Ondernemend Friesland editie 2, 2026

DELEN PRIVATE BANK

Alternatieven voor de vastgoedbelegger

FITTE FRIEZEN AWARD

Zet gezond werkgeverschap op de kaart

LONT

Versnelt woningbouw met Beren de Baas-concept

Daglicht geeft leven meer ruimte

Specialist in hoogwaardige kozijnen voor de zakelijke markt

Duurzame kunststof kozijnen van L&W beginnen bij een eerlijk advies. Onze kracht? Friese nuchterheid, heldere afspraken en just-in-time levering.

Wij bieden maatwerk voor woningcorporaties en aannemers.

RENOVATIE VASTGOED PROJECTBOUW MAATWERK BIOBASED & FUTUREPROOF

Wat als?

Ik ben beslist geen expert, maar mijn algemene indruk is dat het onderwijs in Nederland redelijk bedeeld is met overheidsgeld voor projecten. Met name als het gaat om projecten die de beruchte kloof tussen onderwijs en bedrijfsleven verkleinen, ben ik daar ook helemaal vóór. Want in vele sectoren is er nog steeds een gierend tekort aan mensen.

Tegelijkertijd vermoed ik dat het onderwijs van onderop drastisch gerenoveerd zou moeten worden. Méér geld zou moeten betekenen: kleinere groepen en vooral méér ruimte voor het unieke, afwijkende individu. Wat zouden we veel leed kunnen besparen als we de ADD’er, de ADHD’er, de autist, het hoogbegaafde meisje of jongetje sneller zouden herkennen en de ruimte zouden geven om zichzelf te zijn. Met goede begeleiding zou dit fantastische ideeën opleveren voor de samenleving. Nog te vaak worden de ‘afwijkende’ leerlingen echter bij het halfjaarlijks ouder-gesprek op school als probleemgeval gezien. De unieke werking van hun brein wordt niet begrepen.

Over kinderen gesproken: die proberen we vanaf de basisschool zo snel als het kan voor te bereiden op een leven in een maatschappij waar volwassenen de norm bepalen. Maar, is dat wel zo logisch? Zou het innovatieve bedrijfsleven bij de zoektocht naar slimme oplossingen juist niet enorm gebaat zijn bij méér kinderlijkheid?

Albert Einstein merkte al op: ‘Play is the highest form of research.’ Kinderen testen voortdurend hypotheses. Wat gebeurt er als ik dit doe? En dit? Ze zijn niet bang om ongelijk te hebben, want ongelijk hebben is gewoon informatie. Kinderen stellen bovendien vragen

waar volwassenen omheen lopen. Waarom eigenlijk? Waarom zo? Kan het ook anders?

Als ik minister van onderwijs was zou ik ervoor zorgen dat alle kinderen tenminste nog drie jaar langer echt kind mogen zijn in het leven. En kinderen met een zogenaamde ‘stoornis’ zouden wat mij betreft een speciaal plekje krijgen. Misschien zelfs per kind een begeleidingsbudget, waarmee de denkwereld van deze unieke landgenoten niet direct in de kiem wordt gesmoord, maar juist op een klein voetstukje wordt geplaatst en steun krijgt. Voor het innovatieve bedrijfsleven zou dat een zegen zijn. De meeste doorbraken beginnen immers niet met een businessplan, maar met een kinderlijke ‘wat als’. ■

Menno Bakker

Meer lezen of reageren? linkedin.com/in/bakkermenno of op https://x .com/OF_nl

Uitgeverij

Brouwer Business

Media BV

Bladmanagement

Ed Klijnman

Coverfoto

Ed Klijnman

Advertentie

exploitatie en administratie

Ondernemend

Friesland BV

Tussendiepen 21

9206 AA Drachten

Telefoon 0512-366326

Jasper van der Sluis

06-46033589

Gerrit Landman

06-18882116

Sharif Sharafeddine

06-45565861

Schrijfteam

Menno Bakker, Erik Riensema en Jelle Teitsma

nieuwsberichten@of.nl

Vormgeving VDS Crossmedia

Drukker

Scholma Druk

ISSN 1383-9314

© De uitgever kan op geen enkele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van informatie. Uitgever aanvaardt dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor de schade, van welk aard dan ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op informatie uit deze uitgave. Uit deze uitgave mag na toestemming van de uitgever met bronvermelding geciteerd worden.

www.of.nl

Friese chirurgen: gezond bewegen levert meer op dan je denkt

Overdag opereren ze met precisie, ’s avonds trekken ze hun sportschoenen aan en rennen ze door de Friese landschappen.

Jan Koetje en Ilona Pereboom, de energieke chirurgen van Heelkunde Friesland, laten zien hoe hun passie voor sport niet alleen hun eigen leven verrijkt, maar ook een positieve invloed heeft op het herstel van hun patiënten.

Wat gebeurt er met een bedrijf als de ondernemer onverwacht uitvalt door ziekte of andere omstandigheden? Het is een vraag die ondernemers vaak voor zich uitschuiven, terwijl de impact groot kan zijn. Shinta de Haan en Madleen Kulhan van ERA Notarissen helpen hen om dit soort scenario’s tijdig te regelen.

Steeds meer ondernemers en particulieren gebruiken ChatGPT of Google om snel een antwoord te vinden op hun belastingvragen. Begrijpelijk, het is laagdrempelig, snel en het antwoord klinkt vaak overtuigend. Maar klopt het ook?

Wanneer handklachten meer zijn dan ‘lastig’

Bergman Clinics is met 80 focusklinieken een van de grootste aanbieders van planbare zorg in Nederland. In de divisies Bewegen, Ogen, Huid & Vaten, Vrouw, Inwendige zorg en KNO krijgen cliënten snel toegang tot zorg van topkwaliteit. Dankzij de korte toegangstijden en volledige vergoeding na een huisartsverwijzing is de juiste behandeling altijd dichtbij. Bij Bergman Clinics | Heerenveen kunt u terecht voor o.a. hand- en polsklachten, nek- en rugklachten, abnormaal bloedverlies en blaasklachten, en spataderbehandelingen.

‘Niet machines, maar mensen staan centraal’

“Natuurlijk zijn we trots op het brede assortiment aan auto’s dat we te koop hebben staan en dat we voor klanten van Leeuwarden tot Veenwouden auto’s onderhouden. Maar het echte verschil maken wij doordat wij de klant én onze medewerkers centraal stellen”. Kees Bosma en Wim Visser zijn het roerend eens. Niet machines, maar de mensen – klanten én medewerkers – maken dat Auto Olijnsma in Gytsjerk al zoveel jaar bestaat, zo is hun overtuiging. Na jaren van betrokkenheid namen ze het bedrijf begin dit jaar over. Het begin van een spannend ondernemersavontuur.

Sportief netwerken in hartje Drachten

In het iconische Veemgebouw aan de Loswal in Drachten opende afgelopen najaar een van de grootste indoorpadelclubs van Friesland.

VEEM PADEL telt tien dubbelbanen en twee singelbanen en richt zich nadrukkelijk ook op het bedrijfsleven.

www.wierenga-degraaf.nl

KANTORENPARK DRACHTEN

12

- KRAAIHEIDE -

Hoogwaardige en duurzame kantoorvilla’s aan de A7

Aan de Kraaiheide te Drachten worden 12 zelfstandige, hoogwaardige en duurzame kantoorvilla’s gerealiseerd. Het kantorenpark dat grenst aan de A7 en N31 staat bekend om de uitstekende ligging en bereikbaarheid, zowel per auto als met het openbaar vervoer. Ideaal voor bedrijven die actief zijn in regio.

De kantoorvilla’s worden opgedeeld in twee bouwblokken van ieder zes kantoren. Zo blijft de hoogwaardige uitstraling gewaarborgd en wordt er een kantorenpark met genoeg groen en parkeergelegenheid gecreëerd.

Het concept wordt gerealiseerd door een drietal gedreven vastgoedondernemers en zal in twee fasen, per blok van zes kantoorvilla’s, worden opgeleverd. Inmiddels zijn vijf van de zes kantoren uit de eerste fase verkocht. Oplevering staat gepland voor het eerste kwartaal van 2027. Neem voor meer informatie contact op met Joran Balstra –info@kantorenparknederland.nl.

Financiële problematiek

Financiële problemen onder medewerkers komen vaker voor dan veel organisaties denken. Ze kunnen een grote impact hebben op het welzijn van medewerkers, maar ook op hun concentratie en prestaties op het werk. Daarom is het belangrijk dat organisaties beleid ontwikkelen om deze problematiek tijdig te signaleren en op een zorgvuldige manier aan te pakken.

Volgens Ankie Horjus van Ankie Horjus Financieel Coach & Trainer helpen duidelijke afspraken, vertrouwelijke ondersteuning en een open cultuur medewerkers om eerder hulp te zoeken en deze ook te accepteren. Goed beleid biedt leidinggevenden en HR houvast om signalen te herkennen en passende stappen te zetten, zonder te oordelen. Daarnaast draagt aandacht voor financiële problematiek bij aan duurzame inzetbaarheid en kan het verzuim verminderen.

Met meer dan tien jaar ervaring denkt Ankie Horjus graag mee met organisaties over hoe dit beleid vorm kan krijgen en wat er nodig is om het in de praktijk goed te laten werken. Vanuit Ankie Horjus Financieel Coach & Trainer biedt zij ondersteuning bij het ontwikkelen, implementeren en evalueren van dit beleid, altijd afgestemd op de organisatie en haar medewerkers.

Uw specialist op het hellende dak

Bij ons bent u onder de pannen voor duurzaame dakrenovaties!

Met onze BIOBASED isolatieplaten voeren wij toekomstbestendige dakrenovaties uit met oog voor mens, dier en milieu.

✓ Professionele dakvernieuwing

✓ Biobased isolatie met hoge RC waarde

✓ Onder KOMO certificaat aangebracht

✓ Erkend door Echteinstallateur.nl

Samen maken we woningen comfortabeler én duurzamer

Pannen leggen prefab dakelementen isoleren zonnepanelen

Brandveilig Nederland zet volgende stap

in groei en professionalisering

Brandveilig Nederland, onder leiding van eigenaar Meint van der Naald, heeft de afgelopen periode belangrijke stappen gezet in de verdere ontwikkeling van het bedrijf. De organisatie is onlangs verhuisd naar een nieuwe locatie, waarmee ruimte is gecreëerd voor verdere groei en professionalisering.

Tegelijkertijd heeft Brandveilig Nederland een duidelijke strategische keuze gemaakt om zich volledig te richten op de zakelijke markt binnen de bouwkundige brandveiligheid. Door deze focus kan het bedrijf klanten gerichter ondersteunen en meer waarde toevoegen binnen bouw- en renovatieprojecten.

Ook op logistiek vlak zijn verbeteringen doorgevoerd. Dankzij een samenwerking met een nieuwe transportpartner worden leveringen efficiënter uitgevoerd en zijn zendingen via track & trace beter te volgen. Hierdoor kunnen materialen sneller en transparanter, ook rechtstreeks op de bouwplaats, worden geleverd.

Daarnaast heeft Brandveilig Nederland zijn webshop volledig vernieuwd. Klanten kunnen voortaan eenvoudig inloggen in hun eigen omgeving, persoonlijke prijzen en kortingen bekijken en direct de actuele voorraad inzien.

Met deze ontwikkelingen zet Brandveilig Nederland verdere stappen om zijn positie als betrouwbare partner binnen de bouwkundige brandveiligheid te versterken.

Veltman Vloeren viert 5-jarig jubileum in Franeker

Veltman Vloeren viert het 5-jarig jubileum. Wat begon als een sprong in het diepe van Robert Veltman, is in vijf jaar uitgegroeid tot een vertrouwd vloerenbedrijf in Franeker en omgeving.

Veltman Vloeren levert en legt onder meer PVC-vloeren, laminaat, tapijt en vinyl voor zowel particulieren als bedrijven. De kracht van het bedrijf zit volgens Robert vooral in de persoonlijke aanpak. “Voor mij draait het om betrokkenheid van A tot Z. Ik wil dat klanten zich gehoord voelen en met een goed gevoel terugkijken op het hele traject.”

Met zijn focus op kwaliteit, eerlijk advies en korte lijnen bouwde Robert in de afgelopen jaren aan een sterke naam in de regio. Ook kijkt hij vol vertrouwen vooruit: “Ik geloof dat het alleen maar mooier wordt.”

ekij i k ons volledige aanbod a de QR of www.startel.nl .6 00+ beoorde inge

Joh. Bosgra BV Hurdegaryp

Persoonlijk advies nodig? Kom langs of bel ons op 0511 – 472025.

Voor gehele assortiment zie www.bosgra.nl

Joh. Bosgra BV in Hurdegaryp is voor professionals en particulieren het adres voor alle tuin- en parkmachines, gereedschappen, werkkleding, aanhangwagens en nog veel meer. Als familiebedrijf met ervaren en gedreven medewerkers adviseren wij u graag over de juiste materialen voor uw bedrijf. In onze moderne werkplaats kunnen alle verkochte machines worden onderhouden, gerepareerd en gekeurd door ervaren monteurs.

• Restauratie

Verbouw

AL 125 JAAR DE VEELZIJDIGE AANNEMER UIT

Nieuwbouw • Onderhoud • Projectontwikkeling • Renovatie

Grote Hornstweg 19D | 9261 VW Eastermar | 0512 47 13 00 info@bouwbedrijfswart.nl | www.bouwbedrijfswart.nl

Haal het beste uit uw onderneming

Flynth stimuleert ondernemers om het maximale te halen uit hun ondernemerschap. Ons team voorziet u vroegtijdig van de juiste cijfers en geeft daar het beste advies bij, gericht op de toekomst.

Onze diepgaande branchekennis leidt tot vernieuwende inzichten en praktisch perspectief. Flynth is er voor de ondernemer én de onderneming in alle levensfasen.

Neem contact op met Flynth of ga naar www.flynth.nl

Flynth. Het beste advies dat we je kunnen geven.

Oneindige WINDSPOREN

Rozengracht 31, 8861 EX Harlingen Tel: 088-7333745 • Fax: 0517-430 299 info@rederij-vooruit.nl • www.rederij-vooruit.nl

WIND, WATER, ZILTE ZEELUCHT EN ONTHAASTEN INBEGREPEN

Veel belangstelling voor event ‘Grip op IT en Cyber Security’ in Burgum

Mentale klachten

blijven stijgen –meer aandacht voor communicatie op de werkvloer

De mentale gezondheid van Nederlanders staat al langer onder druk. Uit een recente monitor van het RIVM en het Trimbosinstituut blijkt dat klachten zoals angst en somberheid veel voorkomen. Deze ontwikkeling is al langer zichtbaar en zet bij een aantal groepen door.

“Wat ons daarin opvalt, is hoe groot de invloed van de omgeving is. Mentale gezondheid hangt sterk samen met ervaren steun, verbinding en hoe mensen zich gezien voelen.”

“Wij merken dat ook in de praktijk. Zo vertelde een ondernemer ons laatst na een overleg: ‘Inhoudelijk klopt het allemaal en toch loopt het stroef.’ In het gesprek daarna bleek dat er van alles werd gedacht over elkaar en weinig werd uitgesproken. Precies daar ging energie verloren. Dat soort momenten zien we vaker. Mensen willen vooruit en tegelijk houden onbewuste patronen in communicatie dat tegen.”

“Vanuit die ervaringen heeft Kies Koers de Business 6-daagse verder vernieuwd. We werken nu nog gerichter op wat er onder de oppervlakte speelt. Op het herkennen van patronen, in jezelf en in de ander. Zodat er ruimte ontstaat om het gesprek anders te voeren. Voor ons blijft het eenvoudig: wanneer mensen zich gezien en gehoord voelen, ontstaat er beweging. In hoe ze werken, samenwerken en hun resultaten op het werk.”

In De Pleats in Burgum vond donderdagmiddag 2 april het event ‘Grip op IT en Cyber Security’ plaats. De bijeenkomst, georganiseerd door Oké-PC IT, ESET en Kuiper Verzekeringen, trok ongeveer 150 bezoekers uit de regio. Daarmee kan de organisatie terugkijken op een zeer succesvolle middag.

Tijdens het programma stonden actuele thema’s als cyber security, digitale weerbaarheid en digitale soevereiniteit centraal. De aanwezigen kregen presentaties te horen van Ronald Zijlstra, Auke de Jong en als afsluitend spreker Dave Maasland.

Vanuit verschillende invalshoeken werd stilgestaan bij de digitale risico’s waarmee bedrijven en organisaties steeds vaker te maken krijgen, en bij de noodzaak om grip te houden op hun eigen IT-omgeving.

Volgens de organisatie laat de grote opkomst zien dat het onderwerp sterk leeft bij ondernemers en organisaties, zowel bij kleinere als grotere bedrijven. De middag leverde veel positieve reacties op van bezoekers, die niet alleen de inhoud van het programma waardeerden, maar ook de gelegenheid om elkaar te ontmoeten en ervaringen uit te wisselen.

Na afloop was er ruimte voor een borrel en netwerken. Ook daar werd volop gebruik van gemaakt. Daarmee kreeg het evenement niet alleen inhoudelijk,

maar ook sociaal een geslaagd vervolg. Met het event wilden Oké-PC IT, ESET en Kuiper Verzekeringen het belang onderstrepen van blijvende aandacht voor cyber security en digitale zelfstandigheid. Gezien de opkomst en de reacties is die boodschap duidelijk aangekomen.

NULLAST

Periodieke keuringen volgens Nen-normen van:

- Elektrische gereedschappen NEN 3140

- Trappen en ladders NEN 2484

- Rolsteigers NEN 2718

Reparatie en onderhoud van - elektrische gereedschappen - tuinmachines

Kalibratie, onderhoud en reparatie van lasers

Wytze Veens tra

Houtdraaier sstraat 6b 8601 VG Sneek info@nullast.nl 0515 - 42 69 23 06 - 10 07 32 52

Toegankelijk Betrokken Oplossingsgericht

Specialist in waterwerken

Stienstra en Van der Wal is de specialist in waterwerken. Met hoogwaardig materieel en een team van ervaren vakmensen, verzorgen we heel diverse waterbouwprojecten voor overheden, bedrijven en particulieren

Je kunt onder bij ons terecht voor:

� Damwanden en Beschoeiing

� Steigers en Vlonders

� Trailerhellingen

� Bouwkuipen

� Houten Bruggen

� Remmingswerken

� Klapanker systemen

� Trillingsvrij funderen.

W ilt u op de hoogte gehouden worden van actueel nieuws op notarieel gebied?

Download via de app store onze app.

W ilt u persoonlijk contact?

Gratis inloopspreekuur, elke donderdag van 14.00-17.00 uur. Meesterlijk in persoonlijk advies.

Wilt u op de hoogte gehouden worden van actueel nieuws op notarieel gebied?

Download via de app store onze app.

Wilt u persoonlijk contact?

Telefoon 0515 - 42 98 88 E-mail info@notarisellemers nl Website notarisellemers.nl Bezoekadres Oude Koemarkt 79, Sneek

Gratis inloopspreekuur, elke donderdag van 14.00-17.00 uur.

W ilt u op de hoogte gehouden worden van actueel nieuws op notarieel gebied?

Download via de app store onze app.

W ilt u persoonlijk contact?

Meesterlijk in persoonlijk advies.

Gratis inloopspreekuur, elke donderdag van 14.00-17.00 uur Meesterlijk in persoonlijk advies.

NOTARISKANTOOR ELLEMERS

Telefoon 0515 - 42 98 88 E-mail info@notarisellemers nl Website notarisellemers.nl Bezoekadres Oude Koemarkt 79, Sneek

Column

Sterke teams bouw je niet alleen met kennis en ervaring, maar met kansen, vertrouwen en diversiteit

Als werkgever heb ik lang gedacht dat maatschappelijk verantwoord ondernemen vooral draaide om duurzaamheid in de klassieke zin: minder CO₂, zuiniger omgaan met energie, dat soort werk. Belangrijk, absoluut. Maar ik ben er inmiddels achter dat ik daarmee maar de helft van het verhaal vertelde. MVO en duurzaamheid gaat net zo goed over mensen.

Mensen met afstand tot de arbeidsmarkt

In de praktijk merk ik dat juist daar de grootste impact zit. Toen wij bewust begonnen met het plaatsen van mensen met verschillende achtergronden — waaronder ook kandidaten met een afstand tot de arbeidsmarkt — veranderde er iets in de teams. Niet alleen op papier, maar voelbaar op de werkvloer. Mensen die een kans krijgen die niet vanzelfsprekend is, brengen een enorme motivatie met zich mee. Dat werkt aanstekelijk.

Ik zie het terug in kleine dingen: collega’s die net een stap extra zetten, teams die elkaar makkelijker helpen, een sfeer waarin betrokkenheid geen loze term is. Loyaliteit groeit niet uit een contract, maar uit vertrouwen en kansen. En juist die kansen proberen wij actief te bieden aan onze opdrachtgevers.

We investeren niet alleen in functies, maar in mensen. Dat betekent dat we kijken naar wat iemand kan worden, niet alleen naar wat er op een cv staat. Door begeleiding, opleiding en soms gewoon een beetje geduld, zie je medewerkers groeien — en daarmee groeit het bedrijf mee. Het mooie is: die investering betaalt zich altijd terug. In kwaliteit, in stabiliteit en in trots.

Dat betekent niet dat het altijd makkelijk is. Inclusief ondernemen vraagt om bewuste keuzes en soms ook om het loslaten van vaste patronen. Maar het alternatief — blijven doen wat je altijd deed — levert uiteindelijk minder op, en je vacatures blijven openstaan!

Voor mij is MVO inmiddels geen apart beleid meer, maar een manier van werken.

Natuurlijk blijven we letten op onze ecologische impact, maar de echte winst zit in hoe we met mensen omgaan. Want sterke teams bouw je niet alleen met kennis en ervaring, maar met kansen, vertrouwen en diversiteit. En daar ligt, wat mij betreft, de toekomst van groei en van goed werkgeverschap. ■

Annette Stevens, eigenaar van WEERWERK, runt al 10 jaar een werving & selectie- en uitzendbureau, en sinds 2025 ook van WINWERK-uitzenden van nieuwkomers, maar ze is meer dan dat. Ze is de schakel tussen werkgevers en werknemers, met een unieke aanpak: persoonlijk contact, duurzame matches en maatschappelijk betrokken ondernemen. Na tien jaar succes in de Randstad en Flevoland, bouwt ze nu in Friesland aan een nieuw netwerk – met dezelfde passie, maar een “friesche” frisse blik. Klaar om jouw vacatures duurzaam in te vullen.

www.weerwerk036.nl | www.winwerk.nl

Delen Private Bank

Vastgoedbeleggers in de knel

Veel particulieren en ondernemers verkopen hun beleggingsvastgoed. Ook de private bankers van Delen in Heerenveen merken dat. Een overstap naar effecten ligt dan voor de hand.

De terugtrekkende beweging uit vastgoed is duidelijk een trend, merkt financieel planner Johan Liezen. Vanuit de Delen-vestiging in Heerenveen bedient hij niet alleen Friesland, maar ook de andere noordelijke provincies en Flevoland. Het is een regio met veel ondernemers, die in het verleden vaak kozen voor vastgoedbeleggingen. Sinds deze in box 3 zwaarder worden belast en door de invoering van de Wet betaalbare huur raakt een grote groep de switch naar beleggen. Daarvoor kloppen ze bij Delen aan. Liezen: “Veel vastgoedbeleggers komen nu in de knel, hun geld zit vast in stenen.

“Veel vastgoedbeleggers komen nu in de knel, hun geld zit vast in stenen.”

Terwijl effecten direct weer op de beurs zijn te verkopen als dat nodig is. Dat geeft meer flexibiliteit.”

Het begint met een plan

Voor welke beleggingen gekozen wordt, hangt af van het financiële plan. Want daarmee begint het bij Delen. Hoe zien inkomen, vermogen en uitgaven eruit, wat zijn de plannen voor de nabije toekomst en wat gaat er bijvoorbeeld naar de kinderen? Dat is allemaal van invloed op de optimale mix van beleggingen.

Neem een ondernemer die net zijn bedrijf heeft verkocht. “De eerste vraag is wat hij nodig heeft om zijn huidige levensstandaard voort te zetten”, aldus estate planner Harmen Eikelboom. Stel, dat is € 5000 per maand, dus € 60.000 per jaar. Dan moet dit bedrag liefst voor drie jaar beschikbaar zijn via liquide fondsen. Waarom die termijn? “De periode van een koersdip of een dubbele dip op de beurzen heeft eigenlijk nooit langer dan drie jaar geduurd. Je wilt niet gedwongen zijn om

aandelen tijdens zo’n slechte periode te verkopen. Een flinke reserve die je direct kunt inzetten, is daarom verstandig.” Dat is ook het geval als er een grote uitgave aankomt, zoals een vakantiewoning, een schenking of het opzetten van een nieuwe onderneming.

Voor zo’n buffer is een beleggingsfonds met kortlopende obligaties een goede optie. Maar aangezien het rendement beperkt is, is de belastingdruk in box 3 – nu er nog met fictief rendement wordt gerekend - te hoog. In deze situatie is het daarom volgens collega Liezen gunstiger om via de bv te beleggen. “Bij laag renderende beleggingen is dat interessant. In box 2 wordt namelijk het werkelijk behaalde rendement belast op het moment dat je de belegging verzilvert. Zo kun je het geld optimaal inzetten.”

Huis in Bonaire

Toen Delen in 2020 zijn derde Nederlandse vestiging in Heerenveen opende, was het voor klanten nog even aftasten. Maar inmiddels weten zij de private bank te vinden, merkt Liezen. Bij de eerste persoonlijke gesprekken om de financiële situatie, plannen en wensen in kaart te brengen, wordt vaak ook de partner en soms de kinderen betrokken. Dat werkt goed, vindt Eikelboom. Zo sprak hij onlangs een ondernemer van plan was om te stoppen en een huis in Bonaire te kopen. Zijn jongere vrouw zat erbij en vroeg zich af of zij dan ook moest stoppen met haar werk. Stel dat ze ooit uit elkaar zouden gaan, dan zou dat voor haar een probleem betekenen. “Zo’n situatie kun je in de huwelijkse voorwaarden ondervangen”, aldus Eikelboom. “Vaak stellen we voor een finaal rekenbeding op te nemen. Daarbij wordt het vermogen bij een scheiding of overlijden verdeeld.”

Eikelboom merkt dat zo’n gesprek vaak tot opluchting leidt. “Het is geregeld, je hoeft er niet meer mee bezig te zijn. Financiële- en estate planning gaat voor een belangrijk deel om gemoedsrust.” En vaak genoeg ook

“Eerst moet je eigen financiële planning op orde zijn. Wat je niet wilt, is later zelf tekortkomen.”

om leuke dingen, voegt Liezen daaraan toevoegen. Bijvoorbeeld om geboortes of om plannen om te emigreren naar het buitenland. Over de fiscale consequenties denkt Delen, met een uitgebreid internationaal netwerk van fiscalisten en notarissen, graag mee.

Vermogen naar (klein)kinderen Schenkingen om het vermogen deels al naar de volgende generatie(s) over te hevelen, kan een goed idee zijn. Ook dat is de uitkomst van een nauwgezette analyse, benadrukt Liezen. “Eerst moet je eigen financiële planning op orde zijn. Wat je niet wilt, is later zelf tekortkomen. Ik ken wel voorbeelden van particuliere zorg waaraan mensen € 8000 à € 9000 per maand kwijt zijn. Dan gaat het hard.”

Pas als de benodigde reserves zijn berekend, komen mogelijke schenkingen in beeld. Soms wordt bij de geboorte van een (klein)kind direct een beleggingsrekening geopend. “Je betaalt in dat jaar schenkbelasting, maar dat is een lager tarief dan bij sterven en het rendement komt bij het kleinkind terecht”, aldus Eikelboom. Wat ook handig kan zijn is om via een speciale stichting een deel van het eigendomsrecht van de onderneming alvast bij de kinderen onder te brengen, waarbij de ouders de zeggenschap houden. Neemt de waarde van het bedrijf in de loop der jaren toe, dan hoeft daarover geen erfbelasting te worden afgedragen. Ook hulp bij de aankoop van een woning kan een uitkomst zijn, bijvoorbeeld via een financiering uit de bv of een schenking uit privé.

Bespreekbaar maken

Ook het testament en het levenstestament komen aan bod tijdens de gesprekken met de private bankers. “Mijn advies is vaak om het testament flexibel te houden

en er zoveel mogelijk gereedschappen in op te nemen. De langst levende kan dan nog veel kanten op”, aldus Eikelboom. Diezelfde aanpak bepleit hij voor het levenstestament, dat - bijvoorbeeld - de partner een uitgebreide volmacht kan geven in het geval je zelf niet meer in staat bent te beslissen over financiële en andere zaken.

Belangrijk is dat klanten bij life events direct aan de bel trekken, die vergen vaak aanpassingen in het testament. Als voorbeeld noemt Eikelboom een ondernemer die hoorde dat hij terminaal ziek was. Na overleg zijn de huwelijkse voorwaarden gewijzigd, zodat zijn aandelen nu op naam van zijn echtgenote staan en bij zijn overlijden niet worden belast.

Iedere vijf jaar wordt het testament sowieso opnieuw tegen het licht gehouden. Waarom vijf jaar? Eikelboom: “Dat is een overzichtelijke periode. Het eigen overlijden voelt vaak ver weg, daarom werkt het goed om te bedenken wat je zou willen als dat tussen nu en vijf jaar zou gebeuren.” Soms kunnen zulke gesprekken lastig zijn, zeker met de kinderen erbij, vult Liezen aan. “Stel bijvoorbeeld dat je via koude uitsluiting wilt voorkomen dat de erfenis later ook naar de partner van je kind gaat. Dat is een minder leuk onderwerp. Dan springen wij graag in en voeren dat gesprek. Het gaat erom zulke zaken bespreekbaar te maken.”

Delen in Friesland

Delen Private Bank is gespecialiseerd in vermogensbeheer en -planning en rekent steeds meer ondernemers tot haar klanten. Het Heerenveense team bestaat uit (foto vlnr): Johan Liezen, Pieter Dieben, Douwe van der Glas, Edwin Roskammer en - sinds kort - Paul de Jong. ■

Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt (een deel van) uw inleg verliezen. De waarde van uw beleggingen is mede afhankelijk van de ontwikkelingen op de financiële markten. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.

Delen in Friesland

Delen Private Bank is gespecialiseerd in vermogensbeheer en -planning en rekent steeds meer ondernemers tot haar klanten. Het Heerenveense team bestaat uit Douwe van der Glas, Edwin Roskammer, Johan Liezen en Paul de Jong. Meer weten of afspraak maken? Neem contact op via 0513 259 000.

Met dank aan Landgoed De Havixhorst voor het ter beschikking stellen van haar locatie voor de groepsfotografie.

ERA Notarissen zorgt voor rust en rechtszekerheid bij uitval van een ondernemer

“Zonder

duidelijke afspraken raakt een onderneming al snel stuurloos”

Wat gebeurt er met een bedrijf als de ondernemer onverwacht uitvalt door ziekte of andere omstandigheden? Het is een vraag die ondernemers vaak voor zich uitschuiven, terwijl de impact groot kan zijn. Shinta de Haan en Madleen Kulhan van ERA Notarissen helpen hen om dit soort scenario’s tijdig te regelen. “Veel ondernemers zijn bezig met kansen en groei”, zegt Shinta. “Ze staan minder stil bij wat er gebeurt als er onvoorziene omstandigheden zijn.”

Shinta de Haan en Madleen Kulhan startten in 2021 samen ERA Notarissen. “We kennen elkaar al sinds de middelbare school en hebben ook samen gestudeerd”, vertelt Madleen. “Die klik was er altijd al.” De stap naar een eigen kantoor kwam voort uit een gedeelde visie. “We wilden een kantoor neerzetten waar persoonlijk contact en inhoud samenkomen”, zegt Shinta. “We vullen elkaar uitstekend aan en werken vanuit dezelfde overtuiging.” Die combinatie van vriendschap en professionaliteit vormt de basis van hun aanpak.

“We zien regelmatig dat niet duidelijk is wie het bedrijf moet overnemen.”

Een onderneming zonder kapitein

Als een ondernemer uitvalt, blijkt hoe kwetsbaar een bedrijf is. “Je kunt het vergelijken met een schip zonder kapitein”, zegt Shinta. “Zonder duidelijke afspraken raakt een onderneming al snel stuurloos.” In de praktijk gaat het volgens Madleen regelmatig mis. “We zien situaties waarin niet duidelijk is vastgelegd wie het bedrijf overneemt. Soms wordt een

partner of werknemer naar voren geschoven die twijfelt of daar niet geschikt voor is.” Privé en zakelijk moeten daarin naadloos aansluiten. “Je bent ondernemer, maar ook ouder of partner. Die rollen lopen door elkaar heen en moeten juridisch afgestemd zijn.”

Bewustwording creëren

Er zijn verschillende juridische instrumenten om continuïteit te waarborgen. “Denk aan een levenstestament, statuten of afspraken binnen een maatschap of VOF”, legt Madleen uit. “Daarin regel je wie beslissingen neemt en hoe de opvolging eruitziet.” Volgens Shinta begint het bij bewustwording. “Wij laten ondernemers eerst nadenken: waar wil je naartoe en wat wil je dat er gebeurt als jij er niet bent?” Vanuit die vraag ontstaat een passend advies dat precies aansluit op de situatie van de ondernemer.

Van inzicht naar rust en zekerheid

De begeleiding bij ERA Notarissen begint met een persoonlijk gesprek. “We brengen de situatie in kaart en kijken naar wensen, risico’s en bestaande voorwaarden en regelingen”, zegt Shinta. “Van daaruit helpen we om de beste keuzes te maken.” Dat levert concreet veel op, benadrukt Madleen. “Als je dit goed regelt, brengt dat rust en rechtszekerheid. Je voorkomt onduidelijkheid en mogelijke conflicten.” Die combinatie maakt het

kantoor onderscheidend. “We zijn zowel sparringpartner als vertrouwenspersoon”, zegt ze. “We brengen familie- en ondernemingsrecht samen.” “Daarnaast zijn we persoonlijk en benaderbaar”, vult Madleen aan. “Juist voor het kleinere MKB kunnen we met onze kennis en aanpak veel betekenen.”

“Repareren achteraf is vaak niet meer mogelijk.”

Denk vooruit, regel het nu Voor veel ondernemers in het MKB geldt dat ze hier pas over nadenken als het te laat is. “Repareren achteraf is vaak niet meer mogelijk”, aldus Madleen. “Daarom is het essentieel om hier op tijd bij stil te staan.” Shinta en Madleen zorgen ervoor dat ondernemers overzicht en regie krijgen, zodat hun onderneming ook bij uitval doorgaat. “Het gaat uiteindelijk om continuïteit en gemoedsrust”, zegt Shinta tot slot.

Wil jij alles goed geregeld hebben bij onvoorziene omstandigheden of een overname? Neem contact op met ERA Notarissen. Zie ook www.eranotarissen.nl. ■

“Wacht niet af, maar zorg dat je zelf bepaalt hoe je verzekerd bent”

Kuiper Verzekeringen over Wet BAZ: neem zelf de regie voor 2030

De verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor ondernemers – de Wet BAZ – krijgt steeds concretere vormen. Naar verwachting treedt deze wet per 1 januari 2030 in werking. Voor veel ondernemers betekent dit een belangrijke verandering. Kuiper Verzekeringen uit Heerenveen helpt om nu al de juiste keuzes te maken. Inkomensadviseur Jordi de Vries deelt in dit artikel zijn inzichten en licht toe wat de komst van de Wet BAZ betekent.

Kuiper Verzekeringen adviseert ondernemers op het gebied van risico, inkomen en pensioen. Vanuit die rol begeleidt Jordi de Vries deze doelgroep dagelijks bij uiteenlopende vraagstukken rondom financiële zekerheid en continuïteit. Of het nu gaat om groei, personeelsvraagstukken of onverwachte gebeurtenissen: het draait steeds vaker om het afdekken van risico’s en het maken van bewuste keuzes. De komst van nieuwe wetgeving wordt steeds relevanter. Een goed voorbeeld daarvan is de Wet BAZ, die de komende jaren grote gevolgen heeft voor ondernemers.

Wat houdt de Wet BAZ in?

De Wet BAZ is een verplichte basisverzekering voor IB-ondernemers, waaronder circa 1,3 miljoen zzp’ers in Nederland. De overheid wil hiermee voorkomen dat ondernemers zonder vangnet komen te zitten bij ziekte of een ongeluk. “Veel zelfstandigen hebben nu

“Kies voor maatwerk en zorg dat je risico’s aansluiten op je situatie.”

niets geregeld. Als er iets gebeurt, ontstaan er meestal financiële problemen”, zegt Jordi. “Met deze wet zorgt de overheid dat iedereen in elk geval een minimale dekking heeft.” De regeling is eenvoudig ingericht. “Het is een basisverzekering met vaste uitgangspunten en weinig keuzevrijheid. Heb je zelf niets geregeld, dan val je automatisch onder deze regeling.”

Sober vangnet met beperkingen Volgens Jordi moeten ondernemers zich goed realiseren wat deze basisverzekering inhoudt. “De voorwaarden zijn vrij sober. Je hebt geen volledige inkomensdekking en er geldt een wachttijd van minimaal een jaar.” Daarmee is de Wet BAZ vooral een vangnet. “Het voorkomt dat je zonder inkomen zit, maar sluit vaak niet aan bij de daadwerkelijke financiële situatie van een ondernemer.”

Kies voor maatwerk met een AOV Kuiper Verzekeringen adviseert ondernemers om zelf de regie te nemen. “Kies voor maatwerk en laat je goed adviseren”, zegt Jordi. “Met een passende arbeidsongeschiktheidsverzekering kun je je risico beter afdekken en in veel gevallen vrijstelling krijgen van de Wet BAZ.” Volgens hem is er vaak een verkeerd beeld over de betaalbaarheid. “Een AOV wordt snel als duur gezien, terwijl de premie fiscaal aftrekbaar is en je deze kunt afstemmen op je situatie.”

Daarbij wordt gekeken naar het beroep en risico. “Dat verschilt per ondernemer. Daar stemmen we de dekking op af.”

Kuiper Verzekeringen rekent het voor je door Kuiper Verzekeringen begint elk traject met een persoonlijke analyse. “We kijken naar inkomen, doelen en risicobereidheid. Op basis daarvan verkennen we de markt en rekenen we verschillende scenario’s door”, legt Jordi uit. Die verdiepingsslag leidt tot een passende AOV, al stopt de begeleiding erna niet. “We houden jaarlijks contact met de ondernemer om te checken of alles nog klopt. En bij uitval nemen wij het contact met de verzekeraar over en ontzorgen we volledig.” In de samenwerking met Kuiper Verzekeringen krijgen ondernemers expertise, een vast contactpersoon, korte lijnen en een receptie die uitstekend bereikbaar is.

“We rekenen verschillende scenario’s door, zodat je weet waar je aan toe bent.”

De boodschap van Kuiper Verzekeringen is duidelijk: wacht niet tot de Wet BAZ ingaat, maar neem nu al zelf de regie. Wil je weten wat in jouw situatie verstandig is? Neem contact op met Kuiper Verzekeringen via www.kuiperverzekeringen.nl of bel 088-0513 444. ■

Sterk, Strategisch, Samen: Van der Woude Adviesbureau gaat verder als Noards

“We zijn geworteld in agro en steeds breder actief voor het MKB”

Nieuwe naam, nieuwe uitstraling, maar dezelfde vertrouwde basis. Van der Woude Adviesbureau uit Nieuwehorne gaat verder als Noards. Eigenaresse Silvia van der Ploeg vertelt over de naamswijziging, groeiambities en kernwaarden die daar naadloos bij aansluiten. “Als je over een paar jaar Noards zegt, willen we dat iedereen weet wie we zijn en waar we voor staan”, zegt Silvia.

De historie van Van der Woude –opgericht in 2002 – vormt een stevig fundament onder het huidige Noards. De naamswijziging markeert een frisse start, met een passende uitstraling en duidelijke koers. Ondernemers zoeken vandaag de dag niet alleen cijfers, maar ook inzicht, rust en een sparringpartner die meedenkt. Precies daarin wil Noards het verschil maken. In het nieuwe logo komt de ambitie samen: boven de ‘N’ staat een pijl. “Die staat voor richting geven,” legt Silvia uit. “En voor het noorden, de regio waarin wij actief zijn.”

“Bel je ons, dan heb je meteen iemand te pakken.”

Basis op orde en blik vooruit Noards ondersteunt ondernemers in het MKB en de agrarische sector bij administratie, belastingen, advies en bedrijfsontwikkeling. De stap van Van der Woude naar Noards voelt voor Silvia logisch.

“We zijn nog steeds dichtbij, betrouwbaar en klantgericht”, zegt ze. “En hebben aanvullend bewust gekozen voor de kernwaarden ervaren, nuchter, persoonlijk, helder en dichtbij.” Deze ingrediënten vormen de basis voor grip op de financiën.

Sterk in agro en MKB

Noards heeft zijn wortels stevig in de agrarische sector. “Ik heb ruime ervaring met melkveehouderijen, waardoor ik weet wat er speelt.” Tegelijkertijd is Noards volop in beweging binnen het MKB. “We zijn sterk in agro en steeds breder actief voor het MKB, met name bij bedrijven met personeel en de nodige reuring.” Die beweging vraagt iets van de organisatie. “Toen ik in 2022 eigenaar werd, hadden we tien medewerkers. Inmiddels zijn dat er twaalf en bouwen we stap voor stap verder richting een team van zo’n twintig mensen.”

Meer dan cijfers

De kracht van Noards zit in de combinatie van vakkennis en betrokkenheid.

“We verzorgen administraties, stellen rapportages en jaarcijfers op en doen belastingaangiftes, maar gaan ook met ondernemers in gesprek over hun volgende stap,” zegt Silvia. “Zij staan continu voor keuzes. Daar kijken we samen naar. Wat past bij iemand? En wat is verstandig?” Die manier van werken vraagt om korte lijnen. “Elke klant heeft een eigen relatiebeheerder. Bel je, dan heb je meteen iemand te pakken.”

Altijd dichtbij

De nabijheid van Silvia en haar bevlogen team uit zich in meer dan alleen zakelijk contact. “We zijn er ook op belangrijke en ingrijpende momenten, zowel privé als zakelijk.” Dat zie je terug in de langdurige relaties die ze opbouwen. “We hebben klanten die al sinds 2002 bij ons zitten. Dat komt doordat we naast de ondernemer staan.” Volgens Silvia blijft die aanpak ook de komende jaren bepalend. “Ondernemers zoeken een adviseur die hun sector begrijpt en actief meedenkt over de toekomst van hun bedrijf.”

“Er staat een sterke organisatie, met weinig verloop en veel continuïteit.”

Bouwen aan de volgende fase

Met Noards kijkt Silvia vooruit. Automatisering speelt daarin een belangrijke rol. “We investeren in nieuwe systemen en AItoepassingen, maar wel op een veilige manier.” De ambitie is helder: gecontroleerd groeien en de dienstverlening verder verdiepen. “Er staat nu een sterke organisatie met weinig verloop en veel continuïteit. Daar ben ik trots op.” Daarnaast is er ruimte voor nieuwe collega’s. “We zoeken momenteel een relatiebeheerder die snapt wat persoonlijk contact betekent.”

Meer weten over Noards of interesse in de vacature? Kijk op www.noards.nl of neem contact op via info@noards.nl. ■

“kennis hebben begint met kennis delen”

Algemeen

Steeds meer ondernemers en particulieren gebruiken ChatGPT of Google om snel een antwoord te vinden op hun belastingvragen. Begrijpelijk, het is laagdrempelig, snel en het antwoord klinkt vaak overtuigend. Maar klopt het ook? Fiscale wetgeving is complex en zit vol uitzonderingen en onderlinge samenhangen. Een antwoord is maar zo goed als de vraag die eraan ten grondslag ligt. En juist dáár gaat het vaak mis: wie niet weet wat hij niet weet, stelt een onvolledige vraag en krijgt een plausibel maar onjuist antwoord. Met alle gevolgen van dien.

Een nieuw platform met een helder doel BelastingOnline.nl werkt onder het motto “kennis hebben begint met kennis delen” en is het antwoord op precies dat probleem. Het platform combineert de fiscale vakkennis met de mogelijkheden van AI, niet als vervanging, maar als een versterking. Zo ontstaat een continu groeiende kennisbank met betrouwbare en praktische vragen en antwoorden. Breed en laagdrempelig toegankelijk voor zelfstandige ondernemers, directeurgrootaandeelhouders (dga's) en hun

vennootschappen, en vermogende particulieren.

Hoe het werkt

Iedere bezoeker kan anoniem een vraag stellen. Na beoordeling worden vraag én antwoord toegevoegd aan de openbare kennisbank, gratis toegankelijk voor iedereen. Staat je vraag er al in, dan heb je binnen een minuut je antwoord. Staat hij er nog niet in, dan wordt hij beantwoord en direct voor anderen beschikbaar gemaakt. Zo groeit de kennisbank continu.

Antwoorden zijn beknopt en praktisch, doorgaans één à twee pagina's. Is een vraag te specifiek of complex voor een algemeen antwoord, dan ontvangt de vragensteller hiervan bericht en kan desgewenst een persoonlijk advies worden verstrekt. Wie geen openbare publicatie wenst, kan het antwoord uitsluitend per e-mail ontvangen.

Slimme werkwijze: vakkennis ondersteund door AI

Achter BelastingOnline.nl staat Marten Visser, een ervaren belastingadviseur uit Friesland. Hij combineert zijn vakkennis met AI-tools zoals ChatGPT en Perplexity om antwoorden helder, volledig en toegankelijk

te formuleren. De technologie is daarbij een hulpmiddel; de inhoudelijke deskundigheid ligt altijd bij de adviseur.

“Dat is precies het verschil met zelf iets intypen bij ChatGPT. Niet omdat AI niet nuttig is, maar omdat een ervaren adviseur weet welke vervolgvragen relevant zijn, welke uitzonderingen van toepassing kunnen zijn en wanneer een antwoord te kort door de bocht is.” ■

Kennis delen loont

Door je vraag via BelastingOnline. nl te stellen, krijg je niet alleen een betrouwbaar antwoord, je draagt er ook aan bij dat andere ondernemers en particulieren diezelfde kennis kunnen vinden.

Fiscale kennis moet kloppen én toegankelijk zijn; voor iedereen. Dat is de gedachte achter het platform, en achter het motto: kennis hebben begint met kennis delen.

Kijk op www.BelastingOnline.nl

Jouw

Meer informatie gewenst?

Bouw vandaag het bedrijf waar de wereld morgen op wacht. Als ondernemer maak je keuzes die verder gaan dan spreadsheets en targets. Jij bepaalt mede de richting van onze toekomst. En hoe vertaal je ambitie nu naar echte duurzame impact?

Lavendelheide 8A, 9202 PD Drachten (085) 041 02 04

Met Raido sta je er niet alleen voor, wel voor samen bouwen aan iets dat klopt en goed voelt. Ik geloof in de kracht van slim denken én goed voelen: een sterke strategie, gecombineerd met intuïtie en menselijke maat. Zeker geen standaard aanpak.

Durf je te kiezen voor je kleinkinderen?

‘Regel je zaken nu het kan en wacht niet

totdat het te laat is’

Als accountant kun je in allerlei situaties terecht komen, waarbij je je achteraf afvraagt: hoe is het mogelijk dat mensen hun financiële zaken niet beter regelen? Bij Van Braak Accountants hebben we daar regelmatig mee te maken. Wij zien het als onze taak om er voor te zorgen dat bepaalde zaken op tijd worden aangepast, zodat mensen financieel zeker de toekomst in kunnen.

Als voorbeeld noem ik een situatie die zich onlangs voordeed. Een gezin kwam ons vrijblijvend vragen om raad. De man heeft een eigen zaak, ze hebben twee kinderen en ze wilden weten of ze hun financiële zaken op orde hadden. Na het inzien van de jaarrekening bleek dat allerminst het geval, daar konden we veel dingen uit halen die anders zouden moeten.

Allerlei zaken kwamen aan de orde, van dividenduitkeringen tot verzekeringen en schenkingen tot leverings- en betalingsvoorwaarden. Met name verzekeringen en leverings- en betalingsvoorwaarden vertonen nogal eens hiaten. Zo stonden in dit geval in de leverings- en betalingsvoorwaarden de namen niet goed. Vervolgens keken we naar de verzekeringspolissen. Ook die bleken verouderd en stonden nog op naam van een VOF van vroeger, toen het bedrijf startte. Dat kan grote gevolgen hebben, waarover je liever niet nadenkt.

En uiteraard ontbrak ook het belangrijke onderdeel testamenten niet. Zoals aangegeven bestaat het gezin uit vader, moeder en 2 kinderen. Wij adviseren in zo’n geval altijd om na te denken over de bedrijfsopvolging en die al in het testament vast te leggen. Daarmee voorkom je dat bij een onverwacht overlijden de opvolging niet goed geregeld is. Bereid dat voor, om vervelende situaties te voorkomen. Zorg ook voor het opmaken van een levenstestament. Mocht je niet meer zelfstandig kunnen beslissen, bijvoorbeeld vanwege een coma of dementie, dan ligt in elk geval vast wie de beslissingsbevoegdheid heeft. Kortom, nogmaals de oproep: regel je zaken nu het kan en wacht niet totdat het te laat is. ■

Arjen van Braak

Van Braak Accountants

Fitte Friezen Award zet gezond werkgeverschap op de kaart

De Fitte Friezen Award zet Friese werkgevers die werk maken van de gezondheid van hun werknemers in de spotlights. Op 18 juni reiken de samenwerkende partners in Burgum voor de tweede keer de prijs uit.

Van pilot naar professionele award

Wat vorig jaar in vier weken tijd spontaan georganiseerd werd tijdens de culturele triënnale Arcadia, groeit dit jaar uit tot een volwassen evenement. De Fitte Friezen Award is een initiatief van Fries Financieel Fundament, Fryslân Werkt, Rabobank, leefstijlcoach Mettje Dam, VNO NCW Noord, MKB Nederland Noord, Friese Preventie Aanpak en De Friesland.

Rabobank is als partner van het Fries Financieel Fundament actief betrokken bij het versterken van de brede gezondheid van werknemers. Dit past bij het Rabobankthema Financieel Gezond Leven, waarmee de bank onder andere inzet op het voorkomen van financiële stress en het vergroten van veerkracht. Corry Vlasma - Business Development Manager bij de Rabobank - vertelt waarom de Award een vervolg krijgt. ,,Vorig jaar waren we benieuwd of werkgevers interesse hadden om hun gezonde werkwijze te vieren én van elkaar te leren. Het bleek een groot succes.

Er zijn waardevolle tips en inspirerende verhalen gedeeld, en we hadden bovendien een aantal trotse winnaars.”

De Award richt zich op gezondheid in de breedste zin van het woord: fysieke gezondheid, mentaal welzijn én financiële fitheid. ,,Als je financiële zorgen hebt, kun je minder goed functioneren. Het totaalplaatje moet kloppen", zegt Vlasma. Niet alleen werknemers hebben er baat bij dat ze zich goed voelen op alle vlakken, ook voor werkgevers zijn gezonde werknemers essentieel. ,,Bedrijven kunnen het zich met deze arbeidskrapte niet permitteren om onnodige kosten voor verzuim of uitval te maken, terwijl we het met elkaar kunnen voorkomen in veel gevallen.”

Kleine werkgevers kunnen grote impact hebben

Nieuw dit jaar is de splitsing in twee categorieën: een Award voor grote bedrijven met een HR-afdeling en een voor mkb'ers zonder. Nynke Hogenhuis van Fryslân

Werkt legt uit waarom: ,,Vorig jaar zagen we grote verschillen. Grote organisaties uploaden complete handboeken, terwijl kleine bedrijven juist met hele simpele maar effectieve dingen bezig zijn." De tweedeling moet ervoor zorgen dat mkb'ers zich ook uitgenodigd voelen om mee te doen en inspiratie te zijn voor andere kleine bedrijven, juist ook omdat een merendeel van de Friese bedrijven tot het MKB behoort.

Van geldzorgen naar financieel fit Een opvallend thema binnen de award is financiële gezondheid. Nynke Andringa - kwartiermaker van het Fries Financieel Fundament - werkt samen met de Rabobank aan bewustwording rondom geldzorgen op de werkvloer. ,,De werkgever kan zoveel ellende mee helpen voorkomen. Gesprekjes over geld tijdens grote gebeurtenissen in je leven, een informele personeelsavond over financiële planning en gezondheid, meedenken als er wel een schuld is zodat deze niet oploopt. Tijdens de uitreiking van de eerste Award hebben we schitterende

V.l.n.r.: Nynke Andringa (Fries Financieel Fundament)

Corry Vlasma (coöperatieve Rabobank)

Nynke Hogenhuis ( Fryslân Werkt)

Mettje Dam (Leefstijl coach)

Astrid de Bue (Fries Financieel Fundament)

voorbeelden gehoord.” De organisatoren benadrukken dat betrekkelijk simpele acties een grote impact kunnen hebben. Hogenhuis noemt het voorbeeld van een werkgever die ontdekte dat een werknemer zijn sportclub niet meer kon betalen. ,,Die werkgever zei: dan betalen wij dat. En die man knapte daarvan op."

Praktisch en laagdrempelig

Leefstijlcoach Mettje Dam brengt het voedingsaspect in. Zij benadrukt dat het niet ingewikkeld hoeft te zijn. ,,Eén gezonde lunch in de week is al een verbetering. Streef niet naar perfectie, maar weet dat je al verschil maakt door soms producten te switchen." Tijdens het evenement op 18 juni stellen deelnemers zelf een gezonde lunch samen, om te ervaren hoe eenvoudig dat kan zijn.

Vlasma benadrukt dat gezond eten je niet alleen lichamelijk sterker maakt, maar je ook mentaal een enorme boost geeft. Precies wat je nodig hebt om geldzorgen de baas te

blijven. En zodra er financiële rust ontstaat, wordt het nóg makkelijker om gezonde keuzes vol te houden. Dat sluit perfect aan bij de ambitieuze visie van de Rabobank, die gezondheid ziet als een onmisbare schakel voor brede welvaart en daarom vanaf 2026 gezondheid centraal zet binnen de grote transities rond voedsel en financieel gezond leven.

Groeiambitie

De winnaars mogen zich een jaar lang de gezondste werkgever van Fryslân noemen. Van Wijnen B.V. was dit in 2025, de organisatie is benieuwd naar de kanshebbers voor 2026. Daarnaast werken de organisatoren aan een concreet cadeau waar de hele organisatie profijt van heeft.

De ambitie reikt verder: het liefst wordt de Fitte Friezen Award een vast onderdeel van de verkiezing Friese ondernemer van het jaar. ,,Dit is een begin", zegt Vlasma. ,,Ik denk dat over een paar jaar deze Award niet meer weg te denken is uit ondernemend Fryslân.”

Aanmelden lunchbijeenkomst

Bedrijven kunnen zich vanaf 10 april nomineren via onderstaande QR-code. Het evenement vindt plaats op 18 juni in het Maxima Centrum in Burgum.

Friese chirurgen: gezond bewegen levert meer

op dan je denkt

Overdag opereren ze met precisie, ’s avonds trekken ze hun sportschoenen aan en rennen ze door de Friese landschappen. Jan Koetje en Ilona Pereboom, de energieke chirurgen van Heelkunde Friesland, laten zien hoe hun passie voor sport niet alleen hun eigen leven verrijkt, maar ook een positieve invloed heeft op het herstel van hun patiënten.

Sport: de onzichtbare drijfveer Koetje werkt ruim een jaar actief bij Heelkunde Friesland, met zijn focus op buik-, gastro-enterale en schildklierchirurgie in Sneek en Leeuwarden. Pereboom is sinds 2018 werkzaam in Friesland en richt zich op darm-, lever- en alvleesklieroperaties. Naast hun werk delen ze een passie: sport. Zij liep vorig jaar de marathon van New York, hij finishte de Ironman in Frankfurt. Niet zomaar een hobby, maar een echte levensstijl.

“Als ik een paar dagen niet sport, word ik onrustig,” onthult Pereboom. “Hardlopen, fietsen, zwemmen: het haalt de druk van de ketel en geeft ruimte in mijn hoofd. Dat heb ik echt nodig voor mijn balans," vertelt Koetje.

Discipline: meer dan een medaille

De weg naar een marathon of triatlon brengt volgens de chirurgen veel meer dan alleen een glimmende plak. “Het trainen, nadenken over wat je eet en drinkt, zorgen voor goede

rust en balans tussen werk en ontspanning: het heeft me enorm veel gebracht,” zegt Koetje. “Het gevoel dat je iets voor jezelf doet, dat je sterker wordt. Je hoeft geen marathon te lopen, als je maar een beetje actief blijft!”

Die sportieve drive nemen ze mee naar hun patiënten, niet door met een medaille te zwaaien, maar met oprechte interesse: “Wat zijn jouw doelen? Hoe beweeg jij?” Want wie zelf weet hoe een trainingsschema voelt, kan die energie makkelijker overbrengen.

Prehabilitatie: fit het mes tegemoet Het draait om prehabilitatie, ofwel patienten zo fit mogelijk voorbereiden voor een operatie. “Dat werkt écht,” zegt Pereboom. Onder begeleiding sporten, goed eten, stoppen met roken, geen alcohol en zorgen voor mentale balans en dat vermindert complicaties en versnelt het herstel. “Je hebt

bouwstoffen nodig voor het herstel en voor het kweken van spieren."

Frustraties en kansen

Wat frustrerend is, dat fysiotherapie buiten het ziekenhuis vaak niet wordt vergoed. Hier gaat waardevolle winst verloren, vinden de chirurgen. Ook op het gebied van preventie valt er veel te winnen: lagere btw op groente, gezonder eten op scholen, en betere keuzes in ziekenhuiskantines.

ERAS: direct uit bed

Na de operatie is het tijd voor ERAS –Enhanced Recovery After Surgery. Dit programma, met 25 onderdelen, zorgt ervoor dat patiënten sneller herstellen. De slangetjes en infusen worden zo snel mogelijk verwijderd, mensen mogen meteen uit bed, en ’s avonds zitten ze samen aan tafel. “Opstaan uit bed maakt je geen patiënt

meer,” benadrukt Pereboom. “En zodra je beweegt, doet je lichaam mee. Je darmen komen sneller op gang, waardoor de eetlust verbetert en het herstel gaat met sprongen vooruit.” Waar een opname na een darmoperatie voorheen vier tot zes dagen duurde, gaan patiënten nu vaak al na één of twee dagen naar huis. In Friesland is dit programma in alle vier ziekenhuizen stevig verankerd.

Doen werkt

De boodschap? Wie zelf zijn best doet, herstelt sneller. “Niet iedereen kan dat", besluit Pereboom. “Wanneer we daar samen wat energie in steken, zie je dat dit echt werkt."

www.heelkundefriesland.nl ■

Van werkdruk naar werkgeluk: waarom leren het nieuwe vitaliteitsbeleid is

Djoerd Hiemstra, associate lector bij NHL Stenden Hogeschool

Duurzame inzetbaarheid: meer dan een containerbegrip NHL Stenden Hogeschool biedt diverse deeltijd- en duale trajecten waarin medewerkers werken en leren combineren. Inmiddels zijn er jarenlange succesvolle samenwerkingen met mkb-bedrijven in de regio, zoals het Friese accountantsen advieskantoor Bentacera. De achterliggende gedachte: ontwikkeling houdt mensen scherp, gemotiveerd en gezond.

Djoerd Hiemstra, onderzoeker bij het lectoraat Mens, Werk & Organisatie van NHL Stenden, werkt aan het onderzoek

Vitaliteit op de werkvloer gaat verder dan fruit op kantoor of een sportabonnement. Professionele ontwikkeling blijkt een krachtige motor voor motivatie, werkplezier en duurzame inzetbaarheid. NHL Stenden en Bentacera laten zien hoe dat werkt.

Baanbrekend Perspectief* voor een

Duurzame Regio. Samen met het UMCG, de Rijksuniversiteit Groningen en de Hanzehogeschool brengt hij in kaart welke instrumenten werkgevers kunnen inzetten om medewerkers duurzaam inzetbaar te houden. “Duurzame inzetbaarheid is een veelomvattend begrip: je fysieke en mentale gezondheid, kennis en vaardigheden, en ook je loopbaan en kansen op de arbeidsmarkt. Het is heel breed”, zegt Hiemstra. “Daarom staan in veel CAO’s afspraken over het bevorderen van de duurzame inzetbaarheid van medewerkers.”

Leren geeft energie

Dat leren bijdraagt aan vitaliteit, ervaart de onderzoeker ook in de praktijk. Als docent bij de duale opleiding bedrijfskunde ziet hij hoe werkende professionals opbloeien. “Deze mensen doen nieuwe kennis en inzichten op. Ze nemen even afstand van het werk, bekijken dingen vanuit een

breder perspectief en ontmoeten collega’s uit andere bedrijven die met dezelfde dingen worstelen. Dat contact en het leren van elkaar vinden mensen ontzettend waardevol.”

Juist in het mkb, waar Friesland veel van heeft, kan het verschil worden gemaakt. Een goed gesprek tussen werkgever en medewerker over ontwikkeling en groei is volgens Hiemstra de basis. “Vraag wat iemand nodig heeft om gemotiveerd, competent en gezond te blijven.”

Theorie en praktijk hand in hand

Bij Bentacera, een accountant- en advieskantoor met bijna 400 specialisten en zeven vestigingen in Friesland en Groningen, krijgt die filosofie concreet vorm. Het kantoor heeft een aantal duale studenten van NHL Stenden in dienst die de Ad Finance & Control volgen. HR-adviseur Sanne Rikst Reijenga: “Deze mensen doen een werkleertraject en kunnen wat

ze op school leren meteen in de praktijk toepassen. De cirkel is daarmee rond.”

Voor Bentacera levert dat veel op.

De krappe arbeidsmarkt maakt het binnenhalen en behouden van talent steeds belangrijker, en het duale traject biedt een directe instroom van gemotiveerde mensen

die meegroeien met het bedrijf. “Deze groep jonge mensen wil graag vooruit”, zegt Reijenga. “Ze zijn enthousiast, betrokken en pakken nieuwe dingen snel op.”

Communicatie als sleutel

Tegelijk vraagt het traject aandacht van de werkgever, omdat studenten werk en opleiding combineren. “Communicatie is het allerbelangrijkste”, zegt de hr-adviseur. “We voeren mentorgesprekken, praten over werkdruk en maken samen bewuste keuzes over prioriteiten.” Die korte lijntjes passen volgens haar goed bij Bentacera. “Mensen die op dit traject instromen, zijn eager om het voor elkaar te krijgen. Dat past bij ons bedrijf.”

De boodschap van zowel onderzoeker als werkgever is helder: investeer in je mensen voor behoud en optimaal werkgeluk. Scholing en ontwikkeling zijn daarbij geen extraatje, maar de motor onder vitale en betrokken medewerkers.

Open Dag

Wil je meer weten over de mogelijkheden voor op- of omscholing? Kom naar de Open Dag van NHL Stenden op donderdag 2 juni van 16.00 tot 20.00 uur in Leeuwarden of Emmen. Neem een kijkje bij de opleidingen op het gebied van hr, bedrijfskunde, logistiek en finance. ■

*Meer weten over het onderzoeksproject Baanbrekend Perspectief voor een Duurzame Regio? kijk dan op www.onderzoekinorganisaties.nl/ lopende-projecten

UW GOEDEREN, ONZE ZORG! SNEL & BETROUWBAAR

• IN- EN UITPAK SERVICE

• PARTICULIERE VERHUIZINGEN

• ZAKELIJKE VERHUIZINGEN

• OPSLAG SERVICE

• SCHOONMAAK SERVICE

• DEMONTAGE/MONTAGE

WWW.FRIESLANDMOVERS.NL

INFO@FRIESLANDMOVERS.NL

Succesvol van buiten, onrustig van binnen ‘Steeds

meer ondernemers lopen hier tegenaan‘

Veel ondernemers bouwen hun bedrijf op wilskracht en doorzettingsvermogen. Hard werken, lange dagen en altijd maar doorgaan. Maar wat doe je op het moment dat je succes niet meer gelijkstaat aan voldoening? Volgens mannencoach Tibor ligt de oorzaak vaak niet in het bedrijf, maar bij de man erachter.

Ondernemers die bij Tibor aankloppen, hebben hun zaken meestal goed op orde. Het bedrijf draait, er is structuur en aan de buitenkant lijkt alles stabiel. En toch klopt er iets niet. Mannen die ‘s avonds op de bank ploffen, laptop dicht, maar met rust nergens te bekennen. Of ze liggen wakker, terwijl er morgen weer een volle dag wacht. “Wat ik vaak hoor, is: ‘Als ik zo doorga, lig ik er binnen een jaar af,’ of: ‘Alles gaat goed, maar zo voelt het niet,’”vertelt Tibor. Bij mij in de praktijk komen juist de mannen die maar doorgaan, waardoor belangrijke signalen langer blijven liggen.

Volgens Tibor ligt de oorzaak zelden in het ondernemerschap zelf. “Veel mannen bouwen hun bedrijf op wilskracht. Dat werkt, tot op zekere hoogte. Maar als daar geen bewustzijn en voldoening onder zit, ga je vroeg of laat vastlopen.” Stress, onrust en spanningen op werk en thuis zijn dingen waar veel mannelijke ondernemers mee kampen. Het sluipt er langzaam in, door grenzen die niet worden uitgesproken, gesprekken die worden uitgesteld of keuzes die niet goed voelen. “Veel mannen slikken dingen in en blijven doorgaan,” volgens Tibor. “Totdat het zich uit in irritatie, woede of een gevoel van leegte waar ze niet meer van kunnen ontsnappen.”

Wat opvalt, is dat die patronen zich niet beperken tot het werk. “Hoe iemand omgaat met spanning in zijn relatie, zie je bijna altijd terug in zijn bedrijf. Dat is geen toeval,” vertelt Tibor. Controle willen houden, conflicten vermijden of moeite hebben om zich uit te spreken zijn terugkerende thema’s die niet alleen intern druk geven, maar ook effect hebben op de omgeving. Op werk blijven beslissingen liggen, wordt communicatie stroever en voelen medewerkers dat er iets speelt, zonder dat het wordt uitgesproken.

Volgens mannencoach Tibor begint verandering niet bij een nieuwe bedrijfsstrategie, maar bij radicaal zelfinzicht. “Veel mensen denken dat persoonlijke ontwikkeling een losstaand thema is, maar dat klopt niet. Als je blijft reageren vanuit dezelfde patronen, blijf je dezelfde uitkomsten houden. Zakelijk én privé.”

“In mijn trajecten ligt de focus daarom niet op het bedrijf, maar op de man erachter. Veel ondernemers staan continu ‘aan’, met een zenuwstelsel onder spanning. Door te werken met ademhaling en lichaamsbewustzijn, ontstaat er ruimte om anders te reageren.” aldus Tibor.

Dit traject vraagt om iets wat voor veel mannen onwennig is: vertragen en eerlijk kijken naar wat er speelt. Niet alleen naar wat goed gaat, maar juist naar waar het schuurt. Je begint te veranderen als man en als ondernemer. Meer rust, heldere keuzes en betere relaties, zowel privé als zakelijk. En een business die niet alleen wordt gedreven door uithoudingsvermogen, maar wordt gedragen door de man die je bent. ■

Tibor de Boer Mannencoach voor relatieproblemen

www.tibordeboer.nl

Voor mensen, door mensen: zorgvisie als basis voor ontwikkeling

De zorg in Nederland staat onder druk. Personeelstekorten, toenemende zorgvraag en stijgende kosten vragen om een andere manier van denken. Niet complexer, maar juist praktischer, menselijker en duurzamer. Vanuit die overtuiging werkt ATO dagelijks aan oplossingen die de zorg lichter maken, voor zowel de zorgverlener als de zorgvrager.

“Bij ATO draait het niet om het product, maar om de oplossing. Zorghulpmiddelen zijn daarin een middel, geen doel op zich. Elke zorgsituatie is anders en vraagt om maatwerk. Daarom staat persoonlijke begeleiding centraal: van advies en proefplaatsingen tot training en onderhoud. Juist in die samenwerking ontstaat de beste

oplossing. Dat is waar het motto ‘voor mensen, door mensen’ voor ons werkelijk betekenis krijgt.”

Die visie gaat verder dan de zorg alleen. Ook binnen de organisatie staat de mens centraal. Een goede werkomgeving, aandacht voor welzijn en duurzame inzetbaarheid zijn bij ons de standaard. Mensen die zich goed voelen op hun werk, kunnen ook weer beter voor anderen zorgen.

Het nieuwe pand van ATO was een logische volgende stap in deze ontwikkeling. Het is eigenlijk de fysieke vertaling van onze visie. Het gebouw is volledig energieneutraal en ingericht met oog voor comfort, gezondheid en duurzaamheid. Denk aan aardwarmte in combinatie met zonnepanelen, veel daglicht en een prettig binnenklimaat. Ook buiten is bewust gekozen voor groen en

biodiversiteit, met leefgebied voor insecten en hergebruik van oude fruitbomen.

Daarnaast is er nadrukkelijk ingezet op samenwerking met lokale ondernemers. Niet alleen om transport en uitstoot te beperken, maar ook om de verbinding met de regio te versterken. Het pand laat daarmee zien dat duurzaam ondernemen en economische groei hand in hand kunnen gaan.

ATO heeft zich in de afgelopen jaren ontwikkeld tot een organisatie die actief bijdraagt aan de toekomst van de zorg. Met innovatieve oplossingen, een menselijke benadering en een duidelijke visie: zorg moet niet alleen beter, maar ook prettig, realiseerbaar en betaalbaar blijven, voor iedereen die ermee te maken heeft.

www.ato.nl ■

Het Fundament

Fysiotherapie in een nieuw jasje

Soms zit het verschil niet in wat je behandelt, maar in waar je naar kijkt. Tijdens mijn stage in de fysiotherapie zag ik een vrouw met kniepijn. De diagnose was duidelijk. Beginnende artrose, veel spanning rondom de knie, behandelen maar. Wat mij vooral bijbleef, was wat er níét werd gevraagd. Wat is voor deze mevrouw belangrijk in haar leven? Hoe beweegt ze? Hoe slaapt ze? Hoeveel stress ervaart ze?

Voor mij was dat een kantelpunt.

Wat mij daarin vooral duidelijk werd, is dat een klacht zelden op zichzelf staat. Soms is iets goed te herstellen, soms moet iemand leren omgaan met een beperking of ziekte. In beide gevallen vraagt het om een bredere blik. Niet alleen naar de plek van de pijn, maar naar hoe iemand leeft. Hoe iemand beweegt, eet, slaapt, herstelt en omgaat met stress. Juist daar ontstaan vaak de oorzaken van klachten en de factoren die herstel beïnvloeden. Het gaat daarom niet

“Ook je gezondheid verdient ondernemersenergie”

alleen om behandelen, maar om samen te kijken wat iemand in het dagelijks leven nodig heeft om weer vooruit te kunnen.

Vanuit die overtuiging bouw ik in Sneek aan Het Fundament. Een studio waar fysiotherapie, training, ademhaling en leefstijl samenkomen. Geen plek waar alleen naar pijn wordt gekeken, maar waar je werkt aan kracht, herstel en weerbaarheid. Met een ondernemende houding ten opzichte van gezondheid en vitaliteit. Bij Het Fundament combineer ik fysiotherapie, personal training, groepstraining en leefstijlcoaching. De kern is wat ik fysiotraining noem. In beweging komen en werken aan kracht, lenigheid, ademhaling en meer. Individueel of in een groep. Praktisch en doelgericht, met de professionaliteit van fysiotherapie als basis.

Zo kijk ik ook naar fysiotherapie. Minder reactief, meer proactief. Minder alleen klachten oplossen, meer problemen helpen voorkomen. Meer aandacht voor preventie en voor de mens achter de klacht.

Gezondheid gaat niet alleen over het wegnemen van pijn, maar over het laten ontstaan van vitaliteit. Over kunnen doen wat jij belangrijk vindt. Weten wanneer je moet inspannen en wanneer je moet herstellen. Niet het ongemak vermijden, maar leren waar je grens ligt en hoe je die stap voor stap kunt verleggen.

Dat is voor mij Het Fundament. ■

Erover lezen is hopelijk interessant geweest, maar het ervaren is krachtiger.

Ben je benieuwd naar die werkwijze en wil je die vooral zelf ervaren? Op 6 juni organiseer ik de workshop Werkwijze Het Fundament. In twee uur maak je kennis met een geïntegreerde training met ademhaling, mobiliteit, core stability en kracht, met ruimte voor een goed gesprek over gezondheid.

Inloop 10:00 met koffie, thee, water en iets lekkers. Start 10:30.

Kleine groep, met veel ruimte voor persoonlijke aandacht. Kosten €35.

Aanmelden kan via het contactformulier op hetfundamentsneek.nl onder vermelding van ‘Workshop Het Fundament’.

Wanneer handklachten meer zijn dan ‘lastig’

We gebruiken ze de hele dag, vaak zonder erbij stil te staan: onze handen. Van typen en tillen tot koken en autorijden, vrijwel elke handeling begint ermee. Juist daarom kunnen klachten aan hand of pols al snel een grote impact hebben. Maar wanneer zijn klachten onschuldig en wanneer is het verstandig om ze te laten beoordelen?

Plastisch chirurg drs. Rinze Zwanenburg van Bergman Clinics in Heerenveen ziet veel mensen met dit soort vragen. “We zien veel patiënten met zenuwklachten van de hand, zoals tintelingen of een ‘slapend’ gevoel, bijvoorbeeld passend bij carpaal tunnel syndroom,” vertelt hij. “Daarnaast komen artroseklachten veel voor, net als ‘hokkende’ vingers en klachten na een val of ongeluk.”

Kleine klacht, grote impact

Wat begint als een lichte irritatie, kan al snel het dagelijks functioneren beïnvloeden. “We verrichten ongemerkt ontzettend veel handelingen met onze handen,” zegt Zwanenburg. “Zelfs een kleine beperking kan daardoor als snel als hinderlijk worden ervaren.” Dat geldt

zowel voor in de thuissituatie als op het werk. Een relatie tussen handklachten en de verrichtte werkzaamheden is ook te leggen, bijvoorbeeld bij zwaar fysiek werk of veelvuldige en repeterende bewegingen.

Signalen die vaak worden genegeerd

Toch wachten mensen vaak lang voordat ze hulp zoeken. Vooral gevoelsverlies in de hand wordt regelmatig genegeerd. “Dat is jammer, want gevoelsverlies is vaak een later stadium van een zenuwbeknelling,” legt Zwanenburg uit. In een eerder stadium zijn er vaak al tintelingen of prikkelingen. Juist in het vroege stadium van een diagnose kan een behandeling vaak sneller en een beter effect hebben op de klachten.

Ook bij artrose blijven mensen vaak te lang doorlopen. “Er leeft nog steeds het idee dat er niets aan te doen is. Dat klopt niet. Er zijn verschillende behandelmogelijkheden.”

Niet altijd een operatie nodig

Een bezoek aan een hand pols chirurg betekent niet automatisch dat er geopereerd moet worden. “Integendeel,” benadrukt Zwanenburg. “In veel gevallen kunnen we klachten behandelen met handtherapie of een injectie. Soms kan een operatie worden uitgesteld of zelfs voorkomen.”

De eerste stap naar herstel

Volgens Zwanenburg draait het uiteindelijk om balans. Je hoeft niet voor elke klacht direct naar een specialist. Maar blijf er ook niet te lang mee rondlopen als het je dagelijks functioneren beïnvloedt. “Blijf niet te lang in onzekerheid. Een gesprek met een specialist betekent niet dat je meteen geopereerd wordt, maar kan wel duidelijkheid geven. En dat is vaak de eerste stap naar herstel.”

www.bergmanclinics.nl/bewegen

Nek- en rugklachten: duidelijkheid geeft rust

Bijna iedereen heeft er weleens last van: een stijve nek na een slechte nacht, een zeurende onderrug na een lange werkdag of een plotselinge pijnscheut bij een verkeerde beweging. Nek- en rugklachten komen veel voor en zijn een van de belangrijkste redenen om de huisarts te bezoeken. Maar wanneer gaan klachten vanzelf over, en wanneer is het verstandig om verder te laten kijken?

Neurochirurg drs. Ellen Mandl van Bergman Clinics in Heerenveen ziet dagelijks patiënten met dit soort vragen. “De meeste mensen die ik zie, zijn al doorverwezen omdat er een specifieke oorzaak wordt vermoed,” vertelt zij. “Vaak gaat het om een hernia in de nek of onderrug, of om een vernauwing van het wervelkanaal.”

Klachten die verder gaan dan pijn

De impact van nek- en rugklachten wordt volgens Mandl vaak onderschat. Het gaat niet alleen om pijn. Mensen merken dat dagelijkse activiteiten steeds moeilijker worden: zitten, lopen, autorijden of iets optillen. Dat heeft invloed op het hele functioneren.

Afwachten is soms verstandig

Toch is het niet zo dat klachten altijd direct

behandeld moeten worden. “Bij een hernia herstelt ongeveer 70 tot 80 procent van de mensen binnen drie maanden vanzelf,” legt Mandl uit. “Afwachten is dan een bewuste en vaak verstandige keuze.”

Bij een wervelkanaalvernauwing zie je vaak dat mensen zich geleidelijk aanpassen. Ze lopen minder ver, stoppen met sporten of vermijden bepaalde bewegingen. Dat gaat zo langzaam dat ze zich niet altijd realiseren hoeveel ze hebben ingeleverd.

Wanneer moet je wél actie ondernemen? Er zijn signalen waarbij het belangrijk is om snel een arts te raadplegen. Denk aan pijn die uitstraalt naar een arm of been, zeker in combinatie met tintelingen, gevoelloosheid of krachtsverlies. Ook problemen met plassen

Bergman Clinics is met 80 focusklinieken een van de grootste aanbieders van planbare zorg in Nederland. In de divisies Bewegen, Ogen, Huid & Vaten, Vrouw, Inwendige zorg en KNO krijgen cliënten snel toegang tot zorg van topkwaliteit. Dankzij de korte toegangstijden en volledige vergoeding na een huisartsverwijzing is de juiste behandeling altijd dichtbij. Bij Bergman Clinics | Heerenveen kunt u terecht voor o.a. hand- en polsklachten, nek- en rugklachten, abnormaal bloedverlies en blaasklachten, en spataderbehandelingen.

of ontlasting in combinatie met rugklachten vragen directe aandacht.

Duidelijkheid als eerste stap

“Maar ook zonder deze alarmsignalen kan het waardevol zijn om duidelijkheid te krijgen,” zegt Mandl. “Het merendeel van de nek- en rugklachten heeft geen operatie nodig.”

Bij Bergman Clinics in Heerenveen vindt de eerste beoordeling plaats, inclusief eventuele beeldvorming zoals een MRI. Alleen als een operatie de beste oplossing is, wordt het traject voortgezet in Naarden. Voor een groot deel van de patiënten blijft het traject in Heerenveen. “Van de mensen die ik zie, wordt uiteindelijk ongeveer 40 tot 50 procent geopereerd.”

Het juiste moment

Volgens Mandl zit de uitdaging vooral in timing. Sommige mensen wachten te lang, anderen denken juist dat een operatie de enige oplossing is. Een goede beoordeling helpt om die balans te vinden.

www.bergmanclinics.nl/bewegen ■

Fit van Nature verlegt de koers: van particuliere begeleiding naar vitale werkvloeren

Arnold Luitjes begeleidt met Fit van Nature al sinds 2017 mensen naar duurzame gezondheid. Nu richt de Friese specialist in gezondheid zijn vizier op het bedrijfsleven. Met educatie, verzuimbegeleiding en een integrale aanpak wil hij mkb-ondernemers helpen hun medewerkers vitaler te maken.

Van passie naar praktijk

Wie de website van Fit van Nature bezoekt, merkt het direct: hier spreekt bevlogenheid. De ondernemer is therapeut, geen leefstijlcoach. Een belangrijk verschil, benadrukt hij. “Leefstijlcoaches zetten over het algemeen een gezonder plaatje neer, een verandering in de basis.

Maar ik ga op zoek naar de oorzaak van de klacht of het verzuim."

Hij baseert zijn aanpak op het KPNIgedachtegoed, een integrale geneeskunde waarin alles met elkaar verbonden is. “Op het moment dat onze hersenen of het immuunsysteem veel energie nodig hebben, gaat het altijd ten koste van een ander systeem in het lichaam." Hij kijkt daarom naar het totaalplaatje: voeding, slaap, bioritme, hormonen, beweegpatroon, maar ook iemands mentale gesteldheid en persoonlijke context.

Bijna tien jaar ervaring

Die brede blik levert resultaten op. Sinds de start in 2017 begeleidt Luitjes vanuit zijn praktijk in Bolsward particulieren met uiteenlopende klachten: chronische vermoeidheid, long covid, darmklachten en sporters met aanhoudende blessures. “De klacht is nooit het probleem", zegt hij. “Je kunt wel voeding aanpakken, maar als je het mentale probleem niet aanpakt, dan pak je het voor de helft aan."

Dat hij na bijna tien jaar nog steeds succesvol is, zegt volgens hem ook iets over zijn werkwijze. “De mensen die bij mij komen, zijn oprecht op zoek naar hulp. Ik ga met hen een missie aan om gezonder en vitaler te worden en vanuit mijn passie neem ik die mensen graag mee op reis."

De stap naar het bedrijfsleven

Nu verlegt Luitjes zijn focus richting organisaties. De reden? Hij ziet dagelijks wat er misgaat. “Als ik langs kantoorpanden loop, zie ik mensen de hele dag op dat schermpje kijken. Het enige beweegpatroon is richting het koffieapparaat en weer terug." Het bekende gezegde 'zitten is het nieuwe roken' is volgens hem geen loze kreet. Langdurig zitten heeft aantoonbaar invloed op cholesterol en het immuunsysteem.

Het financiële argument spreekt ondernemers eveneens aan. “Het kostenplaatje van een gemiddeld zieke medewerker is toch 400 tot 500 euro per dag. Dan kun je beter investeren in het introduceren van gezondheid binnen je bedrijf."

Drie pakketten voor het mkb Luitjes richt zich specifiek op mkbbedrijven en biedt drie diensten aan. Ten eerste een verzuimrisicoscan: gesprekken met leidinggevenden en medewerkers over hun omstandigheden en verzuim, gevolgd door een integrale analyse met concrete verbeterpunten. Daarnaast een bedrijfspreventiepakket met educatiesessies op maat. En tot slot individuele antiverzuimbegeleiding: een twaalfweeks traject om medewerkers met verzuim naar meer gezondheid te begeleiden.

Belangrijk daarbij: hij kijkt niet alleen naar de medewerker, maar ook naar de organisatie. “Je kunt niet zeggen: ga maar even kijken hoe mijn medewerkers gezonder worden. Je moet als bedrijf ook openstaan om bijvoorbeeld de bedrijfscultuur aan te passen en waardering hebben voor de kwaliteiten van de medewerkers."

Friese nuchterheid op de werkvloer

De therapeut benadrukt dat zijn aanpak geen vingertje wijzen is. “Ik wil op basis van enthousiasme en passie mensen inspireren. Het gaat erom inzicht en duidelijkheid te geven van hoe het ook zou kunnen." Met korte lijnen en fysieke aanwezigheid op de werkvloer wil hij het verschil maken. “Ik heb geen geheimen, het is gewoon Friese nuchterheid."

Meer informatie: fitvannature.nl ■

Of het nu gaat om een aanbouw, verbouw van uw woning, een grondige renovatie, een overkapping of het plaatsen van (kunststof) kozijnen: bij Nollebouw uit Burgum in Friesland bent u aan het juiste adres!

Wat voor woondromen u ook heeft: wij bouwen er graag aan mee! Dukatewei 2, 9251 MS Burgum |

Groeien vraagt om de juiste structuur.

& Shinta

Bij Era Notarissen bieden we maatwerk in herstructurering. Van eenmanszaak of VOF naar BV’s, STAK’s, aandeelhoudersovereenkomsten, fusies en splitsingen. Als het enige volledig vrouwelijke notariskantoor in Leeuwarden garanderen wij rust en rechtszekerheid. Laat uw onderneming groeien met de juiste juridische basis.

ERA Notarissen

Verlengde Schrans 41 8932 NJ Leeuwarden

Telefoon: 058 2890560

E-mail: info@eranotarissen.nl

Het belang van vitaliteit op de werkvloer

Vitaliteit op de werkvloer is een onderwerp dat steeds vaker op de agenda staat. En dat is niet zonder reden. Het ziekteverzuim in Nederland –en zeker ook in Friesland – blijft hardnekkig hoog. Voor veel ondernemers is het een groeiende zorg: hoe houd je je mensen gezond, betrokken en inzetbaar?

Rol van de werkgever

Moet je je bezighouden met de gezondheid en het welzijn van je medewerkers? Het eerlijke antwoord: tot op zekere hoogte wel. Niet omdat je de rol van arts of coach moet overnemen, maar omdat de werkomgeving die jij creëert wél invloed heeft op hoe mensen zich voelen en functioneren.

Praktische tips

Vitaliteit op de werkvloer is geen luxe meer, het is een noodzaak. En het mooie is: je hebt er meer invloed op dan je misschien denkt. Kleine, praktische aanpassingen kunnen al verschil maken. Denk aan het stimuleren van beweging, een korte wandeling tijdens de lunch, staand overleggen of een fietsplan. Geen ingewikkelde trajecten, maar haalbare stappen die passen bij jouw bedrijf.

Daarnaast speelt voeding een grotere rol dan vaak wordt onderschat. De middagdip is geen toeval; het is vaak het gevolg van snelle suikers en te weinig voedzame keuzes. Door gezonde tussendoortjes aan te bieden, geef je medewerkers letterlijk brandstof om de dag energieker door te komen. En nee, dat hoeft niet ingewikkeld of duur te zijn.

Sterker nog, de overheid stimuleert het bevorderen van de gezondheid van medewerkers. Werkfruit valt bijvoorbeeld buiten de vrije ruimte van de werkkostenregeling, de zogenaamde nihilwaardering. Dit houdt in dat het volledig fiscaal aftrekbaar is, ook de btw.

Goed werkgeverschap

Wat ik in mijn werk als accountmanager bij FRUIT OP JE WERK in Drachten zie, is dat bedrijven die investeren in vitaliteit niet alleen gezondere medewerkers hebben, maar ook een positievere werksfeer. Mensen voelen zich gezien. En dat vertaalt zich in betrokkenheid, productiviteit en uiteindelijk ook in lager verzuim.

Betekent dit dat je ziekteverzuim volledig kunt voorkomen?

Natuurlijk niet. Maar je kunt wel degelijk invloed uitoefenen op de omstandigheden. Zie het als goed werkgeverschap: je faciliteert, stimuleert en geeft het goede voorbeeld.

De vraag is dus misschien niet óf je verantwoordelijk bent, maar hoe je die verantwoordelijkheid invult op een manier die bij jouw organisatie past. Want vitale medewerkers zijn geen kostenpost, ze zijn de motor van je bedrijf. ■

Freonen fan Fossylfrij Fryslân –

het verhaal van ‘freon’ TanQyou

“We willen vooroplopen, aanjagen en anderen inspireren om mee te bewegen”

In ruim tien jaar tijd heeft TanQyou zich ontwikkeld tot een vooruitstrevende mobiliteitspartner.

Onder leiding van Marja Versleijen zet de organisatie vol in op innovatie, data en duurzaamheid.

TanQyou helpt zakelijke en particuliere klanten met slimme oplossingen om grip te krijgen op mobiliteit, kosten en verduurzaming. Die ambitie sluit naadloos aan bij Freonen fan Fossylfrij Fryslân, waar samenwerking en versnelling richting een fossielvrij Friesland centraal staan.

TanQyou is ontstaan uit een datagedreven

IT-blik op mobiliteit, met het streven om onbemand tanken persoonlijk te maken.

“Dat is uitgegroeid tot een superslim mobiliteitsplatform, waarin onder meer

tanken, laden, parkeren, rittenregistratie en deelmobiliteit samenkomen. Met één omgeving en één factuur krijgen klanten overzicht en grip”, begint Marja. Van elektrische laadpalen bij bedrijven en hun

medewerkers thuis tot mobiliteitshubs en innovatieve concepten rondom zeroemissiezones: TanQyou beweegt mee met de veranderende mobiliteitsvraag.

“Het gaat niet alleen om die elektrische auto, maar ook om gedrag en bewustwording.”

Electric Vehicles (EV) als versneller

De kracht van TanQyou zit in het continu ontwikkelen van het mobiliteitsaanbod. “We zijn begonnen vanuit data-analyse en hebben dat steeds verder uitgebouwd”, vertelt Marja. Die ontwikkeling hangt nauw samen met de sterke groei van elektrisch rijden en laadoplossingen. “EV heeft een enorme vlucht

genomen. We werken inmiddels ook aan grotere laadpleinen en projecten. Zo staat er iets heel moois te gebeuren aan de rand van Leeuwarden.”

Slimme mobiliteit vraagt om inzicht Technologie en data vormen de basis van de dienstverlening. Via een eigen platform krijgen klanten inzicht in hun mobiliteit. “Je ziet precies wat je rijdt, verbruikt en uitstoot”, zegt Marja. “Dat helpt om bewuste keuzes te maken.” Voor organisaties met meerdere voertuigen levert dat waardevolle stuurinformatie op. “Als je twintig auto’s hebt rijden, zie je precies wat er gebeurt. Naast relevante informatie en rapportages, kun je ook het gesprek aangaan over rijgedrag en bewuste keuzes.”

Gedeelde visie met Freonen fan Fossylfrij Fryslân

De stap naar Freonen fan Fossylfrij Fryslân was voor TanQyou logisch. “We zijn al jaren

betrokken, omdat we dezelfde visie delen”, legt Marja uit. “Het gaat niet alleen om bijvoorbeeld die elektrische auto, maar juist ook om gedrag en bewustwording.” Binnen het netwerk vindt TanQyou gelijkgestemden en nieuwe kansen. “Meer naamsbekendheid is mooi, al zit de grootste winst in een groot (zakelijk) netwerk dat wil bijdragen aan een fossielvrije wereld.”

“We bewijzen graag dat iets gewoon kan.”

Mobiliteitswerkgroep als denktank

Binnen de mobiliteitswerkgroep van Freonen fan Fossylfrij Fryslân werkt TanQyou actief met andere organisaties aan nieuwe mobiliteitsoplossingen. “Het is een denktank met verschillende vormen van mobiliteit. We brengen ideeën verder en maken ze concreet.” Dat leidt tot tastbare resultaten.

“We hebben bijvoorbeeld laten zien dat een bouwproject volledig zero-emissie uitgevoerd wordt. We bewijzen graag dat zoiets gewoon kan.”

“Alles is mogelijk”

De toekomst vraagt volgens Marja om samenwerking en lef. “Alles is mogelijk, zeg ik altijd. Je moet vooral in beweging blijven.”

Daarbij hoort proberen en experimenteren. “Soms doe je een stap terug om er later twee vooruit te maken.” Door kennis te delen en samen op te trekken, wil TanQyou blijven aanjagen. “We willen vooroplopen en anderen inspireren om mee te bewegen.”

Meer weten over het netwerk van Freonen fan Fossylfrij Fryslân of het slimme platform van TanQyou? Kijk op www.fossylfrij.frl en www.tanqyou.com. ■

Duurzame Doeners: Frythermo

In iedere editie staat een van de Freonen fan Fossylfrij Fryslân in de schijnwerpers. Dit keer valt deze eer te beurt aan Frythermo uit Franeker, specialist in vloerverwarming. Oprichter Erik Seerden gaat dieper in op de activiteiten en ambities.

Wat doen jullie op het gebied van duurzaamheid?

Ons nieuwe pand, gevestigd aan De Vang 7 in Franeker, is uitgerust met een warmtepomp met bodembron (boring). Voor een specifiek deel dat extra warmte vraagt, maken we gebruik van een aanvullende, kleinere warmtepomp. Daarnaast heeft Energie Service-Noord van Sytze Sytsma 168 zonnepanelen op ons dak geplaatst en een accu (215 kWh) bij het pand voor energieopslag. De batterij is uitgerust met een AI-gestuurd energiemanagementsysteem (EMS). Dit systeem leert van het energieverbruik en past zich automatisch aan op terugkerende patronen. Wanneer er onvoldoende zonne-energie beschikbaar is,

koopt het systeem zelfstandig elektriciteit in op basis van een dynamisch energiecontract, op momenten dat de tarieven het gunstigst zijn. Hierdoor wordt de energierekening van Frythermo zo laag mogelijk gehouden. Over het gehele jaar genomen levert dit zelfs een financieel voordeel op.

Waarom doen jullie dit?

Wij kozen bewust voor een duurzaam pand, omdat duurzaamheid voor ons een belangrijke waarde is. Nu we de kans hadden om een nieuw pand te realiseren, wilden we het in één keer goed doen en investeren in een toekomstbestendig en energiezuinig gebouw. Frythermo bestaat sinds 2004 en twee jaar terug vierden we ons twintigjarig

jubileum. In datzelfde jaar bereikten we nog een andere mijlpaal: het plaatsen van maar liefst 100.000 vloerverwarmingen!

Wat levert het op?

Wij zijn volledig onafhankelijk van gas. Dankzij de accu kunnen we onze energie zo efficiënt en voordelig mogelijk inzetten, onder andere voor het opladen van elektrische auto’s. Daarnaast hechten wij veel waarde aan een hoog afwerkingsniveau. We streven naar een kwaliteit die ruim boven een 8 ligt en zijn bereid daarin te investeren. Het eindresultaat is dan ook tot in detail verzorgd zijn en voldoet aan de hoogste standaarden.

Het leiderschapsevent dat je niet wilt missen

Overstag Event is hét moment om stil te staan, bij te sturen en vooruit te kijken. Na de zomer komen voor de 7e keer, leiders uit Friesland, Groningen en Drenthe samen om te werken aan wat echt het verschil maakt binnen organisaties. Dit jaar staat alles in het teken van één vraag: hoe maak je van cultuur je sterkste concurrentievoordeel?

Waarom een sterke bedrijfscultuur je beste groeimotor is Stel je voor: je managementteam heeft na maanden voorbereiding een briljante, waterdichte strategie bedacht. De plannen kloppen op papier tot achter de komma. Maar zodra de daadwerkelijke uitvoering begint, stagneert de boel. Hoe komt dat? Omdat leiders vaak een cruciaal element over het hoofd zien: de bedrijfscultuur.

Een strategie bepaalt de koers, maar het dagelijkse gedrag van je mensen bepaalt het resultaat. Zonder de juiste cultuur blijven ambities steken in goede bedoelingen.

Hier in het Noorden houden we van aanpakken. Die nuchtere mentaliteit heeft onze regionale economie ver gebracht. Tegelijkertijd zorgt die resultaatgerichte blik er ook voor dat organisatiecultuur nog te vaak wordt gezien als iets ‘zachts’. Iets voor HR of een functioneringsgesprek.

Zonde! Want cultuur is juist een van de hardste factoren in je organisatie. Wat jij als leider stimuleert, beloont of laat gebeuren, vormt het fundament. Jij bent de norm, en wat jij accepteert, wordt de standaard.

Talent volgt cultuur

We leven in een razendsnel veranderende wereld met een krappe arbeidsmarkt. Medewerkers blijven niet meer alleen voor een goed salaris of een leaseauto. Ze zoeken een omgeving waar energie zit, waar verbinding is en waar leiders zichtbaar zijn.

Als jij als leider een sterke cultuur neerzet, trek je vanzelf mensen aan die willen bijdragen. En die combinatie zorgt voor beweging: betrokken medewerkers, sterker leiderschap en organisaties die blijven ontwikkelen.

Overstag 2026: het moment om opnieuw koers te bepalen

Maar hoe bouw je zo’n cultuur als je constant wordt opgeslokt door de waan van de dag?

Soms moet je juist even vertragen om weer scherp te krijgen waar je naartoe wilt.

Precies daarom is het Overstag Event in het leven geroepen. Voor de zevende keer komen dit jaar meer dan 300 leiders uit Noord Nederland samen. Niet om droge theorieën aan te horen, maar om elkaar te inspireren, te verbinden en verder te brengen.

Dat ‘wij-gevoel’ is geen bijzaak. Het is de basis voor een sterke en toekomstbestendige noordelijke economie.

Tijdens de komende editie duiken we in het thema ‘Cultuur als concurrentievoordeel’. We onderzoeken welk gedrag er van jou nodig is om als leider echt het verschil te maken. Verwacht geen standaard congres, maar een dag die je aan het denken zet en energie geeft.

Zo deelt Sander Aarts zijn ervaringen vanuit de Special Forces, waar leiderschap, samenwerking en presteren onder druk dagelijkse realiteit zijn. En laat Ynzo van Zanten zien hoe je cultuur niet alleen benoemt, maar daadwerkelijk doorvoert in

je organisatie, gebaseerd op zijn jarenlange ervaring als Head of People & Culture en Chief Evangelist bij Tony’s Chocolonely.

Ben jij klaar voor een volgende stap in je leiderschap en wil je meebouwen aan een sterker Noorden? Blok woensdag 2 september 2026 in je agenda en houd onze website in de gaten.

Als relatie van onze partners verwelkomen we je graag in Schouwburg De Lawei in Drachten. Of koop een ticket en beleef het zelf.

Overstag Event wordt mogelijk gemaakt door: OF | REIN | Rabobank | aaff | Hartman&Hartman | Lont | Brandmerck ■

VEEM PADEL:

Sportief netwerken in hartje Drachten

In het iconische Veemgebouw aan de Loswal in Drachten opende afgelopen najaar een van de grootste indoorpadelclubs van Friesland. VEEM PADEL telt tien dubbelbanen en twee singelbanen en richt zich nadrukkelijk ook op het bedrijfsleven.

Padel is een van de snelst groeiende sporten ter wereld. Overal verschijnen nieuwe banen, en toch lopen ze telkens weer vol. In Drachten kon je al langer buiten padellen, maar een overdekte variant ontbrak. Dat veranderde toen Hilde van den Brug samen met compagnons Niels de Haan en Jort de Vries VEEM PADEL oprichtte. “Ik kom zelf oorspronkelijk uit Drachten en woon nu een paar jaar in Groningen. Maar elke keer als ik die hal binnenkom, gaat mijn hartje sneller kloppen.”

Altijd dezelfde omstandigheden

Buiten padellen is heerlijk met lekker de wind om je hoofd, maar als het heel hard waait, of regent, kun je niet spelen. “Indoor padellen biedt constante omstandigheden, zomer en winter. Wij zijn een mooie aanvulling op het padel aanbod in Drachten”, aldus Van den Brug.

De hal beschikt over tien dubbelbanen voor twee tegen twee en twee singelbanen voor

één tegen één. Dat laatste is nieuw voor de regio. “Op de enkelbaan kun je gewoon met z’n tweeën padellen. Dat heb je verder nog niet zo in de buurt.”

Eerst de banen, dan de rest

De ondernemers kozen ervoor om direct open te gaan zodra de banen klaarstonden, ook al ontbraken de voorzieningen nog. “We hadden nog geen toiletten en geen horeca. Toen hebben we een container gehuurd bij Sijperda en die op het riool aangesloten.”

Inmiddels zijn de eigen toiletten gereed en staat er een tijdelijke bar op wielen. “Het is heel kneuterig. We hebben een stretchstand

gebouwd met leuke slingers en lampjes. Het oogt hartstikke gezellig.”

Het einddoel is een volledig afgebouwde hal met verwarmde horeca, keuken, kleedkamers en douches. “Als je het nu al mooi vindt, er komt nog zoveel meer”, belooft de medeeigenaar.

Sportief zakelijk netwerk

Voor ondernemers biedt VEEM PADEL zakelijke pakketten met credits waarmee bedrijven banen kunnen reserveren. Daarbij krijgen ze zichtbaarheid op sponsorborden, schermen en socials. De pakketten variëren

van brons tot platinum, en maatwerk is mogelijk. “Sommige bedrijven willen hun credits opmaken door clinics of evenementen te organiseren. Je kunt het helemaal zo maken zoals je het zelf wilt.”

Elke tweede vrijdag van de maand organiseert de club een Business Padel Battle. “Bedrijven komen samen in de hal. Stel, je wilt iemand nog even spreken en je ziet dat die ook meedoet, dan doe je ook mee. Het is sportief netwerken.” Werknemers kunnen ook op de credits van het bedrijf sporten. “Zo stimuleer je sportiviteit op de werkvloer.”

Community opbouwen

Naast het zakelijke aanbod organiseert VEEM PADEL toernooien en evenementen voor particulieren. Via een WhatsApp-community kunnen spelers elkaar opzoeken op basis van niveau. “Je speelt hier niet alleen padel, je bouwt een community op met z’n allen”, zegt Van den Brug. “Ik vind het een hele gezellige sport. Je staat met z’n vieren op de baan, vaak met vrienden. Iedereen geniet.”

www.veempadel.nl ■

Lont versnelt woningbouw met Beren de Baas-concept in De Fryske Marren

“De grootste versnelling in woningbouw zit niet op de bouwplaats, maar in het voortraject”

De woningbouwopgave in Nederland is groot, al ontstaat vertraging zelden op de bouwplaats. Volgens Lont ligt de sleutel in het voortraject. Met het concept Beren de Baas richt het bedrijf zich op het sneller en slimmer organiseren van planvorming en samenwerking. In gemeente De Fryske Marren werken Lont en de gemeente momenteel aan deze aanpak. Aan het woord zijn Kees Praamstra (hoofd voortraject), Haije Wierda (procesregisseur) van Lont en Gerlof Born (senior beleidsadviseur wonen) van De Fryske Marren.

Volgens Lont ontstaat vertraging vaak doordat partijen in het voortraject te veel langs elkaar heen werken. “Iedereen heeft zijn eigen rol en verantwoordelijkheden. Daardoor zie je soms te laat wat de ander nodig heeft”, zegt Kees. “Met Beren de Baas brengen we alle betrokkenen juist vroeg aan tafel.” Haije vult aan: “We leggen de volledige procesketen naast elkaar en kijken waar het stokt. Als dat duidelijk is, kun je eerder oplossingen vinden.” De gedachte achter het concept is dat de grootste versnelling in woningbouw in de planfase zit.

Efficiënte werksessies

De samenwerking met gemeente De Fryske Marren laat zien hoe die aanpak werkt. In diverse werksessies werden de processen van gemeente en ontwikkelende bouwer

naast elkaar gelegd. “Door bij elkaar in de keuken te kijken, leer je elkaars werkwijze begrijpen”, zegt Gerlof. “Dat laat zien hoe we samen meters kunnen maken.” Haije: “Met verschillende disciplines hebben we gekeken waar kansen of verbeterpunten liggen. Daar kwamen meteen quick wins uit, zoals een standaardlijst met uitgangspunten aan het begin van een project.” Volgens Kees leverde dat niet alleen inzicht op, maar ook versnelling. “In

“Uiteindelijk hebben we één doel: goede woningen realiseren voor onze inwoners.”

één traject zagen we een tijdswinst van ongeveer negen maanden.”

Sneller zonder kwaliteit te verliezen

Een belangrijk uitgangspunt is dat snelheid niet ten koste gaat van kwaliteit of participatie. “In woningbouw heb je met veel onderzoeken en procedures te maken”, zegt Gerlof. “Archeologie, participatie en besluitvorming in de raad horen er allemaal bij.” De nodige stappen liggen vast in weten regelgeving en kun je niet overslaan. Volgens hem zit de winst vooral in het slimmer organiseren van het proces. “Door het hele planproces in de tijd te zetten ontstaat voorspelbaarheid.” Sommige stappen kunnen bijvoorbeeld eerder worden uitgevoerd of tegelijk worden opgepakt, waardoor tijd wordt gewonnen. Haije: “Soms zijn wel twintig specialismen

“Uiteindelijk hebben we één doel: goede woningen realiseren voor onze inwoners.”

betrokken bij een project. Als je die vanaf het begin bij elkaar zet, krijg je meteen waardevolle inzichten en voorkom je dat je later opnieuw moet beginnen.”

Verantwoordelijkheid nemen

Daarmee draait Beren de Baas om zowel procesoptimalisatie als samenwerking. “Het gaat uiteindelijk om teamwork”, zegt Kees. “We zitten met alle betrokkenen aan tafel om knelpunten vroegtijdig te signaleren en op te lossen.” Volgens Haije geeft die manier van werken ook energie. “Partijen weten elkaar sneller te vinden en begrijpen beter wat er nodig is.” Gerlof benadrukt daarin het maatschappelijke doel. “Uiteindelijk

hebben we één opdracht: goede woningen realiseren voor onze inwoners.”

Versnelling door afstemming

Met Beren de Baas wil Lont laten zien dat versnelling mogelijk is zonder concessies te doen aan kwaliteit of zorgvuldigheid. “Parallel plannen wordt vaak genoemd”, besluit Kees. “Wij brengen het ook echt samen in de praktijk. De samenwerking met De Fryske Marren is daar een mooi voorbeeld van.”

Meer weten over de aanpak Beren de Baas? Kijk op www.berendebaas.nl ■

Kunstbeschouwingen van Menno Bakker

The Secret Cabin Club

Elders in deze editie pleit ik ervoor kinderen meer op een voetstuk te plaatsen. Met name in het onderwijs, maar ook het zakenleven kunnen we daar veel aan hebben.

In de kunstensector is de emancipatie van het kind al een stuk verder. Daar wordt het kind al op een voetstuk geplaatst. Pablo Picasso verwoordde het genadeloos eerlijk: ‘All children are artists. The problem is how to remain an artist once we grow up.’ Kinderen tekenen zonder plan, zonder twijfel en zonder zich af te vragen of het wel ‘goed genoeg’ is. Ze beginnen gewoon en mislukt een bepaalde bedoeling, dan maken ze er iets anders van.

Voor kunstenaars is dat soms een ongemakkelijke spiegel. Kunstenaars kunnen van kinderen leren om het oordeel — vooral het eigen oordeel — even uit te schakelen. Niet eerst denken aan context, verkoopbaarheid of Instagramgeschiktheid, maar aan nieuwsgierigheid. Aan spelen.

Ik ben geen kind meer en kan dus ook nooit meer op dat unieke niveau komen. Maar: ik voel mij wel een geluksvogel,

in de zin dat ik me wel nog steeds kinderlijk kan verliezen in fantasie. En dat ik een tekening kan beginnen, zonder te weten waar het eindigt. En als ik iets van plan ben en het mislukt, kan ik er een draai aangeven, waardoor alles ineens anders wordt en ik ineens enorme diepgang voel bij wat ik zelf heb gemaakt. Dat onverwachte is wat een van mijn favoriete schilders Jean Dubuffet ooit mooi verwoordde: ‘Art does not lie down on the bed that is made for it.’

Zo was ik van plan een berglandschap te maken met pen. Rechts zou nog een groot rotsblok komen waarop een man met een hond zouden staan. Maar het rotsblok mislukte en werd een verlaten hut. Dat maakte me ineens super enthousiast, alsof ik in een spannend kinderboek was verzeild. Zo ontstond ‘The Secret Cabin Club’. ■

A speculative children’s book for adults who still believe in secret places

(Yet to be written)

Sneller, flexibeler, dichterbij: HAVIQ brengt maatwerk in metaal naar de regio

Twintig jaar ervaring in staalbouw, nu gebundeld in een eigen merk voor zet- en snijwerk. Met HAVIQ Metaalzetterij zet Havinga Staalbouw uit Surhuisterveen, zijn overcapaciteit om in een zelfstandige dienst voor de regio.

Van eigen behoefte naar apart merk Wat begon als interne noodzaak, groeide uit tot een volwaardige tak. Jan Havinga, directeur van Havinga Staalbouw in het grensgebied van Friesland en Groningen, richtte HAVIQ Metaalzetterij op om het zet- en snijwerk dat hij jarenlang voor eigen projecten deed, ook aan derden aan te bieden. “We hebben het machinepark er flink voor uitgebreid, waardoor we overcapaciteit hebben. Die willen we nu inzetten voor andere bedrijven.”

Het bedrijf bestaat al twee decennia, maar de naam HAVIQ is nieuw. “De naam bestaat net, maar wij bestaan al twintig jaar”, legt Havinga uit. “Het is een handelsnaam. We willen het wat meer in de markt zetten.”

Zetten, snijden en meedenken

Bij HAVIQ draait het om het zetten van vlakke plaat tot profielen, met name voor dak- en gevelbeplating. Het bedrijf werkt met voorgelakte staalplaten in verschillende dikten, met diverse coatingen. Platen tot zes meter lang worden op maat geknipt en vervolgens gezet. Hiernaast verwerken ze ook aluminium en rvs.

De trots van de zaak is een volautomatische zwenkbuiger die over zes meter kan buigen. “Die pakt de plaat zelf vast en zet van boven

en van onder, dus je hoeft hem niet te draaien”, vertelt Havinga. “Daardoor ben je maatvast. En het is een stuk automatisering: je hoeft er niet bij te blijven.”

Snelheid als troef

Naast zetwerk biedt HAVIQ lasersnijden aan, eveneens voortgekomen uit de eigen praktijk bij Havinga Staalbouw. De combinatie van snijden en zetten onder één dak maakt het bedrijf bijzonder. “Waar de vraag ligt, is het snijden om ook de platen te zetten. Dat kunnen we in de zetterij combineren.”

De grootste troef is snelheid. Terwijl grote loonsnijders draaien op volume en automatisering, richt HAVIQ zich juist op kleinere klussen en maatwerk. “Wat ik nu zie, is dat veel bedrijven die bij een vaste snijder zitten, voor ons kiezen omdat wij veel sneller kunnen. Soms hebben we het binnen een dag geleverd, terwijl anderen er twee weken voor nodig hebben.”

Designprofielen en digitale ambities

Een groeimarkt waar Havinga kansen ziet, zijn designprofielen voor gevels. Architectonische coatings met bijvoorbeeld een houtnerf worden steeds populairder. “Je ziet dat de grote beplatingsfabrikanten daar op anticiperen. Wij hebben daar als kleine speler ook een plek.”

Daarnaast werkt het bedrijf aan digitalisering. In de branche is het nog gebruikelijk dat metingen op een houtje of kartonnetje worden aangeleverd. Havinga wil daar verandering in brengen met een zetwerkconfiguratorator. “We zijn bezig met een tool waarmee je digitaal kunt aanleveren, zodat we van die papiertjes en houtjes af zijn.”

Nuchter groeien

Met zo’n vier tot vijf medewerkers op de zetterij en snijderij opereert HAVIQ bewust op bescheiden schaal. Havinga kiest voor geleidelijke groei. “Het loopt nu prima. Ik wil nog wat meer doen, maar in alle voorzichtigheid. We zijn een nuchter bedrijf. Je kunt beter rustig opbouwen.”

Dat de aparte naam werkt, bleek al snel. “We hebben vandaag de eerste bestelling gehad van een directe concurrent van Havinga Staalbouw. Dat vind ik heel leuk. De bijzondere naam maakt het wat laagdrempeliger om te bestellen.”

www.havingastaalbouw.nl ■

Nieuwe directie voor Auto Olijnsma

‘Niet machines, maar mensen staan centraal’

“Natuurlijk zijn we trots op het brede assortiment aan auto’s dat we te koop hebben staan en dat we voor klanten van Leeuwarden tot Veenwouden auto’s onderhouden. Maar het echte verschil maken wij doordat wij de klant én onze medewerkers centraal stellen”. Kees Bosma en Wim Visser zijn het roerend eens. Niet machines, maar de mensen – klanten én medewerkers – maken dat Auto Olijnsma in Gytsjerk al zoveel jaar bestaat, zo is hun overtuiging. Na jaren van betrokkenheid namen ze het bedrijf begin dit jaar over. Het begin van een spannend ondernemersavontuur.

Voor Kees Bosma is de overname wel héél erg speciaal, want hij is al veel langer ‘het gezicht’ van het bedrijf. En dan te weten dat hij min of meer bij toeval in het autovak is gerold. “Mijn vriend Gerrit Klopstra was sinds 2010 eigenaar van Auto Olijnsma. Gerrit had op een dag ondersteuning nodig. Ik was in die tijd nog aan het werk als installatie-technicus; in mijn

vrije uurtjes begon ik voor Gerrit de auto’s op de foto en de website te zetten. Vanaf 2013 ging ik er full time werken; eerst bij de receptie, later in de sales en nog weer later als bedrijfsleider.”

Perfecte jas

Het omgaan met klanten past hem als een perfecte jas. En er volgden bijzondere ontwikkelingen. Zo werd Auto Olijnsma eind 2021 door een landelijke jury, verbonden aan de BOVAG, samen met negen andere bedrijven genomineerd voor de verkiezing “autobedrijf van het jaar” in Nederland. De jury liet zich adviseren door onafhankelijke automotive-experts en zo kwam automotivespecialist Wim Visser bij Olijnsma op bezoek. Visser herinnert zich: “Ik kende het bedrijf al een beetje, want ik woonde ook in Friesland, maar ik was onder de indruk van het bedrijf. Auto Olijnsma won overigens die verkiezing net niet, maar kwam wel in de top drie van heel Nederland; dat is een enorm compliment. Later heb ik het bedrijf ook geholpen met een managementcoaching traject en zo leerde ik ook Kees steeds beter kennen.”

Kees Bosma vult aan: “Wim leerde mij diverse zaken rondom het structureren van een bedrijf en ook financieel management. Door hem ben ik dat ook interessant gaan vinden, al blijft het klantencontact voor mij het meest inspirerend. En zo zaten we dus op een dag in de auto op weg naar een bijeenkomst en toen kwam het idee dat we het bedrijf misschien wel samen over konden nemen. We zijn namelijk zeer verschillend en vullen elkaar dus perfect aan.”

Eerlijk en betrouwbaar

Zo kwam het dat het regionaal bekende Auto Olijnsma een duo-directie kreeg. Twee

mannen met een geheel verschillende expertise, maar wel met dezelfde visie: klanten en medewerkers vooropstellen. “Daar doen we ook echt extra ons best voor”, verklaart Bosma. “Wij willen ruim tijd nemen voor iedere klant, we willen eerlijk en betrouwbaar zijn, maar we willen met name ook in onze nazorg opvallen. Zo brengen wij desgewenst de gekochte auto persoonlijk aan huis.” Visser: “En als het om onze medewerkers gaat; zij zijn uiteraard allemaal het gezicht van het bedrijf. We willen daarom goed zijn voor onze mensen. Dat we weinig verloop hebben zien wij als een groot compliment.”

Trots zijn de mannen ook op de hoge graad van verduurzaming die het bedrijf heeft bereikt. “We doen er veel aan; zonnepanelen, een warmtepomp en we zijn helemaal van het gas af.” Verduurzaming van de autobranche juichen de mannen dan ook toe, al zien ze dat door de afhankelijkheid van overheidsbeleid ook de grilligheid van de markt kan toenemen. “Je ziet het bij elektrische auto’s. Door subsidies van de overheid steeg de vraag huizenhoog, maar nu de fiscale voordelen wegvallen zie je het teruglopen. Autobedrijven die de focus in de afgelopen jaren honderd procent op elektrisch hadden hebben het daardoor moeilijk gekregen.”

Scherp blijven

“We zien sowieso de volatiliteit toenemen”, zegt Visser. “Vroeger wist je precies wanneer het vakantiegeld was uitgekeerd; dan werd er meer uitgegeven. Dat is nu onvoorspelbaarder geworden; mogelijk door de onzekerheid in de wereld.”

Ondanks dat zien Visser en Bosma mooie kansen voor Auto Olijnsma. “We hebben veel ambitie, maar voor ons hoeft het niet beslist groter”, aldus Visser. “Voor de komende vijf jaar willen wij onze huidige positie in de markt minimaal behouden en ons specialiseren in nieuwe ontwikkelingen, we zullen scherp blijven en met onze tijd meegaan. Maar zeker ook doordat de mens in ons bedrijf voorop blijft staan.” ■

www.autoolijnsma.nl

TESTAMENT EN ONDERNEMINGSAKTEN: ZORG DAT ZE OP ELKAAR AANSLUITEN

Als ondernemer ligt je focus dagelijks op groei, klanten en continuïteit van de onderneming. Logisch. Toch wordt een belangrijk onderdeel nog vaak vergeten: de samenhang tussen het testament en de juridische documenten van de onderneming zoals de firma-akte of de statuten van de B.V. Wanneer deze niet goed op elkaar aansluiten, kan dat bij overlijden grote gevolgen hebben voor zowel de onderneming als voor je nabestaanden.

Verschillende momenten

In de praktijk worden het testament en de ondernemingsakten vaak op verschillende momenten opgesteld en ook nog door verschillende adviseurs. De onderneming verandert echter: er komen nieuwe vennoten bij, aandelen worden anders verdeeld, de joint-venture overeenkomst wordt gewijzigd of de statuten worden aangepast. Als het testament dan niet ook wordt aangepast, kan er een situatie ontstaan waarin de wensen van de ondernemer botsen met de afspraken binnen de onderneming.

Stel, de ondernemer regelt in zijn testament dat hij de onderneming nalaat aan zijn partner of zijn kinderen, terwijl in de firma-akte of de statuten van de B.V. een aanbiedingsregeling staat waarin bepaald is dat de aandelen of het firmabelang eerst moeten worden aangeboden aan een medevennoot of medeaandeelhouder. De erfgenamen krijgen dan slechts de waarde van het bedrijfsaandeel. Als dit niet goed is doordacht, kan dit leiden tot spanningen binnen de familie én binnen het bedrijf.

Financiering

Ook de financiering van zo’n overdracht verdient aandacht. Wanneer medeaandeelhouders verplicht zijn de aandelen over te nemen, moet duidelijk zijn hoe de aankoop wordt gefinancierd. Is er bijvoorbeeld een overlijdensrisicoverzekering of een betalingsregeling? Zonder hieraan aandacht te besteden kan de continuïteit van de onderneming onder druk komen te staan.

Fiscaal

Naast juridische gevolgen kan een slechte afstemming tussen testament en firma-akte of B.V.-statuten ook aanzienlijke fiscale gevolgen hebben. Juist bij overlijden komen verschillende belastingen samen: erfbelasting, schenkbelasting, inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting en soms ook overdrachtsbelasting. Als de documenten niet goed op elkaar aansluiten, kan dat onbedoeld leiden tot een hogere belastingdruk voor zowel het bedrijf als voor de erfgenamen. Moet bijvoorbeeld de in de onderneming aanwezige belastingclaim van Vadertje Staat niet doorgesluisd worden naar de bedrijfsopvolger in plaats van naar de erfgenamen?

Wat als er in de niet notarieel vastgelegde firma-akte een verblijvensbeding staat met de bedoeling dat de zittende vennoot het bedrijf mag overnemen, komt dit fiscaal wel goed? Hoe als de langstlevende partner alles krijgt toegedeeld terwijl het bedrijf meteen zou moeten overgaan naar het kind als beoogde bedrijfsopvolger? Kan dan

nog wel optimaal gebruik worden gemaakt van de fiscaal gunstige bedrijfsopvolgingsregeling?

APK-tje

Voor ondernemers is het daarom verstandig om hun testament en ondernemingsdocumenten periodiek te laten controleren door de notaris, de fiscalist en de accountant. Doe om de drie à vijf jaar dit APK-tje. Door de afspraken in deze documenten goed op elkaar af te stemmen ontstaat er duidelijkheid voor alle betrokkenen en wordt voorkomen dat het bedrijf mogelijk in liquiditeitsproblemen komt als de verschuldigde belastingen uit het bedrijf gehaald moeten worden.

Een goed afgestemde structuur zorgt er voor dat de onderneming bij onverwachte gebeurtenissen stabiel kan doorgaan. Daarmee beschermt de ondernemer zijn bedrijf, maar ook zijn gezin!

Deze rubriek is verzorgd door mr. Karin Rientjes, notaris met een passie voor het familie- en ondernemersrecht. Wil je sparren? Laat het gerust weten: tel. 0515-4535600 of mail: info@rientjesnotariaat.nl

www.defryskemarren.nl samen

samen werken en samen vooruit

In de nieuwe gemeente De Fryske Marren houden we er met elkaar de vaart in.

Ondernemers hebben in deze mooie gemeente alle ruimte en helpen elkaar waar dat maar kan. Moet de koers verlegd worden? Dan doen we dat samen. Want door krachten te bundelen, komen we verder. Meer weten? www.defryskemarren.nl

Toegangsbeheer

Onder de naam (RTB) biedt Raadsma alle mogelijke deurtechnieken en elektronische toepassingen. RTB maakt het mogelijk de toegangsrechten van personen vooraf en op afstand te regelen ten behoeve van veiligheid, beveiliging en comfort. In onze moderne RTB showroom in Leeuwarden ontvangen onze adviseurs u graag om u te laten zien wat er allemaal mogelijk is.

RAADSMA

DEURBESLAG . HANG- EN SLUITWERK . DEUREN . IJZERWAREN EN BEVESTIGINGEN CHEMISCHE PRODUCTEN . GEREEDSCHAPPEN . LAND- EN TUINBOUW MACHINES EN ACCESSOIRES . WERKKLEDING . PERSOONLIJKE VEILIGHEID

IJZERSTERK