OpNieuw is het blad voor de Nieuwmarktbuurt, door en voor buurtbewoners.
OpNieuw wordt gratis huis aan huis verspreid in het gebied dat begrensd wordt door Geldersekade, Oosterdok, Uilenburg, Zwanenburgwal, Staalkade, en 's Gravelandsveer, Kloveniersburgwal en Nieuwmarkt en op Oosterdokseiland.
Deze uitgave wordt mede mogelijk gemaakt door Stadsdeel Centrum en de Koninklijke Nederlandse Akademie voor Wetenschappen.
Redactie
Lylith Oude Vrielink (vormgeving), Sati Dielemans, Roos Hendriks, Hes van Huizen, Nanny Kok, Martijn van der Molen, Henk Oldeman, Riëtte van der Plas, Lisa de Rooy.
Medewerkers aan dit nummer
Fausto van Bronkhorst, Peter Commandeur, Doenja, Thea de Haan-Tetteroo, Maarten Henket, Floris Hund, Nel Huurman, Flip Lambalk, Heleen Verleur, Barbara Wichers Hoeth, Rogier Willems.
Achterplaat Nanny Kok
Bestuur Stichting OpNieuw bestuur@opnieuw.nu
Bob Vos en Gerda Kievit
Uitgave Stichting OpNieuw Amsterdam K.v.K. 41209382
De advertentieprijs is vastgesteld op €1 per vierkante centimeter. www.opnieuw.nu
Bezorgers Beiki Bakker, Mieke van Beeren, Iek Boeles, Mariken de Goede, Johanneke Guldemond, Marcel Gutz, Lea Israels, George Janszen, Nico de Jong, Baukje Kleinbekman, Femke Koens, Machiel Limburg, Marte Meijer, Evelien van Os, Henk Oldeman, Kris Peeters, Cor Portasse, Antje Postma, Hans Puts, Dymph Rutten, Joost Schings, Piet Seysener, Hans van der Sluis, Bob Vos, Barbara Wichers Hoeth en Thera van Zaal.
Deadline volgende OpNieuw 9 februari 2019
Flesseman al 30 jaar een centrum voor en van ouderen
Dit jaar viert Amsta de 30e verjaardag van haar pand Flesseman aan Nieuwmarkt 77. Al 30 jaar kunnen ouderen uit de Nieuwmarktbuurt hier terecht voor zorg, een fijne woonplek en vooral ontmoeting en gezelligheid. Het pand is oorspronkelijk ontworpen door architect Hendrik Wijdeveld in de stijl van de Amsterdamse School. Opdrachtgever was de Joodse textielhandelaar Isaac Levie Flesseman, die op deze plek vanaf 1930 damesmodeartikelen, kant en fournituren verkocht. Dertig jaar geleden is het gebouw volledig gerenoveerd. Vanaf dat moment heeft het dienst gedaan als woon-/zorgcentrum voor ouderen. In 1988 vond hier het eerste bewonersinitiatief van de buurt onderdak: een centrum van ouderen. En dat is het 30 jaar later nog steeds, en eigenlijk meer…!
De feestweek voor bewoners en medewerkers is inmiddels voorbij, maar ook in december valt er van alles te beleven. Vlak na Sinterklaas wordt het pand in kerstsfeer versierd, 14 december worden er kerststukjes gemaakt met bewoners en buurtbewoners. Op 17 december wordt om 14.00 uur een prachtig kerstsprookje opgevoerd: ‘A Christmas Carol’ door ’t HuisTheater. Bewoners van Flesseman vieren op 20 december met elkaar het kerstfeest, dat hen aangeboden wordt door ‘buurman’ theater Casa Rosso. Op 24 december treedt om 14.30 uur een bandje op. Bewoners, deelnemers aan de dagbesteding en medewerkers luiden op 4 januari het nieuwe jaar in met een nieuwjaarsborrel. Overigens wordt er elke eerste zondag van de maand een spelmiddag (bingo) georganiseerd. Zo maar een greep uit alle activiteiten en momenten voor ontmoeting. Loop gerust eens binnen als u de sfeer wilt proeven of wilt kennismaken.
In Flesseman wonen ongeveer 50 ouderen, in één- of tweekamerappartementen. Op de benedenverdieping bevindt zich een groot restaurant met een eigen keuken. Het gebouw ligt rond een fijne tuin, die vanaf de straatkant niet zichtbaar is. Binnen vindt u een gezellige huiskamer en een activiteitenruimte ‘De Multifles’. Er worden dagelijks leuke activiteiten georganiseerd voor de bewoners, maar ook voor buurtbewoners die nog zelfstandig thuis wonen en graag Flesseman bezoeken voor dagbesteding. Als u eens wilt komen kijken of meedoen bent u van harte welkom. Wij verwelkomen graag nieuwe deelnemers, maar ook vrijwilligers. Dagbesteding bieden we van maandag tot en met vrijdag, van 9.30 uur tot 15.30 uur. Op woensdag is de dagbesteding bedoeld voor Chinese ouderen. Voor meer informatie kunt u bellen met Flesseman (020 - 62 04 890) of Deborah Elzenaar, dagbestedingscoach (06 - 81 45 26 46).
Voor de buurt
• Elke zondagochtend gratis koffieconcert, tussen 10:30 en 11:45
• Twee keer per maand op zondagmiddag van 14:00 tot 16:00 Bingo
• Voor details, data en programma kijk op www.facebook.com/flesseman/
• Bij ons kunt u ook lunchen en dineren, alle buren zijn welkom.
Mijn leven als fotograaf
Han Singels woont al lange tijd in Nieuwmarktbuurt. In de jaren zeventig fotografeerde hij de Nieuwmarktrellen. "De manier waarop ze toen de boel wilden afbreken, zonder goed overleg, dat kan niet meer in deze tijd."
De Zondagschilders verlaten de Nieuwmarktbuurt
Helaas zijn wij genoodzaakt te verhuizen omdat de gevraagde huur veel te hoog is.
Architectuur in de Nieuwmarkt
Na de protesten in de jaren 80 van de vorige eeuw en de aanleg van de metro verrijst er een kleurrijke buurt, niet in de laatste plaats door de gemêleerde bewonerssamenstelling. Er ontstaat een grote architectonische variëteit…
Hoe staan de zaken er 35 jaar later voor? Flip Lambalk en Floris Hund nemen u mee op hun wandeling door de buurt.
Een veilige plek
Iedere werkdag worden er gemiddeld 94 dak- en thuislozen opge-vangen voor een warme maaltijd, een douche en dagbesteding. De Kloof is voor hen een veilige plek. Enkele buurtbewoners hadden nog nooit van het bestaan van De Kloof gehoord. Kathleen Denkers vindt dat een goed teken, want dan is er dus weinig overlast.
Buurtbewoner Eva
Hoe beleeft iemand van 9 jaar de Nieuwmarktbuurt?
"Ik denk dat hier in de buurt ook veel leuke dingen zijn, juist omdat het druk is."
5 Wat maakt van een stad een buurt? Sati Dielemans
5 Even denken
13 Anno toen, anno nu
14 Interview Lisa van den Boogaard
15 Over boeken-top-10.nl, Maarten Henket
18 Waar een buurtfeest toe kan leiden
De mensen maken de buurt
"Where do you come from?" is de meest gestelde vraag aan Pip. Pip Farquharson is in 1992 van Londen naar Amsterdam verhuisd en kwam vijf jaar later in de Nieuwmarktbuurt wonen. Ze houdt van deze buurt van creatieve mensen en rebellen.
20 Steunpunt voor mantelzorg, Rogier Willems
21 Geld en gerechtigheid, Peter Commandeur
25 MacBike viert jubileum met expositie
27 Nieuwmarkt, gedicht van Fausto van Bronkhorst
29 Opvallende buurtgenoten, Nanny Kok
feest bij Tofani 1990
Coverfoto Han Singels
* Slapeloosheid
* Spanning
* Migraine
* Maagklachten
* Gewrichtsklachten
* Rugpijn
* Jicht
* Schouderpijn
* Stijve nek
* Sportblessures
* Verstuikingen
* Tennisarm
* Muisarm
* Beroerte
* Reuma
* Zenuwpijn
* Neurose
* Of iets anders?
Mercy
Chinese Medical
善心國醫館痛症治療中心
Traditioneel Chinees Geneeswijze: Tuina massage, kruidenbehandelingen, acupunctuur, en nog veel meer!
Vragen en
020-7723536 / 06-42850388
Dr. Zhi Xiong Li & Dr. Sau Ying Liu Sint Antoniesbreestraat 74 1011 HB, Amsterdam www.mercytcm.nl
BEHANDELINGEN KOMEN EVENTUEEL IN AANMERKING VOOR TERUGBETALING DOOR DE ZORGVERZEKERING
De hele buurt weet inmiddels wel dat je lekker kunt eten bij Captein & Co en dat het er gezellig is. Wil je eens geen buurtgenoten zien, bezoek dan ook eens ons filiaal in Zuid-India!
MacBike is er ook voor de Amsterdammer
Is jouw fiets al winterklaar?
Kom langs voor advies, onderhoud en reparatie.
• Reparaties dezelfde dag klaar.
• BOVAG gecertificeerd.
• Nieuwe & gebruikte fietsen.
Waterlooplein 289 ma t/m za: 9-18 uur
Nieuwe Uilenburgerstraat 30 di-vr: 9-14 / za: 9-18
Oosterdokskade 63A dagelijks: 9-18 uur
Overtoom 45 dagelijks: 9-18 uur
Wat maakt van een stukje stad een buurt?
jnc-ict oplossen wifi problemen
Gebruikt u nog Windows XP of Office 2003? Op 8 april 2014 stopt Microsoft met het repareren van beveilingslekken voor Windows XP en Office 2003. Uw computer staat vanaf die datum wagenwijd open voor allerlei soorten van misbruik.
Slecht bereik, traag wifi, verbinding valt regelmatig weg? jnc-ict is gespecialiseerd in het installeren, verbeteren en uitbreiden van wifi voor particulieren en bedrijven.
U dient tijdig over te stappen naar een latere versie van Windows en Office. Wij kunnen deze wijziging zonder onderbreking van uw bereikbaarheid uitvoeren. Neem vrijblijvend contact met ons op voor advies.
jnc-ict
Jonas Daniël Meijerplein 36 Jonathan Cohen 020-627 4732 / 06-2506 4567 www.jnc-ict.nl info@jnc-ict.nl
Adverteren in OpNieuw? advertenties@opnieuw.nu
Een plein helpt. Niet vierkant, dat geeft scherpe hoeken, waar men zich aan kan snijden. Nee rond, zodat je in één oogopslag alle straten kunt zien die er op uitkomen. Een paar mooie lange. Voor winkels, waar je een brood kunt kopen, een krant of een cadeautje voor iemand die je lief vindt. Maar kleine steegjes zijn ook fijn. Die mogen, als het donker wordt, best een beetje mottig zijn, zodat je er lekker stiekem kunt zoenen. Maar je moet er ’s ochtends weer fris doorheen kunnen lopen. Omdat het zo mooi is om op een zonnige ochtend vanuit een donkere steeg naar het licht toe te wandelen. Grachten helpen ook, met bankjes, waar je op kunt zitten om het licht over het water te zien glijden of je over de mensen te verwonderen. Op die bankjes
moet je kunnen liggen. Om op je rug naar de bomen te kijken. Of om op te slapen, als je daarvoor even geen andere plek hebt. Ook dat hoort bij een stadsbuurt. Een kerk, een Waag, een markt, een speeltuin, een café, een viswinkel, een restaurant, een circusschool. Dat kan er allemaal bij.
Maar gebouwen en straten maken nog geen buurt; vormen hooguit het decor. Ieder kind dat in de stad opgroeit heeft zich op een grijze, saaie dag, starend uit het raam, wel eens voorgesteld hoe al dat steen eruit zou zien zonder mensen.
Eenzamer dan een leeg veld of een leeg bos ooit kunnen zijn. Zonder mensen gaat het niet. In een leuke buurt zijn bekenden en nieuwe mensen om te ontmoeten. Bewoners die altijd blijven,
Even denken 2018-4
Maak een limerick. Laat de eerste regel eindigen met ‘Lastage’, en kies de eindwoorden van de regels 2 en 5 uit het volgende rijtje: Blamage, courtage, etage, hommage, massage, ravage, stellage. Stuur uw limerick in, misschien komt hij wel in het volgende nummer.
Oplossingen 2018-3
Gevraagd werd een variant op Shaffy’s advies ‘Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder’, eindigend op ‘en bedonder’, en geschikt als recept om snel rijk te worden.
met kinderen die dan ook weer blijven en daar weer de kinderen van. Maar ook mensen die er nieuw komen wonen of die er maar even wonen. Bezoekers mogen ook, maar alleen als ze bij het weggaan hun rommel meenemen en niet zoveel, dat je je eigen buurvrouw of buurman er niet meer tussen herkent. Het liefst van alles wat, in alle maten en kleuren. Oude mensen, jonge mensen, mama’s en papa’s en kinderen. Een dorpsgek of twee, kunstenaars en muzikanten. Bakkers ook en mannen en vrouwen die naar kantoor gaan. Vuilnismannen en kwebbelende buren. Cafébazen die ’s ochtends het terras buitenzetten. Koks die ’s avonds de restaurants afsluiten. En dat je dan in slaap valt terwijl het geroezemoes van de stad door je ramen dwarrelt.
• Jet Haremtaken adviseert met een geslaagd klinkerrijm: Wring, knecht, gluip, lik, trap, wed en bedonder
• Roos Hendriks raadt u aan: Lieg, graai, krijs, vloek, grijns, steel en bedonder
• Geraffineerd is de aanpak van Rhye Thyme: Dans, kus, smeek, neem, huw, pak en bedonder
Er zijn deze keer twee prijzen beschibaar, bestaande uit een vaartochtje door Amstedam langs Shaffy-plekken, met muziek en zang. Jet en Rhye zijn de gelukkigen.
DOOR Sati Dielmans FOTO Hes van Huizen
Han Singels: mijn leven als fotograaf
"Mijn vader werkte in de jaren ‘30 op een rubberplantage in Indonesië. Hij was avontuurlijk en hield van de natuur. Hij had de KMA (Koninklijke Militaire Academie) in Breda gedaan en was officier. In die tijd gingen heel veel jongens naar Indië. Hij was geboren in een verarmde textielfamilie. Zijn vader had het familiekapitaal er op de renbaan in Brussel doorheen gejaagd. De rubbermaatschappij wilde eigenlijk geen vrijgezellen in dienst, die gingen zich misdragen. Toen mijn vader in ‘39 op verlof was, zei hij tegen zijn zuster: als ik niet getrouwd terugkom, ben ik mijn baan kwijt. Zij zei: er werkt een heel leuk meisje bij de boekwinkel hier vlakbij. Dat was mijn moeder. Zij was 20 jaar jonger en ze zijn heel snel getrouwd en samen naar Indië gegaan." DOOR Riëtte
"Ik ben geboren in een Jappenkamp in ‘42. Mijn moeder zat daar met drie kleine kinderen. Als je als jongen ouder was dan 11, kwam je in het mannenkamp. Omdat mijn vader KNIL militair was werd hij te werk gesteld aan de Birmaspoorlijn. Ik zat in hetzelfde Jappenkamp als de broertjes en het zusje en de moeder van mijn vriend Geert Mak, met wie ik bij het weekblad de Groene Amsterdammer heb gewerkt en in een huis op de Oudezijds heb gewoond. Zijn vader werkte ook aan de Birmaspoorlijn. De omstandigheden in ons Jappenkamp waren nog redelijk. Het was een interneringskamp, geen vernietigingskamp. Je zat achter prikkeldraad. Het weer was goed en we zaten boven op een berg midden in de natuur en hadden redelijk te eten in het begin. Soms kroop mijn moeder onder het prikkeldraad van het kamp door en ging in de kampong eten regelen. Als ze gesnapt werd, werd ze in elkaar geslagen. Toen we van daar naar een soort doorgangskamp gingen werd het penibel, daar was nauwelijks eten. Het is goed dat de oorlog op dat moment was afgelopen anders hadden we het niet overleefd.
Ik was vier toen we in ‘46 teruggingen op de boot naar Nederland, naar Den
Haag. Ik heb daar een mooie jeugd gehad. We woonden in Kijkduin, vlakbij het strand in een nette buurt. Ik zat op een goede lagere school, de Nutsschool. Al mijn vriendjes hadden wel op de een of andere manier een relatie met Indië. Het goede van die oorlog, voor zover je daar van kan spreken natuurlijk, was dat die koloniale tijd daarna zo goed als afgelopen was."
"Na de lagere school ging ik naar de HBS. Maar ik kon niet leren, dus ging ik naar de Mulo en dat ging ook niet. Ik zakte twee keer voor m'n examen en ging in militaire dienst. In '62 hadden we een conflict met Indonesië over de onafhankelijkheid van Nieuw Guinea. Dat werd de laatste kleine koloniale oorlog. Ik ging als militair naar Biak, waar een vliegveld bewaakt moest worden. Een mooi bounty-eiland eigenlijk en het leek op een zomervakantie. Maar tegelijkertijd was het een onverantwoorde actie van de Nederlandse regering, die ook verkeerd had af kunnen lopen als Amerika niet ingegrepen had. Uiteindelijk moest de regering Nieuw Guinea overdragen aan Indonesië. Toen ik uit militaire dienst kwam, wilde ik naar de Kunstacademie wilde en dan had ik een diploma nodig. De directeur
van de Mulo heeft zich toen over mij ontfermd en geregeld dat ik met bijles binnen drie maanden een diploma had. Ik ging op kamers wonen in Eindhoven. Daar ging ik naar de kunstacademie, een voorloper van de huidige Design Academy. Dat was nogal zweverig. We hebben een hoop lol gehad. We liftten naar Amsterdam en spraken om het uur op de Dam af, totdat iedereen er was en dan gingen we de kroeg in en dan 's nachts weer terugliften. En de volgende dag weer in de klas achter de tekentafel. Ik zorgde niet goed voor mezelf in die tijd en werd ziek. Ik ben weer teruggegaan naar Den Haag naar mijn ouders en daar de Koninklijke academie (de KABK) gedaan, grafische vormgeving en fotografie . Dat waren vier leuke jaren."
"Ik heb in mijn leven een aantal bepalende mensen gehad die zich over me ontfermden en die mijn toekomst een belangrijke wending gaven. De eerste was die directeur van de mulo. De tweede was Jan van Keulen, de adjunctdirecteur van de academie in Den Haag. Hij werd later professor bij de Rijksacademieen hij heeft mij meegenomen naar Amsterdam. Ik heb eerst in de van Eeghenstraat gewoond en daarna aan de Amstel bij de Magere Brug."
"Geert Mak, die ik van de Groene kende, vroeg me op een zeker moment of ik niet samen met hem en een aantal van zijn vrienden en vriendinnen een huis wilde kopen op de Oudezijds. Zo kwam ik naar de Nieuwmarktbuurt. In ons nieuwe huis deden we veel met elkaar en die samenhang vond ik ook in de buurt. Iedereen had met elkaar te maken. Bij ons om de hoek zat een opvangcentrum voor drugsgebruikers, dat later fotocentrum en tentoonstellingsruimte De Moor is geworden. Een huisgenoot had te maken met oprichting van De Rode Draad, de vakbond voor prostituees. Verder was er ook met de buurtwinkels een goede band. De koffie-uren bij Truus van ijssalon Tofani waren legendarisch. Ook haar afscheidsfeesten waren heel bijzonder. Ze was een soort Heintje Davids. Hoe vaak Lio en Truus wel geen afscheid hebben genomen. En steeds weer met een enorm feest. Maar in de ijssalon werd er ook op je gelet. Een keer kwam ik binnen met een andere vrouw en niet met mijn Katja en dat vond Truus maar niks. En ze was niet bang. Als er Joegoslaven voor haar deur balletje balletje zaten te spelen, een oplichterstruc met luciferdoosjes, dan joeg ze die weg. ‘Niet voor mijn deur'".
"We gingen naar dezelfde winkels. Naar Estjé de groenteboer, naar slagerij Vet, die twee dat waren fantastische mannen. En Zwarte Joop de baas van Casa Rosso aan de overkant van ons huis, hield de buurt schoon. Die had z'n eigen schoonmaakdienst en hield de bezoekers van de Wallen in toom met een paar van z'n kleerkasten. Ik ging ook wel eens naar Casa Rosso want de bedrijfsleider daar hield van jazzmuziek. Netley Elstak speelde daar dan piano met drie hele mooie zangeressen.En buurtagent Joep de Groot van de Warmoesstraat hield hier de boel goed in de gaten en wist precies wat er speelde in de buurt. Ik had ook een ander beeld van de politie, want tijdens de Nieuwmarktrellen werd er regelmatig hardhandig op los geslagen . En dat het nu zo'n woonbuurt is, is toch te danken aan de bewoners en de actievoerders in de tijd van de Nieuwmarktrellen. De manier waarop ze in de jaren zeventig hier de boel wilden afbreken, zonder goed overleg, ja dat kan niet meer in deze tijd."
"In die tumultueuze tijd, beginjaren '70, werd ik vormgever en fotograaf bij De Nieuwe Linie, een links-radicaal weekblad. Als vormgever had je ook foto's nodig. Toen ik die foto's zag dacht ik, dat kan ik zelf beter en ben ik zelf foto's
geld bij Voorlichting van de gemeente Amsterdam als ik raadsleden en vergaderingen fotografeerde. Later heb ik voor het Rijksmuseum twee opdrachten gedaan over de verkiezingen in '77 en jongerenculturen in de jaren '80. Ik heb voor de gemeente Amsterdam een serie gemaakt over Aids, die nu bij de Aidsconferentie weer volop in de aandacht was. Ook deed ik een opdracht in Friesland voor het Fries Museum, de provin-
gaan maken. Je kon als fotograaf overal bij aanwezig zijn en tegelijkertijd een zekere afstand houden tot een situatie. En je kon in de fotografie ook je eigen onderwerpen en ideeën vormgeven. Ik kon zelf bepalen wanneer ik kwam en wanneer ik wegging. De Nieuwe Linie wilde mij in de redactie, maar ik wilde fotograferen en wist dat ik geen schrijver zou worden." "Ik ben na de krant als freelance fotograaf verder gegaan, voor verschillende opdrachtgevers. Tijdens de Anjerrevolutie ging ik met journalist Frits Eissenloeffel, die op de Oudeschans woonde, naar Portugal voor de Groene. Dat was een hele bijzondere ervaring. Die mensen hadden tientallen jaren dictatuur achter de rug, die waren zo opgetogen over de Anjer Revolutie en zeiden ‘Oh, komen jullie uit Nederland, kom maar binnen.' Ik mocht overal bijzijn en alles fotograferen. De stad Lissabon was enorm achterop geraakt. Het was een stad van affiches en leuzen, maar het was ook een prachtige stad met een bijzondere sfeer. Ik heb later die foto's nog tentoongesteld, met Portugese jongens die voor de coup uit het leger gedeserteerd waren en waarvan er een aantal in Amsterdam woonden."
"Andere opdrachtgevers waren de PvdA, de vakbeweging en veel verschillende actiegroepen en comité's, zoals het Angolacomité. De Groene Amsterdammer werd een vaste opdrachtgever en foto's die ik van al die verschillende onderwerpen maakte, kwamen in kranten terecht. Maar ik verdiende vooral mijn
cie verkennend op mijn fiets." "Midden jaren '90 werd alles anders. Naar de documentaire analoge fotograaf die ik altijd geweest was, werd niet meer gevraagd. Ik wilde ook anders. Toen ik mijn deel van het huis op de Oudezijds had verkocht dacht ik, ik ga iets moois maken. Ik ben toen gaan werken aan wat nu mijn koeienseries zijn. Ik had de landschapsschilderijen van de 17e en 19e eeuw goed bekeken en ging op mijn brommer de weilanden in om landschappen met koeien te fotograferen. Daar heb ik een aantal mooie tentoonstellingen van gemaakt, onder andere in het Gemeentemuseum Den Haag, samen met koeienschilder Willem Maris."
"Ik ben nu bezig met meer abstract werk en laat me inspireren door de impres sionisten en de Belgische expressionisten uit het begin van de vorige eeuw. Ik ben gefascineerd door het fotograferen van water, wat eigenlijk niet kan. Ook omdat fotografie zich niet leent voor abstractie, het is altijd realiteit. Die tegenstelling probeer ik op te lossen."
Planologen en stedenbouwers (vroeger schreef je 'stedebouwers', naar het Nederlandse woord stede dat haard, plaats, plek waar je huis woont betekende) houden van grote gebaren. Pijlen die connecties en relaties suggereren. Dat grote gebaar is er in de Nieuwmarkt niet gekomen. Wel in de Varastrook (wie kent het nog?), waar de doorbraak naar de IJtunnel is gekomen. Nu worden daar ook veranderingen voorgesteld: een park zou aanpassingen in maat en schaal én de beleving moeten veroorzaken. In het oudere gedeelte van de Nieuwmarkt ligt, naast de grotere doorgaande wegen ook nog een fijnmazig en informeel netwerk van routes en plekjes. Dat is vaak het resultaat van toeval - het hadden er veel meer kunnen zijn - maar met een belevingskwaliteit die je zorgvuldig moet koesteren. Zoek ze maar op maar hou ze ook een beetje geheim. DOOR Flip Lambalk
Wat is passend?
Sta stil in het midden van de Nieuwmarkt en kijk 360 graden om je heen naar de gebouwen. Zes eeuwen architectuurgeschiedenis zie je om je heen. Mooi en minder mooi, oud en nieuw, groot en klein. Die afwisseling en menging maken het beeld bijzonder; het plein is dan ook niet ‘ontworpen’ maar ontstaan. Aan het eind van de Zeedijk stond de Sint Antoniespoort (nu de Waag). De Geldersekade en de Kloveniersburgwal waren de oostelijke grens van de stad. De functies veranderden, de grens werd verlegd. Woonhuizen en winkels
uit de 17e en 18e eeuw zijn nog te zien, maar meer nog zijn er verdwenen. Op de plaats waar nu de Flesseman staat, stonden mooie historische pandjes. In 1927 ontwierp architect H.Th.Wijdeveld (van Wendigen) dit grote gebouw in een toen moderne stijl. Toen, na de metroaanleg, het gebouw werd gerenoveerd en de karakteristieke rode baksteen werd bekleed met een kleurige isolatielaag, vond de grote monumentenzorger Geurt Brinkgreve dat een aantasting van de stijl van de Amsterdamse School. “Het was een schande!”
Verontwaardiging over gebouwen is van alle tijden: het is een aantasting van de goede smaak, een doorn in ons oog, het past niet in onze buurt! Vooral dat laatste is veel gehoord. Ook in verschillende nummers van OpNieuw is gefulmineerd over deze vermeende discrepantie. “Buurtbewoners aller gezindten verenigt U! Het is weer tijd voor verzet. Na onze even glorieuze als verbazingwekkend overwinning: de sloop van het Maupoleum, zijn de architecten hersteld van hun verwondingen en opnieuw tot de aanval overgegaan.” (Haije Bouwman in OpNieuw 1/1998). Vervolgens moeten de nieuwbouw bij het Rembrandthuis, de Film Academie en het politiebureau aan de Nieuwmarkt het ontgelden. Het gaat dan over goede smaak, warme gevoelens en vooral over de arrogantie van architecten met hun abstract rationele gedoe.
Wat past en wat past niet?
Het Scheepvaarthuis aan de Prins Hendrikkade is een fantastisch gebouw. Maar ook is het megalomaan en te groot voor die plek. Het past niet! Ook is het nog eens ‘oneerlijke’ architectuur: een betonnen skelet beplakt met bakstenen gevels en opgesierd met schitterend beeldhouwwerk van Hildo Krop. Een waar gesamtkunstwerk van architect en decorateurs en een lust voor het oog. Past het toch? Bij de uitbreiding van het Scheepvaartshuis, nu dus Grand Hotel Amrâth, hebben de architecten in ieder geval hun best gedaan (Kentie en Partners 2017). Uiterlijk zijn de nieuwe hotelkamers en suites verpakt als verschillende grachtenpandjes. In de Buiten Bantammerstraat zijn zelfs hard-
Verkavelingsvoorstel
stenen stoepen gemaakt naar deuren waar niemand woont. Bij deze pogingen kan misschien de vraag gesteld worden aan de ‘welstands’-commissie: is dit passend? In ieder geval is het wel ontroerend te zien dat de opdrachtgevers een gevelsteentje hebben aangebracht. Naast het krachtige beeldhouwwerk van Hildo Krop dat zo mooi onze nautische traditie bezingt, zijn dit toch meer de jongens van de Kameleon.
De verticale geveltuin op de hoek is spectaculair. Een klim-plantage in de Lastage. Zeker een nominatie waard voor de Auke Bijlsma geveltuinenprijs.
Zou er ooit enig protest gehoord zijn bij de bouw van het ‘stadspaleis’ van de gebroeders Trip aan de Kloveniersburgwal?
Twee steenrijke wapenhandelaren die de goegemeente wel eens een poepie zou-
den laten ruiken! In maat en schaal én in stijl absoluut uitzonderlijk en een enorm beslag op de ruimte. Nu nog overigens.
Tussen de Kloof en de Sint Antoniesbreestraat liepen drie stegen die openbaar waren, maar nu niet meer. Op de hoek van de Salamandersteeg woonde een van de architecten: Justus Vingboons. Het gebouw paste niet aan de gracht, maar het paste wel bij het machtsgevoel en praalzucht van de opdrachtgevers. Daarbij vergeleken was het Maupoleum, ook kolossaal, toch meer een minimalistische doos. Niet passend in de oude stad, maar wel passend in het toenmalige denken over de stad.
Architectuur en stedenbouw zijn ook tijdsbeelden.
De straten in Het hele proces van de stadsvernieuwing en wederopbouw was natuurlijk ingewikkeld en veel langduriger dan eventjes, na de rellen, de gaten vullen. Hele stukken van de Nieuwmarktbuurt waren verwaarloosd en soms was sloop onafwendbaar. Vanuit dat gegeven en gezien de heersende visie over een moderne stad was het niet onlogisch dat het idee van de ‘cityvorming’ met grote kantoren en autobanen ook in de Amsterdamse politiek van de jaren 70 en 80 overheerste. Maar het is ook bijzonder dat een min of meer toevallige groep van activisten, krakers, monumentenzorgers en architecten hebben bewerkstelligd dat de gemeenteraad uiteindelijk die enorm draai nam: herbouw op het oude stratenpatroon. Daarmee is ook het denken over stadsvernieuwing ongetwijfeld radicaal anders geworden.
En daar kunnen we nu van genieten: mooie straten, pleinen en plekjes. Het ziet er allemaal zo vanzelfsprekend uit, maar dat was en is het niet. Daar is best wel veel overgeschreven en gearchiveerd.
Wat maakt bijvoorbeeld zo’n straatje als de Koningsstraat dan toch wel bijzonder?
In het midden van de straat gaat het metro-tracé er in z’n volle breedte dwars doorheen. Een gesloten wandbebouwing zou logisch zijn. Dat is niet gebeurd. In de plint zijn verschillende verdiepinghoogtes gemaakt, entrees en trappenhuizen zijn ruimtelijke geaccentueerd en een verticale geleding zorgt voor ritme
Flesseman 1982 Ino Roell
Gevelsteentje
Pleintje achter Pintohuis/ Leprozenpoort
Koningsstraat
dat door verschillend materiaalgebruik nog wordt benadrukt. Dat is aan de kant waar de metro-ingang is gesitueerd –onopvallend in die gevel wand. Aan de overzijde zorgen in- en uitspringingen voor een plastisch beeld geaccentueerd nog door schuine ballonnen. Hier is met veel inventiviteit binnen de strikte regelgeving en het beperkte budget iets zeer verrassends gedaan. Het voelt aan alsof het eigenlijk altijd zo geweest is en ook zo hoort.
Informele plekjes
Er lag ook een plan (uit 1976!) om het allemaal nog spannender te maken. Het bureau van Theo Bosch had bedacht dat de achterliggende gebiedjes kleine intieme pleintjes zouden worden, die met stegen of doorgang verbonden waren met de Koningsstraat. En netwerkje van ontsluitingen naar informele plekjes. Dat was / is een kenmerk van de stad. Er zou een verbinding ontstaan van de Keizersstraat, via een pleintje, naar de Koningsstraat en het Zakslootje zou doorlopen naar de Brandewijnsteeg. Hoe deze gebiedjes zouden ‘aanvoelen’ is te merken in de Korte Dijkstraat, die ook zou doorlopen, en het Siebeleshof. Die informele routes en plekken zijn de haarvaten van een buurt en gelukkig zijn er nog een aantal. Al wandelend kun je ze verkennen. Er zou ook wel weer kunnen worden nagedacht om de afgesloten stegen weer meer publiek te maken. Een zorgvuldige inrichting is dan geboden. De wijze waarop het pleintje bij de Sint Antoniusschool is dichtgezet met een ‘Bokito-achtig’ speeloerwoud, is dat niet. En wat te denken van de inrichting de Nieuwmarkt tussen de Flesseman en het politiebureau, en de ruimte daarachter?
de Staalstraat van architecten Paul de Ley en Fenna Oorthuis
De Zwanenburgwal is – zeker gezien vanaf het Waterlooplein – een fraaie en opmerkelijke grachtengevelwand. Grote industriële panden – ooit gekraakt nu bewoond – wisselen af met meer historische gevels en met nieuwbouw uit de jaren 80 en later. Er is een plezierige veelheid aan vorm en kleuren. En groter contrast met de gevel van het Stadhuis is niet denkbaar. Opmerkelijk is het elegante hoekpand bij de Staalstraat van
architecten Paul de Ley en Fenna Oorthuis. Daarachter loopt de Verversstraat, parallel aan de Zwanenburgwal en de Groenburgwal. De Ververstraat is een pareltje! Hier kunnen ontwerpers en stedenbouwers leren hoe het ook kan. Wederom is daar de reeds geprezen variatie: groot, klein, oud, nieuw, steen, groen, open en dicht. Ook in functies en ruimtelijke beleving. Het is een verademing om daar stilletjes doorheen te lopen.
De Lastageweg: interessante mix van oude en nieuw
Het metro-tracé loopt als een autonoom spoor door de Nieuwmarkt. Het volgt niet één straat maar gaat zijn eigen weg. Dit heeft er toe geleid dat met de invulling van de nieuwbouw er op verschillende plaatsen een interessante mix is ontstaan van oud en nieuw.
Een van die plekken is de Lastageweg, een pleintje geflankeerd door school en gymzaal. Hier komen alle werelden bij elkaar. De nieuwbouw van school en woningen aan de Oude Waal. De grote loods van de tandwielfabriek die herinnert aan een industrieel verleden. De historische bebouwing aan de Oude Waal en de Recht Boomssloot die hier met hun achterkanten aan liggen. Wanneer je over de Lastageweg van de Recht Boomssloot naar de Oude Waal doorsteekt, kom je letterlijk even door de achterkant van de historische gesloten bouwblokken.
Deze achterkant is enerzijds altijd gevoelig in een stedelijke ruimte (schuttingen, garages en aanbouwen), maar kan ook juist een verrassend informaliteit hebben die de stad juist verrijken voor zowel de bewoners als voorbijgangers. Hier stopt de georganiseerde stedenbouw en wordt de wereld bepaald door de bewoners.
De transformatie van de Tandwielfabriek is hier een geslaagde toevoeging. Zowel de Nieuwe Jonkerstraat als de Nieuwe Ridderstraat krijgen nu aan weerszijden een adres. De nieuwe Jonkerstraat is een voorbeeld hoe het collectief domein op een liefdevolle manier kan worden toegeëigend door bewoners zonder dat de passant zich hier niet meer welkom voelt. Aan de Ridderstraat is dit net wat lastiger. De woningen aan de Recht Boomssloot sluiten zich net wat meer af van dit straatje, waardoor het meer een achterkant blijft.
De nieuwbouw aan het pleintje, zowel aan de Oude Waal als aan de Recht Boomssloot zullen ongetwijfeld goede woningen zijn, maar juist op die gevoelige aansluiting tussen woning en straat zijn ze minder geslaagd. Waar de woningen tegenover het Marionettentheater nog keukens aan de straat hebben,
is bij de rest van de nieuwbouw juist de woonverdieping opgetild van de straat, waarschijnlijk omdat het te duur was om de bergingen onder de grond te leggen? Dit resulteert in gesloten gevels en woningen die zich juist afkeren van het straatleven. Incidenteel ook weer niet heel erg, maar je zult hier niet een informele toe-eigening van een binnengebied krijgen zoals bij de Nieuwe Jonkerstraat.
Wat de wereld aan het pleintje niet beter maakt, is de gymzaal die zich als een gesloten doos naar het schoolplein richt. Enerzijds is het verhogen van het pleintje geschikt om van het schoolplein een meer afgesloten ruimte te maken voor doorgaand verkeer. Anderzijds is hiermee een belangrijke doorgang in het
stedelijk weefsel veranderd in een barrière. Deze bonte verzameling gebouwen uit alle tijden maakt van deze informele plek een bijzondere ruimte in de Nieuwmarktbuurt. Het informele domein van deze tussenruimtes maakt een stad spannend en veelzijdig.
De nieuwe inrichting van het schoolplein lijkt hier een vrij dominante ingreep te zijn. Deze catalogus aan speelattributen en afscheidingen zal als schoolplein voldoen aan een behoefte, maar claimt wel heel veel ruimte en laat weinig over voor het gebruik van een gedeelde ruimte.
Floris Hund is architect www.hundfalk.nl
Zwanenburgwal
Het het elegante hoekpand bij
Nieuwe Jonkerstraat
Koningsstraat
DOOR Floris Hund
Wist U dat U om de hoek een meditatie vanuit de zen-boeddhistische traditie kunt volgen?
’n Introductiecursus start in januari 2019.
Zen Centrum Amsterdam, Binnenkant 39 zenamsterdam.nl/begin
Een sekreet in de Kleersloot
DOOR Henk Oldeman FOTO Hes van Huizen
De Kleersloot. Een sleuf in de westelijke gevelrij van de Krom Boomssloot. Ten tijde van de oudste foto (anno 1918) doorlopend naar de Keizersstraat. In het achterste huis, dwars op de straatrichting, heb ik in de jaren 1970/72 met mijn vrouw Thea en onze kinderen op éénhoog gewoond. Op de begane grond was toen een aanbouw, voor ons nuttig als plat, die op de oudste foto nog niet bestaat. Tegenover ons, op een zolder bovenaan een buitentrap, woonde de Rooie, Jelle Onderwater, in de hele buurt bekend om zijn gitaar en grote dranklust. Onze joodse hond Jacob en ook onze kinderen zaten graag bij hem op zijn buitenplatje en luisterden naar zijn liedjes, naar ik hoop over een confectie-atelier: 'Onder het naaien, liet ze een scheet, wat een sekreet, wat een sekreet'. Tot ieders verdriet is Jelle in 1984 uit de kroeg op weg naar huis verkeerd gestapt en in de Krom Boomssloot verdronken.
Het hoekhuis links is intussen duidelijk verbouwd en behalve een groot raam is er een gevelsteen bij gekomen, 'De Delfse lampetkan'. Behalve het hoekhuis is de linkerzijde vervangen door nieuwbouw. Door een uitbreiding van gebouw Flesseman loopt de sloot nu dood.
Stadsdeelcommissieleden Centrum-Oost
Lisa van den Boogaard
Afgelopen gemeenteraadsverkiezingen mochten we allemaal stemmen op kandidaten voor onze stadsdeelcommissie Centrum-Oost. Best ingewikkeld, want wie waren die mensen op die lijst? Nu zijn er vier kandidaten als winnaars uit de bus gekomen. Vier mensen die de schakel moeten vormen tussen ons, de buurtbewoners en het Dagelijks Bestuur en de Gemeenteraad. Reden genoeg om te weten wie deze mensen zijn en waar ze voor staan. En nog belangrijker: hoe komen we met ze in contact? In eerdere nummers maakten we kennis met Neeria Oostra (GroenLinks) en Raphaël van Kraaij (VVD), nu is het de beurt aan Lisa van den Boogaard van de PvdA. DOOR Lisa de Rooy
Wie is Lisa van den Boogaard?
“Ik ben 24 jaar, kom uit Hoorn en woon sinds vijf jaar in Amsterdam. Ik heb een bachelor politicologie gedaan en daarna nog een master politieke economie aan de UvA. Afgelopen zomer ben ik afgestudeerd. Op de UvA heb ik tijdens mijn studie gewerkt als student-assistent, nu heb ik daar een fulltime baan waarin ik verschillende dingen doe. Ik werk voor een beleid- en kwaliteitsteam van de afdeling Sociale Wetenschappen, daar regel ik alles wat te maken heeft met vak-evaluaties. Daarnaast ben ik secretaris bij een van de opleidingscommissies. Dat zijn commissies die zijn samengesteld uit studenten en docenten, die met elkaar de kwaliteit van het onderwijs in de gaten houden. Dat vind ik het allerleukste deel van mijn werk, omdat het gaat over inhoud en kwaliteit. En dan doe ik ook nog een deel diplomeren van de sociologie-opleiding.
Ik woon sinds drie jaar in de Nieuwmarktbuurt. Hiervoor woonde ik in de Vinkenstraat, achter de Haarlemmerdijk. Er was daar veel sociale huur, er woonden mensen van verschillende komaf, dat vond ik leuker dan hier, terwijl ik nu veel mooier woon. Ik heb hier minder het gevoel dat het mijn buurt is. Dat komt deels door het drukke toerisme, maar ook omdat de buurt weinig divers is. Je ziet dat nog het best terug bij buurtorganisaties en inspraakavonden hier in de buurt, het valt mij op dat het over het algemeen dezelfde groep is die zich laat horen.”
Waarom wilde je in de Stadsdeelcommissie?
“Ik ben lid geweest van de Jonge Soci-
alisten, de jongerentak van de PvdA. We werkten altijd al veel samen met de PvdA hier in Amsterdam, omdat we het leuk vonden die verbinding te leggen. Toen het idee voor de stadsdeelcommissies ontstond, hebben we daar binnen de PvdA over vergaderd, of we daaraan mee moesten doen of niet. Op een gegeven moment kwam de vraag vanuit de PvdA of mensen zich kandidaat wilden stellen. Het centrum heeft een relatief vergrijsde demografische samenstelling en ik vond het belangrijk dat er ook meer jonge mensen in zo’n commissie zouden zitten, die weer anders tegen de dingen aankijken. Dus ik heb me kandidaat gesteld en werd gekozen. Nu hebben we uiteindelijk best veel jonge mensen in de stadsdeelcommissie, dus achteraf gezien had ik het misschien helemaal niet hoeven doen, maar ik vind het leuk en uitdagend werk. Ik heb er geen spijt van.”
Wat wil jij bereiken?
“Mijn speerpunten zijn wel een beetje veranderd sinds het begin, dat gebeurt naarmate je langer bezig bent. In het begin had ik heel erg dat ik wilde zorgen dat ouderen in deze buurt niet zouden vereenzamen, omdat ze hun woning moeilijk uit kunnen komen. Dat vind ik nog steeds heel belangrijk, maar ik vraag me af of de stadsdeelcommissie hier werkelijk iets over te zeggen kan hebben. Misschien speelt dat zich toch meer op gemeentelijk niveau af, omdat het ook over woningbouw gaat. Dat leer je ook gaandeweg; er zijn bepaalde dingen waar je ook minder mee kan, als stadsdeelcommissie.
Wat ik nu heel belangrijk vind zijn de
Oostelijke Eilanden, want als het gaat over de binnenstad, dan gaat het automatisch meteen over de drukte in het Wallengebied en de Nieuwmarktbuurt. Maar wat op de Oostelijke Eilanden allemaal speelt, is lang niet bij een breed publiek bekend en ik vind het belangrijk om dat zoveel mogelijk boven water te krijgen, zeker nu ook de plannen rondom het Marine-terrein feitelijk stil liggen. Er zijn genoeg dingen gebeurd die daar de buurt flink hebben opgeschud. Je moet gaan kijken wat je dáár kan doen om mensen weer een veilig gevoel te geven in hun eigen buurt. Er wordt daar ook een nieuwe wijk uit de grond gestampt, Oostenburg Noord. Toevallig kwamen afgelopen week mensen van de Oostelijke Eilanden bij ons inspreken. Die wilden graag een ontmoetingsplek creëren voor in de buurt. Kijk, dat is iets wat ik nu belangrijk vind, omdat er door zo’n nieuwe wijk veel nieuwe mensen bijkomen, dat zet zo’n buurt onder druk. Dus je moet ervoor zorgen dat dat een beetje kan aarden allemaal en dat de sociale cohesie in de buurt gehandhaafd blijft. Zoiets vind ik ook heel leuk om aan te werken. Daar kan ik zeker wat mee in de commissie. We hebben natuurlijk alleen maar adviesrecht, maar ik heb echt wel het idee dat we daarin serieus worden genomen.”
Hoe kunnen wij als buurtbewoners met jou in contact komen?
“We krijgen genoeg van de bewoners binnen, zeker via Stem van Centrum, dat is echt een heel leuk platform. Mensen kunnen daar een idee pitchen, gewoon een beschrijving van wat ze zouden willen veranderen in hun buurt.
Andere mensen uit de buurt kunnen dan stemmen op dat idee, voor of tegen, en je kunt er ook argumenten bij geven. Het geeft dus heel veel input, vooral door die argumenten. Soms ontstaat er een beetje discussie, wat natuurlijk heel leuk is, want dan krijg je alle kanten van het verhaal mee. Als je dan 100 stemmen krijgt voor je idee, wordt het besproken in de stadsdeelcommissievergadering. De initiatiefnemer kan het op de vergadering komen toelichten en dat werkt heel goed. Er komen echt goede en leuke dingen uit. Gevaar is wel dat maar een beperkte groep mensen weet van het bestaan van Stem van Centrum, dus je moet goed bedenken: ok, we hebben nu 100 stemmen, maar is dat dan representatief voor de buurt? Er kunnen natuurlijk mensen zijn die zich niet georganiseerd hebben en misschien wel hele goede tegenargumenten hebben. Sommige mensen weten misschien wel van het bestaan van Stem van Centrum,
maar zijn niet in staat om van zich te laten horen. Dat vind ik soms lastig. Zet de link er maar bij, hoe meer mensen er gebruik van gaan maken, hoe beter.” https://stemvancentrum.amsterdam.nl/
Mag ik over een half jaar nog eens komen vragen hoe het gaat? Of je al wat van je doelen bereikt hebt?
“Natuurlijk, dat is juist interessant. Het zou goed zijn dit nieuwe bestuurlijke stelsel na een periode te evalueren. Ik vraag me namelijk oprecht af of wij echt toekomen aan het werk waar wij in principe voor zijn aangesteld. Er komen nog maar weinig adviezen uit ons, vind ik zelf. En dat vind ik vervelend, omdat ik het gevoel heb dat we meer moeten doen voor de buurt en voor het stadsdeel. Wat sowieso heel erg wennen is, is de samenwerking met het Dagelijks Bestuur. Dat is iets waar we een vorm in moeten vinden. Tijdens stadsdeelcommissievergaderingen lukt het maar niet om echt tot
Over boeken-top-10.nl
DOOR
Internet is ook voor boekenliefhebbers een waardevolle bron van informatie, maar wat te denken van www.boeken-top-10.nl? Ik citeer: Boeken-top-10.nl is een website van lees liefhebbers voor lees liefhebbers. Zelf lezen wij graag boeken in onze vrije tijd. Echter is het toch vervelend als je een boek koopt die minder leuk blijkt te zijn dan je van tevoren dacht. Daarom hebben wij met de hulp van grote boekhandels een boeken top lijst samengesteld. Hierdoor weet jij zeker dat als je een boek besteld het een top boek is, hij staat namelijk niet voor niks in de top 10.
Waarom een boek lezen?
Het lezen van een boek (…) werkt niet alleen ontspannend het is ook erg goed voor je ontwikkeling. Zo weten mensen die regelmatig een boek lezen meer van de Nederlandse taal af en zijn daardoor beter ontwikkeld. We hebben voor jou de belangrijkste redenen hieronder samengevat.
1. Het is goed voor je ogen. Door regelmatig te lezen leer je beter naar de wereld en de mensen om je heen te kijken. (…)
2. Lezen is goed voor de verbeelding. (…)
3. Lezen is goed voor het milieu. Als je een boek leest kan deze namelijk nog jaren lang door andere mensen
een gesprek te komen met de stadsdeelcommissieleden onderling. Dat heeft volgens mij ook heel erg met de setting te maken, namelijk dat wij tegenover het DB zitten, en dan zitten links de mensen die inspreken. Op de een of andere manier creëert dat een sfeer waarin je elkaar wel vragen gaat stellen, maar niet komt tot een gesprek. En dan ben ik bang dat mensen die niet in de commissie zitten, maar wel heel erg actief meedenken over hoe ze de buurt willen veranderen, het gevoel krijgen dat wij eigenlijk maar niks zitten te doen. Dat zou ik zo erg vinden, als de politiek voor de mensen weer een soort van ongeloofwaardig wordt! Ja, dat is mijn persoonlijke frustratie. Iets waar ik echt mee worstel. Het komt natuurlijk ook omdat het gewoon een nieuw systeem is. Dus over een half jaar of een jaar weer ’s een gesprek hierover, lijkt me alleen maar heel goed.”
gelezen worden. Kijk maar naar een bibliotheek, sommige boeken zijn hier al meer dan vijftig jaar oud en nog steeds niet aan vervanging toe.
4. Lezen helpt je bij het maken van sociale contacten. Als je veel boeken gelezen hebt heb je ook veel gespreksstof om over te praten. (…)
5. Door te lezen verveel je je nooit meer (…).
6. Natuurlijk zijn er nog veel meer redenen om een boek uit de boekenkast te pakken, daarom vragen we punt 6 van jou. Waarom lees jij regelmatig een boek?
Einde citaat.
Wat een bizarre tekst! Die onzin, die onbeholpen stijl, dat gebrekkige Nederlands. Is het een grap? Mij lijkt van niet. Wie heeft dit geschreven? Sommige taalfouten (‘lees liefhebbers’ geschreven als twee woorden, ‘een boek die …’) doen vermoeden dat de auteur van origine Engelstalig is.
Of misschien is het wel een computervertaling uit het Engels. Geen idee.
Dat zoiets per ongeluk op een boekensite terecht komt, lijkt me uitgesloten. Dit is duidelijk onderdeel van een complot van malafide boekverkopers: vergiftig het taalgevoel van je lezers met nep-Nederlands, om hen vervolgens je onleesbare winkeldochters te kunnen aansmeren als topboeken. De taalpolitie is inmiddels op de hoogte gesteld.
Maarten Henket
Er is behoefte aan herenkleding, petten, herenonderbroeken, slaapzakken en rugzakken. Die mogen mensen altijd komen brengen. Enkele buurtbewoners hadden nog nooit gehoord van De Kloof. Kathleen vindt dat een goed teken, dan is er dus weinig overlast.
Op bezoek bij dak- en thuislozenopvang De Kloof
Een veilige plek
In een Rijksmonument op de Kloveniersburgwal huist de dak- en thuislozenopvang De Kloof. Op de bovenste verdiepingen bevinden zich onder andere een aantal advocatenkantoren, een galerie, een kapper en het kantoor van de Vincentiusvereniging. Op de begane grond worden iedere werkdag van 9 tot 15 uur gemiddeld zo’n 94 dak- en thuislozen opgevangen voor een warme maaltijd, een douche en dagbesteding. Kathleen Denkers is locatiehoofd en geeft een paar geïnteresseerden uit de buurt een rondleiding. DOOR Lisa de Rooy FOTO Hes van Huizen
Ze ontvangt ons om 16.00 uur in de opvangruimte met thee en koffie. Aan niets is te zien dat hier vandaag 94 daklozen hebben gebivakkeerd: alles is keurig opgeruimd. Kathleen lacht. Ja, daar zijn ze heel geroutineerd in \ geworden na al die jaren. Ze werkt zelf, behalve in De Kloof, ook op een locatie in De Pijp. En zo zijn er nog zes andere locaties verspreid door Amsterdam, die allemaal onder De Regenboog Groep Amsterdam vallen. “De Regenboog Groep is in de jaren ‘70 begonnen met dominee Wouters. Hij zag in het Vondelpark al die hippies en drugsgebruikers. Het was de tijd van vrijheid, blijheid, maar dominee Wouters zag ook de ellende, de verslaafden die steeds verder afgleden. Hij zorgde vooral voor harddrugsgebruikers, dat ze schone naalden kregen en opvangplekken waar ze veilig konden gebruiken. De Regenboog Groep berust nu op vier grote pijlers: dak- en thuislozenopvang, informele zorg in de vorm van buddy’s- en maatjesprojecten, maatschappelijk werk en trajectbegeleiding.”
Ze laat ons de keuken zien, waar drie keer per week warme maaltijden worden bereid. Door het personeel zelf, maar soms ook door gasten die zich aanbieden: de Rotaryclub, mensen van de Engelse Kerk of een groep Amerikaanse expatdames. We lopen door naar de net verbouwde douches. Het ziet er allemaal heel professioneel uit. Er staan rekken vol met goed verzorgde tweedehandskleding.
“We hanteren het principe van kledingruil: ze moeten hun kleren voor het douchen inleveren en krijgen daar schone kleren voor terug. Hun vieze kleren worden gewassen. Ze gaan dus altijd schoon weer naar buiten. We hebben veel kleding, maar er is wel behoefte aan herenkleding, petten, herenonderbroeken, slaapzakken en rugzakken. En nu met de winter in aantocht ook aan winterjassen, handschoenen en regenkleding. Die mogen mensen altijd komen brengen.”
De Kloof bestaat sinds 1957 en is daarmee een van de oudste inloophuizen van Nederland. De Zusters Augustinessen uit de Warmoesstraat hebben het opgericht. Tot zo’n 5 jaar geleden hadden ze in De Kloof op maandagen donderdagavond zwerverscafé.
hier vrijwilligerswerk doen. Wij hebben dat ook nog gedaan, maar nu bestaat dat niet meer. Joep, een politieman uit de buurt, heeft hier jarenlang als vrijwilligers gewerkt. Hij staat zelfs beschreven in een boek van John Irving. Hij werkte vooral hier in De Kloof, maar op een gegeven moment kwamen er voornamelijk bezoekers met wie hij qua taal helemaal niet kon communiceren, toen is hij gestopt.”
De Kloof biedt dak- en thuislozen eten, drinken, een douche en dagbesteding in de vorm van schoonmaakklusjes en bardiensten. Toch vindt Kathleen niet alleen die praktische hulp belangrijk.
“Ik zie het als belangrijkste taak om de mensen het gevoel te geven dat ze iemand zijn, iemand met een naam. Buiten zijn ze gewoon de zwervers, de daklozen. En vooral bieden we ze een veilige plek waar zo min mogelijk agressie is. Toch doet agressie zich soms voor. In zo’n geval treden we op en proberen we de boel te sussen. Als het echt niet gaat, bellen we 112.”
Het team bestaat uit vrijwilligers, stagiaires en een paar betaalde krachten. Soms schoppen daklozen het zelf tot vrijwilliger.
“Een goed voorbeeld is Veronica, een Chileense professionele muzikante met een geweldige stem. Zoals zoveel muzikanten had ze teveel van de drugs gesnoept en was zwaar verslaafd geraakt. Toen ze was afgekickt, kwam ze een jaar of zeven geleden bij ons. Ze is hier een band gestart, organiseerde karaoke avonden en werd zo uiteindelijk vrijwilligster. Dat is echt geweldig, als je ziet hoe iemand dan helemaal kan omslaan. Of Sonja, die zelf ooit verslaafd was, maar nu al jaren hier als vrijwilliger achter de incheckbalie zit. Ze geeft ook rondleidingen door de buurt voor Amsterdam Underground. Dat zou voor jullie buurtbewoners ook interessant kunnen zijn.”
Nieuwe bezoekers worden eerst opgevangen bij de welkomtafel, daar wordt de incheck gedaan. Ze krijgen een gesprek: wie zijn ze, wat hebben ze nodig en kan De Kloof dat bieden?
Iemand vraagt wat nu eigenlijk het verschil is tussen een dakloze en een thuisloze.
“Een dakloze is iemand die geen dak boven zijn hoofd heeft, die echt geen huis heeft en geen plek om te slapen. Een thuisloze heeft wel een plek, vaak een klein kamertje of een bed in een pension, maar mist een warm thuis. Heeft geen familie en vrienden om zich heen die voor hem zorgen. Sinds deze zomer lukt het goed om mensen weer aan een huis te helpen, maar de nazorg is zó belangrijk. Mensen kunnen hun leven nog steeds niet goed organiseren, dan gaat het vaak toch weer mis. Maar wij gaan niet actief naar hen toe, meestal komen ze uit zichzelf dan weer hier terug.
Komen mensen terug en zien we dat het niet goed gaat, dan proberen we toch weer te helpen. Regelmatig zien we dat iemand psychisch niet in orde is, daarom hebben we ook nauwe contacten met Mentrum en Ingeest.”
Enkele buurtbewoners hadden tot nu toe nog nooit van het bestaan van De Kloof gehoord. Kathleen vindt dat een goed teken, dan is er dus weinig overlast. “We letten ook echt goed op dat onze bezoekers geen overlast veroorzaken. Als ze hier voor de deur op het bankje zitten te drinken, spreken we ze daarop aan. Soms vergissen we ons wel eens, dan staan we een stel toeristen belerend toe te spreken. Maar we letten goed op de buurt. De buren zijn zo ontzettend belangrijk voor ons. Als die het niet zien zitten, dan hebben we echt een probleem. Maar hier hebben we echt topburen! We zouden het heel erg leuk vinden als buurtbewoners af en toe als vrijwilliger bij ons zouden willen komen werken, dat is alleen maar goed voor de sociale cohesie. En het is mooi werk, hoor. Met de Kerst hebben we weer ons jaarlijkse vrijwilligersfeest. Dan maken we de ruimte echt tot een sprookjesparadijs. Als jullie de ruimte eens willen gebruiken voor een buurtborrel in de winter, dan kan dat altijd.”
Nieuwjaarsmaaltijd
Voor het aanmelden als vrijwilliger en voor het brengen van kleding: Kathleen Denkers, Inloophuis De Kloof, Kloveniersburgwal 95, Tel: 020 - 61 89 649
“Dan waren wij overdag open en zij ’s avonds. Zij hadden een deal met de Hoge Stoep, een studentenvereniging, die hebben woningen in de Van Breestraat en de Lairessestraat. Als je daar als student wilde wonen, moest je
“Iemand die werk zoekt, heeft hier niets te zoeken, maar we geven zo iemand dan toch een maand de tijd om hier werk te zoeken. Hij of zij kan gebruik maken van internet, een CV in elkaar zetten, dat soort dingen. Als het niet lukt, raden we hen aan weer terug te gaan naar hun eigen land, daar kunnen we ook bij helpen.”
We hebben inmiddels de afspraak gemaakt om op 8 januari 2019 in De Kloof als buren een Nieuwjaarsmaaltijd te verzorgen voor 50 dak- en thuislozen. Het belooft een warme, winterse maaltijd te worden met boerenkoolstamppot en gehaktballen. We hopen dat meer buren zich bij dit initiatief zullen aansluiten om dit een paar keer per jaar te organiseren, zodat de goede band tussen De Kloof en de buurt gewaarborgd blijft.
Het team van De Kloof
Waar een buurtfeest toe kan leiden
Op 29 september werd het jaarlijkse buurtfeest rond de Oude Waal georganiseerd door Maria Dijkman, Charles Schrijver en Henk Brink. Mij werd gevraagd een muzikale bijdrage op de piano te leveren. Ik dacht meteen aan mijn vrienden Hans en Heleen. Want in je eentje spelen is leuk, maar om dit samen te doen nog veel leuker! Jarenlang had ik met violist Hans en celliste Heleen in één trio gespeeld, Trio Troje (vanwege de twee Helenen). DOOR Heleen Verleur
Vereniging De Zondagschilders verlaat de Nieuwmarktbuurt
Activiteiten
Hans, Heleen en ik hebben ongeveer anderhalf uur gespeeld en al die tijd zat Dick naar ons te kijken en te luisteren vanuit zijn rolstoel. Nooit geweten, nu wel: Dick heeft heel veel clavecymbels en virginalen gebouwd! Er staat ook een Blüthner-vleugel in zijn huis. Een idee ontstond spontaan in mijn hoofd: hem vragen of hij het leuk vindt als ik het theatraal concert 'Sand & Chopin' bij hem kom spelen? Zo moest ineens het huis worden ‘verbouwd’, alles aan de kant voor circa 25 stoelen. Sommige mensen kwamen zelfs vanuit Drenthe, maar de meesten uit de buurt, zoals buurvrouw Stan en haar zoon Roel. Van iets verderop, van de woonboot aan het eind van de Binnenkant vlakbij de Prins Hendrikkade, kwam Barbara Wichers Hoeth, beeldend kunstenares, ons allen bekend van haar prachtige werk én de boekdrukken met de kinderen in de Boomsspijker. Barbara heeft tijdens het concert een portret van Dick en zijn kat Livius gemaakt. Het is zeer goed getroffen!
Dick’s Blüthner-vleugel heeft een mooie klank, maar klinkt een beetje door:
Er was alleen één probleem: de piano zou niet makkelijk naar buiten kunnen. Hoe gingen we dit oplossen? Gelukkig heb ik ook nog een digitale piano, die mij in dit soort situaties vaker heeft gered. Voordeel van een digitale is dat je er overheen kunt kijken. En dat deed ik dan ook vaak, die avond. Zo leuk, al die enthousiaste buurbewoners bij elkaar! We kregen een prachtige plek bij Charles, vóór de wuivende palmen van zijn woonboot. De bezoekers moesten dan wel aan de andere kant van de weg staan, maar uiteindelijk bleek dat een voordeel. Want de mensen die wilden doorpraten, stonden nu wat verder, terwijl de mensen die echt wilden luisteren vanzelf dichterbij kwamen. Dat er goed werd geluisterd, bleek wel wanneer ik iemand de titel van een stuk hardop hoorde zeggen, zonder dat we dit hadden aangekondigd. Af en toe werden publiek en spelers van elkaar gescheiden door een langsrijdende auto, maar dat was minder erg dan ik eerder verwachtte. Tenslotte rijden er ook weer niet zo veel auto’s over de Binnenkant. Ik werd ontroerd door een wat oudere heer in een rolstoel, die de hele avond geconcentreerd zat te luisteren: onze buurman van twee huizen verderop, Dick Bakkum. Een buur die ik altijd groette, maar met wie ik nog nooit een praatje had gemaakt. Ik wist eigenlijk weinig van hem!
het vilt moet waarschijnlijk een keer vervangen worden. (Hij is overigens te koop!) Maar daar kon iedereen goed doorheen luisteren. De Blüthner heeft gezelschap van vele 'oude muziek' instrumenten. Dick bouwde vroeger veel: het was zijn hobby. Zijn huis staat vol met mooie oude muziekinstrumenten. Helaas kan hij nu vanwege zijn ziekte niet meer spelen. Dick wordt vaak geholpen door zijn zoon Gabriel, die in hetzelfde huis woont.
Na het huisconcert vertelde Dick dat hij ontzettend had genoten, en ook zo blij was dat de vleugel weer eens werd bespeeld! Ik neem mij voor af en toe gewoon bij hem te gaan oefenen, op de vleugel, totdat hij wordt verkocht. Gewoon voor de gezelligheid.
Voor het werk van Barbara Wichers Hoeth kunt u terecht bij Galerie Arta a Casa, Kerkstraat 411 (www.artacasa.nl).
Meer over het theatraal concert ‘George Sand & Chopin’ kunt u vinden op www.heleenverleur. org/vertelconcerten/. Ik zal dit jaar nog diverse voorstellingen geven.
Sinds de oprichting in 1935 is de Amsterdamse Vereniging De Zondagsschilders gevestigd geweest op diverse adressen. Vanaf 1 januari 1977 zijn leden, eerst op één, later op twee etages op de Geldersekade 101 elke dag actief met tekenen, schilderen in alle technieken en stijlen, grafiek, beeldhouwen en ruimtelijk werken, al of niet onder begeleiding van een docent. Helaas is dit pand door de gemeente Amsterdam verkocht en zijn wij genoodzaakt te verhuizen omdat de gevraagde huur veel te hoog is.
DOOR Thea de Haan-Tetteroo (lid van de Amsterdamse Vereniging) FOTO Nel Huurman
De vereniging is veerkrachtig: het pand werd besmet verklaard, veel contact werd gelegd met politici en een manifestatie van enkele honderden mensen die met prachtige artistieke uitingen een stoet vormden van de Nieuwmarkt naar het stadhuis maakte indruk. Daar kregen burgemeester en wethouders een portret van zichzelf aangeboden, door leden gemaakt. Vanwege deze positieve houding bood de gemeente ons vervangende ruimte aan in een oude school in de Rozenstraat.
Door de enthousiaste inzet en vakkennis van onze docenten staan de artistieke prestaties van de leden vaak op een hoog peil, ook beginners maken snel vorderingen. Dankzij de subsidie en de grote inzet van de vele vrijwilligers is het mogelijk de contributie en de lesgelden laag te houden. Het bestuur en actieve commissies zorgen voor een bloeiende, actieve vereniging met een goede sfeer.
Ieder jaar in april is de jaarlijkse expositie waarvoor ieder lid werk kan inleveren.
In 1975 werd het 40-jarig bestaan gevierd met een expositie in het Van Goghmuseum, gelijktijdig met het 10-jarig bestaan van de F.A.B.K. (Federatie van Amateur Beeldende Kunstenaars). 1985: Een halve eeuw Zondagsschilders. De vereniging manifesteerde zich op grandioze wijze op
een jubileumtentoonstelling in de Koopmansbeurs. Toen de vereniging 55 jaar werd, opende de toenmalige burgemeester Ed van Thijn de expositie in de Oude Kerk en het 60-jarig bestaan werd gevierd in de Mozes en Aäronkerk en nog vele jaren daarna werd in laatstgenoemde kerk geëxposeerd. Wegens sluiting worden de exposities momenteel ingericht op onze eigen, mooie ateliers. Bij het 65-jarig bestaan is er niet alleen een jubileumexpositie gehouden maar werd er ook een groots feest gevierd door de leden in het buurtcentrum de Boomsspijker, in samenwerking met Jan Boots, ook lid van onze vereniging. Dit was zo goed bevallen dat ook het 70-jarig jubileum hier is gevierd. Door fraude was de kas leeg. De leden lieten zich niet onbetuigd en brachten zelf hapjes mee, een fantastische happening. Er werden allerlei activiteiten ontplooid om de financiën weer op orde te brengen zodat ook de prachtige tentoonstelling in de Mozes en Aäronkerk doorgang kon vinden. Ter gelegenheid van het Rembrandtjaar in 2006 was het thema "Rembrandt". Leden maakten niet alleen mooi werk, maar ook prachtige kostuums uit Rembrandts tijd die bij de Rembrandttentoonstelling en bij nog vele promotieactiviteiten zijn gebruikt, o.a. ook bij de Aprilfeesten.
Regelmatig is er op zondag een inloopatelier. Naast het schilderen, tekenen, beeldhouwen en etsen zijn er meer activiteiten, zoals buiten schilderen in en rond Amsterdam, museumbezoek, open dag, twee werkweken ergens in Nederland en de feestelijke bijeenkomsten. Tijdens de Aprilfeesten tekenen leden een portret van voorbijgangers en kunnen ook de bewoners het zelf proberen. In 2015 bij ons 80-jarig bestaan waren veel leden actief op de Nieuwmarkt (portrettekenen) en schilderden velen wegens het slechte weer in de Waag, waaraan ook omstanders konden deelnemen. Vooral kinderen vonden het prachtig.
Op de eerste zondag van de maand een bekende Amsterdammer als model Met groot succes poseert nog steeds eenmaal per maand een bekende Amsterdammer uit de politieke of culturele sector. Burgemeesters, wethouders, Hedy d'Ancona, vele schrijvers waaronder Harry Mulisch, acteurs en kunstenaars zoals Aat Veldhoen, Donald Jones, Ina van Faasen, Lex Goudsmit, Drs. P, Reinbert de Leeuw, Mart Visser, Sanne Wallis de Vries, Freek de Jonge, en vele, vele anderen waren in ons atelier te gast om geportretteerd te worden (zie foto's op de website).
Enigszins weemoedig denken wij terug aan de fijne tijd die wij op de Geldersekade hebben doorgebracht en aan de contacten met de Boomsspijker, de organisatoren van de Aprilfeesten en de Atelierkunstroute. De vele uren die na de lessen of vergaderingen in de kroegen zijn doorgebracht, zullen niet licht vergeten worden.
Wij hopen dat veel bewoners van de Nieuwmarktbuurt ook onze nieuwe locatie zullen bezoeken, als (eventueel nieuw) lid, tijdens de Open Dag of andere activiteiten.
Van der Laan bij De Zondagsschilders
Dick en zijn kat Livius door Barbara Wichers Hoeth
Steunpunt voor mantelzorg
Het steunpunt voor mantelzorg in Amsterdam Centrum is ondergebracht bij CentraM, een organisatie voor maatschappelijke dienstverlening. Dian Mekkes is de consulent voor de Oostelijke Binnenstad en Rogier Willems voor de Westelijke Binnenstad. Zij zien het als hun taak mantelzorg onder de aandacht te brengen van bewoners, collega’s en hulpverleners in de wijk. Met vragen over mantelzorg kunt u ook terecht bij andere sociaal werkers van CentraM. DOOR Rogier Willems, Sociaal werker & Mantelzorgconsulent
Waarvoor kunt u terecht bij het steunpunt?
In tegenstelling tot vrijwilligerswerk is mantelzorg iets waar je meestal niet voor kiest maar dat je overkomt. Het gaat om de onbetaalde zorg voor iemand die je nabij staat. “Soms komen buren bij ons omdat die een tijd een buurman of buurvrouw hebben geholpen maar op den duur de zorg en verantwoordelijkheid als te veel ervaren”, aldus Dian Mekkes. Samen kijken we wat nodig is en of de zorg anders kan worden georganiseerd.
Mantelzorg kan veel van je vragen, zeker als het om langdurige zorg gaat. Hoe combineer je het met je werk? Wat betekent het voor kinderen als hun ouder veel zorg nodig heeft? Hoe vind je iemand die de zorg even van je over kan nemen? Welke voorzieningen zijn er voor mantelzorgers? Welke zorg kan
door professionele hulpverleners overgenomen worden? Hoe wordt de zorg gefinancierd? Kun je ook van een Persoonsgebonden Budget (PGB) gebruik maken? Zo wil een man die voor zijn dementerende partner zorgt weten wat het financieel betekent als zijn vrouw een indicatie krijgt op grond van de Wet Langdurige Zorg. Kan met een PGB zorg worden ingekocht? Hoe zit het dan met de ambulante begeleiding die hij nu vanuit de WMO krijgt? Wat betekent het financieel voor hen als zijn vrouw in een woonzorgvoorziening gaat wonen?
Ondersteunen van mantelzorgers is maatwerk. De ene keer gaat het om het bieden van een luisterend oor, de andere keer om het leren begrenzen van wat iemand aan kan, of het zoeken naar de juiste informatie of hulp. De ervaring leert dat het bieden van een luisterend
oor waardevol is, vooral wanneer er in de eigen omgeving geen tijd of begrip is voor de zorgen die een mantelzorger heeft.
Meer informatie over mantelzorg en de steunpunten vindt u op www.centram.nl en op www.mantelzorgamsterdam. nl en www.amsterdam.nl/zorgondersteuning.
Centram biedt individuele mantelzorgondersteuning. Voorheen werd dit gedaan door Markant. Markant richt zich op groepsactiviteiten (cursussen, lotgenotencontact) en vrijwillige respijtzorg voor mantelzorgers. Markant is tevens het expertisecentrum op het gebied van mantelzorg. Op de website www.markant.org vindt u allerlei informatie.
Geld en gerechtigheid
In de vorige OpNieuw heb ik het gehad over vorderingen die zo laag zijn dat er geen procedure over aangespannen kan worden, omdat de kosten ook bij winst hoger zijn dan de bedragen die dan worden toegewezen. Het omgekeerde bestaat ook. Zaken waarin de opbrengsten bij winst dermate groot zijn dat het rendabel is om er een procedure over te beginnen, ook als de kans om te winnen maar 5% is. Enige tijd geleden was er een dame op het spreekuur gekomen die gevolgd werd door medewerkers van een detectivebureau. Die stonden ook bij haar aan de overkant van de straat en hielden haar woning in de gaten. Het is niet strafbaar om iemand op de openbare weg te achtervolgen en er is ook geen reden dat men de voordeur van een woning niet in de gaten mag houden, al doet men dat weken lang. De politie kon daar niets aan doen. De onderliggende reden hiervoor was dat de huurster in het centrum van Amsterdam voor ongeveer € 300 per maand een woning in huur had, waar de verhuurder in geval van een nieuwe huurder ook € 3000 in de maand voor zou kunnen krijgen. De huurmarkt is hysterisch. Als zij uit de woning geprocedeerd zou kunnen worden, zou dat iedere maand een winst van € 2700 opleveren. Dan is het commercieel de moeite waard om een zaak aanhangig te maken ook als de kans om die te winnen maar 5% is. En daarbij kun je ook nog een detectivebureau inhuren. De huurster had al ruim 20 jaar een LAT-relatie, en was daarom vaak niet thuis. Het werd een kort geding, en dat heeft de huurster inderdaad en voorspelbaar gewonnen, maar wel ten koste van veel stress.
Laatst kwam ik datzelfde detectivebureau weer tegen en weer bij een LAT-relatie in een sociale huurwoning, die tegenwoordig voor het tienvoudige in de verhuur gedaan zou kunnen worden. Bovendien had deze huurder een baan waardoor hij heel weinig thuis was. In een sociale huurwoning moet je je hoofdverblijf hebben en er daarom het grootste deel van je tijd wonen. Maar het is duidelijk dat het geen wanprestatie kan zijn als een huurder bijvoorbeeld internationaal vrachtrijder is, en alleen maar in de weekenden thuis is. Het zal met die zaak ook wel goed gaan. Onlangs had een rechter op een zitting gezegd dat zij zich niet liet misbruiken om huurders uit sociale huurwoningen te krijgen. Dat zijn goede uitspraken. Niettemin blijft het vreselijk voor degenen die het over zich heen moeten laten komen.
De invloed van geld op de wijze waarop de gerechtigheid in rechtbanken wordt uitgeoefend is betrekkelijk gering. Enige tijd geleden sprak ik twee Egyptenaren die geld moesten terugkrijgen vanwege een huurverlaging. Hun verhuurder had veel panden en dus veel geld. Zij zeiden dat ze zo'n zaak in Egypte altijd zouden verliezen, omdat de rechter zou worden omgekocht. "Maar dit is Holland!"
vervolgden ze enthousiast. Gelukkig wonnen we die zaak. Maar inderdaad, voor zover mij bekend komt corruptie bij de rechtbanken niet voor.
Mensen denken ook vaak dat je met veel geld heel goede advocaten kunt inhuren. En wat kun je dan nog als arme huurder tegen zo'n miljoenenbezittende verhuurder? Maar dat ligt anders. Er bestaat geen overzicht van dure en minder dure advocatenkantoren, laat staan een overzicht van goede en minder goede kantoren of zelfs maar een lijst met de specialisaties van kantoren. Ik heb, lang geleden, wel eens een advocaat tegenover me gehad van het kantoor van toen nog Moszkowicz. Daar had die verhuurder vast een hoop geld voor betaald. Maar Moszkowicz was een strafpleiter. Op mijn huurrechtzaak had het kantoor een stagiaire gezet, die van niks wist. "Arme verhuurder", kan je dan alleen nog denken. En verder leent het Nederlandse rechtssysteem zich niet voor getalenteerde en dus dure sprekers. Er bestaat geen juryrechtspraak, en rechters raken door een imponerend taalgebruik, laat staan door bekende namen, niet geïmponeerd. Daarvoor zijn ze te veel gewend en te zeer bekend met de wetgeving.
Geld en rijkdom hebben geen gelukkig grote invloed op rechtssysteem, en daarmee op het verlangen naar gerechtigheid, op het verlangen om recht te worden gedaan. Hieronder heb ik een gedicht van Ida Gerhardt geplaatst, waarin het met dat verlangen veel minder goed afloopt.
De Lichtbak
De bijt is in het ijs geslagen, de lamp blijft branden bij het wak. Een knaap heeft de lantaarn gedragen. Straks komen naar het rimpelend vak de stille vissen, lichtomspeeld, die men met haken op zal halen. Verraad, o gruwelijk evenbeeld, gelijkenis, nauwelijks te vertalen. Het komt, gelokt uit bodemlagen, het starende en stom verlangen.
Tot hen die met de lichtbak vangen.
Het is duidelijk dat het “stom verlangen” van die arme vissen om vanuit hun "bodemlagen" ook een keer recht te krijgen in de vorm van licht en zuurstof of misschien bewegingsvrijheid, heel wat meer gesmoord wordt dan het verlangen om recht gedaan te worden in de gevallen die ik daarvoor heb genoemd. Maar een zeker bewustzijn dat het anders kan zijn, zoals die Egyptische huurders aangaven, is van belang. Dat drukt het gedicht goed uit: ineens kan zomaar blijken dat verlangens geen garantie geven.
Interview met expat
Pip Farquharson
De mensen maken de buurt
In het zomernummer van OpNieuw schreef ik een stukje over de Bianca Castafiore buurtborrel, waarin ik een van de initiatiefneemsters interviewde. In dit artikel stond de volgende zin: "Maar de laatste jaren merkte ze dat steeds meer mensen aan het mopperen waren: teveel toeristen, teveel expats, de buurt werd te anoniem. Bekende geluiden voor ons allemaal." De redactie van OpNieuw kreeg na het uitkomen van dat nummer een e-mail van een expat. Haar naam is Pip Farquharson. Pip schreef het volgende: “Have always enjoyed reading your magazine. But you’ve just alienated a lot of expats like myself who live in, work in, and contribute to this neighbourhood (and city and country).” Ik antwoordde Pip dat ik het betreurde haar als lezeres kwijt te raken en vroeg haar om een interview: hoe ervaart een expat het leven hier in de Nieuwmarktbuurt? Wilde zij háár kant van het verhaal komen vertellen? Tot mijn verbazing zei Pip meteen ja.
DOOR Lisa de Rooy ILLUSTRATIE Nanny Kok
Meten met twee maten
In de week voor het interview worstelde ik met een dilemma. Een dilemma waar, naar ik vermoed, meerdere Nieuwmarktbewoners mee kampen. Ik heb mezelf altijd gezien als een ruimdenkend mens, open naar alle mensen toe. Ik vind dat de wereld van iedereen is, dat iedereen mag reizen waarheen hij of zij wil. Dat gaf ik ook mee aan mijn kinderen. Ga reizen, leer andere culturen kennen! Twee van mijn kinderen woonden tijdelijk in Londen en Brussel. Ik zag hoe inspirerend het kan zijn in een totaal andere stad te wonen, wat een energie het je kan geven. Alles is anders, nieuw, vraagt om ontdekt te worden. Mijn kinderen waren dus feitelijk expats en ik vond het fantastisch ze daar te zien leven en studeren. Maar de laatste jaren, door de drukte in onze buurt, bespeurde ik bij mezelf een verandering in mijn vrijdenkende houding: ik voelde irritatie
naar de grote groepen toeristen, naar al het Engels dat ik om mij heen hoorde. Waar was onze oude buurt gebleven, met al de ‘echte’ buurtbewoners die ik steeds minder dagelijks tegenkwam? Ik zag de ontmoeting met Pip dus ook als het voorhouden van een spiegel: hoe vrijdenkend ben ik eigenlijk nog? Kan ik me wel open en vriendelijk gedragen naar deze expatdame?
We ontmoeten elkaar op een donderdagmiddag in De Engelbewaarder. We gaan achterin zitten, tegenover elkaar aan een tafeltje. Ik kijk in het vriendelijke gezicht van een Engelse vrouw, met een zachte stem, die haar woorden zorgvuldig kiest. Ik laat meteen al mijn reserves varen. Als vanzelf is de taal
Engels. Ze lacht een beetje verlegen als ik refereer aan haar reactie op mijn artikel.
“Ik ben technisch gezien natuurlijk
vaders voorouders waren Duitse immigranten uit Simmertal, die rond 1850 naar Londen emigreerden. En dan heb ik ook nog een Schotse familietak. Je ziet, onze roots maken in feite buitenlanders van ons allemaal.”
Als studente woonde Pip in Londen. Vanuit Londen kwam ze naar Amsterdam. Maar niet voor werk. Pip had een gebroken hart en vluchtte naar Amsterdam voor een korte vakantie.
“Ik woonde in Londen samen met mijn partner, ze ging ervandoor met mijn beste vriendin van de universiteit. Mijn hart was gebroken. Een goede vriendin van me studeerde hier in Amsterdam. Kom even hiernaartoe, zei ze. Gewoon voor een paar weken, even een vakantie. Ik was nog nooit in Amsterdam geweest. Heel veel vrienden al wel, die zeiden: Amsterdam is geweldig, de drugs en de vrijheid! Mij trok Amsterdam niet speciaal. Maar toen ik het Centraal Station uitliep, had ik meteen het overweldigende gevoel: ik ben thuis. Dat was echt bizar. Ik ben al heel snel van deze stad gaan houden. Het heeft zoveel meer dan hoe het gepromoot wordt.”
het, het is altijd de minderheid waar je het meeste last van hebt. We hebben allemaal de vrijheid om ons over de wereld te begeven en ons geluk in andere landen te zoeken. Het is het bestuur van de stad dat het evenwicht moet bewaren, die goed moet bedenken hoe het de stad promoot. Ik denk dat er teveel verkeerde beslissingen zijn genomen zonder besef van de consequenties. Denk bijvoorbeeld aan het vrijgeven van de taximarkt. Nu zitten we met die file aan rondrijdende taxi’s in onze buurt,
Het is het bestuur van de stad dat het evenwicht moet bewaren, die goed moet bedenken hoe het de stad promoot. Ik denk dat er teveel verkeerde beslissingen zijn genomen zonder besef van de consequenties.
een expat, in de betekenis zoals die in het woordenboek staat. Maar hier in Amsterdam zijn expats vaak families, waarvan een van de ouders hier voor werk naartoe is gekomen. Ze kopen dure huizen en komen met andere expatgezinnen bij elkaar rond de barbecue. Ik herken mezelf niet in dat plaatje. Typische expats maken gebruik van de 30% ruling, die heb ik bijvoorbeeld nooit gehad. Ik werk hier als zzp’er en betaal netjes mijn belasting. Dus ik associeer mezelf niet met dat beeld van een expat.”
Roots
Pip woonde als baby in Zambia, groeide op in Schotland en in het zuiden van Engeland. Maar haar roots zitten veel dieper in Europa genesteld.
“Mijn moeders familie heb ik helemaal kunnen herleiden tot het jaar 824 in Normandië, tot aan de Vikingen. Mijn
Pip kwam in 1992 naar Amsterdam, bleef hangen, begon hier te werken en werd een Amsterdamse. Ze kwam in 1997 hier in de buurt wonen. Ze houdt van de Nieuwmarktbuurt, omdat het een buurt is van creatieve mensen en rebellen. Maar de laatste twee, drie jaar merkt ze dat mensen in de buurt veel meer klagen, ook recht in haar gezicht. Over toeristen, maar ook over expats. “Ik snap het ook heel goed. In Londen is het precies hetzelfde. Daar klagen ze net zo. Daar zal een Nederlandse expat zich net zo ongemakkelijk voelen als ik hier af en toe. Maar ik woon hier al zolang, ik heb net als jullie ook last van de rolkoffertjes langs mijn huis en de taxifiles in de buurt. Airbnb heeft heel veel veranderd in de Europese steden. Ik vind het een dilemma: aan de ene kant is het goed dat Airbnb aan banden wordt gelegd, aan de andere kant gun ik mensen best wat extra inkomen als ze dat kunnen gebruiken. En zelf maak ik in andere steden ook wel eens gebruik van Airbnb.”
Ik geef toe dat ik hetzelfde heb. En natuurlijk, wij zijn ook toeristen in andere steden. Als we ons maar netjes gedragen, denk ik dan. Pip lacht wat besmuikt.
“Ja, dat is a tricky one. Engelsen hebben niet echt een goede reputatie. Die Engelse voetbalsupporters die hier komen zuipen! Als er hier op De Wallen iemand gevloerd op de stoep ligt, is dat meestal een Engelsman. Dat is beschamend voor ons Engelsen. Maar ik weet
op zoek naar klanten. En natuurlijk de vergunningen voor al die Nutellawinkels. Ik support altijd de lokale winkels en cafés. Ik zou niet weten wat ik zonder mijn groentekraam hier op de Nieuwmarkt moest. Het fruit en de groentes daar zijn van zo’n goede kwaliteit, we hebben echt geluk om zo’n kraam in de buurt te hebben. De familie daar heeft me ook vaak door moeilijke tijden heen geholpen, met hun vers geperste sapjes en lieve woorden.”
Do you speak Dutch?
We bestellen nog een koffie. We zitten nu toch alweer een uur te praten, maar nog geen moment heb ik me afgevraagd waarom we eigenlijk geen Nederlands spreken. Ze begint er zelf over.
“Ik ben heel blij dat je er nog niet naar gevraagd hebt. Meestal is het de tweede vraag, na “Where do you come from?”.
Dan wil men vaak weten waarom ik geen Nederlands spreek. Kijk, ik dacht de eerste jaren niet dat ik hier zolang zou blijven, daarom begon ik nooit aan het leren van de taal. Voor mij is het echt moeilijk, zeker nu ik ouder word. Vroeger sprak ik bijna vloeiend Frans, dat is ook voor een groot deel verdwenen. Ik heb nooit lessen Nederlands gehad, maar wel veel opgepikt in al die jaren.
Ik kan Nederlandse televisie en films volgen, ik kan gesprekken volgen, no problem. Ik vertaal zelfs voor de Open Ateliers Nieuwmarkt van Nederlands naar Engels. Maar ik kan het gewoon niet goed spre-
ken. En altijd als ik in het Nederlands begin, antwoorden mensen meteen in Engels. Ik zou willen dat mensen dat niet deden, maar ik begrijp het ook, want ik ben dan zo aan het stuntelen met woorden, daar heeft niemand het geduld voor. Nederlands is een lastige taal voor Engelsen, vooral de structuur van de zinnen. Soms zie ik mensen zuchten als ze achter me in de rij staan. Maar laatst had ik een heel leuke ervaring. Ik bestelde ergens een koffie, in het Nederlands, dat ging niet helemaal lekker, maar toen zei een student achter me in de rij: je Nederlands is echt goed! Voor mij was dat een openbaring. En ik vond het zo lief dat hij dat zei. Hij bleek een student economie te zijn, en we hadden daarna nog een heel gesprek in het Nederlands over blockchain technologie en bitcoin. Deze jongen maakte mijn dag echt helemaal goed. Hij zei dat hij het heerlijk vond te praten met mensen uit verschillende landen, dat hij dat juist zo charmant aan Amsterdam vond. Er zijn interessante mensen overal om ons heen, zei hij toen hij wegging. Zo kun je er dus ook naar kijken. Sommige mensen voelen zich beledigd als ik geen Nederlands praat, maar het is echt geen laksheid. Misschien moeten Nederlanders het wat meer waarderen als we het proberen – of zien hoe we op andere manieren een bijdrage leveren aan de stad.”
Wij zijn de buurt Na twee uur zijn we eigenlijk nog niet uitgepraat. Maar andere afspraken staan te dringen. Pip oppert dat het misschien wel weer tijd wordt om Amsterdam te verlaten, nu de partner waarmee ze zes jaar samen was, haar heeft verlaten voor een collega. Ik leg mijn hand op haar arm. “Pip, ik had niet gedacht dat ik je dit vandaag zou zeggen, maar ik hoop echt dat je hier blijft wonen.” En dat meen ik. Het maakt niet uit wie waar vandaan komt en of diegene hier geboren is of niet. Het gaat erom dat we met elkaar samenleven op een sociale manier, door ons verbonden te voelen met de buurt en met elkaar. Dat we bij dezelfde groenteboer onze groenten kopen, dat we gelukkig worden als we de kerstverlichting weer rond de Nieuwmarkt zien hangen, dat we allemaal graag in de Engelbewaarder eten of een stuk kaas halen bij Vincent. Dat we elkaar groeten als we elkaar op straat tegenkomen, ook al is het in het Engels. Het zijn de mensen die een buurt tot een buurt maken. Dus ik zal vanaf nu iedereen weer met open vizier tegemoet treden. En Pip blijft de OpNieuw gewoon lezen.
Amsterdamsche Vischhandel
Vis & Visspecialiteiten sinds 1938
MacBike viert jubileum met expositie
MacBike: vele Amsterdammers kennen de fietsverhuurder en fietsenmakerij. Ook vele dui-zenden bezoekers van de stad komen er over de vloer om de welbekende rode fietsen te huren. De bakermat van het bedrijf ligt in de Nieuwmarktbuurt, op de Houtkopersburgwal 16.
Zeedijk 129
Telefoon 020 – 624 20 70 www.zeedijk129.nl
Taalcoaches gezocht
Het project ‘Nederlands Spreken’ van Stichting KansenNet zoekt vrijwilligers die taalondersteuning willen geven aan mensen die de Nederlandse taal aan het leren zijn. Het gaat niet alleen om vluchtelingen maar ook om mensen die om wat voor reden dan ook in Nederland zijn komen wonen en hier willen blijven. De bedoeling is de spreekvaardigheid van de Nederlandse taal te vergroten, de anderstalige heeft daartoe vaak weinig gelegenheid. Van onze taalcoaches vragen wij geen specifieke vaardigheden, alleen dat de Nederlandse taal hun moedertaal is en dat ze bereid zijn wekelijks één tot twee uur met de anderstalige te praten. Het gaat dus om ‘praten met elkaar’ en niet om ‘les geven’. Van de anderstaligen vragen wij wel een basiskennis van de Nederlandse taal. Heeft u belangstelling voor dit boeiende en zinvolle werk, bel dan met KansenNet/‘Nederlands Spreken’ telefoon: 06 47 49 90 17 (ma+di+woe van 10.00 - 13.00 uur) of mail naar: ‘nederlands@kansennet.nl Voor meer informatie: www.kansennet.nl
Mei 1988: twee avontuurlijke, slagvaardige jongens openen fietsenmakerij MacBike in de oude fietsfabriek van Burco. Oprichters Jos Louwman en Arnold Gruppen zijn beiden groot fietsliefhebbers, rasechte Amsterdammers en boezemvrienden. Een goede combinatie om de fietsenmakerij snel te laten uitgroeien tot een fietsservicepunt voor de buurt. Met hun energie en openheid kenden Jos en Arnold spoedig vele buren en is MacBike een ijkpunt voor buurtbewoners. Amsterdam was toen al fietsstad nummer één, maar nog niemand gaf de bezoekers van de stad de mogelijk om deze op de fiets te bewonderen. Hier moest verandering in komen, vonden Jos en Arnold. En zo kwamen de eerste huurfietsen.
Steeds meer Amsterdammers en toeristen wisten hun weg te vinden naar de
fietsenmakerij en fietshuur. Zo groeide MacBike uit tot het bedrijf dat het nu is: vijf verhuurlocaties en drie fietsenmakerijen, verspreid over de stad. Met een dertigtal medewerkers in dienst, waarvan ongeveer de helft fietsenmaker is.
De Nieuwmarktbuurt is nog altijd thuishaven van MacBike: twee fietsenmakerijen, een verhuurlocatie en het kantoor zijn hier gevestigd. Allemaal ‘om de hoek’ van de allereerste winkel aan de Houtkopersburgwal.
Ter ere van het 30-jarig jubileum presenteert MacBike een overzichtsexpositie in de ondergrondse ruimte van MacBike-reparatie op het Waterlooplein. De expositie vertelt de geschiedenis van MacBike aan de hand van de vele kleurrijke en kunstzinnige reclame-uitingen, de MacBike-projecten zoals het Mr. Visserplein, de samenwerking met de gemeente op het gebied van fietsen en
veiligheid, de klanten en medewerkers, en natuurlijk enkele bijzondere fietsen Als buurtgenoot ben je van harte welkom om te komen kijken!
De expositie is te bezoeken van 15 december t/m 17 mei volgend jaar, van donderdag t/m zaterdag tussen 10 en 16 uur
MacBike, buurtgenoot sinds jaar en dag, bestaat 30 jaar! Ter ere van deze mijlpaal richt het bedrijf momenteel een expositie in, die op 14 december opent. Als buurtgenoot, klant en/ of lezer van de OpNieuw ben je uitgenodigd voor de opening! Meld je aan via seebetterbybike@gmail.com voor een uitnodiging en meer informatie.
Even buurten bij ... Eva Hagens
"Negen jaar ben ik en geboren in dit huis op de Kloveniersburgwal. Opa woont hier beneden en oma woont in de Dijkstraat, dat is ook dichtbij. Mijn school is op de Oudeschans, de Witte Olifant heet die. Als ik met de fiets ga, gaat mama mee, want ik mag nog niet alleen fietsen hier in de buurt. Bij papa in de buurt is het makkelijker, daar is een fietspad. Maar hier is het zo druk.
Soms zijn er een beetje veel toeristen, maar ik vind het ook wel gezellig dat het druk is. Er zijn veel leuke dingen in de buurt. Mijn vrienden, mijn familie, de juffen, de sporten die ik doe. En ik ga naar circusschool in de Rapenburgerstraat. Die naam kan ik nooit onthouden, in mijn hoofd heet het de Ravenburgerstraat, omdat het ook de Uilenburgerstraat is. Dat vind ik logischer eigenlijk. Die circusschool is van twee vrouwen die vroeger circus Elleboog hadden. Daar mogen we op stelten lopen en met eenwielers rijden. Turnen doe ik ook, maar dat is niet in de buurt, dat is verder weg.
Ik vind het ook wel gezellig dat het druk is
In deze nieuwe serie komt elke keer een buurtbewoneraan het woord die vertelt hoe hij/zij de Nieuwmarkt ervaart. Wat is er leuk, mooi, lelijk in de buurt? Als eerste Eva (9) die op de Kloveniersburgwal woont.
Er zijn hier veel winkels, dat vind ik ook leuk. Intertoys, oh nee, dat is niet hier in de buurt, nou ja, maar wel heel dichtbij. En Jacob Hooy, daar kun je snoep kopen. En bij Etos, want daar hebben ze schepsnoep en zelf kiezen is leuk. De Klompenboer (speelgoedwinkel op de St. Antoniesbreestraat-red.) vind ik het leukst, daar kan ik uren spelen. In het weekend ga ik soms naar mijn vader en op vrijdag naar turnen. Zaterdag ben ik vaak moe, dat is een beetje een rustdag en dan eten we altijd met z'n allen bij oma.
ons schoolplein. En er is een schommel hier in de buurt, maar die is wel oud en kan afbreken. Hopelijk gebeurt dat niet. De zandbak is te vies, daar kun je niet in spelen. Dat vind ik wel stom. En ook dat ik niet mijn huis uit kan stappen zonder heel voorzichtig te zijn. Ik moet altijd zo goed opletten, omdat mensen op de stoep fietsen. Dan fietsen ze zo tegen je aan. Op vakantie kon ik vanuit ons huisje daar meteen het zwembad in, dat was wel heel fijn. Ik was laatst bij een vriendinnetje in de Houthavens en daar was het echt heel rustig. Maar ik vind het wel leuk als het een beetje druk is. Ik heb er niet echt last van. Als er een feestje in de tuin is, dan is het wel lawaaierig. Maar ik denk dat hier in de buurt ook veel leuke dingen zijn, juist omdat het druk is. Zoals de Aprilfeesten. Als je ergens woont waar weinig mensen zijn, dan zijn zulke dingen er niet, want dan komen er niet genoeg mensen. Je kan er ook een foto laten maken in de zweefmolen, dat vind ik heel leuk. Verder is Oud en Nieuw heel druk hier. Dan knal je bijna je bed uit van het vuurwerk. Mijn vriendinnetje die op de Nieuwmarkt woont, helemaal. Hier is het al zo’n lawaai, kun je nagaan hoe het daar is. En de volgende dag liggen er allemaal rode papiertjes op straat van de rotjes.
DOOR Sati Dielemans FOTO Hes van Huizen
Als het Sint Maarten is, zijn er veel mensen in de buurt om bij aan te bellen, dan krijgen we veel snoep. Toeristen geven soms ook snoepjes, maar die ga ik niet eten. Want ik weet niet wat dat voor snoepjes zijn. Straks zijn ze vies of zo. Bah.
Nieuwmarkt
Kom je bij mij in de buurt
Dan zie je
Hoe een prostituee
Een grachtenpand huurt
Hoe een
Fietstaxi zich langs auto’s stuurt
Daarbij wat snijdt en schuurt
Bij mij in de buurt
Hier spelen kinderen op straat
Daar waar dat eigenlijk niet gaat
Je ziet overal een bordje ‘hotel’ staan
Etalages vol met potjes nutella
Straten zijn gemaakt op paard en wagen
En elke file die hier staat die -zo lijkt het-dan dagen duurt
Bij mij in de buurt
Als ik vertel waar ik woon zegt men
‘Het zal er wel druk zijn
Het zullen wel drugs zijn’
Die je overal kunt kopen
Je ziet junks en dealers lopen
Maar dat is de verleden tijd
Deze buurt is historie
Meer vergane misère dan glorie
Een hippe hotspot in het heden
Maar er is hier geleden, gestreden
De verhalen zijn duister
Geen buizen maar huizen
Mensen gingen op de vuist
Maar de metro is door blijven suizen
De joden die hier woonden
Velen verdwenen voorgoed
Wat rest van hun verleden is slechts een tegeltje
Nog niet de grootte van een voet
Dit is niet de buurt van het bloot, het blowen, het fastfood eten
Dit is de wijk waar men van geen wijken wilde weten
Waar men tegen de nieuwbouw in de Nieuwmarkt vocht
En voor de Pintobieb die niet blijven mocht
De demonstranten, herrieschoppers, of juist helden
Die vlak voor de Waag hun leven in de waagschaal stelden
In wat nu het vrije centrum is, niet langer ommuurd
Dat is mijn buurt
Ervaar het zelf in 1011
Probeer de sfeer van de straten te voelen
Van de Geldersekade tot aan de Doelen
Beste leden van de redactie,
Zojuist in het hoge noorden weer de laatste Opnieuw ontvangen.
Als oud medewerker begin ik nog altijd meteen te bladeren en te lezen. Heerlijk. Hartelijk dank daarvoor. Mooie verhalen en mooie vormgeving ook.
Nog even over Huis de Pinto: Wat mij al eens eerder is opgevallen, als de bewoners worden genoemd en ook dit keer op de acherzijde van de omslag, dat de firma Souget in de opsomming ontbreekt. Vandaar dat ik bijgaande nota stuur. Dit Magazijn in Kramerijen en Galanterién was daar in ieder geval al gevestigd in 1871, want toen werd de latere huisarts Aaron Souget daar geboren (vader van voormalig huisarts Max Souget op de Geldersekade). In 1908 was deze firma daar nog steeds gevestigd, zoals te zien op de nota. Waarvan acte.
Hartelijke groet, Els van Wageningen, www.winkelstories.com
Ellen over moderne dans in De Boomsspijker: “Je voelt echt weer dat je leeft!”
In de Boomsspijker wordt heel wat afgedanst. Iedereen van 60 en ouder die van dansen houdt, is daar welkom bij de lessen van Dance Connects Community. Ellen (63), woonachtig op de rand van de Nieuwmarktbuurt, is al sinds het begin betrokken en begint elke maandag de week met een lekker potje swingen.
“In de zomer van 2016 deed ik mee aan een zomercursus. Ik vond het altijd al heel leuk om te dansen, als ik uitging bijvoorbeeld, maar ik wist niet echt wat ik van zo’n dansles moest verwachten. De eerste keer was ik gelijk verkocht. Je voelt echt weer dat je leeft!”
De moderne dansles is elke maandag van 16:00 tot 17:30. Er wordt gedanst op muziek uit alle windstreken, met invloeden uit dansstijlen als jazz, hip-hop en salsa. Maar ook leren improviseren is tijdens de lessen erg belangrijk. De laatste lessen van elk seizoen worden live muzikanten uitgenodigd om de dans te begeleiden.
De les is voor iedereen geschikt en docenten houden rekening met ieders mogelijkheden. Ellen: “Je kunt het zo zwaar maken als je zelf wilt, dat is heel fijn. Persoonlijk ben ik niet zo van de pasjes, daarom is de afwisseling juist leuk”.
Vriendinnetjes en vriendjes heb ik veel in de buurt. We spelen op straat, in Speeltuin De Waag bijvoorbeeld, dat is ook
We gaan wel eens naar de OBA, maar het is wel jammer dat dat wat verder weg is. En naar Tofani in de zomer. Vandaag is de laatste dag dat Tofani open is, dus gaan we straks nog even een ijsje eten. Toch, mama?"
Geniet van de geschiedenis zolang ze nog duurt
In onze buurt
Fausto van Bronkhorst
Ook een keertje meedansen? Stadspashouders met groene stip kunnen al voor € 25 acht lessen volgen. Kijk op www.danceconnects.nl voor meer informatie of bel Floortje: 06 - 19164926.
Informatie en reserveren via: info@wandadewit.nl www.sprankelendfit.nl
MEER NAar BUITEN?
Eindeloze mogelijkheden als vrijwilliger
Maak een afspraak of kijk op onze website! www.vca.nu/centrum | 020- 5301220
OPVALLENDE BUURTGENOTEN
SOMS ALS JE VOOR 11 UUR ‘S MORGENS DOOR DE ANTONIESBREESTRAAT FIETST, KOM JE ZE TEGEN, GUILLAUME & IDEFIX. ZE HEBBEN NOOIT HAAST EN KUIEREN DOOR DE STRAAT. IDEFIX SNUFFELT WAT EN GUILLAUME LOOPT ER MET EEN SERENE UITDRUKKING NAAST. ZE ZIJN LEUK OM NAAR TE KIJKEN; HET IETWAT SCHEEL KIJKENDE HONDJE EN DE MARKANT GEKLEDE MAN. GUILLAUME WOONT EN WERKT SINDS 2011 IN DE SINT ANTONIESBREESTRAAT EN ONTWERPT EN MAAKT LEREN KLEDING GERICHT OP UITGAANSPUBLIEK. IDEFIX WOONT SINDS 2012 BIJ GUILLAUME EN HOUDT VAN WANDELEN, VERSE PENS EN SNOEPJES VAN OMA MARIA. ERGEREN DOEN ZE ZICH ALLEEN AAN TELEFOONZOMBIES DIE HUN VOOR DE VOETEN LOPEN, MAAR HOE DAN OOK ‘VOELEN ZE ZICH THUIS IN DE NIEUWMARKT’.
Dood Gewoon - VOX-POP
Binnengasthuisstraat 9 (BG3 Begane grond) 1012 ZA Amsterdam
16-11-2018
Opening
Tentoonstelling
+ Maak van uw nabestaanden geen ‘spoorzoekers’
+ Hulp bij afwikkeling van een nalatenschap
+ Beter voorbereid naar de notaris voor opstellen / wijzigen (levens)testament
mail@luciesnoeker.nl
www.adviesnalatenschap.nl
020 627.61.48 / 06 5115.34.24
17.00-20.00
Introductie van het project door o.a. kunstenaars
Alida Verheij & Winfried Scholz en kunsthistoricus/ directeur van Uitvaart Museum Tot Zover Guus Sluiter. VOX-POP
21-11-2018
CLOSE UP @ VOX-POP
19.00-21.30
Debatavond
Dood Gewoon: Een
Alledaags Mysterie.
Sprekers Karel Winterink en Thomas Nys. Voordracht door Nicole Kaandorp. Muziek door Dominique Bos. VOX-POP
29-11-2018
Symposium
Dood Gewoon @ Museum
Tot Zover 20.00-22.15
Symposium
VOX-POP symposium met een aantal van haar
favoriete partners Museum
Tot Zover
6-12-2018
Debatavond Amsterdamse Academische Club
17.30-19.00
Titel: Hedendaags Herdenkingscultuur. Rituelen en materiele cultuur in Thailand en Nederland. Spreker: lezing Irene Stengs (bijzonder hoogleraar VU).
Aanmelden via aac.uva. nl/ agenda
Amsterdamse Academische Club
14-12-2018
Open Podium
20.00-21.30
Poëzie, literatuur
Aanmelden voordragen kan t/m 13 december
VOX-POP
24-12-2018
Tentoonstelling gesloten
6-1-2019
Tentoonstelling gesloten
17-1-2019
Het Gesprek
20.00-21.00
Theater-voorstelling
Voorstelling op het snijvlak van theater, filosofie en het literaire
Luc De Groen Producties
18-1-2019
Het Gesprek
20.00-21.00
Theater-voorstelling
Voorstelling op het snijvlak van theater, filosofie en het literaire
Luc De Groen Producties
31-1-2019
Finissage
17.00-18.30
Afsluiting
Laatste kans bezoek tentoonstelling VOX-POP
GRIP OP UW LEVEN
Steun als het even niet meer gaat
CentraM biedt ondersteuning:
• bij het omgaan met geld(problemen)
• bij het zo lang mogelijk gezond en zelfstandig thuis blijven wonen
• bij problemen in relaties en een veilig thuis
• voor mantelzorgers
CentraM ondersteunt en verbindt bewoners en geeft informatie & advies.
U kunt altijd gratis bij CentraM terecht, een verwijzing is niet nodig.
U kunt contact met ons opnemen via: 020 -557 33 38 tussen 9 en 12 uur.
U kunt ook langs komen bij een van onze pluspunten in de buurt. Voor meer informatie en adressen kijk op onze website: www.centram.nl
Recreantenvereniging Nieuwmarktbuurt zoekt enthousiaste spelers (V/M) om te
BADMINTONNEN
Donderdagavond van 20:30 tot 22:30 uur Inlichtingen: 06 4493 3126
Oproep informatie Nieuwmarkt
Voor het boek Het Bethaniënblok in Amsterdam – Onder de sluier van het verleden vandaan (verschenen in 2016) deden de auteurs Simon van Blokland en Frans Duivis met succes een oproep om informatie van oud-buurtbewoners. We waren blij met de talrijke e-mails, brieven, foto’s., enz. die hebben bijgedragen tot het kleurrijke beeld dat we van het Bethaniënblok hebben kunnen schetsen.
We vonden dat de geschiedenis van onze buurt niet compleet was zonder het ontbrekende deel rond de Nieuwmarkt, vandaar de oproep langs deze weg om informatie in welke vorm dan ook.
In Het Bethaniënblok in Amsterdam hebben we de huizen van de Nieuwmarkt met de nummers 16 tot en met 40 al besproken. In het boek over de Nieuwmarkt zijn we op zoek naar informatie van oud-buurtbewoners van de even nummers Nieuwmarkt 6 tot en met 14 en van de oneven nummers Nieuwmarkt 1 tot en met 27.
• Simon van Blokland is geboren op 26 september 1935 in de Barndesteeg nr. 10, waar zijn vader de bekende Smederij Van Blokland had. Simon kent de buurt als zijn broekzak en heeft tal van boeken over dit deel van Amsterdam geschreven. Zijn collectie prentbriefkaarten is ongekend groot en hij is nog steeds verbonden aan Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad, de Vereniging Documentatie Prentbriefkaarten, enz.
• Frans Duivis is geboren op 26 september 1946 op de Kloveniersburgwal 26, waar zijn vader in het Klein Trippenhuis zijn chocolateriewinkel ’t Trippenhuis had. Inmiddels heeft Frans in eigen beheer ook een boek over de geschiedenis van het Klein Trippenhuis uitgebracht.
Wij denken aan de volgende informatie:
- verdwenen winkels
- de Tweede Wereldoorlog
- karakteristieke bewoners
- vrolijke en trieste gebeurtenissen
- de geschiedenis en bewoners van ‘de Flesseman’
Alle informatie in de vorm van verhalen, foto’s, kaarten, enz. te sturen aan:
Simon van Blokland Schaarweide 9, 1507 NJ Zaandam simon@vanblokland.nl
Frans Duivis Poemaweg 5, 1338 BP Almere la_aquila@hotmail.com
De Waagmuizen
DOOR Henk Oldeman
Een artistieke duizendpoot is ze, Jet Kat. Geeft muziekles, schildert, tekent, dicht, componeert, schrijft verhaaltjes, hartstochtelijk en geïnspireerd. Het liefst maakt ze kindergedichtjes. Bij dat alles ontwerpt zij nu een serie van acht kinderboekjes, heel aantrekkelijk voor onze buurt. De verhalen spelen zich af in een stadje waar muizen wonen, in holletjes en kelders en onzichtbare hoekjes en gaatjes. Dat stadje bevindt zich al 300 jaar lang onder onze Waag. Wij, menselijke Nieuwmarktbuurtbewoners, hebben geen flauw idee van wat zich daar onder de grond allemaal afspeelt.
Als deze OpNieuw bij u op tafel ligt, zijn de eerste twee boekjes uitgekomen. Deel 1, 'De ontploffing', werd op 3 oktober gepresenteerd tijdens een bijeenkomst in Flesseman. De Ondernemersvereniging Nieuwmarkt heeft 100 boekjes cadeau gedaan aan de kinderen van de Antoniusschool en de bewoners van Flesseman kregen er ieder een van hun directie. Deeltje 2, 'Het complot”, is half november verschenen.
Het zijn 'boekjes voor onderweg', gemakkelijk mee te nemen en bijvoorbeeld ook leuk voor kinderen in de auto, om te lezen of voorgelezen te worden. 'Onderweg' staat ook voor 'onderweg naar groot worden'. De prijs van de boekjes is € 10,50 per stuk, verkrijgbaar bij boekhandel Pantheon, Sint Antoniesbreestraat 132-134 en antiquariaat Verglheden, Koningsstraat 35. Op vertoon van dit artikeltje krijgt u een korting van € 2,50 voor een deeltje naar keuze.
Zeer aanbevolen voor Nieuwmarktbuurtkinderen om besef te krijgen van het sprookjesachtige in hun buurt en in het leven.