Insights IMOG

insights

IMOG

Geïntegreerde afvalverwerking in Zuid-West-Vlaanderen Duurzaam beheer van huishoudelijke verpakkingsmaterialen vereist aandacht Innovatieve logistiek helpt ook afvalsector vooruit

Inhoud

2 Geïntegreerde afvalverwerking in Zuid-West-Vlaanderen 5 Remondis: uw partner in duurzaam afvalbeheer 6 Voorkomen van afval begint met sensibiliseren 8 Total Safety: waarborgen van veiligheid in de werkomgeving is prioriteit 10 Bodemzorg en afvalverwerking zijn nauw met elkaar verbonden

Inleiding Er staat een duidelijke stip op de horizon: Een volledig circulaire economie in 2050. Om deze ambitie waar te maken ligt er ook voor de afvalverwerkende industrie een grote uitdaging. Op het gebied van afvalpreventie, selectieve afvalscheiding, zorgvuldige sortering en recyclage, worden er nu al grote stappen gezet. België loopt hierin binnen Europa zelfs voorop, zo blijkt uit de diverse artikelen die u in deze editie van Insights kunt lezen. IMOG en diverse andere toonaangevende organisaties, die zich met het verwerken van al ons huishoudelijk en bedrijfsmatig afval bezighouden, geven een interessante inkijk in wat er allemaal al is gedaan en wat er voor de komende jaren nog op de planning staat. De vele ontwikkelingen waren aanleiding voor het redactieteam van Insights om deze branche uitgebreid te belichten. Het resultaat leest u nu. Een informatieve uitgave die inzicht geeft in een snel veranderende markt.

12 Energie en materialen voor vandaag en morgen

22 Galloo: partners in hoogtechnologische metaalrecyclage

15 RDS Weighing & Safety: partner in wegen en veiligheid voor bouw en industrie

23 GBT Benelux: energiewinning uit afval vraagt om goede corrosiebescherming

16 Kringloopwinkels zijn populair bij een breed publiek 18 Duurzaamheid is in ons DNA verankerd

24 Arbeiders en ondernemers profiteren van positief imago afvalsector 26 Innovatieve logistiek helpt ook afvalsector vooruit

20 Duurzaam beheer van huishoudelijke verpakkingsmaterialen vereist aandacht 1

Johan Bonnier

Geïntegreerde afvalverwerking in Zuid-West-Vlaanderen Tot het eind van de jaren zestig werd in dorpen en steden al het afval op één grote hoop op de vuilnisbelt gestort. Dat zorgde voor stank en overlast van ongedierte. Om de hygiëne en gezondheid van de bevolking te verbeteren sloegen 11 gemeenten in Zuid-West-Vlaanderen de handen in elkaar. Dat resulteerde in 1969 in de oprichting van de Intergemeentelijke Maatschappij voor Openbare Gezondheid (IMOG). Stapsgewijs realiseerde IMOG een geïntegreerde afvalverwerking, waarbij afvalvoorkoming, hergebruik, afvalscheiding en recyclage centraal staan. De volgende stap is om te komen tot een volledig circulaire economie. 2

S NER RT PA E R CO

EDUCATION

NATURAL ENVIRONMENT

CIVIL SOCIETY

INNOVATION

INDUSTRY

Op vele fronten actief De 11 gemeenten die binnen IMOG zijn vertegenwoordigd zijn Anzegem, Avelgem, Deerlijk, Harelbeke, Kortrijk, Kruisem, Kuurne, Spiere-Helkijn, Waregem, Wielsbeke en Zwevegem. Samen goed voor ruim 258.000 inwoners en zo’n 40.000 zakelijke adressen. “Dat zijn kleine en middelgrote ondernemingen”, vertelt Johan Bonnier. Hij

werkt al sinds 1991 bij IMOG en geeft sinds 2008 als algemeen directeur leiding aan de organisatie. “Wij hebben als afval­inzamelaar en -verwerker een vestiging in Harelbeke en ZwevegemMoen. Binnen ons werkgebied beheren wij een afvalverbrandingsinstallatie, een deponie, twee logistieke hubs, een biomassa- en materialencentrum, een sorteer- en composteerinstallatie en

GOVERNMENT

16 recyclageparken. Op die parken worden tot 40 verschillende afval­ stromen gescheiden ingezameld en gerecycleerd. Het vegen van de paden en wegen waar vanaf het voorjaar veel wielertoeristen en bekende Vlaamse wielerkoersen gebruik van maken, is ook een taak die bij IMOG ligt. Dat kan met een team van rond de 200 medewerkers.”

3

Afscheid van de vuilnisbelt Vrijwel direct na de oprichting van IMOG werden de plannen gesmeed voor het realiseren van een eigen afvalverbrandingsinstallatie in Harelbeke. Die installatie werd in 1977 in gebruik genomen. “Dat was voor de regio ZuidWest-Vlaanderen een belangrijke stap om op een meer hygiënische manier van het afval af te geraken. Toen in de jaren tachtig de milieuwetgeving steeds verder werd aangescherpt, werd de verbrandingsinstallatie verder gemoderniseerd om te voorkomen dat vervuilde assen in de bodem terecht kwamen. Ook werden in die periode de eerste stappen gezet op het gebied van afvalscheiding. Zo namen wij begin jaren negentig op de locatie Zwevegem-Moen een composteer­ installatie voor tuinafval in gebruik. Een volgende stap werd in 1996 gezet met de sorteerlijnen voor PMD en papier & karton naast de afvalverbranding in Harelbeke. Die evolutie heeft zich in de jaren die volgden voortgezet en ons gebracht waar we als IMOG nu staan. Met een blik die nadrukkelijk op de toekomst is gericht.” Mooie initiatieven De toekomstvisie is gericht op een volledig circulaire economie in 2050.

Naast het zorgvuldig scheiden van al het afval en recyclage vormen daarbij ook kringloopwinkels een belangrijke schakel. “Als initiator zijn wij fier op alle kringloopwinkels die onder de vlag van de Deltagroep in al onze gemeenten te vinden zijn. Zo krijgen allerlei gebruikte spullen een tweede, derde of zelfs vierde leven. Sensibiliseren en communiceren spelen een belangrijke rol. Als mensen zich meer bewust zijn van het beperken van de afvalberg dan zie je dat automatisch de motivatie toeneemt om daar zelf een bijdrage aan te leveren. Onze ruim 750 vrijwilligers (Mooimakers) zijn daar een goed voorbeeld van. Zij krijgen van ons een veiligheids­ hesje, grijper en afvalzakken en gaan er dagelijks op uit om hun woonom­geving proper te houden. Via een speciale app houden zij elkaar op de hoogte van wie welk gedeelte van de buurt heeft proper gemaakt. Dat zijn natuurlijk mooie voorbeelden van burgerparticipatie.” Focus op afvalbeperking en hergebruik Door nieuwe technologieën ontstaan er steeds meer mogelijkheden om samengestelde afvalproducten effectief te kunnen recycleren. Denk daarbij aan gipskartonplaten en MDF. “De gipskartonplaten vervoeren wij per schip naar

“Er zijn door de jaren heen steeds meer mogelijkheden voor een duurzame verwerking van afval bij gekomen”

4

de Waaslandhaven waar het gips en het karton door een speciaal bedrijf voor hergebruik van elkaar worden gescheiden. Zo hebben we ook een bedrijf in onze regio waar houtvezels en lijm van MDF worden gerecycleerd. Het ultieme doel is om alles vanaf de vloer tot en met het plafond volledig te kunnen hergebruiken. Dat gaat dus veel verder dan het sorteren en recycleren van glas, textiel, papier & karton, PMD en groente-, fruit- en tuinafval (GFT). Want ook met het inzamelen van GF(t)/keukenafval zetten we met ingang van 1 januari 2026 een volgende stap. Het keuken­ afval wordt vergist en levert biogas en compost op.” Samen werken aan een schone toekomst Gekeken naar de stip die IMOG op de horizon heeft gezet is er nog een lange weg te gaan. Toch is de algemeen directeur ervan overtuigd dat de ambitieuze doelstellingen gerealiseerd kunnen worden. “De urgentie om zuinig om te springen met onze aarde en de steeds schaarser wordende grondstoffen is duidelijk. Het draagvlak om daar iets aan te doen binnen de samenleving is groot. IMOG neemt daarbij graag haar maatschappelijke verantwoordelijkheid en voortrekkersrol op. Maar we zullen dit samen met elkaar moeten doen. Dus met de burgers, lokale besturen, Vlaanderen en Europa. Als wij de lijn van de afgelopen decennia door kunnen trekken met nieuwe innovaties en gemotiveerde mensen, dan voorzie ik een hele mooie toekomst.”

REMONDIS

Uw partner in duurzaam afvalbeheer

Sinds 2012 is REMONDIS een toonaangevende speler op de Belgische markt. Met vier operationele vestigingen in Brugge, Oostende, Rumst en Stavelot en diverse logistieke locaties bieden wij een breed scala aan afvalbeheersdiensten voor zowel bedrijven als particulieren. Een daarvan is onze bekende dienstverlening op het vlak van rol- en afzetcontainers. De REMONDIS rolcontainers, beschikbaar in diverse formaten en uitvoeringen, zijn afgestemd op elke bedrijfsbehoefte. Of het nu gaat om een horecazaak of een industrieterrein, REMONDIS stemt steeds alles zorgvuldig af met de klant, van afvalstromen tot ledigingsmomenten. Daarnaast kunnen zowel professionals als particulieren bij ons afzetcontainers huren voor korte of lange periodes. Onze rolcontainers van 240 tot 5.000 liter en afzetcontainers van 4m³ tot 40m³ bieden de oplossing voor het wettelijk verplicht scheiden van 32 afvalstoffen. Altijd beschikbaar en snel geleverd!

Nieuw in 2025: huis-aan-huisinzameling restafval in de IMOG-regio Met trots kondigen wij aan dat REMONDIS sinds januari 2025

verantwoordelijk is voor de huis-aan-huisinzameling van restafval in

het werkingsgebied van intercommunale IMOG. Wij staan garant voor een betrouwbare en efficiënte afvalophaling.

En er is meer goed nieuws! In januari 2026 breiden wij onze dienstverlening uit met de inzameling van GFT-afval.

Ook voor speciale afvalstromen, zoals gevaarlijk afval, elektro of asbest, biedt REMONDIS een geschikte oplossing. Kiezen voor REMONDIS is kiezen voor • Beroep doen op een ervaren bedrijf: met meer dan tien jaar aanwezigheid is REMONDIS een gevestigde waarde op het vlak van afvalinzameling en -verwerking. • Bijdragen aan een circulaire economie: in onze geavanceerde recyclingfaciliteiten worden afvalstromen verwerkt en omgezet in waardevolle grondstoffen. • Lokale aanwezigheid: operationele en logistieke vestigingen verspreid over het hele land, zodat er altijd een REMONDIS-vestiging in de buurt is. • Innovatie en duurzaamheid: wij maken gebruik van vooruitstrevende technieken voor afvalinzameling en -verwerking. • Klantgerichte service: een toegewijd team dat u met raad en daad bijstaat. Heeft u vragen of wenst u graag een beroep te doen op onze diensten? Bezoek onze website of neem contact op met een van onze lokale vestigingen voor meer informatie.

Dit gebeurt via het innovatieve weeg- en identificatiesysteem (Diftar),

dat zorgt voor een nauwkeurige en transparante weging en inzameling van groente-, fruit- en tuinafval.

5

Voorkomen van afval begint met sensibiliseren Burgers worden vaak met termen als ‘duurzaamheid’ en ‘circulaire economie’ geconfronteerd. Piet Coopman, Coördinator Interafval bij de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) weet uit ervaring dat deze begrippen zelfs voor professionals niet altijd helemaal duidelijk zijn. “Wil je burgers motiveren om hun huishoudelijk afval te beperken en om alle soorten afval zorgvuldig te scheiden, dan zul je de mensen daarover op een hele duidelijk manier moeten informeren. Uiteindelijk draait het voor iedereen toch om de vraag: wat levert het mij op als ik bewust met mijn afval omga?” Gemeenschappelijke verantwoordelijkheid Interafval richt zich als koepelorganisatie op advisering, belangenbehartiging en netwerken ter ondersteuning van gemeenten en afvalintercommunales. “Dat doen wij ook voor het vermijden,

scheiden en verwerken van al het huishoudelijk afval. Communicatie is een belangrijk beleidsinstrument. Het verstrekken van doelgerichte en effectieve informatie is een belangrijk vertrekpunt om de burgers mee te krijgen”, stelt Coopman.

Effectieve communicatie De vraag is hoe je de mensen in dorpen en steden het beste kunt bereiken om hen te informeren over afvalpreventie en selectieve inzameling. “Misschien wel het meest effectieve communicatiemiddel is de afvalkalender. Op deze kalender staat het complete ophaalschema voor de diverse afvalstromen voor het hele jaar. Tevens staan er hele handige tips op die mensen helpt bij afvalpreventie en het zorgvuldig scheiden van hun huishoudelijk afval. Die kalender hangt bij veel mensen in Vlaanderen ergens op een opvallende plaats in huis.” Ook vanuit Interafval zetten we in op communicatie en campagnes. Een van de meest bekende campagnes is ‘de Week van het afvalteam’. Dit is een initiatief dat is ontstaan toen bleek dat afvalophalers en medewerkers op de recyclageparken regelmatig met bedreiging en intimidatie te maken kregen. Tijdens deze campagneweek worden deze medewerkers extra in de kijker gezet om te benadrukken hoe belangrijk het werk is dat zij doen.”

“Sensibiliseren legt de basis voor meer bewustwording”

Piet Coopman

6

Inzet op vele fronten Bij sensibiliseren worden uiteraard ook de digitale communicatiekanalen optimaal benut. Dat varieert van de gemeentelijke websites en sociale mediakanalen tot de speciale app Recycle!, die onder auspiciën van Fost Plus en Bebat is ontwikkeld. “Op deze app kunnen mensen zich aanmelden met hun adresgegevens. Op die manier

“Het doel is maximaal 100kg afval per persoon per jaar in 2030”

krijgen zij toegang tot de digitale afvalkalender voor hun woonplaats. Daarnaast bevat deze handige app ook weer veel uitleg over afvalpreventie en selectieve inzameling. De ‘sorteergids’ is ook een nuttige functie. Je toetst een bepaald afvalproduct in en op de app lees je meteen bij welke fractie het hoort. Wat ook vaak gebruikt wordt is de zoekfunctie om te zien waar de dichtstbijzijnde textiel­ container of glasbol te vinden is. Al deze functionaliteiten dragen bij aan het uiteindelijke doel: zo weinig mogelijk restafval over­ houden.”

ZIE ONS STAAN MAAK OOGCONTACT. ZO H

Bemoedigende resultaten Publieksvoorlichting krijgt dus binnen Interafval en de lokale overheden in Vlaanderen volop aandacht. De vraag is natuurlijk of al die inspanningen ook het gewenste effect hebben. “Uit cijfers van de gemeenten blijkt dat Interafval_WVHA _2025_affiche_ opstaand A4_ Straatbeeld.indd 1 er op het gebied van restafvalvan consumentenartikelen vermindering flinke stappen in de en verpakkingsmaterialen.” goede richting zijn gezet. Zo werd er in Vlaanderen in 2020 nog 147,15kg restHulp van producenten en verpakkers afval per persoon geregistreerd en in De brede maatschappelijke discussie 2023 was dat verminderd tot 125,05kg over afvalpreventie en de aange­ per persoon. Wij zijn dus met z’n allen scherpte wet- en regelgeving vanuit de op de goede weg. Onze doelstelling is nationale en Europese overheid heeft om de hoeveelheid restafval in 2030 tot volgens Coopman ook zeker zijn gemiddeld 100kg per persoon terug te invloed. “Hoe meer recycleerbare of brengen. We zijn zeker op de goede composteerbare materialen produ­ weg, maar iedereen zal nog kritischer centen en verpakkers toepassen des te met huishoudelijk afval om moeten minder blijft er per inwoner onder aan gaan. Daar ligt natuurlijk ook een de streep aan afval over. Consumenten verantwoordelijkheid voor producenten

OUDEN WE HET VEILIG.

WEEK VAN HET AFVALTEAM 2 -8 J U N I 2 0 2 5

3/2025 10:4 9 worden zich daar via publieksvoorlichting steeds meer van bewust en kijken kritischer naar wat zij kopen. Je ziet dat daardoor ook producenten, verpakkingsbedrijven en winkels steeds meer aandacht besteden aan sensibiliseren over duurzaamheid en meer specifiek over afvalpreventie. Wij zullen dit als samenleving met elkaar aan moeten pakken en het is mooi dat wij daar als Interafval ons steentje aan bij kunnen dragen.” 24/0

7

Total Safety

Waarborgen van veiligheid in de werkomgeving is prioriteit Hoe creëer je veiligheid op het werk en hoe organiseer je dat zodanig dat die veiligheid altijd gewaarborgd is? Bij Total Safety hebben ze pasklare antwoorden voor het vraagstuk veilig werken. De expertise en technologie van het bedrijf uit Diepenbeek wordt dan ook door tal van bedrijven en instanties uit uiteenlopende industrieën ingeschakeld. Afvalverwerker IMOG is één van de vaste opdrachtgevers. Expertise en technologie Total Safety Belgium is onderdeel van het Amerikaanse Total Safety, een organisatie die wereldwijd actief is. Steve Wils is als General Manager verantwoordelijk voor de activiteiten in België en Nederland. “Wij leveren innovatieve en geavanceerde veiligheidstechnologie, veiligheidsmaterialen en een team van veiligheidsexperts, zoals veiligheidswachten, brandwachten, gasanalisten en preventie-adviseurs. Advisering en kennisdeling op het gebied van veiligheid is de meerwaarde die wij bieden. Onze expertise wordt ingeschakeld door onder meer chemie- en petrochemiebedrijven, energiecentrales, de farmaceutische industrie en de afvalverwerkingssector. Op basis van hun behoeften bieden wij een maatwerkpakket aan veiligheidsvoorzieningen”, vertelt Wils. Veiligheidswachten en brandwachten De samenwerking met IMOG vindt de General Manager een mooi praktijk-

Stein Theys (IMOG) (l), Kris Speelmans (Total Safety) (m), Jurgen Moreau (IMOG) (r)

8

voorbeeld. Jurgen Moreau, Plant Manager en Preventieadviseur Stein Theys van IMOG en Kris Speelmans, de Project en Site Coördinator van Total Safety die de samenwerking met IMOG in goed banen leidt, bevestigen dat. “Wij zijn vanuit IMOG in 2013 met Total Safety samen gaan werken”, zegt Jurgen. “Voor het technisch onderhoud aan de afvalverbrandingsinstallatie op onze site in Harelbeke waren wij op zoek naar een meer gestructureerde

manier van veiligheidstoezicht. Bij shutdowns draait het om zorgvuldig, efficiënt en bovenal veilig werken. De plant mag immers niet te lang buiten bedrijf zijn voor onderhoud. Er zijn tal van mensen van allerlei verschillende technische bedrijven bij het onderhoud betrokken. Het in goede banen leiden van het veiligheidstoezicht was daardoor niet eenvoudig. Sinds 2013 neemt Total Safety daarin de regie. Gaandeweg is onze samenwerking steeds verder uitgebreid.”

Tevens staan hun mensen in voor het afnemen en opvolgen van de veiligheidstest die voor iedere bezoeker verplicht is. Bij die screening worden ook de persoonlijke beschermingsmiddelen gecheckt. Toezicht op veiligheid begint dus bij ons al meteen aan de ingang. Bedrijven die worden ingehuurd voor onderhoud vragen wij ook om ons voorafgaand aan de werkzaamheden een lijst met alle gegevens van hun medewerkers aan te leveren. Als alles klopt krijgt men een bezoekersbadge die op een zichtbare plaats gedragen dient te worden. De medewerkers van Total Safety nemen ook de opvolging bij calamiteiten en het bieden van eerste hulp voor hun rekening”, aldus Preventieadviseur Stein Theys.

Integrale veiligheidscoördinatie Wat destijds begon met het inzetten van veiligheidswachten bij werkzaamheden in besloten ruimten, leidde uiteindelijk tot een totaalpakket aan veiligheidsdiensten. “Bezoekers van de site in Harelbeke worden bij de hoofdpoort ontvangen door veiligheidsexperts van Total Safety. Zij controleren en registreren de persoonsgegevens en checken of de personen over de verplichte documenten beschikken.

Maatwerk monitoringsystemen Van het leveren van veiligheidswachten en brandwachten bij het werken in besloten ruimten tot volledige screening en safety-check van alle bezoekers ging de onderlinge samenwerking in 2021 nog een stap verder. Plant Manager Jurgen Moreau legt uit dat er in dat jaar in samenwerking met Total Safety een eerste stap gezet werd op het gebied van cameratoezicht. “In eerste instantie was dat een mobiel camerasysteem met tablets. Het gaf ons onmiddellijk het gevoel dat dit qua veiligheid weer een belangrijke stap voorwaarts was. Als je daar 24/7 menselijk toezicht voor in moet zetten vraagt dat nogal wat van de organisatie. De positieve ervaringen met cameratoezicht kregen in 2023 een vervolg met een uitgebreid systeem met vaste camera’s en een maatwerk systeem voor het opslaan, bekijken en

opvolgen van de beeldopnames. In bepaalde ruimtes werden onlangs bij risicovolle warme werken thermische camera’s aangebracht. Deze camera’s registreren de temperatuur en geven een alarm als de temperatuur plots sterk oploopt. Dat kan duiden op een beginnende brand of kortsluiting. Bij IMOG staat veiligheid hoog in het vaandel en deze technologie helpt ons daarbij.” Safety is een gezamenlijke verantwoordelijkheid Voor de medewerkers van IMOG in Harelbeke zijn de experts van Total Safety ondertussen fijne collega’s. Ook de contractoren die bij technisch onderhoud betrokken zijn voelen dat volgens Kris, Jurgen en Stein zo aan. “Het bewaken van een veilige werkomgeving kan soms nog wel eens een gevoel van betutteling en politieagent spelen opwekken. Uiteindelijk doen wij het samen met opdrachtgevers zoals IMOG echter allemaal om de mensen die gezond naar het werk komen ook weer veilig en gezond terug naar huis te laten gaan. De wisselwerking met opdrachtgevers en medewerking van iedereen die hun domein betreedt zijn essentieel om ons werk goed te kunnen doen. Bij IMOG in Harelbeke hoeven we daar niemand meer van te overtuigen”, besluit General Manager Steve Wils.

Meer informatie: www.totalsafety.com

9

Bodemzorg en afvalverwerking zijn nauw met elkaar verbonden

Vlaanderen kent een rijk industrieel verleden en dat heeft zijn sporen letterlijk nagelaten in de bodem. Eén van de kerntaken van de Openbare Vlaamse Afvalstoffen Maatschappij (OVAM) is de zorg over de bodemkwaliteit in zijn volle breedte. Tijdens een gesprek met AdministrateurGeneraal Werner Annaert komt naar voren wat er vanuit de OVAM allemaal wordt gedaan op het gebied van bodemzorg en de andere kerntaken. Beleidsmakers en toezichthouders “Als agentschap werken wij sinds de oprichting in 1981 voor de Vlaamse regering. Mijn baas is de Minister voor Omgeving”, vertelt Annaert. “OVAM is een organisatie met bijna 400 medewerkers die zich bezighouden met beleidsbepaling, het samenstellen en begeleiden van programma’s, kwaliteitstoezicht en het toekennen van vergunningen, certificeringen en sub­ sidies. Alles wat wij doen staat in het teken van de transitie van een traditionele economie naar een circulaire economie. Wij hebben zelf geen installaties of machines maar werken intensief samen met lokale, nationale en Europese overheden, de industrie en afvalsector.” Inzet op herbruikbare grondstoffen Op een duurzame manier omgaan met materialen is een belangrijk aandacht-

10

punt binnen de OVAM. Er lopen volgens Annaert diverse initiatieven om het materiaalgebruik en restvoedsel tot een minimum te beperken. “Wat niet in de economie terechtkomt hoef je niet te produceren en ook later niet te recycleren. Het beperken van de afvalberg krijgt door beleidsbepaling, bewustwording onder producenten en consumenten en selectieve afvalinzameling en recyclage steeds meer vorm in Vlaanderen. De toepassing van gerecycleerde grondstoffen in onze economie is nog wel iets wat verbeterd en uitgebreid kan worden. Daar proberen wij vanuit de OVAM in samenwerking met producenten en industrieën ook weer programma’s voor te ontwikkelen. Het draait om toepasbaarheid en om

de gegarandeerde kwaliteit van de herwonnen grondstoffen. Naast deze inspanningen trekken wij met onze stakeholders ook op om zwerfafval tegen te gaan. Aan een propere leefomgeving zullen wij immers als hele samenleving een bijdrage moeten leveren. Beleid zorgt voor de randvoorwaarden, maar het gaat erom hoe we dat met elkaar invullen.” Zorg om bodemkwaliteit Bodemzorg is in het kader van een circulaire economie ook een belangrijke kerntaak. Via beleidsbepaling is de OVAM verantwoordelijk voor bodemonderzoek en bodemsanering, waarbij men ook steeds meer aandacht heeft voor het globaal verbeteren van de

“Bij een circulaire economie hoort een bodem zonder verontreinigingen”

bodemkwaliteit. Het gaat in heel Vlaanderen om in totaal 13.500 vierkante kilometer grond die voor allerlei doeleinden wordt benut. “Voor de bodem in woongebieden en industriegebieden gelden andere eisen als voor bijvoorbeeld natuurgebieden en landbouwgronden. Wij mandateren gespecialiseerde bureaus om de bodemkwaliteit te onderzoeken. Ook de bodemsanering zelf laten wij over aan erkende specialistische bedrijven die dat on der toezicht van de OVAM uitvoeren. Bij verontreiniging moet je

financiering iets wat mij zorgen baart. De stelregel dat de vervuiler betaalt gaat momenteel niet altijd op. Het is ook niet altijd eenduidig te bepalen wie verantwoordelijk is voor welke verontreiniging. Tenslotte zijn er voortschrijdende inzichten die ervoor zorgen dat wat ooit als niet problematisch werd gezien nu wel als een onaanvaardbare verontreiniging wordt bekeken. Dergelijke vragen kunnen beantwoorden zal ook zorgen voor een grotere bewustwording van de soms complexe verontreinigingsproblematiek.”

“De industriële geschiedenis en welvaart laat zijn sporen na in onze bodem” bijvoorbeeld denken aan minerale oliën, solventen, zware metalen, asbest of PFAS. Meestal gaat het om sporen uit de industriële geschiedenis van ons land. Klassiek zijn de problemen bij calamiteiten waarbij gevaarlijke stoffen vrijkomen die de bodem aantasten en zogenoemde puntverontreiniging. Maar we kampen ook steeds meer met verontreinigingen die veroorzaakt worden door diffusies emissie die zich via de lucht verspreiden. Er is op het gebied van het verbeteren van de bodemkwaliteit de komende jaren nog heel veel werk te doen. Daarbij is de

Mens en omgeving staan centraal Alle inspanningen vanuit de OVAM zijn gericht op de mens en zijn omgeving. Op deze vlakken is volgens Annaert de samenwerking met de lokale, regionale en nationale overheid cruciaal. “Zo hebben wij bijvoorbeeld meegewerkt

aan een draaiboek voor calamiteiten die impact hebben op onder meer de bodemkwaliteit. Publieksvoorlichting en een effectieve coördinatie van alle betrokken instanties, zijn taken die we als OVAM opnemen. Heel wat aandacht gaat er ook naar de aanpak van de asbestproblematiek, zowel de in kaart brenging als de verwijdering ervan. Om asbest op een veilige en milieuvriendelijke manier door een erkend bedrijf te laten verwijderen hebben wij voor verschillende doelgroepen, zoals scholen, landbouwers, gemeenten en jeugdverenigingen, subsidies beschikbaar.” Nog een belangrijke taak van de OVAM zit tenslotte in het controleren en verstrekken van bepaalde erkenningen en toelatingen. “We adviseren ook binnen de omgevingsvergunningen en handhaven afspraken in het kader van produ­ centenverantwoordelijkheden en het grondverzet. Met dat brede pallet aan diensten nemen wij onze verantwoordelijkheid en dragen wij bij aan het tot stand brengen van een circulaire economie.”

Werner Annaert

11

Energie en materialen voor vandaag en morgen Het vermijden van afval is een belangrijk uitgangspunt om te komen tot een circulaire economie. Er zal echter altijd niet recycleerbaar restafval zijn dat via afvalverbranding moet worden verwerkt. Ook met dat afval worden onder de vleugels van Belgian Waste-to-Energy (BW2E) hele goede dingen gedaan. Zo wordt een deel van onze energie door afvalverbranding opgewekt. Afvalverbranding evolueert BW2E groepeert 14 installaties en in totaal zetten zij jaarlijks 2,78 miljoen ton afval om tot energie en materialen voor vandaag en morgen. Jaarlijks produce-

al jarenlang in deze sector en ben fier op de evolutie die wij met elkaar hebben weten te realiseren. En aan die evolutie zal ook de komende jaren zeker nog een vervolg gegeven worden.”

Alain Konings

“Energie uit afvalverbranding is een welkome aanvulling op de energiemarkt” ren zij 1,5 miljoen MWh elektriciteit die gedeeltelijk hernieuwbaar is. Dit komt overeen met de energiebehoefte van 430.000 gezinnen. Daarnaast leveren BW2E-leden warmte aan residentiële of industriële warmtenetten. Alain Konings is voorzitter van de koepel­ organisatie. “Ik werk zelf als bestuurder

12

Welkome aanvulling op energiemarkt De reeds behaalde resultaten zijn zeker iets om tevreden over te zijn, maar binnen BW2E zijn de ambities voor de toekomst onveranderd groot, vertelt Konings. “Kennis en ervaring delen rond ‘best practices’ staat centraal in de werking. Daartoe houden wij de technische evoluties in de sector nauwgezet in de gaten. Regionale, nationale en Europese wetgeving worden strikt nageleefd en op de voet gevolgd. Waste-to-energy is de beste oplossing voor afval dat niet meer in aanmerking komt voor preventie, hergebruik of materiaalrecuperatie. Er liggen volop initiatieven om hier voor zowel huis­ houdens als bedrijven nog meer gebruik van te maken. Op diverse locaties in ons land zijn al warmtenetten aangelegd. De komende jaren zullen er dus nog veel meer gezinnen en bedrijven profiteren van energie uit afval. Zeker in de huidige onzekere energiemarkt met hoge gasprijzen en stijgende elektriciteitskosten is dat een mooie ontwikkeling. Door de energietransitie neemt ook de vraag naar elektriciteit sterk toe. In Nederland zie je daardoor al grote problemen ontstaan omdat het netwerk overbelast is. Veel nieuwe

BW2E in cijfers Belgian Waste-to-Energy groepeert alle 14 Belgische installaties die

huishoudelijk én vergelijkbaar restafval verwerken met terugwinning van energie. Gezamenlijk zijn die installaties goed voor een totale

verbrandingscapaciteit van 2.870.000 ton. Uit al dat afval wordt jaarlijks 1.500.000 MWh elektriciteit geproduceerd wat voldoende is om 430.000 gezinnen van stroom te voorzien. Daarnaast zorgt energiewinning uit

afvalverbranding jaarlijks een warmteproductie op van 1.000 000 MWh voor warmtenetten waarop steeds meer woningen zijn aangesloten. Daarbovenop komt nog eens 350.000 MWh voor de industrie en verwarming van gebouwen.

bedrijven moeten daar jaren wachten op een stroomaansluiting. Ook in ons land dreigt dat nu voor vergelijkbare problemen te gaan zorgen. Energie uit afvalverbranding kan eraan bijdragen dat het in ons land niet zover gaat komen. Bovendien sluit onze energie naadloos aan op andere vormen van duurzame energieopwekking, zoals zonne-energie en windenergie.” Toekomstgerichte investeringen vragen om perspectief Belgian Waste-to-Energy richt zich sinds de oprichting in 2009 op diverse kerntaken. Een belangrijke kerntaak is de omzetting van Europese wetgeving in regionale wetgeving. Op dat vlak liggen er volgens de voorzitter voor de

toekomst diverse uitdagingen. “Enerzijds moeten de Europese lid­ staten voor het verwerken van al hun gemengd stedelijk afval meer zelfvoorzienend zijn. Maar tegelijkertijd hangt er door wispelturigheid in de wetgeving ook veel onzekerheid boven onze markt. Tussen 2030 en 2033 moeten er voor diverse afvalverbrandingsinstallaties in ons land een nieuwe vergunning worden verstrekt. Om die vergunning te krijgen zal er fors geïnvesteerd moeten worden om aan de steeds strengere eisen te voldoen. Besef ook dat driekwart van de installaties voor verbranding van huishoudelijk afval in publieke handen zit. Die worden dus door gemeenschapsgeld gefinancierd. Als er geen duidelijke wettelijke kaders

voor de lange termijn komen zal er ook onvoldoende economisch perspectief en maatschappelijk draagvlak zijn om de noodzakelijke investeringen te doen. Enerzijds is er ook voor de lange termijn een latente behoefte aan voldoende afvalverbrandingscapaciteit, Het is immers naïef om te denken dat de restafvalberg in korte tijd als sneeuw voor de zon verdwijnt. Anderzijds moet er wel perspectief zijn om de noodzakelijke investeringen over een periode van circa 20 jaar af te kunnen schrijven. Bij dit soort thema’s zijn wij met BW2E nauw betrokken want willen we in 2050 een circulaire economie, dan zal afvalverbranding daar de komende decennia zeker nog een belangrijke rol in blijven spelen.”

13

BE NL

+32 56 29 10 10 +31 85 888 09 11

RDS Weighing & Safety

Partner in wegen en veiligheid voor bouw en industrie Meten is weten en veiligheid staat voorop. RDS Weighing & Safety is de specialist in weeg- en veiligheidssystemen voor diverse sectoren. Van in- en opbouwweegbruggen tot mobiele weegoplossingen op rollend materieel, het bedrijf levert innovatieve systemen die zorgen voor nauwkeurige metingen en een veilige werkomgeving. Ook in de afvalverwerking wordt volop gebruikgemaakt van de expertise van RDS. Jurgen Gheeraert

Complete service en maatwerk “Sinds de oprichting in 1987 zijn we uitgegroeid tot een betrouwbare partner in productie, levering, onderhoud en service van professionele weeg- en veiligheidssystemen,” zegt zaakvoerder Jurgen Gheeraert. “Onze weegbruggen worden in eigen beheer ontworpen en geproduceerd, waardoor ons maatwerk topkwaliteit garandeert. Daarnaast bieden we service op locatie en verzorgen we de periodieke verplichte ijkingen.” Naast vaste weegoplossingen levert RDS ook mobiele systemen die eenvoudig geïntegreerd kunnen worden op wielladers, vrachtwagens en ander rollend materieel. Speciaal voor klanten die gebruikmaken van de weegtechniek heeft RDS Kiloweb ontwikkeld, een innovatieve applicatie die alle relevante data verzamelt en opslaat. Gebruikers koppelen moeiteloos hun gegevens aan

hun ERP-systeem, wat zorgt voor een compleet en accuraat inzicht in verwerkte vrachten en volumes. Dit biedt niet alleen voordelen voor logistieke optimalisatie, maar ondersteunt ook strategische beslissingen op het gebied van duurzaamheid en efficiëntie. Innovatieve veiligheidsoplossingen Voor extra veiligheid biedt RDS diverse geavanceerde systemen: camera’s om dode hoeken te elimineren, achteruitrijalarmen en AI-monitors met personendetectie. Ook levert het bedrijf antibotssystemen voor kranen.“Onze veiligheidsvoorzieningen zijn onmisbaar in de bouw, industrie, transport en logistiek. IMOG is een van de partners waarmee we al jarenlang succesvol samenwerken op het gebied van zowel weeg- als veiligheidssystemen.” aldus Gheeraert.

Toegevoegde waarde voor IMOG Op de sites in Harelbeke en Moen maakt IMOG gebruik van RDS-weegbruggen. Daarnaast zijn op verschillende recyclageparken kleinere weegbruggen tot 10 ton geplaatst. De wielladers zijn uitgerust met mobiele weegsystemen, terwijl de vrachtwagens voorzien zijn van zichtoplossingen door RDS. “Door beroep te doen op innovatieve en veilige technologieën blijft IMOG niet alleen de efficiëntie verhogen, maar ook haar inzet voor de veiligheid en duurzaamheid op de werkvloer verder versterken.” besluit Jurgen Gheeraert.

Meer informatie op www.rds.eu

15

Kringloopwinkels zijn populair bij een breed publiek

Ellen De Craemer

Op steeds meer plaatsen zijn kringloopwinkels te vinden. Winkels waar een grote diversiteit aan gebruikte spullen voor een vriendelijke prijs worden verkocht. Het zijn echter zeker niet alleen mensen met een smalle beurs en koopjesjagers die trouwe klant zijn van deze tweedehandswinkels. Volgens Ellen De Craemer, operationeel directeur bij Deltagroep, kiezen steeds meer mensen bewust voor de aanschaf van gebruikte in plaats van nieuwe spullen.

Vestiging Kallo Grootrietveldstraat 1 9120 Kallo Tel +32 (0)474 57 11 14 kallo@nantechnics.be www.nantechnics.be SLAGBOMEN • SPEEDGATES POORTEN • DIFTAR OPLOSSINGEN TOEGANGSCONTROLE VOOR PARTICULIEREN EN BEDRIJVEN

Vestiging Bellegem Meubelmakersdreef 6 8510 Bellegem-Kortrijk Tel +32 (0)56 720 731 info@nantechnics.be www.nantechnics.be

Op tal van vlakken actief Deltagroep heeft in Zuid-West-Vlaanderen het beheer over 8 kringloop­ winkels en een tweetal kringloop-outlets waar voornamelijk textiel, meubilair en andere huisraad wordt verkocht. “Wij zijn een maatwerkbedrijf, wat inhoudt dat wij werken met mensen die een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Naast het runnen van onze winkels hebben wij ook mensen nodig voor het ophalen, sorteren, nakijken en repareren van alle spullen. Veel wordt op onze winkel­ locaties of bij de circa 140 containers in ons werkgebied afgeleverd. Maar grote en zware spullen halen wij ook aan huis op en dat doen wij sinds kort ook met tweedehands kantoormeubilair. Een andere activiteit is het volledig ontruimen van woningen. Tegen betaling inventariseren wij wat er nog bruikbaar is en welke spullen er naar de

recyclageparken afgevoerd dienen te worden. Het huis wordt in dat geval door onze mensen geheel leeg gemaakt. Voor al deze werkzaamheden hebben wij een team van 425 mede­ werkers beschikbaar”, vertelt Ellen.

“Steeds meer mensen kiezen in het kader van duurzaamheid voor gebruikte spullen” Belangrijke maatschappelijke functie De meest populaire artikelen in de kringloopwinkels zijn kleding, meubilair, kleine huisraad, elektrische apparatuur, speelgoed en boeken. “Alles wat we in onze winkels te koop aanbieden wordt op basis van een gestandaardiseerde tarievenlijst geprijsd. Voor minderbedeelden die geregistreerd staan bij de

OCMW of CAW hebben wij een speciaal kortingssysteem. Maar zoals gezegd kiezen er ook steeds meer jongeren en andere klanten bewust voor het shoppen in een kringloop­ winkel. Door tal van campagnes en omdat klimaatsverandering en alles wat daarmee te maken heeft, zoveel in het nieuws zijn, is men zich er meer van bewust dat het belangrijk is om goede spullen te hergebruiken. Dat draait niet alleen om geld. Je ziet in onze winkels overigens ook steeds meer nieuwe spullen. Het gaat om goederen die we via onze partners, zoals Decathlon en Bol.com binnenkrijgen. Dat zijn retourzendingen die voor hen onverkoopbaar zijn. Via onze winkels krijgen die spullen toch een nuttige bestemming en komen ze niet bij het afval terecht. Zo zie je dat wij op tal van manieren bijdragen om te komen tot een volledig circulaire economie.”

17

Duurzaamheid is in ons DNA verankerd Praat met Isabelle Van de Populiere en je weet exact wat duurzaam ondernemen met oog voor de samenleving precies inhoudt. De Adjunct Algemeen Directeur werkt zelf al 30 jaar bij IMOG en zij houdt zich binnen de directie op tal van vlakken bezig met duurzaamheidsthema’s. Ambassadeurs met voorbeeldfunctie “Waar onze Algemeen Directeur Johan Bonnier zich onder andere richt op alle technische facetten binnen onze organisatie richt ik mij vooral op alle bedrijfseconomische onderdelen. Dat varieert van HR tot accountancy en van IT tot communicatie. Ook bij sales, inkoop en de verschillende exploitaties ben ik betrokken. Mijn job is heel divers en daardoor ook bijzonder uitdagend. Onze medewerkers krijgen overigens de ruimte om zich verder te ontplooien, om mee te denken en om zo mee te bouwen aan een circulaire economie. Het thema duurzaamheid loopt als een rode draad door al onze bedrijfs­ processen. Wij nemen onze collega’s daarin mee en zien hen als belangrijke

Isabelle Van de Populiere

18

ambassadeurs”, vertelt Isabelle met veel enthousiasme. Kracht van communicatie Het betrekken van alle collega’s bij duurzaamheid is volgens Isabelle de basis om de gestelde doelen te kunnen halen. “Je kunt investeren in innovaties en technologie en vol inzetten op bijvoorbeeld digitalisering en auto­ matisering, maar bij alles is gedrevenheid en betrokkenheid van de mensen essentieel. Om die reden besteden wij veel aandacht aan de interne communicatie. Als je goed uitlegt wat er gaat gebeuren, waarom dat gaat gebeuren, hoe dat gaat gebeuren, wanneer en wat er daarbij van de medewerkers verwacht wordt, creëer je draagvlak.

Die communicatie is bij ons zeker ook geen eenrichtingsverkeer. In onze overlegstructuur is volop ruimte om met eigen ideeën en meningen te komen.”

“Je moet de mensen meekrijgen in je beleid over duurzaam ondernemen” GV8 sorteerlijn Vorig jaar werden de medewerkers van IMOG ook meegenomen toen er flink werd geïnvesteerd in de hypermoderne GV8 sorteerlijn die op de site in Harelbeke is geïnstalleerd. “Als we het hebben over een flinke stap voorwaarts qua duurzaamheid, dan is dit zeker een aansprekend voorbeeld. Met de GV8 kunnen met behulp van inductie, magneten, optische NIR-scheiders en manuele nasortering allerlei, soorten afvalstoffen heel secuur van elkaar worden gescheiden. De zuivere monostromen dragen bij aan nog meer gerecycleerde grondstoffen. De nieuwe sorteerlijn staat als het ware als een navelstreng ook in verbinding met de afvalverbrandingsinstallatie. Het nietrecycleerbaar afval wordt dus voor het in de verbrandingsinstallatie gaat nogmaals minutieus gecontroleerd op de aan­wezigheid van herbruikbare reststoffen. Om dit verhaal helemaal com-

liseren van de software en toegepaste technologie zal zeker en vast blijven evolueren in functie van de te sorteren afvalstromen.” Duo-inzameling Waar in het kader van duurzaam ondernemen volgens Isabelle ook een flinke stap is gezet, is het gecombineerd ophalen van verschillende afvalstromen. “Door in één keer bijvoorbeeld PMD en papier & karton op te halen, maak je niet alleen een efficiëntieslag. Het zorgt voor veel minder transportbewegingen, minder emissie, minder brandstofverbruik en het draagt ook nog eens bij aan de verkeersveiligheid en rust in dorpen en steden. De wagens met een dubbele laadfunctie en gescheiden opslagruimte bieden dus

diverse voordelen. Het is ook weer een mooi voorbeeld van hoe IMOG samen met haar partners steeds weer naar nieuwe en innovatieve oplossingen zoekt.” Stimulering van doelgroepen De Adjunct Algemeen Directeur begon het gesprek met te vertellen hoe belangrijk de mensen zijn om duurzaamheidsdoelstellingen te realiseren. Aan het einde komt zij daar graag nog eens op terug met een paar aanvullingen. “Een aspect dat IMOG sterk onderscheidt is niet alleen het heel goed samenwerken in onze eigen organisatie. Wij doen dat ook met collega intercommunales, met lokale bedrijven, met multinationals, met lokale besturen en andere overheden,

pleet te maken, worden de assen die overblijven na het verbrandingsproces ook nog eens ontdaan van de nog aanwezige ferro en non-ferro metalen. Die deeltjes vinden vervolgens hun weg naar het recyclagebedrijf. Schoner kan dit hele proces dus haast niet meer worden, zeker als je beseft dat er ook nog energie voor huishoudens en bedrijven wordt opgewekt. Wij zijn na de opstartfase nu bezig met het verder verfijnen van onze nieuwe sorteerlijn in Harelbeke. Het ontwikkelen en optima-

“Duo-inzameling van afval heeft heel veel voordelen”

Op de foto zien we onder andere: Vlaams minister van Wonen, Energie en Klimaat, Toerisme en Jeugd, Melissa Depraetere, de Administrateur-Generaal van Ovam, Werner Annaert en Algemeen Directeur van IMOG, Johan Bonnier

met verenigingen en burgers. Om duurzaamheid te stimuleren hebben we een puntensysteem opgezet. Mensen en/of groepen die zich op een of andere manier inzetten voor een propere woonomgeving met minder afval, maken via ons sensibiliseringsproject 30procentminder.be, kans op mooie prijzen met de behaalde punten. Dit zijn zo maar een aantal voorbeelden, maar ik kan eigenlijk eindeloos vertellen om te duiden dat duurzaamheid stevig in ons DNA is verankerd.”

19

Duurzaam beheer van huishoudelijke verpakkingsmaterialen vereist aandacht

Sinds de oprichting in 1994 zet Fost Plus zich als vereniging zonder winstoogmerk in voor het versnellen van de transitie naar een duurzaam beheer van huishoudelijke verpakkingsmaterialen. Daarvoor werkt Fost Plus samen met haar leden en contractpartners. Dat die gemeenschappelijke aanpak werkt, blijkt uit het feit dat Fost Plus thans 97% van de huishoudelijke verpakkingen die door haar leden op de markt gebracht worden, weet te recycleren. Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid De leden die zich bij Fost Plus hebben aangesloten zijn de supermarktketens, voedingsmiddelenproducenten, dranken conservenbedrijven en anderen die verpakte consumentenproducten op de Belgische markt brengen. Mik van Gaever is als COO van Fost Plus nauw bij alle activiteiten betrokken. Hij legt uit dat kort na de oprichting in de jaren negentig, met het selectief inzamelen van verpakkingsafval een eerste belangrijke stap werd gezet. “Wij organiseren de zogenaamde Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid

20

(UPV) voor huishoudelijke verpak­ kingen. Alle Plastic verpakkingen, Metalen verpakkingen en Drankkartons worden via de blauwe PMD-zak inge­ zameld. Daarnaast kunnen verpakkingen in papier & karton meegegeven worden in de huis-aan-huis inzameling en glazen potten en flessen kunnen in de glasbollen worden gedeponeerd. Hiermee wordt immers de basis gelegd voor een zorgvuldige sortering en per fractie gescheiden aflevering bij de recyclagebedrijven. Er wordt ook stevig ingezet op innovatie: recyclage is een van onze kernactiviteiten, maar daarnaast werken we hard aan het

verbeteren van de recycleerbaarheid van verpakkingen en sinds begin vorig jaar ondersteunen we de bedrijven verder in een praktijkgerichte aanpak gestoeld op preventie en hergebruik.” Consumenten informeren en motiveren De kernactiviteiten van Fost Plus richten zich dus ook nadrukkelijk op het informeren en motiveren van burgers om hun verpakkingsmaterialen zorg­ vuldig te scheiden. “Dankzij het goede sorteergedrag slagen we er samen in om de hoeveelheid restafval te verminderen en het verpakkingsafval

een tweede leven te geven. Onder de publieksvoorlichting vallen ook campagnes, die we samen met de regionale overheden organiseren om zwerfafval in de natuur en directe woonomgeving tegen te gaan.” Ook

“Een uniform efficiënt statiegeldsysteem zou ons verder helpen”

intercommunales zoals IMOG spelen hierbij een essentiële rol. Zij zorgen voor de lokale vertaling van het beleid, organiseren inzameling en sensibilisering, en dragen zo bij aan het succes van de gezamenlijke aanpak. Van Gaever ziet dat de brede maatschappelijke discussie over klimaatsverandering en een circulaire economie ook bijdraagt aan meer bewustwording. “Consumenten hebben net als producenten een eigen verantwoordelijkheid. Het gescheiden inzamelen van verpakkingsmateriaal is daar slechts één voorbeeld van.” Interessante innovaties In verschillende landen is een tradi­ tioneel statiegeldsysteem in voege. Ook in België wordt de invoering van een dergelijk systeem door de overheid overwogen. Niet zozeer om de hoeveelheid selectief ingezamelde drank­ verpakkingen te verhogen, maar wel om de hoeveelheid zwerfvuil te verminderen. Het opzetten van een nieuw statiegeldsysteem hangt samen met nieuwe Europese verordening

waarin wordt bepaald dat alle Europese lidstaten op 1 januari 2029 een statiegeldregeling zouden moeten hebben. “Wij lopen hier dus al op vooruit. Met name logistiek gezien is het traditionele statiegeldsysteem verre van efficiënt. In een Belgische context: plastic drankflessen en drankblikken worden reeds goed gerecycleerd via de blauwe PMDzak. Een traditioneel statiegeld invoeren zou een tweede, bijkomende logistieke keten vereisen, wat voor

aanzienlijke meer kosten zou zorgen, zonder significante verhoging van de recyclage. Bijgevolg hebben wij in samenwerking met onze leden een digitaal statiegeldsysteem ontwikkeld. Hiermee valt een belangrijk deel van die logistieke en administratieve romplomp weg. Op de verpakking

komt een unieke code die bij de kassa wordt gescand. Is die verpakking leeg dan kun je die code via een speciale app op je mobiele telefoon scannen en via die applicatie wordt dan het statiegeld automatisch op je rekening bijgeschreven. De lege statiegeld­ verpakking kan na het scannen gewoon in de blauwe zak bij PMD worden gedaan. Je hoeft met je vaak vieze en plakkerige lege verpakkingen dus niet meer terug naar de winkel om in te leveren. Voor de winkeliers en inzamelaars scheelt dit ook weer een aantal stappen in het logistieke proces.” Klaar voor volgende stappen Vandaar dat er volgens Van Gaever niet alleen thuis of in bedrijven maar ook in de openbare ruimten met het nieuwe digitale statiegeldsysteem kan worden gewerkt. “Tijdens onze pilots hebben we een proef gedaan met afvalbakken waarop, net als op de verpakkingen, een unieke code is aangebracht. De consument scant zowel de code op de lege verpakking als de code op de afvalbak waarin de verpakking wordt gedeponeerd. Via de app wordt deze informatie verwerkt en het statiegeld automatisch op de rekening bijgeschreven. De technologie is er en nu is het aan de landelijke en Europese politiek om een duidelijk wettelijk kader te ontwikkelen dat voor de nodige zekerheid zorgt. Die zekerheid is nodig voor het bedrijfsleven om de grote investeringen in bijvoorbeeld een statiegeld­ systeem op een efficiënte manier te kunnen doen. Pas als dat gebeurt kun je op grote schaal de stappen zetten die nodig zijn om de circulaire economie naar een hoger niveau te tillen ”

Mik van Gaever

21

Galloo

Partners in hoogtechnologische metaalrecyclage

Bart Tanghe R&D engineer bij Galloo

Galloo en IMOG delen ambitieuze doelstellingen in maximale terugwinning van grondstoffen uit huishoudelijk afval. Galloo staat in voor de verwerking van metaalafval dat ingezameld wordt via de recyclageparken. Maar ook metalen die in het restafval terechtkomen, worden gerecupereerd. Het R&D-team van Galloo ontwierp een sorteerinstallatie op maat om ferro- en non-ferrometalen te scheiden uit de bodemassen van de verbrandingsinstallatie. De installatie staat op de IMOG vestiging in Moen (Zwevegem) en sorteert al meer dan 10 jaar ijzer, koper, aluminium en andere metalen die na verbranding nog in de assen overblijven. Deze waardevolle grond-

stoffen worden daarna op de Galloovestiging in Menen verder gesorteerd. Essentiële schakel in de circulaire economie Galloo is een van de toonaangevende recyclagebedrijven van ferro- en non-ferrometalen in West-Europa. Dankzij een uitgebreid inzamelnetwerk van 45 filialen in Noord-Frankrijk, België en Nederland geven wij een nieuw leven aan oude metalen afkomstig van afgedankte toestellen (vb auto’s, computers, wasmachines, huishoudtoestellen), ontmantelde structuren en productieafval. Elk jaar wordt meer dan een miljoen ton materiaal ingezameld, gerecycleerd en hergebruikt in verschillende takken van de circulaire economie. Hoogtechnologische scheidingstechnieken Galloo investeerde recent in een nieuwe sorteerlijn in de vestiging in Menen om de kwaliteit van het gerecupereerde materiaal sterk te verhogen en tegemoet te komen aan de steeds

22

hogere kwaliteitseisen. De installatie is uniek in haar soort, want ze combineert meerdere hoogtechnologische verwerkings- en scheidingsprocessen op basis van densiteit, kleur, vorm, elektrische geleidbaarheid en samenstelling. Zo kunnen zelfs verschillende aluminiumlegeringen van elkaar gescheiden worden. Gerecupereerde hoogwaardige grondstoffen vervangen meer en meer het primair aluminiumerts bij de productie van nieuw aluminium. De aluminiumsmelters besparen zo op hun beurt op water, energie en CO2 uitstoot. “We houden de milieu-impact zo laag mogelijk. De sorteerinstallatie draait op groene energie, voldoet aan de strengste emissienormen voor stof, is bijzonder goed geïsoleerd naar geluidsoverlast en recupereert de vrijgekomen warmte van de compressoren in het sorteerproces.“

Meer informatie: www.galloo.com

GBT Benelux

Energiewinning uit afval vraagt om goede corrosiebescherming De opmars van energiewinning uit afvalverbrandingsinstallaties heeft de afgelopen decennia wereldwijd een enorme vlucht genomen. Bij dit proces speelt warmtewisseling in de gaswasinstallaties een belangrijke rol. Hierin schuilt echter het gevaar dat vitale componenten door corrosie worden aangetast, waardoor het functioneren van de installatie en dus de energieopwekking in het gedrang kan komen. GBT Benelux heeft op het gebied van corrosiebescherming echter adequate oplossingen in huis.

Corrosiebescherming voor elke ondergrond Bij corrosie denken de meeste mensen direct aan staal, maar er zijn veel meer materialen die door corrosie kunnen worden aangetast. Peter Stranger, directeur van GBT Benelux vertelt dat zijn bedrijf ook voor de conservering van RVS, beton en tal van kunststoffen wordt ingeschakeld. “Wij passen daarvoor diverse kunststof beschermingsmiddelen toe. Dat loopt uiteen van coating, lining of rubber. Dat wordt als corrosiebescherming met verschillende technieken op uiteenlopende ondergronden aangebracht. Deels doen we dat in onze vestiging in Kapellen, maar 80% van ons werk vindt plaats op locatie bij onze klanten.” Preventieve en curatieve conservering GBT Benelux richt zich op tal van industriële sectoren in binnen- en buitenland. Dat varieert van petrochemische bedrijven tot energiecentrales

en de afvalverwerkende industrie. “Met name binnen de afvalverwerking hebben wij veel klanten. Wij zijn ons als conserveringsspecialist dan ook steeds meer gaan richten op corrosiebescherming voor afvalverbrandingsinstallaties. Dat doen wij zowel preventief als curatief. De extreme temperatuurswisseling die plaatsvindt bij het omzetten van de verbrandingswarmte naar energie zorgt voor veel condensvorming. Dit kan weer leiden tot corrosie op de essentiele en gevoelige onderdelen. In eerste instantie werden wij vooral pas ingeschakeld voor reparaties en onderhoud ten gevolge van corrosie. Nu zien we dat onze expertise al meteen bij het bouwen van nieuwe installaties wordt ingeschakeld. Zo zijn wij op dit moment bij de bouw van 4 nieuwe afvalverbrandingsinstallaties in Singapore betrokken. Zo zijn wij zeker in Europa marktleider op het gebied van preventieve en curatieve corrosiebescherming voor gaswasinstallaties.”

Integraal onderdeel bij gepland onderhoud Stilstand van afvalverbrandingsinstallaties en energiewinning moet tot een minimum beperkt blijven. Vandaar dat het technisch onderhoud volgens Peter zorgvuldig voorbereid en ingepland dient te worden. “IMOG is één van de partijen die dat heel serieus aanpakken. Zij betrekken ons al vanaf de voorbereiding bij het gepland onderhoud van hun installaties. Wij kijken samen met hun technische dienst wat er precies moet gebeuren en maken op basis daarvan een plan van aanpak voor de uitvoering. Zo maakt corrosiebescherming ook bij hen integraal onderdeel uit van het jaarlijks onderhoud.”

Meer informatie: www.gbtbenelux.be T +32 (03) 664 55 05 E projects@gbtbenelux.com

23

Arbeiders en ondernemers profiteren van positief imago afvalsector Het werken in de afvalverwerking werd jarenlang door veel mensen als iets minderwaardigs gezien. Door het streven naar een volledig circulaire economie en alle innovatieve ontwikkelingen die daaraan bij moeten dragen, is het imago van de hele sector echter sterk verbeterd. Denuo draagt daar als belangenbehartiger en vertegenwoordiger van de afvalverwerkingssector in België graag haar steentje aan bij. Naast vertegenwoordiger, lobbyist en promotor richt Denuo zich ook nadrukkelijk op het opleiden en bijscholen van personeel in de afvalverwerking.

Nele Roobrouck

DELVANO nv Kuurnestraat 20-22 | 8531 Hulste

www.delvano.com

Belangenbehartiger Het hoofdkantoor van Denuo zetelt in Brussel. Dat is ook de standplaats van algemeen directeur Aarnout Ecker en adjunct algmeen directeur Nele Roobrouck (afkomstig uit de IMOGregio). “Bij Denuo zijn meer dan 250 bedrijven en organisaties aangesloten. Die houden zich bezig met afvalinzameling, het sorteren van afval, compostering, recyclage en afvalverbranding. Binnen volledige Belgische afval- en recyclageketen zijn ongeveer 45.000 mensen werkzaam. Dat zijn veelal arbeiders met een laag opleidingsniveau. Die worden via interne opleidingen klaargestoomd voor het werk. Meestal gebeurt dat gewoon bij hun eigen werkgever. Wij noemen dat On the Job training. Diverse opleidingen en cursussen worden vanuit de Paritaire Comités – de organen die onder beheer van Denuo de sociale fondsen voor de leden beheren – geïnitieerd en gefinancierd.”

Praktijkgerichte opleidingen Naast de praktijkopleidingen voor nieuwe medewerkers faciliteert Denuo ook zogenoemde opfriscursussen voor bestaande medewerkers in hogere functies. “De afvalverwerkende sectoren evolueren continu. Denk bijvoorbeeld aan veranderende en aangescherpte wet- en regelgeving en nieuwe technologieën. Het hele ecosysteem verandert. We halen energie uit ons afval en zetten in op zo volledig mogelijk hergebruik van kostbare en schaarse grondstoffen. Die dynamiek heeft impact op alle bedrijfsprocessen en op de werkzaamheden die de mensen uit moeten voeren. Een sorteerder wordt meer een meer een operator en kwaliteitscontroleur. Door slimme automatisering en robotisering neemt de fysieke arbeid af en dat stelt de medewerkers in staat om hun kwaliteiten op een andere manier te benutten.” Dynamiek zorgt voor uitdaging Die nieuwe dynamiek en de kansen die dat biedt zorgt voor een meer sexy imago voor de branche. “Via presentaties op scholen en jeugdverenigingen proberen wij een brug te slaan tussen het onderwijs en de bij ons aangesloten leden en, bij uitbreiding, de volledige afval- en recyclagesector.”

“Steeds meer mensen zijn fier op hun job in de afvalverwerking”

Aarnout Ecker

25

Innovatieve logistiek helpt ook afvalsector vooruit

Automatisering, digitalisering, robotisering en kunstmatige intelligentie: het zijn voor iedere ondernemer inmiddels vertrouwde termen. De vraag is echter hoe je al deze tools op een effectieve manier in kunt zetten bij het verduurzamen van alle logistieke processen. Ook binnen de afvalverwerking speelt dit vraagstuk nadrukkelijk, zo weet men bij de door de Vlaamse overheid erkende ledenorganisatie VIL, het innovatieplatform voor de logistieke sector. Binnen VIL zijn 638 bedrijven, kennisinstellingen, waaronder universiteiten en onderzoekscentra, en lokale en regionale overheden vertegenwoordigd. Een van de speerpunten is te komen tot een circulaire logistieke sector. LogiVille biedt kijkje in de logistieke toekomst Een gesprek met Steve Sel, Manager Regionaal en Projectleider Domien Stubbe leert dat de logistieke sector op het gebied van duurzaamheid en circulariteit flink in beweging is. “Veel van de nieuwste innovaties zie je terug in LogiVille. Dat inspiratiecentrum in Niel hebben wij opgezet om jong en oud kennis te laten maken met slimme innovaties die de toekomst van onze

Steve Sel

26

Domien Stubbe

“Innoveren is noodzaak om te komen tot een circulaire logistiek“

logistieke sector zullen gaan bepalen”, vertelt Domien. Hij is nadrukkelijk bij de proeftuin en showroom voor logistieke innovaties betrokken. “In LogiVille kunnen bezoekers zien welke innovaties de logistieke sector de komende 20 jaar verder vooruit gaan helpen. Dat betreft een grote diversiteit aan toepasbare technologieën om logistieke processen efficiënter, duurzamer en veiliger te laten verlopen.” Kosten en baten Ook in de afvalverwerking is men voortdurend op zoek naar oplossingen zoals die in LogiVille te zien zijn. “Onder onze leden hebben wij diverse afvalverwerkers en gemeenten die met logistieke vraagstukken bij ons aankloppen”, vertelt Steve. “Zo hebben wij een aantal jaren geleden een project opgestart om de mogelijkheden voor elektrische vrachtwagens in kaart te brengen. Onze bevindingen hebben we in een TCO (Total Cost of Ownership)-rapport en -tool voorgelegd aan leden die overwegen om te investeren in elektrisch aangedreven (emissiearme) transportvoertuigen. Wij zien onder onze partners een grote motivatie om hun bedrijfsvoering te verduurzamen, maar

27

het moet wel betaalbaar blijven. Dat geldt overigens voor alle technische innovaties waar wij bij betrokken zijn.”

“Nieuwe technologieën helpen de logistieke sector vooruit” Toepasbare technologieën Iets wat binnen de afvalverwerkende industrie de behoefte aan nieuwe innovaties extra aanwakkert is de steeds strengere internationale wetgeving. Met name het feit dat al het afval binnen de eigen continentale grenzen verwerkt dient te worden, stelt de sector volgens Domien voor interessante uitdagingen. “Iets wat daaruit voortvloeit is de oriëntatie om te komen tot een digitaal productpaspoort. In zo’n paspoort moeten alle kenmerken en eigenschappen van het desbetreffende product te vinden zijn. Die data is zeker ook voor recyclage essentieel. Als je ziet hoe in moderne sorteercentra al die verschillende soorten afval afzonderlijk van elkaar worden opgeslagen en afgevoerd, dan begrijp je dat er ook in logistiek opzicht veel wordt gevraagd. Denk bijvoorbeeld aan zelfrijdende voertuigen voor intern transport en scanners die de product­

28

eigen kenmerken op basis van barcodes registreren. Kunstmatige intelligentie speelt bij het verfijnen van die technieken een steeds belangrijkere rol.” Denken in duurzame oplossingen Bij VIL kijkt men echter zeker niet alleen naar het beter en sneller verwerken van alle afvalstromen. Het minimaliseren van de hoeveelheid afval dat verwerkt dient te worden vindt men vanuit de overheid immers heel belangrijk. Daarbij wordt dan uiteraard ook weer meteen de link gelegd naar transport en logistiek. “Een goed voorbeeld in dit opzicht is het project Urban Waste Collection dat betrekking heeft op het ophalen van bedrijfsafval in drukke stedelijke gebieden. Vanaf een bepaald volume dienen bedrijven daarvoor een contract af te sluiten met een bepaalde afvalverwerker. Dat betekent in de praktijk dat er vanuit diverse partijen steeds weer een eigen vuilniswagen door die smalle en drukke straatjes midden in de stad moet manoeuvreren. Dat zorgt voor verkeershinder en onnodig veel transportbewegingen. Dan laten we de emissiezones, waar vervuilende dieselvoertuigen niet mogen komen, nog buiten beschouwing. De proef waarbij wij betrokken waren hield in dat al het bedrijfsafval van twee verschillende contractpartners door één vuilniswagen werd opgehaald. Die zogenoemde ‘witte vuilniswagen’ bleek

een collectieve oplossing voor een steeds groter wordend probleem. Dit proefproject werd onder meer uitgerold in samenwerking met IMOG, dat actief is in Zuid-West-Vlaanderen. Vanuit hun praktijkervaring met lokale inzamelingstrajecten leverde IMOG waardevolle inzichten bij het opzetten van een efficiënte en duurzame logistieke aanpak. Iets vergelijkbaars zien wij overigens ook bij de stadsdistributiecentra van waaruit winkels in het centrum van drukke steden zonder zware milieubelastende transportvoertuigen kunnen worden bevoorraad.” Realisme niet uit het oog verliezen Als je Steve en Domien vol enthousiasme hoort vertellen en je ziet de inspirerende innovaties in LogiVille, dan groeit automatisch het vertrouwen dat het wel goed gaat komen met onze circulaire economie. De samenwerking tussen overheid, ondernemers en onderwijs en wetenschap is daarbij volgens beiden essentieel. “Het draait uiteindelijk toch allemaal om toepasbare technologie waarin je als onder­ nemer op een economisch verantwoorde manier kunt investeren en waarvan je zeker weet dat je daarmee je logistieke doelstellingen en duurzaamheidsambities waar kunt maken. Daar proberen wij samen met onze partners continu de goede balans in te vinden”, besluit Domien.

insights Deel uw visie

Circulariteit kent geen grenzen

Insights biedt inzicht in het bedrijfsleven, de zorg- en (semi-)publieke sector. In interviews, praktijkcases en achtergrondartikelen geven ondernemers, directeuren en managers hun visie op actuele bedrijfsontwikkelingen.

Uw partner voor een geïntegreerde aanpak: architectuur, stabiliteit, technieken, infrastructuur, stedenbouw, milieu en energie.

Ook uw visie delen in Insights? Informatie: Peter Molenaar, Bladmanager Insights +31 (0)71 70 70 187 redactie@goomedia.nl www.goomedia.nl

www.swecobelgium.be

Sweco Goo.indd 1

03-03-2025 Goo 09:52 1-4 IS adv.indd 1

25-09-2024 07:33

Iveco Goo.indd 1

insights

08-04-2025 14:50

Insights is een uitgave van Goo Media T 071 70 70 161 E redactie@goomedia.nl I www.goomedia.nl

Realisatie Paula Meijer

Coördinatie Peter Molenaar

Vormgeving Rachelle de Boer

Productie Ellen van Vliet

© Goo Media 2025 Niets in deze uitgave mag worden vermenig­vuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm, of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de uitgever. Hoewel bij de samenstelling van deze uitgave de grootst mogelijke zorgvuldigheid wordt betracht kunnen uitgever en auteurs geen aan­sprakelijkheid aanvaarden voor de gevolgen van eventuele onjuistheden of onvolledigheden.

Deze uitgave is CO2 neutraal geproduceerd

Deze uitgave kwam tot stand dankzij de medewerking van: IMOG T 0800 99 827 I www.imog.be Delvano • Galloo • GBT Benelux • Iveco Maenhout • Nan Technics • RDS Weighing & Safety • REMONDIS • Sweco • Total Safety