Το μεγάλο ταξίδι by Εκδόσεις Οσελότος

140 × 210

Το 1991 ο τοπικός Τύπος (Νέα Κεφαλονιά) την ανακήρυξε «Κεφαλονίτισσα της χρονιάς». Το αθηναϊκό περιοδικό «Εικόνες» κάνει δύο ειδικά αφιερώματα για τις δραστηριότητές της (Μάιος 1992, Ιούλιος-Αύγουστος 1993). Η αθηναϊκή εφημερίδα «Έθνος» στο αφιέρωμα για την Ημέρα της Γυναίκας (Μάρτης 1994) την συμπεριλαμβάνει στις 50 Ελληνίδες, που διακρίθηκαν σε πανελλήνιο επίπεδο για το κοινωνικό τους έργο. Το 2001 ως Πρόεδρος της Ε.Π.Φ.Κ.Ι. παρέλαβε το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για την ίδρυση του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κεφ/νιας-Ιθάκης. Τον Οκτώβριο του 2008 ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Κεφαλονιάς - Ιθάκης της απονέμει τιμητική πλακέτα για την προσφορά της στην Εκπαίδευση. Τον Μάιο του 2015 βραβεύτηκε από την Εταιρεία ΟΙΚΟΠΟΛΙΣ με το βραβείο «Έργο Ζωής» για τη συμβολή της στην προστασία του περιβάλλοντος.

SPINE: 37.3 FLAPS: 80

Έρθα μούσκευε κατσικοπροβιές στον μεγάλο λάκκο πάνω από την ακρογιαλιά με τις κάτασπρες στρογγυλές κροκάλες. Τις είχε βάλει αποβραδίς πλακωμένες με πέτρες να μαλακώσουν. Το νερό ερχόταν μέσα από ένα μεγάλο σκοτεινό όρυγμα, γέμιζε τον λάκκο και μετά χυνόταν στη θάλασσα. Η κοπέλα μπήκε να ξεπλακώσει τις προβιές. Τις είχε βουλιάξει ακριβώς στο σημείο, που το νερό έβγαινε ορμητικό από το όρυγμα κι έπεφτε αφρίζοντας στον λάκκο. Βούτηξε μέχρι τη μέση και τράβηξε την πρώτη πέτρα. Σήκωσε την προβιά και την απόθεσε στην όχθη. Ετοιμαζόταν να σηκώσει τη δεύτερη, όταν άκουσε κάτι να χτυπιέται στη ροή του νερού. Τέντωσε τ’ αυτιά της, μα δεν πρόλαβε. Ένα κορμί εκσφενδονίστηκε από το όρυγμα κι έπεσε μπροστά στα πόδια της μ’ ένα δυνατό παφλασμό. Ήταν άντρας και μάλιστα νέος! Η Έρθα τρόμαξε. Αυτό, που ήρθε μέσα από τα έγκατα της γης, ήταν κάτι, που μόνο τα πνεύματα μπορούσαν να στείλουν. Στις φωνές της έτρεξαν οι δικοί της. Εκείνη με κοφτές φράσεις προσπάθησε να τους εξηγήσει τι είχε συμβεί. «Αυτό… αυτός… ήρθε από εκεί μέσα», τους είπε, δείχνοντας το όρυγμα «Τον πέταξε το ποτάμι». Οι άντρες τον τράβηξαν στην όχθη. Καθώς τον ταρακούνησαν, άρχισε να ξερνάει νερό. «Είναι ζωντανός!», είπε ο Σάμο, που είχε γίνει αρχηγός μετά την εξαφάνιση του Λούμπο. Τον γύρισαν κι έβγαλε βήχοντας το υπόλοιπο νερό. «Πώς βρέθηκε εδώ;», ρώτησε ο Ελάτ. «Ήρθε από εκεί μέσα», επανέλαβε η Έρθα, που με την παρουσία των δικών της ένιωθε πλέον ασφαλής. Ο Ελάτ, πιο γέρος απ’ όλους, κοίταξε τον Κραν, γιατί αυτός ήταν, που ξέβρασε το υπόγειο ποτάμι σ’ αυτή την άλλη άκρη της Ζεστής Χώρας. Ο νέος συνερχόταν σιγά σιγά. Κοίταξε γύρω του σαν χαμένος. Πού βρισκόταν; Ποιοι ήταν αυτοί οι άνθρωποι; Ενστικτωδώς το χέρι του αναζήτησε το τόξο του. Δεν το βρήκε, το είχε πάρει το νερό. Οι άλλοι τον κοιτούσαν περίεργοι, χωρίς να μιλούν. «Πού είμαι;», ψέλλισε. Ο Ελάτ του έδειξε το όρυγμα. «Ήρθες από εκεί» απάντησε. «Βγήκες από το στόμα της γης. Ποιος είσαι;» ISBN 978-618-205-306-5

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr

Νίκη Ευθυμιάτου-Κατσούνη είναι Φιλόλογος (Ιδιωτική και Δημόσια Εκπαίδευση) με Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης (MSC) στις Περιβαλλοντικές Επιστήμες (Διαπανεπιστημιακό) και Διδακτορικό (PhD) από τη Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών, Τ.Ε.Ε.Α.Π.Η. του Πανεπιστημίου Πατρών. Ιδρυτικό μέλος και Πρόεδρος τη; Εταιρείας Φύσεως Κεφαλονιάς και Ιθάκης (Ε.Π.Φ.Κ.Ι.) είχε την πρωτοβουλίας ίδρυσης Μουσείου Φυσικής Ιστορίας στην ιδιαίτερή της πατρίδα, την Κεφαλονιά, στο οποίο δώρισε τις συλλογές της (1996). Πρωτότυπες επιστημονικές και ερευνητικές εργασίες της καθώς και πολυάριθμα άρθρα της έχουν δημοσιευθεί σε πολλά επιστημονικά και εκλαϊκευμένα περιοδικά και βιβλία λογοτεχνικού, φιλολογικού και περιβαλλοντικού περιεχομένου. Πρώτη ποιητική συλλογή «Το Λυκόφως των Πραγμάτων», έκδ. Νέα Σκέψη, Αθήνα1971. Ακολουθούν :«Πολύπτυχο» 1975 και «Πολύπτυχο» 1976, «Αφιέρωμα στον Εθνικό Δρυμό Αίνου» έκδ. Μουσείου Φ.Ι.Κ.Ι. 1998, «Το όρος Αίνος της Κεφαλονιάς. Ιστορία-Φυσιογεωγραφία-Βιοποικιλότητα»: Φοίτος Δ., Καμάρη Γ., Κατσούνη Ν., Μήτσαινας Γ. (Εκδότες) έκδ. Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Αίνου» 2015, στον οποίο διατέλεσε Γραμματέας (2003-2019) με απόφαση Υπ. ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε.

Το μεγάλο ταξίδι

ΤΙΤΛΟΣ

Το μεγάλο ταξίδι ΣΥΓΓΡΑΦΈΑΣ

Νίκη Ευθυμιάτου-Κατσούνη ΣΕΙΡΑ

Ελληνική λογοτεχνία [1358] 0622/21 ΕΠΙMΕΛΕΙΑ - ΔΙΟΡΘΩΣΗ

Αθήνα, Ιούνιος 2022 ISBN 978-618-205-306-5

Εικόνα εξωφύλλου: Η βραχογραφία στο σπήλαιο Φυτίδι της Κεφαλονιάς, ηλικίας 25.000 ετών κατά τον καθηγητή Α. Πουλιανό. (Δελτίον Ἑλληνικῆς Σπηλαιολογικῆς Ἑταιρείας 1966: Τεύχ. 6-7: 173-180, Απρίλ.-Σεπτ. Αθήνα.)

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108

ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr

Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας, (Ν. 2121/1993, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) καθώς και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται η καθ’ οιονδήποτε τρόπο ή μέσο (ηλεκτρονικό, μηχανικό ή άλλο) αντιγραφή, φωτοανατύπωση και γενικώς αναπαραγωγή, μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή και η εν γένει εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου χωρίς τη γραπτή άδεια του δικαιούχου συγγραφέα.

ΝΙΚΗ ΕΥΘΥΜΙΑΤΟΥ-ΚΑΤΣΟΥΝΗ

ΤΟ ΜΕΓΆΛΟ ΤΑΞΊΔΙ

ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ

Στον Γουλιέλμο

Η ΙΔΕΑ ΤΗΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ Αγαπητέ αναγνώστη Όσα θα συναντήσεις διαβάζοντας αυτό το βιβλίο, δεν αποτελούν απόλυτα αποκύημα της φαντασίας μου. Οι ήρωες είναι προϊόν μυθοπλασίας, αλλά τα γεγονότα, που βιώνουν, οι καταστάσεις και οι περιβαλλοντικές συνθήκες, που αντιμετωπίζουν, ανήκουν τεκμηριωμένα στη σφαίρα του πραγματικού. Η ιστορία μας διαδραματίζεται πριν από 25.000-20.000 χρόνια περίπου, όταν στην κεντρική και Βόρεια Ευρώπη κυριαρχούσαν ακόμη οι παγετώνες. Οι αλλεπάλληλες αλλαγές κατά τη διάρκεια της Βουρμίου παγετώδους περιόδου από το ψυχρό στο εύκρατο ήταν το κλιματικό πλαίσιο, στο οποίο αναπτύχθηκαν και έδρασαν όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί με πρωταγωνιστή τον άνθρωπο, τον Homo sapiens neaderdalensis, ο οποίος τελικά εκτοπίστηκε από τον Homo sapiens sapiens, τον σύγχρονο άνθρωπο. Οι ήρωές μας κινούνται μέσα σε αυτό το χρονολογικό πλαίσιο και μεταναστεύουν από τις περιοχές των παγετώνων προς τη νότια Ευρώπη και τον Ελλαδικό χώρο, ο οποίος δεν είχε σκεπαστεί από πάγους. Την εποχή αυτή η στάθμη της θάλασσας ήταν χαμηλότερη κατά 120 m. περίπου1. Αυτό έχει σημασία για την ιστορία μας, γιατί τα Ιόνια νησιά την εποχή αυτή ήταν ενωμένα με την απέναντι στεριά. Από αυτή λοιπόν τη γέφυρα-στεριά οι άνθρωποι της 1 F1968 Δελτίο τομ. IX, τευχ. 6-8. Ferentinos G., Gkioni M., Geraga M. & Papatheodorou G. 2012: Early seafaring activity in the southern Ionian Islands, Mediterranean Sea. – Journal of Archaeological Science. Journal homepage: http://www.elsevier.com/located/jas

ΝΙΚΗ Ε ΥΘΥΜΙΑΤΟΥ-Κ ΑΤ ΣΟΥΝΗ

Εποχής του Λίθου πέρασαν και στην Κεφαλονιά, στο νησί, στο οποίο τελειώνει το Μεγάλο Ταξίδι στον δρόμο του ήλιου. Τα διάσπαρτα λίθινα εργαλεία σε πολλά σημεία του νησιού, καθώς και η εξακριβωμένη κατοίκηση σε τουλάχιστον τέσσερα σπήλαια, μαρτυρούν ότι στην Κεφαλονιά έζησε ένας ικανός αριθμός Ανθρώπων του Λίθου2. Αυτή ήταν και η αιτία, για την οποία επέλεξα, ώστε ο επίλογος της ιστορίας μας να γραφτεί στο συγκεκριμένο νησί, αλλά και για τον πρόσθετο λόγο ότι εδώ γεννήθηκε η ιδέα αυτής της συγγραφής. Η Κεφαλονιά του σήμερα βρίσκεται καταμεσής στο Ιόνιο Πέλαγος, στην εσχατιά της κατακερματισμένης από τη Μεσόγειο ελληνικής γης, δυτικό σύνορό της προς την Ευρώπη. Από αυτό το γεφύρι του Ιονίου ο άνθρωπος πηγαινοερχόταν ακούραστα στη Δύση, ακολουθώντας τα ίδια χνάρια από την εποχή των παγετώνων μέχρι τους ιστορικούς χρόνους, και για όσο διάστημα η ξηρά και η θάλασσα ήταν οι μοναδικοί δρόμοι επικοινωνίας των ανθρώπων, πριν αυτοί κατακτήσουν και τους αιθέρες. Απέναντί της η Ιθάκη, σιαμαία αδελφή στο παρελθόν, χωρισμένη βίαια από το σώμα της, μοιράζεται σήμερα το ίδιο γαλανό προσκεφάλι του Ιονίου. Τότε, στη χαραυγή της ανθρώπινης Πρωτοϊστορίας, έζησαν ενωμένες την αγωνία, τον τρόμο και την απελπισία των πρώτων ανθρώπων. Ποτίστηκαν από το αίμα του αγώνα τους ενάντια στη Φύση, μοιράστηκαν το ξύπνημα της μεταφυσικής ανησυχίας! Τα χώματά τους ρίγησαν μυστικά στην αφύπνιση της διάνοιας, που μετά από αναρίθμητες εποχές θα τα σημάδευε βαθιά. 2 Ευθυμιάτου-Κατσούνη Νίκη: Οι ανθρώπινες επιδράσεις στην εξελικτική πορεία της χλωρίδας και της βλάστησης της Κεφαλληνίας από την προϊστορική εποχή μέχρι σήμερα: Μελέτη για εφαρμογή στη Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Διδακτορική Διατριβή. Παν/μιο Πατρών. Σχ. Ανθρωπ/κών και Κοιν/κών Επιστημών. Τ.Ε.Ε.Α.Π.Η.

ΤΟ ΜΕΓΑ ΛΟ ΤΑΞΙΔΙ

Η σκιά του Οδυσσέα έχει στοιχειώσει και τα δύο νησιά, χωρισμένα σήμερα από τον θαλασσινό δίαυλο. Πλημμυρισμένος από Ιόνιο ο δρόμος, που τα ένωνε άλλοτε. Ο θρύλος και το μυστήριο, που πλανώνται στα απόμερα μονοπάτια της Ιστορίας έχει στοιχειώσει ακόμα και την ψυχή των κατοίκων τους. Δεν εξηγείται αλλιώς αυτό το ανεξήγητο, που συμβαίνει στην ψυχή τους, προϊόν ενός μεταφυσικού δεσμού με τη γη τους, όταν μιλούν για το νησί τους. Η Κεφαλονιά θα μπορούσε να χαρακτηριστεί σαν «η μυστηριώδης νήσος του σήμερα», για λόγους, που εκθέτουμε παρακάτω. Όσο κι αν η τουριστική ανάπτυξη επιχειρεί να της επιβάλει τη σύγχρονη ισοπεδωτική παρουσία, αυτή κρατάει πολλά δικά της πράγματα, που δεν τα παραδίνει εύκολα. Έχει κάποια μυστικά, που για να τα ανακαλύψεις, χρειάζεται να περπατήσεις σε κάποια κρυφά μονοπάτια. Να έχεις περάσει από ένα είδος μύησης, για να ενωθείς με το πνεύμα του νησιού, που κουβαλάει στα σπλάχνα του τον απόηχο από τις πρώτες μέρες της δημιουργίας του δικού μας κόσμου. Από τη στιγμή, που θα την «ανακαλύψεις», γίνεσαι δέσμιος της γοητείας της. Ασκεί πάνω σου μία παράξενη δύναμη. Το νησί το νιώθεις σαν κάτι ζωντανό, σαν αόρατη γυναικεία παρουσία, αν είσαι άντρας, σαν αντρική παρουσία, αν είσαι γυναίκα. Το νιώθεις να έχει ψυχή και πρόσωπο, αναπνοή, που εισχωρεί βαθιά μέσα σου. Είναι μία σχέση αλλιώτικη με τη γη, το νερό, τον αέρα και τη θάλασσα. Η επαφή μαζί της σε σημαδεύει. Σε πληγώνει, σαν να κάνεις έρωτα κάθε φορά με θηρίο. Αυτή η παράδοξη αίσθηση, ήταν η αιτία μιας αναζήτησης, που με οδήγησε ανυποψίαστα σ’ ένα άχρονο παρελθόν. Η αφορμή δόθηκε, όταν σε ανύποπτο χρόνο κατά τη διάρκεια ενός επιστημονικού ερευνητικού προγράμματος 9

ΝΙΚΗ Ε ΥΘΥΜΙΑΤΟΥ-Κ ΑΤ ΣΟΥΝΗ

για τις νυχτερίδες της Κεφαλονιάς και μετά από τη σχετική άδεια του ΥΠ.ΠΟ επισκεφθήκαμε το σπήλαιο Φυτίδι στην περιοχή της Σάμης. Είναι ένα σπήλαιο χαμένο μέσα σε πυκνή βλάστηση. Ψηλά περνάρια, σχοίνα, ρείκια και κουμαριές εμποδίζουν την εύκολη πρόσβαση σε αυτό. « Ένα σπήλαιο μετρίων διαστάσεων, περιφρονημένο κι αδιάφορο για τους κατοίκους της περιοχής… αλλά μεγάλης προϊστορικής αξίας», όπως σημειώνεται στο Δελτίο της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας3. Το Φυτίδι υπήρξε κατοικία των πρώτων ανθρώπων. Υπολείμματα φωτιάς, κομμάτια πηλού από κάποια χοντροφτιαγμένα σκεύη, εργαλεία από κερατόλιθο, κελύφη σαλιγκαριών και οστά μικρών και μεγάλων ζώων, κατάλοιπα γεύματος, θα λέγαμε ότι συνθέτουν αμυδρά την εικόνα ενός «σπιτικού» της Εποχής του Λίθου. Εκείνο όμως, που συγκλόνισε την ομάδα των επιστημόνων, ήταν η ανακάλυψη μιας έγχρωμης βραχογραφίας στα τοιχώματα του σπηλαίου, μέχρι τότε (1966) μοναδικής για τον ελληνικό χώρο. Με τελείως γραμμικό και αφαιρετικό σχέδιο απεικονίζεται ένα ζώο, οπωσδήποτε χορτοφάγο, του οποίου η ταυτοποίηση γεννά πολλές απορίες σχετικά με την πανίδα της Κεφαλονιάς τη συγκεκριμένη εποχή. Το ύψος και η καμπύλη του λαιμού σε σχέση με το υπόλοιπο σώμα μας οδηγούν περισσότερο σε καμηλοπάρδαλη, την οποία «ο ζωγράφος» αποτυπώνει μόνο με τρία πόδια (βλ. εικόνα εξωφύλλου). Το τέταρτο προφανώς δεν φαίνεται λόγω οπτικής παραμόρφωσης. Η ανακάλυψη αυτή άνοιξε νέους ορίζοντες για την παλαιολιθική έρευνα στην Ελλάδα. Το σπήλαιο φράχτηκε κάπως αργά, για να αποφύγει την εισβολή παντός είδους αρχαιοκαπήλων. Σήμερα η βραχογραφία είναι αδύνατον να εντοπιστεί λόγω κατακρήμνισης 3 Δελτίον Ἑλληνικῆς Σπηλαιολογικῆς Ἑταιρείας 1966: Τεύχ. 6-7: 173-180, Απρίλ.-Σεπτ. Αθήνα και 1968 Δελτίο τομ. IX, τευχ. 6-8.

ΤΟ ΜΕΓΑ ΛΟ ΤΑΞΙΔΙ

τμήματος της εισόδου του σπηλαίου και των κατολισθήσεων. Την ύπαρξή της όμως τη μαρτυρεί η φωτογραφία του κλιμακίου των σπηλαιολόγων το 1966. Αυτή η «ζωγραφιά» των πρώτων ανθρώπων της Κεφαλονιάς μας οδηγεί σε δρόμους και μονοπάτια, που χάνονται στην ομίχλη της Πρωτοϊστορίας. Σε ένα από τα θολά αυτά μονοπάτια βρέθηκα κι εγώ. Έτσι γεννήθηκε αυτή η ιστορία. Το γράψιμό της ήρθε σαν φυσική συνέπεια ενός εσωτερικού διαλόγου, μιας επαφής με το πνεύμα αυτού του νησιού, σαν το μυστικό, που δεν μπορούν πια άλλο να το κρατήσουν τα χείλη κρυφό. Μέσα στη υποβλητική ατμόσφαιρα του σπηλαίου νιώθεις μικρός και αδύναμος, γιατί δεν μπορείς να συλλάβεις τη στιγμή της αφύπνισης, το πώς και το γιατί άναψε η πρώτη σπίθα στο πρωτόγονο μυαλό αυτών των σπηλαιόβιων όντων. Το σκοτάδι αυτής της ανήλιαγης σπηλιάς, που σε διαποτίζει, λες κι έχει κρατήσει κάτι από την ανάσα τους. Το χνώτο τους παγώνει στον άχρονο αέρα και σε πάει πίσω. Τους βλέπεις! Ζωντανεύουν καθισμένοι γύρω από τη φωτιά, μοιράζονται το κρέας από το ομαδικό κυνήγι και πελεκάνε τα πέτρινα εργαλεία τους. Η αίσθηση λοιπόν πως μέσα σ’ αυτήν τη σκοτεινή και υγρή σπηλιά έζησαν άνθρωποι, οι άνθρωποι της Κεφαλονιάς, οι πρώτοι, οι ανύποπτοι για τις περιπέτειες του γένους τους και για όσα τους χώρισαν μετά, ήταν τόσο συγκλονιστική, που με παρόρμησε να γράψω αυτό το βιβλίο. Από πού ήρθαν όμως αυτοί οι άνθρωποι; Πώς έφθασαν εδώ και τι απέγιναν; Σε αυτά τα ερωτήματα προσπαθήσαμε να απαντήσουμε πλάθοντας αυτήν την ιστορία και να γυρίσουμε πίσω στον ανώνυμο χρόνο, αναζητώντας την

ΝΙΚΗ Ε ΥΘΥΜΙΑΤΟΥ-Κ ΑΤ ΣΟΥΝΗ

απαρχή της μεγάλης περιπέτειας, που τους έφερε εδώ, στο σπήλαιο Φυτίδι, κοντά στον Καραβόμυλο της Σάμης. Εδώ νερά ξεπηδούν από τα έγκατα της γης κι εκεί που δεν το περιμένεις, λίμνες υπόγειες, μυστικές, με χρώματα παραμυθένια, πραγματικά νεραϊδόσπηλα, που ακόμα δεν έχει καταστρέψει η ανελέητη τουριστική αξιοποίηση, σου κόβουν την ανάσα. Και μόνο αυτή η μυστική υπόγεια ομορφιά, το άγνωστο και το αναπάντεχο, που κρύβει το υπόγειο σύστημα των καταβοθρών και των σιφώνων με τα σπήλαια και τις υπόγειες λίμνες4, φαινόμενο μοναδικό στον κόσμο, είναι αρκετά, για να χαρακτηρισθεί η Κεφαλονιά σαν «η μυστηριώδης νήσος του σήμερα». Σε αυτήν την περιοχή των υπόγειων λιμνών και των σιφώνων, που καταλήγει και η Καταβόθρα Αργοστολίου από τη διαμετρικά αντίθετη πλευρά του νησιού, καταλήγουν και οι ταξιδιώτες της ιστορίας μας, μετά από το μεγάλο ταξίδι τους στην αναζήτηση της Ζεστής Χώρας. Πολλές χιλιάδες χρόνια πριν, όταν η γη πάγωνε και ξεπάγωνε κατά διαστήματα και ξεφύτρωναν ή χάνονταν στεριές εκεί, που πρώτα υπήρχαν θάλασσες και αντίστροφα, αυτοί ξεκίνησαν για τη μεγαλύτερη περιπέτεια της ζωής τους: το κυνήγι του ήλιου. Προσπάθησα να μη φύγω από το ιστορικό ή μάλλον το 4 Ειδικότερα: 1) IΩΣΗΦ ΠΑΡΤΣ: Κεφαλληνία καί ἸΙθάκη. Γεωγραφική μονογραφία, ἐξελληνισθεῖσα ὑπό Α.Γ. Παπανδρέου, ἐν Ἀθήναις 1892, σσ. 56-62, 2) ΙΩΑΝ. ΦΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΣ & ΙΩΑΝ. ΜΑΛΕΦΑΚΗΣ: « Ὑδρογεωλογική καί γεωχημική μελέτη τῆς νήσου Κεφαλληνίας» -Δελτίον ἐπιστημονικῶν ἐρευνῶν, αριθ. Ι (ΥΔ), έκδ. Ὑπουργείου Γεωργίας, Ἀθῆναι 1963, σσ. 168-176. 3) «Plongếes spếlếo en Cephalonie» -περιοδ. STALACTITE 1/90. Organe de la société Suisse de Spéléologie, pp.18-29». 4) V. MAURIN J. ZOLT: «Salt Water encroachment in the low altitude karsts water bocizons of the island of Kephallinia (Ionian Islands)», Proc. Dubrovnik Symp. Int. Sc. Hydrol. 74 (I), 1967, p. 423-428, 5) C. DROGNE: «Continuous inflow of seawater and outflow of brackish water in the substratumn of the karstic island of Cephalonia, Greece», Joyrnal of Hydrology, 106, 1959. p.147-153).

ΤΟ ΜΕΓΑ ΛΟ ΤΑΞΙΔΙ

πρωτοϊστορικό πλαίσιο της συγκεκριμένης εποχής, που συμβαίνουν τα συγκεκριμένα γεγονότα. Οι διάλογοι έχουν επινοηθεί, ώστε να εκφράζουν αυτό, που πρέπει να ένιωθαν οι ήρωες μας σαν νοήμονα όντα. Ίσως φανεί υπερβολικό ότι τα πρόσωπα αυτής της μυθοπλασίας μιλούν, εκφράζονται, σκέπτονται και αισθάνονται, όπως ένας σύγχρονος άνθρωπος. Όσο πρωτόγονος όμως κι αν ήταν ο ψυχικός τους κόσμος, είχε εν δυνάμει όλα αυτά, που τους αποδώσαμε κατά την αφήγηση της ιστορίας. Αντιμετώπισαν αντίστοιχες καταστάσεις με αυτές, που βίωσε και βιώνει η ανθρωπότητα μέχρι σήμερα: πείνα, πολέμους, βία, γενοκτονίες, θανάτους, φυσικές καταστροφές, επιδημίες, δεινά, που προέρχονται τόσο από τη φύση, όσο και από τον ίδιο τον άνθρωπο. Δεν θα ήταν άστοχο λοιπόν να πούμε ότι κάθε ομοιότητα με σύγχρονα πρόσωπα και καταστάσεις δεν είναι συμπτωματική, αλλά ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Προσπάθησα ακόμα να τους «δω», όπως θα έβλεπα τους ανθρώπους της διπλανής πόρτας, αγωνιστές της απρόβλεπτης καθημερινότητας, που τόσα επιφυλάσσει. Και τους «είδα»: όντα, που πέρα από τον αγώνα τους για την επιβίωση, έχουν και κάτι τρυφερό μέσα τους. Για να εξακολουθήσουν να ζουν και να αγωνίζονται, εκτός από τη σωματική δύναμη και τον νου, που τους εξασφαλίζουν υπεροχή, χρειάζονται καλοσύνη, αγάπη και αναγνώριση. Αγαπητέ αναγνώστη, δεν ξέρω, αν σε αυτό το μεγάλο ταξίδι θα καταφέρω να σε πάρω μαζί μου. Αυτό θα το κρίνεις εσύ, όταν φθάσεις στο τέλος αυτού του βιβλίου.

ΠΡΩΤΗ ΕΠΟΧΗ

ΚΥΝΗΓΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΗΛΙΟ

Η ΠΑΓΩΜΕΝΗ ΓΗ

Ο χρόνος

εποχή του Μεγάλου Χιονιού ήταν ατέλειωτη. Το άσπρο σάβανο τύλιγε θανάσιμα τη γη, νεκρώνοντας τη ζωή. Ο άνθρωπος, κομμάτι αυτού του παγωμένου κόσμου, δεν σταμάτησε ποτέ να δίνει τη σκληρή μάχη με τη φύση, αποτυπώνοντας τα πρώτα του αγωνιώδη βήματα στη λάξευση της πέτρας γεμάτος αβεβαιότητα και φόβο για την επόμενη. Λες κι ο χρόνος είχε σταματήσει για τη Φυλή, που περιπλανιόταν αδιάκοπα στην απεραντοσύνη της παγωμένης γης. Κανείς δεν ήξερε πότε άρχισε αυτό το ταξίδι. Όσο πιο πίσω μπορούσε να φθάσει η συλλογική μνήμη των πλασμάτων αυτών, δεν υπήρχε τίποτε άλλο παρά μόνο θολές αναμνήσεις, που κάθε γενιά συντηρούσε από στόμα σε στόμα. Όμως μέσα σ’ αυτήν την καταχνιά του νου λες και υπήρχε κάτι, που έσπρωχνε τα πλάσματα αυτά να αναζητήσουν τα χαμένα μονοπάτια, που χιλιάδες χρόνια πριν κάποιοι άλλοι τα είχαν ακολουθήσει ξεκινώντας από την αντίθετη μεριά. Ήταν αυτοί, που κάποτε αφήνοντας πίσω τους τις χώρες του ήλιου βρέθηκαν σ’ αυτόν τον παγωμένο κόσμο. Εδώ αναρίθμητες ζωές ανθρώπων πέρασαν και χάθηκαν χωρίς ίχνη, όπως χάνεται ένας κόκκος άμμου στην αμμουδιά. Η μνήμη της Φυλής δεν έφθανε τόσο πίσω, για να ξέρουν από πού ήρθαν και πώς βρέθηκαν εκεί, που τώρα αρ17

140 × 210

SPINE: 37.3 FLAPS: 80

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr