140 × 210 SPINE: 6.6 FLAPS: 80
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα ΤΗΛ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr
ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΑΒΡΟΥΠΟΛΗ
ISBN 978-618-205-206-8
Mίμης Κ ούρτ ης Μ ί μ ης Κ ο ύ ρ τ ης
Ο
διακαής πόθος να πετύχει κανείς τον στόχο του του δίνει φτερά. Όταν η επιθυμία αγγίζει το ποθούμενο, σιγοκαίει σαν φλόγα άσβεστη σε ψυχής εστία. Μοιάζει με σαράκι που τρώει το είναι σου. Πόσο μάλλον όταν το ποθούμενο έχει διαβεί στην αντίπερα όχθη… Τότε η επιθυμία πολλαπλασιάζεται και κυρίαρχο ρόλο αναλαμβάνουν το όνειρο, η φαντασία, το συναίσθημα. Ξανοίγονται σε άυλους δρόμους, εκεί που το θείο ποτίζει την πορεία του και συναντά το ποθητό. Συνάντηση που κρατά όσο ένα όνειρο. Ένα τέτοιο όραμα στάθηκε αφορμή να αποκτήσουν υπόσταση οι ήρωες του βιβλίου. Σε ένα τέτοιο όραμα συναντήθηκαν οι επιθυμίες και τα όνειρα του συγγραφέα με τη μούσα του.
Προσκύνημα στην Αβρούπολη
Ο Μίμης Κούρτης γεννήθηκε στο πιο ορεινό χωριό των Ιόνιων νησιών, την Εγκλουβή Λευκάδας, στις 10 Μαΐου 1961. Βραβεύτηκε και διακρίθηκε σε τοπικούς και πανελλήνιους διαγωνισμούς ποίησης στη διάρκεια των μαθητικών του χρόνων. Με προτροπή του Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου άρχισε να γράφει πιο συστηματικά. Το 2016 εκδόθηκε η πρώτη του ποιητική συλλογή από τις εκδόσεις Αρισταρέτη με τίτλο «Γι’ αυτούς που χάσανε νωρίς». Το 2017, 26 εικαστικοί, εμπνεόμενοι από ποιήματα αυτού του βιβλίου, πήραν μέρος στην έκθεση ζωγραφικής που διοργάνωσε ο ίδιος στη Λευκάδα και στην Εγκλουβή, σε συνεργασία με το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Λευκάδας. Τον Νοέμβριο του 2017 κέρδισε τιμητική διάκριση σε διεθνή διαγωνισμό ποίησης του έγκριτου περιοδικού «Κελαινώ». Το 2018 από τις εκδόσεις Οσελότος κυκλοφόρησε με επιτυχία (δύο εκδόσεις) το δεύτερο βιβλίο του «Της αλμύρας λόγια». Το βιβλίο αυτό κέρδισε το πρώτο βραβείο στη σειρά διηγημάτων σε διαγωνισμό του μεγάλου λογοτεχνικού περιοδικού «Κέφαλος». Είναι παντρεμένος και πατέρας δύο παιδιών.
Προσκύνημα στην Αβρούπολη
ΜΙΜΗΣ ΚΟΥΡΤΗΣ
Προσκύνημα στην Αβρούπολη
ΑΘΗΝΑ 2021
ΤΙΤΛΟΣ
Προσκύνημα στην Αβρούπολη ΣΥΓΓΡΑΦΈΑΣ
Μίμης Κούρτης ΕΠΙMΕΛΕΙΑ - ΔΙΟΡΘΩΣΗ
Δέσποινα Αγγελοπούλου LAYOUT - DESIGN Myrtilo, Λένα Παντοπούλου COPYRIGHT© 2021
Μίμης Κούρτης ΠΡΏΤΗ ΕΚΔΟΣΗ
Αθήνα, Δεκέμβριος 2021 ISBN 978-618-205-206-8
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108
ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr
Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας, (Ν. 2121/1993, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) καθώς και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται η καθ’ οιονδήποτε τρόπο ή μέσο (ηλεκτρονικό, μηχανικό ή άλλο) αντιγραφή, φωτοανατύπωση και γενικώς αναπαραγωγή, μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή και η εν γένει εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου χωρίς τη γραπτή άδεια του δικαιούχου συγγραφέα.
Στον αξέχαστο Σπύρο Πιστικό, που στάθηκε αφορμή να γνωρίσω την ηρωίδα της ιστορίας μου χαρίζοντάς μου πολλά από τα βιβλία της
Ακροστιχίδα της Ακακίας Κορδόση Αέτωμα ναού μες στην Αλίκυρνα με ολόχρυσες γραφίδες. Κόσμημα σε προθήκη διαλεχτή στην αγορά των Οινιάδων. Άνεμος καρτερίας μοναδικός στης μοίρας τους βοριάδες. Κρουνός που ρέει ασταμάτητα, γνώση τρανή κι αγάπη. Ίνδαλμα στον άγριο στίβο της ζωής, του πόνου, της σοφίας. Άνασσα της Αβρούπολης με διάδημα τη γνώση. Κύμα στην Πλώσταινα απαλό, θωπεύεις τους αγέρες. Όνειρο άγριο και σκληρό, που τρόμαξε τον πόνο. Ρείθρα αγιασμένου ποταμού λυτρωτικά που ρέει. Δώρο παρήγορο σ’ αυτούς που αφέθηκαν στη μοίρα. Όργωμα σ’ άγονη μεριά, με υνί τη θέλησή σου. Σεργιάνι αργό κι ακούραστο στη λιμνοθάλασσά σου. Ήλιος που ήρθε και στάθηκε στην ταπεινή καρδιά μου.
7
Προλογικό σημείωμα
Α
νεξήγητες για τον νου οι πορείες μας στην αιωνιότητα, ακατανόητες και οι διασταυρώσεις των βημάτων μας στη Γη. Τη μία μέρα συναντηθήκαμε με τον διακριτικό άνθρωπο και αληθινά σεβαστό λογοτέχνη κ. Μίμη Κούρτη για να μου εμπιστευθεί το γραπτό του, το γεμάτο ευαισθησία, αγάπη για τον άνθρωπο και πίστη στην αθανασία και την αιώνια προοπτική του, «αφελότητα καρδίας» και την οξυδέρκεια του εξόριστου ποιητή. Εντελώς συμπτωματικά, την επομένη λάμβανα φιλοδώρημα από τον εξίσου σεβαστό πνευματικό δημιουργό κ. Νίκο Κορδόση, με τον οποίο μόλις φέτος γνωριστήκαμε σε επετειακή εκδήλωση για το διακοσάχρονα απ’ το μεγάλο μας ’21. Καλοδέχτηκα, λοιπόν, τον αμητό των εκδόσεων της «Διεξόδου», ανάμεσα στις οποίες κείμενα της αδελφής του Ακακίας.
9
Με τρόπο εντυπωσιακό και εκστατικό, με βαθύτητα στην ανάλυση και μια πλατιά εποπτεία του πλανήτη της λογοτεχνίας και της ιστορικής διαδρομής των πρωταθλητών του, ξεναγούμαστε στον κόσμο και στην επίγεια περιπέτεια, στον βίο και στην πολιτεία δύο συγκλονιστικών τεχνιτών του λόγου. Το συναπάντημα του αρχετυπικού ποιητή του Ελληνισμού και της ερωτευμένης με την Αβρούπολή της λογοτέχνιδας μυσταγωγεί, διδάσκει, συνεγείρει. Καθηλώνει ο διάλογος για την αιωνιότητα της ύπαρξης και τα προαπαιτούμενά της· για την αιωνιότητα της πνευματικής δημιουργίας και τις προϋποθέσεις της· για την αυτοεξορία του μάστορη του λόγου απ’ την ανθρώπινη κακεντρέχεια, ραδιουργία, μικρότητα. Κουβέντες απλές, άδολες. Κυριολεκτικά από άλλον κόσμο… Μια φράση συγκράτησα απ’ το όμορφο και τόσο ζεστό διήγημα που ακολουθεί: «Μην απελπίζεστε. Η ζωή έχει νόημα». Και, όπως κάνει με όλη του την αφηγηματική επιλογή ο συγγραφέας, προσθέτουμε απλώς: «Έχει και προοπτική». Προαπαιτείται μόνο Αγάπη. Και Α-κακία… π. Ιωαννίκιος Ζαμπέλης
10
ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Ευχαριστώ πολύ τους απλούς Μεσολογγίτες που μου μίλησαν εγκάρδια για την Ακακία. Ευχαριστώ τον π. Ιωαννίκιο Ζαμπέλη, την Τιτίνα Ροντογιάννη, τον Διονύσιο Φλεμοτόμο, τη Δήμητρα Καμπά-Γκούρβα και τον Νίκο Κορδόση για τις πολύτιμες πληροφορίες τους.
Ά
πλετο φως στους περιφραγμένους με κάθε λογής δέντρα και φυτά ουράνιους λειμώνες. Ο κήπος της Εδέμ φωτίστηκε από τις θείες αχτίδες που μόνιμα απλώνονται στις απέραντες εκτάσεις του. Οι δώδεκα φύλακες άγγελοι άνοιξαν τις δώδεκα πύλες του και το δροσό νερό που πηγάζει από τον θεϊκό θρόνο κύλησε από τις δώδεκα πηγές του και κατέληξε στο ατελείωτο ποτάμι με το νερό της ζωής. Ο επίγειος θάνατος σηματοδοτεί γενέθλια στην αιωνιότητα για τους εκλεκτούς που τοποθετήθηκαν στον παράδεισο κι ανοίγει τον αέναο κύκλο ζωής όσων κατοικούν, πλέον, εκεί. Αυτοί που στεγάζονται εδώ θεωρούνται Ισάγγελοι και δεν γνωρίζουν πόνο και θλίψη – «ένθα απέδρα οδύνη, λύπη και στεναγμός». Στους ολάνθιστους αύλειους χώρους της Εδέμ έχουν καταταγεί και διαβιούν τα ξεχωριστά πρόσωπα της παρακάτω ιστορίας μας. Η Ακακία η Μεσολογγίτισσα ξύπνησε από τον γλυκό της ύπνο, χαμογέλασε στην καινούργια μέρα και σηκώθηκε από το κρεβάτι της με ιδιαίτερη προσοχή, φοβούμενη μήπως παραπατήσει. Απέναντί της, η Σταυρούλα, η ψυχοκόρη της οικογένειας στη Γη, αλλά και στον παράδεισο, της χαμογέλασε. «Ακόμα δεν το συνήθισες, Ακακία μου! Τώρα πια εί-
13
σαι ανάλαφρη, λεύτερη να περπατάς και να τρέχεις χωρίς φόβο. Εδώ που βρισκόμαστε ξαναγεννηθήκαμε. Είσαι καλά, Ακακία μου, γερή και δυνατή. Απαλλάχτηκες από την αρρώστια σου. Μόνο από μένα δεν θα γλιτώσεις ποτέ!» μονολόγησε η Σταυρούλα και χαμογέλασε δυνατά παρασύροντας και την κυρά της σε ένα γέλιο ανέμελο. «Πιστή μου Σταυρούλα, στην επίγεια παρουσία σου, αλλά και στην ουράνια, είσαι η χαρά της ζωής. Μια χαρά αστείρευτη, που πηγάζει από εσωτερική πηγή ανεξάντλητη. Από ένα παρελθόν γεμάτο πόνο, δυστυχίες και κακουχίες ψυχής. Το σθένος σου τα μετέτρεψε όλα αυτά σε πηγαίο χαμόγελο και δύναμη. Ο Θεός σε έστειλε κοντά μας δώρο θείο κι ευλογημένο. Βρήκες απάγκιο στη θαλπωρή της οικογένειάς μας κι εμείς κερδίσαμε τον πρώτο λαχνό του λαχείου. Εσύ ήσουν το δώρο κι εμείς το αντίδωρο. Ήσουν η βακτηρία μου στο ανελέητο κι επαναλαμβανόμενο χτύπημα της μοίρας». «Τι είν’ αυτά που ξεστομίζεις, κυρά μου; Θεία τύχη με έφερε στο αρχοντικό σας. Η θαλπωρή σας με λύτρωσε από δεινά που δεν βάνει ο νους του ανθρώπου. Απόκτησα τη μάνα, τον πατέρα, τα αδέλφια, την παιδική ανεμελιά που μου στέρησε βίαια ο γεννήτοράς μου, τον τρόμο που ο ίδιος ο πατέρας μου φύτεψε στα σωθικά μου. Και μιλώ έτσι γιατί φοβήθηκα μήπως αφήσει κι εμένα στο ίδρυμα, όπως την αδελφή μου. Η μεγαλοσύνη σας και η ανωτερότητά σας φάνηκαν γιατί ποτέ δεν με ρωτήσατε για τους λόγους που δεν ανέφερα τους δικούς μου ούτε γιατί κρυβόμουν κάτω από το τραπέζι όταν ερχόταν να με δει ο πατέρας μου. Όταν μας βλέπανε μαζί, θαρρείς πως δεν άκουγα τους υποτιμητικούς ψιθύρους κάποιων
14
ανθρώπων που απαντούσαμε στον δρόμο: “Η ψυχοκόρη τον Κορδόσηδων”. Ποια ψυχοκόρη, Ακακία μου; Κόρη με κάπα κεφαλαίο, κι ας μην ήξερα την αλφαβήτα. Λίγα κολλυβογράμματα έμαθα, κι αυτό το χρωστάω στη μανούλα σου, που με έγραψε στο νυχτερινό σχολείο. Ντρεπόμουν, όμως, πολύ, Ακακία μου, γιατί ήμουν πολύ μεγάλη και νόμιζα ότι με κοροϊδεύουν όλοι». «Πόσο όμορφα ένιωθα όταν σε συνόδευα στο σχολείo…» «Με χίλιους δυο τρόπους μπορώ να αποδείξω το μεγαλείο ψυχής των Κορδόσηδων. Την ανωτερότητα που διέκρινε τη λεπτεπίλεπτη, αρχόντισσα μάνα σου, τη γενναιοδωρία και τη σοβαρότητα του πατέρα σου. Δεν ένιωσα ποτέ ξένο σώμα μέσα στο σπίτι σας. Η στάση όλων σας με έκανε αναπόσπαστο μέλος της οικογένειας. Δεν με χρησιμοποιήσατε ποτέ. Αντίθετα, με κάνατε να νιώθω ισάξια και σπουδαία. Απόδειξη, παρ’ όλο που ήμουν τόσο απαραίτητη στο σπίτι, το προσπεράσατε κι όταν κρίθηκε η στιγμή, με παντρέψατε με τιμές και με προικίσατε πλουσιοπάροχα». «Χαρά που θα έφτιαχνες τη δική σου οικογένεια, γλυκιά στενοχώρια που έφευγες από κοντά μας». «Εδώ που τα λέμε, έφυγα, αλλά πάντα έβρισκα αφορμές και δικαιολογίες για να βρεθώ στο κορδοσέικο. Παραπονιόταν ο άντρας μου, που με ήθελε στο ψαράδικο, αλλά δεν έλεγε τίποτα, γιατί με σεβόταν και ήξερε τα αισθήματά μου για εσάς. Και πόσο περήφανη ένιωθα που τα παιδιά μας πήγαιναν στο ίδιο σχολείο! Η κόρη του ψαρά, παρέα με το παιδί της Ακακίας. Τιμή και περηφάνια για εμάς!» «Αχ, Σταυρούλα μου, αδελφή και φίλη, πόσο καλόψυ-
15
140 × 210 SPINE: 6.6 FLAPS: 80
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα ΤΗΛ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr
ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΑΒΡΟΥΠΟΛΗ
ISBN 978-618-205-206-8
Mίμης Κ ούρτ ης Μ ί μ ης Κ ο ύ ρ τ ης
Ο
διακαής πόθος να πετύχει κανείς τον στόχο του του δίνει φτερά. Όταν η επιθυμία αγγίζει το ποθούμενο, σιγοκαίει σαν φλόγα άσβεστη σε ψυχής εστία. Μοιάζει με σαράκι που τρώει το είναι σου. Πόσο μάλλον όταν το ποθούμενο έχει διαβεί στην αντίπερα όχθη… Τότε η επιθυμία πολλαπλασιάζεται και κυρίαρχο ρόλο αναλαμβάνουν το όνειρο, η φαντασία, το συναίσθημα. Ξανοίγονται σε άυλους δρόμους, εκεί που το θείο ποτίζει την πορεία του και συναντά το ποθητό. Συνάντηση που κρατά όσο ένα όνειρο. Ένα τέτοιο όραμα στάθηκε αφορμή να αποκτήσουν υπόσταση οι ήρωες του βιβλίου. Σε ένα τέτοιο όραμα συναντήθηκαν οι επιθυμίες και τα όνειρα του συγγραφέα με τη μούσα του.
Προσκύνημα στην Αβρούπολη
Ο Μίμης Κούρτης γεννήθηκε στο πιο ορεινό χωριό των Ιόνιων νησιών, την Εγκλουβή Λευκάδας, στις 10 Μαΐου 1961. Βραβεύτηκε και διακρίθηκε σε τοπικούς και πανελλήνιους διαγωνισμούς ποίησης στη διάρκεια των μαθητικών του χρόνων. Με προτροπή του Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου άρχισε να γράφει πιο συστηματικά. Το 2016 εκδόθηκε η πρώτη του ποιητική συλλογή από τις εκδόσεις Αρισταρέτη με τίτλο «Γι’ αυτούς που χάσανε νωρίς». Το 2017, 26 εικαστικοί, εμπνεόμενοι από ποιήματα αυτού του βιβλίου, πήραν μέρος στην έκθεση ζωγραφικής που διοργάνωσε ο ίδιος στη Λευκάδα και στην Εγκλουβή, σε συνεργασία με το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Λευκάδας. Τον Νοέμβριο του 2017 κέρδισε τιμητική διάκριση σε διεθνή διαγωνισμό ποίησης του έγκριτου περιοδικού «Κελαινώ». Το 2018 από τις εκδόσεις Οσελότος κυκλοφόρησε με επιτυχία (δύο εκδόσεις) το δεύτερο βιβλίο του «Της αλμύρας λόγια». Το βιβλίο αυτό κέρδισε το πρώτο βραβείο στη σειρά διηγημάτων σε διαγωνισμό του μεγάλου λογοτεχνικού περιοδικού «Κέφαλος». Είναι παντρεμένος και πατέρας δύο παιδιών.