Ακόμη δεν... με πούλησα

123 × 210  SPINE: 7.1  FLAPS: 80

ISBN 978-960-564-838-1

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr

Ακόμη δεν... με πούλησα

ζωής. Μικρές καθημερινές διηγήσεις, δοσμένες με χιούμορ και πικρία, ανθρώπων που βίωσαν την κρίση, παρέα με τη θλίψη, με τον ψυχίατρο, με τη φίλη ή ακόμη και τον ηλεκτρονικό φίλο, το Facebook. Όχι σε αμάσητα «πρότυπα», συνταγές που μας καθηλώνουν. Πόσες «διασημότητες» θα αντέξει ακόμη ο οργανισμός, πόσα διλήμματα και «πρέπει»… Σημεία των καιρών που έρχονται να αναδείξουν την καθημερινότητα όσων βίωσαν την ανεργία, τη μετανάστευση των δικών τους ανθρώπων, τη ματαιοδοξία, τη ματαιότητα της εικόνας που οι ίδιοι επιλέγουν να ακολουθούν. Στερεότυπα που αγχώνουν, καθηλώνουν το άτομο, σε μια εποχή γεμάτη αντιφάσεις.

Rita Zacharis

Ό

,τι αξίζει ο άνθρωπος, είναι ο εαυτός του. Να είναι αληθινός, να στέκεται απέναντι, να προχωρά αξιολογώντας το δώρο της

Η

Rita Zacharis γεννήθηκε στη Βουδαπέστη και μεγάλωσε στην Αθήνα. Αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο Πειραιώς (Διοίκηση Επιχειρήσεων) και από τη Γαλλική Ακαδημία Αθηνών. Μιλάει τρεις γλώσσες, αγγλικά, γαλλικά, ουγγρικά. Εργάστηκε για λίγο στο Παρίσι, στη Societe Generale. Από το 1989 εργάζεται ως δημοσιογράφος με ειδίκευση στο οικονομικό ρεπορτάζ σε εφημερίδες (Εξπρές, Ναυτεμπορική, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Πρώτο Θέμα, Ισοτιμία κ.ά.) και σε πολλά περιοδικά, καθώς και ως παραγωγός ραδιοφωνικών εκπομπών στους σταθμούς ΝΕΤ 105.8, Αθήνα 9.84, ΕΡΑσπορ. Επίσης συνεργάστηκε με σημαντικές εταιρίες ως σύμβουλος επικοινωνίας. Είναι μέλος της ΕΣΗΕΑ και του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος. Το 2013 εξέδωσε το πρώτο της βιβλίο με τίτλο «Πέτυχα γιατί», που αφορά τα πορτραίτα των σημαντικότερων Ελλήνων βιομηχάνων μέσα από τις προσωπικές τους διηγήσεις.

ΤΙΤΛΟΣ

Ακόμη δεν... με πούλησα ΣΥΓΓΡΑΦΈΑΣ

Rita Zacharis ΣΕΙΡΑ

Λογοτεχνία [1358]1019/22 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΔΙΟΡΘΩΣΗ

Όλγα Παλαμήδη LAYOUT - DESIGN Myrtilo, Λένα Παντοπούλου COPYRIGHT© 2019

Rita Zacharis

ΠΡΏΤΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αθήνα, Οκτώβριος 2019 ISBN 978-960-564-838-1

Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας, (Ν. 2121/1993, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) καθώς και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται η καθ’ οιονδήποτε τρόπο ή μέσο (ηλεκτρονικό, μηχανικό ή άλλο) αντιγραφή, φωτοανατύπωση και γενικώς αναπαραγωγή, μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή και η εν γένει εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου χωρίς τη γραπτή άδεια του δικαιούχου συγγραφέα.

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ:

Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα ΤΗΛ.: 210 6431108 ocelotos@ocelotos.gr www.ocelotos.gr

Rita Zacharis

Περιεχόμενα

Εισαγωγή................................................... 7 Πόσο πλούσιος πια!................................ 11 Κακή μας τύχη........................................ 23 Δέξου με όπως είμαι............................... 30 Πού πάω;.................................................. 43 Δια-δίκτυο!.............................................. 56 Πρωινό ξύπνημα..................................... 68 Φιλίες....................................................... 78 II................................................................ 87 Γράμμα στα παιδιά μου Προσδοκίες............................................. 92 Ζωή χωρίς κενά..................................... 100 Ένας αναπάντεχος φίλος..................... 107

—5—

Εισαγωγή

Η

σημερινή γενιά των τριαντάρηδων φαίνεται σαν χαμένη, είναι αποπροσανατολισμένη, εγκλωβισμένη στα «πρέπει» και τα «θέλω» μιας γενιάς που έζησε τη χρυσή ελληνική εικοσαετία. Μοιάζει αναποφάσιστη, άβουλη στη δίνη μιας οικονομικής κρίσης που ανάγκασε τους περισσότερους κατοίκους αυτής της περιοχής να απαρνηθούν υλικά κεκτημένα. Η νέα γενιά –όσοι έμειναν στη χώρα– βρέθηκε από το 2010 να στροβιλίζεται σε μια αναπάντεχη οικονομική κρίση και να ψάχνει να βρει ταυτότητα. Γυναίκες άντρες, σαν αλαφιασμένοι κυνηγούν τους εφιάλτες τους, ψάχνουν λύσεις μέσα από παρέες, από ψυχολόγους-συμβούλους και από τη νέα τεχνολογία, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μια γενιά –της δεκαετίας του ’70’80– που γαλουχήθηκε με τα πλέον παραγωγικά πρότυπα, ξαφνικά έχασε τον έλεγχο της ζωής της. Σπίτια, εξοχικά,

—7—

RITA ZACHARIS

κολέγια, ακριβές διακοπές, πολυτελή αυτοκίνητα, ταξίδια σε μέρη εξωτικά, τόσα πράγματα που η γενιά του ’40 ούτε που τα είχε ονειρευτεί. Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι άλλοι άνθρωποι, όπως είπε και ο Όσκαρ Ουάιλντ, αφού οι σκέψεις τους είναι οι απόψεις κάποιου άλλου, η ζωή τους μια μίμηση, τα πάθη τους ένα ρητό. Και ήρθε η κρίση και μας βρήκε όλους απροετοίμαστους. Γκρέμισε μια «θολή κουλτούρα», μια γενιά του χρηματιστηρίου, της πολυτέλειας, του σούσι και του «Cohiba». Φιλίες διαλύθηκαν, φιλίες δοκιμάστηκαν, μίση και πάθη βγήκαν στην επιφάνεια, και ο τέλειος κόσμος πολλών ανθρώπων διαλύθηκε. Και όλα αυτά γιατί πιστέψαμε σε αυτό το ουτοπικό καταναλωτικό μοντέλο. Ένα πρότυπο που δεν μας πήγε μπροστά, αλλά μας δημιούργησε πολλές ανεκπλήρωτες ανάγκες, απωθημένα και μίσος για όσους κατάφεραν να εξασφαλίσουν περισσότερα υλικά αγαθά. Οι μικρές ιστορίες της καθημερινότητας όλων όσοι κατοικούν σε αυτόν τον μικρόκοσμο, οι αγωνίες, τα ερωτη-

—8—

Εισαγωγή

ματικά, τα πάθη, οι ανασφάλειες που μας κυριεύουν, αποτελούν δείγματα μιας καθημερινής ζωής αναπόσπαστης από τις συνήθειες που δεν μπορούμε να αποβάλουμε. Μεγαλώσαμε μέσα σε φόρμες με «πρέπει», όχι με προσωπικές επιθυμίες. Και όσοι προλάβαμε να ωριμάσουμε και να κοιτάξουμε φευγαλέα προς τα πίσω, ίσως και να χαμογελάμε όταν διαπιστώνουμε πως μόνοι μας φτιάξαμε το ατομικό κλουβί και χωθήκαμε μέσα. Και τώρα ψάχνουμε τρόπους να αναπνεύσουμε, να σωθούμε από τη «θολή κουλτούρα» μας. Δημιουργήσαμε πρότυπα, ιδανικά, όπως τα θέλουν οι άλλοι, όχι όπως εμείς μπορούμε. Πρότυπα βγαλμένα από photoshop, αψεγάδιαστα, μια εικονική πραγματικότητα. Οι συνθήκες μάς ανάγκασαν να βγάλουμε τον κακό μας εαυτό, γίναμε πιο εγωκεντρικοί. Ίσως εμείς οι γυναίκες, περισσότερο ευάλωτες, βρισκόμαστε πιο διχασμένες, πιο ανασφαλείς. Αρνηθήκαμε την πραγματικότητα, κοιταχτήκαμε στον καθρέφτη μας και βγάλαμε συμπεράσματα. Είδαμε ξαφνικά τον πραγματικό μας εαυτό, τους αν-

—9—

RITA ZACHARIS

θρώπους που συναναστρεφόμαστε, και αναρωτηθήκαμε τι ακριβώς ζητάμε από τη ζωή μας. Προσωπικά, δανείστηκα έναν στίχο του Βάρναλη: «Δειλοί, μοιραίοι και άβουλοι αντάμα, προσμένουμε ίσως κάποιο θάμα». Οι μικρές ιστορίες, τα διηγήματα, είναι η καθημερινότητα των ανθρώπων τού σήμερα, που παλεύουν να βρουν τη δική τους ταυτότητα. Σε αυτά παρουσιάζονται ιστορίες της καθημερινότητας με τις οποίες λίγο πολύ όλοι ήρθαμε αντιμέτωποι. Στην πρώτη τους φάση είναι μια δημοσιογραφική εργασία, όπου άνθρωποι του καθημερινού μόχθου περιγράφουν πώς θα ήθελαν να είναι. Σε τι μεταφράζεται η οικονομική άνεση και πώς θα ήθελε ο καθένας να ζει. Σε έναν κόσμο που ολοένα και στενεύει, που μάθαμε να δίνουμε μεγαλύτερη αξία στη γνώμη των άλλων για μας, προσπάθησα να ρίξω λίγο φως σε απλά καθημερινά γεγονότα. Με μια δόση πικρού χιούμορ και ειρωνείας αναφέρομαι σε στιγμές καθημερινότητας μεταξύ γυναικών. Είναι τόσο πολύτιμες και συνάμα ευάλωτες αυτές οι σχέσεις. Τα συμπεράσματα δικά σας. — 10 —

Πόσο πλούσιος πια!

«Α

ν ζεις σύμφωνα με τις επιταγές της φύσης, ποτέ δεν θα είσαι φτωχός. Αν ζεις σύμφωνα με τις επιταγές των ανθρώπων, ποτέ δεν θα γίνεις πλούσιος», είχε πει ο φιλόσοφος Σενέκας. Μια ρήση που εξακολουθεί και στις μέρες μας να είναι επίκαιρη. «Με πόσα χρήματα θα αισθανόμουν πλούσιος;» Είναι το ερώτημα που επιχειρεί ο καθένας να θέσει στον εαυτό του, στους συγγενείς και τους φίλους του, σε μια περίοδο όπου κυριαρχούν η επαγγελματική ανασφάλεια, τα υψηλά ποσοστά ανεργίας και η απρόβλεπτη πορεία των οικονομικών της χώρας. Ο ορισμός του πλούτου κατά πολλούς θεωρείται υποκειμενικός, αφού οι ανάγκες και οι εξαρτήσεις ποικίλλουν ανάλογα με την προσωπικότητα και το περιβάλλον που έχει επιλέξει ο καθένας να ζήσει. Να όμως που σε αυτή τη μικρή γωνιά του πλανήτη, αυτή τη μεσογειακή

— 11 —

123 × 210  SPINE: 7.1  FLAPS: 80

ISBN 978-960-564-838-1

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ Βατάτζη 55, 114 73 Αθήνα | ΤΗΛ.: 210 64 31 108 ocelotos@ocelotos.gr | www.ocelotos.gr

Ακόμη δεν... με πούλησα

ζωής. Μικρές καθημερινές διηγήσεις, δοσμένες με χιούμορ και πικρία, ανθρώπων που βίωσαν την κρίση, παρέα με τη θλίψη, με τον ψυχίατρο, με τη φίλη ή ακόμη και τον ηλεκτρονικό φίλο, το Facebook. Όχι σε αμάσητα «πρότυπα», συνταγές που μας καθηλώνουν. Πόσες «διασημότητες» θα αντέξει ακόμη ο οργανισμός, πόσα διλήμματα και «πρέπει»… Σημεία των καιρών που έρχονται να αναδείξουν την καθημερινότητα όσων βίωσαν την ανεργία, τη μετανάστευση των δικών τους ανθρώπων, τη ματαιοδοξία, τη ματαιότητα της εικόνας που οι ίδιοι επιλέγουν να ακολουθούν. Στερεότυπα που αγχώνουν, καθηλώνουν το άτομο, σε μια εποχή γεμάτη αντιφάσεις.

Rita Zacharis

Ό

,τι αξίζει ο άνθρωπος, είναι ο εαυτός του. Να είναι αληθινός, να στέκεται απέναντι, να προχωρά αξιολογώντας το δώρο της

Η

Rita Zacharis γεννήθηκε στη Βουδαπέστη και μεγάλωσε στην Αθήνα. Αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο Πειραιώς (Διοίκηση Επιχειρήσεων) και από τη Γαλλική Ακαδημία Αθηνών. Μιλάει τρεις γλώσσες, αγγλικά, γαλλικά, ουγγρικά. Εργάστηκε για λίγο στο Παρίσι, στη Societe Generale. Από το 1989 εργάζεται ως δημοσιογράφος με ειδίκευση στο οικονομικό ρεπορτάζ σε εφημερίδες (Εξπρές, Ναυτεμπορική, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Πρώτο Θέμα, Ισοτιμία κ.ά.) και σε πολλά περιοδικά, καθώς και ως παραγωγός ραδιοφωνικών εκπομπών στους σταθμούς ΝΕΤ 105.8, Αθήνα 9.84, ΕΡΑσπορ. Επίσης συνεργάστηκε με σημαντικές εταιρίες ως σύμβουλος επικοινωνίας. Είναι μέλος της ΕΣΗΕΑ και του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος. Το 2013 εξέδωσε το πρώτο της βιβλίο με τίτλο «Πέτυχα γιατί», που αφορά τα πορτραίτα των σημαντικότερων Ελλήνων βιομηχάνων μέσα από τις προσωπικές τους διηγήσεις.