Issuu

163 × 230 SPINE: 5.6 FLAPS: 70

ΕΥΜΟΡΦΊΑ ΚΗΠΟΥΡΟΠΟΎΛΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα ΤΗΛ.: 210 6431108 ocelotos@ocelotos.gr www.ocelotos.gr

0_cover_book1.indd 1

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ Ή ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ;

ISBN 978-960-564-635-6

Η Ευμορφία Κηπουροπούλου έχει λάβει το πτυχίο του Τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής του Α.Π.Θ. και εργάζεται ως εκπαιδευτικός. Έχει λάβει το μεταπτυχιακό της και τον τίτλο του Διδάκτορα Φιλοσοφίας με ειδίκευση στην Παιδαγωγική και έμφαση στη Διαπολιτισμική Εκπαίδευση από το Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής του Α.Π.Θ. με άριστα και είναι Μεταδιδάκτωρ Παιδαγωγικής. Το επιστημονικό της έργο έχει δημοσιευθεί σε διεθνή και πανελλήνιας εμβέλειας περιοδικά και έχει ανακοινωθεί σε πανελλήνια και διεθνή συνέδρια. Τα επιστημονικά της ενδιαφέροντα αφορούν την κατασκευή της εθνικής ταυτότητας, τη μετανάστευση, τη Διαπολιτισμική Εκπαίδευση, την υποκειμενικότητα, την Εκπαίδευση Εκπαιδευτικών και την Ανάλυση Λόγου. Έχει απασχοληθεί και απασχολείται ως Λέκτορας σε πανεπιστημιακά τμήματα.

•

καλλιτέχνες προσδιορίζουν την προσωπική τους ταυτότητα ως καλλιτέχνες και την επαγγελματική ταυτότητά τους είτε ως καλλιτέχνες είτε ως δάσκαλοι εικαστικών στην εκπαίδευση. Επίσης, παρουσιάζεται το πλαίσιο της λειτουργίας των Σχολών Καλών Τεχνών και Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών στην Ελλάδα και η σύνδεσή του τόσο με την παιδαγωγική επάρκεια των φοιτητών και φοιτητριών όσο και με την εκπαίδευση γενικά. Ειδικότερα, μελετάται το Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Στο ερευνητικό μέρος παρουσιάζεται η μεθοδολογία και η ανάλυση των ερευνητικών δεδομένων. Η έρευνα εστιάζει στη διαπραγμάτευση της καλλιτεχνικής και επαγγελματικής ταυτότητας των φοιτητών-καλλιτεχνών και της ταυτότητάς τους ως εν δυνάμει εκπαιδευτικών σε σχολείο ή ως εν ενεργεία δασκάλων σε εργαστήρια. Αυτό που αναγνωρίζεται είναι ότι οι ταυτότητες που διαμορφώνουν μέσω του λόγου τους δεν είναι άκαμπτες, αλλά δυναμικές και διαρκώς ανανεώσιμες, ενώ συγχρόνως φανερώνουν μία στοχαστική και αναστοχαστική στάση. Σε επιστημολογικό επίπεδο η τέχνη και η ταυτότητα των καλλιτεχνών αντιμετωπίζεται ως πολιτισμικό προϊόν.

ΕΥΜΟΡΦΊΑ ΚΗΠΟΥΡΟΠΟΎΛΟΥ

ο παρόν βιβλίο αφορά στο ζήτημα της κατασκευής και διαπραγμάτευσης της καλλιτεχνικής και επαγγελματικής ταυτότητας του καλλιτέχνη και συγκεκριμένα τη συνομιλία ή σύγκρουση της καλλιτεχνικής ταυτότητας με αυτήν του καθηγητή τέχνης στο σχολείο ή σε εργαστήριο. Μελετάται η σχέση της μεταξύ μιας ομάδας τελειόφοιτων φοιτητών και φοιτητριών της Σχολής Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών του Πανεπιστημίου Δυτ. Μακεδονίας, όπως κατασκευάζεται μέσω του λόγου και της αφήγησής τους. Οι αντίστοιχες ταυτότητες συσχετίζονται με τις προσδοκίες των φοιτητών και φοιτητριών στη διάρκεια των σπουδών τους. Κατά συνέπεια, στην έρευνα συνδέεται η διαμόρφωση της ταυτότητάς τους με το πλαίσιο σπουδών, που καθορίζει έναν επίσημο παιδαγωγικό λόγο στον χώρο ενός Πανεπιστημίου που φαίνεται να είναι προσανατολισμένο όχι μόνο στην καλλιέργεια και ανάπτυξη της καλλιτεχνικής δημιουργικότητας αλλά και στην παροχή παιδαγωγικής επάρκειας διαμορφώνοντας αντίστοιχα την υποκειμενικότητα των φοιτητών και φοιτητριών. Στο θεωρητικό μέρος της παρούσας έρευνας εξετάζεται γενικά το ζήτημα επαγγελματικής ταυτότητας και ειδικά της ταυτότητας των καλλιτεχνών καθηγητών τέχνης και μελετάται πώς οι

Πτυχιούχος Τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., Δρ. Παιδαγωγικής Α.Π.Θ., Μεταδιδάκτωρ Παιδαγωγικής Α.Π.Θ.

ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ο σ ε λ ότ ο ς

6/4/2018 2:29:15 PM

ΤΙΤΛΟΣ

Καλλιτέχνης, εκπαιδευτικός εικαστικών ή και τα δύο; ΣΥΓΓΡΑΦΈΑΣ

Ευμορφία Κηπουροπούλου ΣΕΙΡΑ

Επιστημονικά ΕΠΙMΕΛΕΙΑ - ΔΙΟΡΘΩΣΗ

Αθήνα, Μάιος 2018 ISBN 978-960-564-635-6

Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας, (Ν. 2121/1993, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) καθώς και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται η καθ’ οιονδήποτε τρόπο ή μέσο (ηλεκτρονικό, μηχανικό ή άλλο) αντιγραφή, φωτοανατύπωση και γενικώς αναπαραγωγή, μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή και η εν γένει εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου χωρίς τη γραπτή άδεια του δικαιούχου συγγραφέα.

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ:

Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα ΤΗΛ.: 210 6431108 ocelotos@ocelotos.gr www.ocelotos.gr

0_soma_book1.indd 2

6/4/2018 2:28:22 PM

ΕΥΜΟΡΦΊΑ ΚΗΠΟΥΡΟΠΟΎΛΟΥ

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ Ή ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ;

Η διαπραγμάτευση της καλλιτεχνικής και επαγγελματικής ταυτότητας στο πλαίσιο της εκπαίδευσης εκπαιδευτικών ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ

ΑΘΗΝΑ 2018

0_soma_book1.indd 3

6/4/2018 2:28:22 PM

0_soma_book1.indd 4

6/4/2018 2:28:22 PM

Στην κόρη μου Εύα

0_soma_book1.indd 5

6/4/2018 2:28:22 PM

0_soma_book1.indd 6

6/4/2018 2:28:22 PM

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος.............................................................................................. 9 Α. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Εισαγωγή........................................................................................ 13 2. Συγκριτική παρουσίαση των αρχών της παιδαγωγικής παραμέτρου στους Οδηγούς Σπουδών Τμημάτων Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών με εστίαση στο αντίστοιχο τμήμα του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας..................................................................... 18 Τμήμα Εικαστικών Τεχνών της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών............................................................................... 18 Τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Ε.Ε.Τ./Α.Π.Θ).......................... 21 Τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών (Τ.Ε.Ε.Τ.) του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας.................................. 22 Συγκριτική παρουσίαση: στόχοι, παιδαγωγική κατάρτιση και σύνδεση με τη δημόσια και ιδιωτική εκπαίδευση.............. 30 3. Η διαμόρφωση της υποκειμενικότητας των καλλιτεχνώνκαθηγητών τέχνης: μύθοι – δημιουργικότητα – παιδαγωγικός λόγος.................................................................. 33 α) Περί υποκειμενικότητας και θέσεων υποκειμένου............ 34 β) Υποκειμενικότητα καλλιτεχνών και μύθοι......................... 37 γ) Υποκειμενικότητα καλλιτεχνών καθηγητών τέχνης: δημιουργικότητα και αγορά εργασίας................................. 40 δ) Υποκειμενικότητα καλλιτεχνών-καθηγητών τέχνης και παιδαγωγικός λόγος........................................................ 41 4. Παράγοντες διαμόρφωσης της επαγγελματικής ταυτότητας εκπαιδευτικών-καθηγητών τέχνης....................... 45 5. Λόγος περί ταυτοτήτων: Η κατασκευή της ταυτότητας των καλλιτεχνών-καθηγητών τέχνης και διαπραγμάτευση ταυτοτήτων.............................................................................................51

—7— 0_soma_book1.indd 7

6/4/2018 2:28:22 PM

ΕΥΜΟΡΦΊΑ ΚΗΠΟΥΡΟΠΟΎΛΟΥ

Β. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ 6. Παιδαγωγική κατάρτιση και τέχνη............................................. 59 7. Η καλλιτεχνική διάδραση στη Σχολή ως παράγοντας διαμόρφωσης της υποκειμενικότητας των φοιτητών και φοιτητριών..................................................................................... 68 8. Καλλιτέχνης ή εκπαιδευτικός εικαστικών; Η ταυτότητα σε δίλημμα ............................................................. 71 9. Συζήτηση – Αξιοποίηση των ευρημάτων στην εκπαίδευση των εκπαιδευτικών τέχνης..................................... 77 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΊΑ ................................................................................ 83 Ελληνόγλωσση.............................................................................. 83 Ξενόγλωσση................................................................................... 84 Διαδικτυακές πηγές...................................................................... 88 ΟΔΗΓΟΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ.................................................................. 91

—8— 0_soma_book1.indd 8

6/4/2018 2:28:22 PM

ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το παρόν βιβλίο είναι απότοκο μιας ιδιαίτερα σημαντικής περιόδου, καθώς ως ερευνητική ιδέα αρχικά προέκυψε από τις διαρκείς συζητήσεις, αντιπαραθέσεις και ζυμώσεις με τους φοιτητές και τις φοιτήτριες του Τμήματος Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας στη διάρκεια των δύο ετών όπου εργάστηκα ως 407/80 αναλαμβάνοντας το μάθημα της «Διδακτικής Μεθοδολογίας και Πρακτικής Άσκησης» του Τμήματος. Οι γόνιμες αντιπαραθέσεις οδήγησαν στη διαμόρφωση του βασικού ερευνητικού ερωτήματος και, τελικά, στην εκπόνηση της έρευνας ως Μεταδιδακτορικής Ερευνήτριας στο Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. και στην ολοκλήρωσή της με την παρούσα έκδοση. Οφείλω να ευχαριστήσω τους φοιτητές και τις φοιτήτριες του Τμήματος Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών για τη συμμετοχή τους στην έρευνα, την Επόπτρια της έρευνάς μου Ελένη Χοντολίδου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια του Τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., για την επιστημονική καθοδήγησή της και τις πολύτιμες συζητήσεις τόσο σε ακαδημαϊκό όσο και σε προσωπικό επίπεδο, τους γονείς και τον σύντροφό μου για την αμέριστη συμπαράστασή τους.

—9— 0_soma_book1.indd 9

6/4/2018 2:28:22 PM

0_soma_book1.indd 10

6/4/2018 2:28:22 PM

Α. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

0_soma_book1.indd 11

6/4/2018 2:28:22 PM

0_soma_book1.indd 12

6/4/2018 2:28:22 PM

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ Ή ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ;

1. ΕΙΣΑΓΩΓΉ Η παρούσα έρευνα αφορά στο ζήτημα της κατασκευής και διαπραγμάτευσης της προσωπικής και επαγγελματικής ταυτότητας του καλλιτέχνη, τη συνομιλία ή σύγκρουση της καλλιτεχνικής ταυτότητας με αυτήν του εκπαιδευτικού εικαστικών στο σχολείο ή σε εργαστήριο. Στη μελέτη των ταυτοτήτων κυρίαρχη θέση κατέχει η έννοια του λόγου (discourse). Στον χώρο τόσο του αποδομισμού όσο και του κοινωνικού κονστρουξιονισμού οι ταυτότητες ορίζονται ως κοινωνικές κατασκευές οι οποίες κατασκευάζονται μέσω του λόγου. Ο λόγος αποτελεί κοινωνική πρακτική, διαμορφώνεται από τους κοινωνικούς θεσμούς, τους οποίους παράλληλα και διαμορφώνει, και κατασκευάζει θέσεις υποκειμένου για τα υποκείμενα που εμπλέκονται στην επικοινωνία σε κάθε κοινωνική περίσταση. Οι ταυτότητες συσχετίζονται με τις αναπαραστάσεις του εαυτού και με τις γλωσσικές πρακτικές. Οι ταυτότητες κατασκευάζονται μέσω πολλαπλών, διαφορετικών και συχνά ανταγωνιστικών λόγων, πρακτικών και συνθηκών και βρίσκονται διαρκώς σε μια διαδικασία αλλαγής. Κατά συνέπεια, οι ταυτότητες σχετίζονται με τις αναπαραστάσεις του εαυτού μας, όχι τόσο με το τι είμαστε, αλλά με το τι μπορεί να γίνουμε, σε σχέση με το πώς μπορεί να αναπαραστήσουμε τον εαυτό μας. Και αυτή η αναπαράσταση πηγάζει από τις αφηγήσεις για τον εαυτό, μέσω του λόγου που πραγματώνεται σε συγκεκριμένες γλωσσικές πρακτικές και σε συγκεκριμένους θεσμούς μέσα στους οποίους ταυτοποιούμαστε σε σχέση με τον άλλον, σε σχέση με το τι δεν είμαστε, κάτι το οποίο αναπαριστά ο άλλος (Henriques et al., 1984, Kress, 1988, 1989, Fairclough, 1989, Ball, 1990: 172, Hall, 1996a: 3-5, Youdell, 2006: 41). Στις Σχολές Καλών Τεχνών και Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών οι φοιτητές και οι φοιτήτριες εισάγονται είτε με εξετάσεις (στις περισσότερες περιπτώσεις) είτε ως «ταλέντα» με ειδική αξιολόγηση από την Επιτροπή Εισιτηρίων εξετάσεων του Τμήματος (σε εξαιρετικές και πολύ λίγες), έχοντας ενδεχομένως διαμορφωμένη ταυτότητα ως ερασιτέχνες καλλιτέχνες ή εν δυνάμει

— 13 — 0_soma_book1.indd 13

6/4/2018 2:28:22 PM

ΕΥΜΟΡΦΊΑ ΚΗΠΟΥΡΟΠΟΎΛΟΥ

καλλιτέχνες και εκπαιδευτικοί εικαστικών τεχνών (αρκετοί φοιτητές και φοιτήτριες είναι πάνω από 30 ετών). Το καθεστώς εισαγωγής στις σχολές Καλών Τεχνών αλλά και το πλαίσιο σπουδών διαφοροποιείται από τις υπόλοιπες Σχολές Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης συμβάλλοντας, κατά συνέπεια, και στην αντίστοιχη επίδραση της παιδαγωγικής πρακτικής στη διαμόρφωση της καλλιτεχνικής ή επαγγελματικής ταυτότητας των φοιτητών και φοιτητριών των σχετικών σχολών. Στην ελληνική βιβλιογραφία δεν υπάρχει επαρκής έρευνα σχετική με ζητήματα της διαμόρφωσης των ταυτοτήτων των καλλιτεχνών. Σύμφωνα με τη σχετική ξενόγλωσση βιβλιογραφία οι καλλιτέχνες δάσκαλοι εικαστικών φαίνεται να προσπαθούν διαρκώς να διαχειριστούν την καλλιτεχνική και την επαγγελματική τους ταυτότητα. Συναντούμε σχετικές έρευνες οι οποίες αποτελούν προσωπικές αφηγήσεις ζωής των καλλιτεχνών ή παρατήρηση και καταγραφή σκηνών από την καθημερινότητά τους στο πλαίσιο εθνογραφικών προσεγγίσεων (Becker, 1982). Αναφέρονται, επίσης, και έρευνες οι οποίες ερμηνεύουν την ταυτότητα των καλλιτεχνών δασκάλων εικαστικών ως πολλαπλή και συγκεχυμένη, καθώς η ταυτότητά τους προσδιορίζεται από ποικίλα πολιτισμικά στοιχεία, όπως είναι οι καλλιτεχνικές σπουδές σε ακαδημαϊκό επίπεδο ή όχι, η αυτοδίδακτη καλλιτεχνική τους πρακτική, η σύνδεσή τους με το επάγγελμα του εκπαιδευτικού σε σχολείο και η σύνδεσή τους γενικά με την αγορά και το εμπόριο. Πολλοί καλλιτέχνες, αν και επιλέγουν αρχικά καλλιτεχνικές σπουδές, στη συνέχεια προχωρούν και σε παιδαγωγική κατάρτιση προκειμένου να αποκτήσουν τη δυνατότητα να εργαστούν στην εκπαίδευση αντιμετωπίζοντας το επάγγελμα του καθηγητή τέχνης βιοποριστικά. Στην πορεία, όμως, φαίνεται να συγκρούεται η καλλιτεχνική τους ταυτότητα με αυτήν του καθηγητή τέχνης, καθώς η απασχόλησή τους στο σχολείο φαίνεται να περιορίζει τη δημιουργικότητά τους ως καλλιτεχνών (Milbrandt & Klein, 2008, Graham & Zwirn, 2010). Οι καλλιτέχνες-εκπαιδευτικοί εικαστικών, τέλος, αναγνωρίζουν την επίδραση του παιδαγωγικού λόγου στη διαμόρφωση των ταυτοτήτων τους (Hickman, 2006). Ωστόσο, σε ακαδημαϊκό επί-

— 14 — 0_soma_book1.indd 14

6/4/2018 2:28:22 PM

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ Ή ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ;

πεδο, συζητείται ότι απαιτείται περισσότερη έρευνα πάνω σ’ αυτό το ζήτημα. Στην παρούσα έρευνα μελετάται η σχέση μεταξύ της προσωπικής καλλιτεχνικής ταυτότητας και της επαγγελματικής ταυτότητας μιας ομάδας τελειόφοιτων φοιτητών και φοιτητριών της Σχολής Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών στη Φλώρινα, όπως κατασκευάζεται μέσω του λόγου και της αφήγησής τους. Οι αντίστοιχες ταυτότητες συσχετίζονται με τις προσδοκίες των φοιτητών και φοιτητριών στη διάρκεια των σπουδών τους. Κατά συνέπεια, στην έρευνα συσχετίζεται η διαμόρφωση της ταυτότητάς τους με το πλαίσιο σπουδών, το οποίο καθορίζει έναν επίσημο παιδαγωγικό λόγο στον χώρο ενός Πανεπιστημίου που φαίνεται να είναι προσανατολισμένο όχι μόνο στην καλλιέργεια και ανάπτυξη της καλλιτεχνικής δημιουργικότητας αλλά και στην παροχή παιδαγωγικής επάρκειας διαμορφώνοντας αντίστοιχα την υποκειμενικότητα των φοιτητών και φοιτητριών. Στο θεωρητικό μέρος της παρούσας έρευνας εξετάζεται γενικά το ζήτημα της προσωπικής και επαγγελματικής ταυτότητας και ειδικά της ταυτότητας των καλλιτεχνών και θα μελετηθεί πώς οι καλλιτέχνες προσδιορίζουν την προσωπική τους ταυτότητα ως καλλιτέχνες και την επαγγελματική ταυτότητά τους είτε ως καλλιτέχνες είτε ως δάσκαλοι εικαστικών στην εκπαίδευση. Επίσης, παρουσιάζεται το πλαίσιο της λειτουργίας των Σχολών Καλών Τεχνών και Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών στην Ελλάδα και η σύνδεσή του τόσο με την παιδαγωγική επάρκεια των φοιτητών και φοιτητριών όσο και με την εκπαίδευση γενικά. Ειδικότερα, θα μελετηθεί το Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Στο ερευνητικό μέρος θα παρουσιαστεί η μεθοδολογία και η ανάλυση των ερευνητικών δεδομένων. Η έρευνα θα εστιάσει στη διαπραγμάτευση της προσωπικής καλλιτεχνικής και επαγγελματικής ταυτότητας των φοιτητών-καλλιτεχνών και της ταυτότητάς τους ως εν δυνάμει εκπαιδευτικών σε σχολείο ή ως εν ενεργεία δασκάλων σε εργαστήρια. Συγκεκριμένα, θα ερευνηθεί η συνομιλία ή σύγκρουση της καλλιτεχνικής ταυτότητας με αυτήν του καθηγητή εικαστικών

— 15 — 0_soma_book1.indd 15

6/4/2018 2:28:22 PM

163 × 230 SPINE: 5.6 FLAPS: 70

ΕΥΜΟΡΦΊΑ ΚΗΠΟΥΡΟΠΟΎΛΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα ΤΗΛ.: 210 6431108 ocelotos@ocelotos.gr www.ocelotos.gr

0_cover_book1.indd 1

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ Ή ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ;

ISBN 978-960-564-635-6

•

ΕΥΜΟΡΦΊΑ ΚΗΠΟΥΡΟΠΟΎΛΟΥ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ο σ ε λ ότ ο ς

6/4/2018 2:29:15 PM