MIDDEN
REPORTAGE
Constructielaswerk en groot precisieverspanen onder één dak
UITGELICHT
Voor de 33e keer op Technishow
ONDERNEMERSZAKEN
Hoe verkoop ik mijn mkb-maakbedrijf?
Copal automatiseert de eerste meters van het warehouse
![]()
MIDDEN
REPORTAGE
Constructielaswerk en groot precisieverspanen onder één dak
UITGELICHT
Voor de 33e keer op Technishow
ONDERNEMERSZAKEN
Hoe verkoop ik mijn mkb-maakbedrijf?
Copal automatiseert de eerste meters van het warehouse

Fabrikant van
Fabrikant van

Fabrikant van
Fabrikant van
Fabrikant van
Fabrikant van
Fabrikant van
Fabrikant van
van
Fabrikant van
Staalgaas en Strekmetaal
Gedrukt geweven gaas
Fabrikant van
Fabrikant van
Gedrukt geweven gaas
Gedrukt geweven gaas
Fabrikant van
Fabrikant van
Gedrukt geweven gaas
Fabrikant van
Fabrikant van
Gedrukt geweven gaas
Gedrukt geweven gaas
Fabrikant van Gedrukt geweven gaas
Gedrukt geweven gaas
Fabrikant van Gedrukt geweven gaas
van
van
Gedrukt geweven gaas
Gedrukt geweven gaas
Gedrukt geweven gaas
Gedrukt geweven gaas
Staalgaas en Strekmetaal
Staalgaas en Strekmetaal
Gedrukt
Gedrukt geweven gaas
Gedrukt geweven gaas
Gedrukt geweven gaas
Golfgaas en Geweven gaas in alle metalen
Gedrukt geweven gaas
Gedrukt geweven gaas
Golfgaas en Geweven gaas in alle metalen
Golfgaas en
Golfgaas en gaas in alle metalen
Golfgaas en Geweven gaas in alle metalen
Golfgaas en Geweven gaas in metalen
Golfgaas en Geweven gaas in alle metalen
Golfgaas en Geweven gaas in alle metalen
Golfgaas en Geweven gaas in alle metalen
Golfgaas en Geweven gaas in alle metalen
Staalgaas en Strekmetaal
Golfgaas en Geweven gaas in alle metalen
Golfgaas en Geweven gaas in alle metalen
Golfgaas en Geweven gaas in alle metalen
Staalgaas en Strekmetaal
Golfgaas en Geweven gaas in alle metalen Staalgaas en Strekmetaal
Golfgaas en Geweven gaas in alle metalen
Golfgaas en Geweven gaas in alle metalen
Golfgaas en Geweven gaas in alle metalen
Staalgaas
Staalgaas en Strekmetaal
Staalgaas en Strekmetaal
Staalgaas en Strekmetaal
Staalgaas en Strekmetaal
Staalgaas en Strekmetaal
Staalgaas en Strekmetaal
Staalgaas en Strekmetaal
Fabrikant van:
Fabrikant van: •
Fabrikant van:
Golfgaas en Geweven gaas in alle metalen
Fabrikant van:
• Gepuntlast gaas

Documentatie op aanvraag.


• Gepuntlast gaas
Staalgaas en Strekmetaal Documentatie op aanvraag. e Heva BV Metaalgaasweverij
Documentatie op aanvraag.
Documentatie op aanvraag.
Documentatie op aanvraag.
• (Gedrukt) geweven gaas, in alle metalen
• (Gedrukt) geweven gaas, in alle metalen
• (Gedrukt) geweven gaas, in alle metalen
Documentatie op aanvraag.
• Gepuntlast gaas
• Voorraad en maatwerk
Documentatie op aanvraag.
Staalgaas en Strekmetaal Documentatie op aanvraag.
• Voorraad en maatwerk
Documentatie op aanvraag.
Staalgaas en Strekmetaal Documentatie op aanvraag.
Staalgaas en Strekmetaal Documentatie op aanvraag.
Staalgaas en Strekmetaal Documentatie op aanvraag.
Documentatie op aanvraag.
Staalgaas en Strekmetaal Documentatie op aanvraag.
Documentatie op aanvraag.
Documentatie op aanvraag.
Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373 F.: 0543-515919 info@hevawinterswijk.nl
• Voorraad en maatwerk
Documentatie op aanvraag.
Documentatie op aanvraag.
Documentatie op aanvraag.
Documentatie op aanvraag. e Heva BV Metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373 F.: 0543-515919
e Heva BV Metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373 F.: 0543-515919
e Heva BV Metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373 F.: 0543-515919
Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373 F.: 0543-515919 info@hevawinterswijk.nl
Documentatie op aanvraag.
Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373 F.: 0543-515919 info@hevawinterswijk.nl
Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373 F.: 0543-515919 info@hevawinterswijk.nl Staalgaas en Strekmetaal Documentatie op aanvraag. e Heva BV Metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373 F.: 0543-515919
e Heva BV Metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373 F.: 0543-515919
Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373 F.: 0543-515919 info@hevawinterswijk.nl
e Heva BV Metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: F.: 0543-515919
Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373 F.: 0543-515919 info@hevawinterswijk.nl
Documentatie op aanvraag.
Lorentzstraat 7
Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373 F.: 0543-515919 info@hevawinterswijk.nl

Heva BV Metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373 F.: 0543-515919 Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373 F.: 0543-515919 info@hevawinterswijk.nl
e Heva BV Metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373 F.: 0543-515919

Heva metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk
Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373
e Heva BV Metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk
e Heva BV Metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk
Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373
e Heva BV Metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk
Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373
Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373
e Heva BV Metaalgaasweverij Lorentzstraat 7102 JH Winterswijk Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373
e Heva BV Metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk
Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373
e Heva BV Metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk
e Heva BV Metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk
Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373
Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373
Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373
Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373
e Heva BV Metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk
e Heva BV Metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373
Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373
e Heva BV Metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373
e Heva BV Metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk
e Heva BV Metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk
Heva BV metaalgaasweverij
e Heva BV Metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373
Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373
Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373
e Heva BV Metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 Heva BV metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk
e Heva BV Metaalgaasweverij Lorentzstraat 7 7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373
7102 JH Winterswijk T.: 0543-512373
Winterswijk
Klompenmaker 18
5253 RH Nieuwkuijk T. (073) 511 85 03 info@vmc.eu







Vraag&Aanbod is een uitgave van Mybusinessmedia Holding B.V.
Redactie:
• Rolf Elling: +31 570 504 302, r.elling@mybusinessmedia.nl
• Remy van Kats r.kats@mybusinessmedia.nl
• Jorine van Knippenberg: j.knippenberg@mybusinessmedia.nl
• Kasper Weigand: +31 570 504 374 k.weigand@mybusinessmedia.nl
Redactieadres:
Postbus 58, 7400 AB Deventer redactie@vraagenaanbod.nl, www.vraagenaanbod.nl
Advertentieverkoop:
Roy Wosting: +31 6 225 483 04, r.wosting@mybusinessmedia.nl
Alle advertentiecontracten worden afgesloten conform de Regelen voor het Advertentiewezen gedeponeerd bij de rechtbanken in Nederland.
Abonnementenadministratie
Abonnementen, bezorging en of adreswijzigingen: MYbusinessmedia Holding bv, abonnementen Vraag & Aanbod, Postbus 58, 7400 AB Deventer, klantenservice@mybusinessmedia.nl
Abonnementstarieven (excl. 9% btw)
• Jaarabonnement Nederland: € 329,-
• Jaarabonnement buitenland: € 399,-
• Proefabonnement (drie edities): € 25,-
• KIVI-leden: 35% korting
Jaarabonnement geldt tot wederopzegging. Beëindiging van het abonnement kan per mail gebeuren (klantenservice@mybusinessmedia.nl). Uiterlijk drie maanden voor het einde van de abonnementsperiode; nadien vindt automatisch verlenging plaats.
Basisontwerp / opmaak: Bureau OMA, www.bureauoma.nl
Druk: Veldhuis Media
Hoewel de informatie gepubliceerd in deze uitgave zorgvuldig is uitgezocht en waar mogelijk gecontroleerd, sluiten de uitgever en de redactie uitdrukkelijk iedere aansprakelijkheid uit voor eventuele onjuistheden en/of onvolledigheid van de verstrekte gegevens. MYbusinessmedia legt uw gegevens vast voor de uitvoering van de abonnementenovereenkomst. Uw gegevens kunnen door MYbusinessmedia of zorgvuldig geselecteerde derden worden gebruikt om u te informeren over relevante producten. Indien u hiertegen bezwaar hebt kunt u contact opnemen met de uitgever.
Er wordt nog weleens geklaagd over het Nederlandse vestigingsklimaat. Te veel regelgeving, te weinig investeringen, te veel belastingen, te weinig personeel. Niet te doen dat ondernemen in Nederland. Dat Nederlanders graag klagen is natuurlijk een clichébeeld dat in werkelijkheid wel meevalt. Klagen we meer dan de Duitsers of de Belgen? Ik vraag het me af. Daarnaast vind ik het eigenlijk wel gezond dat we ons vrij voelen om aan te geven waar het niet goed gaat en wat beter kan. Een samenleving waar niet geklaagd wordt is veel zorgwekkender.
Klagen we meer dan de Duitsers of de Belgen? Ik vraag het me af
De balans moet niet doorslaan natuurlijk. Naast kritiek moet je je ook realiseren dat we het in Nederland en Europa hebben getroffen met de kansen die we hebben. Regelgeving dwingt je soms om op een andere manier naar de zaken te kijken, waardoor je ook tot nieuwe inzichten kan komen. Ik denk daarbij altijd aan de Europese Ecodesign-regelgeving, die onder meer het vermogen van stofzuigers begrenst en tegelijk eisen stelt aan de prestaties. Dat heeft de innovatie aantoonbaar aangejaagd.
PKM laat ook graag zien wat wel mogelijk is en heeft de Innoveer in het leven geroepen om bedrijven die juist in Nederland goed weten te innoveren in het zonnetje te zetten. Dit jaar nam Copal Handling Systems de award in ontvangst. En ondergetekende mocht mee om eens binnen te kijken. Lees er alles over in weer een nieuwe editie van Vraag & Aanbod.
Kasper Weigand, redactie
CIRCLE-RIGHT k.weigand@vraagenaanbod.nl www.linkedin.com/company/vraag-en-aanbod

Fabrikaat V.O. Werkdruk Capaciteit Bouwjr.
Standard Kessel*
Standard Kessel* 240 m² 14 bar 10.000 kg/h 1988
Standard Kessel 65 m² 10 bar 2.800 kg/h 1996
Loos 125 m² 10 bar 6.000 kg/h 1991
Loos 80 m² 10 bar 3.200 kg/h 2010
Loos 80 m² 13 bar 3.200 kg/h 2006
Loos
Prokal / SBK
kg/h 2010
Bosch 280 m² 13 bar 12.000 kg/h 2010
Jumey 40 m² 10 bar 1.600 kg/h 1994
Bay 140 m² 10 bar 6.500 kg/h 2017
* Uitgerust met een economiser.
STOOMACCUMULATOR HKB 25 m3 3 bar 1996



• Gedurende reparatie van uw ketels •
• Bij periodieke inspectie •
• Als tijdelijke capaciteitsverhoging •
Capaciteit van 60-10.000 kg/h in drukken tot 25 bar.
DRUKVATEN ONDER KEUR
STOOMKETELREPARATIE
REVISIE - VERHUUR - LEIDINGWERK KETELHUISINSTALLATIE








Kantpersgereedschap van UKB en Wila voor perfecte buigresultaten en absolute betrouwbaarheid.
• Innovatief, duurzaam gereedschap met opnamen voor elke kantpers
• Maatwerk voor speciaal oplossingen
• Ook voor revisie en onderhoud van kantpersgereedschap
Wij bouwen aan duurzame relaties met onze klanten en denken mee vanaf de eerste vraag tot ver na levering.



59, 1440 AB Purmerend Kwadijkerkoogweg 2, Purmerend Tel. 0299 42 77 51 · prokal@prokal.nl















“Van analyse tot uitvoering – technisch advies met impact”








8 REPORTAGE
Van containter tot pallet
18 REPORTAGE
Constructielaswerk en groot precisieverspaning onder één dak
25 ADVERTORIAL
Compacte kracht voor moderne snijwerkplaatsen
28 DE SPECIALIST
De noodzaak van circulariteit
30 ONDERNEMERSZAKEN
Hoe verkoop ik mijn mkb-maakbedrijf
34 ONDERNEMERSZAKEN
5 tips voor een betere supply chain
44 TRENDS
Voorzichtig herstel eurozone ingezet
UITGELICHT
22 33e keer Technishow
26 Grootste buizenlaser
38 Compact en wendbaar
40 Turkse kanbanken
42 Focus op Scandinavië
50 Rijke metaalcultuur

EN VERDER
Actueel 6 | Column 17
MIS NIETS
Meld u aan voor de gratis tweewekelijkse nieuwsbrief: www.vraagenaanbod.nl/nieuwsbrief


De Nederlandse machinebouwsector is innovatief en toonaangevend in de wereldeconomie. Om dat zo te houden, is het noodzakelijk om de afhankelijkheid van kritieke grondstoffen te beperken. Dat staat is de focus voor de ‘Routekaart Machinebouw’, die ontworpen in in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken.
Om een Nederlandse machinebouwsector die ‘uitblinkt door slim materiaalgebruik in de hele keten’ te bewerkstelligen, zijn vier circulaire strategieën opgesteld. Minder grondstoffengebruik, gebruik van alternatieve grondstoffen, levensduurverlenging van machines en onderdelen, en hoogwaardige terugwinning van grondstoffen moeten allen bijdragen aan dit doel. Een werkgroep met vertegenwoordigers van bedrijven, kennisinstellingen, brancheorganisaties en overheden coördineert het traject, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.
Vermeulen Metaal en MetaalPartners bundelen kennis en ervaring

Moderne productie op Manufacturing Technology Conference
‘Het is technisch haalbaar om de uitstoot van de Nederlandse industrie in 2040 bijna naar nul te reduceren’. Dat is de conclusie van een onderzoek dat CE Delft deed in opdracht van Natuur & Milieu. Daarvoor is ‘snelle, stevige regie van de overheid nodig en een helder nationaal afbouwpad voor fossiele brand- en grondstoffen.’
Het onderzoek toont aan dat de Nederlandse industrie de komende jaren veel meer zal uitstoten dan haar aandeel binnen het Europese ETS-plafond toelaat. Met hoge kosten en risico’s voor de sector tot gevolg. Om in lijn te blijven met het Europese klimaatbeleid is versnelde afbouw van uitstoot richting vrijwel nul in 2040 noodzakelijk. Directeur Marjolein Demmers van Natuur & Milieu: ‘De industrie kan veel sneller vergroenen dan nu gebeurt. Als de overheid kiest voor regie en innovatie, houden we een sterke én schone industrie in Nederland.’ Als de overheid actief stuurt op innova-
tie, infrastructuur en circulaire grondstoffen, kan de uitstoot sterk dalen. In dit scenario kan de uitstoot in 2040 bijna nul zijn, zonder dat productie grootschalig naar het buitenland vertrekt. Dat vraagt volgens het onderzoek om elektrificatie en waterstof op basis van duurzame energie, hergebruik van grondstoffen en gestuurde afbouw van het gebruik van gas, aardolie en kolen. De industrie heeft voor de omslag wel snel meer duurzame energie nodig. De groeiende vraag naar elektriciteit en waterstof kan alleen worden opgevangen als netcongestie wordt opgelost, wind op zee doorgroeit en investeringszekerheid voor waterstofproductie toeneemt. Natuur & Milieu roept het kabinet dan ook op een duidelijk nationaal afbouwpad voor fossiele brand- en grondstoffen vast te stellen. ‘Een nationaal fossiel afbouwpad geeft bedrijven de zekerheid die nodig is om nu te investeren in schonere productie, zodat de klimaatdoelen gehaald kunnen worden’, aldus Demmers.



Minder verplichtingen voor mkb met definitieve goedkeuring Omnibus-I

Pensioenfondsen ondersteunen
Nederlandse maakbedrijven met grote investering
Nederland moet zijn energievoorziening versneld autonomer en weerbaarder maken. Dat stellen 22 experts in een nieuw rapport van Topsector Energie. In het rapport doen zij 32 aanbevelingen om de energievoorziening beter bestand te maken tegen geopolitieke spanningen, verstoringen in internationale aanvoer en toenemende digitale dreigingen.
‘We moeten ons voorbereiden op energiecrises die niet uit één bron komen, maar uit een perfecte storm van meerdere, gelijktijdige problemen’, stelt Maurice Mommen, programmamanager bij Topsector Energie. ‘We hebben alle technische mogelijkheden om een autonoom en decentraal energiesysteem te bouwen. Nu we eindelijk de urgentie voelen, bieden deze 32 aanbevelingen een stappenplan naar een toekomstbestendig Nederland’
Het meest onderschatte risico zit volgens de experts niet in aanslagen, sabotage of oorlog, maar in politieke chantage. Het is een reëel risico dat apparatuur via geïmporteerde technologie op afstand uitgeschakeld wordt. De maatschappelijke ontwrichting die dat tot gevolg heeft, lokken we volgens de experts zelf uit. Daarom roepen zij Nederland op om in samenwerking met buurlanden te komen tot een flexibel en decentraal energiesysteem. Dit zou ervoor moeten zorgen dat als losse

Nederland moet zijn energievoorziening versneld autonomer maken
BEELD : SANDER WEETELING, UNSPLASH.COM
elementen van de energievoorziening uitvallen, de rest blijft draaien. Om de weerbaarheid in tijden van crisis verder te vergroten, adviseert het rapport ook om een pool samen te stellen van monteurs, elektrotechnici, IT-specialisten en betrokken burgers die de energievoorziening draaiend kunnen houden. Om de positie te versterken, pleiten de experts voor een effectievere inzet van de bestaande bespaarplicht voor bedrijven, en voor onderzoek naar manieren om energiebesparingscampagnes gericht op huishoudens effectiever te maken. Tot de 32 aanbevelingen behoren ook het versnellen van de verzwaring van het elektriciteitsnet, het identificeren en aanpakken van alle kwetsbare punten in de energievoorziening, en het in hoog tempo ontwikkelen van een capaciteitsmarkt. Lees het hele rapport op de website.
Tijdens het Vrouwen4Tech event heeft Material in Motion de eerste Vrouwen4Tech Inclusie Award gewonnen. De prijs is bestemd voor bedrijven die zich inzetten voor meer vrouwen in de technologische industrie en werd uitgereikt door FME-voorzitter Theo Henrar.
Volgens de jury brengt Material in Motion inclusie ‘op een vernieuwende en praktische manier in de organisatie. Het bedrijf kijkt bewust naar talent en motivatie in plaats van alleen naar diploma’s en cv’s. Daarmee verlaagt het de instapdrempel voor vrouwen zonder technische achtergrond.’ Material in Motion heeft een divers personeelsbestand: 40 procent van de werknemers is vrouw, ook in de leidinggevende functies. Doorstroom en promotie zijn gebaseerd op inzet, gedrag en kwaliteit. Dat leidt tot doorgroei van vrouwen naar managementrollen.
Personeelstekorten
Volgens de jury laat Material in Motion zien dat een inclusieve aanpak ook helpt bij het oplossen van personeelstekorten. Daarmee vormt het bedrijf een inspirerend voorbeeld voor andere technische organisaties.

Copal automatiseert de eerste meters van het warehouse


Met volledig geautomatiseerde systemen voor containerontlading en -verwerking heeft Copal Handling Systems uit ’s-Heerenberg zich ontwikkeld tot een van de voorlopers in een niche die tot voor kort grotendeels handwerk was. Die innovatiekracht bleef niet onopgemerkt. Het bedrijf ontving recent de Innoveer-prijs van adviesorganisatie PKM.

Jan Grasmeijer ontvangt de Innoveer van Marleen Terhalle van PKM.
Copal begon ooit met het automatiseren van het lossen van containers, maar kwam al snel tot een belangrijk inzicht: alleen een losrobot levert onvoldoende waarde op. De echte winst zit in het volledig automatiseren van het proces, van container tot pallet. ‘Als je aan het eind van de lijn nog met de hand moet palletiseren, dan heb je je doel niet bereikt’, vat directeur Jan Grasmeijer de filosofie van Copal kernachtig samen. De installaties van Copal nemen het complete traject over. Dozen worden uit containers gehaald, gesorteerd, gescand, eventueel bewerkt, gepalletiseerd, gewikkeld, gelabeld en vervolgens automatisch afgevoerd richting magazijn. Daarmee verschilt het bedrijf wezenlijk van veel concurrenten, die zich beperken tot één deelstap. ‘Er zijn genoeg systemen die een container leegtrekken, maar waar vervolgens mensen aan het eind van de lijn dozen op pallets staan te zetten. Maar dan heb je het probleem niet opgelost’, zegt Grasmeijer. Automatisch snijden van dozen
De meest recente innovatie en mede aanleiding voor de Innoveer-prijs is een snij- en perforeerinstallatie. Die werd ontwikkeld voor een Zweedse retailklant die in de winkel geen volledige dozen wil verwerken, maar losse verpakkingen. De oplossing is een systeem dat automatisch dozen scant, herkent en vervolgens een passend snijpatroon aanbrengt. Daardoor kunnen dozen later eenvoudig en veilig worden geopend, zonder dat producten beschadigen. ‘Het apparaat herkent de doosgrootte, kiest een perforeerpatroon en snijdt de bovenkant. Je hebt geen stanleymes meer nodig en je beschadigt het product niet’, aldus Grasmeijer. De installatie is bovendien adaptief. Ook scheefstaande dozen worden correct gesneden en bij botte messen wisselt het systeem automatisch van snijgereedschap.
Hoewel Copal van oorsprong een machinebouwer is, ligt de kern van de innovatie steeds nadrukkelijker in software. Het bedrijf zet bijvoorbeeld bewust in op hoogopgeleide

Telescoopband en robotgrijper die tot 13 meter kan uitschuiven.























softwareontwikkelaars. Waar veel machinebouwers leunen op externe softwareleveranciers, haalt het bedrijf die kennis naar binnen. ‘Wij zijn zelf programmeurs gaan aannemen. Universitair geschoolde mensen die nieuwe mogelijkheden verkennen en die vertalen naar onze installaties,” zegt Grasmeijer. Die keuze bleek bepalend. ‘In drie maanden tijd hebben we meer ontwikkeld dan in de vier à vijf jaar daarvoor.’ Visiontechnologie, 3D-beeldverwerking en machine learning spelen een cruciale rol in het functioneren van de installaties. Dat vertaalt zich direct in prestaties. Grasmeijer noemt een voorbeeld uit Mexico, waar Copal in 2014 zijn eerste installaties leverde.
‘Toen deden we tweeënhalf uur over één container. Met dezelfde hardware en nieuwe software zitten we nu op drie kwartier.’ De systemen leren bovendien continu bij. Op basis van praktijkdata worden algoritmes verbeterd en uitgerold naar andere installaties. Daarbij kiest Copal bewust voor edge computing in plaats van cloud computing. Alle intelligentie zit in de machine zelf. ‘Onze klanten willen absoluut niet dat hun data in de cloud terechtkomt. Daarom draait alles lokaal. De installatie moet ook blijven werken als de internetverbinding eruit ligt’, zegt Grasmeijer.
Een van de technische uitdagingen
‘In drie maanden tijd hebben we meer ontwikkeld dan in de vier à vijf jaar daarvoor’

Met behulp van time-of-flight camera’s en 3D-beeldverwerking analyseert het systeem continu de inhoud van de container.
zit in het lossen van containers zelf. Waar standaard industriële robots al snel tegen de wanden van een container aanlopen, ontwikkelde Copal een eigen robotconcept. De installatie werkt met een telescoopband die tot 13 meter diep de container in kan schuiven, gecombineerd met een robot die compact beweegt en meerdere dozen tegelijk oppakt. De grijper kan tot ruim 100 kilo tillen en ondersteunt dozen zowel van boven als onder, waardoor beschadiging wordt voorkomen. Achter die mechanica zit een complexe softwarelaag. Met behulp van time-of-flight camera’s en 3D-beeldverwerking analyseert het systeem continu de inhoud van de container. De software bepaalt niet alleen waar producten liggen, maar ook in welke volgorde ze veilig gepakt kunnen worden. Wordt er bijvoorbeeld te veel materiaal onderuit gehaald, dan kan een stapel instorten. Begrijpt het systeem een situatie niet, dan wordt die handmatig geannoteerd en gebruikt om nieuwe algoritmes te trainen. Ook leert het systeem per klant. Naarmate een installatie langer draait, wordt deze sneller en efficiënter in het herkennen en verwerken van specifieke producten.
Bottleneck verschuift naar de achterkant
Door de hoge verwerkingssnelheid verschuift de beperking in de lijn steeds vaker naar een ander punt. Waar voorheen het lossen van de container de beperkende factor was, zit de bottleneck nu vaak in de afvoer. ‘Je kunt iedere dertig seconden een volle pallet hebben. Daar is geen AGV tegen bestand. Klanten beginnen met één voertuig en komen er dan achter dat ze er drie of vier nodig hebben’, aldus Grasmeijer. Het illustreert hoe Copal zich ontwikkelt van machineleverancier naar systeemintegrator die complete logistieke processen optimaliseert.
Arbeidstekort als drijvende kracht
De groeiende vraag naar automatisering wordt mede gevoed door structurele problemen op de arbeidsmarkt. Containerontlading is zwaar, repetitief werk dat steeds moeilijker te bemensen is. ‘Je staat in een container waar de temperatuur kan oplopen tot 40 en soms zelfs 60 graden. Dat houdt geen mens vol’, zegt Grasmeijer. Daarbij komt de onvoor-
‘Zo’n
spelbaarheid van logistieke stromen. Bedrijven weten vaak niet wanneer containers aankomen en moeten personeel stand-by houden. Automatisering biedt dan niet alleen efficiency, maar ook voorspelbaarheid.
Van faillissement naar innovatie
De oorsprong van Copal ligt bij ondernemer Wim Bosman, oprichter van de gelijknamige transportonderneming. Na de verkoop van zijn bedrijf begin jaren 2010 besloot hij te investeren in een start-up dat een jarenlange ergernis van hem probeerde aan te pakken: het handmatig lossen van containers. Wat begon met een eerste investering van enkele tonnen groeide uit tot een langjarig ontwikkeltraject, waarin uiteindelijk tientallen miljoenen euro’s werden geïnvesteerd. De huidige innovatiekracht van Copal komt mede voort uit een turbulente periode. Het bedrijf groeide snel,

De complete installatie wordt binnenkort op transport gezet naar Zweden.

Ontdek de mogelijkheden van elektrolytisch reinigen en signeren


Nieuw! EcoCleaner elektrolyt
Biologisch afbreekbare en pH-neutrale reinigingsvloeistof. EcoCleaner is ook geschikt voor elektrolytische reiniging van aluminium.
Bezoek de gloednieuwe informatiesite � oreuter.nl



Plaatwerk
Bewerken met de hoogste automatiseringsgraad, van 0.3 tot 25 mm, afm.4.000 x 2.000 mm.
Samenstellingen
Constructiebankwerk | Las(robot) | Buis- en koker plaatwerk
Compleet
Verzorgen van machinale bewerkingen (draai- en freeswerk), nabehandeling en transport.
We lossen problemen op of denken al in de ontwikkelingsfase met u mee. Zo helpen we productieprocessen weer op gang, verlengen we de levensduur van materialen, en bieden we een alternatief voor dure of moeilijk verkrijgbare metalen. Onze adviseurs helpen u graag.
We lossen problemen op of denken al in de ontwikkelingsfase met u mee. Zo helpen we productieprocessen weer op gang, verlengen we de levensduur van materialen, en bieden we een alternatief voor dure of moeilijk verkrijgbare metalen. Onze adviseurs helpen u graag.
We lossen problemen op of denken al in de ontwikkelingsfase met u mee. Zo helpen we productieprocessen weer op gang, verlengen we de levensduur van materialen, en bieden we een alternatief voor dure of moeilijk verkrijgbare metalen.
Onze adviseurs helpen u graag.
We lossen problemen op of denken al in de ontwikkelingsfase met u mee. Zo helpen we productieprocessen weer op gang, verlengen we de levensduur van materialen, en bieden we een alternatief voor dure of moeilijk verkrijgbare metalen.
Onze adviseurs helpen u graag.



Maastricht +31 43 363 2021 chromin.nl
Maastricht +31 43 363 2021 chromin.nl
+31 43 363 2021 chromin.nl
Maastricht +31 43 363 2021 chromin.nl
Kwaliteit in alle lagen








Palletiseerrobot als laatste stap voor het magazijn.
maar verloor daarbij focus. ‘We zaten met bijna vijftig man en de innovatiekracht zakte weg. Te veel lagen, te veel druk om op te schalen’, blikt Grasmeijer terug. In 2020 trok de aandeelhoudende familie de stekker uit het bedrijf. Na een doorstart met een klein team van vijf à zes mensen ontstond juist ruimte voor vernieuwing.
‘Dat was het beste wat ons is overkomen. Vanaf dat moment is deze hele installatie ontstaan’, zegt hij, wijzend naar de machines om hem heen. Op de vraag naar de return on investment is Grasmeijer nuchter.
Hij vergelijkt de installatie met een heftruck. Essentieel, maar moeilijk in een klassieke ROI-berekening te vangen. ‘Toch durf ik te stellen dat zo’n installatie zich binnen afzienbare tijd terugverdient, als je alle kosten meerekent, inclusief personeel, uitval en logistieke inefficiëntie’, zegt hij.
Innovatie als antwoord op een
Volgens PKM-adviseurs Paul Hartgers en Marleen Terhalle laat Copal

Paul Hartgers van PKM (links) in gesprek met Jan Grasmeijer.
zien dat innovatie in de Nederlandse maakindustrie springlevend is. De Innoveer-prijs werd dan ook niet toegekend voor één specifieke machine, maar voor de bredere innovatiekracht van het bedrijf. ‘Dit is een bedrijf met een duidelijke visie dat laat zien wat er mogelijk is in Nederland’, aldus Hartgers.
Eerste meters, grootste impact
Met zijn focus op de ‘eerste 50 meter’ van het warehouse, het traject van
container tot pallet, begeeft Copal zich in een relatief onontgonnen deel van de logistiek. ‘Outbound snappen veel bedrijven. Inbound, de eerste meters, daar zijn er maar een paar die dat echt beheersen’, zegt Grasmeijer. Juist daar ligt volgens hem de grootste winst. En gezien de schaal van de wereldwijde containerstromen is het potentieel enorm. ‘Als wij één procent van die markt doen, kunnen we al enorm groeien’, besluit hij.



We snijden en bewerken buizen, kokers, hoek- en U-profielen



De LT12-buislaser
De buislaserspecialist Profilelaser vergroot met de LT12-buislaser haar mogelijkheden tot Ø305 mm diameter, 12 meter lengte en profielen t/m IPE240. Hiermee zijn wij ook voor grotere buizen, en zware profielen uw partner.
mm raamwerk
1000 kg manipulator met
500 kg manipulator met 4800x1000 mm raamwerk

Robot 4000 mm lengte verplaatsing
H-frame installatie:




Langsbaan installatie met 3 werkstations: - Robot/galg 20.000 mm lengte
Bewerken van buizen & Ø25–305profielen mm, lengte tot 12 m





















www.wortelboerbv.com
NIEUW in ons assortiment!
NIEUW in ons assortiment!
NIEUW in ons assortiment!
NIEUW in ons assortiment!
AMA Pijprotators / centreerbanden / pijp-steunen / backinggas sets / pijp contragewichten e.d. www.wortelboerbv.com

AMA Pijprotators / centreerbanden / pijp-steunen / backinggas sets / pijp contragewichten e.d. www.wortelboerbv.com
AMA Pijprotators / centreerbanden / pijp-steunen / backinggas sets / pijp contragewichten e.d.
AMA Pijprotators / centreerbanden / pijp-steunen / backinggas
Langsbaan installatie met 3 werkstations:
- Robot/galg 20.000 mm lengte verplaatsing
- 1000 kg manipulator met 3000x1000 mm raamwerk
- 1000 kg manipulator met 4000x1250 mm raamwerk
- 2000 kg manipulator met 12.000 mm hoofdligger
frame-H installatie: - Robot 4000 mm lengte verplaatsing
- 500 kg manipulator met 4800x1000 mm raamwerk
- 1000 kg manipulator met 4800x1500 mm raamwerk


Verdere producten: machines voor pijp pijpleidingconstructies en transportabele metaalbewerking. Ook diverse gereedschappen en toebehoren hiervoor.
Verdere producten: machines voor pijp pijpleidingconstructies en transportabele metaalbewerking. Ook diverse gereedschappen en toebehoren hiervoor.
Verdere producten: machines voor pijp– en plaatbewerking, pijpleidingconstructies en transportabele metaalbewerking. Ook diverse gereedschappen en toebehoren hiervoor.
Portaal installatie: - Robot/galg .00011 mm lengte verplaatsing
Th. Wortelboer B.V.
Th. Wortelboer B.V.
Verdere producten: machines voor pijp– en plaatbewerking, pijpleidingconstructies en transportabele metaalbewerking. Ook diverse gereedschappen en toebehoren hiervoor.
Heumen - NL

- NL Tel. +31 24 358 65 14 info@wortelboerbv.com
Verdere producten: machines voor pijp– en plaatbewerking, pijpleidingconstructies en transportabele metaalbewerking. Ook diverse gereedschappen en toebehoren hiervoor.
Heumen - NL
4000 mm Zuid-Noord verplaatsing
Th. Wortelboer B.V.
Th. Wortelboer B.V.
1800 mm hoogte verplaatsing
Tel. +31 24 358 65 14 info@wortelboerbv.com
3000 kg manipulator (met tegenlager 6000 kg roteren)
Th. Wortelboer B.V.
Heumen - NL Tel. +31 24 358 65 14 info@wortelboerbv.com
Tel. +31 24 358 65 14 info@wortelboerbv.com
Heumen - NL Tel. +31 24 358 65 14 info@wortelboerbv.com





























Uw betrouwbare partner in lasrobot werk!





- 500 kg manipulator met 4800x1000 mm raamwerk
- 1000 kg manipulator met 4800x1500 mm raamwerk

Portaal installatie:





- Robot/galg 11.000 mm lengte verplaatsing
- 4000 mm Noord-Zuid verplaatsing
- 1800 mm hoogte verplaatsing
- 3000 kg manipulator (met tegenlager 6000 kg roteren)



















Langsbaan installatie met 3 werkstations:
- Robot/galg 20.000 mm lengte verplaatsing
- 1000 kg manipulator met 3000x1000 mm raamwerk
- 1000 kg manipulator met 4000x1250 mm raamwerk
- 2000 kg manipulator met 12.000 mm hoofdligger

Toen ik mijn eerste onderneming startte was het leven voor een ondernemer die geld nodig had om te investeren een stuk simpeler dan nu. Je maakte een businessplan besprak dat met de bank, in mijn geval ABN, die keurde het af. Je paste het een beetje aan en kreeg alsnog je lening. Nog steeds spelen banken een belangrijke rol bij het verstrekken van financieringen een belangrijke rol, vooral daar waar het om grotere bedragen gaat en vooral bij ondernemingen die een lang trackrecord hebben. Voor andere bedrijven is er bij banken geen plek meer.
de platforms zijn ook niet kinderachtig. Reken al snel met minimaal 8% aan kosten plus rente per jaar en lang niet iedere funding slaagt.
Joachim Driessen, onafhankelijk adviseur

In dat gat zijn andere partijen gesprongen. Zo zijn er platforms die leningen in kleine stukjes hakken en zo verhandelen zoals Collins of Geld voor Elkaar. Andere platforms kiezen voor een meer inhoudelijk verhaal om de klantenbase van een bedrijf meer te betrekken bij de financiering van nieuwe plannen. Dit soort crowdfunding-achtige platforms zijn vooral nuttig voor financiering van innovatie van bestaande bedrijven. Het past ook bij jonge ventures, maar alleen als het een aansprekend verhaal is. Kosten zijn niet mals. De rentes zijn doorgaans hoger dan bij bankleningen en de kosten van
De charme van crowdfunding-platforms vind ik de transparante manier van financieren, waarbij het platform zuiver tussenpersoon is. Minder heb ik het op partijen die kapitaal aantrekken om dat weer door te lenen. In feite is dit wat banken ook doen, maar dan zonder het strenge toezicht waar banken aan onderworpen zijn. Partijen die investeerders zoeken om deze gelden direct uit te lenen aan bedrijven met een flinke rente lopen het risico in een soort piramidespel te belanden. Voorbeelden te over. Ik krijg daar Lehman Brothers-beelden bij.
Al met al zijn de vele nieuwe vormen van financieringen goed voor ons investeringsklimaat. Al hoop ik dat de banken hun rol als investeerder in Nederlandse innovatie blijft vervullen en meer doen dan het spaargeld met magere rentes om te zetten in louter hypotheken.
Reageren? CIRCLE-RIGHT redactie@vraagenaanbod.nl

Peekstok Machining & Construction geeft capaciteit een boost met miljoeneninvestering

Een mega-draaifreescombinatie van het Nederlandse merk Unisign, een grote Guruzpe draaibank, een lascobot en de overname van een geautomatiseerde freesspecialist: metaalbedrijf Peekstok Machining & Construction uit
Hendrik-Ido-Ambacht investeerde de afgelopen anderhalf jaar ruim drie miljoen euro om zijn capaciteit uit te breiden.
Het is opvallend schoon op de plaatwerk- en constructieafdeling van Peekstok Machining & Construction uit Hendrik-Ido-Ambacht. Waar bij veel constructiebedrijven onderdelen vaak kriskras door de fabriek liggen en pallets met restmateriaal te lang blijven staan, is het bij Peekstok spik en span. ‘Wij zijn van origine een machinefabriek. Vijf jaar geleden hebben we een constructiebedrijf overgenomen. Daarna hebben we de kwaliteitseisen en productievoorwaarden van onze machinefabriek ook geïmplementeerd in de constructiedivisie’, vertelt Johan Peekstok, derde generatie binnen het Zuid-Hollandse familiebedrijf.
Jubileum
Het was zijn grootvader die het bedrijf in 1965 oprichtte. Eind vorig jaar werd het 60-jarig jubileum gevierd met klanten en relaties. Het bedrijf opereerde lange tijd als machinefabriek en maakte jarenlang matrijzen voor kunststofspuiters. Een nevenactiviteit was het verspanen van dunwandig materiaal. ‘Op een gegeven moment werd veel matrijzenbouw uitbesteed naar
‘De sprong pakte wonderwel uit’
lagelonenlanden en was een enorme investering nodig om rendabel te blijven. Toen zijn we ons verder gaan specialiseren in dunwandig materiaal’, vertelt de ondernemer.
In 2006 nam Johan het stokje van zijn vader over en werd de koerswijziging ingezet. In 2018 nam hij Van Kooten Staalbouw over en zag Peekstok Construction in Hendrik-Ido-Ambacht het levenslicht. De verhuizing volgde een jaar later. ‘We waren in Ridderkerk uit ons jasje gegroeid en op zoek naar een nieuwe locatie. Toen kwam dit voorbij: een bestaand constructiebedrijf met een hal die vrij gemaakt kon worden. We hebben besloten de sprong te wagen.’ Een gewaagde sprong, constateert de ondernemer. ‘Gewaagd’ omdat het bedrijf veel nieuwe activiteiten toevoegde en de bedrijfsoppervlakte plotseling zag verviervoudigen. ‘Maar de sprong pakte wonderwel uit’, aldus Peekstok.
Doordat het metaalbedrijf nu meerdere activiteiten onder één dak uitvoert, werd het een aantrekkelijkere partner voor zowel bestaande als nieuwe klanten. ‘Bedrijven hoeven nu voor de mechanische bewerking en het constructiewerk niet meer met verschillende partijen in zee, maar hebben één aanspreekpunt’, aldus Peekstok. Sinds de verhuizing steeg de omzet fors en verdubbelde het personeelsbestand naar veertig


is gespecialiseerd in dunwandig verspaningswerk. De
medewerkers. ‘Alleen al vorig jaar hebben we dertien nieuwe mensen aangenomen’, vertelt de hij.
Mondiaal bereik
De verspaningsafdeling is nu nog de grootste omzetbron en genereert 70 procent van de inkomsten. ‘Omdat veel klanten mondiaal opereren, hebben we minder last van conjunctuurschommelingen’, vertelt Peekstok, wiens klanten actief zijn in de scheepvaart, energie- en offshore-industrie. Lange tijd leverde het bedrijf ook grote dunwandige machineonderdelen voor de vliegtuigindustrie, onderdelen die uit diverse hittebestendige metaallegeringen werden vervaardigd. Door de conjuncturele gevoeligheid van deze sector heeft Peekstok deze activiteiten inmiddels stopgezet. ‘Als er weer iets gebeurde, stortte de hele vraag in. Daar
konden we geen investeringen op baseren’, vertelt de ondernemer. Het huidige portfolio, dat volgens Peekstok nog veel meer potentieel biedt, kan het bedrijf wel verder uitbouwen. In de afgelopen anderhalf jaar investeerde het bedrijf meer dan drie miljoen euro om de capaciteit uit te breiden. Deze investeringen werden doorgevoerd op verschillende afdelingen.
Op de geconditioneerde verspaningsafdeling in Hendrik-Ido-Ambacht werden in de loop van vorig jaar een Gurutzpe GL10-draaibank en een Unicom 6000 geïnstalleerd. Deze laatste investering betreft een vijfassige draaifreescombinatie van het Nederlandse merk Unisign, waarin werkstukken met een diameter van 1800 mm kunnen worden
bewerkt. De mastodont van 60 ton deed voorheen dienst in een fabriek van Siemens in Duitsland voor de productie van generatoren. Toen deze productielijn werd stopgezet, kwam de machine op de markt terecht. Om de komst ervan mogelijk te maken, werd de fabrieksindeling aangepast en de vloer verstevigd door het slaan van twintig heipalen.
Boven op de investeringen in Hendrik-Ido-Ambacht nam Peekstok Machining & Construction vorig jaar ook een specialist in fijnmechanische onderdelen over. Het gaat om een voormalige toeleverancier, NRP CNC Products uit Hoorn, die in financiële problemen was geraakt. ‘Maar het is een state-of-the-art bedrijf met een zeer hoge automatiseringsgraad, dat vooral werk miste’, aldus Peekstok. De bedrijfsovername past binnen de strategie van diversificatie. ‘Veel van onze klanten hebben ook fijnmechanische onderdelen nodig en kunnen hiervoor nu eveneens bij ons terecht’, aldus Peekstok. Naast het combinatiewerk met eigen producten gaat de Zuid-Hollandse ondernemer de komende maanden voor deze activiteit op zoek naar extra opdrachtgevers. ‘Het is alweer een tijd geleden dat we actief op zoek zijn gegaan naar nieuwe klanten.’
De machine betekende een enorme capaciteitsboost voor het bedrijf. Draai- en freesbewerkingen kunnen nu achtereenvolgens worden uitgevoerd. ‘Voorheen moesten sommige bewerkingen op twee machines worden uitgevoerd of moesten we grotere stukken, die niet op onze vijfassige freesmachines pasten, uitbesteden’, vertelt Peekstok. Ook het spilrendement is sterk verbeterd, van 25 naar 75 procent, schat de ondernemer. ‘Voorheen kon een werkstuk pas worden voorbereid (opgespannen en geprogrammeerd) als de machine stilstond. Deze machine is uitgerust met vijf pallets. Terwijl de machine een bewerking uitvoert, kan het werk voor de andere pallets worden voorbereid, waardoor er veel minder stilstand is’, legt hij uit. Inmiddels wordt de nieuwkomer, die volledig automatisch werkt, ook ’s nachts ingezet. Deze nachtelijke inzet wil Peekstok het komende jaar verder uitbreiden. ‘Aanvankelijk wilden we met onze capaciteitsuitbreiding en

‘Terwijl de machine een bewerking uitvoert, kan het werk voor de andere pallets worden voorbereid’
investeringen vooral de doorlooptijd verkorten. Nu dat gerealiseerd is, gaan we op zoek naar extra werk om de vrije capaciteit op te vullen.’
Gerobotiseerde lascobot
Ook de lasafdeling werd grondig gemoderniseerd. Het neusje van de zalm is hier een gloednieuw cobot-manipulatorsysteem. De cobot wordt ingezet voor het lassen van kleine series of voor werkstukken met zeer veel laswerk. ‘Bijvoorbeeld lasprojecten waarbij we veel lassen over elkaar heen moeten leggen om een hoge lasdikte te behalen’, verklaart Peekstok.
Het systeem is verder uitgerust met seamtracking en kan gelijktijdig multilayer-lasnaden leggen. ‘Seamtracking is een systeem waarbij de toorts
het te lassen pad bepaalt op basis van stroomverschillen. Aan de hand daarvan kan de afwijking ten opzichte van het geprogrammeerde pad worden bepaald en kan het systeem bijsturen’, aldus Peekstok. Dat is nodig omdat buizen vaak niet perfect rond zijn. Het systeem, dat volgens Peekstok uniek is in zijn soort, werd uitgewerkt door automatiseringsspecialist TFT uit Asten, nabij Eindhoven. ‘Zij hebben er honderden uren in gestoken om de software te optimaliseren, aldus de ondernemer.
Voor de investering twijfelde hij tussen een lasrobot en een lascobot. Uiteindelijk gaf het programmeergemak van de cobot de doorslag. ‘Ik wil dat de man op de werkvloer de machine
Peekstok’s dochter in de met twintig heipalen verstevigde fundering voor de komst van de draai-freesmachine.
begrijpt en deze zelf kan programmeren, en niet dat dit vanuit kantoor gebeurt en vervolgens door de machineoperator blind wordt opgevolgd.’ Peekstok merkt op dat het verschil tussen robot en cobot steeds kleiner wordt. ‘Door de ver doorgedreven softwareprogrammering van deze cobot is eigenlijk een soort robot ontstaan, en door de opkomst van automatische robotprogrammering wordt een robot steeds meer een cobot.’ Na de nodige aanpassingen draait de lascobot naar wens. ‘We zijn nu op een punt beland dat we het systeem kunnen kopiëren en zo onze capaciteit op de lasafdeling verder kunnen uitbreiden’, vervolgt Peekstok. Het laswerk op de constructieafdeling – waarvan veel gecertificeerd is – is zeer divers en valt onder verschillende normeringen. Het gaat om het lassen van constructies rondom de mechanische onderdelen die op de verspaningsafdeling zijn gemaakt, groot plaatwerk tot zes meter en geveldragers voor de bouw. ‘Ik zie ons niet als nichespecialist, maar meer als een projectpartner die al het metaalwerk voor klanten uit handen kan nemen’, besluit Peekstok.
CIRCLE-RIGHT www.peekstok.nl


Grote gedaanteverandering in ruim 30 Technishow-deelnames
Widenhorn behoorde vorige week tot de absolute blikvangers op de vakbeurs Technishow in Utrecht. Het bedrijf uit Rhoon nam alle 33 edities deel en was er in 1951 bij de start van de beurs ook bij. Het enige verschil is dat het toen machines verkocht en nu software en gereedschappen voor de plaatbewerking.

H‘et was een goede beurs. Er was veel interesse en wij hebben de nodige leads genoteerd’, vertelt Anco Euser, directeur van Widenhorn, toeleverancier voor de plaatbewerkingsindustrie. Euser betreurt het dat sommige grote spelers in de metaalindustrie Technishow links hebben laten liggen of met een kleinere stand hebben deelgenomen aan de vakbeurs. ‘Ik vind beurzen belangrijk. Het is dé mogelijkheid als sector om je gezicht te laten zien en mensen uit alle geledingen van een metaalbedrijf te bedienen. Hoe groter het gezamenlijke aanbod, hoe interessanter voor de bezoekers’, vertelt hij.
De waarde die Widenhorn hecht aan beurzen blijkt ook uit het aantal deelnames aan Technishow. Het bedrijf nam dit jaar, tijdens het 75-jarige jubileum van de vakbeurs voor de metaalindustrie, voor de 33e keer deel. Ook bij de eerste editie in 1951, toen eenmalig in Rotterdam, waren ze al van de partij. Als bewijs van de eerste deelname laat Anco Euser de exposantenkaart van zijn vader uit dat jaar zien. Het bewijs wordt ook geleverd door een editie van Vraag & Aanbod uit mei 1951, waarin alle deelnemers van Technishow van dat jaar zijn opgenomen. Widenhorn stond destijds te boek als handelaar in machines, werktuigen en gereedschappen.
Deze omschrijving is anno 2026 achterhaald. ‘In de jaren zeventig en tachtig is de verkoop van machines afgestoten, een deel kwam bij Laagland terecht, en is het bedrijf zich gaan specialiseren in software.’ Anco Euser heeft deze specialisatie verder toegespitst op de plaatbewerkings-
industrie. Naast high-end software levert het bedrijf ook gereedschappen voor de plaatbewerkingsindustrie. Vorig jaar heeft Widenhorn bijvoorbeeld het dealerschap van Precitec, een leverancier van onderdelen voor fiberlasermachines, verworven.
Anco Euser is de derde generatie Euser aan het roer van Widenhorn. ‘Het bedrijf is in 1919 opgericht
‘Hoe groter het gezamenlijke aanbod, hoe interessanter voor de bezoekers’
door meneer Widenhorn en had een uitstekende reputatie toen mijn opa het in 1944 overnam. Waarom zouden we de naam veranderen?
Het is een belangrijk onderdeel van onze geschiedenis’. Dat Euser veel waarde hecht aan geschiedenis blijkt ook uit het bedrijfsmuseum dat de ondernemer heeft ingericht. In dat museum is ook een plaatsje ingeruimd voor een reclameplakkaat van de eerste editie van Technishow. ‘Deze zag ik recent op Marktplaats voorbij komen en moest ik koste wat kost hebben’, vertelt de ondernemer. Ter ere van het honderdjarige jubileum van het bedrijf liet hij ook een vuistdik geschiedenisboek over het bedrijf schrijven.
CIRCLE-RIGHT widenhorn.nl













Wie vandaag investeert in lasersnijtechnologie, zoekt naast capaciteit ook betrouwbaarheid, gebruiksgemak en snelle service. Met Esprit biedt Wouters Cutting & Welding (WCW) een Europese machine die precies daarop inspeelt. Compacte fiberlasersnijmachines met hoogwaardige componenten en een scherpe prijs-kwaliteitverhouding.
Esprit-machines onderscheiden zich in de eerste plaats door hun compacte footprint. Met afmetingen vanaf slechts 1 x 1,5 meter passen ze probleemloos in werkplaatsen waar ruimte schaars is. Tegelijk leveren ze prestaties die je normaal alleen bij grotere systemen verwacht. Tot 30 mm staal snijden met hoge nauwkeurigheid is geen uitzondering.
Daarbij kiest Esprit resoluut voor Europese kwaliteit. De machines worden opgebouwd met A-merkcomponenten van onder meer Bosch, Precitec en Wittenstein. Dat vertaalt zich in betrouwbaarheid, lange levensduur en consistente prestaties. In combinatie met een toegankelijke investering ontstaat zo een oplossing met een snelle terugverdientijd. Minstens zo belangrijk is de ondersteuning. Als partner van Esprit verzorgt WCW zowel installatie als opleiding met eigen service engineers. Dankzij korte lijnen en ondersteuning op afstand of ter plaatse blijft stilstand tot een minimum beperkt.
Groeiversneller
Bij Mallens Constructietechniek uit Helvoirt werd de stap naar lasersnijden ingegeven door een concreet probleem. Het familiebedrijf, gespecialiseerd in staalconstructies, liep tegen de grenzen van zijn ponsknipmachine aan. ‘Onze producten werden complexer en we moesten steeds vaker snijwerk uitbesteden’, vertelt eigenaar Robin Mallens. ‘Dat drukte onze levertijden en productiviteit.’ De zoektocht naar een oplossing ging verder dan technologie alleen. Betrouwbare service en continuïteit waren doorslaggevend. Via referenties kwam Mallens in contact met Wouters Cutting & Welding. Samen werd gekeken naar de juiste snijtechnologie. Op basis van materiaalsoorten, plaatdiktes en de behoefte aan duidelijke markeringen viel de keuze op de Esprit Photon Lite: een compacte fiberlaser met krachtige prestaties. Sinds de installatie begin dit jaar draait de machine

dagelijks in productie. ‘De snelheid en nauwkeurigheid zijn indrukwekkend’, aldus Mallens. ‘Onderdelen worden in één keer gesneden, inclusief gaten en uitsparingen, en vaak volledig braamvrij. Nabewerking is nauwelijks nog nodig.’ Ook de workflow verbeterde aanzienlijk. Het nesten gebeurt op kantoor. De programma’s worden via de software direct naar de machine gestuurd. Operators kunnen eenvoudig eerdere jobs oproepen of restmateriaal benutten, wat de flexibiliteit verhoogt. Na twee dagen opleiding werkten de operators zelfstandig met de machine. Voor Mallens was de keuze voor WCW niet alleen een technologische beslissing. ‘Ik ben erg tevreden over de compacte, snelle en nauwkeurige machine’, besluit hij. ‘Maar minstens even belangrijk is de service. Wouters heeft gedaan wat ze beloofden. Ze hebben ons niet gewoon een machine geleverd. We konden er pijlsnel zelfstandig mee aan de slag.’
Wouters Cutting & Welding info@wcw.be wcw.be


CLT Metal Service uit Horst breidt zijn machinepark uit met de HSG
TL730-buizenlaser, de grootste buizenlaser van Nederland. De machine heeft een aan- en afvoerlengte van 16 meter, een snijcapaciteit tot 715 millimeter diameter en kan materiaal tot 30 mm verwerken.
In maart is een buizenlaser van het Chinese merk HSG bij CLT Metal Service in Horst geplaatst. De machine heeft een aan- en afvoerlengte van 16 meter en kan buizen tot 715 millimeter snijden. Daarmee is het volgens CLT en machineleverancier Landré, dealer van HSG in de Benelux, de grootste buizenlaser van Nederland.
Expertise in complex en groot buislaserwerk
Groot buislaserwerk is geen nieuw terrein voor CLT. ‘Al sinds 2009 beschikken we over een buizenlaser met een aanvoerlengte van 14 meter en een snijcapaciteit tot 610 mm diameter. Deze machine behoorde lange tijd tot de grootste van Nederland’, vertelt Niek Christiaens, mede-directeur van CLT.
CLT Metal Service is een gespecialiseerde toeleverancier voor de metaalindustrie, met klanten in sectoren als offshore, landbouwtechniek, voedingsmiddelenindustrie, machinebouw en infrastructuur. Het bedrijf snijdt onderdelen in verschillende materialen: buizen, kokers en platen op maat. De HSG TL730 komt in de plaats van de
De HSG TL730-buizenlaser wordt opgebouwd in Horst

‘Hiermee willen wij onze positie als specialist in grote en complexe buislaseronderdelen verankeren’

vorige buizenlaser, die aan vervanging toe was. ‘Hiermee willen wij onze positie als specialist in grote en complexe buislaseronderdelen verankeren’, vertelt Christiaens.
In het beslissingstraject was de keuze beperkt. ‘Er zijn geen westerse merken die een dergelijke grote machine aanbieden’, aldus Christiaens, die uiteindelijk bij HSG belandde. Voor de selectie en afname van de TL730 reisde hij meerdere keren naar China. ‘In december zijn we een laatste keer bij de fabriek geweest voor de officiële afname. Toen was de
machine volledig operationeel opgebouwd en konden we tests snijden’, vertelt de ondernemer, die enthousiast is over de prestaties. ‘Het is geen doorsnee machine. De kwaliteit en nauwkeurigheid zijn indrukwekkend.’
Naast de TL730 staat ook de installatie van de HSG TX3R op de planning. Deze machine heeft een aan- en afvoerlengte van 12 meter en verwerkt buizen en profielen tot Ø350 mm. Hiermee krijgt CLT een doordacht en volledig buislaserprogramma: van 12 mm tot 715 mm diameter. ‘Daarmee kunnen we klanten bedienen
Groot buislaserwerk is bekend terrein voor CLT.
met het volledige spectrum van buislaserwerk’, zo zegt Christiaens.
Tweede generatie zet in op digitalisering en groei
CLT Metal Service werd 30 jaar geleden opgericht door Jo Christiaens. Drie jaar geleden namen zijn zonen Niek en Koen het bedrijf over. Sindsdien is fors geïnvesteerd in zowel technologie als processen. Het traject van offerte tot productie is vergaand geautomatiseerd en ook op de werkvloer is digitalisering doorgevoerd.

Paul
Hartgers is technologie-adviseur bij PKM advies metaal.
Het gaat vaak over circulariteit en het belang
ervan, maar wat is circulariteit? Ook is de vraag wat bedrijven hiermee moeten.
Kort gezegd gaat circulariteit er over dat we grondstoffen blijven hergebruiken. Nu werken we vaak lineair: we delven grondstoffen, maken daar met veel energie materialen van die we verwerken in allerhande producten. Na (kort) gebruik worden deze producten gedumpt of verbrand. Nu grondstoffen schaarser worden en delven duurder, komt er belangstelling voor hergebruik. Althans dat zou je denken. Het blijft natuurlijk raar dat we met veel moeite en energie en ten koste van het milieu grondstoffen delven die naar enige jaren gebruik op een afvalberg belanden. Het idee is dat de grondstoffen telkens hergebruikt worden. Voor enkele ketens werkt dit al. Vooral in Nederland worden papier, glas, staal en aluminium grotendeels hergebruikt en dat levert grote voordelen op.
Uit deze ketens blijkt dat circulariteit werkt en ook in de praktijk goed te doen is. De vraag is nu waarom we zeldzame grondstoffen toch maar eenmalig gebruiken. Verder zien we dat producten steeds korter gebruikt worden en sneller op de afvalberg belanden. Zie bijvoorbeeld de modetextiel. Via Chinese webshops komt dermate goedkoop textiel hierheen dat het vaak ook maar eenmaal gebruikt kan worden. Consumenten zou-
den dit niet moeten kopen, maar helaas. Ook allerlei producten worden nooit gerepareerd, maar bij het eerste falen direct afgedankt. Inclusief alle materialen. Dit ligt overigens niet alleen aan de consument, maar ook aan fabrikanten die het product zo ontwerpen dat reparatie onmogelijk of erg duur wordt. Gelukkig dat de EU hier al wat aan gaat doen. Zelf komende uit een tijd dat reparatie gebruikelijk was, verbaas ik me toch over de weggooicultuur. En dat ondanks dat er veel over geschreven en gepraat wordt. Maar goed, het gaat er toch om wat je zelf kan doen.
Hoe zit dit met bedrijven? Circulariteit is een containerbegrip en niet direct praktisch te duiden. Zeker voor kleine bedrijven is het nog te ver van hun dagelijkse praktijk. Toch kan ieder bedrijf hiermee aan de gang. Bedrijven die producten ontwerpen en maken kunnen deze repareerbaar maken. Dat lijkt dan omzet te kosten, immers je verkoopt minder nieuwe producten. Maar je kunt ook extra omzet maken door de producten te repareren voor jouw klanten. Wel een grote uitdaging is de certificeerbaarheid van materialen. Een goed voorbeeld is constructiestaal. Bouwproducten vallen nu onder de CPR en constructiestaal daarmee onder de EN 1090. Deze norm eist dat de fabrikant van stalen bouwproducten de staalk-
waliteit verklaart. En die kan dat doen op basis van het materiaalattest dat wordt afgegeven door de staalfabriek. Echter, bij sloop van gebouwen komt wel constructiestaal vrij, maar hier zijn meestal geen attesten of CE markeringen bij. Dus kan een fabrikant het staal niet verklaren en mag de fabrikant dit staal dus niet zomaar opnieuw inzetten. Gelukkig is er een norm onder de EN1090 die gebruikt staal wel verklaart, maar dat is moeilijk. Van het onbekend staal moeten breek- en trekproeven worden uitgevoerd. Daarmee wordt dat staal dan weer duurder dan nieuw staal. En dus is dat een enorme barrière om gebruikt staal opnieuw in te zetten. Afwaarderen kan wel, maar kost uiteraard ook weer geld. Kortom we zien dat twee op zich prima regelingen elkaar onbedoeld tegen werken.
Onmogelijk?
Is circulariteit dus onmogelijk? Naar mijn mening absoluut niet. En het is gewoon noodzakelijk omdat grondstoffen uiteindelijk
Wel een grote uitdaging is de certificeerbaarheid van materialen
schaarser gaan worden en duurder om te delven. Dus circulariteit is noodzaak. Alleen het ene (repareerbaarheid) is makkelijker te bereiken dan het andere (hergebruik constructiestaal). Dat het moeilijk is, is duidelijk. Maar moeilijk is wat anders dan onmogelijk. Omdat circulariteit een noodzaak wordt, is het voor elk bedrijf van belang om te onderzoeken wat je zelf al kan doen. En wat nodig is. Veel zaken waren vroeger, toen materialen ook schaars en veel duurder waren, gebruikelijk. Dus op die ervaring kan je terug grijpen. Klanten zijn misschien niet direct overtuigd, maar ook dat is oplosbaar. Kortom, circulariteit is zeer breed en best moeilijk, maar noodzakelijk en uiteindelijk echt wel te doen. En wie weet komen hier ook weer nieuwe producten en diensten uit voort. Echt wat voor ondernemers.
Contact over dit onderwerp? CIRCLE-RIGHT hartgers@pkm.nl of redactie@vraagenaanbod.nl
U werkt al jaren in uw eigen onderneming en kent elke machine, klant en medewerker. Maar ergens knaagt de vraag: hoelang wil ik dit nog blijven doen? Misschien denkt u aan uw pensioen. Of voelt u dat het tijd is voor

In dit artikel komen de belangen en stappen aan bod die spelen bij de verkoop van uw onderneming. Wanneer u nadenkt over verkoop, spelen er meerdere belangen tegelijk. Allereerst zijn er emotionele belangen. De onderneming kan door uzelf zijn opgebouwd of al generaties lang in uw familie zijn. Het is als een ruw stuk metaal dat door de jaren heen stap voor stap is bewerkt tot het zijn huidige vorm heeft gekregen. U wilt het bedrijf dan ook in goede handen achterlaten. Ook is er een financieel belang. De verkoopopbrengst moet wel recht doen aan alle jaren van inzet, risico en investeringen. Daarbij moet de verkoopopbrengst het liefst genoeg zijn om van te leven of nieuwe ambities waar te maken. Deze belangen bepalen hoe u naar de waarde van uw onderneming kijkt. Voor kopers spelen andere belangen.

Voor u als verkoper is het van belang te weten dat er globaal vier typen kopers te onderscheiden zijn: interne kopers, MBI-kopers (Management Buy In), strategische kopers, en private equity partijen. Interne kopers zijn: een zoon / dochter of een medewerker, die het bedrijf wil voortzetten. Zij kennen de onderneming al goed en zijn betrokken bij het bedrijf en de mensen die er werken. Als het emotionele belang zwaar weegt, kan dit een aantrekkelijke route zijn. Financieel levert deze vorm van overdracht meestal minder op vanwege het ontbreken van de benodigde middelen. Met regelingen zoals de BOR kan een overdracht fiscaal gunstig worden vormgegeven, door (een deel van) het bedrijf te schenken. MBI’ers zijn vaak individuele ondernemers met sectorervaring die het bedrijf zelf willen voortzetten. Zij zijn betrokken bij de onderneming en gericht op de lange termijn. Als u hecht aan het emotionele
belang, kan dit een interessant kopertype zijn. De uitdaging bij deze groep is dat geschikte kandidaten schaars zijn: wie over de juiste praktijkervaring beschikt, heeft niet altijd de middelen, en wie over kapitaal beschikt, mist de MKB-werkvloerervaring. Strategische kopers zijn vaak interessante partijen, omdat zij al actief zijn in dezelfde keten, bijvoorbeeld als klant, leverancier of concurrent. Zij kennen de markt en zoeken samenwerkingsvoordelen op het gebied van kostenbesparing of uitbreiding van het aanbod. Hierdoor kan een bod van een strategische koper erg interessant zijn. Wilt u zowel het emotionele als het financiële belang meewegen, dan kan deze groep interessant zijn.
Private equity-partijen hebben doorgaans ervaring met overnames en beschikken over financiële slagkracht. Indien het financiële belang een grote rol speelt, kunt u zich op deze groep richten. De focus ligt wel sterk op aandeelhouderswaarde en minder op de continuïteit van de onderneming.
De verkoopopbrengst moet wel recht doen aan alle jaren van inzet, risico en investeringen
Meestal richten zij zich op ondernemingen met een zelfstandig managementteam. Het type koper bepaalt uiteindelijk hoe naar kansen, risico’s en dus waarde van uw onderneming wordt gekeken.
Het is belangrijk voor u om te weten hoe een koper naar ondernemingswaarde kijkt. Een gemeenschappelijke blik zorgt voor een betere basis voor onderhandelingen en een grotere slagingskans.
Voor een koper is de belangrijkste vraag niet wat er is verdiend, maar hoe zeker het is dat dit in de toekomst zo blijft. Dit perspectief geldt voor alle typen kopers, al spelen bij interne kopers vaak ook andere overwegingen en kan de beoordeling minder strikt zijn. De resultaten uit het verleden vormen de basis, maar de verkoop van de onderneming en de plannen van de verkoper brengen nieuwe risico’s met zich mee. Een koper zal proberen zelf de kansen en risico’s voor de onderneming in kaart te brengen. Denk daarbij aan:
• Wat zijn de kansen in de markt voor deze onderneming?
• Zijn er samenwerkingsvoordelen te behalen?
• Functioneert de organisatie zelfstandig, of: “is de vent de tent?”
Is de personele bezetting op orde? Zijn bijvoorbeeld alle benodigde vaardigheden
aanwezig in het team en hoe ziet de leeftijdsopbouw eruit?
• Hoe is het klantenbestand samengesteld?
Is er afhankelijkheid van één grote klant of van één specifieke markt? Zijn klantrelaties geborgd in de onderneming of zijn deze persoonlijk?
• Zijn processen vastgelegd en ondersteund door systemen, zoals ERP- en boekhoudsoftware? Zijn er relevante certificeringen, zoals ISO 9001?
• Hoe ontwikkelen zich de verwachte omzetten, marges en werkkapitaal?
• Zijn de bedrijfsmiddelen actueel, of staan er op korte termijn forse investeringen te wachten?
Hoe groter de onzekerheid op deze punten, hoe hoger het risico voor de koper en hoe lager de waardering.
Hoe scoort uw eigen onderneming op bovenstaande punten? Als u besluit tot verkoop, is er mogelijk nog werk aan de winkel.
In de praktijk betekent het kopersperspectief voor u als verkoper dat de hoeveelheid bloed, zweet, tranen en geld op zichzelf geen directe invloed heeft op de waardering door een koper. Alleen wanneer die investeringen leiden tot hogere kasstromen of een lager risicoprofiel, vergroten zij de waarde van de onderneming.
Voor ondernemers in het MKB is het verstandig te investeren in het ‘overbodig’ maken van uzelf. Indien de organisatie (te) sterk van u afhankelijk is, is uw bedrijf mogelijk niet verkoopbaar.

Thijs Klavers (Adviseur Bedrijfsoverdrachten PKM), 06 50 44 16 30, klavers@pkm.nl
CIRCLE-RIGHT www.pkm.nl
1
Begin op tijd, drie tot zes jaar van tevoren is wenselijk.
Naast het verhogen van het resultaat en het verlagen van het risicoprofiel zijn er fiscale en juridische aandachtspunten. Het aanpassen van een juridische structuur brengt vaak een voortzettingstermijn van drie tot zes jaar met zich mee. Wilt u bijvoorbeeld het bedrijfsvastgoed dat in de holding zit mee verkopen, dan kan een juiste juridische structuur 10,4% overdrachtsbelasting voorkomen.
2
Maak uw bedrijf verkoopklaar door te denken aan punten als:
a. Maak de onderneming minder afhankelijk van de eigenaar (“is de vent de tent?”).
b. Zorg voor een stabiel en kundig team. c. Verminder afhankelijkheid van grote klanten.
d. Zorg dat de financiële resultaten goed zijn en de administratie en cijfers op orde zijn.
e. Zorg dat machines en bedrijfsmiddelen modern en goed onderhouden zijn.
3
Zoek relevante informatie
Bij een verkoopproces komt veel kijken, financieel, fiscaal, juridisch en emotioneel. Wilt u zeker weten dat u niets mist, schrijf u dan in voor de cursus “De overdracht van uw bedrijf” van de Koninklijke Metaalunie (www.metaalunie.nl/Academie/ Cursusaanbod/Bedrijfsopvolging).
4
Laat u goed informeren over de stappen die nodig zijn om te komen tot een goede bedrijfsoverdracht
Voor persoonlijk advies neemt u contact op met PKM. In een persoonlijk gesprek kunnen we u adviseren wat de juiste stappen zijn voor uw bedrijfsoverdracht.
Iedereen werkt keihard, maar toch komt je bedrijf niet echt vooruit. Orders lopen vertraging op, afdelingen wijzen naar elkaar en kleine fouten kosten tijd en frustratie. Herkenbaar? Je bent niet het enige bedrijf waar dit gebeurt. Als Groeipartner Supply Chain Management kom ik dit dagelijks tegen: bedrijven waar de groei stagneert door gebrek aan overzicht en samenwerking.
Vraag&Aanbod en specialisten van uit het werkveld geven in deze rubriek ondernemers in de maakindustrie inzicht én praktisch tips over bedrijfsvoering.
Bij veel bedrijven zijn de mensen structureel overbelast. Iedereen doet z’n best maar er is geen vooruitgang. De oorzaak ligt vaak in slechte afstemming tussen mensen, processen en/of systemen, een gebrekkige overdracht en afdelingen die los van elkaar opereren. En zolang dat zo blijft, blijf je achter de feiten aanlopen.
Groeibarrières vs. Groeikansen
Een gebrek aan grip op onder andere de goederenstroom en interne logistiek vormt een directe groeibarrière. Maakbedrijven ervaren dan extra werk en kosten om de leverbetrouwbaarheid te garanderen. Terwijl inzicht, overzicht en samenwerking daarentegen wel een soepele supply chain opleveren. Waardoor groeikansen wel benut kunnen worden en het bedrijf wel die gewenste groei kan inzetten.
5 tips voor een betere supply chain in maakbedrijven:
1Kijk buiten je eigen afdeling
Veel problemen ontstaan niet binnen de afdeling, maar tussen afdelingen. Toch richten managers zich vooral op hun eigen domein. Dat lijkt logisch, want het is al druk genoeg. Maar als niemand het totale plaatje overziet, ontstaan blinde vlekken. Daarom is afdelingsoverschrijdend samenwerken belangrijk. Praat met elkaar. Deel knelpunten,
‘Afdelingen werken ieder voor zich, dan blijf je brandjes blussen in plaats van verbeteren’
stel vragen en maak problemen zichtbaar. Adopteer de regisseursrol als onderdeel van jouw functie en voel je niet alleen verantwoordelijk voor jouw afdeling, maar voor het totale resultaat. Dat is het Supply ChainDNA, en daarmee kom je samen verder.
2
Los procesproblemen op vóórdat je gedrag corrigeert
‘Ze moeten gewoon beter opletten.’ Dat wordt vaak gezegd. Maar als systemen foutgevoelig zijn en processen omslachtig, dan is
het onvermijdelijk dat mensen fouten maken. In plaats van harder sturen op gedrag, kun je beter de oorzaak aanpakken. Als processen logisch zijn ingericht, kunnen mensen ook beter presteren. En vaak gaat dat dan vanzelf.
3 Benoem de groeipijnen, juist als het wringt
Groeipijnen ontstaan als de oude werkwijze niet meer bij de nieuwe situatie past. Zoals een Excel-planning die niet meer bij te houden is. Of een medewerker die ooit
in buislasersnijden, lasersnijden en watersnijden


de ontmoetingsplaats voor ondernemers in de maakindustrie.








Wilt u 2x per week op de hoogte worden gehouden van alle actualiteiten uit de maakindustrie? Ga naar vraagenaanbod.nl/nieuwsbrief






fast. safe. easy.
fast. safe. easy.
Marconistraat 26
fast. safe. easy.
7575 AR Oldenzaal
7575 AR Oldenzaal
Marconistraat 26 7575 AR Oldenzaal

0ENGINEERING0
0ENGINEERING0


0AUTOMATISERING0
0AUTOMATISERING0


0ROTATIESYSTEMEN0
0ROTATIESYSTEMEN0

Uw leverancier voor het positioneren en roteren van werkstukken
Uw leverancier voor het positioneren en roteren
Uw leverancier voor het positioneren en roteren van werkstukken
Wij bij DUMETA® zijn gespecialiseerd in het ontwikkelen, produceren en leveren van machines voor het roteren en positioneren van producten. Daarnaast leveren wij een eigen ontwikkelde zwenkarmstelling voor de opslag van langgoed materiaal.
Wij bij DUMETA® zijn gespecialiseerd in het ontwikkelen, produceren en leveren van machines voor het roteren en positioneren van producten. Daarnaast leveren wij een eigen ontwikkelde zwenkarmstelling voor de opslag van langgoed materiaal.
Wij bij DUMETA® zijn gespecialiseerd in het ontwikkelen, produceren en leveren van machines voor het roteren en positioneren van producten. Daarnaast leveren wij een eigen ontwikkelde zwenkarmstelling voor de opslag van langgoed materiaal.
0ROTATIESYSTEMEN0


0ZWENKARMSTELLINGEN0
0ZWENKARMSTELLINGEN0
0ZWENKARMSTELLINGEN0


Met onze eigen engineeringafdeling staan wij paraat om klantspecifieke vragen te beantwoorden en speciale machines te ontwikkelen die aan de behoeften van onze klanten voldoen.
Met onze eigen engineeringafdeling staan wij paraat om klantspecifieke vragen te beantwoorden en speciale machines te ontwikkelen die aan de behoeften van onze klanten voldoen.
Bekijk recente projecten op onze website of neem contact met ons op.
Met onze eigen engineeringafdeling staan wij paraat om klantspecifieke vragen te beantwoorden en speciale machines te ontwikkelen die aan de behoeften van onze klanten voldoen.
Bekijk recente projecten op onze website of neem contact met ons op.
tel +31 541 533 369 mail info@dumeta.nl web www.dumeta.nl
tel +31 541 533 369 mail info@dumeta.nl web www.dumeta.nl
Bekijk recente projecten op onze website of neem contact met ons op.
tel +31 541 533 369 mail info@dumeta.nl web www.dumeta.nl
‘In een organisatie met Supply Chain DNA is de supply chain de regisseur van waardecreatie’
alle bestellingen zelf kon verwerken, maar nu dagelijks achterloopt. Zulke situaties zijn geen fouten, ze zijn een teken dat de organisatie toe is aan de volgende stap. Benoem dat. Pas dan kun je ze oplossen.
Haal signalen op van de werkvloer
Veel knelpunten worden dagelijks ervaren door mensen in de operatie. Alleen komen die signalen lang niet altijd boven. Of de urgentie wordt niet overal gevoeld. Het komt zo vaak voor dat de mensen op de werkvloer precies weten wat er misgaat maar dat die kennis niet bekend is bij het MT of de directie. Zorg dus voor een brug tussen de werkvloer en het management zodat de urgentie van één afdeling ineens de urgentie van het hele bedrijf wordt. Dan komen dingen in beweging.
5 Richt processen aan de voorkant goed in
Veel productieproblemen ontstaan door fouten of onduidelijkheid aan de voorkant. Als je iets moet samenstellen op basis van informatie afkomstig van drie verschillende plekken, dan is de kans heel groot dat dat fout gaat. Zorg er daarom voor dat processen zó zijn ingericht dat fouten vrijwel uitgesloten zijn. Dat verlaagt de werkdruk én verhoogt de kwaliteit.
Sterke supply chain door overzicht en regie, dé sleutel tot groei
Veel bedrijven willen wel verbeteren, maar missen overzicht, tijd of inzicht. Een specialist in supply chain die met een frisse blik én ervaring meekijkt, maakt dan het verschil.
Door inzichtelijk te maken waar het vastloopt, oplossingen te vinden die de organisatie verder helpen én de teams in het bedrijf te begeleiden om het zelf anders, beter aan te pakken. Met die aanpak en ondersteuning verandert er echt wat in het bedrijf, ook nadat de externe specialist weer weg is.
CIRCLE-RIGHT growproud.nl
GrowProud zet zich in voor maakbedrijven en Theo Wienholts helpt die bedrijven als ervaren supply chain manager. Hij houdt organisaties een spiegel voor, analyseert processen over de afdelingen heen, brengt de échte knelpunten boven tafel en begeleidt teams richting verbetering. Daarbij brengt hij het ‘Supply Chain-DNA' in het bedrijf: mensen die de keten overzien en eigenaarschap nemen. Dat doet hij coachend, gericht op de mens en altijd samen.

Dit artikel is geschreven door Theo Wienholts van GrowProud. Voor meer informatie: theo. wienholts@growproud. nl of 06 – 43 73 05 75.
Dormatec, leverancier van automatiseringstoebehoren, breidt zijn assortiment uit met een nieuwe, compacte vloeistofspanenzuiger: de Dormatec UV100. Met deze introductie speelt het bedrijf in op de groeiende vraag vanuit kleinere metaalbedrijven die met beperkte ruimte in de fabriekshal kampen.
Dormatec bood al eerder een grotere vloeistofspanenzuiger aan, maar merkte dat daar niet voor iedere klant ruimte voor is. ‘Veel kleinere metaalbedrijven beschikken simpelweg niet over de ruimte voor een grote installatie’, legt Manuel Schippers uit. De nieuwe UV100 is daarom compacter en wendbaarder, waardoor hij eenvoudig tussen machines door kan manoeuvreren. De kleinere uitvoering verschilt technisch van de grotere variant. Waar die laatste tegelijkertijd kan pompen en zuigen, moeten gebruikers bij de UV100 een keuze maken tussen deze functies.
Stofzuiger
De ‘stofzuiger voor de metaalindu-

strie’, zoals Schippers het apparaat noemt, werd op de Technishow voor het eerst aan het publiek in de Benelux gepresenteerd. De eerste verkoop was daarvoor al een feit. ‘Drie weken geleden, kort voor de Technishow, hebben we het eerste exemplaar verkocht aan een bedrijf dat niet naar de beurs wilde komen’, vertelt Schippers.
De UV-100 heeft een capaciteit van 150 liter/min (vloeistof). De ondergelegen tank heeft een volume van 100 liter en wordt beveiligd tegen overstromen door een ingebouwde vlotterschakelaar. Het wisselen van de zuigfunctie naar een pompfunctie geschiedt middels en handmatig omzetten van een hendel. Het geïntegreerde filter kan uitgerust
worden met een filterzak met een fijnheid van 60, 200 of 400 micron.
Dormatec distribueert zijn machines door heel Europa via een netwerk van dealers en samenwerkingen met machineproducenten. Zo werkt het bedrijf onder meer samen met Mazak in Duitsland. In Düsseldorf staat binnenkort een presentatie van de UV100 gepland bij een filiaal van deze partner.
Schippers ziet veel marktpotentieel in de compacte vloeistofspanenzuiger. Het bedrijf levert diverse installaties voor metaalbewerkingsmachines die het onderhoud aan de machine waarborgen en een volcontinue werking mogelijk maken. Zo verkoopt

het hogedrukunits, koelinstallaties, filterinstallaties, luchtzuiveringsapparaten en olieafscheiders.
Voorzichtig herstel
Het voorbije jaar was een rustige periode volgens Schippers, die nu wel signalen ziet dat de Nederlandse metaalindustrie opveert. ‘ASML krabbelt op. Het afgelopen anderhalf jaar stond de sector onder druk, maar we zien nu duidelijk verbetering.’ Ook in Duitsland, een belangrijke afzetmarkt voor Dormatec, is sprake van voorzichtig herstel. Ongeveer 20 procent van de verkoop gaat naar Duitsland, 40 procent naar de Benelux, 20 procent naar Groot-Brittannië en de resterende 10 procent naar andere landen.
‘Veel kleinere metaalbedrijven beschikken niet over de ruimte voor een grote installatie’

Machineleverancier Overmars uit Warder is sinds dit jaar distributeur van het Turkse merk
Ermaksan in de Benelux. Daarmee neemt
Ermaksan de plaats in van Baykal, dat jarenlang deel uitmaakte van het portfolio van Overmars.
Machinehandel Overmars moest vorig jaar plots op zoek naar een nieuwe leverancier van kantbanken, nadat Baykal na ongeveer 25 jaar samenwerking de stal van Overmars verliet.
Nieuwe samenwerking met Ermaksan
In de zoektocht naar een nieuwe leverancier van kantbanken kwam Machinehandel Overmars uit bij het Turkse Ermaksan. ‘We werkten al jaren samen met het Turkse leveranciers van plaatbewerkingsmachines. Via hen zijn we in contact gekomen met Ermaksan, dat op zoek was naar een dealer in de Benelux’, vertelt Margreet Overmars.
Zeventig landen
Ermaksan is een Turkse fabrikant van plaatbewerkingsmachines, waaronder kantbanken, scharen, ponsmachines en lasersnijmachines. Het bedrijf produceert jaarlijks duizenden machines in zijn fabriek in Bursa en
exporteert een groot deel van zijn productie naar meer dan zeventig landen. De kantbanken van Ermaksan zijn beschikbaar in verschillende tonnages en uitvoeringen, afhankelijk van de toepassing en de grootte van het te bewerken plaatmateriaal.
Sinds een jaar is Overmars ook distributeur van het Chinese merk HG Tech, een producent van fiberlasersnijmachines. De vraag naar deze machines groeit sterk. Volgens Margreet Overmars nemen fiberlasers geleidelijk de plaats in van de traditionele plaatscharen, die lange tijd samen met kantbanken het specialisme van Overmars vormden. ‘Scharen worden steeds minder verkocht’, zegt ze.
Margreet Overmars vormt samen met haar twee broers, Bram en Jack, de directie van het familiebedrijf. Machinehandel Overmars werd in 1965 opgericht door hun vader Bram, inmiddels een tachtiger die nog regelmatig op het bedrijf te

vinden is. Aanvankelijk specialiseerde het bedrijf zich uitsluitend in gebruikte machines. Later werd het aanbod uitgebreid met nieuwe machines. ‘Inmiddels maken nieuwe machines het grootste deel van onze verkoop uit’, vertelt Margreet.
Bij de distributeur lijkt ondertussen ook de volgende generatie klaar te staan. De zonen van Bram en Jack zijn inmiddels eveneens actief binnen
Margreet Overmars voor een kantbank van Ermaksan.

het bedrijf. Het familiebedrijf beschikt over twee vestigingen: één in Warder en één in Oosthuizen. Door
een grote voorraad machines op voorraad te houden, kan Overmars klanten vaak op korte termijn beleveren.
‘Inmiddels maken nieuwe machines het grootste deel van onze verkoop uit’
Rustig
Margreet Overmars omschrijft de huidige markt als relatief rustig. ‘Misschien heeft het te maken met de geopolitieke onzekerheid, maar de laatste tijd is het vrij rustig met de verkoop’, zegt ze op de openingsdag van de Technishow in Utrecht. Op de tweede dag van TechniShow werd het bedrijf op de beurs vergezeld door de eigenaar van kantbankproducent Ermaksan.
CIRCLE-RIGHT www.machinehandelovermars.nl
Lasrobotintegrator Valk Welding heeft een
nieuwe vestiging geopend in Finland. Het bedrijf, gespecialiseerd in robotisering van lasprocessen, wil met deze stap zijn positie in de Noord-Europese markt versterken.
Valk Welding startte ruim een jaar geleden al een vertegenwoordiging in Finland, maar heeft nu besloten een fysieke vestiging te betrekken. In maart was de officiële opening van de vestiging die ook is uitgerust met een demoruimte waar klanten de technologie van het bedrijf in de praktijk kunnen bekijken. De vestiging is gelegen in Tampere, een stad 180 kilometer ten noorden van de Finse hoofdstad Helsinki. De stad staat historisch bekend als ‘Manchester van Finland’ en ontwikkelde zich tot het centrum van de Finse textiel en metaalindustrie.
De opening van het Finse filiaal valt samen met de Nordic Welding Expo die werd gehouden wordt in Tampe-
re. Valk Welding zal op deze beurs ook aanwezig zijn met een stand. De uitbreiding past in een bredere strategie waarbij Valk Welding zich sterker wil richten op de Scandinavische markt. De voorbije jaren opende het familiebedrijf ook vestigingen in Zweden en Denemarken. ‘In deze regio is een sterke industriële basis aanwezig en er is een groeiende behoefte aan automatiseringsoplossingen’, verklaart Laura Haspels van Valk Welding op de Technishow beurs in Utrecht.
Nieuws over de nieuwe vestiging van Valk was niet de enige scoop op de beursstand van het bedrijf. Op de beursstand in Utrecht was een belangrijke rol weggelegd voor

‘In deze regio is groeiende behoefte aan automatiseringsoplossingen’
een robotlasinstallatie voor kunststof. Al vele jaren is Valk Welding gespecialiseerd in het automatiseren van het lasproces voor de metaalindustrie, de afgelopen jaren hebben ze deze kennis gebruikt om een oplossing te bieden wat automatiseren in de kunststoflasindustrie mogelijk maakt. De lasrobotspecialist pakte eind vorig jaar al uit met de machine op de grote kunststofen rubberbeurs K in Düsseldorf.
Tijdens de Technishow kon ook

het publiek in de Benelux kennis maken met kunststoflasrobot.
Valk Welding viert ook dat het 65 jaar geleden werd opgericht. Sinds 21 maart 1961 heeft het bedrijf ingezet op innovatie en samenwerking. De leiding over het familiebedrijf gaat ter gelegenheid over van de tweede naar de derde generatie. ‘Een overgang met behoud van onze cultuur en identiteit, en met een duidelijke koers
richting de toekomst. Met strategie, vertrouwen en een breed gedragen visie bouwen we verder aan een sterke en duurzame organisatie’. In 1961 werd Valk Welding gestart als als agentschap van Cloos Schweisstechnik Germany, destijds onder de naam LAS Verkoopmaatschappij. In 1979 levert het de eerste hydraulische Unimation-robot in Nederland aan Kemi uit de regio Eindhoven. Datzelfde jaar verhuisde het bedrijf naar Alblasserdam.
De introductie van kunststof robotlassen op de Technishow.
Twintig jaar na de oprichting richt LAS Verkoopmaatschappij Valk Inc. op. Dit is dan een dochteronderneming voor de verkoop van IGM-robots in de VS. Tijdens het 25-jarig jubileum veranderde de naam LAS Verkoopmaatschappij naar Valk Welding. Anno 2026 is Valk Welding actief in 10 landen in Europa, waaronder Frankrijk, Duitsland en Finland.
CIRCLE-RIGHT www.valkwelding.nl
BEELD: Shutterstock
Ondernemers zijn druk en hebben weinig tijd om uitgebreid alle bronnen met marktontwikkelingen te raadplegen. Tegelijkertijd is het voor het ondernemen essentieel om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen in de markt. Vraag & Aanbod volgt de Nevi PMI, analyseert de cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek, leest het Staaljournaal van Noviostaal, de barometer van de Koninklijke Metaalunie en houdt andere relevante bronnen scherp in de gaten. Hier een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen van de afgelopen maanden.
De Europese staalindustrie staat onder zware druk door een snel groeiende wereldwijde overcapaciteit. Volgens Eurofer blijft de productiecapaciteit toenemen, terwijl de vraag achterblijft, wat leidt tot een wereldwijd overschot van circa 650 miljoen ton staal. Dit overschot wordt tegen lage prijzen op internationale markten afgezet, wat de concurrentie verstoort en prijzen onder druk zet. Voor Europese producenten komt dit bovenop bestaande uitdagingen zoals hoge energieprijzen, strenge milieuregels en de kosten van verduurzaming. Eurofer waarschuwt dat de situatie niet alleen economische schade veroorzaakt, maar ook strategische risico’s met zich meebrengt, zoals afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers en afnemende investeringen in groen staal. De organisatie pleit daarom voor aanscherping van handelsmaatregelen, waaronder importheffingen en beschermingsmechanismen. Zonder ingrijpen dreigt volgens Eurofer blijvende schade aan de sector en mogelijk zelfs het verdwijnen van delen van de Europese staalindustrie.
Nederlandse ondernemers blijven overwegend negatief over het ondernemingsklimaat, blijkt uit de nieuwste Nationale Peiling van VNO-NCW en MKB-Nederland. Zo vindt 76 procent dat het klimaat de afgelopen vijf jaar is verslechterd, terwijl minder dan 15 procent
positief is. Hoewel het oordeel over het lokale klimaat iets milder is, overheerst ook daar ontevredenheid. De aanhoudend negatieve sentimenten kunnen volgens de ondernemersorganisaties doorwerken in investeringsbeslissingen. Bijna 20 procent van de bedrijven overweegt (deels) te vertrekken uit Nederland, terwijl het aandeel ondernemers dat toekomst ziet in eigen land is gedaald van 68 naar 57 procent. Belangrijke knelpunten zijn regeldruk, hoge loonkosten, onvoorspelbaar beleid en arbeidsmarktkrapte. Positiever zijn ondernemers over infrastructuur en innovatiekansen. De uitkomsten gelden als belangrijk startpunt voor het nieuwe kabinet, dat verbetering van het ondernemingsklimaat hoog op de agenda heeft staan.
De Europese staalmarkt is begin maart duidelijk nerveuzer geworden door oplopende energie- en transportkosten, geopolitieke spanningen en beperkte beschikbaarheid van materiaal. Staalprijzen blijven stijgen, met warmgewalste coils rond €700–730 per ton, vooral gedreven door aanbodfactoren in plaats van vraaggroei. Import neemt verder af door hogere vrachtkosten, handelsmaatregelen en onzekerheid rond CBAM, waardoor Europese producenten meer grip krijgen op prijsstelling. Tegelijk blijft de industriële vraag zwak en opereren kopers terughoudend, met focus op vervangingsaankopen. Staalfabrieken trekken aanbiedingen soms in en proberen hogere prijzen door te voeren om marges te beschermen. De markt blijft daarmee gespannen en sterk afhankelijk
van externe factoren zoals energieprijzen en geopolitiek. Hoewel er voorzichtig meer aanvragen zijn in sommige segmenten, blijft het herstel fragiel. Voor de komende maanden wordt een licht stijgend prijsbeeld verwacht, mits de vraag niet verder verzwakt.
De Europese staalproductie is in 2025 gedaald naar een historisch dieptepunt van circa 125,8 miljoen ton, mede door zwakke vraag, hoge kosten en toenemende importdruk. Volgens Eurofer wordt de sector gedwongen capaciteit af te bouwen en te herstructureren. Vooruitkijkend wordt wel een gematigd herstel verwacht: de staalvraag in de EU groeit naar verwachting met 2,4 procent in 2025 en 1,3 procent in 2026. Toch blijven de volumes duidelijk onder het niveau van vóór de pandemie. Factoren als volatiele energieprijzen, geopolitieke spanningen en handelsverstoringen blijven zwaar wegen op de markt. Eurofer waarschuwt dat zonder snelle invoering van strengere handelsmaatregelen verdere industriële afbouw dreigt. Daarnaast zijn lagere elektriciteitsprijzen cruciaal om investeringen, met name in groen staal, in Europa te behouden. Het herstel blijft daarmee fragiel en sterk afhankelijk van beleid en marktomstandigheden.
In februari van dit jaar werden relatief gezien de meeste faillissementen uitgesproken in de industrie. Per 100 duizend bedrijven in de industrie gingen er 25,0 failliet. Het is een verbetering als we kijken naar vorig jaar, want toen waren dit er nog 31,3. In totaal werden er 311 bedrijven failliet verklaard, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek. Dat zijn 53 faillissementen minder dan in dezelfde periode een jaar eerder, een daling van 15 procent. Ten opzichte van januari

is het aantal faillissementen gestegen met 11 procent. In de branche Bouwnijverheid bleef het aantal faillissementen ten opzichte van vorig jaar nagenoeg gelijk.
De prijs van aluminium is deze week met bijna 10 procent gestegen, de grootste wekelijkse stijging sinds 2023. Logischerwijs hadden het escalerende conflict in het Midden-Oosten en de eveneens stijgende gasprijzen daar een groot effect op. Grondstoffenhandelaren bereiden zich voor op mogelijke verdere onderbrekingen, zo bericht BNR. De prijs van aluminium bedraagt inmiddels 3446 dollar per ton, omgerekend bijna 3000 euro. Daarmee zet het metaal zijn opmars van de afgelopen maanden voort. Het aanbod van aluminium wordt al maanden krapper. De wereldwijde voorraden zijn gekrompen door een limiet op de smeltcapaciteit in China en productiebeperkingen in Europa vanwege hogere stroomprijzen. Aan de andere kant blijft de vraag naar het metaal vanuit de bouw- en duurzame energiesectoren naar verwachting sterk.
Vrouwen vormen nog altijd een kleine minderheid in de staal- en maakindustrie, met slechts 11 procent van het personeelsbestand volgens Worldsteel. Ondanks jarenlange aandacht blijft de vertegenwoordiging laag. Tegelijk verandert het werkveld: door automatisering en digitalisering zijn fysieke eisen




• CNC Draai- en freeswerk • Constructie
Hydrauliek • Engineering • Montage
Vlam Machinefabriek B.V.
T : 0228-593066
E : info@vlammachinefabriek.nl
I : www.vlammachinefabriek.nl













Wat we maken en hoe het werkt, laten we u graag zien, in het filmpje op onze website of door de QR code te scannen met uw smartphone of tablet.



Holland Mineraal is al veertig jaar een begrip op het gebied van oppervlaktebehandelingsapparatuur en producent en leverancier van straalmiddelen en straalinstallaties.
Tielstraat 8 7418 CS Deventer T +31 (0)570 - 62 11 61 I

PRIJSGUNSTIGE ALTERNATIEF IN DE MARKT


� Voor plaatstaal, constructiestaal en gietijzer
� Boren van gaten tot diameter 32 mm in metaal
� Verkrijgbaar in snijdiepte 30 en 55 mm
� Met Weldon-opname; stabiel en slipvrij
� Geschikt voor gebruik met magneetboormachine

VERKRIJGBAAR OP


forceren plaatbewerking
minder bepalend en groeit de vraag naar technische kennis en analytische vaardigheden. Initiatieven zoals ‘Vrouwen in de Maak’ op de TechniShow 2026 moeten bijdragen aan meer zichtbaarheid en instroom van vrouwen in de sector. Dat is relevant, omdat wereldwijd steeds meer vrouwen een technische opleiding volgen. Een betere genderbalans wordt bovendien gezien als economische kans: onderzoek wijst op een verband tussen meer diversiteit, hogere productiviteit en innovatiekracht. Daarmee raakt het thema niet alleen inclusie, maar ook het toekomstige concurrentievermogen van de industrie.
De snelgroeiende markt voor humanoïde robots biedt grote kansen voor de Europese maakindustrie, maar vraagt om snelle actie. Volgens onderzoek van Fraunhofer IPA en P3 ligt de sleutel niet alleen bij AI-software, maar vooral bij hardwarecomponenten zoals actuatoren, sensoren en batterijen. Juist daar bestaan nog grote technische en kostengerelateerde knelpunten, wat ruimte creëert voor Europese bedrijven met expertise in mechatronica en automatisering. Vooral de ontwikkeling van complexe onderdelen, zoals flexibele robothanden, vormt een belangrijke uitdaging én kans. Analisten verwachten dat de markt voor humanoïde robots uiteindelijk groter kan worden dan de auto-industrie. Om daarvan te profiteren, moeten bedrijven vroeg instappen, investeren in schaalbare en kostenefficiënte oplossingen en samenwerken met robotfabrikanten. Zonder actieve deelname dreigt Europa achterop te raken, terwijl de technologische en industriële basis juist sterk genoeg is om een leidende rol te spelen.
De Nederlandse industrie liet in februari opnieuw een bescheiden verbetering zien, met een PMI van 50,8. De productie groeide, mede doordat bedrijven bestaande orders wegwerkten, terwijl de daling van nieuwe orders beperkt bleef. Tegelijk blijft de onderliggende vraag zwak, vooral vanuit het buitenland, wat samenhangt met lage investeringsbereidheid en matige mondiale groei. Bedrijven reageren hierop door hun inkoopvolumes en

Het
voorraden verder te verlagen. Ondanks deze terughoudendheid nam de werkgelegenheid licht toe en verbeterde het vertrouwen in de vooruitzichten voor de komende twaalf maanden. De kostendruk liep echter stevig op door hogere prijzen voor grondstoffen, energie en lonen, waardoor ook verkoopprijzen sterker stegen. Het herstelbeeld blijft daarmee fragiel: groei is aanwezig, maar wordt vooral gedragen door bestaande orders en niet door een structureel aantrekkende vraag.
Een groeiend deel van de werkenden verwacht dat kunstmatige intelligentie impact heeft op hun baan. Volgens CBS-cijfers denkt 41 procent dat hun werk deels kan worden overgenomen door AI, terwijl 4 procent vreest volledige vervanging. Opvallend is dat mensen die al met AI werken deze impact vaker erkennen dan degenen zonder ervaring. Tegelijk verschillen de zorgen: vrouwen maken zich meer zorgen dan mannen, terwijl hogeropgeleiden vaker denken dat hun werk vervangbaar is, zonder dat zij zich per se meer zorgen maken. In de industrie liggen volgens ING nog kansen om AI breder toe te passen in de dagelijkse praktijk. Daarmee ontstaat een dubbel beeld: enerzijds groeit het besef van de impact van AI op werk, anderzijds benutten bedrijven de






























































































































































































































































































technologie nog onvoldoende om productiviteit en concurrentiekracht te versterken.
De economie in de eurozone laat tekenen van herstel zien, met Duitsland als belangrijkste aanjager. De industriële inkoopmanagersindex staat voor de tweede keer sinds 2022 in de groeizone, waarbij ook onderliggende indicatoren zoals inkoopvolumes en productievooruitzichten verbeteren. Met name Duitse investeringen in infrastructuur en defensie geven de industrie een impuls en kunnen op korte termijn leiden tot bbp-groei. Tegelijk neemt de kostendruk weer toe, vooral door stijgende energieprijzen, die bedrijven deels doorberekenen aan klanten. Ondanks deze tegenwind overheerst voorzichtig optimisme: na een periode van stagnatie lijkt een bredere opleving mogelijk. De houdbaarheid van dit herstel blijft echter afhankelijk van externe factoren en de ontwikkeling van de vraag in de komende maanden.
De Nederlandse industrie loopt achter bij de toepassing van AI, terwijl juist daar grote productiviteitswinst te behalen valt. Slechts één op de vijf bedrijven gebruikt actief artificiële intelligentie en de investeringen in software blijven achter bij zowel de totale industriële investeringsgroei als bij andere sectoren. De waarde van het softwarekapitaal in de industrie is de afgelopen vijf jaar zelfs gedaald. Volgens ING presteren bedrijven die AI wél inzetten aantoonbaar beter, maar blijft brede adoptie uit. Het grootste potentieel ligt niet in de productie zelf, maar in ondersteunende processen zoals planning, onderhoud en orderverwerking. Om concurrerend te blijven, moeten bedrijven gerichter investeren, klein beginnen en hun datahuishouding op orde brengen. Zonder versnelling dreigt de industrie achterop te raken bij een technologie die steeds bepalender wordt voor efficiëntie en concurrentiekracht.
De Nederlandse technieksector blijft stevig

groeien en realiseerde in 2024 een omzetstijging van 9 procent. De sector profiteert van grote maatschappelijke opgaven zoals de energietransitie, netcongestie en waterbeheer, waardoor de groeiverwachtingen positief blijven. Tegelijk vormt het tekort aan technisch personeel de grootste rem op verdere ontwikkeling. Volgens Techniek Nederland is het aantrekken van jongeren en zij-instromers cruciaal om de groeipotentie te benutten. Innovaties zoals AI, robotisering en industrieel produceren kunnen helpen om de productiviteit te verhogen en routinetaken te verminderen, zodat vakmensen zich meer op specialistisch werk kunnen richten. Daarnaast zet de consolidatie in de sector door: een relatief kleine groep bedrijven vertegenwoordigt inmiddels een groot deel van de omzet. De vooruitzichten zijn daarmee gunstig, maar blijven sterk afhankelijk van de beschikbaarheid van voldoende gekwalificeerd personeel.
De Nederlandse metaalindustrie liet in het vierde kwartaal van 2025 een lichte omzetgroei van 0,7 procent zien, vooral dankzij een hogere afzet. Daarmee past de ontwikkeling in een breder beeld van beperkte groei: ook de totale industrie groeide slechts marginaal en over heel 2025 kwam de stijging uit op 0,8 procent. De buitenlandse omzet bleef daarbij vrijwel stabiel. De cijfers onderstrepen dat de industriële groei de afgelopen anderhalf jaar duidelijk is afgevlakt ten opzichte van eerdere perioden. Toch zijn de verwachtingen voorzichtig positief.
Directeur-eigenaar


Met Bohemia Metal Parts voorziet Arend Valkema al meer dan tien jaar de Nederlandse markt vanuit Tsjechië. Het land kent een rijke metaalcultuur en de loonkosten liggen er lager dan in Nederland.
In maart nam Arend Valkema voor de derde keer deel aan de ESEF Maakindustrie in Utrecht. Hij is eigenaar-directeur van Bohemia Metal Parts, een Tsjechisch bedrijf dat plaat-, draaien freeswerk levert aan bedrijven in heel Europa, met Nederland als belangrijkste afzetmarkt. ‘We werken met een team van vijf mensen, hebben onze eigen machines en beschikken daarnaast over een
groot netwerk van partnerbedrijven die voor ons draai-, frees- en plaatwerk uitvoeren’, vertelt Valkema.
Het idee om een productiebedrijf in Tsjechië te starten ontstond tijdens de financiële crisis van 2007, een periode waarin veel metaalbedrijven in Nederland het moeilijk hadden. In Tsjechië lagen de loonkosten, zeker in die tijd,

aanzienlijk lager. ‘Bovendien heeft het land een sterke metaalindustrie en veel technische kennis’, aldus Valkema, die vanaf 2007 woonachtig en werkzaam is in het land.
In 2013 richtte hij Bohemia Metal Parts op. Tijdens de ESEF/Technishow werd hij vergezeld door zijn ingenieur. ‘Ook engineering is een belangrijk onderdeel van ons aanbod. De beurs is een ideaal moment om bestaande klanten te ontmoeten en samen te kijken naar ontwerpen en technische vraagstukken’, zegt hij. Naast losse onderdelen levert het bedrijf ook regelmatig lichte lasconstructies. De Nederlandse klanten van Bohemia Metal Parts zijn actief in uiteenlopende sectoren, waaronder de zonne-energiesector, landbouwindustrie, reclamewereld en machinebouw.



























































































































































































Op 6 mei 2026 vindt de vijftiende editie plaats van het SAFETY Event, met dit jaar als thema:
Aftellen naar de nieuwe Machineverordening!
Een dag met:
• Nieuwe regel- en wetgevingen
• Kennisverrijking
• Safety-Doctors
• Safety-markt
• Inzichten en toepassingen van experts
• Uitgebreide netwerkmogelijkheden
Datum: 6 mei 2026
Locatie: 1931 Congrescentrum s’ Hertogenbosch
Mis deze dag niet om uw kennis te verdiepen! Te netwerken met vakgenoten, en op de hoogte te blijven van de nieuwste ontwikkelingen in machineveiligheid!
Prijs deelname: € 185,Gratis voor betaalde abonnees van MYbusinessmedia
Meer informatie? Kijk op www.safetyevent.nl






