met de buurt. Als er dan straks fruit gaat groeien aan die bomen, één boompje kan wel 30 tot 50 kilo fruit opleveren, kun je daar ook weer in de buurt samen dingen mee doen."
Buurtinitiatieven als erfgoed van de stad
"Ik droom van een project dat het liefst over een halve eeuw nog bestaat. Die lange termijn hebben we ook als onderzoeksvraag gesteld. Hoe houd je elkaar betrokken? Hoe houd je de jeugd erbij? Door workshops te geven aan kinderen over vogelhuisjes en ecosystemen bijvoorbeeld. Ik ken iemand die aan het afstuderen is, die nadenkt over hoe je dit soort initiatieven kunt verankeren. Hoe je voor buurtinitiatieven die zichtbaar gestalte krijgen een juridische vorm kunt zoeken om te waarborgen dat het goud van de stad blijft, net als erfgoed. Dit is ook erfgoed, omdat de bewoners het bedacht hebben. Zo was het ook met de kraakbeweging in Amsterdam. Op de schouders daarvan zijn we nu verder, ook in de samenwerking met de gemeente. We moeten de hoeken en gaten van de stad goed gebruiken, ook voor het broodnodige groen in de stad. Het project wordt nu al vanzelf groter, want de bewoners van de Museumhaven willen ook graag drie bakken met een wormenhotel. Daar
zijn we nu over in gesprek. Ik hoop dat we over drie jaar een fietstocht kunnen doen met toeristen langs de verschillende gaarden.
Wat zie jij als het DNA van de Nieuwmarktbuurt, waar al veel interessante projecten uit voortgekomen zijn?
"Optimistisch met een groot historisch besef. De bewonersraad, dat is de meest democratische organisatievorm van Nederland. Ook een hoog niveau van gesprek en daadkrachtige mensen die de gemeente erbij uitnodigen om mee te denken en mee te werken."
Mariken de Goede is autodidact. Niet lullen, maar poetsen is haar motto. Op haar visitekaartje staat de prachtige tekst: Dat alles anders mooier beter kan. Ja! Ja! Doe het dan... Ze heeft vroeger gekraakt, in de fruitteelt gewerkt en is de oprichtster van de boerenmarkt op de Noordermarkt. Ze is beeldhouwer en doet daarnaast veel zelfstudie via internet van onderwerpen die ze interessant vindt. Ze vindt dat je blijvend moet leren en denkt bij veel dingen, net als Pippi Langkous "ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan." Zo heeft ze ook net de voedselbosopleiding afgerond.
Stichting Amstergaard
In ons mooie, drukke Amsterdam is groen een schaars goed. Terwijl groen zo goed voor ons is. Tijd voor een groene en circulaire transformatie! We verrijken Amsterdam met minivoedselbossen die bewoners en bedrijven verbinden en aandacht aan circulariteit geven. De eerste 'dochter' van Stichting Amstergaard is de Ruijtergaard. De bedoeling is om in de toekomst een kralenketting van 'gaarden' te realiseren, als kleine groene oases dwars door de stad. Met liefde en vakmanschap creëren we eetbare oases. Hartje stad. Daar waar weinig plek is voor groen, slaan bewoners en bedrijven de handen ineen. Planten, Zorgen, Oogsten, en Delen. Circulair, lekker, inclusief, bewust. Zo transformeren we Amsterdam, samen, buurt voor buurt, in een nog mooiere stad. www.amstergaard.nl
Het mislukken van de herinrichting van de Lastageweg
Wie heeft de regie?
Er was een auto gestrand op de traptreden bij de Recht Boomssloot. We stonden er samen met de gewaarschuwde motoragent en mannen van de handhaving met open mond naar te kijken. Een dronken Roemeen was er in geslaagd met zijn auto langs de speeltoestellen op de Lastageweg te slalommen, maar vastgelopen op zoek naar de uitgang. Daar bleef het niet bij. Later reed tot twee keer toe een taxi de trampolines in, om er niet meer op eigen kracht uit te komen. Zelf moest ik hard op de ramen van een passerende auto met Duits kenteken bonken, om die te beletten vanuit de Montelbaansstraat de Nieuwe Ridderstraat in te draaien. Terwijl er toch echt een bord staat dat aangeeft dat het om een wandelgebied gaat. "Moest rechtsaf", maakte de bestuurder duidelijk, "moest van de TomTom". TEKST & BEELD Sandra Rottenberg
Het begon zo goed
Omwonenden en actievelingen van Nieuwmarkt Groen! hadden een voorstel voor het 'Rondje Blom': zou het niet fijn zijn om het gebied Montelbaansstraat, Nieuwe Ridderstraat, Nieuwe Jonkersstraat en Lastageweg in een keer aan te pakken en een groene invulling te geven? Een enquête tijdens het straatfeest bevestigde het animo hiervoor. Toen in de zomer van 2017 bekend werd dat de Lastageweg voor herinrichting in aanmerking kwam, meldden we ons bij de verantwoordelijke ambtenares met de vraag om betrokken te worden bij de ontwikkeling van de plannen. Lang verhaal kort: we zijn er drie keer bij geweest, waarbij het tijdstip van de vergaderingen ondanks herhaald verzoek niet werd aangepast aan de werktijden van de bewoners. Dus namen we vrij of wrongen ons in bochten om aanwezig te kunnen zijn. Met wie zaten we eigenlijk om de tafel? Het is me nooit duidelijk geworden wie de ontwerpers
waren: mensen van buiten, mensen van de gemeente, mensen verbonden aan de aannemer? We hebben er wel naar gevraagd maar nooit een namenlijst gekregen. Zoals we ook – ondanks herhaald verzoek – nooit de definitieve tekeningen hebben ontvangen, net zo min als de notulen.
Een vliegende start
Toch hadden we een vliegende start: het schoolhoofd van de Antoniusschool maakte met leerlingen een moodboard en wensenlijst, omwonenden en ouders spraken over de verschillende functies die het plein vervult: doorgaande wandel- en fietsroute, speelplein voor klein en groot, zonnebank voor omwonenden. We spraken ook uitgebreid over de uren na schooltijd, als het donker wordt en er heel ander volk gebruik wil maken van diezelfde publieke ruimte. We vestigden de aandacht op het effect van het weghalen van het muurtje tegenover de gymzaal: drugshandel, prostitutie,
alcoholgebruik en ander nachtelijk gedoe was enorm afgenomen. Vaste zitjes – zoals de leuke springstenen die er stonden – moesten zeker niet terugkomen, want nachtelijke picknicks en drankgelagen dreven de omwonenden tot wanhoop.
We keken naar looplijnen, naar de favoriete speelplekken van de kinderen en hoe overlast van rondvliegende ballen ingeperkt zou kunnen worden. We vroegen ons af of het binnenplein van de school achter het hek niet een mooiere aansluiting zou kunnen krijgen met het plein buiten. We verzochten de ontwerpers voorbeelden van andere soorten ondergrond te zoeken, we dachten hardop over het creëren van een speeltuin, in de letterlijke zin van het woord. We pleitten voor vergroening van het dak van de gymzaal, we spraken over verticaal groen langs muren en schooltuinieren in plantenbakken. Er kwamen suggesties om te voorkomen dat kinderen de Recht Boomssloot op
zouden vliegen, hun bal achterna. We spraken over opklapbare banken, waar in de Jordaan al goede ervaring mee was.
Staat genoteerd
Medio maart 2018 kwam er een tekening, toegelicht door de aannemer: het bleek te gaan om een groot houten speeltoestel met plantenbakken er boven op en trampolines verwerkt in het wegdek. Om dat laatste moesten we hard lachen: sorry, maar dat kan hier natuurlijk niet, we zagen de toeristen zich al met rolkoffer en al uitleven. En hoe moet je die planten dan watergeven, zo hoog in de lucht? En we zouden toch voor-komen dat er hang- en schuilplekken ontstaan? Niet doen dus. "Staat genoteerd", zei de projectleider. In mei organiseerde hij een 'inspraakavond'. Ik kon daar zelf helaas niet bij zijn, maar naar verluidt is er door de aanwezigen wederom fundamentele kritiek geuit. Daarbij liepen de wensen uiteen, de een wilde plantenbakken, de ander juist weer niet en wie het hardst schreeuwde maakte een punt.
Wat is hier toch gebeurd?
De afgelopen zomer is het nieuwe plein verrezen. De Lastageweg heeft tal van schuil- en pishoeken gekregen. Het zeer fors uitgevallen speeltoestel en de rijen palen blokkeren de doorgang van voetgangers. Wie slecht ter been is, moet een rondje lopen over het plein om een opgang te vinden. Bij vorst en sneeuwval is de ondergrond spekglad. In de voetbalbak kunnen maar een paar kinderen tegelijk spelen en door de vreselijke akoestiek hoor je iedere bal knallen. Die bak is trouwens ook leuk voor honden en een verzamelplek voor afval. De plantenbakken bovenop het speeltoestel zijn onbereikbaar voor onderhoud en nodigen uit om onder te schuilen en houden daarnaast daglicht weg van de huizen aan de Nieuwe Ridderstraat. De trampolines zijn vooral 's nachts een dankbaar object voor
nachtelijk vertier. De geveltuintjes houden zich moeizaam staande omdat niet duidelijk is wie verantwoordelijk is voor het onderhoud, dus houden de junks zich daar maar mee bezig. De schoonmaakwagen van de gemeente kan het plein niet meer op om te vegen en te spuiten. Omwonenden proberen het min of meer bij te houden. De motoragent die 's nachts zijn ronde deed, kan er niet meer langs.
Een op verzoek van de bewoners georganiseerde schouw in september mondde uit in een gekrakeel van radeloze bewoners, die geen oog meer dicht deden sinds de herinrichting. Dat vind ik nog het droevigste van alles, iedereen over zijn toeren en niemand die begrijpt waarom er zoveel kon misgaan. Het voorlopig resultaat: de trampoline zou in januari worden verplaatst naar de 's
Voor mij staat dit blindstaren op de TomTom, zonder
acht te slaan op signalen uit de omgeving, model voor het mislukken van de herinrichting van de Lastageweg.
nachts ontoegankelijke speelplaats van de Boomspijker, het dak van de gymzaal krijgt misschien een groen dak. Maar we zien nog niks gebeuren, behalve de terugkeer van de dealers, junks en dronken toeristen. De feestelijke opening heb ik aan me voorbij laten gaan.
Doof voor de ervaring en wensen van de mensen
In Follow the Money lees ik het relaas van een bewoner van de Haarlemmerbuurt over de ontwikkelingen rondom een nieuwe fietsroute, en de overeenkomsten in het ontwerpproces zijn frappant. Toch geloof ik niet in een voorop-
gezet, slecht plan dat ons door de strot is geduwd, een complot. Het betreft hier ondermaats bestuur, doordat onduidelijk is wie waarover gaat, met wie je eigenlijk om de tafel zit, wat de status is van een bijeenkomst. Daarnaast ontbeerden we goede ontwerpers, daar waar juist de allerbeste krachten zich zouden moeten inspannen. Want in een stukje openbare ruimte in een dichtbevolkt gebied met zoveel verschillende functies en belangen kom je er niet met een ontwerp uit een modellenboekje. De openbare ruimte is voor ons allemaal, de ruimte is schaars en dus een dierbaar goed. Dan kom je er niet met het volgen van een 'TomTom' zonder op of om te kijken, doof voor de ervaring en wensen van de mensen voor wie de ruimte wordt ingericht. En dan laat ik de factor 'smaak' nog even buiten beschouwing.
Naschrift:
De inkt voor dit stukje was nog niet droog, of het was weer bal. Op een zachte avond zonder regen in februari ging een club jongeren rond 24 uur 's nachts gillend en joelend los op de trampoline. Iedereen rechtop in bed. Ik roep uit het raam: ' Wegwezen!'. Het antwoord; 'Excuus!' om daarna rustig verder te gillen en verstoppertje te gaan spelen, leuk! Van verschillende kanten roepen omwonenden dat ze op moeten houden, de hele buurt uit de slaap houden. Ik bel de politie die gelukkig een kwartier later arriveert. Inmiddels is een buurman in de kleren gesprongen en blootsvoets de straat opgerend, om de schreeuwers weg te jagen, wat bijna uitloopt op een handgemeen. Zodra ze de politie zien, maakt de groep dat ze wegkomt, maar als de kust weer veilig is, komen ze terug: 'Homo! Kom maar te voorschijn als je durft'. Ik bel weer de politie. Het blijft nog een poos onrustig en ik val pas uren later weer in slaap.
Ik ben hier helemaal klaar mee en beraad me op verdere stappen tegen de Gemeente.
Groenmarkt Siebbeleshof - Zaterdag 20 april van 11:00 tot 16:00
Op de jaarlijkse plantjesmarktdag staan kramen van kwekers uit de omgeving en van de Gemeente Amsterdam. Bewoners kunnen er planten kopen voor hun geveltuintjes. De planten van de gemeente zijn gratis. De Groenmarkt is uitgegroeid tot een vrolijke ontmoetingsplek voor iedereen die de buurt een groen hart toedraagt.
Er wordt veel en deskundig gepraat over onderhoud, snoeien en stekken. Er zijn excursies door een IVN-gids,
supercoole activiteiten voor kinderen en groenspecialisten om adviezen te geven. Het Pintohuis is present met natuurboeken. Dit alles met lekkere hapjes van buurtkoks en mooie achtergrondmuziek door buurtkunstenaars.
Kom helpen!
De organisatie is in handen van DOCK en kan nog vrijwilligers gebruiken die willen helpen met hand en spandiensten. Meer informatie: vesser@dock.nl.
Informatie en reserveren via: info@wandadewit.nl www.sprankelendfit.nl
*Oefeningen op de reformer zijn gericht op spieruithoudingsvermogen, stabiliteit, flexibiliteit en coördinatie. De oefeningen worden individueel aangepast om voor iedereen het beste uit zijn/haar lijf te halen.
MEER NAar BUITEN?
Eindeloze mogelijkheden als vrijwilliger
Maak een afspraak of kijk op onze website! www.vca.nu/centrum | 020- 5301220
Even buurten bij ...
In deze serie komt elke keer een buurt- bewoner aan het woord die vertelt hoe hij/zij de Nieuwmarkt ervaart. Wat is er leuk, mooi of lelijk in de buurt? Deze keer twee echte Nieuwmarkt-vrienden: Ralph de Boer (19) en Shahine El-Hamus (18). DOOR Lisa de Rooy FOTO Rogier Fokke
Ralph: "Ik ben geboren en opgegroeid op de Recht Boomssloot. Ik woon nog thuis, maar ben wel op zoek naar een eigen kamer."
Shahine: "Ik ben geboren in de Nieuwe Uilenburgerstraat, op de avond voor de verhuizing naar de Raamgracht, waar ik nu nog steeds woon."
Ralph: "Als kind zat ik op de Antonius en voetbalde elke dag in De Waag. Als het donker werd en de lantaarnpalen aangingen, moest ik naar huis. Dan kwam de man met de sleutel, om het hek op slot te doen. Dat doet hij nu nog steeds, volgens mij."
Shahine: "Ik zat niet in de buurt op school, dus ontdekte De Waag pas toen ik Ralph leerde kennen. We hebben elkaar als jonge jongens leren kennen op De Aprilfeesten. We waren meteen onafscheidelijk."
Shahine: "Ik heb wel een manier gevonden om ermee om te gaan. Amsterdamse arrogantie. Ik ben zeker niet aardig, nee, ik rij gewoon met mijn fiets door die groepen heen."
Ralph: "Het heeft de buurt wel veranderd, maar we hebben het nu pas echt door. Toen we jonger waren, zagen we het niet eens. Maar jij hebt ook vast dat je altijd wel iemand tegenkomt, weet je wel, dat is er nog echt, toch?"
... Ralph en Shahine
Dat zijn de leuke plekken: Fonteyn, Tofani in de zomer, Il Sogno, slagerij Vet (hou op met mij!), Zeedijk 60, Patta.
Ralph: "We liepen over dat plein alsof het ons terrein was, de Cantina in, de keuken in en uit. Mijn oudere broer werkte daar."
Shahine: "Mijn oudere broer en zus ook. Wij waren echt een duo, Ralph en ik. Zweven, eindeloos zweven. Als we een rondje gedaan hadden, meteen weer in de rij."
Ralph: "Het was altijd rondom de Aprilfeesten dat we elkaar onafgebroken zagen, en dan tussendoor minder, ook omdat we niet op dezelfde school zaten."
Shahine: "Als je me vraagt wat het leukste van deze buurt is, dan zeg ik De Aprilfeesten."
Ralph: "Vooral vanwege alle mensen die daar werken. Wij werken er nu ook ieder jaar. Het is zo’n grote groep mensen, we zijn allemaal heel goed bevriend."
Shahine: "Ik vond het altijd heel saai als Ralph er niet was. " Ralph: "Ja, dat kan ik me zo goed voorstellen."
Shahine: "Er zijn dan genoeg andere mensen, je kent iedereen, maar toch: waar is Ralph, man?"
Ralph: "Toen we in de tweede of derde van de middelbare school zaten, kwamen ook vrienden van school naar de Aprilfeesten, maar dat voelt dan zo raar. Ik merkte dan dat ik niet mijn schoolvrienden opzocht, maar alleen maar met de Nieuwmarktmensen wilde zijn."
Shahine: "Het is hier een beetje een dorp in de stad, alleen is het heel druk met toeristen. Als ik hier fiets, zijn het voor 90% toeristen die ik zie lopen."
Ralph: "Toerisme is wel een dingetje geworden hier in de buurt, ja."
Shahine: "Ja, als ik langs Fonteyn fiets, kijk ik altijd even, omdat ik weet dat er altijd wel iemand zit. Dat zijn de leuke plekken: Fonteyn, Tofani in de zomer, Il Sogno, slagerij Vet (hou op met mij!), Zeedijk 60, Patta."
Ralph: "Ik ga ook vaak even langs bij de Engel, waar ik ook werk. Dat vind ik trouwens heel leuk aan de Engelbewaarder, en misschien is dat ook wel tekenend voor de buurt: er zitten veel toeristen, maar ook veel buurtbewoners. En toch mengt dat eigenlijk best wel goed. En jong en oud door elkaar, dat zie je daar ook veel."
Shahine: "Als ik hier een huis vind in deze buurt waar ik kan wonen, wow, dan wil ik hier never nooit meer weg, ik zou hier focking graag willen blijven wonen. Ik zou hier ook heel graag mijn kinderen willen opvoeden in deze buurt."
Ralph: "Ja ik ook, als het maar niet zo duur was. En toch denk ik dat, ook al woont iedereen straks ergens anders, we sowieso wel vrienden blijven."
Shahine: "Sowieso. We zijn echt vrienden hè? Voor het leven, Ralph."
Ralph: "Maar denk je niet dat de nieuwe families die hier zijn komen wonen, niet ook dat buurtgevoel hebben? Er komen nu mensen die veel meer geld hebben, die kunnen het zich veroorloven hier een huis te huren of te kopen. Terwijl de oudere generatie van mijn Pa, die betalen nog minder dan wat wij als jongeren tegenwoordig voor een kamer moeten betalen. Dat is toch gek."
Shahine: "Stel, we willen het zo houden, dan is het aan de kids om hier te blijven wonen. Stel dat wij als grote groep Nieuwmarktjongeren hier allemaal blijven wonen, dan blijft de buurt de buurt. Dan blijft dat gevoel, maar dat gaat natuurlijk niet lukken."
Ralph: "We hebben dat buurtgevoel ook wel heel erg meegekregen, onze ouders zijn die-hard Nieuwmarkters. En die hebben ook, net al wij, een heel netwerk aan vrienden."
Shahine: "Ja, en via onze broers en zussen en hun vrienden. Maar wij zijn de jongsten, de hekkensluiters van de groep. Wij zijn de laatsten van de soort."
Berichten uit de tekenklas #12
Het was half januari en de winter wilde nog maar niet komen. Dus schilderden we het Paleis Van Koning Winter, om hem wakker te maken… Het maanlicht werpt een lichtblauwe-lila schaduw op de sneeuw. De week daarop, komt Koning Winter eindelijk uit zijn bed. (Idee van Maartje). Hij ontwaakt onder een deken van sneeuwvlokken. Buiten is het gaan sneeuwen! Het paleis is geschilderd door Max, Koning Winter door Lamar.
Barbara
GRIP OP UW LEVEN
Steun als het even niet meer gaat
CentraM biedt ondersteuning:
• bij het omgaan met geld(problemen)
• bij het zo lang mogelijk gezond en zelfstandig thuis blijven wonen
• bij problemen in relaties en een veilig thuis
• voor mantelzorgers
CentraM ondersteunt en verbindt bewoners en geeft informatie & advies.
U kunt altijd gratis bij CentraM terecht, een verwijzing is niet nodig.
U kunt contact met ons opnemen via: 020 -557 33 38 • tussen 9 en 12 uur.
U kunt ook langs komen bij een van onze pluspunten in de buurt. Voor meer informatie en adressen kijk op onze website: www.centram.nl
Recreantenvereniging Nieuwmarktbuurt zoekt enthousiaste spelers (V/M) om te
BADMINTONNEN
Donderdagavond van 20:30 tot 22:30 uur Inlichtingen: 06 4493 3126
Even denken 2019-1
Dora Lupinewijn heeft zes man personeel, voor elke klinker één, waaronder (e) een kleedster, en (o) een zorgrobot.
Noem de andere 4 (a, i, u en ij), elk met minimaal 3 dezelfde en geen andere klinkers.
Stuur uw oplossing in, misschien komt hij wel in het volgende nummer.
Oplossingen Even denken 2018-4
Gevraagd was een limerick over de Lastage.
Dries Honkhors berijmt de actualiteit:
Een dametje uit de Lastage
Zag onlangs de nieuwe stellage
Zij kreeg meteen zin
En klom er fluks in
Nu zoekt zij met spoed een massage
Martje Theekan neemt ons mee terug in de tijd:
Een werfbaas in ’t oude Lastage vond voorzorgen maar een blamage
Hij klonk en hij breeuwde en toen vrouwlief ‘Brand!’ schreeuwde bleef achter hem de ravage...
Unieke Nederlandstalige levensliederen
Het Zeedijkkoor bezingt de lusten en lasten van de (betaalde) liefde en het sentiment van drank en vertier, geïntroduceerd door pioniers uit de kleinkunst en cabaret van 1900 tot nu. Unieke Nederlandstalige levensliederen op inspirerende melodieën van o.a. Harry Bannink, Martin van Dijk, Joop Stokkermans. Vertolkt door coryfeeën als Drs. P, Adèle Bloemendaal, Jenny Arean en vele anderen.
Het begon allemaal in café Verhoeff op de Zeedijk waar buurtbewoners zo vaak aan de tapkast zongen dat men spontaan besloot een koor op te richten. De eerste officiële repetitie vond plaats in de Boomsspijker, nog steeds de oefenruimte van het koor. Na jaren enthousiaste inzet van de leden om passende liedteksten te vinden én dankzij de professionele leiding van dirigent, pianist en arrangeur Paul Tijink heeft het Zeedijkkoor zich kunnen ontwikkelen tot een gemengd vierstemmig koor met een eigen repertoire en muzikaliteit. Het wordt geprezen om zijn uitbundige aankleding en optredens.
25 jaar
Afgelopen november 2018 mochten we in de intimiteit van de 'rode' zaal van de Brakke Grond het 25 jarig bestaan vieren met twee jubileumconcerten. Dat het koor écht bijzonder is bleek uit het enthousiasme van de vier jonge professionele muzikanten en zangeres, die genood waren voor het eerst een koor muzikaal te omlijsten. Ze noemden het een ’feest’ en konden geen afscheid nemen. Zo vergaat het ook vele koorleden, maar zij worden door de tand des tijds genadeloos gedwongen te vertrekken.
"Voordat ik aan de ouderdom bezwijk / zal ik dat uiteraard betreuren / maar breng ik, om mezelf weer op te beuren / nog even een bezoek aan de Zeedijk" is het eind van het lied van tien coupletten dat Drs. P voor het Zeedijkkoor schreef, niet wetende dat Adèle Bloemendaal in de Flessenman, waar wij jaarlijks een optreden verzorgen, haar laatste adem uitblies.
Het Zeedijkkoor daarentegen is voorlopig niet van plan ermee op te houden en daarom zoeken we ter versterking nieuwe leden uit de buurt, om door te geven wat er gebeurt op "het Oude Kerksplein, onder het zwerk bij het licht van de maan".
Kom uw muzikale stem op ons repertoire verheffen: elke maandagavond van 8 tot 10 in de Boomsspijker (Rechtboomsloot 52) of vul het formulier in op onze website http://www.zeedijkkoor.nl/
Ik ga de stad uit
Om maar met de deur in huis te vallen … ik verlaat mijn geliefde Nieuwmarkt-/Lastagebuurt. Na bijna 13 jaar verhuis ik naar Abcoude. Of Abcou, zoals Amsterdammers dit rustige plaatsje aan de riviertjes Angstel, Gein en Winkel noemen. De prikkels door de drukte om het huis aan de Raamgracht worden me te veel. Ik heb geen zin meer me een weg te banen door zestig mensen om bij mijn fiets te komen. Struikelend over de door gidsen voortgedreven toeristen, flarden op te vangen van onzinverhalen over dat Rembrandt hier nog met zijn ezel heeft gezeten en James Bond hier door de lucht is gevlogen. Ook de explosie aan AirB&B, expats, nieuwe kapitaalkrachtige bewoners zonder binding met de buurt, draagt niet bij aan mijn gemoedsrust. Om maar te zwijgen van de lallende lawaaimakers op de boten. Het moment dat ik de besefte dat drukte de standaard is en blijft (het aantal bezoekers zal toenemen naar van 21 miljoen op 31 december 2017 naar 32 miljoen in 2030), was het duidelijk en klaar: ik ga de stad uit.
Op 10 april 2006 schoven de eerste verhuisdozen mijn appartement aan de Raamgracht binnen. Wat een mooi uitzicht! Als journalist mocht ik uitkijken op de redacties van de Weekblad pers. Prachtig! Mijn eerste welkomstgroet ontving ik van Leentje van Hengel, eigenaresse van Tinctoria en Saartje, haar hond. Zij werden mijn eerst vriendinnen in de buurt. Omdat ik mocht wonen op deze bijzondere plek,
OPVALLENDE BUURTGENOTEN
NIET IEDEREEN KAN EEN PET DRAGEN. GERT WEL. HIJ DRAAGT ALLES MET VERVE, OOK EEN GLAMOUREUZE DRAG QUEEN JURK. SHABBY-SJIEK ZEGT HIJ OVER ZIJN STIJL. GERT TREEDT REGELMATIG OP IN HET CASABLANCA BONBONDOOS-THEATERTJE ALS MOLLY STRYCHNINE. MOLLY IS EEN BEGRIP IN DE AMSTERDAMSE DRAGWERELD EN ALS TRAVA-STER SCHITTERT ZE ALS ZANGERES CABARETIÈRE, MAAR OOK ALS PRESENTATRICE OP MUZIEKFESTIVALS. ALS HET EVEN KAN IS GERT TE VINDEN OP DE ZEEDIJK OF DRINKT HIJ EEN KOP KOFFIE BIJ MONIEK OP HET WATERLOOPLEIN. "DE SFEER VAN DE NIEUWMARKTBUURT EN HET WATERLOOPLEIN IS NOG EEN BEETJE ZOALS HET AMSTERDAM VAN VROEGER, DE MENSEN ZIJN VRIENDELIJK EN SOCIAAL BEWOGEN". ZOALS GERT DUS OF ZOALS MOLLY, DIE IN HAAR LIEDJES DE DRAAK STEEKT MET KWESTIES DIE STOF DOEN OPWAAIEN ZOALS WAT HET BETEKENT VOOR HAAR OM DRAG QUEEN TE ZIJN.
wilde ik ook graag wat terugdoen voor de buurt. En zo geschiedde… Trouw bezoeker van de Bewonersraad Nieuwmarkt, lid van de Wijkraad, van de stichting Kunst & Cultuur Amsterdam Centrum, van Buurt Offensief, van de actiegroep Red de Ondergrondse Metrokunst, voorzitter van ons jaarlijkse buurtfeest, schouw-coördinator, schilder van de bankjes aan 't Zuiderkerkhof en organisator van het feest vanwege het 400 jarig bestaan van de Zuidertoren. Door al deze activiteiten heb ik veel mensen leren kennen, veel discussies en acties mogen voeren, daar ben ik jullie allemaal heel dankbaar voor. Ik laat de buurt achter met een goed gevoel en ga beginnen aan een nieuw hoofdstuk in mijn leven. Ik ga weg uit de buurt, maar niemand haalt mijn geliefde buurt uit mij. Echt weg zal ik niet zijn, want er zijn meer dan genoeg redenen om voor terug te komen. Dan zie ik weer de Zuidertoren, mijn baken van thuiskomen. Dat zal ook nooit veranderen. De laatste verhuisdozen vertrekken op 5 maart naar Abcoude.