Postbus 58, 7400 AB Deventer redactie@vraagenaanbod.nl, www.vraagenaanbod.nl
Advertentieverkoop:
Roy Wosting: +31 6 225 483 04, r.wosting@mybusinessmedia.nl
Alle advertentiecontracten worden afgesloten conform de Regelen voor het Advertentiewezen gedeponeerd bij de rechtbanken in Nederland.
Abonnementenadministratie
Abonnementen, bezorging en of adreswijzigingen: MYbusinessmedia Holding bv, abonnementen Vraag & Aanbod, Postbus 58, 7400 AB Deventer, klantenservice@mybusinessmedia.nl
Abonnementstarieven (excl. 9% btw)
• Jaarabonnement Nederland: € 329,-
• Jaarabonnement buitenland: € 399,-
• Proefabonnement (drie edities): € 25,-
• KIVI-leden: 35% korting
Jaarabonnement geldt tot wederopzegging. Beëindiging van het abonnement kan per mail gebeuren (klantenservice@mybusinessmedia.nl). Uiterlijk drie maanden voor het einde van de abonnementsperiode; nadien vindt automatisch verlenging plaats.
Basisontwerp / opmaak: Bureau OMA, www.bureauoma.nl
Druk: Veldhuis Media
Hoewel de informatie gepubliceerd in deze uitgave zorgvuldig is uitgezocht en waar mogelijk gecontroleerd, sluiten de uitgever en de redactie uitdrukkelijk iedere aansprakelijkheid uit voor eventuele onjuistheden en/of onvolledigheid van de verstrekte gegevens. MYbusinessmedia legt uw gegevens vast voor de uitvoering van de abonnementenovereenkomst. Uw gegevens kunnen door MYbusinessmedia of zorgvuldig geselecteerde derden worden gebruikt om u te informeren over relevante producten. Indien u hiertegen bezwaar hebt kunt u contact opnemen met de uitgever.
Virtuele tweeling
We willen in Vraag & Aanbod meer aandacht besteden aan technische innovaties. Natuurlijk blijven we schrijven over wie een nieuwe machine heeft gekocht en wat daarmee wordt geproduceerd. Maar minstens zo interessant is de vraag hoe zo'n machine onderdeel wordt van een compleet productiesysteem en welke nieuwe mogelijkheden daardoor ontstaan. Want daarin ligt de toekomst van de maakindustrie. Door het aanhoudende tekort aan technisch geschoold personeel en de loonkosten waarmee de westerse industrie moeilijk kan concurreren met lagelonenlanden, gaat automatisering een nieuwe fase in. Steeds vaker worden afzonderlijke automatiseringsoplossingen met
Steeds vaker worden afzonderlijke
automatiseringsoplossingen met elkaar verbonden
elkaar verbonden, zodat verschillende bewerkingen volledig automatisch achter elkaar plaatsvinden. Ik bezocht deze week een plaatbewerkingsbedrijf waar de ondernemer zijn toekomstvisie schetste. Een robot haalt de gesneden producten van de fiberlaser en legt ze op een transportband, die ze, via een ontbraammachine, doorzet naar de kantbank, waar een robot 's nachts de eenvoudige buigbewerkingen uitvoert. Overdag kunnen de vakmensen zich daardoor volledig richten op het complexe werk. In de eerste aflevering van de nieuwe rubriek Innovatie besteden we aandacht aan de virtuele tweeling. Dat is iets anders dan de digitale tweeling die veel machinebouwers kennen. Installaties worden uitgebreid en gemoderniseerd. In de praktijk loopt de documentatie ervan vaak achter, waardoor het overzicht verloren gaat. Een virtuele tweeling brengt alle wijzigingen, reparaties, uitbreidingen en andere aanpassingen samen in één actueel model.
De plaatwerkindustrie is onze thuisbasis. Het is onze passie. En u ook Daarom ontwikkelen we hoogwaardige 2-in-1-oplossingen zoals ee kunt u twee lasermachines tegelijk laden en lossen – met maximale flexibiliteit en tegen een aantrekkelijke prijs.
Your best choice for raising performance.
INNOVATIE
20 Virtuele tweeling van productieomgevingen
SPECIALIST
34 QRM nog steeds niet op waarde geschat
ONDERNEMERSZAKEN
36 Veranderen als concurrentievoordeel
40 Hoofdlijnen in de eerste twee jaar verzuim
TRENDS
47 AI vergroot cyberrisico, Duitse machinebouw ziet eerste herstel
UITGELICHT
10 De volgende fase van metaalprinten
28 Eigen fiberlaser
31 Ondernemen zonder handleiding
ADVERTORIAL
8 Corn Metaalbewerking vindt sterke groeipartner in StM Nexys
26 DG Steel Group zet volgende stap in groei en zichtbaarheid
32 Horstra Technology bestaat 25 jaar
38 Acletta: Een conflict mag je productie niet stilleggen
45 Kwaliteit Plaatwerk bouwt met Bystronic aan slimme en schaalbare productie
EN VERDER
Actueel 6 | Column 17
MIS NIETS
Meld u aan voor de gratis tweewekelijkse nieuwsbrief: www.vraagenaanbod.nl/nieuwsbrief
Tweede Kamer wil techniekonderwijs op alle vmbo-scholen
Een door de Tweede Kamer aangenomen motie van VVD-Tweede Kamerlid Arend Kisteman roept het kabinet op uit te werken hoe techniekonderwijs in de onderbouw en bovenbouw van alle vmbo-vestigingen aangeboden kan worden.
Veel vmbo-leerlingen maken nu een profielkeuze zonder structureel met techniek in aanraking te zijn gekomen. Dat komt onder meer doordat niet alle vmbo-scholen beschikken over een technieklicentie. Tegelijkertijd verschraalt het aanbod van beroepsgerichte profielen in het vmbo, waaronder de drie harde technische profielen Bouwen, Wonen en Interieur (BWI), Produceren, Installeren en Energie (PIE) en Mobiliteit en Transport (M&T). Met de motie wordt de regering gevraagd uit te werken hoe techniekonderwijs in de onderbouw en bovenbouw van alle vmbo-vestigingen aangeboden kan worden. Ook moet het kabinet hierover rapporteren in de eerstvolgende voortgangsrapportage.
CIRCLE-RIGHT www.rijksoverheid.nl
Nieuwe eigenaar voor WDP Draadbewerking
Bedrijven in metaalsector voorzichtig met extra investeringen
Elmec officieel partner van DEMAG Cranes & Components
Met Elmec als officieel DEMAG-partner versterkt het concern zijn positie in Nederland en België. De samenwerking richt zich op hijs- en aandrijftechniek en bouwt voort op een jarenlange vertrouwensrelatie.
Elmec maakt sinds september 2025 deel uit van de KIS Group, die dagelijks 143 monteurs inzet bij industriële klanten. Die klantenbasis sluit naadloos aan op de doelgroep van DEMAG: bedrijven die afhankelijk zijn van betrouwbare hijswerktuigen en aandrijftechniek. De wortels van Elmec liggen bij DEMAG zelf. Oprichter Herman Langen deed zijn ervaring op bij het Duitse concern voordat hij zijn eigen bedrijf startte. Zijn zoon Rob Langen, inmiddels gepensioneerd directeur, zag het bedrijf uitgroeien tot een volwaardige speler in engineering, service en onderdelenvoorziening: ‘Onze klanten zochten niet alleen advies over aandrijvingen, maar ook praktische oplossingen voor hijs- en kraansystemen. Vanuit
die combinatie van technische diepgang en service-gerichtheid zijn we verder gegroeid.’
Snelle beschikbaarheid
Elmec beschikt over meer dan 15.000 DEMAG-onderdelen op voorraad en levert via webshop én persoonlijk advies. Gereviseerde takels en motoren worden altijd met garantie geleverd. Elmec is bovendien geautoriseerd voor fabrieksrevisies: takels zonder resterende SWP-levensduur worden ingenomen, volledig gereviseerd en opnieuw in omloop gebracht. Hiermee speelt Elmec in op een belangrijke behoefte binnen de industrie: snelle beschikbaarheid van kwalitatieve onderdelen gecombineerd met specialistische ondersteuning. In productieomgevingen waar stilstand direct impact heeft op continuïteit en rendement, is snelheid essentieel. Wim Hermans, CEO van KIS Nederland: ‘Elmec is flexibel, oplossingsgericht en een waardevolle versterking voor KIS Group.’
Vanaf links Christian Wenzel, Wim Hermans en Andreas Hambrock.
BEELD: ELMEC
BEELD: MIKHAEL NILOV / PEXELS
Kansen en aandachtspunten rond zakendoen met Defensie
Technologie wordt bepalend voor concurrentiepositie maakindustrie
Laserlassen wint nog steeds terrein, doorbraak laat op zich wachten
Laserlassen ontwikkelt zich snel van een specialistische techniek tot een serieuze productiemethode. Waar MIG- en TIG-lassen jarenlang de standaard waren, biedt laserlassen, dat al heel wat jaren aan een opmars bezig is, enkele belangrijke technische voordelen. ‘Voor ons is dit nog maar het begin’.
Door de beperkte warmte-inbreng blijven materialen beter maatvast en treedt minder vervorming op. Daarnaast ontstaan kleinere en nauwkeurigere lasverbindingen, waardoor de hoeveelheid nabewerking vaak aanzienlijk kan worden teruggebracht. Bedrijven die ervaring hebben opgedaan met handlaserlassen constateren dat operators de snelheid van het proces moeilijk kunnen bijhouden, waardoor automatisering een logische vervolgstap wordt. Robotisering levert daarbij niet alleen productiviteitswinst op, maar draagt ook bij aan een veiligere werkomgeving doordat moderne laserlascellen volledig zijn afgeschermd.
Thermisch verzinkt
Zo ook Aart Aalbers van Aalbers|wico, die al langer de mogelijkheden en voordelen van laserlassen inzag voor zijn producten. Aalbers|wico levert als metaalbedrijf complete producten voor OEM-ers. Het bedrijf investeerde veertig jaar geleden als eerste bedrijf in Europa in een Panasonic lasrobot en behoort en kreeg afgelo-
pen zomer een laserlascel door Valk Welding geïnstalleerd.
Aalbers: ‘Met name voor bouwkundige beveiligingsproducten kunnen we met laserlastechnologie een nog hogere kwaliteit leveren. Voor de Oosterscheldekering bijvoorbeeld, maken we deuren die vanwege de invloed van zoutwater thermisch verzinkt moeten worden. Die kunnen we nu rondom naadloos en 100% dicht aflassen.’ Een belangrijke drijfveer achter de verschuiving naar laserlassen is het groeiende tekort aan gekwalificeerde lassers. Automatisering wordt daardoor steeds vaker gezien als een noodzakelijke aanvulling op bestaande productiecapaciteit. Tegelijkertijd verschuift de rol van de lasser geleidelijk van uitvoerend vakman naar procesoperator en programmeur van geautomatiseerde systemen.
‘Door de voordelen van laserlastechnologie te integreren in een robotcel, kunnen we zowel een kwaliteits- als efficiëntieslag maken. Voor ons is dit nog maar het begin. We zien dit als de toekomst’, besluit Aart Aalbers.
CIRCLE-RIGHT www.aalberswico.nl
Talsma Shipyards neemt buurman King
Metaal over
Talsma Shipyards uit Franeker heeft King Metaal Machinefabriek overgenomen. Met de overname breidt het bedrijf zijn productiecapaciteit uit en voegt het extra expertise toe op het gebied van onder meer verspaning, plaatbewerking en lastechniek.
Talsma Shipyards en King Metaal werken al jarenlang samen en zijn bovendien gevestigd op korte afstand van elkaar. ‘Juist daarom voelt deze stap natuurlijk’, zegt Jelle Talsma, eigenaar van Talsma Shipyards.
King Metaal Machinefabriek heeft afdelingen voor draai-, frees- en kotterwerk, plaatbewerking en gecertificeerde lastechniek. Met de overname brengt Talsma verschillende disciplines samen binnen één organisatie. Het aanbod omvat toegepaste engineering, werkvoorbereiding, plaatbewerking, lastechniek, constructiewerk, verspaning, machinebouw en zware staalconstructies. Volgens Talsma sluit de uitbreiding aan bij een ontwikkeling binnen de maakindustrie waarbij opdrachtgevers steeds vaker zoeken naar partijen die een volledig traject kunnen verzorgen, van engineering en productie tot assemblage en oplevering.
CIRCLE-RIGHT www.talsmashipyards.nl
Corn Metaalbewerking vindt sterke groeipar tner in StM Nexus
‘Vake be’j te bange’: onder dat motto heeft ondernemer
Corn Sok de afgelopen jaren Corn Metaalbewerking uitgebouwd tot een moderne en betrouwbare speler in de metaalbranche. Met een mentaliteit die uitgaat van kansen in plaats van beperkingen, en door dicht bij zichzelf te blijven, groeide het bedrijf uit tot een gewaardeerde partner voor klanten in uiteenlopende sectoren. Nu breekt een nieuw hoofdstuk aan met de gedeeltelijke verkoop aan StM Nexus, een collectief van gespecialiseerde metaalbedrijven dat ondernemerschap, flexibiliteit en samenwerking centraal stelt.
Sinds de overname in 2013 stond voor Corn één doel centraal: het bedrijf moderniseren, professionaliseren en toekomstbestendig maken. Inmiddels staat Corn Metaalbewerking bekend om hoogwaardige maatwerkoplossingen, een sterke focus op kwaliteit en een hecht team dat innovatie en duurzaamheid hoog in het vaandel heeft staan. Vanuit de wens om iets meer afstand te nemen van de dagelijkse operatie, maar tegelijkertijd betrokken te blijven bij de commerciële ontwikkeling van het bedrijf, ging Corn op zoek naar een partner die verdere groei mogelijk maakt.
De perfecte strategische match
Tijdens het zorgvuldig begeleide verkoopproces door het Marktlink-team, bestaande uit Joep van den Enk, Michel Hietbrink en Thomas Hoekstra, met juridische ondersteuning van Sem Wouters en Christoph Koning, kwam StM Nexus al snel als ideale partner naar voren.
Corn Sok licht toe: “De samenwerking sluit naadloos aan bij onze strategie.
Alleen ga je sneller, maar samen kom je verder. Met deze stap is de continuïteit
van het bedrijf gewaarborgd en kunnen we verder doorgroeien.”
StM Nexus staat bekend om zijn focus op continuïteit, samenwerking tussen vaktechnische bedrijven en het behoud van lokale bedrijfsculturen. Die aanpak past goed bij de kernwaarden van Corn Metaalbewerking: duurzaam, flexibel, kwalitatief en innovatief ondernemen. Een belangrijk onderdeel van de transactie is dat ook de huidige bedrijfsleider als aandeelhouder is toegetreden.
Voor Corn, StM Nexus en het managementteam vormt dit een stevige basis voor de verdere ontwikkeling van de onderneming en de borging van kennis en leiderschap.
Samen sterker de toekomst in De samenwerking met StM Nexus biedt Corn Metaalbewerking de mogelijkheid om verder te professionaliseren, nieuwe markten te betreden en de organisatie verder te versterken, terwijl de vertrouwde identiteit en cultuur behouden blijven. Voor StM Nexus past de acquisitie uitstekend binnen de strategie om de positie in de Oost-Nederlandse metaalindustrie verder uit te bouwen.
Ook over de begeleiding door Marktlink is Corn zeer tevreden. “De samenwerking met Marktlink is prima verlopen. Afspraken werden keurig nagekomen en mijn belangen zijn goed bewaakt. Daarnaast werd er creatief meegedacht zodra zich een probleem voordeed. Marktlink is een betrouwbare en ervaren partner die ervoor zorgt dat alles goed geregeld wordt.”
Met deze stap zet Corn Metaalbewerking koers naar een nieuwe groeifase, zonder afstand te nemen van de waarden die het bedrijf hebben gebracht waar het nu staat. Lef tonen, kansen zien en samen bouwen aan duurzame groei: vake be’j te bange, maar niet bij deze deal.
Joep van den Enk, partner bij Marktlink, ziet momenteel veel consolidatie binnen de markt. “In de maakindustrie zien wij steeds vaker dat ondernemers op zoek zijn naar schaalgrootte en continuïteit. Dat wordt mede ingegeven door de toenemende eisen van grote opdrachtgevers op het gebied van certificeringen, kwaliteitssystemen en andere randvoorwaarden”, legt hij uit. Daarnaast zorgen investeringen in auto-
matisering, digitalisering en personeel ervoor dat aansluiting bij een grotere groep voor veel bedrijven aantrekkelijk wordt. Tegelijkertijd blijven specialistische kennis, flexibiliteit en een sterke klantfocus bepalende succesfactoren binnen de metaalindustrie. Door krachten te bundelen ontstaan meer moge-
OVER MARKTLINK
lijkheden om te investeren, kennis te delen en klanten nog beter te bedienen, terwijl het ondernemerschap en de eigen identiteit behouden blijven.
“Daardoor zien wij steeds meer investeerders en houdstermaatschappijen die maakindustriebedrijven geheel of gedeeltelijk overnemen en deze
Marktlink is al meer dan 30 jaar gespecialiseerd in bedrijfsovernames en begeleidt voornamelijk ondernemers in het midden- en kleinbedrijf. Vanuit zeven vestigingen in Nederland en vijftien internationale kantoren ondersteunt Marktlink ondernemers bij aan- en verkooptrajecten, fusies en waarderingsvraagstukken.
Door de jaren heen heeft Marktlink een sterke positie opgebouwd binnen de metaalbewerking en de bredere maakindustrie. De adviseurs beschikken over uitgebreide sectorkennis en een groot netwerk van zowel strategische als financiële kopers. Hierdoor is Marktlink in staat ondernemers te begeleiden naar transacties die niet alleen financieel aantrekkelijk zijn, maar ook strategisch aansluiten bij hun toekomstplannen.
Wilt u meer weten over de mogelijkheden voor uw bedrijf, neem dan vrijblijvend contact op met Joep van den Enk: j.vandenenk@marktlink.com, 06-12359757
vervolgens autonoom laten opereren. Het voordeel voor investeerders is dat zij verschillende specialismen onder één dak verzamelen en die kennis en capaciteit ook kunnen inzetten voor elkaars opdrachtgevers”, aldus Van den Enk. Voor ondernemers is het cruciaal om tijdig na te denken over de toekomst van hun bedrijf. Afhankelijk van persoonlijke wensen en de behoeften van de onderneming zijn er tegenwoordig uiteenlopende mogelijkheden om een bedrijf gedeeltelijk of volledig over te dragen. Marktlink gaat hierover graag vrijblijvend in gesprek om te onderzoeken welke oplossing het beste aansluit bij de specifieke situatie. Dankzij een uitgebreid netwerk blijkt er vaak meer mogelijk dan ondernemers vooraf denken.
Marktlink www.marktlink.com
Corn Sok in en… …voor zijn bedrijf Corn Metaalbewerking.
3D-metaalprinten zoekt de weg naar de fabriek
De volgende fase van metaalprinten
3D-metaalprinten ontwikkelt zich van een specialistische productietechniek tot een volwaardig alternatief voor conventionele productiemethoden. Tijdens de IAMM 3D Metaalprintdag in Zwolle bleek dat de huidige discussie verder gaat dan over de techniek zelf. Die gaat vooral over de toepassing ervan in de industriële praktijk.
Het 3D-print laboratorium van Perron038 in Zwolle.
VK3D ZIET TOEKOMST IN REPARATIE EN DIGITALE RESERVEONDERDELEN
Miguel Peñaranda van K3D liet zien dat de grootste kansen voor additive manufacturing momenteel liggen in reparatie, revisie en reserveonderdelen. K3D beschikt naast poederbedprinters ook over systemen voor Wire Laser Metal Deposition (WLMD). Daarbij wordt geen metaalpoeder gebruikt, maar lasdraad die met behulp van meerdere lasers laag voor laag op een bestaand onderdeel wordt aangebracht. Hierdoor kunnen versleten of beschadigde componenten worden hersteld of lokaal worden voorzien van een nieuwe slijtlaag.
Praktijkvoorbeelden
rijwel alle sprekers tijdens het Industrial Additive Manufacturing in Metals (IAMM) event georganiseerd in samenwerking met onder andere Perron038, Hogeschool Windesheim en FME, lieten zien dat de techniek inmiddels volwassen begint te worden. De grootste uitdagingen liggen tegenwoordig niet bij de techniek zelf, maar bij ontwerp, kwaliteitsborging, acceptatie, businesscases en de integratie in bestaande productieprocessen.
Ontwikkelingen
Begin juni kwamen gebruikers en potentiële gebruikers van 3D-printtechnieken naar Perron038 in Zwolle
Peñaranda illustreerde dit met verschillende praktijkvoorbeelden. Zo werd een versleten gietijzeren lintzaagwiel gerepareerd door een nieuwe roestvaststalen slijtlaag aan te brengen, terwijl kunststof geleiders in dezelfde machine werden
vervangen door geprinte RVS-varianten met een langere levensduur. Ook onderdelen die niet langer leverbaar zijn, kunnen volgens hem worden gescand, opnieuw ontworpen en vervolgens worden geproduceerd wanneer ze nodig zijn. Daarmee verschuift additive manufacturing volgens K3D van een technologie voor prototyping naar een instrument voor onderhoud en levensduurverlenging. Reserveonderdelen hoeven niet langer fysiek op voorraad te liggen, maar kunnen als digitaal model worden opgeslagen en pas worden geproduceerd zodra daar behoefte aan is. Dat verkort levertijden en maakt bedrijven minder afhankelijk van internationale toeleveranciers. K3D demonstreerde dit onder meer met een inlaatspruitstuk voor een tractorpullingmotor. Het bestaande onderdeel werd eerst 3D -gescand, vervolgens geoptimaliseerd voor een betere luchtstroming en daarna opnieuw geproduceerd met additive manufacturing. Volgens Peñaranda laat dit zien dat 3D-metaalprinten niet alleen geschikt is om bestaande onderdelen te reproduceren, maar ook om hun prestaties verder te verbeteren.
Tijdens het printen worden
om zich te laten bijpraten over de nieuwste ontwikkelingen in additive manufacturing. Bedrijven als K3D, MX3D, Titomic, CastLab en Protonex presenteerden praktijktoepassingen, terwijl onderzoekers van de Universiteit Twente en het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR) ingingen op de volgende stap in de ontwikkeling van de technologie.
Beste keuze
Centraal stond de vraag wanneer additive manufacturing de beste keuze is ten opzichte van conventionele productietechnieken. K3D liet zien hoe metaalprinten steeds vaker wordt ingezet voor reparaties, revisie en de productie van reserveonderdelen. MX3D toonde aan dat Wire Arc Additive Manufacturing inmiddels
Neem je eigen snijwerk mee en ervaar het verschil in onze demo-werkplaats!
Werk tot 10 sneller
met een plaat- en profiellaser
Factorijweg 2, 3771 NE Barneveld info@lumixz.nl Kijk op onze vernieuwde website lumixz.nl
Toelevering van:
• CNC Draai- en freeswerk
• Constructie
• Hydrauliek
• Engineering
• Montage
Vlam Machinefabriek B.V.
T : 0228-593066
E : info@vlammachinefabriek.nl
I : www.vlammachinefabriek.nl
Vlam 175x62mm.indd 1 09-01-2025 11:36
Wat we maken en hoe het werkt, laten we u graag zien, in het filmpje op onze website of door de QR code te scannen met uw smartphone of tablet.
WIJ LATEN U GRAAG ZIEN WAT WE DOEN
Holland Mineraal is al veertig jaar een begrip op het gebied van oppervlaktebehandelingsapparatuur en producent en leverancier van straalmiddelen en straalinstallaties.
Vraag jouw demo aan
MX3D ZET IN OP INDUSTRIËLE PRODUCTIE
Wire Arc Additive Manufacturing (WAAM) ontwikkelt zich in hoog tempo van een demonstratietechnologie tot een volwaardig productieproces voor grote metalen onderdelen.
René Backx van MX3D liet zien dat de techniek inmiddels wordt ingezet
wordt toegepast voor grote industriele componenten, waaronder onderdelen voor de energie-, nucleaire en automotive-industrie. CastLab benadrukte juist dat additive manufacturing niet altijd het einddoel is, maar onderdeel vormt van een bredere gereedschapskist waarin ook gieten en verspanen hun plaats behouden.
Onderzoekers
Ook de onderzoekers keken nadrukkelijk verder dan de printer zelf. De Universiteit Twente werkt aan nieuwe solid-state processen waarmee hoogsterkte aluminiumlegeringen beter verwerkt kunnen worden. Bij het NLR ligt de nadruk op simulatie en procesmonitoring. Niet alleen het eindresultaat moet aantoonbaar goed zijn, maar het volledige productieproces moet inzichtelijk en voorspelbaar worden. Juist dat is volgens de onderzoekers noodzakelijk om geprinte onderdelen op grote schaal te kunnen toepassen in sectoren waar betrouwbaarheid cruciaal is. Tijdens de paneldiscussie kwamen
reverse engineering en serieproductie. Bij WAAM bouwen lasrobots een onderdeel laag voor laag op met lasdraad. De techniek is vooral geschikt voor grotere componenten, variërend van tientallen kilo's tot enkele tonnen. Volgens Backx ligt de kracht niet alleen in de ontwerpvrijheid, maar ook in de korte levertijden. Zo produceerde MX3D een 350 kilogram zware waaier voor een gasturbine in enkele weken, terwijl een conventioneel gietproces een levertijd van twaalf tot achttien maanden had.
Reparatie
Ook reparatie vormt een belangrijk toepassingsgebied. Een beschadigde diverter valve uit de olie- en gassector werd binnen 24 uur opnieuw opgebouwd, verspaand en weer inzetbaar gemaakt. Daarmee kan kostbare stilstand aanzienlijk worden verkort.
MX3D richt zich daarnaast nadrukkelijk op toepassingen waarbij kwaliteit en certificering een belangrijke rol spelen. Zo werkt het bedrijf samen met Framatome aan onderdelen voor de nucleaire industrie en ontwikkelde het voor BMW een geoptimaliseerd ophangingscomponent dat niet alleen lichter en stijver is dan het oorspronkelijke gietdeel, maar ook geschikt is voor serieproductie. Volgens Backx verschuift de aandacht daarbij steeds meer van de printer naar de beheersing van het productieproces. Tijdens het printen worden duizenden procesgegevens vastgelegd, die worden gebruikt voor kwaliteitscontrole, traceerbaarheid en certificering. Juist die combinatie van robottechnologie, software en procesmonitoring moet additive manufacturing geschikt maken voor industriële productie op grotere schaal.
Daarmee kan AM ook een rol spelen bij het hoogwaardig hergebruik van metaalafval
Het IAMM-event vond plaats in Perron038 te Zwolle.
Verdere producten: machines voor pijp pijpleidingconstructies en transportabele metaalbewerking. Ook diverse gereedschappen en toebehoren hiervoor.
Verdere producten: machines voor pijp pijpleidingconstructies en transportabele metaalbewerking. Ook diverse gereedschappen en toebehoren hiervoor.
Verdere producten: machines voor pijp– en plaatbewerking, pijpleidingconstructies en transportabele metaalbewerking. Ook diverse gereedschappen en toebehoren hiervoor.
Th. Wortelboer B.V.
Verdere producten: machines voor pijp– en plaatbewerking, pijpleidingconstructies en transportabele metaalbewerking. Ook diverse gereedschappen en toebehoren hiervoor.
Th. Wortelboer B.V.
Heumen - NL
Verdere producten: machines voor pijp– en plaatbewerking, pijpleidingconstructies en transportabele metaalbewerking. Ook diverse gereedschappen en toebehoren hiervoor.
Duurzame oplossingen voor slijtage en corrosie
Duurzame oplossingen voor slijtage en corrosie
Duurzame oplossingen voor slijtage en corrosie
We lossen problemen op of denken al in de ontwikkelingsfase met u mee. Zo helpen we productieprocessen weer op gang, verlengen we de levensduur van materialen, en bieden we een alternatief voor dure of moeilijk verkrijgbare metalen.
We lossen problemen op of denken al in de ontwikkelingsfase met u mee. Zo helpen we productieprocessen weer op gang, verlengen we de levensduur van materialen, en bieden we een alternatief voor dure of moeilijk verkrijgbare metalen.
We lossen problemen op of denken al in de ontwikkelingsfase met u mee. Zo helpen we productieprocessen weer op gang, verlengen we de levensduur van materialen, en bieden we een alternatief voor dure of moeilijk verkrijgbare metalen.
Onze adviseurs helpen u graag.
Onze adviseurs helpen u graag.
Onze adviseurs helpen u graag.
We lossen problemen op of denken al in de ontwikkelingsfase met u mee. Zo helpen we productieprocessen weer op gang, verlengen we de levensduur van materialen, en bieden we een alternatief voor dure of moeilijk verkrijgbare metalen.
Coldspray biedt een alternatief voor bestaande metaalprinttechnieken doordat het materiaal tijdens het proces niet wordt gesmolten. Volgens Ferdy Touwen van Titomic blijven daardoor de oorspronkelijke materiaaleigenschappen veel beter behouden en ontstaan nieuwe mogelijkheden voor reparatie en additive manufacturing. Bij coldspray worden metaaldeeltjes met een snelheid van honderden meters per seconde op een oppervlak geschoten. Door de enorme impact vervormen de deeltjes plastisch en hechten ze zich aan elkaar, zonder dat een smeltbad ontstaat. Dat maakt de techniek geschikt voor materialen die met conventionele smeltprocessen lastig te verwerken zijn.
Toepassingen
Titomic zet coldspray in voor uiteenlopende toepassingen. Een belangrijke markt is de reparatie van kostbare componenten in onder meer de mari tieme sector, olie- en gasindustrie en defensie. Versleten lagerzittingen, corrosieschade of beschadigde onderdelen kunnen plaatselijk worden opgebouwd, waarna
die verschillende perspectieven samen. Volgens de deelnemers vormt de techniek zelf steeds minder de beperkende factor. Veel grotere uitdagingen liggen bij acceptatie binnen organisaties, het ontwikkelen van ontwerpkennis en het opbouwen van vertrouwen in nieuwe productiemethoden. Daarbij werd meerdere malen benadrukt dat acceptatie vaak belangrijker is dan certificering alleen. Een onderdeel kan technisch voldoen aan alle eisen, maar moet uiteindelijk ook worden geaccepteerd door ontwerpers, inkopers, kwaliteitsafdelingen en eindgebruikers.
Businesscase
Ook de economische kant kreeg veel
alleen nog een beperkte nabewerking nodig is. Ook in Oekraïne worden mobiele coldspraysystemen ingezet om beschadigde militaire voertuigen en onderdelen snel weer inzetbaar te maken. De techniek is daarnaast geschikt voor de productie van nieuwe onderdelen. Door materiaal alleen aan te brengen waar het nodig is, kunnen complexe titaniumcomponenten vrijwel in hun eindvorm worden opgebouwd. Dat beperkt het materiaalverlies aanzienlijk, wat vooral bij kostbare materialen zoals titanium een belangrijk voordeel is. Een ander onderscheidend kenmerk is de mogelijkheid om verschillende metalen met elkaar te combineren. Omdat er geen smeltbad ontstaat, kunnen materiaalcom- onele metaalprinttechnieken moeilijk of zelfs onmogelijk zijn. Dat biedt nieuwe mogelijkheden voor toepassingen waarin bijvoorbeeld slijtvastheid, warmtegeleiding of corrosiebestendigheid lokaal kunnen worden geoptimaliseerd. Volgens Touwen ontwikkelt coldspray zich daarmee tot een veelzijdige productietechnologie die niet alleen interessant is voor reparaties, maar ook voor de productie van hoogwaardige onderdelen in onder meer de luchtvaart-, defensieen energiesector.
aandacht. Volgens Thomas Cheylus van Protonex 3D begint de businesscase voor metaalprinten juist nu interessant te worden doordat machineprijzen en materiaalkosten dalen en de productiecapaciteit sterk toeneemt. Daardoor verschuift het langzaam van een technologie voor prototypes naar een serieuze optie voor industriële serieproductie. De geopolitieke ontwikkelingen geven die beweging extra urgentie. Geoffroy Feij van FME wees op de groeiende kwetsbaarheid van internationale toeleveringsketens. Additive manufacturing kan bedrijven helpen om kritische onderdelen lokaal te produceren, sneller te reageren op verstoringen
en minder afhankelijk te worden van wereldwijde logistieke ketens.
Volgende fase
De conclusie van de dag was helder. De aandacht verschuift van pure techniek naar de volgende fase: hoe ontwerp je voor additive manufacturing, hoe borg je de kwaliteit, wanneer is de businesscase sluitend en op welke onderdelen levert de technologie daadwerkelijk meerwaarde op? Niet langer staat centraal wat er technisch mogelijk is, maar hoe additive manufacturing een vanzelfsprekend onderdeel wordt van de industriële productie.
BEHEERSING
VAN HET PRINTPROCES
De aandacht binnen additive manufacturing verschuift van het printen zelf naar de beheersing van het productieproces. Dat was de centrale boodschap van Wessel Wits van het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR). Vooral in sectoren als luchtvaart, defensie en energie is niet alleen het eindresultaat belangrijk, maar moet ook aantoonbaar zijn hoe een onderdeel tot stand is gekomen. Volgens Wits is een geprint onderdeel pas echt bruikbaar als de kwaliteit voorspelbaar en reproduceerbaar is. Daarom richt het onderzoek van NLR zich niet alleen op nieuwe materialen en printprocessen, maar vooral op simulatie, procesmonitoring en kwalificatie. Door het volledige productieproces digitaal te modelleren kunnen temperatuurverdelingen, spanningen en vervormingen vooraf worden voorspeld en kunnen procesparameters worden geoptimaliseerd voordat een onderdeel wordt geproduceerd. Tijdens de presentatie liet Wits zien
dat simulaties ook onverwachte problemen aan het licht kunnen brengen. Zo bleek een geprint titanium onderdeel weliswaar de vereiste treksterkte te halen, maar door lokale warmteophoping ontstond oxidatie waardoor de rek aanzienlijk afnam. Door de laserstrategie aan te passen kon het materiaal alsnog de gewenste eigenschappen krijgen. Daarnaast werkt NLR aan realtime procesmonitoring. Camera's en sensoren volgen tijdens het printen onder meer de temperatuur, het smeltbad en de opbouw van iedere laag. Die gegevens worden gebruikt om afwijkingen vroegtijdig te signaleren en uiteindelijk de kwaliteit van het eindproduct beter te kunnen voorspellen. Daarmee
verschuift kwaliteitscontrole steeds meer van inspectie achteraf naar bewaking tijdens het productieproces.
Poederbatch
Ook de kwaliteit van het uitgangsmateriaal speelt daarbij een belangrijke rol. Wits liet zien dat iedere nieuwe poederbatch opnieuw moet worden beoordeeld, omdat kleine verschillen in samenstelling of deeltjesgrootte invloed kunnen hebben op het printproces en de uiteindelijke materiaaleigenschappen. Volgens Wits ligt daar de sleutel voor verdere industrialisatie van additive manufacturing. Niet alleen het geprinte onderdeel moet worden gevalideerd, maar vooral het proces waarmee het is geproduceerd. Juist dat moet ervoor zorgen dat geprinte onderdelen op grotere schaal kunnen worden toegepast in kritische industriële toepassingen.
UT ONTWIKKELT NIEUWE GENERATIE METAALPRINTPROCESSEN
Hoogsterkte aluminiumlegeringen behoren tot de meest interessante materialen voor onder meer de luchtvaart, maar zijn met veel bestaande metaalprinttechnieken lastig te verwerken. Ton Bor, universitair hoofddocent aan de Universiteit Twente, liet zien hoe zijn onderzoeksgroep werkt aan een alternatief waarbij het metaal tijdens het printen niet wordt gesmolten. Veel huidige additive manufacturing-processen zijn gebaseerd op een smeltbad. Bij hoogsterkte aluminium kan dat leiden tot scheurvorming, porositeit en verlies van legerings-
elementen, waardoor de gewenste materiaaleigenschappen niet worden bereikt. De onderzoekers ontwikkelen daarom een zogenoemd solid-state proces, waarbij het materiaal door wrijving en vervorming plastisch wordt gemaakt en laag voor laag wordt opgebouwd.
FSEAM
De techniek, Friction Screw Extrusion Additive Manufacturing (FSEAM), bevindt zich nog in de onderzoeksfase. Het uiteindelijke doel is om grote aluminium onderdelen met hoge productiesnelheden te kunnen vervaardigen, zonder de metallurgische nadelen van smeltprocessen. De Universiteit Twente werkt daarbij onder meer aan toepassingen voor de luchtvaart, waar grote lichtgewicht constructies van hoogsterkte aluminium gewenst zijn.
De FSEAM-aanpak is specifiek ontwikkeld voor aluminium- en magnesiumlegeringen die met veel fusion-based processen moeilijk te verwerken zijn. Bor liet daarnaast zien dat het proces mogelijkheden biedt om niet alleen draad of stafmateriaal, maar ook samengeperste aluminiumspanen als uitgangsmateriaal te gebruiken. Daarmee kan additive manufacturing in de toekomst ook een rol spelen bij het hoogwaardig hergebruik van metaalafval. Hoewel de technologie nog niet klaar is voor industriële toepassing, gaf de presentatie een inkijk in de volgende generatie metaalprintprocessen. Waar veel bedrijven zich momenteel richten op de industrialisatie van bestaande technieken, zoeken onderzoekers tegelijkertijd naar oplossingen voor materialen die zich vandaag nog moeilijk laten printen.
MIM COMBINEERT ONTWERPVRIJHEID MET SERIEPRODUCTIE
Metal Injection Moulding (MIM) is een productietechniek die volgens Erik Dietrich van Saxion nog veel te weinig bekend is, terwijl zij juist voor veel toepassingen een interessant alternatief kan zijn voor verspanen, gieten of additive manufacturing. Bij MIM wordt fijn metaalpoeder gemengd met een kunststofbindmiddel en vervolgens, net als bij kunststofspuitgieten, in een matrijs geïnjecteerd.
Daarna wordt het bindmiddel verwijderd en wordt het onder deel gesinterd, waardoor een volledig metalen product ontstaat. De techniek maakt het
mogelijk om complexe onderdelen met een hoge maatnauwkeurigheid in grote series te produceren. Volgens Dietrich combineert MIM de ontwerpvrijheid van spuitgieten met de materiaaleigenschappen van metaal. Vooral voor kleine en middelgrote componenten met complexe geometrieën kan dat aanzienlijke voordelen opleveren. Omdat veel vormen direct uit de matrijs komen, is vaak weinig of geen nabewerking nodig.
Voorbeelden
Tijdens zijn presentatie liet Dietrich verschillende
CASTLAB KIEST DE BESTE PRODUCTIETECHNIEK
Additive manufacturing is niet altijd de beste oplossing. Volgens Koen Melis van CastLab draait het uiteindelijk om de vraag welke productietechniek het beste past bij een onderdeel. Dat kan 3D-metaalprinten zijn, maar net zo goed gieten of verspanen. CastLab is voortgekomen uit Melis Metaalgieterij en combineert additive manufacturing met traditionele productietechnieken. Een belangrijk voorbeeld is het printen van zandmallen voor gietstukken. Door de mal te printen in plaats van een conventioneel model te maken, kunnen kleine series en reserveonderdelen veel sneller en goedkoper worden geproduceerd. Dat is vooral interessant voor onderdelen waarvan slechts enkele exemplaren nodig zijn, zoals reserveonderdelen voor treinen of industriële installaties. Volgens Melis denken veel bedrijven nog vanuit één productietechniek. Een
gieter kijkt naar gieten, een verspaner naar frezen en een specialist in additive manufacturing naar printen. De vraag van de klant is echter veel eenvoudiger: wat is de beste manier om dit onderdeel te produceren?
Vanuit die gedachte ontwikkelt
CastLab samen met MetalLab een digitale beslisomgeving die bedrijven
voorbeelden zien van MIM-componenten die inmiddels op grote schaal worden toegepast, onder meer in de automotive, medische technologie en consumentenelektronica. Bosch produceerde inmiddels zelfs het miljardste MIM-onderdeel in zijn fabriek in het Duitse Immenstadt. Dietrich benadrukte dat de keuze voor een productietechniek al vroeg in het ontwerpproces moet worden gemaakt. Additive manufacturing is volgens hem een uitstekend hulpmiddel voor snelle productontwikkeling en prototyping, maar voor serieproductie kan een techniek als MIM in veel gevallen economisch aantrekkelijker zijn. Een succesvol product begint daarom niet bij de keuze voor één specifieke techniek, maar bij de vraag welke productiemethode het beste aansluit bij de functie, het gewenste productievolume en de totale kosten.
geanalyseerd op onder meer geometrie, materiaal en productspecificaties. Op basis daarvan kan worden bepaald welke productietechniek technisch en economisch het meest geschikt is. Daarbij worden niet alleen de productiekosten meegenomen, maar ook factoren als duurzaamheid, levertijd en beschikbaarheid.
Gereedschapskist
Volgens Melis verschuift de rol van additive manufacturing daarmee. Niet iedere component hoeft te worden geprint, maar de technologie krijgt wel een vaste plaats binnen een bredere gereedschapskist van productiemethoden. Juist het slim combineren van verschillende technieken biedt bedrijven volgens hem de meeste kansen.
BATNA
Joachim Driessen, onafhankelijk adviseur Acletta
Mediation
Vorige column ging over Trumps’ onderhandelingsaanpak en dat wij in de polder een andere strategie kiezen: onderzoeken van elkaars belangen en proberen uit te ruilen wat u belangrijk vindt tegen iets wat uw onderhandelingspartner graag wilt. Deze werkwijze leidt in de ideale wereld tot het optimale resultaat: win-win. De praktijk is, zoals we dagelijks ervaren, weerbarstig. U heeft alle belangen uitgeruild en er blijft nog een laatste discussie over: de prijs. En nu? Om dit eindspel van een onderhandeling goed te spelen is het belangrijk tijd en aandacht te geven aan uw BATNA en dat van uw onderhandelingspartner. BATNA betekent Best Alternative To a Negotiated Agreement, ook wel het wegloopalternatief genoemd.
Hoe sterker uw wegloopalternatief, hoe sterker u staat. Weten wat het alternatief is voor het wegloopen van de ander geeft u goud in handen.
Zo begeleidden we een onderhandeling met een medewerker die was uitgevallen wegens een conflict met haar leidinggevende. Van de bedrijfsarts was mediation nodig. In het openingsgesprek zei de leidinggevende dat de medewerker nooit meer terug kon komen en dat ze desnoods twee jaar ziek zijn plus transitievergoeding zou betalen. Overduidelijk haar BATNA; niet heel verstandig om dit direct op tafel te leggen.
Wat doet u wel? Heeft u een nieuwe
verspaningsmachine nodig? Doe uw huiswerk! Bepaal nauwkeurig wat uw alternatieven zijn, vraag andere offertes, reken uit wat u kwijt bent als u hem niet vervangt enzovoort. Ga ook na wat de marge van uw leverancier is, zodat u weet wat u maximaal wilt betalen en een schatting heeft van wat de leverancier minimaal nodig heeft om er nog een beetje aan te verdienen. Bepaal voor uzelf waar u uit wilt komen en bepaal een openingsbod. Pas dan stapt u de onderhandelingsarena in.
Is uw BATNA beter dan wat de leverancier kan bieden op basis van zijn BATNA, kunt u onderhandelen tot u een ons weegt, maar komt er geen deal. Als de wegloopalternatieven voor beide partijen ongunstig zijn, is een deal mogelijk. Dan is het de kunst om uw bod goed onderbouwd over te brengen aan uw onderhandelingspartner. Blijf daarbij zacht op de relatie en hard op de inhoud. Veel deals hangen op gunfactor. Blijf dus stevig, maar aardig. Eventueel kunt u samen met uw leverancier een onafhankelijke derde inschakelen om de onderhandelingen te begeleiden. Bij grote deals altijd aan te bevelen, het houdt de relatie met uw leverancier goed. Weglopen kan altijd.
Reageren?
CIRCLE-RIGHT redactie@vraagenaanbod.nl
‘Bepaal nauwkeurig wat uw alternatieven zijn’
Dassault Systèmes en Omron bouwen aan virtuele tweeling die
Virtuele tweeling van
Dassault Systèmes en Omron presenteerden hun virtual twin afgelopen april op de Hannover Messe.
productieomgevingen onderhoudskennis bewaart
Dassault Systèmes en Omron gaan samenwerken aan een geïntegreerde virtuele tweeling van productieomgevingen. Die moet productiebedrijven helpen om ontwerp, productie en onderhoud beter met elkaar te verbinden. Door Omron's automatiseringsplatform te koppelen aan het 3DEXPERIENCEplatform van Dassault Systèmes, ontstaat wat de bedrijven een Virtual Twin of Production Systems noemen: een virtuele representatie van een productiesysteem die gedurende de volledige levensduur wordt bijgewerkt.
Volgens Vice President Industrial Equipment industry Philippe Bartissol van Dassault Systèmes gaat het daarbij om meer dan een nieuwe vorm van digital twins. De virtuele tweeling moet uiteindelijk uitgroeien tot een centrale kennisbron voor onderhoud, service en productverbetering, ondersteund door kunstmatige intelligentie.
Meer dan een digitale tweeling
Digital twins zijn inmiddels een bekend begrip in de industrie. Bartissol maakt echter een duidelijk onderscheid tussen een digitale en
Philippe Bartissol: “De virtuele tweeling moet uiteindelijk uitgroeien tot een centrale kennisbron voor onderhoud, service en productverbetering, ondersteund door kunstmatige intelligentie.”
een virtuele tweeling. Een digitale tweeling bestaat uit gegevens over een machine, product of proces. Een virtuele tweeling is volgens hem modelgebaseerd. Daardoor kan niet alleen informatie worden opgeslagen, maar kunnen ook simulaties worden uitgevoerd om gedrag en prestaties te voorspellen. Bovendien gaat het niet om één model. Binnen het 3DEXPERIENCEplatform worden verschillende tweelingen met elkaar verbonden. Zo onderscheidt Dassault onder meer een engineering twin, een commerciële twin en een serviceof field twin. Samen beschrijven zij de volledige levenscyclus van een machine, van ontwerp en verkoop tot ingebruikname en onderhoud. ‘De echte waarde ontstaat wanneer al die tweelingen met elkaar verbonden zijn’, stelt Bartissol.
Omron’s palletiseerrobot gebruikt het systeem al bij het Finse
CHEVRON-CIRCLE-RIGHT nieuwe machine wordt eerst een generieke virtuele tweeling opgebouwd. Zodra een klant een machine bestelt, ontstaat een specifieke configuratie die wordt gekoppeld aan een individueel serienummer. Vanaf dat moment begint de tweeling een eigen leven te leiden. Gedurende een levensduur van soms twintig of dertig jaar worden onderdelen vervangen, software-updates uitgevoerd en modificaties aangebracht. Juist daar ziet Bartissol een belangrijk probleem. De documentatie van een machine loopt in de praktijk vaak achter op de werkelijkheid. Servicemonteurs vertrekken naar een klant zonder precies te weten welke wijzigingen in de loop der jaren zijn doorgevoerd. Een actuele virtue-
le tweeling moet dat voorkomen. Alle relevante wijzigingen worden vastgelegd, waardoor technici vooraf beter kunnen zien welke onderdelen aanwezig zijn, welke werkzaamheden eerder zijn uitgevoerd en welke reserveonderdelen nodig kunnen zijn.
Onderhoud als bron van productkennis
De samenwerking tussen Dassault Systèmes en Omron moet ook zorgen voor een continue gegevensstroom vanuit de fabriek naar de virtuele tweeling. Daardoor ontstaat een feedbacklus tussen gebruikers en machinebouwers. Onderhoudsgegevens laten zien welke componenten sneller slijten dan verwacht, welke storingen regelmatig optreden
De virtuele tweeling wordt een levende kennisbank die gedurende de volledige levensduur van een installatie wordt bijgewerkt
en onder welke omstandigheden problemen ontstaan. Die kennis kan vervolgens worden gebruikt om nieuwe machinegeneraties te verbeteren. Ontwikkelaars krijgen immers inzicht in het daadwerkelijke gedrag van installaties in het veld in plaats van uitsluitend in testresultaten uit de ontwerpfase. Tegelijkertijd kunnen servicetechnici zich beter voorbereiden op onderhoudswerkzaamheden, wat stilstand en reistijd vermindert.
AI moet kennisverlies opvangen
Bartissol verwacht dat kunstmatige intelligentie een belangrijke rol gaat spelen bij het benutten van de informatie die in de virtuele tweeling wordt verzameld. Een van de grootste uitdagingen voor de industrie is volgens hem het vertrek van ervaren technici. Hun kennis zit vaak niet in handleidingen, maar in servicerapporten, praktijkervaring en jarenlang opgebouwde expertise. Dassault Systèmes werkt daarom aan AI-agents die deze kennis kunnen ontsluiten. Het bedrijf ontwikkelt onder meer Aura, Leo, en Marie. Aura coördineert kennis en context rondom vereisten, projecten en wijzigingen. Hierdoor kunnen teams grote hoeveelheden informatie overzien en
bedrijf Myllyn Paras.
Luma Hengelo
Engineering
Lasersnijden
Plaatwerk/constructie
Draaien/frezen
Poedercoaten
Plaatwerk
Bewerken met de hoogste automatiseringsgraad, van 0.3 tot 25 mm, afm.4.000 x 2.000 mm.
Samenstellingen
Constructiebankwerk | Las(robot) | Buis- en koker plaatwerk
Compleet
Verzorgen van machinale bewerkingen (draai- en freeswerk), nabehandeling en transport.
CHEVRON-CIRCLE-RIGHT beter op elkaar afgestemd blijven. Leo ondersteunt bij het oplossen van complexe technische vraagstukken, over meerdere disciplines heen, van ontwerp tot productie. Marie past wetenschappelijke expertise toe op gebieden als materialen en chemie, recepturen en behandelingen, zowel in bijvoorbeeld de (petro)chemische markt als ook in de farmaceutische sector. Zij helpt bij het analyseren van complexe verschijnselen, het formuleren van grensverleggende vragen en het ontwikkelen van nieuwe hypothesen. Deze systemen worden getraind op gegevens die al binnen de organisatie aanwezig zijn, zoals documentatie, onderhoudsrapporten en historische projectinformatie.
Eerst adviseren, later mogelijk meer
Een eerste toepassing ziet Bartissol in het verwerken van servicerapporten. Na een onderhoudsbezoek beschrijft een technicus welke werkzaamheden zijn uitgevoerd en welke onderdelen zijn vervangen. Een AIagent kan deze informatie analyseren en voorstellen doen om de virtuele tweeling bij te werken. De uiteindelijke beslissing blijft daarbij voorlopig in handen van een servicemanager. Daarnaast kunnen AI-systemen minder ervaren technici ondersteunen tijdens onderhoudswerkzaamheden. Op basis van historische gegevens en eerdere interventies kunnen zij
Verbeelding van ‘de virtual twin experience’ bij Delmia.
Om hallucinaties
te voorkomen
, wordt de AI uitsluitend getraind
met gegevens uit de organisatie
suggesties doen voor mogelijke oorzaken van storingen of de meest logische vervolgstappen. Bartissol spreekt nadrukkelijk over ondersteuning ‘in eerste instantie’. Daarmee suggereert hij dat de rol van AI in de toekomst verder kan groeien naarmate meer kennis wordt vastgelegd en de virtuele tweeling vollediger wordt.
Europese AI
Dassault Systèmes kiest daarbij bewust voor een eigen AI-omgeving. Volgens Bartissol is dat noodzakelijk om het intellectueel eigendom van klanten te beschermen en te voorkomen dat gegevens van verschillende bedrijven met elkaar worden vermengd. De SaaS-oplossingen van het bedrijf draaien daarom in Europese datacenters. Naast datasoevereiniteit moet deze aanpak ook bijdragen aan betrouwbaardere AI-resultaten doordat de systemen werken met gecontroleerde bedrijfsgegevens in plaats van met algemene internetinformatie.
Ook voor kleinere bedrijven
Hoewel het volledige 3DEXPERIENCE-platform vooral bekend is bij grotere industriële ondernemingen, benadrukt Bartissol dat Dassault Systèmes ook oplossingen heeft voor kleinere organisaties. Volgens hem kunnen bedrijven met ongeveer honderd tot tweehonderd medewerkers eveneens profiteren van de koppeling tussen ontwerp-, productie- en servicegegevens. Daarmee schetst hij een toekomst waarin de virtuele tweeling niet alleen een digitaal model van een machine is, maar een levende kennisbank die gedurende de volledige levensduur van een installatie wordt bijgewerkt. In combinatie met AI moet die kennis beschikbaar blijven, ook wanneer de ervaren technici die haar hebben opgebouwd allang met pensioen zijn.
CIRCLE-RIGHT www.3ds.com
DG Steel Group zet volgende stap in groei en zichtbaarheid
Nieuwe CEO, hoofdsponsor van Go Ahead Eagles en een duidelijke koers voor de volgende fase.
2026 staat voor DG Steel Group in het teken van verdere groei en ontwikkeling. Met de komst van Menko Eisma als CEO, de verdere ontwikkeling van One Click Steel en het nieuwe hoofdsponsorschap van Go Ahead Eagles zet de groep een volgende stap in haar strategie.
De organisatie heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot een van de meest vooruitstrevende spelers binnen de Nederlandse metaalbewerking, met zeven gespecialiseerde bedrijven en ruim 325 medewerkers. Vanuit die basis blijft DG Steel Group inspelen op ontwikkelingen in de markt en investeren in innovatie, digitalisering en samenwerking om haar klanten ook in de toekomst optimaal te ondersteunen.
Van Trumpf naar DG Steel Group
Na bijna dertig jaar bij Trumpf Nederland maakt Menko Eisma de overstap naar DG Steel Group. Gedurende zijn carrière groeide hij uit tot algemeen directeur van één van de meest toonaangevende technologiebedrijven binnen de metaalindustrie. Die ervaring neemt hij nu mee naar een ondernemende organisatie die volop in beweging is.
Als CEO wordt Eisma verantwoordelijk voor de uitvoering van de groepsstrategie, het versterken van de samenwerking binnen de groep en de verdere professionalisering van de organisatie. De strategische koers bepaalt hij samen met oprichter en eigenaar Dennis Grolleman. Eisma richt zich daarbij op de aansturing en commerciële ontwikkeling van de groep, terwijl Grolleman zich blijft focussen op innovatie, overnames en de verdere uitbouw van de buy-and-buildstrategie.
Volgens Eisma ligt de toekomst van de maakindustrie niet alleen in technologie, maar juist in de combinatie van mensen, processen en slimme digitale oplossingen. Precies op dat snijvlak wil DG Steel Group de komende jaren het verschil blijven maken.
"De kracht van DG Steel Group zit in de combinatie van ondernemerschap, vakmanschap en snelheid. Dat biedt enorme kansen voor verdere groei."
Menko Eisma, CEO DG Steel Group
One Click Steel naar het hoogste podium
Een van de meest zichtbare ontwikkelingen van dit jaar is het nieuwe hoofdsponsorschap van Go Ahead Eagles. Vanaf seizoen 2026-2027 staat One Click Steel op de voorkant van het wedstrijdshirt.
Voor Dennis Grolleman is het hoofdsponsorschap een logisch vervolg op zijn jarenlange betrokkenheid bij Go Ahead Eagles. Samen met Menko Eisma volgt hij de club al jaren als supporter, terwijl Grolleman via zijn ondernemingen eerder al als sponsor verbonden was aan de Eagles. Met One Click Steel op het shirt wordt die band verder versterkt.
One Click Steel is het gezamenlijke online bestelplatform van DG Steel Group. Via het portaal kunnen klanten eenvoudig tekeningen uploaden, prijzen berekenen en direct opdrachten plaatsen voor uiteenlopende metaalbewerkingen.
Achter de eenvoud van het portaal schuilt de kracht van de gehele groep. De capaciteit, kennis en specialismen van alle aangesloten bedrijven komen samen in één bestelportaal.
"Go Ahead Eagles en DG Steel Group delen dezelfde mentaliteit: hard werken, nuchter blijven en samen bouwen aan succes."
Dennis Grolleman, oprichter DG Steel Group
Bouwen aan het Team van Staal
Naast investeringen in automatisering, robotisering en AI richt DG Steel Group zich nadrukkelijk op de ontwikkeling van technisch talent. Met de nieuwe werkenbijdgsteelgroup.nl website zijn alle carrièremogelijkheden binnen de groep samengebracht op één platform, waar kandidaten eenvoudig vacatures kunnen bekijken en direct kunnen solliciteren bij de zeven metaalbedrijven binnen de groep.
Binnen DG Steel Group staat het Team van Staal centraal. Het gezamenlijke team van alle metaalbedrijven binnen de groep, waarbij de afzonderlijke bedrijven de ‘clubsʼ vormen. Juist de combinatie van zeven gespecialiseerde bedrijven maakt DG Steel Group een aantrekkelijke werkgever, met volop kansen om door te groeien en jezelf verder te ontwikkelen. Medewerkers krijgen de ruimte om te groeien, verantwoordelijkheid te pakken en impact te maken. Niet aan de zijlijn, maar midden in de praktijk.
Klaar voor de volgende stap
Met een ervaren team, een sterke positie in de markt en een duidelijke strategie kijkt DG Steel Group vol vertrouwen vooruit. De ambitie blijft onverminderd groot, verder groeien door slimme overnames, verdere digitalisering en het versterken van de samenwerking tussen de bedrijven binnen de groep.
Met de komst van Menko Eisma als CEO breekt daarbij een nieuwe fase aan, waarin verdere professionalisering en schaalbare groei hand in hand gaan. Tegelijkertijd blijft de ondernemende cultuur die de groep heeft gebracht waar zij vandaag staat een belangrijke kracht achter het succes.
Niet door simpelweg groter te worden, maar door de maakindustrie slimmer, sneller en eenvoudiger te maken.
LMM haalt lasersnijden in eigen huis
Eigen fiberlaser
Lasbedrijf Meulepas Mortel (LMM) uit De Mortel heeft geïnvesteerd in een Accurl MasterLINE 3015 fiberlaser. Met de machine brengt het familiebedrijf het lasersnijden van plaatdelen onder in de eigen productie. Daarmee wil LMM sneller kunnen inspelen op maatwerkopdrachten, prototypes en enkelstuks.
LMM produceert uiteenlopende maatwerkproducten, waaronder onderdelen voor landbouwmachines, aangepaste brandstoftanks, constructies en prototypes. Veel opdrachten starten vanuit een tekening, idee of praktische vraag van een klant, waarna het bedrijf deze uitwerkt tot een eindproduct.
Doorlooptijd
Tot voor kort besteedde LMM het lasersnijden van plaatmateriaal uit. Volgens het bedrijf leidde dat vooral bij enkelstuks en prototypewerk tot extra doorlooptijd. Door het snijwerk zelf uit te voeren, kunnen onderdelen direct worden doorgezet naar vervolgprocessen zoals kanten, lassen en montage. Met de investering krijgt het bedrijf meer controle over planning en doorlooptijden binnen de eigen werkplaats.
De nieuwe Accurl MasterLINE 3015 is uitgerust met een 6 kW fiberlaserbron. De machine beschikt onder meer over een in hoogte verstelbare wisseltafel en een besturingssysteem voor het snijproces. Volgens LMM sluit de machine aan bij de aard van het werk in de werkplaats, waar veel verschillende producten in kleine aantallen worden geproduceerd. De fiberlaser wordt ingezet voor het snijden van plaatdelen voor zowel prototypes als seriematig maatwerk.
Kennismaking op TechniShow
De levering verliep via machineleverancier Tuwi, waarmee LMM al sinds 2011 samenwerkt. Tijdens de TechniShow in 2024 maakte het bedrijf kennis met de Accurl MasterLINE. Voorafgaand aan
De nieuwe Accurl MasterLINE 3015 fiberlaser.
Door het snijwerk zelf uit te voeren, kunnen onderdelen direct worden doorgezet naar de vervolgprocessen
Lasersnijden wordt niet langer uitbesteed.
de investering kreeg LMM de mogelijkheid om de machine te bekijken en te testen. Daarbij beoordeelde het bedrijf onder meer de bediening, constructie en snijkwaliteit op passendheid bij de werkzaamheden. Inmiddels is de fiberlaser geïnstalleerd en opgenomen in de dagelijkse productie.
CIRCLE-RIGHT lasbedrijflmm.nl
Plaatwerk, snel en voordelig
Scherpe prijzen direct online
Korte levertijd mogelijk
Eenvoudige productconfiguratie
Grote diversiteit in materialen
Plaatwerk tot 0,1 mm nauwkeurig
LASERSNIJDEN BUISLASERSNIJDEN
fast. safe. easy.
fast. safe. easy.
Marconistraat 26
fast. safe. easy.
7575 AR Oldenzaal
7575 AR Oldenzaal
Marconistraat 26
7575 AR Oldenzaal
0ENGINEERING0
0ENGINEERING0
0ENGINEERING0
0AUTOMATISERING0
0AUTOMATISERING0
0AUTOMATISERING0
0ROTATIESYSTEMEN0
0ROTATIESYSTEMEN0
Uw leverancier voor het positioneren en roteren van werkstukken
Uw leverancier voor het positioneren en roteren van werkstukken
Uw leverancier voor het positioneren en roteren van werkstukken
Wij bij DUMETA® zijn gespecialiseerd in het ontwikkelen, produceren en leveren van machines voor het roteren en positioneren van producten. Daarnaast leveren wij een eigen ontwikkelde zwenkarmstelling voor de opslag van langgoed materiaal.
Wij bij DUMETA® zijn gespecialiseerd in het ontwikkelen, produceren en leveren van machines voor het roteren en positioneren van producten. Daarnaast leveren wij een eigen ontwikkelde zwenkarmstelling voor de opslag van langgoed materiaal.
Wij bij DUMETA® zijn gespecialiseerd in het ontwikkelen, produceren en leveren van machines voor het roteren en positioneren van producten. Daarnaast leveren wij een eigen ontwikkelde zwenkarmstelling voor de opslag van langgoed materiaal.
0ROTATIESYSTEMEN0
0ZWENKARMSTELLINGEN0
0ZWENKARMSTELLINGEN0
0ZWENKARMSTELLINGEN0
Met onze eigen engineeringafdeling staan wij paraat om klantspecifieke vragen te beantwoorden en speciale machines te ontwikkelen die aan de behoeften van onze klanten voldoen.
Met onze eigen engineeringafdeling staan wij paraat om klantspecifieke vragen te beantwoorden en speciale machines te ontwikkelen die aan de behoeften van onze klanten voldoen.
Bekijk recente projecten op onze website of neem contact met ons op.
Met onze eigen engineeringafdeling staan wij paraat om klantspecifieke vragen te beantwoorden en speciale machines te ontwikkelen die aan de behoeften van onze klanten voldoen.
Bekijk recente projecten op onze website of neem contact met ons op.
tel +31 541 533 369 mail info@dumeta.nl web www.dumeta.nl
Bekijk recente projecten op onze website of neem contact met ons op.
tel +31 541 533 369 mail info@dumeta.nl web www.dumeta.nl
Dit jaar volgt Vraag&Aanbod de ervaringen van Marijn Pfeifer als startende ondernemer in de maakindustrie. Met PfeinWorks Precision Plastics richt de starter zich op de precisieverspaning van technische kunststoffen.
‘Dit is de basis van bijna alles.’
‘
Bouw eerst maar wat ervaring op.’ Het is een advies dat Marijn Pfeifer de afgelopen jaren regelmatig kreeg. Als achttienjarige wist hij al dat hij ooit een eigen bedrijf wilde beginnen en dat bedrijf is er nu. Eerst maar eens zijn opleiding afronden en een paar jaar in loondienst werken om ervaring op te doen, kreeg hij te horen. Zijn tijd zou nog wel komen. Dat diploma behaalde hij, maar die extra jaren wilde Pfeifer niet afwachten. Hij had zijn passie gevonden en wilde ermee aan de slag.
Basis van alles
Het zaadje werd geplant tijdens een rondleiding op het Vista College. De fijnmechanische ruimte wekte zijn nieuwsgierigheid. ‘Ik snapte er niks van, maar er klikte iets. Thuis begon ik te leren, tot het kwartje viel: dit is de basis van bijna alles. Van telefoons tot vliegtuigen.’
In januari 2025 schreef hij zijn bedrijf in bij de Kamer van Koophandel. Toen vervolgens een geschikte freesbank voor een aantrekkelijke prijs voorbij kwam, besloot hij
de sprong in het diepe te wagen. Omdat die machine ook een plek nodig had, volgde al snel de zoektocht naar een bedrijfsruimte. Die vond hij uiteindelijk in Heerlen. Met PfeinWorks Precision Plastics richt Pfeifer zich op de precisieverspaning van technische kunststoffen. Daarbij focust hij zich bewust op hoogwaardig maatwerk. ‘Enkelstuks en kleine series, nauwkeurige producten. Daar ligt nog toekomst voor Nederlandse maakbedrijven’, zegt hij.
Frisse blik
Pfeifer ziet volop kansen voor een nieuwe generatie ondernemers in de maakindustrie. Volgens hem wordt de sector nog sterk gekenmerkt door vergrijzing en verouderde werkwijzen. ‘Ik wil daar een frisse blik op geven. Denk aan ontwikkelingen rond AI en automatisering. Ik zie bedrijven die daar al flinke stappen mee zetten’, vertelt Pfeifer. ‘Ik zie dat AI toegevoegde waarde oplevert, maar het is lastig om bij werkgevers nieuwe ideeën in te brengen. Vaak wordt er enthousiast gereageerd, maar vervolgens niets mee gedaan.’ Met zijn eigen onderneming wil hij
juist ruimte creëren om die ideeën in de praktijk te brengen. ‘Ik wil iets opbouwen waar ik trots op kan zijn.’
Ondernemersavontuur
Dat ondernemen brengt de nodige uitdagingen met zich mee. In Pfeifer’s omgeving is er niemand werkzaam in de techniek, het is een compleet nieuwe wereld. Geheid komen er als startende ondernemer zaken voorbij die de nodige vragen oproepen of problemen geven. Hoe kom je aan klanten? Welke investeringen zijn verstandig? Wanneer durf je de stap van loondienst naar volledig ondernemerschap te zetten? En wat doe je als een opdracht groter blijkt dan alles wat je eerder hebt gemaakt?
Dit jaar volgt Vraag&Aanbod de ervaringen van Pfeifer als startende ondernemer in de maakindustrie. Daarbij deelt hij de successen, twijfels, fouten en lessen die hij onderweg tegenkomt.
CIRCLE-RIGHT Tips of vragen voor Marijn Pfeifer?
Die kunt u sturen naar redactie@vraagenaanbod.nl
CIRCLE-RIGHT www.pfeinworks.nl
Daan Pfeifer starte zijn eigen bedrijf in de precisieverspaning.
Van gaten boren tot grootverspaning
Horstra Technology bestaat 25 jaar
Wat begint met twee freesbanken en één medewerker, is vandaag een bedrijf met vijftig vakmensen dat de meest complexe verspaningsproducten maakt – van prototype tot serie, van klein tot zeer groot.
Op 1 september 2026 viert Horstra Technology uit Hardenberg zijn 25-jarig bestaan. Een kwart eeuw waarin het bedrijf uitgroeide van een werkplaats met twee freesbanken en één medewerker tot een onderneming waar vijftig vakmensen dagelijks aan hoogwaardige producten werken voor onder meer de halfgeleiderindustrie.
Een lastige start
Op 1 september 2001 beginnen Geert Horstra en zijn broer Harman voor zichzelf, beiden oud-medewerkers van Philips Machinefabriek in Almelo. Ze huren een pand aan de Nijverheidsstraat in Hardenberg, kopen twee freesbanken en nemen één medewerker in dienst. De begintijd is moeilijk. Tien dagen na de start vinden de terreuraanslagen in de Verenigde Staten plaats, met gevolgen voor de hele wereldeconomie – en dus ook voor de jonge onderneming in Hardenberg. “We hadden beter een boormachine kunnen kopen”, zegt Geert daarover. “De eerste periode hebben we vooral gaten staan boren in relatief eenvoudige onderdelen.” Het zijn jaren van hard werken om het hoofd boven water te houden.
Het omslagpunt
In 2003 volgt een belangrijk keerpunt.
Horstra Technology krijgt een pakket werk toegewezen dat uiteindelijk bestemd is voor ASML: hoogwaardige, complexere onderdelen. Vanaf dat moment maakt het bedrijf een stabiele groei door. De eerste 5-assige freesbank wordt aangeschaft en er moet worden nagedacht over schoon werken en een geklimatiseerde meetruimte. Een extra deel van het pand wordt bijgehuurd en de uitbreiding gaat stap voor stap verder – tot in 2010 de rek er definitief uit is.
Steeds op zoek naar ruimte Er ontstaat behoefte aan meer ruimte en een volledig geklimatiseerde werkomgeving. In Hardenberg is op dat moment een nieuw bedrijventerrein in ontwikkeling. Horstra koopt een kavel op de Kop van de Broeklanden en neemt in 2011 een nieuw, volledig geklimatiseerd pand in gebruik – qua vloeroppervlak een verdubbeling ten opzichte van de Nijverheidsstraat. Bij de opening klinkt het zelfverzekerd: “Voor de ko-
Grootverspanen met de Zayer Neos 6000.
mende vijftien jaar hebben we voldoende ruimte om door te ontwikkelen.”
In 2013 stopt Harman en gaat Geert alleen verder. Zoon Christiaan, die eerst jaren ervaring opdoet bij RM-Precision, maakt de overstap naar het familiebedrijf. Het bedrijf zet in op groter werk en schaft de eerste 24/7-machine met palletbelading aan. Met inmiddels zo’n twaalf collega’s richt Horstra Technology
Jeroen, Jeannet, Geert en Christiaan.
zich op seriewerk voor onder andere de halfgeleiderindustrie, Duitse machinebouwers en de luxe jachtbouw. Wanneer in 2017 ook zoon Jeroen in dienst komt – vooral voor de commerciële kant – blijkt de eerder genoemde vijftien jaar veel te voorzichtig ingeschat. Het bedrijf groeit opnieuw uit zijn jasje op de Broeklanden. In 2018 start de nieuwbouw, waarmee het vloeroppervlak ongeveer verdrievoudigt. Er komt een nieuwe meetkamer en de ambitie ontstaat om zich echt op grootverspaning te richten. De helft van het nieuwe pand wordt het eerste jaar nog verhuurd aan DMH Technology uit Emmen.
TMC erbij, en grootverspaning
In 2019 dient zich de kans aan om TMC (Twents Metaalcentrum) uit Almelo over te nemen. Christiaan vertrekt naar Almelo om TMC aan te sturen. Eind 2019 wordt besloten ook DMH Technology over te nemen; mensen en machines verhuizen naar het pand van Horstra Technology. Dat maakt de weg vrij om vervolgens TMC naar Hardenberg te halen, want het Almelose pand voldoet niet aan de eisen voor high-tech
verspaning en kampt met ruimtegebrek. Begin 2020 is de verhuizing een feit –voor TMC dé gelegenheid om de werkplaats efficiënt in te richten en ruimte te houden voor verdere groei.
Bij Horstra Technology wordt ondertussen fors geïnvesteerd in een Zayer Neos 6000: een grote 5-assige portaalfreesbank met een bereik van 6x4 meter. Toch blijkt zo’n vijf jaar na ingebruikname van de uitgebreide hal de ruimte opnieuw te krap. Gelukkig is de kavel naast het pand al aangekocht, dus er kan opnieuw worden gebouwd. Begin 2025 neemt het bedrijf een nieuwe expeditiehal in gebruik, met een grote vergaderzaal en een ontvangstruimte voor gasten. Inmiddels heeft ook dochter Jeannet de overstap gemaakt; zij stuurt de kwaliteitsafdeling aan en is verantwoordelijk voor HR.
Aan de volgende generatie
In 25 jaar maakte Horstra Technology, inclusief TMC een snelle ontwikkeling door: van kleine verspaner in een lastige tijd tot een bedrijf waar vijftig vakmensen dagelijks aan de meest complexe producten werken – van klein tot groot
in formaat, van prototype tot grotere series. Voor Geert Horstra is het jubileum op 1 september het moment om formeel terug te treden en het bedrijf over te dragen aan de volgende generatie. Hij kijkt tevreden terug. “We hebben wel wat moois opgebouwd. De beginjaren waren lastig, maar daarna zijn de ontwikkelingen snel gegaan. Het is nu aan Jeroen, Jeannet en Christiaan, samen met onze vakmensen van Horstra Technology én TMC, om dit door te zetten.”
Horstra Technology viert het jubileum uitgebreid. In de week ervoor is er een receptie voor genodigden en een feestavond op vrijdag 28 augustus. Op zaterdag 29 augustus staat van 10.00 tot 15.00 uur de deur open tijdens een open dag. Iedereen is van harte welkom.
Horstra Technology B.V. www.horstra-technology.nl
QRM nog steeds niet op waarde geschat
Al eerder schreef ik over Quick Response Manufacturing (QRM). Dat was in een tijd dat er veel belangstelling voor was. Hoewel meerdere bedrijven er mee aan de slag gingen en ook goede resultaten boekten, bleef het daarna stil. Bij de meeste bedrijven was de belangstelling snel over.
Paul Hartgers is technologie-adviseur bij PKM advies metaal.
De reden is vermoedelijk dat ze geschrokken zijn van de impact die een goede implementatie van QRM op de organisatie heeft.
Vooral het aanpassen van de bedrijfsorganisatie in productiecellen is een stap te ver. En de belofte van QRM dat er op middenmanagement bespaart kon worden, was voor het middenmanagement geen pre.
Set gereedschap
Ondanks deze bezwaren vind ik QRM de beste methode voor alle productiebedrijven. Daarvoor zijn meerdere redenen. Ten eerste richt QRM de organisatie op de klant en het zo snel mogelijk beleveren van deze klant zodat er ook snel gefactureerd kan worden. Maar het belangrijkste vind ik de beheersing van de systeemdynamiek in productiebedrijven. QRM geeft antwoord op vragen hoeveel capaciteit een productieafdeling moet hebben, hoe een planning de productiecapaciteit optimaal kan benutten etc. Met QRM heb ik een complete set gereedschap om de productie optimaal in te delen en in te zetten. In de praktijk zag ik veel bedrijven zeer enthousiast starten. Sommige lazen met het complete management het QRM-boek van professor Rajan Suri. Maar dan haakten ze af. Vooral de indeling in productiecellen was voor veel bedrijven niet te doen. Kleinere bedrijven wisten niet hoe ze dit moesten gaan
doen. Deze bedrijven waren vaak al kleiner dan de productiecellen die QRM aangaf. Ook het middenmanagement ging dwarsliggen. Die was bang voor zijn baan. Op zich lijkt dit logisch, maar waarom zou je iets doen wat eigenlijk niet nodig is. Je bent dan een kostenpost. Bovendien, als jet het QRM-boek goed gelezen had, zou je zien dat er geen banen verloren gaan, maar dat bedrijven groeien. Kortom, focus je op de (vermeende) problemen, dan zie je de methode zelf niet meer. Immers is het absoluut geen verplichting bij QRM om productiecellen op te zetten. Productiecellen zijn een oplossing voor grote bedrijven waar te veel productstromen voor een onbeheersbare planning zorgen. Het uitgangspunt van QRM is dat de klant goed en snel bediend wordt.
Meetmethode
Ook de meetmethode, de gemiddelde doorlooptijd van een order, was vreemd. Iedere manager is getraind om op kosten te letten. Maar QRM stelt dat het beperken van kosten nooit in het voordeel van de klant is. Voor wie dit niet gelooft: neem eens contact op met uw energieleverancier. Zij hebben uit kostenbesparing alle klantcontacten ge-
minimaliseerd. Dat de klant het hierdoor erg lastig krijgt, deert ze niet omdat het ze geen kosten oplevert. Een telefoontje van de klant kost wel geld (op korte termijn).
QRM stelt de wens van de klant centraal en stelt dat de productieorganisatie hierop afgesteld moet zijn. Als productiecellen hier een voordeel bieden, dan moet je die invoeren. Als dat niet kan, dan niet. Productiecellen zijn een middel en zeker geen doel.
Systeemdynamiek
Wel erg belangrijk is inzicht in de beheersbare productiestromen, ofwel systeemdynamiek. Ook hier geeft QRM antwoord op de vraag hoe productiestromen en met name ‘spoedjes en moedjes’ de productie minimaal verstoren. Echter, ook hier is wel omdenken nodig. QRM gaat uit van maximale output van een productie-unit en niet van maximale bezetting. Helaas wordt het middenmanagement wel afgerekend op maximale bezetting. Immers het denken is dat stilstaande machine geld kosten. QRM laat dien dat dit niet per se zo is. De output is maatgevend en niet de bezetting. Je kunt dit aantonen met metaforen (file op de snelweg is maximale bezetting van die weg, maar levert alleen kosten op)
De output is maatgevend en niet de bezetting
en met berekeningen, iedereen schiet toch altijd weer in de maximale-bezetting-stress. Om QRM in te voeren is dus anders denken nodig. Het hele management moet uitgaan van een zo kort mogelijke levertijd en niet van kostenbesparing. Die laatste komt vanzelf wel als de levertijden steeds korter worden. Conclusie: QRM is de beste oplossing, maar sommige bedrijven kijken alleen naar de mogelijke belemmeringen en niet naar de opbrengsten van de methode. QRM is moeilijk om te doorgronden, maar het is in elk productiebedrijf goed in te voeren. De aanbeveling is om het QRM-boek goed te lezen en vervolgens met de organisatie te onderzoeken hoe QRM in uw bedrijf ingevoerd kan worden. Het is lastig, maar levert zeer veel op.
Contact over dit onderwerp? CIRCLE-RIGHT hartgers@pkm.nl of redactie@vraagenaanbod.nl
Veranderen als concurrentievoordeel
Vraag&Aanbod en specialisten uit de markt geven in deze rubriek ondernemers in de maakindustrie inzicht én praktisch tips over bedrijfsvoering. Denk aan aspecten rondom kwaliteit, normering, veiligheid en duurzaamheid.
Nieuwe software implementeren, een nieuw product op de markt brengen, bedrijven samenvoegen, een nieuwe organisatiestructuur invoeren, de levertijd verkorten of een nieuwe strategie implementeren. Veranderen hoort bij ondernemen. Zeker in de maakindustrie, waar technologische ontwikkelingen, veranderende klantverwachtingen en arbeidsmarktkrapte elkaar steeds sneller opvolgen.
Helaas lopen veel veranderingen vast omdat de gekozen aanpak niet werkt.
Het vermogen om veranderingen succesvol door te voeren is een onderscheidende factor.
Bedrijven die zich snel kunnen aanpassen aan nieuwe marktomstandigheden, technologieën en klantvragen creëren een voorsprong op concurrenten. Verandervermogen is daarmee niet alleen een organisatievraagstuk, maar ook een strategisch concurrentievoordeel. Op basis van onze ervaringen
hebben we zeven tips op een rij gezet die zich bewezen hebben in de praktijk.
1Begin met het waarom niet met een plan
Veel verandertrajecten beginnen met een presentatie van een uitgewerkt plan. Maar als mensen de noodzaak niet voelen, ontstaat er geen beweging. Begin daarom met het gesprek over waarom verandering nodig is. Welke ontwikkelingen zien we in de markt?
Welke kansen laten we liggen? Welke problemen moeten we oplossen? Pas als die urgentie breed wordt gevoeld, ontstaat ruimte om samen na te denken over de oplossing. Zonder urgentie ontstaat er geen beweging. Het management initieert de beweging, maar het echte plan ontstaat samen met de organisatie.
2 Kijk door de bril van de ander
Wat logisch lijkt vanuit directie of management voelt niet automatisch logisch voor medewerkers. Waar management kansen ziet, zien anderen misschien risico's, verlies van routine, verlies van invloed of onzekerheid over de eigen rol. Achter vrijwel iedere vorm van weerstand zit een behoefte die nog onvoldoende gehoord wordt. Ga daarom op zoek naar de behoefte achter de weerstand!
3
Betrek mensen en maak samen het plan
Veel organisaties communiceren pas als de plannen klaar zijn. Betrek mensen al nadat het toekomstbeeld geschetst is. Het toekomstbeeld hoeft niet volledig uitgewerkt te zijn, maar wel helder genoeg om richting
en houvast te bieden. Betrek medewerkers vervolgens bij de verdere invulling. Neem belemmeringen weg en creëer in overleg het plan. Door mensen vroegtijdig te betrekken ontstaan betere inzichten, wordt weerstand verminderd en groeit het draagvlak. Leiderschap betekent niet plannen zelf maken en opleggen.
4
Doorbreek de managementreflex en luister naar wat weerstand vertelt
Wanneer medewerkers met bezwaren komen, ontstaat vaak een “managementreflex”. Het management gaat opnieuw uitleggen, argumenteren en proberen te overtuigen.. Maar hoe harder je probeert mensen te overtuigen, hoe groter de kans dat zij in de weerstand schieten. Hoe meer het management trekt, hoe passiever medewerkers vaak worden. Dit versterkt elkaar en zo kom je in een vicieuze cirkel. Doorbreek dat door te luisteren, door vragen te stellen om de echte belemmering te begrijpen en neem die belemmeringen weg. Vertraag in het begin om uiteindelijk te versnellen.
7 tips voor succesvol veranderen
5 Creëer de juiste randvoorwaarden
Mensen kunnen alleen veranderen als zij daarvoor de middelen krijgen. Zijn de juiste systemen beschikbaar? Hebben medewerkers voldoende tijd? Is de benodigde kennis aanwezig? Zijn leidinggevenden zichtbaar betrokken? Veel weerstand blijkt in de praktijk geen weerstand tegen verandering te zijn, maar frustratie doordat mensen onvoldoende worden gefaciliteerd.
6 Stook vuurtjes in plaats van brandjes te blussen
Bij veel verandertrajecten gaat de aandacht naar wat nog niet goed gaat. Problemen krijgen aandacht, successen verdwijnen naar de achtergrond. Dat is jammer. Mensen krijgen energie van vooruitgang. Maak daarom kleine successen zichtbaar. Laat zien wat al beter
ONDERNEMERSZAKEN
gaat. Benoem teams die stappen zetten. Deel voorbeelden van medewerkers die bijdragen aan de verandering. Veranderen vraagt energie. En energie ontstaat niet door voortdurend brandjes te blussen, maar door vuurtjes te stoken. Kleine successen werken daarbij als aanmaakblokjes. Ze vergroten het vertrouwen, versterken het geloof in de gekozen richting en zorgen ervoor dat steeds meer mensen willen bijdragen aan de verandering. Wie successen zichtbaar maakt, creëert beweging.
7
Borg de verandering in de dagelijkse praktijk
Veel organisaties stoppen met veranderen zodra de eerste resultaten zichtbaar worden. Juist dan begint het echte werk. Nieuwe werkwijzen moeten onderdeel worden van
GROWPROUD
GrowProud zet zich in voor de Nederlandse maakindustrie. Met verschillende specialisten in ons team helpen we deze bedrijven om het verschil te maken, om te groeien en bloeien. Niet als consultants maar als doeners. Pragmatisch en effectief. Wij zijn GrowProud!
processen, overlegstructuren, systemen en leiderschapsgedrag. Alleen dan blijft de verandering bestaan als het enthousiasme van de startfase verdwenen is. Een verandering is pas afgerond als niemand meer spreekt over de verandering.
Veranderen als concurrentievoordeel
De wereld verandert steeds sneller. Organisaties die zich kunnen aanpassen, hebben een enorme voorsprong. Succesvol veranderen draait daarom niet alleen om één project of één verbetertraject. Het gaat om het ontwikkelen van verandervermogen als onderdeel van het DNA van de organisatie. Bedrijven die daarin slagen, reageren sneller op kansen, bewegen makkelijker mee met ontwikkelingen en creëren meer betrokkenheid bij medewerkers. Want veranderen begint bij mensen. De beste strategie, de nieuwste software of het meest uitgewerkte verbeterplan leveren weinig op als mensen niet mee kunnen of willen bewegen. Succesvol veranderen vraagt daarom om meer dan inhoud alleen. Het vraagt om leiderschap, om communicatie, om betrokkenheid, om begrip voor het perspectief van de ander en soms vraagt het ook om een spiegel voor management en directie.
CIRCLE-RIGHT Voor meer informatie: 06 – 53 35 58 81, alfred.klunder@growproud.nl
Dit artikel is geschreven door Alfred Klunder van GrowProud.
Hoofdlijnen in de eerste twee jaar verzuim van een medewerker
Vraag&Aanbod en specialisten van PKM geven in deze rubriek ondernemers in de maakindustrie inzicht én praktisch tips over bedrijfsvoering. Denk aan aspecten rondom kwaliteit, normering, veiligheid en duurzaamheid.
Op het moment dat een medewerker een verzuimmelding doet, is het belangrijk dat de werkgever de verzuimmelding zorgvuldig gaat registreren.
Daarbij mag de werkgever niet vragen naar de medische oorzaak. Wel mogen praktische vragen worden gesteld, zoals:
• Hoe lang de medewerker verwacht te verzuimen;
• Welke werkzaamheden eventueel nog mogelijk zijn;
• Hoe de medewerker bereikbaar is. Persoonlijk en goed contact tussen de werkgever en de medewerker is in deze fase heel belangrijk. Regelmatig contact gaat helpen om de betrokkenheid bij het werk te behouden en gaat de kans op een succesvolle terugkeer naar het werk vergroten. Probeer te achterhalen of er werk gebonden factoren zijn en wat de medewerker nodig heeft om het verzuim te beperken. Schakel op tijd een passende interventie in.
Advies: Bij 50% van alle verzuimmeldingen zijn er ook niet-medische factoren aanwezig.
Probeer te letten op de signalen, bijvoorbeeld: een conflict op de werkvloer, privéproblemen zoals schulden, mantelzorg of een scheiding.
De rol van de bedrijfsarts
Al snel wordt de Arbodienst of de bedrijfsarts ingeschakeld. De bedrijfsarts gaat de belastbaarheid en de mogelijkheden van de medewerker beoordelen. De werkgever ontvangt geen medische informatie, maar advies over de belastbaarheid van de medewerker, eventuele aanpassingen van de werkzaamheden en de mogelijkheden van de re-integratie. De medewerker is verplicht om mee te werken aan redelijke voorschriften gericht op herstel en terugkeer naar het werk.
Wet Verbetering Poortwachter
Vanuit de Wet Verbetering Poortwachter hebben de werkgever en de medewerker een actieve inspanningsverplichting. Het doel is om langdurig verzuim zoveel mogelijk te voorkomen.
Er is een aantal belangrijke momenten:
Wanneer een medewerker een verzuimmelding doet, heeft een werkgever direct te maken met verschillende verplichtingen op grond van de Wet Verbetering Poortwachter. Vooral voor kleinere bedrijven kan het lastig zijn om overzicht te houden over alle stappen, termijnen en verantwoordelijkheden. Daarom worden hieronder de hoofdlijnen van verzuim gedurende de eerste twee jaar beschreven.
Week 6: Probleemanalyse
Binnen zes weken in het verzuim maakt de bedrijfsarts een probleemanalyse, als er sprake is van (dreigend) langdurig verzuim. Advies: Een goede voorbereiding helpt de werkgever en de medewerker verder. Denk samen na over wat je wilt weten van de bedrijfsarts en welke hulp nodig is om te zorgen voor een terugkeer naar het werk. En gaat het verzuim misschien langer duren? Informeer de medewerker dan op tijd over de vervolgstappen.
Week 8: Plan van aanpak
Werkgever en medewerker maken samen o.b.v. de probleemanalyse een plan van aanpak, hierin worden ook de afspraken beschreven. Om de zes tot acht weken wordt het periodieke evaluatie plan van aanpak geëvalueerd en eventueel aangepast. Dit meestal op basis van het laatste advies van de bedrijfsarts of de praktijkondersteuner.
Week 42: De 42e week melding bij UWV
Het UWV wordt op de hoogte gebracht
Het doel is om de werkhervattingskansen van de medewerker te vergroten
van het langdurige verzuim en dat er misschien een medewerker voor de ‘poort’ staat (Wet Verbetering Poortwachter).
Arbeidsdeskundig onderzoek
Meestal wordt de IZP (inzetbaarheidsprofiel)/ FML (functionele mogelijkhedenlijst) tussen week 45 tot 48 opgesteld. Hierin wordt door de bedrijfsarts meestal een advies gegeven voor een arbeidsdeskundig onderzoek. Dit is niet verplicht bij de Wet Verbetering Poortwachter, maar bij advisering door de arbeidsdeskundige wordt het sterk aanbe-
CHEVRON-CIRCLE-RIGHT
volen om dit uit te voeren. Advies: Betrek een arbeidsdeskundige erbij, die kan onderzoeken of terugkeer in het eigen werk of ander werk bij de eigen werkgever mogelijk is of dat er op tijd passend werk moet worden gezocht bij een andere werkgever. De arbeidsdeskundige gaat in eerste instantie veel gegevens opvragen om het bedrijf in beeld te brengen, met als doel om met de werkgever en de medewerker in gesprek te gaan. De IZP/FML is leidend in het opstellen van het arbeidsdeskundig rapport. Daaruit volgt een advies. Dat advies kan zijn Spoor 1 of Spoor 2.
Re-integratie: Spoor 1
In eerste instantie wordt gekeken of de medewerker weer kan gaan werken binnen het eigen bedrijf. Dit wordt het eerste spoor genoemd. Dat kan bijvoorbeeld door tijdelijke aanpassingen van de werkzaamheden, aangepaste werktijden, gedeeltelijke werkhervatting of ander passend werk binnen het eigen bedrijf.
Re-integratie: Spoor 2
Als terugkeren binnen het eigen bedrijf niet mogelijk is, dan kan een tweede spoortraject nodig zijn. Daarbij wordt gekeken naar passend werk bij een andere bedrijf. Meestal wordt dit gestart rond het einde van het eerste verzuimjaar, wanneer duidelijk is geworden dat structurele terugkeer binnen het eigen bedrijf niet realistisch is. Het
doel is om de werkhervattingskansen van de medewerker te vergroten.
Eerstejaarsevaluatie
Rond week 50 - 52 is de eerstejaarsevaluatie zodat werkgever en medewerker samen kunnen bekijken welke stappen er zijn gezet, wat de resultaten zijn en welke vervolgstappen nodig zijn. Oftewel: zit de re-integratie nog op de juiste koers voor een succesvolle re-integratie? Dit is belangrijk omdat het tweede verzuimjaar vaak bepalend is voor de uiteindelijke beoordeling door het UWV. Advies: De eerstejaarsevaluatie is een belangrijk document, onderteken het document en bewaar deze zorgvuldig in het dossier.
Evaluaties
De bedrijfsarts gaat de voortgang periodiek evalueren met de medewerker. Advies: Zijn er na het gesprek met de medewerker wijzigingen in de medische situatie en belastbaarheid, aanvullende re-integratieadviezen of bijstellingen in de probleemanalyse? Dan komen ze naar voren in het advies van de bedrijfsarts. Minimaal eens in de zes weken bespreken werkgever en medewerker de voortgang. Het is belangrijk om de uitkomsten te beschrijven en soms moet ook het plan van aanpak worden bijgesteld. Betrek hierin het advies van de bedrijfsarts.
Loondoorbetaling tijdens verzuim
Gedurende de eerste twee verzuimjaren (104 weken) is er een
Dossieropbouw is essentieel
Een zorgvuldig opgebouwd verzuimdossier is heel belangrijk. Het UWV gaat na bijna twee jaar beoordelen of de werkgever en de medewerker voldoende re-integratie inspanningen hebben geleverd. Wanneer het UWV aangeeft dat de werkgever onvoldoende heeft gedaan, kan een loonsanctie volgen. Dit betekent in de praktijk een grote kostenpost voor de werkgever.
Aanvraag WIA-uitkering
Na ongeveer 80 weken ontvangt de medewerker een bericht van het UWV over de mogelijkheden om een WIA-uitkering aan te vragen. Tot en met de 93e week mag de WIA-aanvraag worden ingediend door de medewerker. Advies: Voor deze aanvraag is het noodzakelijk dat werkgever en medewerker alle re-integratiekansen hebben benut en anders moeten de re-integratiekansen worden ‘gerepareerd’ en alle re-integratieactiviteiten moeten schriftelijk worden aangetoond. Het UWV gaat na 104 weken de mate van arbeidsongeschiktheid van de medewerker én de re-integratie inspanningen van de werkgever en de medewerker beoordelen. Als deze niet voldoet, volgt er mogelijk een loonsanctie. Bouw daarom een sluitend dossier op!
CIRCLE-RIGHT www.pkm.nl verplichting tot loondoorbetaling. Veel arbeidsovereenkomsten of cao’s bevatten afspraken over het percentage van het loon dat tijdens verzuim wordt betaald in het eerste jaar en in het tweede jaar.
Een zorgvuldig opgebouwd verzuimdossier is heel belangrijk
Goed werkgeverschap en de menselijke maat
Hoewel wet- en regelgeving belangrijk zijn, blijft verzuim vooral een menselijke situatie. Open en eerlijke communicatie, respectvolle begeleiding en realistische verwachtingen zorgen vaak voor een beter herstelproces. Voor kleinere bedrijven kan ondersteuning door een deskundige Arbodienst, jurist of HR-adviseur veel problemen en een eventuele loonsanctie voorkomen.
Tot slot
Verzuim vraagt in de eerste twee jaar om deskundige begeleiding, duidelijke afspraken en actieve inzet van werkgever en medewerker. Door op tijd de juiste stappen te zetten en de wettelijke verplichtingen goed te volgen, kunnen veel complicaties worden voorkomen. Als u graag meer over het onderwerp verzuim wilt weten of praktische begeleiding wilt hebben in de dagelijkse praktijk, dan kan PKM u hierbij ondersteunen.
Vanuit PKM adviseert en ondersteunt Helena Jorritsma metaal- en techniekbedrijven op het brede gebied van HR. 06 24 10 64 96 jorritsma@pkm.nl
DÉ SPECIALIST IN HIJS& AANDRIJFTECHNIEK
Alle diensten in hijs- en aandrijftechniek onder één dak
Engineering: Standaard én maatwerk kranen en hijsinstallaties
Service: Keuringen, inspecties en onderhoud
Verkoop: Ruim 15.000 DEMAG onderdelen op voorraad Voor meer informatie bezoekt u onze website via www.elmec.nl Geloërveldweg 6,
ZOMER PITSTOP!
H erslijpen van uw snij-/kantbankgereedschap
Tijdens de gehele zomerperiode is onze ‘pitstraat’ beschikbaar voor het herslijpen van uw snij-/kantbankgereedschap . Zo kunt u zorgeloos vanuw vakantie genieten en bij terugkomst uw productie weerscherphervatte n!
TKM Diacarb is gespecialiseerd in het slijpen envervaardigen van industriële snijgereedschappen. Tevens leveren wij nieuwe plaat- schaarmessen,uithoekmessen en kantbank gereedschap in elk gewenst profiel en hebben we een wekelijkse transportservice door vrijwel de gehele Benelux. Plan vóór u op vakantie gaat uw slijpwerk bijons in!
Slijp- en transportservice: +31 (0)10-45 999 45 info@tkmdiacarb.com
Kwaliteit Plaatwerk bouwt met Bystronic aan slimme en schaalbare productie
Toen Joep van de Wal in 2023 startte met Kwaliteit Plaatwerk, maakte hij direct een duidelijke keuze. Niet alleen voor een lasersnijmachine en kantbanken, maar voor een partner die kon meegroeien met zijn ambities. Die partner werd Bystronic. Inmiddels telt het bedrijf uit Boxtel negen medewerkers en zet het de volgende stap richting verdere automatisering van de productie.
Kwaliteit Plaatwerk levert gesneden en gezette plaatwerkonderdelen aan onder meer machinebouwers, constructiebedrijven en andere industriële klanten. Vanaf de start vormen een Bystronic lasersnijmachine en kantbank de basis van het productieproces. Later volgde een tweede kantbank en onlangs investeerde het bedrijf in een ByLoader Flex, een automatiseringsoplossing voor het automatisch beladen en ontladen van de laser.
‘Mijn filosofie is om met zo min mogelijk FTE zoveel mogelijk omzet te draaien door slimmer te werken’, vertelt Van de
Wal. ‘Automatisering is daarbij belangrijk, maar het gaat uiteindelijk om het optimaliseren van het complete proces.’
Langer onbemand
Met de nieuwe ByLoader Flex verwacht Kwaliteit Plaatwerk de capaciteit van de lasersnijafdeling aanzienlijk te vergroten. Waar een operator voorheen handmatig platen moest laden en gesneden producten moest afvoeren, neemt het systeem deze werkzaamheden grotendeels over. Daardoor kan de machine langer onbemand produceren en wordt stilstand beperkt.
Volgens Vincent van Westen, Area Sales Manager bij Bystronic, sluit die ontwikkeling aan bij een bredere trend in de plaatwerksector. ‘Bedrijven zoeken naar manieren om meer output te realiseren met hetzelfde aantal medewerkers. Dan gaat het niet alleen om machines, maar ook om automatisering, software en een slimme inrichting van het proces.’
Software
Juist die combinatie gaf voor Van de Wal de doorslag. Vanaf het begin koos hij bewust voor één geïntegreerd platform. Naast machines maakt Kwaliteit
Plaatwerk inmiddels gebruik van de softwareoplossingen van Bystronic, die ERP, werkvoorbereiding, shopfloor en machineaansturing met elkaar verbinden. Hierdoor zijn productiegegevens, planningen en machine-informatie centraal beschikbaar.
De blik is ondertussen alweer gericht op de volgende stap. Van de Wal ziet een toekomst voor zich waarin lasersnijden, ontbramen, sorteren en kanten steeds verder met elkaar worden verbonden. ‘Iedereen kan een robot kopen’, zegt hij. ‘De uitdaging zit in het creëren van één flow waarin alle stappen naadloos op elkaar aansluiten. Daar werken we samen met Bystronic stap voor stap naartoe.’.
Joep van de Wal (links) van Kwaliteit Plaatwerk en Vincent van Westen van Bystronic voor de ByLoader Flex. Bystronic www.bystronic.com
Seine Metaal biedt een groot aanbod aan metaalbewerkingen: Uw partner voor plaatwerk & licht constructiewerk
Plaat lasersnijden
Knippen & radiusknippen
Afbramen (ontbramen)
Kanten
Walsen
MIG/MAG-lassen
TIG-lassen
Puntlassen
Zagen, Boren, Slijpen en Draadtappen
NIEUW!
MEER DAN GEREEDSCHAP: ADVIES, OPLOSSINGEN EN ONDERSTEUNING
Holland Precision Tooling: uw betrokken partner voor machinegereedschappen die zich onderscheiden door precisie tot in het kleinste detail.
• hoogwaardige machinegereedschappen voor de plaatbewerkingsindustrie
• 52/96 Nulpuntspansysteem voor maximale klemkracht t.b.v. de verspaning
Wij bouwen aan duurzame relaties met onze klanten en denken mee vanaf de eerste vraag tot ver na levering.
“Van analyse tot uitvoering – technisch advies met impact”
Duitse machinebouw ziet eerste herstel, Europese staalmarkt krijgt structureel ander speelveld
Ondernemers zijn druk en hebben weinig tijd om uitgebreid alle bronnen met marktontwikkelingen te raadplegen. Tegelijkertijd is het voor het ondernemen essentieel om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen in de markt. Vraag & Aanbod volgt de Nevi PMI, analyseert de cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek, leest het Staaljournaal van Noviostaal, de barometer van de Koninklijke Metaalunie en houdt andere relevante bronnen scherp in de gaten. Hier een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen van de afgelopen maanden.
AI vergroot cyberrisico, mkb loopt achter met voorbereiding
Hoewel minder Nederlandse bedrijven vorig jaar werden getroffen door cyberincidenten, neemt de kwetsbaarheid voor nieuwe AI-gedreven cyberdreigingen toe. Dat blijkt uit onderzoek van ABN AMRO onder 777 organisaties. Cybercriminelen zetten AI steeds vaker in, terwijl ook onzorgvuldig gebruik van externe AI-tools door medewerkers nieuwe risico's creëert. Toch heeft slechts 9 procent van de mkb-bedrijven hiervoor een formeel AI-beleid, tegenover 32 procent van het grootbedrijf. Ook de basismaatregelen schieten tekort: slechts een derde van de mkb-bedrijven voerde een cyberrisicoscan uit, 26 procent beschikt over een incidentresponsplan en 43 procent heeft nooit een cyberaanval geoefend. Hoewel het aandeel getroffen mkb-bedrijven daalde van 72 naar 60 procent, blijft de afhankelijkheid van enkele grote Amerikaanse cloudleveranciers een aandachtspunt. Opvallend is dat mkb-bedrijven vaker dan grote ondernemingen overstappen op Europese cloudalternatieven.
Bron: ABN AMRO
Duitse machinebouw
ziet eerste herstel, maar vooruitzichten blijven broos
De Duitse gereedschapmachinebouw heeft in het eerste kwartaal van 2026 voor het eerst in jaren een groei van de orderinstroom laten zien. Volgens brancheorganisatie VDW stegen de orders met 15 procent ten opzichte van een jaar eerder, dankzij zowel een sterkere binnenlandse als buitenlandse vraag. Van een breed herstel is echter nog geen sprake. De groei wordt mede gedragen door incidentele projecten, terwijl sectoren
als automotive, machinebouw en metaalbewerking zwak blijven. Tegelijkertijd daalden de productie (-11 procent), export (-10 procent) en binnenlandse afzet (-13 procent). Vooral de export naar China kreeg een forse klap met een daling van 32 procent. De bezettingsgraad zakte naar 73 procent en de werkgelegenheid nam met bijna 9 procent af. Volgens VDW is de hogere orderinstroom een positief signaal, maar zijn meer investeringsvertrouwen en stabielere economische omstandigheden nodig voor een duurzaam herstel.
Bron: VDW
Veenhuis
Uw betrouwbare partner in lasrobot werk!
H-frame installatie:
- Robot 4000 mm lengte verplaatsing
- 500 kg manipulator met 4800x1000 mm raamwerk
- 1000 kg manipulator met 4800x1500 mm raamwerk
Portaal installatie:
- Robot/galg 11.000 mm lengte verplaatsing
- 4000 mm Noord-Zuid verplaatsing
- 1800 mm hoogte verplaatsing
- 3000 kg manipulator (met tegenlager 6000 kg roteren)
Ontdek de mogelijkheden van elektrolytisch reinigen en signeren
Uw arebetrouwb partner in lasrobot werk! frame-H
met 3 werkstations: Robot/galg 20.000 mm lengte verplaatsing
Nieuw! EcoCleaner elektrolyt
Bezoek de gloednieuwe informatiesite � oreuter.nl
4000x1250 mm raamwerk - 2000 kg manipulator met 12.000 mm hoofdligger Portaal installatie: - Robot/galg .00011 mm lengte verplaatsing - 4000 mm Zuid-Noord verplaatsing - 1800 mm hoogte verplaatsing - 3000 kg manipulator (met tegenlager 6000 kg roteren)
Biologisch afbreekbare en pH-neutrale reinigingsvloeistof. EcoCleaner is ook geschikt voor elektrolytische reiniging van aluminium. de ontmoetingsplaats voor ondernemers in de maakindustrie.
Wilt u 2x per week op de hoogte worden gehouden van alle actualiteiten uit de maakindustrie?
03-02-2025 12:50
Wereldstaalproductie blijft vrijwel stabiel
De wereldwijde staalproductie bleef in mei 2026 nagenoeg stabiel. Volgens de World Steel Association daalde de productie met 0,3 procent ten opzichte van een jaar eerder tot 157,9 miljoen ton. Regionaal waren de verschillen groot. Noord-Amerika liet met een groei van 15,6 procent de sterkste stijging zien, terwijl de productie in het Midden-Oosten met 19,4 procent terugviel. Ook in Rusland, de overige GOS-landen en Oekraïne daalde de productie. Binnen de Europese Unie nam de staalproductie licht af (-0,4 procent), terwijl de overige Europese landen juist een groei van 4,9 procent realiseerden. China bleef met 84,4 miljoen ton veruit de grootste staalproducent ter wereld, ondanks een daling van 2,7 procent. India verstevigde zijn tweede positie met een productiegroei van 1,9 procent naar 14,1 miljoen ton.
Bron: World Steel Association
Digitalisering versnelt circulair ondernemen in de maakindustrie
Digitalisering en data spelen een steeds grotere rol bij circulair ondernemen in de maakindustrie. Volgens een nieuwe whitepaper van BOM en Oost NL gebruiken steeds meer bedrijven data om grondstoffen efficiënter in te zetten, producten langer in gebruik te houden en nieuwe verdienmodellen te ontwikkelen. In plaats van meer te produceren, richten bedrijven zich op het verlengen van de levensduur van machines en producten, het beperken van materiaalverlies en het verbeteren van hergebruik. De publicatie bundelt vijftig praktijkvoorbeelden van Nederlandse maakbedrijven die hiervoor digitale technologie inzetten, onder meer via data-analyse, automatisering, software en digitale productpaspoorten. Volgens de initiatiefnemers maakt
De groei wordt mede gedragen door incidentele projecten
data zichtbaar waar waarde verloren gaat en waar kansen ontstaan om processen slimmer en schaalbaarder in te richten. Daarmee kan de maakindustrie minder afhankelijk worden van schaarse grondstoffen en verstoringen in de toeleveringsketen. Bron: Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij (BOM), Oost NL / Ministerie van Economische Zaken
AI en defensie stuwen vraag naar geavanceerde elektronica
De Nederlandse printplaatindustrie staat aan de vooravond van een ingrijpende verandering. Volgens een sectoranalyse van ABN AMRO verschuift de focus van productievolume naar complexiteit, digitalisering en schaalgrootte. De groeiende vraag naar AI-toepassingen, defensietechnologie en geavanceerde elektronica zorgt voor nieuwe investeringen in de Europese markt voor Electronics Manufacturing Services (EMS). Voor Nederlandse toeleveranciers biedt
dat kansen, onder meer in machinebouw, hightech, defensie en industriele automatisering. Tegelijk neemt de druk toe om te investeren in automatisering en digitalisering om aan de hogere kwaliteitseisen te blijven voldoen. Vooral kleinere EMS-bedrijven staan voor de uitdaging om deze investeringen te financieren. Volgens ABN AMRO zal de samenwerking tussen OEM'ers, EMS-bedrijven en gespecialiseerde mkb-toeleveranciers de komende jaren verder intensiveren, terwijl bedrijven die onvoldoende meebewegen het risico lopen buiten de keten te vallen.
Bron: ABN AMRO
Europese staalmarkt krijgt structureel ander speelveld
De Europese staalmarkt verandert ingrijpend door een combinatie van strengere handelsmaatregelen, CBAM en geopolitieke ontwikkelingen. Volgens het Staaljournaal van Noviostaal zorgen lagere im-
TRENDS
CHEVRON-CIRCLE-RIGHT portquota, hogere invoerheffingen en de nieuwe melt-and-pour-regel ervoor dat goedkoop staal van buiten Europa steeds minder gemakkelijk de markt bereikt. Hierdoor neemt de concurrentiedruk van import af en krijgen Europese staalproducenten meer ruimte om hun prijzen te handhaven. Tegelijk blijft de vraag vanuit de industrie voorlopig gematigd, waardoor het prijsherstel vooral wordt gedragen door een beperkter aanbod en hogere productiekosten. Ook investeringen in defensie, energie en scheepsbouw kunnen de staalvraag later dit jaar ondersteunen. Noviostaal verwacht dat de Europese staalmarkt zich daardoor steeds meer losmaakt van de wereldmarkt. Wel blijven energieprijzen, geopolitieke spanningen en de wereldwijde overcapaciteit belangrijke onzekerheden voor de verdere ontwikkeling van de markt. Bron: Noviostaal
Technologie bepalend voor concurrentiekracht maakindustrie
De Nederlandse maakindustrie moet blijven investeren in technologie om internationaal concurrerend te blijven. Volgens PwC neemt de inzet van geavanceerde technologie in de wereldwijde waardeketen richting 2030 sterk toe. AI, robotica en automatisering worden belangrijker om kosten te beheersen, productiviteit te verhogen en nieuwe verdienmodellen te ontwikkelen. In Nederland blijft automatisering in primaire productieprocessen echter achter, mede doordat fabrieken en machines lang meegaan en aanpassingen forse investeringen vragen. Bedrijven moeten daarom scherp kiezen waar technologie de meeste waarde oplevert. Naast efficiëntie biedt AI kansen voor nieuwe diensten, zoals slimme verbonden producten, onderhoudsconcepten en beter inzicht in ketens. Succes vraagt niet alleen om technologie, maar ook om nieuwe vaardig-
heden bij medewerkers en samenhang tussen systemen, processen en mensen. PwC adviseert maakbedrijven daarom stapsgewijs te beginnen en gericht te investeren in processen waar technologie echt verschil maakt.
Bron: PwC Nederland
Metaalindustrie verwacht minder te investeren
Nederlandse industriële bedrijven zijn voorzichtiger geworden met investeringen. Volgens het CBS verwachten zij in 2026 drie procent minder te investeren dan een jaar eerder, terwijl eerder nog op groei werd gerekend. Vooral de metaalindustrie is terughoudend en voorziet een investeringsdaling van negentien procent, mede doordat in 2025 al fors is geïnvesteerd. Ook de elektrotechnische industrie en machinebouw rekenen op lagere investeringen. Verduurzaming blijft wel een belangrijk doel: bijna een vijfde van de investeringen is gericht op energiebesparing, circulaire productie en emissiereductie. Opvallend is dat digitalisering slechts een klein deel van de investeringsbudgetten opeist. Volgens het CBS hoeft de daling niet direct te wijzen op een structurele terugval. Veel bedrijven lijken na enkele jaren van hoge investeringen eerst te kiezen voor
consolidatie en kostenbeheersing. Bron: CBS
Generatieve AI maakt industriële robots eenvoudiger programmeerbaar
Generatieve AI maakt het mogelijk industriële robots aan te sturen met gesproken of geschreven instructies in gewone mensentaal. Onderzoekers van Flanders Make ontwikkelden een systeem dat taalbegrip combineert met robotbesturing, waardoor operators zonder programmeerkennis nieuwe taken kunnen laten uitvoeren. De technologie past in de bredere ontwikkeling waarbij AI robots flexibeler maakt in omgevingen met veel productvariatie. Dat biedt vooral kansen voor maakbedrijven die werken met kleine series en regelmatig moeten omstellen. Traditionele industriële robots blijven volgens de onderzoekers echter onmisbaar voor repeterende taken met hoge volumes en grote nauwkeurigheid. De fabriek van de toekomst zal daarom waarschijnlijk bestaan uit hybride productiesystemen, waarin conventionele robots de standaardprocessen uitvoeren en AI-gestuurde robots zorgen voor de flexibiliteit bij maatwerk en wisselende productie. Bron: Flanders Make
BEELD: SHUTTERSTOCK
CAD Cursussen
TEC / CAD COLLEGE
Ontdek de toekomst van CAD
Wil je jouw carrière naar een hoger niveau tillen en een professional worden in Computer-Aided Design (CAD)? TEC/CAD College in Nijmegen biedt de beste opleidingen in de industrie met gespecialiseerde lessen in programma’s zoals Inventor, Revit en AutoCAD. Het doel is om cursisten te voorzien van de meest recente kennis en vaardigheden die nodig zijn in de branche, zodat ze klaar zijn om een succesvolle carrière te starten. Er wordt een naslagwerk meegegeven bij de cursus, zodat je altijd terug kunt vallen op de informatie die je hebt geleerd. De kleine groepen zorgen voor een persoonlijke benadering en een efficiënte leeromgeving, waardoor je maximaal kunt profiteren van ervaren instructeurs. Als meervoudig award winnaar staat TEC bekend als de beste opleider in Nederland. Schrijf je nu in voor een van de opleidingen bij TEC CAD College en zet de eerste stap naar een succesvolle toekomst!
Scan de QR code of ga naar: www.cadcollege.nl 024 356 5677
