Skip to main content

Insights Renewi

Page 1


insights

Renewi

Als waste-to-product expert zijn we altijd op zoek naar verbinding

As a waste-to-product expert, we are always looking for connections

Samen innoveren om recycling écht circulair te maken

Innovating together to make recycling truly circular

insights

Insights is een uitgave van / Insights is published by

Goo Media

T +31 (0)71 70 70 161

E redactie@goomedia.nl

I www.goomedia.nl

Coördinatie / Coordination

Peter Molenaar

Realisatie / Realisation

Paula Meijer

Productie / Production

Ellen van Vliet

Vormgeving / Design

Rachelle de Boer

Redactie / Editing

Textworld

Deze uitgave kwam tot stand dankzij de medewerking van:

This publication was realized with the cooperation of:

Renewi

T +31 (0)40 - 75 14 000

I www.renewi.com

DAF Nederland

Den Hartog B.V.

Dimensio Groep

HAAS Recycling-Systems

Ingenia

Krone Trailer

Mavitec

Pfister Weegtechniek

Pirtek

Smicon

Wohler

© Goo Media 2025

Niets in deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/ of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm, of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de uitgever. Hoewel bij de samenstelling van deze uitgave de grootst mogelijke zorgvuldigheid wordt betracht kunnen uitgever en auteurs geen aansprakelijkheid aanvaarden voor de gevolgen van eventuele onjuistheden of onvolledigheden.

No part of this publication may be reproduced or publicised in any form by print, photocopy, microfilm or any other means without written permission from the publisher. Whilst every care has been taken in compiling this publication to ensure the accuracy of the content, the publisher and authors cannot be held responsible for the consequences of any errors or omissions.

Inleiding

De overheidsdoelstelling ‘Nederland volledig circulair in 2050’ bereiken we niet zonder de brede inzet van de afvalsector. In deze Insights-uitgave kijken we onder andere naar het vraagstuk hoe we nog slimmer kunnen omgaan met onze schaarse grondstoffen. Ook zetten we de spotlights op de AfvalHelden van ons land en gaan we dieper in op de huidige én toekomstige toepassingen van AI in de afvalsector. Tot slot zijn veilig en gezond werken én meer jongeren en vrouwen aantrekken belangrijke speerpunten.

Om nieuwe stappen te zetten in het recyclingproces is samenwerking in de hele keten nodig, daar is ook Renewi zich van bewust. Als waste-to-product expert is deze organisatie daarom altijd op zoek naar verbinding met klanten, partners, wetenschap en overheid. Belanghebbenden in de circulaire economie worden door Renewi samengebracht om gezamenlijk nieuwe oplossingen te ontwikkelen. Ook daar gaan we in deze uitgave dieper op in.

Al deze ontwikkelingen zijn aanleiding voor het redactieteam van Insights om de afvalbranche uitgebreid te belichten. Het resultaat leest u nu in deze informatieve uitgave.

Introduction

Achieving the government’s goal of making the Netherlands fully circular by 2050 cannot be done without the broad involvement of the waste sector. In this edition of Insights, we explore, among other things, how we can manage our scarce resources even more efficiently. We also shine a spotlight on the Waste Heroes of our country and take a closer look at the current and future applications of AI within the waste sector. Finally, we focus on safe and healthy working conditions and the need to attract more young people and women into the sector, which remain key priorities.

To make further strides in the recycling process, collaboration across the entire value chain is essential — something Renewi fully recognizes. As a waste-to-product expert, the organization is always looking for ways to connect with customers, partners, academia, and the government. Renewi brings stakeholders together within the circular economy to jointly develop new solutions. We delve deeper into this aspect in this edition as well.

All of these developments have prompted the Insights editorial team to provide a comprehensive overview of the waste sector. The result is now available for you in this informative publication.

Inhoud Contents

4

Als waste-to-product expert zijn we altijd op zoek naar verbinding

As a waste-to-product expert, we are always looking for connections

8

Circulair werken betekent vooral ook veilig werken

Circular working also means safe working 12

Er is geen quick fix op weg naar een circulaire economie

There is no quick fix on the road to a circular economy

14

Samen innoveren om recycling écht circulair te maken

Innovating together to make recycling truly circular

18

Veel mensen weten niet dat deze sector zo innovatief en duurzaam is Many people don’t realize how innovative and sustainable this sector is

22

AI kan de afvalsector een enorme impuls geven

AI can significantly boost the waste management sector

24

Circulaire materialen bewijzen steeds meer hun waarde

Circular materials are increasingly demonstrating their value

28

Zero Waste Keurmerk vraagt om verandering in mindset

Zero Waste Certification requires a shift in mindset

30

Week van de AfvalHelden toont veelzijdigheid sector

Waste Heroes Week shows the versatility of the sector

Renewi

Als waste-to-product expert zijn we altijd op zoek naar verbinding

Van traditioneel afvalbeheer naar een prominente leider in de waste-to-product industrie: Renewi heeft in de loop der jaren een enorme transformatie doorgemaakt op weg naar een groenere en schonere wereld. Chief Strategy Officer Bruno Bruins: “In de wetenschap dat onze grondstoffen eindig zijn, proberen we steeds nieuwe stappen te zetten in het recyclingproces. Daarvoor hebben we de hele keten nodig.”

Renewi biedt afvalbeheerdiensten aan en zet het grootste deel van het verzamelde afval om in (hoogwaardige) circulaire materialen. “Veel soorten

afval zijn te transformeren tot nieuwe, vaak verrassende producten. Neem nu de recycling van het plastic dat we uit oude ijskasten halen. We verwerken dit

As a waste-to-product expert, we are always looking for connections

From traditional waste management to a leading position in the waste-to-product industry: Renewi has undergone a significant transformation over the years, working towards a greener and cleaner world. Bruno Bruins, Chief Strategy Officer, says: “Knowing that our resources are finite, we continuously strive to make new advancements in the recycling process. For this, we need the entire supply chain.”

Renewi offers waste management services and converts most of the collected waste into (high-quality) circular materials. “Many types of waste can be transformed into new, often surprising products. Take the recycling of plastic from old refrigerators, for instance. We process this material into granules that are used as the base for safe children’s toys in the Playmobil factory.”

Not only plastic, but countless other materials are collected by Renewi and processed into high-quality recyclates,

such as gravel, paper, wood, and glass. “We also handle medical waste. For example, an instrument opener made from sterile covers.”

Innovating together

Renewi brings stakeholders in the circular economy together to develop new solutions collectively. “We can’t do it alone: we must innovate together to recycle more. There are many shared interests, not only within the supply chain but also with parties outside of it. For example, if we want to collect organic waste for digestion so it can be

processed into green gas, we need the hospitality industry, supermarkets, and wholesalers, as well as the energy supplier.”

Insight into waste flows

The CSRD obligation - Corporate Sustainability Reporting Directiverequires companies to report on their sustainability goals. “The fact that such reports need to be publicly disclosed could give a new boost to the debate on sustainability.” Renewi provides customers with insights into the CO2 emissions generated during the

Bruno Bruins

materiaal tot een granulaat dat in de Playmobil-fabriek gebruikt wordt als basis voor veilig kinderspeelgoed.”

Niet alleen plastic, maar talloze anderen materialen zamelt Renewi in en verwerkt deze vervolgens tot hoogwaardige recyclaten, zoals onder andere grind, papier, hout en glas. “Maar ook medisch afval. Denk bijvoorbeeld aan een instrumentenopener, gemaakt van steriele afdekdoeken.”

Samen innoveren

Belanghebbenden in de circulaire economie worden door Renewi samengebracht om gezamenlijk nieuwe oplossingen te ontwikkelen. “Wij kunnen het niet alleen: we moeten samen innoveren om meer te recyclen. Er zijn veel gedeelde belangen, niet alleen binnen de keten maar ook met partijen daarbuiten. Als wij organisch afval op willen halen om het te vergisten zodat het kan worden verwerkt tot groen gas, hebben we bijvoorbeeld de horeca, supermarkten en groothandels nodig, maar ook de energieleverancier.”

“Onze engineers kijken hoe het nog beter, schoner en efficiënter kan”

Inzicht in afvalstromen

De CSRD ­verplichting ­ dat staat voor Corporate Sustainability Reporting Directive - stelt dat bedrijven moeten rapporteren over hun duurzaamheidsdoelstellingen. “Het feit dat dergelijke rapportages openbaar gemaakt dienen te worden, kan een nieuwe impuls geven aan het debat over duurzaamheid.” Renewi geeft klanten inzicht in de CO2­ uitstoot die vrijkomt bij het inzamelen en verwerken van het afval en het recyclingpercentage van de klant. “Uiteraard kijken we kritisch naar onze eigen bedrijfsprocessen. Zelf streven we naar een CO2-reductie van vijftig procent in 2030 ten opzichte van 2022. We breiden ons elektrisch wagenpark uit en binnen het initiatief Green Collective zamelen we met andere afvalinzamelaars bedrijfsafval in. Gezamenlijke wagens met gecombineerde inzamelroutes ontlasten niet alleen de binnensteden, maar zorgen ook voor minder CO2-uitstoot. Van dit soort initiatieven word ik blij. Het laat zien dat we het sámen moeten en kunnen doen.”

Vernieuwingen

Innovatie is een belangrijke pijler binnen de organisatie. “In de wetenschap dat onze grondstoffen eindig zijn en we maar één aarde hebben, proberen we steeds nieuwe stappen te zetten in het recyclingproces. We steken veel energie in onderzoek naar (technologische) vernieuwingen. Onze engineers kijken hoe het nog beter, schoner en efficiënter kan. Met die ontwikkeling zijn we nooit klaar.”

Bewustwording vergroten Uitdagingen ziet Bruins op diverse fronten. Allereerst bij de bereidheid van mensen om hun afval te scheiden. “De goede wil is er zeker, we scheiden steeds meer. Maar doen we dat ook als we op reis zijn bijvoorbeeld? Door afval meer en beter te scheiden, neemt de kwaliteit van de verschillende afval­

stromen toe. Dit leidt tot het langer gebruiken van materialen en grondstoffen, hoogwaardige recycling en minder restafval. Binnen de Renewiactiviteit EcoSmart zetten we bedrijven en organisaties aan om die bewustwording te vergroten. We zijn altijd op zoek naar verbinding met onze klanten, andere ketenpartners, met de wetenschap en de overheid.”

Verder ziet Bruins een belangrijke rol voor de overheid weggelegd, die hergebruik en recycling kan stimuleren. “Sommige ontwikkelingen gaan sneller door duidelijk en consequent beleid. En de overheid kan het goede voorbeeld geven, bijvoorbeeld door in de aanbesteding te stellen dat je kiest voor gerecyclede materialen. Zo wordt de markt voor gerecycled materiaal gestimuleerd.”

collection and processing of waste and the recycling percentage of the customer. “Of course, we critically review our own business processes. Our target is to reduce CO2 by fifty percent by 2030 compared to 2022. We are expanding our electric vehicle fleet and, within the Green Collective initiative, we collaborate with other waste collectors to gather business waste. Shared vehicles with combined collection routes not only reduce inner-city traffic but also lower CO2 emissions. Initiatives like these make me happy. They show that we must and can do it together.”

Innovations

Innovation is a key pillar within the organization. “Knowing that our resources are finite and that we only have one planet, we continuously strive to make new advancements in the

recycling process. We invest heavily in research into (technological) innovations. Our engineers are always looking for ways to make processes better, cleaner, and more efficient. We will never be done with that development.”

“Our engineers are always looking for ways to make processes better, cleaner, and more efficient”

Raising awareness Bruins sees challenges on several fronts. First, in the willingness of people to separate their waste. “There is certainly good will; we are separating more and more. But do we do it when we are

traveling, for example? By separating waste more and better, the quality of different waste streams increases. This leads to longer use of materials and resources, high-quality recycling, and less residual waste. Through Renewi’s EcoSmart initiative, we encourage businesses and organizations to raise awareness. We are always looking for connections with our customers, other supply chain partners, the scientific community, and the government.”

Bruins also sees a significant role for the government in stimulating reuse and recycling. “Some developments progress faster due to clear and consistent policy. The government can set a good example, for instance, by requiring recycled materials in tenders. This stimulates the market for recycled materials.”

Circulair werken betekent vooral ook veilig werken

Veilig en gezond werken is prioriteit één, ook in de afvalsector. Welke maatregelen de sector neemt om die veiligheid te borgen én verbeteren, vertelt Bart van de Leemput, voorzitter van de Vereniging Afvalbedrijven.

Hoeveel arbeidsongevallen er in de afvalsector plaatsvinden, wordt door de Vereniging Afvalbedrijven jaarlijks geïnventariseerd. “Voor we op de

getallen ingaan: ieder ongeval is er één teveel”, begint Van de Leemput. “Ernstige ongevallen brengen veel leed met zich mee en hebben vaak

Grootste risico’s voor ongevallen op de werkvloer

De Vereniging Afvalbedrijven geeft aan dat ongevallen ontstaan door:

1. Vallen van hoogte (29%);

2. Contact met bewegende delen van een machine (22%);

3. Vallende voorwerpen (13%);

4. Aanrijdingen van een voetganger door een voertuig (4,4%);

5. Beknelling tussen een machine en een voorwerp (4,2%).

on herstelbare gevolgen. Daarom moeten we er alles aan doen om ongevallen te voorkomen.”

Trend in aantal ongevallen De ongevallen in de branche worden onderverdeeld in drie activiteiten: inzamelen, verwerken en rioleringsbeheer. “Het aantal ongevallen wordt ook door de Nederlandse Arbeidsinspectie in kaart gebracht. De trend die daarbij waarneembaar is, volgt de afvalbranche ook. In 2023 gaat het gemiddeld om 104 verzuimongevallen. In 2022 zijn er

“To prevent accidents, waste companies take numerous measures. It starts with education, training, and toolbox meetings”

Circular working also means safe working

Safe and healthy working is a top priority, even in the waste sector. Bart van de Leemput, chairman of the Dutch Waste Management Association (Vereniging Afvalbedrijven), explains the measures the sector takes to ensure and improve safety.

The Dutch Waste Management Association annually tracks the number of work accidents in the sector. “Before we dive into the numbers, let me stress that every accident is one too many,”

Bart van de Leemput

dat 95. Het aantal dodelijke ongevallen bedroeg in 2023 drie en voor zover tot nu toe bekend twee in 2024. Ook in januari 2025 deed zich wederom een dodelijk ongeval voor. Bij de inzamelaars waren er afgelopen jaar 51 ongevallen meer dan in het jaar daarvoor. Bij de verwerkers waren dat 14 ongevallen minder en bij de rioleringsbeheerbedrijven hebben zich 9 ongevallen minder voorgedaan dan het jaar ervoor.”

Maatregelen

De sector denkt dat de hoge werkdruk, onderbezetting en het inwerken van nieuwe medewerkers bijdragen aan de stijging van het aantal ongevallen bij de inzamelende bedrijven, aldus Van de Leemput. “Om ongevallen te voorkomen, nemen afvalbedrijven veel maatregelen. Het begint bij opleiding, training en toolbox­ meetings. Ook wordt er lering getrokken uit ongevalsonderzoeken. Die informatie wordt met medewerkers gedeeld via toolboxen.”

Bij het nemen van maatregelen hanteert de Vereniging Afvalbedrijven een zogeheten ‘arbeidshygiënische strategie’. “Dat betekent dat wij waar mogelijk de risicobron in zijn geheel wegnemen. Zo niet, dan nemen wij technische maatregelen, zoals afschermingen tussen mens en gevaar. Pas daarna komen de organisatorische maatregelen zoals instructies en bewustwordingscampagnes en als laatste de persoonlijke beschermingsmiddelen.”

“Om ongevallen te voorkomen, nemen afvalbedrijven veel maatregelen. Het begint bij opleiding, training en toolbox-meetings”

Week van de Veiligheid

De branche organiseert elk jaar in juni de Week van de Veiligheid om extra aandacht voor het thema te vragen. Daarnaast zet de commissie Arbo & Veiligheid van de Vereniging Afvalbedrijven elk jaar een ongevallen-enquête uit onder haar leden. “De uitkomsten en leerpunten worden door ons besproken. Verder werken we met de brancheverenigingen NVRD en WENB aan een Veiligheidsmonitor. Je merkt: we zetten ons op alle fronten in om de sector veiliger te maken.”

Van de Leemput begins. “Serious accidents cause a lot of suffering and often have irreversible consequences. That’s why we must do everything we can to prevent accidents.”

Trend in the number of accidents

Accidents in the industry are divided into three main activities: waste collection, processing, and sewer management. “The number of accidents is also monitored by the Dutch Labour Inspectorate. The trend the Waste Sector swees is also reflected in the Inspectorate’s data. In 2023, there were an average of 104 lost-time accidents, compared to 95 in 2022. The number of fatal accidents in 2023 was three, and so far in 2024, it is two. In January 2025, there was once again a fatal accident. Last year, waste collectors reported 51 more accidents than the year before. For waste processors, there were 14 fewer accidents, and for sewer management companies, there were 9 fewer accidents compared to the previous year.”

Measures

The sector believes that high workloads, understaffing, and the onboarding of new employees contribute to the increase in accidents at waste collection companies, says Van de Leemput. “To prevent accidents, waste companies

take numerous measures. It starts with education, training, and toolbox meetings. Additionally, lessons learned from accident investigations are shared with employees through these toolbox sessions.”

In taking measures, the Dutch Waste Management Association follows a so-called “occupational hygiene strategy.” “This means that we aim to eliminate the source of risk wherever possible. If that is not feasible, we implement technical measures, such as barriers between people and hazards. Only after that do we apply organizational measures, such as instructions and awareness campaigns, and lastly, personal protective equipment.”

Safety week

The industry organizes the “Safety Week” every year in June to raise additional awareness about safety. Additionally, the Occupational Health & Safety Committee of the Dutch Waste Management Association conducts an annual accident survey among its members. “We discuss the outcomes and lessons learned. We also collaborate with the industry associations NVRD and WENB on a Safety Monitor. As you can see, we are committed to improving safety across all fronts.”

Main risks of workplace accidents

The Dutch Waste Management Association highlights the main causes of accidents:

1. Falling from height (29%)

2. Contact with moving parts of machinery (22%)

3. Falling objects (13%)

4. Pedestrian collisions with vehicles (4.4%)

5. Entanglement between machinery and an object (4.2%)

Pfister Weegtechniek:

Uw alles-in-één innovatieve weegpartner

Onze herkomst ligt in de weegindustrie, en als specialist in de Benelux leveren en onderhouden wij industriële weegoplossingen. We doen dit in verschillende industrieën, uiteraard in de afvalverwerking, maar onder andere ook in chemie, agrarische sector, zand -en grind handel en asfaltindustrie. Maar onze focus is breder dan alleen wegen, onder andere met toegangscontrole, terreinveiligheid en integratie van devices in slimme weeg- en managementsystemen.

Onze doelstelling? Het weegproces, terreinbeheer en administratieve processen van onze klanten zo eenvoudig mogelijk maken. Door data slim te ontsluiten, bieden wij realtime inzichten waarmee bedrijven efficiëntere en beter onderbouwde beslissingen kunnen nemen.

Pfister Weegtechniek en Bilanciai

Pfister Weegtechniek heeft ruim 130 jaar ervaring en is onderdeel van de internationale Bilanciai Group. Met vestigingen in onder andere Italië, Duitsland, Frankrijk, Spanje, Portugal, Engeland en de VS, combineren we lokale expertise met wereldwijde innovatie.

Meer weten?

Ontdek wat wij voor u kunnen betekenen

Wilt u ontdekken hoe onze slimme weeg- en managementoplossingen uw processen kunnen optimaliseren?

Neem contact met ons op.

Pfister Weegtechniek B.V. Technologieweg 6, 4906 AC Oosterhout (NB) Nederland

W www.pfisterweegtechniek.nl

E office@pfisterweegtechniek.nl

T +31 162 430 450

Slimme data-integratie voormaximale controle

Weeggegevens vormen een cruciale factor, maar wij gaan verder. Onze oplossingen koppelen eenvoudig met externe databronnen en devices. Denk aan kentekeninformatie (RDW), verkeersgegevens of IoT-sensoren zoals bandwegers en temperatuursensoren. Zo combineren we verschillende databronnen in één centraal systeem, afgestemd op de processen van onze klanten.

Dit alles ontsluiten we via ons Cloudplatform. Operators en management kunnen processen aansturen en informatie inzien, onafhankelijk van locatie of apparaat. Updates en onderhoud voeren we centraal uit, zonder downtime of lokale software-aanpassingen.

De voordelen voor uw bedrijf

Eén aanspreekpunt – Pfister is het centrale aanspreekpunt, zodat uw medewerkers weten waar ze terecht kunnen.

Altijd en overal toegang – Realtime inzicht in weegdata, locatie beheer en terreinveiligheid.

Zero-downtime updates – Geen onderbrekingen bij software-updates of systeemwijzigingen.

Predictive maintenance – Proactief onderhoud voorkomt stilstand en bespaart kosten.

Naadloze integratie – Koppel eenvoudig met ERP-, boekhoud- en planningssystemen.

Pfister Weegtechniek Belgium N.V. Schoonmansveld 37, B-2870 Puurs Sint Amands België

W www.pfisterweegtechniek.be

E office@pfisterweegtechniek.be

T+32 52 472 454

Er is geen quick fix op weg naar een circulaire economie

Onze grondstoffen worden schaars, en daarom moeten we er slim mee omgaan. Alleen inzetten op recycling volstaat daarbij niet. Sonja Kruitwagen, programmaleider circulaire economie bij het Planbureau van de Leefomgeving (PBL): “Er is geen quick fix op weg naar een circulaire economie.”

Voordat we kunnen spreken van een volledig circulaire economie hebben we nog een lange weg te gaan, blijkt uit de rapporten van het PBL. “In ons laatste rapport hebben we in samenwerking met andere kennisinstellingen gekeken

hoe het staat met het grondstoffengebruik in drie specifieke productgroepen; de woningbouw, hernieuwbare technologie ­ energieën zoals autobatterijen, en plastic verpakkingen. Van oudsher is er veel beleidsaandacht voor recycling van materialen. Er zijn echter méér knoppen om aan te draaien om slimmer om te gaan met onze grondstoffen.” Kruitwagen noemt bijvoorbeeld het verlengen van de levensduur van producten, door ze makkelijk repareerbaar te maken.

Veelomvattend vraagstuk

Afgelopen februari publiceerde het PBL ­ op verzoek van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat ­ de Integrale Circulaire Economie Rappor-

tage (ICER). “De transitie naar een circulaire economie vraagt schakelen op tal van vlakken: vanaf het ontwerp van nieuwe producten tot in de afvalfase. Het is een complex vraagstuk, dat vraagt om veel inzet van diverse partijen, ketens, data en kennis.”

Uitdaging

Een prominente belemmering die het PBL signaleert is dat de markt voor circulaire producten op dit moment nog niet groot is. “Dit soort producten is vaak duurder, waardoor het voor bedrijven een uitdaging is om er een markt voor te creëren. Hier is een rol voor de overheid weggelegd, die niet alleen op landelijk maar ook Europees niveau met beleidsinstrumenten de

There is no quick fix on the road to a circular economy

Our resources are becoming scarce, so we need to manage them wisely. Simply focusing on recycling is not enough. Sonja Kruitwagen, Program Manager for Circular Economy at the Netherlands Environmental Assessment Agency (PBL), says: “There is no quick fix on the way to a circular economy.”

Before we can speak of a fully circular economy, there is still a long road ahead, as shown by PBL’s reports. “In our latest report, we worked with other knowledge institutions to assess the use of raw materials in three specific product categories: housing construction, renewable energy technologies such as car batteries, and plastic packaging. Traditionally, there has been significant policy focus on material recycling. However, there are more levers to pull when it comes to using our resources more efficiently.”

Kruitwagen highlights, for example, extending the lifespan of products by making them easier to repair.

A comprehensive issue

In February, PBL published the Integrated Circular Economy Report (ICER) at the request of the Ministry of Infrastructure and Water Management. “The transition to a circular economy requires action on many fronts: from the design of new products to their waste phase. It is a complex issue that demands significant effort from various

parties, supply chains, data, and knowledge.”

Challenge

A major barrier identified by PBL is that the market for circular products is still relatively small. “These products are often more expensive, making it challenging for businesses to create a market for them. There is a role for the government here, which can stimulate the market with policy tools, not only at the national level but also at the European level.” We don’t need to start

Sonja Kruitwagen

markt kan stimuleren.” Daarbij hoeven we niet bij nul te beginnen, vertelt Kruitwagen. “Zo is er al de Europese Richtlijn Ecodesign, die eisen stelt aan recyclebaarheid en levensduur van producten. Daarnaast kennen we het Nationale Programma Circulaire Economie (NPCE). Het is goed dat dit er is, maar tegelijk blijkt uit ons onderzoek dat de stappen die worden gezet te langzaam gaan.”

Gevolgen voor recyclingmarkt

Dat de transitie naar een circulaire economie niet vlot loopt, heeft gevolgen voor de recyclingmarkt. “In Europees verband is afgesproken dat vanaf 2030 - met een groeipadkunststof producten tot dertig procent dienen te bestaan uit gerecycled of biobased plastic. Het is des te meer jammer dat plastic recyclelaars door de huidige marktontwikkelingen één voor één omvallen, terwijl er op Europees niveau een verplichting aankomt die werk oplevert voor deze bedrijven. Nederland is sterk in recyclen: daar moeten we de komende jaren veel meer op inzetten.”

from scratch, Kruitwagen points out. “There is already the European Ecodesign Directive, which sets requirements for recyclability and product lifespan. Additionally, we have the National Program for the Circular Economy (NPCE). It’s good that these initiatives exist, but our research shows that the steps being taken are progressing too slowly.”

Implications for the recycling market

The slow transition to a circular economy has consequences for the recycling market. “At the European level, it has been agreed that by 2030 - following a growth trajectory - plastic products must consist of at least 30% recycled or biobased plastic. It is especially unfortunate that plastic recyclers are collapsing one by one due to current market developments, while there is an upcoming obligation at the European level that will create work for these companies. The Netherlands excels at recycling, and this is an area where we need to focus much more in the coming years.”

Als waste-to-product bedrijf maakt Renewi steeds meer producten van het binnengekomen afval. “We zien dat de overheid gerecyclede content wil verplichten. Wij onderzoeken hoe we hierop kunnen aansluiten en welke circulaire materialen daarvoor nodig zijn.”

“Onze gerecycled kunststoffen hebben een

RecyClass-certificaat behaald”

Op de Renewi ­ site in Eindhoven staat sinds een jaar een geavanceerde sorteerlijn voor kunststoffen. “We behalen al een zuiverheid van minstens 95%.

Deze gerecycled kunststoffen hebben een aanzienlijke lagere CO2 -uitstoot dan virgin kunststoffen. We bekijken constant hoe we die kunststoffen nog beter kunnen uitsorteren, bijvoorbeeld op kleur. Dat maakt het mogelijk om nog hoogwaardigere materialen te produceren.”

Om circulaire kunststoffen echt als volwaardige grondstoffen in te zetten, is certificering cruciaal. “Onze gerecycled kunststoffen hebben een RecyClass ­ certificaat behaald. Daarnaast toetsten wij of onze recyclaten aan alle voorwaarden voldoen om als product op de markt te komen. Royal HaskoningDHV heeft het proces om dat te doen voor ons gevalideerd. Die ‘eindeafvalstatus’ is belangrijk, want deze

Samen innoveren om recycling écht circulair te maken

Door te innoveren weet Renewi nieuwe recyclingtechnieken toe te passen, en zo steeds meer grondstoffen uit afval te herwinnen. Manager Innovatie en Development Kim Meulenbroeks: “Ons doel is altijd een materiaal hoogwaardiger terug te brengen in de keten, waardoor het écht circulair wordt.”

zorgt ervoor dat gerecyclede kunststoffen daadwerkelijk als product of grondstof op de markt gezet worden. Op die manier beschermen we schaarse virgin grondstoffen en dragen we bij aan een circulaire toekomst.”

Hoogwaardige status

Betonpuin is een ander materiaal waar de innovators binnen Renewi zich op focussen. “We halen het zand en grind al uit dit betonpuin. Door een innovatief recyclingproces voldoen we aan de eisen om het gerecyclede zand en grind opnieuw toe te passen als circulair beton. Dit materiaal wordt gebruikt om bijvoorbeeld weer nieuwe viaducten te realiseren. Maar, de grootste CO2-winst zit hem echter in de volgende stap, de vulstof als cementvervanger. Als we die laatste stap ook kunnen zetten, wordt het betonpuin echt circulair en de milieu-impact van betonproductie flink verlaagd.”

Van tomatenstengels tot zonnepanelen

Vezelrijke materialen zouden een toekomstige andere bouwstof kunnen zijn, vertelt Meulenbroeks. “Wij halen al het afval uit de kassen van het Westland op; plastic van de vloer, steenwol matten waarop de paprika’s en tomaten groeien, en de plantresten zelf. Op onze locatie in Wateringen halen we die materialen uit elkaar. Steenwol kan na bewerking ingezet worden bij de productie van nieuwe bakstenen, en de tomatenstengels blijken een heel mooi vezelmateriaal. We zuiveren de stengels nu al zodat ze tot compost verwerkt

kunnen worden. Echter de vezels blijken zo sterk dat ze ook kunnen dienen als bouwmateriaal, in de vorm van versterkte platen. Dit project staat nog in de kinderschoenen, maar is een mooi voorbeeld van een hoogwaardige toepassing van afval.”

Nog een voorbeeld dat Meulenbroeks aanstipt: de recycling van zonnepanelen. “Tegen 2030 komen er in ons land miljoenen zonnepanelen vrij. Recent hebben we een succesvolle pilot uitgevoerd samen met producent

Kim Meulenbroeks

Innovating together to make recycling truly circular

Renewi is committed to making recycling truly circular through continuous innovation, extracting more raw materials from waste streams. Manager of Innovation and Development, Kim Meulenbroeks, emphasizes their goal: “We aim to reintegrate materials into the supply chain at a higher quality, achieving true circularity.”

As a waste-to-product company, Renewi increasingly transforms incoming waste into new products. Recognizing governmental moves to mandate recycled content, Renewi explores how to align with these initiatives and determine the necessary circular materials.

A year ago, Renewi launched an advanced plastic sorting line at their Eindhoven site, achieving a purity level of at least 95%. These recycled plastics have a significantly lower CO2 footprint compared to virgin plastics. The company continually seeks improvements, such as sorting plastics by color, to produce even higher­ quality materials. Certification is crucial for deploying circular plastics as full-fledged raw materials. Renewi’s recycled plastics have obtained RecyClass certification, ensuring

they meet all conditions to be marketed as products. Royal HaskoningDHV has validated this process, granting an ‘end ­ of­ waste’ status that allows recycled plastics to enter the market as products or raw materials, thereby conserving scarce virgin resources and contributing to a circular future.

Premium quality status

Concrete debris is another focus area for Renewi’s innovators. By extracting sand and gravel from this debris through an innovative recycling process, they meet the requirements to reuse these materials in circular concrete, such as in new viaducts. The most significant CO2 savings lie in the next step: using the filler as a cement substitute. Achieving this would render concrete debris truly

circular and substantially reduce the environmental impact of concrete production.

“Our

recycled plastics have obtained RecyClass certification”

From tomato stems to solar panels

Fiber­ rich materials present potential as future building materials. Renewi collects waste from greenhouses in the Westland region, including floor plastics, rock wool mats, and plant residues. At their Wateringen facility, these materials are separated; processed rock wool can be used in new brick produc-

Saint-Gobain, een grote speler in de glasindustrie. Daarbij hebben we maar liefst 75 ton glas gerecycled, wat SaintGobain weer kan inzetten als vlak glas.”

Koploperspositie

Nederland loopt voorop als het gaat om het omzetten van afval in hoogwaardige nieuwe materialen. Dat is aan de ene kant mooi, vindt Meulenbroeks, maar die koploperspositie zorgt ook voor uitdagingen. “Het is niet zo eenvoudig om ideeën uit het buitenland op te halen. Samen met België, Duitsland en de Scandinavische landen kijken we hoe we toch steeds stappen kunnen maken. Daarbij betrekken we ook universiteiten, de wetenschap en producenten. Voor het recyclen van PUR bijvoorbeeld, vormen we een Europees consortium met universiteiten en PURproducenten. Dankzij subsidie doen we

samen onderzoek naar de beste manier om PUR te recyclen. Samen brengen we de kennis in Europa op een hoger niveau en ontstaat nieuwe recyclingtechnologie.”

Renewi onderzoekt momenteel bijvoorbeeld ook het chemisch recyclen van kunststoffen. “Onze partners in de keten verhitten de kunststoffen om er een soort olie van te maken. Deze olie vormt dan weer de basis voor nieuwe hoogwaardige producten. De uitdaging voor Renewi is om het plastic wat nu nog in de verbrandingsoven verdwijnt, schoon genoeg te maken zodat het geschikt is voor deze nieuwe manier van recyclen. Het gezamenlijke doel bij dit soort initiatieven is altijd dat we een materiaal hoogwaardiger terug kunnen zetten in de keten, waardoor het echt circulair wordt.”

TRAILER

tion, and tomato stems serve as a strong fiber material. While currently purified for composting, these fibers are strong enough to be used as building materials in reinforced panels—a project in its early stages but exemplifying high ­value waste applications. Additionally, Renewi addresses the upcoming challenge of solar panel waste. By 2030, millions of solar panels in the Netherlands will reach their end of life. In a recent pilot with glass industry leader Saint-Gobain, Renewi successfully recycled 75 tons of glass from these panels, which Saint­ Gobain can repurpose as flat glass.

Leading position

The Netherlands leads in converting waste into high ­ quality new materials, a position that brings both opportunities and challenges. Collaborating with Belgium, Germany, and Scandinavian countries, Renewi continually seeks progress, involving universities, scientists, and manufacturers. For polyurethane (PUR) recycling, they form a European consortium with universities and producers, conducting joint research into optimal recycling methods. Such collaborations elevate Europe’s knowledge base and lead to new recycling technologies.

Renewi also explores chemical recycling of plastics, working with partners who heat plastics into oil, forming the basis for new high ­ quality products. Renewi’s challenge is to clean plastics currently destined for incineration, making them suitable for this innovative recycling method. The shared goal in these initiatives is always to reintegrate materials into the supply chain at a higher quality, achieving true circularity.

Snel up & running dankzij mobiele hydrauliekslang vervanging

Binnen één uur een monteur op locatie op het moment dat een spoedvervanging van een hydrauliekslang nodig is? Voor Pirtek is dat zeker geen loze belofte. De monteurs van de storingsdienst kunnen bijna alle defecten aan hydrauliekslangen direct verhelpen zodat het bedrijfsproces zo snel mogelijk kan worden opgepakt.

Pirtek bedient met deze service uiteenlopende marktsectoren die gebruikmaken van hydrauliekslangen; van het transport tot de recycling- en afvalverwerkingsbranche. Vanuit zestien Nederlandse en acht Belgische vestigingen wordt ook Renewi ontzorgd op het moment er onverhoopt een storing of defect aan een hydrauliekslang optreedt. Operationeel directeur Peter de Ru: “Onze honderdtwintig servicemonteurs zijn continu in beweging om onze klanten zo snel mogelijk weer op weg te helpen. Of het nu gaat om een storing op een site of onderweg; binnen één uur zijn onze monteurs ter plekke. Alle onderdelen die samenhangen met hydrauliekleidingen, bijvoorbeeld in een vuilniswagen of sorteergrijper, kunnen de servicemonteurs vervangen of repareren. Meestal lukt dat direct, ter plekke. Eventuele reserveonderdelen die zij niet bij zich hebben, kunnen ze in de lokale vestigingen en/of ons centrale magazijn ophalen, dat middels nachtleveringen continu wordt bevoorraad.”

Met deze service weet Pirtek haar klanten dag en nacht te ontzorgen. “Omdat we snel moeten schakelen,

Sinds 1997 is Pirtek actief in de Benelux. Het Nederlandse hoofdkantoor is in Rotterdam gevestigd. Alle Pirtek Centers beschikken over een service- en verkoopbalie.

digitaal op afstand uitlezen. Als we weten hoe het is gesteld met bijvoorbeeld de oliedruk en mate van olievervuiling, kunnen we beter inschatten wanneer ingrijpen nodig is. Zo wordt gedwongen stilstand nog verder beperkt.”

hebben klanten rechtstreeks contact met onze lokale vestigingen, die in handen zijn van franchisenemers.”

Preventief periodiek onderhoud Pirtek verzorgt ook preventief periodiek onderhoud, óók voor Renewi. “De inspecties worden ingepland op een moment dat de machines toch al stilstaan. Door tijdig onderhoud en eventuele vervanging, kan een plotselinge storing of defect vaak worden voorkomen.” In de toekomst wil Pirtek daar nog een stap extra in zetten, vertelt De Ru. “Door sensoren te plaatsen kunnen we data van machines

‘Veiligheid is een must’ Voor Renewi - en veel andere klanten van Pirtek - is veiligheid prioriteit nummer één. “Daarin vinden we elkaar. We zijn niet voor niets VCA* gecertificeerd. Hiermee kunnen we waarborgen dat onze mensen getraind zijn om zo veilig mogelijk te werken. Dat is voor een bedrijf als Renewi, maar ook voor onszelf, een must.”

Meer informatie: www.pirtek.nl

Instroomcampagne ‘Maak werk van een schonere wereld!’

Veel mensen weten niet dat deze sector zo innovatief en duurzaam is

De campagne ‘Maak werk van een schonere wereld!’ ging in 2021 van start met als doel om meer jongeren en vrouwen enthousiast te maken voor een baan in de sector GEO. “Veel mensen denken bij deze sector vooral aan vuil en afval. Terwijl het een innovatieve én duurzame sector is, die talloze loopbaanmogelijkheden biedt”, vertelt Karin Gibcus, projectleider van de instroomcampagne.

“De sector kampt met een negatief imago, terwijl de mensen die erin werken meestal heel tevreden zijn”, vertelt Gibcus. “Dit zijn van oudsher vooral mannen. Maar deze groep vergrijst, waardoor er behoefte is aan jongeren en vrouwen. Door deze campagne willen we laten zien dat de sector zo -

Recruitment Campaign

‘Make work of a cleaner world!’

Many people don’t realize how innovative and sustainable this sector is

The ‘Make Work of a Cleaner World!’ campaign was launched in 2021 with the goal of inspiring more young people and women to pursue a career in the GEO sector. “Many people associate this sector mainly with dirt and waste. However, it is an innovative and sustainable sector that offers numerous career opportunities,” says Karin Gibcus, project leader of the recruitment campaign.

“The sector suffers from a negative image, while the people working in it are generally very satisfied,” explains Gibcus.

veel meer is dan het stereotype beeld van de vuilnisophaler. Dit is ook de reden dat de sector een paar jaar geleden bewust voor een nieuwe naam heeft gekozen: GEO, dat staat voor Grondstoffen, Energie en Omgeving.”

“We laten zien dat er in deze sector enorm veel aan innovatie plaatsvindt én dat GEO-bedrijven vooruit lopen als het gaat over duurzaamheid”

Imagocampagne

Op de website www.maakwerkvaneenschonerewereld.nl komen ambassadeurs aan het woord. Bedrijven kunnen ook een toolkit downloaden, met onder andere foto’s, kaarten, posters, flyers en een video. “Al dit soort promotiematerialen draagt eraan bij dat bedrijven de sector positief onder de aandacht kunnen brengen.”

De wervingscampagne heeft nog niet het gewenste aantal jongeren en vrouwen naar de sector getrokken. “Het is dan ook vooral een imagocampagne. We laten zien dat er in deze sector enorm veel aan innovatie plaatsvindt én dat GEObedrijven vooruit lopen als het gaat over duurzaamheid. Advertenties en social media ­ posts over deze thema’s worden heel goed gelezen.”

Effect

Sinds 2024 kunnen geïnteresseerden direct via de website solliciteren op interessante functies. “We kunnen niet meten

“Historically, this sector has been dominated by men. However, this group is aging, so there is a growing need for young people and women. Through this campaign, we want to show that the sector is much more than the stereotype of the garbage collector. This is also why, a few years ago, the sector deliberately chose a new name: GEO, which stands for Resources, Energy, and Environment.”

Image campaign

On the website www.maakwerkvaneenschonerewereld.nl, ambassadors share their stories. Companies can also download a toolkit, which includes photos, maps, posters, flyers, and a video. “These promotional materials help companies bring the sector into a positive light.”

The recruitment campaign has not yet attracted the desired number of young people and women to the sector. “This is primarily an image campaign. We show that innovation is happening in this sector and that GEO companies are leading the way in sustainability. Advertisements and social media posts on these topics are very well received.”

Impact

Since 2024, interested individuals can directly apply for exciting roles through the website. “We cannot measure the direct effect – in terms of filled vacancies – but based on website traffic, we can conclude that people are interested.” Gibcus emphasizes that GEO companies are also taking action to recruit young people, including their own campaigns. “Companies in this sector are also open to people who are distanced from the labor market.”

wat het directe effect is ­ in de zin van vervulde vacatures, maar aan de hand van de bezoekcijfers van de website kunnen we concluderen dat mensen geïnteresseerd zijn.” Gibcus benadrukt dat GEO ­ bedrijven zelf ook actie ondernemen om (jonge) mensen te werven, onder andere met eigen campagnes. “Bedrijven in deze sector staan ook open voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.”

Wat kan en wil iemand?

Met de campagne worden ook zij-instromers bereikt, die binnen een GEO ­ bedrijf aan de slag kunnen. “De sector GEO heeft een laagdrempelig karakter. Er wordt nadrukkelijk gekeken naar wat iemand kan en wil, wat de potentie is. Welke leerroute past bij hen en hoe kunnen zij uitgedaagd worden om uit hun comfortzone te stappen? Allemaal vragen die nieuwkomers prikkelt om te kiezen voor een loopbaan in de sector GEO.”

“We show that there is a tremendous amount of innovation taking place in this sector and that GEO companies are leading the way when it comes to sustainability”

What can and does someone want?

The campaign also reaches career changers, who can start working at a GEO company. “The GEO sector is accessible. There is a strong focus on what someone can and wants to do, their potential. What learning path suits them, and how can they be challenged to step outside of their comfort zone? These are all questions that motivate newcomers to choose a career in the GEO sector.”

Karin Gibcus

Samen eruit halen wat erin zit

Ingenia is gespecialiseerd in het opwerken van (organische) reststromen tot (energie)producten en emissiereductie en werkt al jaren samen met Renewi.

“Van sinaasappelschillen tot matrassen en van autobanden tot dakbedekking; wij bedenken hoe we eruit kunnen halen wat erin zit”, vertelt eigenaar Ronald Verberne. Hij richtte

Dimensio Groep

We

Ingenia in 2002 op en vanaf die begintijd is Renewi een vaste opdrachtgever. “Bij al onze klanten zoeken we naar complementariteit. We trekken samen op en delen onze kennis en kunde. Daarbij denken we vanuit de opdrachtgever na over praktische oplossingen. Niet voor niets hebben we een eigen testfaciliteit in huis en staan onze mensen met de voeten in de klei. Of beter gezegd: met de handen in het afval. Het is materie die je je niet eigen maakt door alleen maar de theorie te leren, je moet het dóen. Met die instelling bekleden we een koploperspositie in deze markt.”

Intrinsieke motivatie

De medewerkers van ingenieurs- en adviesbureau Ingenia hebben een intrinsieke motivatie om de wereld beter te maken, vertelt Verberne. “Daarnaast streven we voor onze klanten ook naar groene bedrijfsresultaten. Die twee dingen kunnen prima samengaan. Samen met de opdrachtgever brengen we elk project naar een next level.”

Meer informatie: www.ingenia.nl

werken samen aan de circulaire economie

Dimensio Groep is totaalleverancier in verpakkingen: van transport- tot voedselverpakkingen en alles daartussenin. Samen met Renewi zet Dimensio zich in om reststromen te verminderen en de kringloop te sluiten.

Dimensio selecteert zorgvuldig de best passende verpakkingen voor elke klant en elk product. Kwaliteitscoördinator

Henk Veen: “Een duurzame oplossing bieden is vaak een aanvullende vraag. Soms omdat dit wettelijk verplicht is, maar vaak ook omdat bedrijven zelf hun CO2-footprint willen verlagen. Ook wij hebben een duurzame bedrijfsfilosofie. We selecteren ons assortiment steeds kritischer op duurzaamheid en stimuleren leveranciers om duurzamere keuzes te maken. Daarnaast is ons pand in Almere volledig gasloos: we maken gebruik van warmtepompen en hebben drieduizend zonnepanelen. Ook investeren we in ons elektrisch wagenpark.”

Hoogwaardig materiaal

Dimensio streeft ernaar bij zoveel mogelijk klanten gebruikt plastic retour te nemen bij de levering van verpakkingen. “Op onze locatie wordt het afval vervolgens gesorteerd en Renewi verwerkt het daarna tot nieuw, hoogwaardig

materiaal. Dankzij de data die Renewi ons levert, krijgen we inzicht in onze afvalstromen en ontdekken we continu nieuwe manieren om restafval te verminderen. Samen zetten we concrete stappen richting een circulaire economie. Het is een waardevol partnerschap.”

Meer informatie: www.linkedin.com/company/dimensiogroep

Ingenia Goo.indd 1

HAAS Reliable Recycling Solutions

A Success Story at Renewi

Renewi relies on HAAS Recycling-Systems. Since its installation in 2004, the HAAS waste wood recycling plant has made an impressive contribution to the circular economy. With over 20 years of dependable operation and a strong partnership, this plant sets a benchmark in wood recycling.

Reliable machine concepts are the foundation of long-lasting recycling solutions. Installed by HAAS RecyclingSystems over two decades ago, the plant remains operational with only minor adjustments, showcasing its durability and efficiency.

Technical Details

• Processing capacity: 70-80 t/h of waste wood (grades A, and B) on an area of over 2,000 m²

• Output material: < 5 mm, 5-100 mm

The Challenge

The initial planning focused on optimizing material flow, energy efficiency, and plant availability. The goal was a robust and low-maintenance solution.

Tailored Solutions for Maximum Efficiency

The plant was custom-designed to meet the client’s requirements. The output consists of two main fractions: fine wood chips (< 5 mm) for biomass power plants and high-quality wood chips (5 – 100 mm) for the particleboard industry. The modular design ensures ease of maintenance.

A standout feature is the TYRON 2500-E, a slow-speed twinshaft primary shredder. It is followed by the ARTHOS 2000-E hammermill for secondary shredding. An innovative quickchange sieve system allows flexible adjustment of chip sizes. The plant’s filtration system ensures nearly dust-free production.

Key Components:

• HAAS TYRON 2000 Pre-Shredder: Effortlessly reduces untreated waste wood to < 300 mm edge length.

• Electro Overbelt Magnet: Separates ferrous materials.

• HAAS ARTHOS Hammermill: Processes material to < 100 mm.

• 2 NE-FE Separators: Separate ferrous and non-ferrous metals.

• 2 HPS 125 Screens: Divide material into three fractions (fines < 5 mm, medium fraction (good material) 5-100 mm, oversize > 100 mm).

• Filtration System: Keeps the production line nearly dust-free.

• Five large round silos for temporary storage of the final product (5-100 mm).

• Two container filling stations for low-dust loading.

“The HAAS waste wood recycling plant has been a key asset in our commitment to giving new life to used materials. It has been running reliably for over 20 years. This long-standing performance, combined with the strong partnership we’ve built with HAAS, continues to set a high standard in wood recycling”

– Johan Peter Post, Operations Manager, Renewi Nederland BV

• Automatic lorry or ship loading with a capacity of up to 600 m³/h.

Advantages of the HAAS Plant

• Durability

• Flexibility

• Sustainability

HAAS Recycling-Systems – 35 Years of Experience in Designing and Implementing Efficient Recycling Solutions.

More information: www.haas-recycling.de/en/

®

AI kan de afvalsector

een enorme impuls geven

AI oftewel kunstmatige intelligentie zal helpen en nodig zijn bij het behalen van de overheidsdoelstelling ‘Nederland volledig circulair in 2050’. Addie Weenk ­ adviseur bij de afdeling Afval en Circulair van Rijkswaterstaat ­ vertelt over de huidige én toekomstige toepassingen van AI in de afvalsector.

AI wordt op dit moment al redelijk ingezet binnen de afvalsector. Er liggen echter nog grote kansen, stelt Weenk; zowel bij het maken van beleid en strategie als in de uitvoering. “AI kun je zien als een zeer veel wetende en kunnende assistent, een zoekmachine ­ plus die data kan analyseren, plannen kan maken of reviewen, inwoners te woord kan staan en altijd in is voor een goed gesprek en advies. Early adopter in gemeenteland is op dit gebied Goes: de gemeente maakt gebruik van een chatbot en een beveiligde AI ­ omgeving voor medewerkers met alle gemeentelijke documenten.”

Conceptbrieven en mails opstellen

Met de huidige tools kunnen snel en gedragstechnisch goede conceptbrieven, mails of posts opgesteld worden voor bewoners. Weenk: “Daarbij geldt altijd dat de kwaliteit en specificatie van je vraag, de kwaliteit van het resultaat

bepaalt. Eigenlijk precies zoals in een gesprek met een deskundige. Bovendien kun je je brieven en ander communicatiemateriaal makkelijk toegankelijk maken voor anderstaligen, met toepassingen als Weglot of DeepL.”

Kwaliteitsbeoordeling met AI

Ook bij afvalinzameling bewijst AI zijn waarde, vindt Weenk. “Denk aan het maken van route ­ optimalisaties op basis van data van vulgraadsensoren, aanbodvoorspelling en verkeersinformatie. Om de kwaliteit van gescheiden aangeboden afvalstromen te bewaken, maken inmiddels al zo’n veertig Nederlandse gemeenten gebruik van camera’s en beeldherkenning op de inzamelwagens. Indien nodig krijgen bewoners op adresniveau feedback over slechte afvalscheiding. Die kwaliteitsbeoordeling met AI zie je nu ook bij overslag en verwerking.” Bij het sorteren voor recycling wordt AI al langer toegepast, vertelt Weenk. “Bepaalde producten, materialen of stoorstoffen op transportbanden worden op verschillende manieren met sensoren herkend zodat een robot ze eruit kan vissen.”

Kwaliteit blijven checken Ondanks dat Weenk enthousiast is over de bijna onbegrensde mogelijkheden van AI, nuanceert hij: “Het is belangrijk om AI met gezond verstand te gebruiken. Net zoals bij andere revolutionaire uitvindingen ­ zoals het buskruit en het internet ­ moet misbruik voorkomen worden. Ook is het belangrijk om de kwaliteit van de resultaten te blijven checken. De positieve kanten van de inzet van AI bieden ons echter zoveel mogelijkheden; we kunnen niet zonder om onze circulaire doelstellingen op tijd te halen.”

Addie Weenk

AI can significantly boost the waste management sector

It will assist in achieving the government’s goal of making the Netherlands fully circular by 2050. Addie Weenk, advisor at Rijkswaterstaat’s Waste and Circular department, discusses current and future AI applications in waste management.

Currently, AI is moderately utilized within the waste sector. However, there are substantial opportunities, both in policymaking and execution, according to Weenk. “AI can be viewed as a highly knowledgeable assistant—a search engine plus—that can analyze data, draft or review plans, interact with residents, and is always ready for a good conversation and advice. An early adopter in the municipal landscape is Goes, which employs a chatbot and a secure AI environment for staff, encompassing all municipal documents.”

Drafting letters and emails

With current tools, behaviorally effective draft letters, emails, or posts can be swiftly prepared for residents. Weenk notes, “The quality and specificity of your query determine the quality of the result, much like consulting an expert. Additionally, tools like Weglot or DeepL can make your letters and other communication materials easily accessible to non-native speakers.”

Quality assessment with AI

AI also proves valuable in waste collection. Consider route

optimizations based on data from fill level sensors, supply predictions, and traffic information. To monitor the quality of separately collected waste streams, approximately forty Dutch municipalities now use cameras and image recognition on collection trucks. Residents receive address-level feedback on improper waste separation when necessary. This quality assessment with AI is also emerging in transfer and processing stages. In recycling sorting processes, AI has been applied for some time. Sensors recognize specific products, materials, or contaminants on conveyor belts, enabling robots to extract them.

Continuous quality monitoring

While Weenk is enthusiastic about AI’s vast potential, he advises caution: “It’s important to use AI with common sense. As with other revolutionary inventions—such as gunpowder and the internet—misuse must be prevented. Additionally, it’s crucial to continually check the quality of the results. However, the positive aspects of AI offer us so many possibilities; we cannot do without it to achieve our circular objectives on time.”

Circulaire materialen bewijzen steeds meer hun waarde

Niet alleen méér recyclen, maar vooral ook hoogwaardiger recyclen: dat is het doel van Renewi, vertelt Jan ­ Pedro Vis, Director Materials. In de bouw en bij het verwerken van restafval valt nog veel winst te behalen, zegt Vis. “Binnen de bouw komt enorm veel afval vrij. Ons doel is om dat circulair te maken. De recycling van beton is daarin een belangrijke stap voorwaarts.”

Om restafval te voorkomen en recycling te optimaliseren, zet Renewi eerst in op bronsortering. “Hierdoor kunnen we zoveel mogelijk recyclen én de hoogwaardige kwaliteit van de materialen behouden. Helaas is niet elk materiaal geschikt, waardoor er toch nog een deel restafval overblijft. Op onze site in het Belgische Gent is een hypermoderne lijn in bedrijf die restafval sorteert. Er komt heel wat innovatie en technologie bij kijken, en op dat vlak is er nog een enorm groeipotentieel. Denk bijvoorbeeld aan de inzet van AI om scheidingstechnieken te verfijnen en camera’s om waarde-stromen te herkennen.”

De kracht van samenwerking Renewi slaat graag de handen ineen met partijen die ook voorop willen lopen op het gebied van duurzaamheid, bijvoorbeeld door gerecycled materiaal te gebruiken. “Dat vliegwiel is nodig om circulariteit écht te laten werken. Door toenemende marktvraag kunnen we blijven innoveren, investeren en

circulaire materialen concurrerender maken.” Om klanten en partners te overtuigen van de waarde van circulaire materialen, biedt Renewi via een online portal inzicht in hoeveel een bedrijf heeft gerecycled en hoeveel CO2 daarmee wordt bespaard. “Door dat inzicht vragen klanten vaak hoe ze nóg meer CO2 kunnen besparen. Sommige klanten doen dat omdat ze bepaalde targets moeten halen. Anderen hebben het thema in hun missie opgenomen. Binnen onze activiteit Renewi EcoSmart geven we bedrijven (maatwerk)handvatten door oplossingen aan te dragen om hun CO2-uitstoot verder te verlagen. Zo maken we het voor hen

makkelijker om duurzame keuzes te maken op het gebied van inzameling en recycling.”

“Veel mensen dragen circulariteit een warm hart toe, maar de uitdaging ligt in het daadwerkelijk handelen”

Circulariteit is booming, maar vraagt om actie Renewi heeft op dat vlak de tijdsgeest mee, erkent Vis. Toch nuanceert hij: “Het klopt dat circulariteit booming is, maar we moeten voorkomen dat klanten, overheden en partners niet achterover gaan leunen. Het speelveld is complex; we hebben de hele keten nodig om een verandering in gang te zetten. Daarmee gaan we stap voor stap de goede kant op. Dat vergt energie en extra inzet om oude manieren van werken aan te passen. Veel mensen dragen circulariteit een warm hart toe, maar de uitdaging ligt in het daadwerkelijk handelen. Daarom roepen we bedrijven en overheden op om samen met ons die volgende stap te zetten.”

Jan-Pedro Vis

Circular materials are increasingly demonstrating their value

Renewi aims not only to recycle more but to do so at a higher quality, explains Jan ­ Pedro Vis, Director of Materials. Significant gains can still be achieved in construction and residual waste processing, he notes. “The construction sector generates a substantial amount of waste. Our goal is to make this circular. Recycling concrete is an important step forward.”

To prevent residual waste and optimize recycling, Renewi focuses first on source separation. “This allows us to recycle as much as possible while maintaining the high quality of materials. Unfortunately, not all materials are suitable, leaving some residual waste. At our site in Ghent, Belgium, we operate a state-ofthe-art line that sorts residual waste. This involves considerable innovation and technology, with significant growth potential. For example, employing AI to refine separation techniques and using cameras to identify valuable streams.”

The Power of collaboration Renewi is eager to collaborate with partners who also aim to lead in sustainability, such as by using recycled materials. “This momentum is necessary to make circularity truly effective. Increasing market demand allows us to continue innovating, investing, and

“Many people support circularity, but the challenge lies in taking concrete action”

making circular materials more competitive.” To demonstrate the value of circular materials to customers and partners, Renewi offers insights through an online portal into how much a company has recycled and the corresponding CO2 savings.

“This transparency often leads customers to ask how they can further reduce CO2 emissions. Some do this to meet specific targets; others have incorporated sustainability into their mission. Through our Renewi EcoSmart initiative, we provide companies with

tailored tools and solutions to further reduce their CO2 emissions, making it easier for them to make sustainable choices in collection and recycling.”

Circularity Is booming but requires action

Renewi acknowledges the current favorable climate for circularity, but Vis adds a note of caution: “It’s true that circularity is booming, but we must prevent complacency among customers, governments, and partners. The landscape is complex; we need the entire chain to initiate change. We’re moving in the right direction step by step, but this requires energy and extra effort to adjust old ways of working. Many people support circularity, but the challenge lies in taking concrete action. Therefore, we call on companies and governments to join us in taking the next step.”

Smicon

Hergebruik van voedselafval om de creatie van nieuwe grondstoffen te stimuleren

Onze installaties zijn flexibel en toepasbaar in verschillende industrieën. Voor voedselproducenten betekent dit een

Voedselafval van supermarkten, gemeenten en voedselverwerkende industrieën heeft onbenut potentieel. Bij Smicon ontwikkelen we innovatieve machines die (verpakte) organische afvalstromen optimaal recyclen en scheiden, waardoor ze geschikt zijn voor hoogwaardig hergebruik. Onze machines worden wereldwijd gebruikt door bedrijven als Renewi, McCain en PreZero, waar afval wordt omgezet in waardevolle producten zoals diervoeder en biogas. efficiënte verwerking van productieafval, terwijl biogasinstallaties profiteren van beter voorbereide substraten voor maximale energie opbrengst. Renewi gebruikt bijvoorbeeld verschillende smicon machines. Hiermee kunnen ze tot 25 ton afval per uur verwerken en houden uiteindelijk nog maar 4% restafval over.

Door te kiezen voor Smicon verlagen bedrijven hun kosten voor het afvoeren van afval, maximaliseren ze het gebruik van reststromen en zetten ze een cruciale stap richting een circulaire economie. Onze machines zijn niet alleen robuust en duurzaam, maar ook een

bewezen investering in de toekomst. Met meer dan 40 jaar ervaring en meer dan 1000 installaties is Smicon de perfecte partner om het proces te verbeteren, voor een groenere toekomst.

Afval is niet het einde, het is het begin van iets nieuws.

Wilt u ook meer waarde halen uit uw afvalstromen? Wij denken met u mee! Ontdek de mogelijkheden door de qr-code te scannen.

Smicon Goo.indd 1

We kunnen over en weer veel van elkaar leren

Als specialist in het ontwerpen, ontwikkelen, produceren en installeren van systemen voor het recyclen van organische bijproducten werkt Mavitec regelmatig samen met Renewi. CEO van Mavitec, Maco van Heumen: “Om tot de beste totaaloplossing te komen vindt er een wisselwerking plaats tussen de kennis en ervaring binnen ons bedrijf en de mensen van Renewi.”

Mavitec - één van de marktleiders in de renderingindustrie & depackaging oplossingen - bestaat uit drie divisies.

Mavitec, Mavitec Environmental en Mavitec Green Energy. “We zetten organische bijproducten om in waardevolle grondstoffen die vervolgens geschikt zijn voor gebruik in andere processen. Zo halen we letterlijk en figuurlijk alles eruit wat erin zit: recycling optima forma dus!”

Paddle Depackers

Het bedrijf werkt al jarenlang samen met Renewi, onder andere met Renewi Kampenhout in België en Renewi Organics Amsterdam. Zo installeerde Mavitec Green Energy voor Renewi Organics vier Paddle Depackers die tot zestig ton voedselafval per uur verwerken. De gehele installatie is turnkey verzorgd, vertelt Van Heumen. “Renewi Organics selecteerde onze machines om diverse soorten supermarkt- en GFT-afval te verwerken tot de schoonste biologische soepen. De Paddle Depacker is de meest economische oplossing voor het uitpakken van een grote verscheidenheid aan producten. De installatie scheidt de

organische fractie van de verpakking en produceert een schone organische output. Deze is voor meerdere doeleinden geschikt, zoals biogas-/ biodieselinstallaties.”

• Mavitec ontwikkelt duurzame renderingsystemen die dierlijke bijproducten verwerken tot hoogwaardige eindproducten voor gebruik in onder andere de pet food industrie, cosmetische en oleochemische industrie.

• Mavitec Green Energy richt zich op food waste & depackaging solutions. Deze machines verwerken onder andere supermarkt- en restaurantafval en scheiden de verpakking van het organische materiaal, dat na dit proces geschikt is voor gebruik in bijvoorbeeld biogasinstallaties.

• Mavitec Environmental biedt een innovatief gasificatie-systeem dat mest omzet in groene energie en waardevolle EcoChar, een vruchtbare bodemverbeteraar.

Samen tot goede totaaloplossing komen

Naast nieuwe installaties kan Mavitec ook bestaande installaties aanpassen en voorzien van onderhoud. De samenwerking met Renewi omschrijft Van Heumen als positief én leerzaam. “De (her)installatie van onze machines betreft maatwerk en gebeurt altijd in nauw overleg met de klant. Samen met de professionals van Renewi komen we tot een goede totaaloplossing. Daarvoor overleggen we met medewerkers uit allerlei disciplines; van het management tot de vakmensen op de vloer. Renewi staat echt open voor een partnership, waardoor we over en weer veel van elkaar kunnen leren.”

Meer informatie: www.mavitec.com

Zero Waste Keurmerk vraagt om verandering in mindset

Het Zero Waste Keurmerk werd ontwikkeld door Renewi EcoSmart en Keurmerk Nederland in samenwerking met het bedrijfsleven. In 2022 werd de eerste certificering uitgegeven. Inmiddels kunnen vijf grote bedrijven in België en Nederland zeggen dat ze voldoen aan de eisen en daarmee het Zero Waste Keurmerk mogen dragen. De Provincie Noord ­ Brabant behaalde onlangs het keurmerk. “Bij de nulmeting zaten zij op ruim 13.000 kilo restafval per jaar. Door het traject dat ze onder onze begeleiding hebben doorlopen, is dat binnen achttien maanden gereduceerd tot circa 8,6 gram restafval per unieke check­ in per dag.”

“Na het behalen van het certificaat blijven de Zero Waste consultants ondersteuning bieden”

Trigger

Voor bedrijven en organisaties betekent het keurmerk een meerwaarde, onder andere bij hun marktpositionering, aldus Deswert. “Grote bedrijven verwachten een duurzame mindset en nemen zaken als afvalreductie en duurzaamheid steeds vaker in tenders op. Zero Waste gaat veel verder dan het behalen van het keurmerk. Het is een structureel beleid dat geïntegreerd wordt in de dagelijkse bedrijfsvoering. Dat vraagt om een blijvende cultuurverandering. Niet voor niets worden medewerkers opgeleid om hun mindset op dit vlak te veranderen. Na het behalen van het certificaat blijven de Zero Waste consultants ondersteuning bieden. Dit is een trigger voor onze klanten om bezig te blijven met het verminderen van hun afval.”

Enorm potentieel

Deswert ziet een enorm potentieel voor de toekomst in de afvalreductie bij kantoren, industrieën, onderwijsinstellingen en de zorg. “Het zijn lange trajecten en er is veel overtuigingskracht nodig om de stakeholders in te laten zien wat het belang is van zero waste. Op dit moment zijn er steeds

Door minder afval te produceren en meer te recyclen zetten we stappen naar een circulaire economie. Bedrijven die zich hier optimaal voor inzetten, streven naar het Zero Waste Keurmerk. Met dit keurmerk kunnen ze aantonen dat hun organisatie op het nieuwe nulpunt voor restafval zit. Renewi EcoSmartdirecteur, Bart Deswert: “Dit vraagt om een blijvende cultuurverandering.”

meer bedrijven en organisaties die ons op eigen initiatief benaderen. Veranderende wetgeving is daarbij een goede stimulans, waardoor organisaties ons inschakelen om te helpen bij het behalen van duurzaamheidsdoelstellingen.”

Spruit of pruim restafval per dag

Bij de term ‘zero waste’ denken we vanzelf aan ‘nul’ afval. Deswert nuanceert: “Het is echter onmogelijk om volledig naar nul afval te gaan. Bepaalde producten kunnen (nog) niet terug in de circulaire economie. Voor bijvoorbeeld stofzuigerzakken en latex handschoenen is op dit moment nog geen recycle ­ oplossing gevonden. Daarom hanteren we voor kantoren met minder dan duizend medewerkers vijftien gram restafval. Dit komt neer op één spruit per dag, per unieke bezoeker/medewerker.

Voor bedrijven met meer dan duizend medewerkers, bezoekers of check­ ins, is het restafval dat we niet kunnen omzetten dertig gram - een pruim - per dag, per unieke bezoeker/medewerker. Je merkt: niet volledig nul, maar wel ontzettend weinig.”

Zero Waste Certification requires a shift in mindset

By producing less waste and increasing recycling efforts, we take steps toward a circular economy. Companies that fully commit to this goal strive for the Zero Waste Certification. This certification proves that their organization has reached the new benchmark for residual waste. Bart Deswert, Director of Renewi EcoSmart, states: “This requires a lasting cultural shift.”

The Zero Waste Certification was developed by Renewi EcoSmart and Keurmerk Nederland, in collaboration with the business sector. The first certification was awarded in 2022, and today, five major companies in Belgium and the Netherlands have met the requirements and earned the Zero Waste Certification. The Province of North Brabant recently achieved the certification. “At the initial assessment, they generated over 13,000 kilos of residual waste per year. Through the process we guided them through, this was reduced within eighteen months to approximately 8.6 grams of residual waste per unique check-in per day.”

A trigger

For businesses and organizations, the certification adds value, particularly in terms of market positioning, explains Deswert. “Large companies expect a sustainable mindset and increasingly include waste reduction and sustainability in their tenders. Zero Waste goes far beyond simply obtaining certification. It is a structural policy that becomes an integral part of daily operations. This demands a permanent cultural shift. That’s why employees are trained to change their mindset in this area. Even after receiving certification, Zero Waste consultants continue to provide support. This serves as a trigger for our clients to stay focused on reducing waste.”

Huge potential Deswert sees enormous potential for waste reduction in offices, industries, educational institutions, and healthcare facilities. “These are long processes, requiring significant persuasion to help stakeholders understand the importance of Zero Waste. However, more and more

“Even after receiving certification, Zero Waste consultants continue to provide support”

companies and organizations are now reaching out to us on their own initiative. Changing legislation also plays a key role, as organizations seek our help in achieving their sustainability goals.”

A brussels sprout or a plum of residual waste per day

When we hear “zero waste,” we instinctively think of zero waste. Deswert clarifies: “It is, however, impossible to achieve absolute zero waste. Some products cannot (yet) be reintegrated into the circular economy. For instance, no recycling solution currently exists for vacuum cleaner bags or latex gloves. That’s why we set a residual waste target of 15 grams for offices with fewer than 1,000 employees— equivalent to one Brussels sprout per day, per unique visitor/ employee.

For companies with over 1,000 employees, visitors, or checkins, the remaining waste that cannot be repurposed is 30 grams—roughly the size of a plum—per day, per unique visitor/employee. Not entirely zero, but incredibly little.”

Bart Deswert

Week van de AfvalHelden toont veelzijdigheid sector

Van 10 tot en met 16 maart vond de vijfde editie van de Week van de AfvalHelden plaats. Dit jaarlijks terugkerende initiatief zet niet alleen de dertigduizend AfvalHelden van ons land in het zonnetje, maar laat ook zien dat de afvalsector dynamischer is dan veel mensen denken.

Het initiatief voor de Week van de AfvalHelden werd in coronatijd genomen. Projectleider van de Week, Kelvin Derksen vertelt namens de Koninklijke Nederlandse vereniging

voor afval- en reinigingsdiensten (NVRD): “In die tijd zagen we dat er werd geklapt voor diverse vitale beroepen. Zonder afbreuk te doen aan die andere relevante en noodzakelijke

beroepen die het land draaiende houden, was er in onze ogen te weinig aandacht voor onze sector. We kennen allemaal wel de term ‘je kunt altijd nog vuilnisman worden’. Dit laat zien dat er

Waste Heroes Week shows the versatility of the sector

From March 10 to March 16, the fifth edition of the Week van de AfvalHelden (Waste Heroes Week) took place. This annual initiative not only shines a spotlight on the 30,000 Waste Heroes in the country but also demonstrates that the waste sector is more dynamic than many people think.

The initiative for Waste Heroes Week was launched during the COVID-19 pandemic. Project leader Kelvin Derksen, speaking on behalf of the Royal Dutch Association for Waste and Cleaning Services (NVRD), explains: “During that time, we saw applause for

various vital professions. While we don’t want to downplay those other relevant and essential professions that keep the country running, we felt that our sector wasn’t getting enough attention. We all know the phrase ‘you can always become a garbage collector.’

Kelvin Derksen

veel vooroordelen bestaan over dit werk, dat juist steeds complexer, specialistischer en uitdagender wordt. Er is dan ook steeds meer expertise nodig om Nederland schoon te houden. Met de Week van de AfvalHelden laten we samen met Transport Logistiek Nederland en Vereniging Afvalbedrijven zien hoe cruciaal het werk is dat onze mensen doen.”

AfvalHelden bedanken

Zo’n tweehonderd organisaties verspreid door het hele land doen mee: van grote inzamelorganisaties en recyclers tot gemeenten en leveranciers van inzamelvoertuigen. Ook scholen en particulieren bedanken de lokale AfvalHelden, die zich elke dag inzetten om dorpen en steden schoon te houden. “Tijdens de Week laten we Nederland ook zien hoe veelzijdig en maatschappelijk relevant onze sector is. In video’s vertellen AfvalHelden zelf wat ze doen en waarom ze dit werk zo leuk vinden. Daarmee hopen we mensen enthousiast te maken voor een baan in de afvalsector. Eenmaal in onze sector willen mensen niet snel meer iets anders.”

Respect en waardering Niet alleen tijdens de themaweek, maar het hele jaar door kunnen we allemaal iets doen om de AfvalHelden te waarderen, stelt Derksen. “Breng het geduld op om even te wachten als een inzamelvoertuig de weg blokkeert, steek een duim op. Maar bovenal: behandel de medewerkers met respect. Uiteindelijk ruimen zij ook jouw afval op. Datzelfde geldt voor de medewerkers in de openbare ruimte en op de milieustraten. Het voelt vanzelfsprekend dat zij alles schoon houden, maar dat is het niet!”

This shows there are many prejudices about this work, which is actually becoming more complex, specialized, and challenging. Increasing expertise is needed to keep the Netherlands clean. With Waste Heroes Week, together with Transport Logistics Netherlands and the Dutch Waste Management Association, we want to show how crucial the work our people do is.”

Thanking the Waste Heroes Around 200 organizations across the

country participated, from large collection companies and recyclers to municipalities and suppliers of collection vehicles. Schools and private individuals also joined in to thank the local Waste Heroes who work daily to keep towns and cities clean. “During the week, we also show the Netherlands how diverse and socially relevant our sector is. In videos, Waste Heroes themselves share what they do and why they love this work. We hope to inspire people to pursue a career in the waste sector. Once they join, they rarely want to do something else.”

Respect and appreciation

Not only during the theme week but throughout the year, we can all do something to appreciate the Waste Heroes, says Derksen. “Take a moment to wait patiently when a collection vehicle blocks the road, give a thumbsup. But above all: treat the workers with respect. After all, they are the ones cleaning up your waste. The same goes for the staff working in public spaces and at recycling centers. It may seem like a given that they keep everything clean, but it isn’t!”

Onze diensten

Perscontainers

Service en onderhoud

Ruim 35 jaar ervaring in las- en constructiewerk!

Den Hartog Las- en Constructiebedrijf B.V. is een jong, innovatief en dynamisch bedrijf, gevestigd in het hart van Nederland. Met meer dan 35 jaar ervaring leveren wij solide en betrouwbaar vakwerk. Ons team is breed inzetbaar en heeft door de jaren heen een veelzijdig portfolio opgebouwd, tot grote tevredenheid van onze klanten.

Bij Den Hartog Las- en Constructiebedrijf B.V. staan duurzaamheid en kwaliteit centraal.

De toekomst vraagt om een fundamentele verandering in hoe we denken over afval.

Schade of slijtage betekend niet het einde van een product. Containers, die dagelijks intensief worden gebruikt in verschillende industrieën, kunnen door slijtage en schade onbruikbaar lijken. Maar in plaats van deze containers af te voeren, zien wij ze als waardevolle middelen die door slimme reparatie en onderhoud opnieuw kunnen worden ingezet, wat niet alleen kosten bespaard, maar ook bijdraagt aan een circulaire economie.

“Wij van Den Hartog Las- en Constructiebedrijf B.V. zijn trots op de kwaliteit die we leveren. Samen met Renewi streven we naar maximale efficiëntie en duurzaamheid in elk project.

Onze betrouwbare hoogwaardige reparaties zorgen ervoor dat containers een nieuw leven krijgen, zodat Renewi hun missie van afvalvermindering en hergebruik kan blijven waarmaken.”

Benieuwd naar de mogelijkheden?

Neem contact met ons op!

Dr. Welfferweg 102 - 3615 AR Westbroek T 06-36209184 of E info@denhartog-lasenconstructie.nl

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Insights Renewi by OF BV - Issuu