NV2005-1018

.3”

TIN MÔÙI

Theá Giôùi

THÖÙ BA - SOÁ 7255 - 18 thaùng 10, 2005 (16 thaùng Chín naêm AÁt Daäu)

TIN NHANH TUESDAY, OCTOBER 18, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A11

DAT

AÁn Ñoä lo laéng:

Khuûng boá coù theå duøng Google Earth Google, haõng cung caáp dòch vuï tìm kieám treân Internet lôùn nhaát theá giôùi, coù theå seõ phaûi ngöng dòch vuï “Google Earth,” moät dòch vuï cho pheùp cung caáp nhöõng böùc aûnh chuïp traùi ñaát töø veä tinh, do gaëp phaûi nhieàu söï phaûn ñoái töø nhöõng nöôùc khi lo ngaïi boïn khuûng boá coù theå lôïi duïng Google Earth ñeå taán coâng nhöõng vò trí quan troïng cuûa hoï, ñaëc bieät laø nhöõng muïc tieâu quaân söï hay loø phaûn öùng haït nhaân. Hoâm 15 Thaùng Möôøi vöøa qua, Toång Thoáng AÁn Ñoä A.P.J Abdul Kalam ñaõ baøy toû lo laéng veà dòch vuï cung caáp nhöõng böùc aûnh chuïp, baûn ñoà nhöõng vò trí treân traùi ñaát cuûa Google Inc, caûnh baùo raèng ñieàu naøy coù theå giuùp nhöõng keû khuûng boá nhaän bieát vaø tìm thaáy nhöõng muïc tieâu taán coâng thoâng qua nhöõng hình aûnh ñöôïc chuïp töø veä tinh naøy. Google Earth ñaõ cung caáp nhöõng hình aûnh roõ neùt veà toøa nhaø Quoác Hoäi cuûa AÁn Ñoä, dinh toång toáng vaø nhöõng toøa nhaø vaên phoøng chính phuû taïi thuû phuû New Delhi. Ngoaøi ra nhöõng caên cöù quaân söï cuûa AÁn Ñoä cuõng ñöôïc nhieàu nhieàu ngöôøi bieát ñeán thoâng qua nhöõng böùc aûnh mieãn phí cuûa Google. “Caùc nöôùc ñang phaùt trieån, voán ñaõ chòu nhieàu nguy cô bò khuûng boá, nay laïi ñöôïc öu tieân löïa choïn trong nhöõng böùc aûnh chuïp töø veä tinh cuûa Google. Ñieàu naøy laøm

chuùng toâi thöïc söï lo laéng,” Toång Thoáng AÁn Ñoä Kalma noùi vôùi nhöõng phoùng vieân taïi moät cuoäc hoïp vôùi nhöõng quan chöùc an ninh caûnh saùt cao caáp taïi thaønh phoá Hyderabad. OÂng Kalam, moät nhaø khoa hoïc trong lónh vöïc nghieân cöùu teân löûa tröôùc khi trôû thaønh toång thoáng AÁn Ñoä, keâu goïi nöôùc naøy ra nhöõng ñaïo luaät cho pheùp kieàm cheá söï phaùt taùn cuûa nhöõng taøi lieäu kieåu nhö vaäy. “Chuùng ta phaûi laøm nhö vaäy vì taïi nhieàu nöôùc khaùc, hoï cuõng coù luaät veà quan saùt khoâng gian ñoái vôùi laõnh thoå cuûa hoï,” oâng Kalam noùi. Google Earth laø moät dòch vuï môùi cuûa Google ñöôïc ñöa ra vaøo Thaùng Saùu naêm 2005, cho pheùp ngöôøi söû duïng Internet xem mieãn phí nhöõng böùc aûnh chuïp traùi ñaát töø veä tinh vôùi ñoä chính xaùc, saéc neùt cao, trong ñoù coù nhieàu böùc aûnh Chuû Tòch Palestine gaëp gôõ Toång Thoáng Phaùp chuïp caû nhöõng vò trí, khu vöïc Toång Thoáng Phaùp Jacques Chirac (phaûi) vaø Chuû Tòch Palestine Mahmoud Abbas trong moät cuoäc hoïp taïi “nhaïy caûm” taïi nhieàu nöôùc treân Ñieän Elyseùe ôû Paris hoâm 17 Thaùng Möôøi, 2005. OÂng Abbad ñaõ tôùi Paris tröôùc khi môû moät cuoäc thaêm theá giôùi. Google cuõng cung caáp vieáng Toøa Baïch OÁc ñeå thaûo luaän veà tieán trình hoøa bình Trung Ñoâng sau khi Israel trieät thoaùi khoûi Gaza. thoâng tin döôùi daïng vaên baûn (text) (Hình Patrick Kovarik/AFP/Getty Images) ñeå in ra giaáy nhö moät baûn ñoà thoâng thöôøng. Keát quaû thu veà töông ñoái aán töôïng vaø nhieàu ngöôøi Toång Thoáng Roh vaø Thuû Töôùng coù theå xem chi tieát khu nhaø cuûa hoï Koizumi ñang döï tính cho naêm nay töø beå bôi cho ñeán gian beáp. seõ “raát khoù khaên tröø khi coù söï Tröôùc ñoù, nhöõng nöôùc nhö Anh, thay ñoåi quan troïng trong tình Nam Haøn, Thaùi Lan, Hoøa Lan giaù o . Thuû töôù n g Nhaä t hoâ m Thöù Hai hình.” cuõng baøy toû nhöõng lo laéng töông Taï i Seoul, Ngoaï i Tröôû n g Ban ñeá n vieá n g thaê m vieá n g ngoâ i ñeà n töû Taïi Baéc Kinh, ngoaïi tröôûng töï. (VAP) só Yasukuni, baát chaáp dö luaän cho Ki-moon trieäu Ñaïi Söù Nhaät Baûn Trung Quoác hoâm Thöù Hai trieäu ñaïi raèng haønh ñoäng naøy laø haønh ñoäng Shotaro Oshima ñeå phaûn ñoái vieäc söù Nhaät Baûn ñeán ñeå phaûn ñoái vieäc toân vinh cheá ñoä quaân phieät trong naøy. thuû töôùng Nhaät vieáng thaêm ngoâi “Chính phuû nöôùc chuùng toâi ñaõ ñeàn töû só Yasukuni. OÂng Rumsfeld, trong moät baøi quaù khöù, ñoàng thôøi gaây phaûn öùng dieãn vaên ôû Singapore vaøo Thaùng gay gaét töø phía Nam Haøn vaø nhieàu laàn yeâu caàu (oâng Koizumi) Thoâng caùo cuûa Boä Ngoaïi Giao ñöøng vieáng thaêm ñeàn, laø nôi thôø Trung Quoác baøy toû söï phaãn noä vaø Saùu, noùi raèng Trung Quoác sau Trung Quoác. Ñaây laø laàn thöù naêm Thuû Töôùng phöôïng nhöõng keû phaïm toäi aùc cöïc löïc phaûn ñoái Nhaät Baûn veà vieäc nhieàu naêm gia taêng ngaân saùch quaân söï, ñaõ laøm leäch caùn caân Junichiro Koizumi ñeán vieáng ñeàn chieán tranh, töøng gaây tang toùc vaø naøy, coi ñoù laø haønh ñoäng coá tình quyeàn löïc ôû AÙ Chaâu vaø gaây lo ngaïi töû só Yasukuni töø khi oâng ñaéc cöû ñau thöông voâ cuøng trong quaù khôi laïi veát thöông taâm lyù vaø laøm cho nhöõng nöôùc laùng gieàng cuûa hoï. naêm 2001. Chuyeán vieáng thaêm khöù,” Ngoaïi Tröôûng Ban noùi vôùi maát theå dieän cuûa ngöôøi Trung Trung Quoác ñaõ baùc boû nhöõng lo dieãn ra duø moät toøa aùn môùi ñaây ra Ñaïi Söù Oshima. Quoác, laø haønh ñoäng sai traùi naëng Sau ñoù, phaùt ngoân vieân cuûa neà, laøm toån thöông moái quan heä ngaïi cuûa Hoa Kyø vaø noùi söï gia aùn leänh nhöõng chuyeán vieáng thaêm taêng quaân söï cuûa hoï chæ coù tính naøy vi phaïm quy ñònh cuûa hieán Toång Thoáng Roh Moo-hyun cho Trung-Nhaät. caùch hoøa bình. Nhöng Baéc Kinh phaùp taùch rôøi chính quyeàn vaø toân bieát cuoäc hoïp thöôïng ñænh giöõa vaãn duy trì quyeàn söû duïng vuõ löïc ñeå ngaên chaën vieäc Ñaøi Loan tieán Chuû tòch Sony: hoùa vaø nhöõng thöông hieäu Nhaät tôùi ñoäc laäp. Baéc Kinh ñaõ chæ trích Baûn. Nhöng nhöõng nhaø ngoaïi giao Hoa Kyø veà vai troø cuûa Hoa Kyø ñaõ tìm ñöôïc caùch laøm oån ñònh tình trong vieäc cung caáp tieáp teá quaân söï BAÉC KINH.- OÂng Howard ñuïng chaïm vì chuyeän oâng Koizumi hình. cho Ñaøi Loan. Trong thôøi gian phong traøo kyø Nguõ Giaùc Ñaøi cho bieát raèng oâng Stringer, giaùm ñoác chaáp haønh coâng ñeán thaêm Ñeàn Lieät Só Chieán Rumsfeld cuõng seõ thaûo luaän veà ty Sony, hoâm Thöù Hai noùi raèng vì Tranh hoâm Thöù Hai vaø loâi keùo thò Nhaät ñaàu naêm nay, trang web nhöõng chöông trình haït nhaân cuûa ngaønh tieâu khieån vaø ñieän töû coøn laø tröïc tieáp nhieàu phaûn öùng töø Trung cuûa Sony teân laø China web page bò boïn phaù phaùch taán coâng nhöng Baéc Haøn vôùi nhöõng nhaø laõnh ñaïo nguyeân ñoäng löïc chính cho söï phaùt Quoác vaø Nam Haøn. Trong Muøa Xuaân, söï baát maõn nhöõng hoaït ñoäng ñieän töû vaø nhöõng Trung Quoác, keå caû Boä Tröôûng Quoác trieån trong nhöõng naêm tôùi neân Phoøng Cao Cöông Xuyeân vaø Chuû oâng cho raèng seõ phaùt trieån raát cuûa ngöôøi Hoa ñoái vôùi nhieàu thaäp loaïi ngaønh khaùc cuõng khoâng bò nhanh cho daãu ñoâi luùc Nhaät Baûn nieân bò ñoái xöû nghieät ngaõ ñaõ leân aûnh höôûng. Saùu thaùng qua, saûn Tòch Hoà Caåm Ñaøo. caát cao bieán thaønh nhöõng cuoäc phaåm cuûa Nhaät Baûn döôøng nhö Taïi Seoul, oâng Rumsfeld seõ vaø Trung Quoác coù söï baát bình. OÂng Stringer neù traùnh nhöõng bieåu tình choáng phaù baïo ñoäng vaø cuõng aên khaùch khoâng thua gì cuûa tham döï nhöõng cuoäc tham khaûo quaân söï haøng naêm giöõa Hoa Kyø vaø caùc caâu hoûi veà trieån voïng coù söï nhöõng lôøi keâu goïi taåy chay haøng Trung Quoác. (VAP) Nam Haøn. Hieän coù hôn 30,000 binh só Hoa Kyø truù ñoùng taïi Nam Haøn trong khi Nam Haøn coù 3,200 Theo doõi ñaày ñuû tin töùc binh só hoaït ñoäng taïi Iraq. Vietnam Airlines seõ nhaän theâm maùy bay Airbus, trong ñoù coù 10 theá giôùi vaø Vieät Nam Trong nhöõng cuoäc vieáng thaêm moät maùy bay Boeing 777 trong chieác Airbus 320 vaø 6 chieác Airbus ngaén tôùi Moâng Coå vaø Kazakhstan, Thaùng Möôøi vaø Thaùng Möôøi Moät 321. Tin nhanh, ñuùng, ñaày ñuû; oâng Rumsfeld seõ thaûo luaän nhöõng nhaän theâm moät chieác nöõa, naâng Ngoaøi ra coâng ty haøng khoâng nhieàu baøi vôû giaù trò: vaán ñeà hieän ñaïi hoùa quaân ñoäi vaø toång soá phi cô Boeing 777 leân 10 quoác gia naøy cuõng ñang döï tính söï coäng taùc ôû Iraq vaø Afghanistan. chieác vaøo cuoái naêm 2005. mua theâm 4 maùy bay Boeing 787 Chæ coù Nhaät Baùo Taïi Lithuania, oâng seõ tham döï moät Ngoaøi nhöõng chieác Boeing 777, vaø 10 chieác Airbus 321 theo nhöõng cuoäc hoïp vôùi nhöõng boä tröôûng quoác Vietnam Airlines hieän coù 1 maùy keá hoaïch ñaõ ñöôïc chính phuû pheâ NGÖÔØI VIEÄT phoøng khoái NATO. (n.n.) bay 767 cuûa Boeing vaø 11 chieác duyeät.

Thuû töôùng Nhaät thaêm ñeàn töû só Nam Haøn, Trung Quoác phaûn ñoái

Boä Tröôûng Rumsfeld leân ñöôøng ñi Baéc Kinh WASHINGTON (Reuters) - Hoâm Thöù Hai, Boä Tröôûng Quoác Phoøng Hoa Kyø Donald H. Rumsfeld ñaõ leân ñöôøng ñi Baéc Kinh ñeå thuùc ñaåy nhöõng cuoäc trao ñoåi quaân söï vôùi Trung Quoác vaø thaûo luaän veà nhöõng vaán ñeà an ninh trong vuøng lieân heä ñeán Baéc Haøn. Ñaây laø chuyeán ñi ñaàu tieân cuûa oâng oâng Rumsfeld tôùi Trung Quoác keå töø khi oâng giöõ chöùc vuï vaøo naêm 2001, giöõa söï lo ngaïi ngaøy caøng taêng cuûa Hoa Kyø veà chi phí quaân söï leân cao cuûa Trung Quoác. OÂng cuõng seõ vieáng thaêm Baéc Haøn, Moâng Coå, Kazakhstan vaø Lithuania. Caùc vieân chöùc Nguõ Giaùc Ñaøi noùi raèng Hoa Kyø vaø Trung Quoác cuøng nhaém vaøo muïc tieâu hoaøn taát vieäc bình thöôøng hoùa nhöõng quan heä quaân söï sau vuï moät maùy bay do thaùm cuûa Hoa Kyø ñuïng vôùi moät phaûn löïc chieán ñaáu Trung Quoác vaøo Thaùng Tö naêm 2001, suyùt gaây neân moät cuoäc khuûng hoaûng. Washington hy voïng seõ khuyeán khích Trung Quoác cho bieát theâm thoâng tin veà nhöõng keá hoaïch taân tieán hoùa quaân ñoäi cuûa hoï vaø cho pheùp nhöõng vieân chöùc Hoa Kyø thaêm vieáng nhöõng cô sôû quoác phoøng, nhö Hoa Kyø ñaõ cho pheùp nhöõng vieân chöùc Trung Quoác thaêm vieáng. Toång Thoáng George W. Bush cuõng döï tính vieáng thaêm Trung Quoác, cuõng nhö Nhaät Baûn, vaøo Thaùng Möôøi Moät.

Trung Quoác laø chìa khoùa taêng tröôûng

Vieät Nam mua theâm maùy bay Boeing

.3”

YÙ KIEÁN

Dieãn Ñaøn

A12 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7255 - 18 thaùng 10, 2005 (16 thaùng Chín naêm AÁt Daäu)

TAØI LIEÄU TUESDAY, OCTOBER 18, 2005

DAT

NAÊM GAÕY GAÙNH NGUYEÃN HAÛI SÔN

K

“Maõ ñeà, Döông cöôùc anh huøng taän, Thaân, Daäu nieân lai kieán thaùi bình.”

hi coøn laø moät thanh nieân yû mình söùc daøi vai roäng, gaùnh moät boù luùa thaät to. Ñoøn gaùnh yeáu quaù chòu khoâng noåi vaø cuoái cuøng gaõy laøm hai. Sau naøy thaáy ai gaùnh naëng, nhieàu ngöôøi nhaéc nhôû raèng: Coi chöøng gaõy gaùnh! Nhöõng cuoäc hoân nhaân khoâng haïnh phuùc phaûi chia lìa, baø con ta noùi raèng: Gaõy gaùnh giöõa ñöôøng. Baùo caùo taïi Quoác hoäi veà nhieäm vuï kinh teá-xaõ hoäi naêm 2005, oâng Phan Vaên Khaûi ñöa ra con soá taêng tröôûng kinh teá naêm 2005 laø = hoaëc > 8.5%. OÂng ta noùi raèng: trong nhöõng naêm qua, neàn kinh teá taêng tröôûng khoâng ñaït yeâu caàu. Do vaäy, naêm naøy phaûi gaùnh cho 4 naêm thì môùi hoaøn thaønh keá hoaïch naêm naêm vaø nhö theá môùi thöïc hieän ñöôïc nghò quyeát Ñaïi hoäi laàn IX cuûa Ñaûng ñeà ra. Moät naêm gaùnh cho mình khoâng noåi, huoáng hoà gì gaùnh cho boán naêm. Tham voïng nhö vaäy laø gaùnh caû caùi di hoïa Coäng Saûn. Lieàn sau ñoù, ngaøy 05/12/ 2004, theo chæ thò cuûa Ban bí thö; baø Tröông Myõ Hoa thay maët Hoäi ñoàng thi ñua khen thöôûng Nhaø nöôùc toå chöùc moät cuoäc hoïp baát thöôøng taïi TP.HCM. Tieâu ñieåm cuûa cuoäc hoïp nhaèm quaùn trieät tinh thaàn thi ñua vôùi quyeát taâm hoaøn thaønh keá hoaïch ñeà ra. Muïc tieâu kinh teá laø con soá 8.5%, vaø muïc tieâu chính trò laø naêm coù nhieàu ngaøy leã lôùn. Thôøi gian thi ñua laø töø ngaøy phaùt ñoäng phong traøo cho ñeán cuoái naêm 2005. Nhieàu oâng Phoù chuû tòch kieâm tröôûng Ban thi ñua cuûa caùc Tænh, Thaønh ñaõ ñaët buùt kyù vaøo soå vaøng cam keát... Nhö vaäy laø cuoäc ñua ñaõ baét ñaàu! Xin nhaéc laïi raèng; Hoäi ñoàng thi ñua Khen thöôûng laø nôi ñaùnh troáng goõ duøi, hoái thuùc caùc phong traøo thi ñua; vaø sau ñoù seõ hoïp haønh lieân mieân ñeå toång keát, phaùt giaáy khen baèng khen. Moät vieäc laøm mang tính hình thöùc vaø khoa saùo hôn laø ra söùc laøm vieäc. Nhìn vaøo nhöõng söï kieän treân, chuùng ta thaáy neàn kinh teá Vieät Nam vaãn mang naëng tính taäp trung quan lieâu. Tröôùc khi tieán haønh coâng vieäc, ngöôøi ta ñaët tröôùc chæ tieâu, laøm leã haï quyeát taâm; roài sau ñoù môùi baét tay laøm vieäc. Ñeán khi laøm khoâng noåi thì sinh ra baùo caùo laùo. Haäu quaû, nhieàu coâng trình chæ coù neàn moùng vôùi nhöõng ñoáng beâ toâng vaø coät theùp ñaâm tua tuûa dang giöõa trôøi töø naêm naøy qua naêm khaùc. Nhöõng coâng trình chaøo möøng leã hoäi thì thi coâng caåu thaû, laøm böøa laøm aåu, aên caép vaät tö; sau khi khaùnh thaønh laø baét ñaàu luùn nöùt... Ñaây laø caên nguyeân cuûa beänh thaønh tích khoâng theå naøo chöõa ñöôïc. ÔÛ nöôùc ngoaøi, hình nhö, khoâng coù caùi chæ tieâu naøy maø chæ coù döï baùo. Ví duï, döï baùo taêng

tröôûng kinh teá cuûa Singapore naêm 2004 laø 4.8%... Theá giôùi ñang thay ñoåi töøng ngaøy, laøm sao coù theå laäp keá hoaïch cuï theå ñöôïc, trong khi baûn thaân laïi quaù cöùng nhaéc trong caùch giaûi quyeát vaán ñeà. Nhöõng meänh leänh töø treân ñöa xuoáng chæ aùp duïng ñöôïc trong neàn kinh teá chæ huy, coøn khi ñaõ böôùc vaøo neàn kinh teá thò tröôøng thì nhöõng meänh leänh ôû treân chæ troùi buoäc söùc saùng taïo beân döôùi vaø laøm kìm haõm söï phaùt trieån xaõ hoäi maø thoâi. Nhìn vaøo nhöõng tham voïng cuûa Coäng Saûn, chuùng ta coù theå noùi raèng, Haø Noäi ñang leân daây coùt nhaèm thaùo gôõ nhöõng beá taéc hieän nay. Hoï ñaõ chích doping chaêng? Trong lòch söû Ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam, naêm 2005 laø naêm khaù ñaëc bieät. Moät naêm coù quaù nhieàu söï kieän, noã löïc, söï doàn neùn; nhöõng tham voïng caàn ñaït ñöôïc cuõng nhö nhöõng ruûi ro khoâng theå traùnh khoûi.

Beänh nhaân medicare caàn bieát BAÙC SÓ NGUYEÃN TRAÀN HOAØNG ° (714) 531-7930 ° nguyentranhoang@aol.com

Naêm 2005 laø naêm queân mình ñi ñeå soáng cuøng thieân haï LTS: Baøi vieát döôùi ñaây laø nhöõng giaûi ñaùp cho caùc caâu hoûi cuûa baùc só Nguyeãn Traàn Hoaøng, leõ ra baøi vieát naøy ñöôïc ñaêng Naêm 2005, Coäng Saûn Vieät Nam ñöùng tröôùc aùp löïc phaûi thay ñoåi, aùp löïc naøy phaùt sinh trong quaù trình hoäi nhaäp. Cöù moãi böôùc tieán ra beân ngoaøi ñaûng phaûi töï thay ñoåi mình. Muïc tieâu maø ñaûng ñeà ra laø cuoái naêm 2005 phaûi gia nhaäp WTO. Ñieàu kieän ñaàu tieân ñeå gia nhaäp WTO laø phaûi ñaøm phaùn vôùi caùc quoác gia khaùc ñeå söûa ñoåi luaät leä vaø chính saùch cho phuø hôïp vôùi quyeàn lôïi ña beân. Xaõ hoäi Coäng Saûn laø moät xaõ hoäi kheùp kín, gioáng nhö xaõ hoäi Baéc Trieàu tieân hieän nay. Ngöôøi daân soáng trong xaõ hoäi ñoù khoâng ñöôïc bieát nhöõng gì ñang xaûy ra “beân ngoaøi”. Beân ngoaøi ôû ñaây laø beân ngoaøi moâi tröôøng hoï ñang soáng vaø nhöõng ñieàu maø hoï caàn phaûi bieát; chöù khoâng nhaát thieát laø theá giôùi beân ngoaøi, nöôùc ngoaøi. Khi moät xaõ hoäi ñi töø kheùp kín ñeán côûi môû, ngöôøi daân trong nöôùc cuõng thay ñoåi taàm nhaän thöùc cuûa mình. Moät ñieàu thöïc teá laø xaõ hoäi Vieät Nam ñaõ côûi môû, deã chòu hôn caùch ñaây möôøi naêm; nhöng ñeå theo kòp caùc nöôùc xung quanh thì Vieät Nam caàn phaûi côûi môû nhieàu hôn nöõa vaø caàn moät thôøi gian nöõa. Trong boái caûnh caùc nöôùc trong khu vöïc ñaõ tieán moät böôùc raát daøi thì Vieät Nam coøn ñi chaäp chöõng, trong hoaøn caûnh theá giôùi ñang thay ñoåi nhö vuõ baõo thì Vieät Nam vaãn cöù chaäm chaân. Tính baát caäp vaø chaàn chöø cuûa Vieät Nam laø do taïi cô cheá. Moät ñieàu deã nhaän thaáy laø nhöõng löïc caûn trong quaù trình thay ñoåi khoâng naèm ôû beân ngoaøi maø naèm chính beân trong noäi boä ñaûng.

taûi treân trang Söùc Khoûe, trong muïc “Baùc só cuûa baïn” laø moät muïc thöôøng xuyeân do Baùc Só Nguyeãn Traàn Hoaøng phuï traùch. Noäi dung baøi vieát laàn naøy lieân quan ñeán nhöõng thay ñoåi daønh cho caùc beänh nhaân hieän ñang höôûng medicare, vì baøi vieát laø nhöõng yù kieán rieâng cuûa taùc giaû vaø töông ñoái khaù daøi, khoâng theå ñi lieàn moät kyø trong muïc “Baùc só cuûa baïn”, do ñoù chuùng toâi chuyeån baøi vieát naøy qua trang Dieãn Ñaøn, vaø ñöôïc ñaêng taûi toaøn vaên ñeå ñoäc giaû ñöôïc roäng ñöôøng dö luaän. Muïc naøy chæ nhaèm giaûi ñaùp caùc thaéc maéc veà söùc khoûe coù tính caùch toång quaùt. Cho caùc vaán ñeà cuï theå, chi tieát, cuûa töøng beänh nhaân, xin lieân laïc tröïc tieáp vôùi baùc só ñeå ñöôïc thaêm khaùm tröïc tieáp.

Hoûi: Toâi vöøa môùi nhaän ñöôïc thö cuûa Cal-Optima gôûi veà ñeå choïn nhoùm. Neáu toâi muoán choïn ñi khaùm töï do thì neân choïn ñieàu thöù maáy, toâi tìm hoaøi maø khoâng thaáy chöõ Fee-For-Services, ngay caû trong baûn baèng tieáng Myõ. Thaáy choïn löïa thöù nhì coù veõ gaàn vôùi Fee-For-Services nhaát, nhöng laïi ghi laø original Medicare. Xin baùc só giaûi thích giuùp. (Hu, vaø raát nhieàu ngöôøi khaùc) Ñaùp: Baét ñaàu töø ñaàu Möôøi naøy, Cal-Optima ñaõ gôûi caùc phong bì giôùi thieäu veà OneCare cho nhöõng ngöôøi thuï höôûng caû Medicare vaø Medi-Cal ôû quaän Cam. Neáu muoán choïn ñi khaùm beänh töï do nhö hieän nay, ñuùng laø ta caàn choïn choïn löïa thöù hai trong “ÑÔN TRAÛ LÔØI CHO CHÖÔNG TRÌNH ONE CARE”. Nguyeân vaên cuûa choïn löïa ñoù laø “Toâi muoán tieáp tuïc laø thaønh vieân cuûa chöông trình Baûo Hieåm Medicare Ñaàu Tieân vaø muoán ghi danh vaøo moät chöông trình Baûo Hieåm Mua Thuoác Theo Toa cuûa Medicare (PDP). Toâi vaãn tieáp tuïc höôûng phuùc lôïi cuûa Medi-Cal qua cô quan CalOptima.” Caàn ñaùnh “check” (nhö chöõ V) hoaëc daáu gaïch cheùo chöõ “X” vaøo gaïch ngang tröôùc choïn löïa ñoù. Ngoaøi ra caàn phaûi ñieàn ñuùng teân, Tieáp trang A14 ñòa chæ, soá hoà sô Medicare, vaø soá

hoà sô Medi-Cal/CIN vaøo ñôn keå treân. Neáu queân khoâng traû lôøi thö, hoaëc vì lyù do naøo ñoù maø OneCare “khoâng theå” kieåm tra ñöôïc moät trong caùc yeáu toá treân, moät soá ngöôøi (laøm aåu) coù theå boû ñaïi ta vaøo OneCare. Do ñoù neân caån thaän khi ñieàn ñôn, vieát roõ raøng, toát nhaát laø keøm theo copy cuûa theû Medicare vaø Medi-Cal môùi nhaát cuûa mình, vaø giöõ moät baûn copy cuûa ñôn ñaõ ñieàn vaø gôûi ñi cuûa mình. Neáu gôûi baûo ñaûm thì caøng toát. Tröôùc ñaây, Medicare noùi laø hoï seõ laø ngöôøi gôûi ñôn, khoâng bieát thay ñoåi naøy laø theá naøo. Tuy nhieân, neáu kyõ, vaø neáu muoán choïn ñi töï do nhö cuõ, toát nhaát laø ta cöù traû lôøi caån thaän, ít nhaát laø khoâng maát gì ngoaøi tieàn phong bì vaø tieàn tem. YÙ nghóa cuûa choïn löïa treân laø nhö sau: “Toâi muoán tieáp tuïc laø thaønh vieân cuûa chöông trình Baûo Hieåm Medicare Ñaàu Tieân”, coù nghóa laø ta vaãn muoán ñi khaùm töï do nhö hieän nay, tieàn khaùm vaø xeùt nghieäm seõ do Medicare traû tröïc tieáp cho ngöôøi cung caáp dòch vuï, (ta khoâng phaûi traû ñoàng naøo cho phaàn naøy). “vaø muoán ghi danh vaøo moät chöông trình Baûo Hieåm Mua Thuoác Theo Toa cuûa Medicare (PDP)”, coù nghóa

laø thay vì mua thuoác(tieàn thuoác do chính phuû traû) cuûa toå hôïp CalOptima nhö töø tröôùc ñeán nay, ta seõ choïn moät (trong nhieàu toå hôïp coù hôïp ñoàng vôùi Medicare) ñeå mua thuoác Neáu khoâng choïn chöông trình mua thuoác, Medicare seõ töï choïn cho ta moät chöông trình maø hoï cho laø toát nhaát, sau ñoù ta coù theå choïn laïi chöông trình Baûo Hieåm Mua Thuoác Theo Toa cuûa Medicare thích hôïp nhaát vôùi mình. Trong Thaùng Möôøi Moät, neáu khoâng coù gì thay ñoåi, Medicare seõ gôûi caùc danh saùch cuûa caùc chöông trình naøy cho ta tìm hieåu vaø choïn löïa. Trong phaàn mua thuoác naøy, töø ñaàu naêm tôùi, duø coù vaøo toå hôïp hay khoâng, neáu khoâng coù gì thay ñoåi, ta seõ phaûi traû co-pay (traû phuï cho chính phuû) töø moät ñeán ba ñoâ la cho moãi moùn thuoác. “Toâi vaãn tieáp tuïc höôûng phuùc lôïi cuûa Medi-Cal qua cô quan CalOptima.” Coù nghóa laø caùc phuùc lôïi khaùc maø Medi-Cal cung caáp cho nhöõng ngöôøi coù caû Medicare vaø Medi-Cal, nhö laø caùc quyeàn lôïi veà raêng, maét, vaø phaàn traû phuï trôï cho tieàn beänh vieän, thaêm baùc só, thuoác men, vaãn seõ do Medi-Cal vaø CalOptima phuï traùch (cho ngöôøi coù Medi-Medi ôû quaän Cam). Thaät ra choïn löïa naøy khoâng chính xaùc laém, Tieáp trang A13

DU HOÏC - BAÛO LAÕNH - THEÛ XANH VAÊN PHOØNG LUAÄT SÖ THE THELAW LAW

LAÂM, THOMPSON, & PARK

THE THELAW LAW

12912 Brookhurst St. # 360 - Garden Grove, CA 92840

Tel: (714) 636-0999 * Fax: (714) 636-2421 - Treân 25 naêm kinh nghieäm - Töøng laø Bieän lyù (District Attorney) quaän Los Angeles. - Töøng laø Luaät sö cuûa caùc Toå hôïp Luaät sö danh tieáng vaø caùc haõng Baûo Hieåm. - Toát nghieäp töø caùc Ñaïi hoïc danh tieáng UC Berkeley vaø USC.

CHUYEÂN LO: * Tai naïn xe coä (coù theå mang veà ñeán 70% tieàn boài thöôøng), Tai naïn lao ñoäng * Du hoïc, Baûo laõnh thaân nhaân, Theû Xanh (Coù vaên phoøng ñaïi dieän ôû VN ñeå lo cho thaân nhaân cuûa quyù vò töø A tôùi Z)

* Tranh tuïng thöông maïi * Luaät Gia ñình, Caáp döôõng * Khai phaù saûn.

Khaån caáp xin goïi soá:

(714) 636-0999

THAM KHAÛO MIEÃN PHÍ Chuùng toâi chæ nhaän leä phí sau khi hoaøn taát hoà sô: Caàn tuyeån moät Thö Kyù / Paralegal thoâng thaïo Anh vaø Vieät ngöõ Du lòch, Du hoïc, Kinh doanh, Laøm vieäc/Lao ñoäng.

THÖÙ BA - SOÁ 7255 - 18 thaùng 10, 2005 (16 thaùng Chín naêm AÁt Daäu) .3”

Dieãn Ñaøn

Beänh nhaân medicare caàn bieát Tieáp trang A12

vì theo chính OneCare, trong caùc dòch vuï coøn laïi (raêng, maét vaø traû phuï trôï phaàn nhoû cuûa khaùm baùc só, ñi beänh vieän, vaø tieàn thuoác), MediCal vaãn tröïc tieáp lo veà phaàn raêng. Vaø coù nhieàu ngöôøi cho raèng caâu naøy coøn nhaèm muïc ñích giuùp hoï xin taùi hôïp ñoàng (renew contract) vôùi Medi-Cal ñeå thaàu cung caáp dòch vuï naøy cho ngöôøi höôûng Medi-Cal ôû quaän Cam. Tuy nhieân, choïn löïa naøy vaãn laø töông ñoái thích hôïp nhaát trong maãu ñôn chöa hoaøn chænh naøy, nhaèm choïn löïa tieáp tuïc töï do nhö töø tröôùc tôùi nay. Toùm laïi, vôùi choïn löïa naøy, ta vaãn ñi khaùm beänh, laøm xeùt nghieäm, ñöôïc nhaäp vieän khi caàn, moät caùch töï do nhö cuõ (chi phí do Medicare traû phaàn lôùn, MediCal chòu moät phaàn nhoû, ta khoâng phaûi traû chuùt naøo). Chæ coù moät ñieàu khaùc, laø thuoác men, thay vì ñöôïc cung caáp bôûi CalOptima, seõ ñöôïc cung caáp bôûi moät toå hôïp khaùc coù hôïp ñoàng vôùi Medicare, CalOptima chæ phuï traùnh phaàn nhoû. Hoûi: Nhieàu ngöôøi ñaõ nhaän ñöôïc thö ñeå choïn voâ OneCare hay ñi töï do. Toâi raát muoán töï do nhöng vaãn chöa nhaän ñöôïc thö. Neáu OneCare khoâng nhaän ñöôïc thö traû lôøi cuûa toâi thì toâi seõ töï ñoäng bò ñaåy vaøo OneCare phaûi khoâng? Nhöng maø neáu khoâng nhaän ñöôïc thö thì toâi laøm sao traû lôøi hoï ñöôïc? Toâi phaûi laøm sao? (baø Haûi) Ñaùp: Baø neân goïi OneCare ñeå yeâu caàu hoï gôûi thö. Moät caùch nöõa laø copy maãu ñôn traû lôøi troáng ñaõ ñöôïc gôûi cho baïn cuûa baø, roài ñieàn thoâng tin cuûa mình vaøo ñoù vaø gôûi cho hoï baèng thö baûo ñaûm. Baø coù theå hoûi moät vaên phoøng baùc só ñeå xin copy naøy. Neáu muoán, coù theå ñeán vaên phoøng chuùng toâi ñeå laáy maãu ñôn naøy (xin goïi soá ñieän thoaïi 714 531-7930). Hoûi: Ñeå choïn ñi töï do thay vì bò vaøo OneCare, toâi coù theå duøng maãu ñôn cuûa Toå Hôïp Caùc Döôïc Phoøng Ñoäc Laäp thay vì duøng maãu ñôn cuûa OneCare hay khoâng? Ñaùp: Thuù thaät laø toâi cuõng

khoâng thaät chaéc. Ñaõ neâu thaéc maéc naøy tröïc tieáp vôùi OneCare vaø Medicare, vaø ñang ñôïi traû lôøi cuûa hoï. Coù nhieàu ngöôøi lo raèng neáu khoâng duøng maãu ñôn cuûa OneCare thì khoâng bieát hoï coù (daùm) cho raèng ñoù laø thö traû lôøi khoâng hôïp leä vaø boû ta vaøo OneCare hay khoâng. Vaø neáu chuyeän ñoù xaûy ra, thì coù ai giuùp ta khieáu naïi hay kieän OneCare hay khoâng. Coøn (theo toâi hieåu) thì ñieàu maø toå hôïp caùc döôïc phoøng ñoäc laäp lo, laø neáu ta duøng maãu ñôn cuûa OneCare, hoï coù theå duøng ñoù nhö moät phöông tieän ñeå xin taùi hôïp ñoàng cuûa CalOptima nhö moät nhaø thaàu ñoäc quyeàn cuûa Medi-Cal ôû quaän Cam. (Neáu muoán ngaên chaën vieäc gia haïn hôïp ñoàng cuûa CalOptima, khoâng bieát chuùng ta coù caàn moät phong traøo ñöôïc toå chöùc quy cuû vaø maïnh hôn khoâng.) Thaät ra, qua chuyeän naøy, ñieàu quan troïng vaø roõ raøng maø coäng ñoàng chuùng ta coøn thieáu laø moät toå chöùc baûo veä quyeàn lôïi ngöôøi tieâu thuï coù thöïc löïc vaø ñöôïc söï giuùp söùc cuûa caùc luaät sö vöøa gioûi vöøa thaät söï coù nhieät taâm phuïc vuï (cho nhöõng vieäc thieát thöïc, duø coù phaûi ñuïng chaïm ñeán nhöõng theá löïc thaät söï vaø taïi choã). Hoûi: Theo toâi hieåu thì voâ OneCare chöa thaáy lôïi loäc gì cho beänh nhaân caû, chæ thaáy bò giôùi haïn quyeàn ñi khaùm chuyeân khoa, vaøo beänh vieän vaø gaëp khoù khaên khi ñi ra khoûi quaän Cam, vaäy maø moät soá ngöôøi laïi ñang quaûng caùo, noùi ñoù laø toát nhaát. Xin baùc só goùp yù xem OneCare toát nhaát ôû choã naøo vaø toát nhaát cho nhöõng ai? (Thanh, Môùi) Ñaùp: Caâu hoûi raát hay vaø raát thuù vò. Coù ngöôøi noùi laø noù raát toát, nhöng maø laäp lôø khoâng noùi roõ toát cho ai, vaø toát ôû choã naøo. Trong chuyeän naøy, noùi chung coù nhöõng thaønh phaàn sau coù lieân quan: beänh nhaân, baùc só, chuû caùc toå hôïp y teá, vaø chính phuû. Coù leõ ñieàu töông ñoái thoâng thöôøng xaûy ra laø nhöõng ai thaáy coù lôïi cho hoï, thì hoï seõ quaûng caùo maïnh meõ hôn. Qua caùch quaûng caùo, ta coù theå thaáy ai laø ngöôøi coù tö caùch ñaùng cho ta tin töôûng, vaø nhöõng ai chæ vì quyeàn lôïi (laøm cho môø maét) maø “laäp lôø ñaùnh laän con ñen”, lôïi duïng loøng tin cuûa moät soá ngöôøi caû tin ñeå thoåi phoàng (hoaëc

bòa ra) “caùi toát”, daáu ñi nhöõng baát lôïi haàu “duï doã” khaùch haøng. Ñaàu tieân laø cho beänh nhaân, cho tôùi nay, döïa theo nhöõng gì ñaõ ñöôïc coâng boá treân giaáy traéng möïc ñen maø toâi ñöôïc bieát (chöù khoâng phaûi laäp lôø noùi mieäng treân ñaøi, hay tung tin ñoàn), thì choïn löïa ñi khaùm töï do vaãn coøn laø coù lôïi nhaát cho beänh nhaân so vôùi OneCare. (Caùc keá hoaïch khaùc toâi chöa coù thì giôø tìm hieåu kyõ neân chöa daùm laïm baøn). Taïi sao ñi töï do coù lôïi hôn? Vì chuùng ta ñöôïc töï do trong möùc toái ña coù theå ñöôïc (ñi khaùm baùc só, laøm caùc xeùt nghieäm caàn thieát, nhaäp vieän khi caàn thieát) maø chöa phaûi toán theâm gì caû. Veà tieàn copay khi mua thuoác, thì cho ñeán nay, treân giaáy traéng möïc ñen, duø vaøo OneCare hay khoâng, ta vaãn ñoùng töø moät tôùi ba ñoâ la cho moãi moùn thuoác (baét ñaàu töø ñaàu naêm tôùi). Neáu quaûng caùo chæ noùi mieäng maø khoâng coù treân giaáy tôø, thì ta neân caån thaän vì ñoù coù theå laø thuû ñoaïn laäp lôø ñeå ñaùnh löøa ngöôøi nghe, hoaëc ñoù laø ñieàu phi phaùp neân hoï khoâng daùm ñeå treân giaáy tôø. (Trong tröôøng hôïp teä nhaát, duø toán theâm khoaûng möôøi ñeán ba möôi ñoâ la ñeå giöõ quyeàn töï do, thì giaù ñoù cuõng quaù reõ so saùnh giöõa giaù baûo hieåm HMO vôùi PPO). Veà phía caùc baùc só, coù lôïi hay haïi laø tuøy theo töøng tröôøng hôïp vaø tuøy theo quan ñieåm soáng vaø phuïc vuï cuûa töøng baùc só. Cho tôùi nay, neáu beänh nhaân ñi töï do, baùc só thöôøng ñöôïc medicare traû cho moãi laàn khaùm thöôøng xuyeân töø $70.10 (CPT code 99214beänh phöùc taïp hoaëc maát treân 25 phuùt ñeå khaùm) ñeán $44.86 (CPT code 99213-beänh töông ñoái ít phöùc taïp hôn). Cho möùc beänh quaù phöùc taïp hoaëc ñôn giaûn, tieàn seõ cao hoaëc thaáp hôn, nhöng ñieàu naøy raát ít gaëp. Cho laàn khaùm ñaàu tieân hoaëc cho caùc baùc só chuyeân khoa laøm tham vaán (consultation), medicare seõ traû cao hôn. Neáu vaøo toå hôïp, caùc baùc só seõ ñöôïc traû khoaùn haøng thaùng. Giaù “khuyeán maõi” (trong thôøi gian caàn “duï doã” caùc baùc só “duï” laïi beänh nhaân cuûa hoï vaøo toå hôïp -sau naøy khoâng coù gì coù theå caám caùc “oâng chuû” toå hôïp xuoáng giaù neáu taát caû ñaõ “vaøo roï” heát coøn nhuùc nhích gì ñöôïc-) hieän nay laø töø khoaûng $55 ñeán $80 moãi thaùng. Ñieàu coù veõ coù lôïi cho caùc baùc só

714-902-5789

TUESDAY, OCTOBER 18, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A13 khi tham gia toå hôïp laø “chaéc tuùi”: tôùi thaùng, duø beänh nhaân coù ñi khaùm beänh (neáu nhieàu thì “hôi phieàn”) hay khoâng (caøng “khoûe”), thì baùc só cuõng bieát chaéc mình seõ coù ñöôïc bao nhieâu ñoù tieàn. Moät soá ngöôøi coøn nghó raèng, khi vaøo toå hôïp, beänh nhaân khoâng “chaïy loän xoän”, ít sôï maát beänh hôn. Baùc só cuõng ít phaûi lo nghó veà vieäc billing (ñoøi tieàn baûo hieåm) hôn (duø laø cuõng phaûi caån thaän ñeám xem toå hôïp coù traû ñuû tieàn cho caùc ñaàu beänh nhaân cuûa mình hay khoâng). Ñieàu coù theå khoâng coù lôïi (veà tieàn baïc) cho caùc baùc só coù beänh nhaân vaøo toå hôïp laø neáu beänh nhaân ñi khaùm nhieàu (hôn moät laàn moät thaùng) laø baùc só baét ñaàu “loã” (so vôùi tieàn medicare traû cho beänh nhaân ñi khaùm töï do - töø khoaûng $45 ñeán $70 moät laàn, nhaân hai laø $90 ñeán $140, cao hôn möùc $55 ñeán $80 hieän nay cuûa caùc toå hôïp). Beänh nhaân caøng (ruûi sui bò beänh nhieàu vaø “daùm”) ñi khaùm beänh nhieàu, thì baùc só caøng “loã to”. Ñieàu khoâng coù lôïi nöõa cho caùc baùc só, laø hoï haàu nhöï hoaøn toaøn naèm döôùi söï thao tuùng cuûa caùc chuû toå hôïp. Baèng chöùng laø moät trong nhöõng toå hôïp y teá lôùn nhaát trong coäng ñoàng Vieät Nam hieän nay bò raát nhieàu than phieàn veà caùch ñieàu haønh baát minh, ñoäc ñoaùn, thieáu coâng baèng töø caùc baùc só, nhöng hoï vaãn khoâng laøm gì ñöôïc ñeå thay ñoåi. Moät khoù khaên nöõa cho caùc baùc só laø gaùnh naëng giaáy tôø xin pheùp cho beänh nhaân khi caàn thieát, ñaõ laø moät nhöùc ñaàu cho khoâng ít phoøng maïch vaø beänh nhaân. Moät ñieàu quan troïng nöõa laø, cuøng vôùi caùc beänh nhaân, caùc baùc só cuøng ñang tham gia vaøo ñieàu maø nhieàu ngöôøi cho laø laøm “chuoät thí nghieäm” cho moät chính saùch bò nhieàu ngöôøi cho laø baát coâng ñang ñöôïc môû roäng (qua vieäc ghi danh thuï ñoäng), duø cho laø noù chöa ñöôïc vui veû tieáp ñoùn vaø nhaân roäng moät caùch bình ñaúng ñeán nhieàu nôi khaùc, ñeán caùc coäng ñoàng maø ña soá laø “NGÖÔØI Myõ chính coáng”. Ñoái vôùi “chuû” caùc toå hôïp, cho tôùi nay, coù veõ nhö, ñaây laø nhöõng ngöôøi coù theå coù lôïi nhieàu nhaát. Chính phuû seõ traû khoaùn treân ñaàu beänh nhaân cho caùc toå hôïp. Tieàn naøy bao goàm caû tieàn baùc só, tieàn xeùt nghieäm, tieàn beänh vieän, vaân vaân. Caùc “oâng chuû” naøy seõ tính toaùn tröø hao tröôøng hôïp beänh nhaân bò beänh naëng phaûi

vaøo beänh vieän, duøng nhieàu xeùt nghieäm, vaân vaân, ñeå ra möùc traû khoaùn cho caùc baùc só, phoøng xeùt nghieäm, phoøng quang tuyeán, caùc nhaø thuoác... Neáu cuoái naêm, soá beänh nhaân trong toå hôïp khoâng nhaäp vieän vaø khoâng duøng caùc xeùt nghieäm nhieàu quaù, toå hôïp seõ coù lôøi vaø caùc “oâng chuû” seõ chia chaùc soá lôïi naøy. Chæ nhaåm sô sô tieàn traû cho baùc só laø $55 ñeán $80 cho moãi ñaàu beänh nhaân treân soá tieàn chính phuû traû (laø baïc ngaøn cho moãi ñaàu beänh nhaân moãi thaùng), ta coù theå ñoaùn ra taïi sao moät soá ngöôøi queân heát taát caû löông taâm, loøng töï troïng, tö caùch cuûa ngöôøi “thaày thuoác”, duøng ñuû thuû ñoaïn, laäp lôø hoaëc traéng trôïn ñaùnh löøa beänh nhaân. Chæ vì soá lôïi coù theå quaù lôùn. Beänh nhaân Vieät Nam thöôøng ñöôïc “yeâu thích”, ñöôïc “duï doã” vaøo caùc toå hôïp, vì hoï ít thích vaøo beänh vieän, ít ñoøi hoûi, thöôøng “dó hoøa vi quyù”, (noùi noâm na laø) deã bò baét naït. Moät ví duï laø neáu beänh nhieàu quaù, caàn phaûi ñi chuyeân khoa, nhaäp vieän, laøm xeùt nghieäm nhieàu, maø bò laøm khoù deã, thöôøng hoï chæ chòu ñöïng, vaø cuøng laém, thaáy coi boä khoù khaên quaù, thì xin ra khoûi toå hôïp (trong tröôøng hôïp naøy laø trôû laïi töï do), giuùp cho toå hôïp “thoaùt naïn”. Ñoù chæ laø tieàn lôøi, ngoaøi ra, coøn laø “tieàn löông” do moät vaøi “oâng chuû” töï xeùt cho mình (ñöôïc than phieàn thöôøng xuyeân xaûy ra ôû moät soá toå hôïp coù cung caùch laøm vieäc ñoäc ñoaùn, baát minh). Tieàn chi thu, khoâng ñöôïc coâng khai roõ raøng cuõng laø moät khe hôû khaùc cho caùc “oâng chuû” laøm giaøu. (Roài sau ñoù duøng soá tieàn laøm giaøu ñoù cuûng coá theá löïc cuûa mình). Veà maët chính phuû, neáu moãi caù nhaân chuùng ta bieát chaêm soùc toát söùc khoûe cuûa mình, ñi khaùm beänh ñuùng ñònh kyø, vaø khi coøn nheï ñeå beänh khoûi trôû naëng phaûi nhaäp vieän khoâng caàn thieát; ñi khaùm söùc khoûe thöôøng xuyeân ñeå khoûi bò beänh; coù caùch soáng laønh maïnh ñeå duy trì vaø naâng cao söùc khoûe cuûa mình; khoâng laïm duïng hoaëc ñeå ngöôøi khaùc laïm duïng quyeàn lôïi medicare cuûa mình; thì chaéc chaén laø chính phuû seõ coù lôïi hôn vì khoâng phaûi traû “tieàn ñaàu” cho caùc toå hôïp vaø caùc taàng taàng lôùp lôùp trung gian khaùc. Trong tình hình hieän nay, khi Tieáp trang A14

DAT

A14 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7255 - 18 thaùng 10, 2005 (16 thaùng Chín naêm AÁt Daäu) .3”

Dieãn Ñaøn

Beänh nhaân medicare caàn bieát Tieáp trang A13

maø beänh nhaân coù theå vaøo ra toå hôïp töï do, moät caùch deã hieåu, toå hôïp chæ thích ngöôøi maïnh khoûe. Vaø khi naøo coøn maïnh khoûe, “beänh nhaân” seõ coøn töông ñoái caûm thaáy thoaûi maùi vì khoâng phaûi chòu ñöïng söï khoù chòu do chôø ñôïi xin pheùp cho ñuû thöù vieäc. Ñeán khi phaûi “neám muøi” HMO thaät söï (khoù khaên vì phaûi xin pheùp cho ñuû thöù), nhieàu khaû naêng beänh nhaân seõ ñi tìm töï do, “töï nguyeän” xin ra khoûi toå hôïp (duø hôi treã). Vaø gaùnh naëng seõ traû laïi cho chính phuû. Hoûi: Toâi khoâng muoán voâ toå hôïp nhöng coù ngöôøi noùi tröôùc sau gì, ñeå tieát kieäm, chính phuû cuõng baét moïi ngöôøi voâ toå hôïp, vaäy thì cöù voâ tröôùc cho roài. Baùc só nghó sao veà yù kieán naøy? (Taâm, Huøng) Ñaùp: Khoâng bieát coù phaûi vì nghó nhö vaäy maø nhöõng ngöôøi ngheøo ôû quaän Cam ñaõ bò boû vaøo Cal-Optima, moät hình thöùc HMO ñöôïc thöû nghieäm cho beänh nhaân MediCal, ñaõ treân möôøi naêm maø vaãn chöa ñöôïc nhaân roäng ra noåi. Nhö vöøa noùi treân, toå hôïp chöa ñöôïc chöùng minh laø caùch toát nhaát ñeå chaêm soùc söùc khoûe ngöôøi daân vaø giuùp chính phuû tieát kieäm tieàn. (Coù leõ, giaùo duïc yù thöùc cuûa beänh nhaân vaø baùc só coäng vôùi moät soá bieän phaùp kieåm soaùt thoaùng, ñôn giaûn vaø hieäu quaû, seõ laø caùch coù lôïi hôn cho caû beänh nhaân laãn chính phuû.) Trong y khoa, tröôùc khi thuoác ñöôïc aùp duïng treân ngöôøi, ngöôøi ta thöôøng phaûi aùp duïng treân nhöõng con chuoät thí nghieäm. Chæ khi naøo thuoác ñöôïc chöùng minh laø toát vaø an toaøn, noù môùi ñöôïc baét ñaàu thöû treân moät soá ngöôøi töï nguyeän. Coù ngöôøi cho raèng trong möôøi naêm qua, nhöõng ngöôøi ngheøo ôû quaän Cam naøy, maø ña soá laø ngöôøi thieåu soá Vieät Nam vaø ngöôøi noùi tieáng Meã, ñaõ vaø ñang “ñöôïc” laøm “chuoät thí nghieäm” cho moät loaïi “thuoác” quaûn lyù y teá maø cho tôùi nay vaãn chöa ñöôïc thaáy laø toát ñuû vaø ñöôïc chaáp thuaän aùp duïng treân caùc coäng ñoàng vôùi ña soá Ngöôøi Myõ chính coáng ôû khaép nôi. Nay ñeán phieân nhöõng ngöôøi vöøa giaø vöøa ngheøo thaáp coå beù mieäng,

(khoâng bieát coù phaûi laø) deã bò gaït gaãm vaø baét naït ôû nôi “coù truyeàn thoáng” “ñöôïc” laøm... vaät thí nghieäm naøy, laïi haân haïnh ñöôïc tieáp tuïc duøng cho moät thí nghieäm môùi. Neáu “chöa ñaùnh ñaõ haøng”, thì chuùng ta (keå caû baùc só, döôïc só, beänh nhaân...) quaû laø “xöùng ñaùng” ñeå “ñi ñaàu” trong vieäc “ñöôïc” (laøm “chuoät”) thí nghieäm cho caùc chính saùch coù veõ laø haïi nhieàu hôn lôïi naøy. Hoûi: Toâi thaáy ñaõ ñöôïc höôûng Medicare, ñöôïc töï do ñi khaùm beänh, chaån ñoaùn beänh maø khoâng phaûi xin xoû ai caû thaät laø söôùng, neáu vaøo toå hôïp thì coù khaùc gì nhöõng ngöôøi chæ coù CalOptima, laøm gì cuõng bò boù buoäc. Vaäy maø laïi coù nhöõng baùc só laïi xuùi beänh nhaân cuûa hoï vaøo toå hôïp. Taïi sao hoï laïi laøm nhö vaäy? Coù phaûi vì neáu khoâng vaøo toå hôïp thì hoï khoâng coi ñöôïc beänh nhaân hay khoâng? Caùc beänh nhaân naøy neân laøm gì? (baø Linh, oâng Cöôøng, Höng, Nancy, Tam) Ñaùp: Baùc só khoâng theå baét buoäc vaø khoâng neân gaït gaãm beänh nhaân laøm moät ñieàu khoâng coù lôïi cho beänh nhaân chæ vì quyeàn lôïi rieâng cuûa baùc só. Coù phaûi moät ngöôøi thaày thuoác ñuùng nghóa ít nhaát phaûi laø ngöôøi thaønh thaät vôùi beänh nhaân vaø coi troïng quyeàn lôïi cuûa beänh nhaân? Duø choïn ñi khaùm beänh töï do (PPO) hay vaøo toå hôïp (HMO), caùch höõu hieäu nhaát ñeå chaêm soùc söùc khoûe cuûa mình cuõng laø neân (caån thaän) choïn moät baùc só chính (primary care physican-PCP, thöôøng ñöôïc goïi noâm na laø baùc só gia ñình) ñeå ngöôøi naøy giuùp ta ñieàu hôïp vieäc chaêm soùc söùc khoûe cuûa mình. Choïn ñi töï do caøng roäng raõi vaø deã ñeå cho ta choïn moät baùc só chính hôn, vaø vò baùc só chính ñoù seõ deã daøng hôn trong vieäc chaêm soùc söùc khoûe cho ta, vì khi caàn thieát khoâng caàn phaûi xin pheùp vöøa phieàn phöùc, vöøa toán thì giôø, maø ñoâi khi thì giôø ñoù coù theå ñaùnh ñoåi chính maïng soáng cuûa mình. Neáu thaät söï coù baùc só (hay nhaân vieân cuûa baùc só) naøo, môø maét vì moùn lôïi coù veõ quaù lôùn, ñaët quyeàn lôïi cuûa hoï leân treân quyeàn lôïi cuûa beänh nhaân nhö vaäy, coù leõ, ta neân suy nghó laïi xem hoï coù xöùng ñaùng ñeå ta giao phoù söùc khoûe (vaø tính maïng) cuûa mình cho hoï hay khoâng. Thaân meán, Baùc Só Nguyeãn Traàn Hoaøng

NAÊM GAÕY GAÙNH Tieáp trang A12

naèm chính beân trong noäi boä ñaûng. Coäng Saûn Vieät Nam vaãn coøn laáy muïc tieâu Chuû Nghóa Xaõ Hoäi ñeå ñònh höôùng phaùt trieån ñaát nöôùc, cho neân hoï seõ raát khoù khaên khi phaûi hoäi nhaäp vôùi theá giôùi beân ngoaøi. Cöù moãi böôùc ñi, hoï ngoaûnh laïi nhìn xem mình coù bò cheäch höôùng khoâng? Ñi nhö vaäy thì laøm sao ñi nhanh ñöôïc? Nhöõng quan ñieåm coá höõu cuûa Chuû Nghóa Xaõ Hoäi veà phöông thöùc saûn xuaát vaø ñaáu tranh giai caáp seõ caûn trôû caùc muïc tieâu cuûa kinh teá thò tröôøng. Chöa noùi ñeán chuyeän Coäng Saûn Vieät Nam vaãn coøn xem Myõ vaø phöông Taây laø nhöõng keû thuø luoân tìm caùch choáng phaù hoï. Coäng Saûn Vieät Nam gia nhaäp WTO trong theá bò ñoäng vaø chaäm chaïp, ñeán noãi caùc nhaø thöông löôïng phaûi nhaéc nhôû laø Vieät Nam phaûi “nhanh chaân” hôn nöõa; neáu khoâng seõ maát cô hoäi. Nhöng chính phuû vaø caùc doanh nghieäp nhaø nöôùc vaãn cöù thuûng thaúng, truø tröø. Hoï ñaõ tieân lieäu ñöôïc nhöõng khoù khaên, yeáu keùm khi phaûi böôùc vaøo saân chôi môùi, do vaäy khoâng moät quan chöùc naøo muoán coå phaàn hoùa caùc doanh nghieäp nhaø nöôùc. Vieät Nam phaûi gia nhaäp WTO trong moät theá chaúng ñaëng ñöøng. Vì quen thoùi xin-cho neân hoï khoâng muoán thay ñoåi leà thoùi cuõ ñaõ aên saâu vaøo tim oùc cuûa hoï. WTO laø moät cuoäc chôi soøng phaúng, ai cuõng bình ñaúng trong cuoäc chôi naøy. Neáu anh muoán thoït tay vaøo tuùi ngöôøi khaùc thì cuõng ñeå cho ngöôøi khaùc thoït tay vaøo tuùi cuûa anh. Ai nhanh tay hôn, gioûi giang hôn seõ laáy ñöôïc nhieàu. Vieät Nam gia nhaäp WTO sau Trung Quoác, cho neân seõ baát lôïi hôn trong vieäc caïnh tranh vôùi haøng hoùa cuûa TQ treân thò tröôøng theá giôùi, cuõng nhö thöông maïi song phöông qua bieân giôùi hai nöôùc. Ñeå gia nhaäp WTO, ngöôøi ta tính raèng phaûi söûa ñoåi caû haøng traêm boä luaät vaø nghò ñònh ñeå phuø hôïp vôùi luaät phaùp quoác teá. Ñaây laø moät coâng vieäc maø nhöõng ngöôøi laøm luaät cuûa Vieät Nam bieát chaéc laø khoâng theå caùng ñaùng noåi. Luaät phaùp laø caùi xöông soáng cuûa caùc theå cheá chính trò. Daân chuùng döïa vaøo luaät phaùp ñeå sinh soáng, laøm vieäc vaø caïnh tranh buoân baùn...

TUESDAY, OCTOBER 18, 2005 Tröôùc ñaây, Ñaûng laø luaät phaùp, luaät phaùp laø Ñaûng. Ñaûng cho ai haïnh phuùc thì ngöôøi ñoù haïnh phuùc; ñaûng muoán ai ñau khoå thì ngöôøi ñoù phaûi ñau khoå. Hoâm nay, ñaûng ñöùng tröôùc moät löïa choïn laø hoäi nhaäp hay tieáp tuïc tuït haäu. Ñaûng choïn con ñöôøng hoäi nhaäp, khaùc vôùi con ñöôøng cuûa Coäng saûn Baéc Trieàu tieân ñang ñi. Muoán vaäy, Ñaûng phaûi hoái haû laøm luaät ñeå thieân haï coøn ñeán laøm aên vôùi Vieät Nam. Nhôø vaøo quaù trình hoäi nhaäp maø luaät phaùp ñöôïc caûi thieän vaø coâng daân Vieät Nam seõ ñöôïc baûo veä vaø xeùt xöû theo luaät phaùp quoác teá, chöù khoâng phaûi theo luaät phaùp cuûa Ñaûng. Ñöa cuoäc soáng vaøo luaät laø traùch nhieäm cuûa nhöõng nhaø laøm luaät. Nhöng Quoác hoäi Vieät Nam coøn phoâi thai, vaø caùch laøm luaät cuûa Vieät Nam thì nhieâu kheâ. Khi baøn veà Luaät ñieän löïc maáy oång caõi nhau laø thôøi gian noâng daân phaûi traû tieàn ñieän cho Coâng ty ñieän löïc laø ba thaùng hay saùu thaùng? Chuyeän naøy coù veû raûnh! Söû duïng ñieän laø hôïp ñoàng daân söï giöõa noâng daân vaø Sôû ñieän löïc, cöù ñeå cho hoï töï daøn xeáp vôùi nhau chöù maéc môù gì maáy oâng phaûi can thieäp. Neáu noâng daân khoâng traû tieàn theo ñuùng thôøi haïn hôïp ñoàng thì seõ bò caét ñieän, coøn neáu caêng thaúng quaù thì ñöa nhau ra toøa phaùn xöû. Maáy oâng lo cho daân caùi kieåu naøy chæ coù baét cheït noâng daân maø thoâi. Naêm naøo maát muøa khoâng traû ñöôïc tieàn ñieän, chaéc noâng daân phaûi chaïy ra thaønh phoá troán nôï? Daân lo cho maáy oâng tieàn baïc ra thuû ñoâ laøm luaät laø ñeå daân nhôø, chöù khoâng phaûi gaây theâm khoù khaên cho daân. Nhìn vaøo caùch laøm luaät cuûa Vieät Nam laø bieát ngay laø caùch laøm cuûa nhöõng tay a-ma-tô. Moãi ñaïi bieåu Quoác hoäi phaûi oâm ñoàm nhieàu vieäc, vöøa laø Chuû tòch UÛy ban vöøa laø Phoù bí thö, nay laïi kieâm theâm ñaïi bieåu quoác hoäi. Moät naêm hai muøa, ñeán heïn laïi leân, xaùch caëp ra thuû ñoâ laøm luaät. Vöøa khoâng chuyeân laïi thieáu kieán thöùc toång quaùt; vöøa ñöùng treân vai troø cuûa chính quyeàn ñeå laøm luaät. Do ñoù, luaät leä khoâng ñöôïc ngöôøi daân uûng hoä, khoâng saùt thöïc teá vaø khoâng aùp duïng ñöôïc. Haäu quaû, nhieàu boä luaät ñaõ söûa ñoåi nhieàu laàn vaø hoâm nay coøn tieáp tuïc söûa ñoåi. Ñöa luaät vaøo cuoäc soáng laø coâng vieäc cuûa chính phuû; nhöng boä maùy nhaø nöôùc hieän nay quaù coàng keành,

yeáu keùm vaø hö hoûng. Haõy nghe oâng Khaûi phaùt bieåu nhö khoùc, taïi hoäi nghò Toång keát tö phaùp toaøn quoác naêm 2004: “Nhieàu ngöôøi noùi vôùi toâi coù vuï tröôûng, vuï phoù nhaän coâng vaên giaáy tôø ñuùt vaøo hoäc tuû caû tuaàn chaû xem. Chuyeân vieân nhaän ñöôïc giaáy tôø coù khi “boû queân”, thieáu traùch nhieäm...” Vôùi moät boä maùy goàm nhöõng con ngöôøi taéc traùch vaø chaây löôøi nhö vaäy, laøm sao hoï coù theå hoäi nhaäp thaønh coâng vôùi theá giôùi beân ngoaøi? Coäng Saûn Vieät Nam chöa chuaån bò xaây döïng moät neàn kinh teá thò tröôøng; hoï khoâng coù lyù thuyeát veà thôøi kyø quaù ñoä, thôøi kyø muoán thoaùt ra khoûi neàn kinh teá chæ huy. Neáu thò tröôøng laø chieán tröôøng thì cho ñeán hoâm nay, hoï vaãn chöa tìm ra moät vò toång tö leänh ñeå coù theå daøn binh boá traän nhaèm mang laïi thaéng lôïi trong moät cuoäc chieán tranh thöông maïi vôùi theá giôùi beân ngoaøi. Kim ngaïch xuaát khaåu cuûa Vieät Nam naêm qua ñaït möùc kyû luïc: 26 tæ ñoâ la. Giaù trò xuaát khaåu phaàn lôùn nhôø vaøo vieäc taêng giaù daàu thoâ treân thò tröôøng theá giôùi vaø soá maët haøng xuaát khaåu sang thò tröôøng Myõ gia taêng. Ñieàu naøy noùi leân raèng xuaát khaåu Vieät Nam chæ döïa vaøo taøi nguyeân thieân nhieân vaø nhöõng saûn phaåm coù haøm löôïng chaát xaùm thaáp. Do vaäy raát deã bò caïnh tranh vaø maát thò tröôøng vaøo tay caùc nöôùc coù cuøng maët haøng xuaát khaåu, nhaát laø Trung Quoác. Khi böôùc vaøo saân chôi môùi, ñieàu khoù khaên lôùn nhaát cuûa Coäng Saûn Vieät Nam laø phaûi thích öùng vôùi nhöõng thay ñoåi cuûa theá giôùi. Trong moâi tröôøng naøy, khoâng coù söï can thieäp baèng thö tay hay leänh mieäng cuûa quan chöùc Ñaûng. Cho neân coù theå noùi; WTO laø coâng cuï haát ñoå vai troø laõnh ñaïo cuûa Ñaûng vaø traû laïi quyeàn lôïi chính ñaùng cho ngöôøi daân Vieät Nam. Gia nhaäp WTO laø moät loä trình böôùc gaàn ñeán neàn daân chuû thoâng qua con ñöôøng thöông maïi. Loä trình naøy khoâng naèm ngoaøi tính toaùn cuûa nhöõng ngöôøi daân chuû trong nöôùc. Coøn tieáp

DAT

THÖÙ BA - SOÁ 7255 - 18 thaùng 10, 2005 (16 thaùng Chín naêm AÁt Daäu)

TUESDAY, OCTOBER 18, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A15

.3”

DAT

A16 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7255 - 18 thaùng 10, 2005 (16 thaùng Chín naêm AÁt Daäu) .3”

TUESDAY, OCTOBER 18, 2005

Tröôûng coâng an xaõ ôû Thanh Hoùa:

“Chuùng tao khoâng ñoäi trôøi chung vôùi ngöôøi coù ñaïo” Tieáp trang A1

Phöôïng Nghi ñi döï traïi heø ôû tænh Quaûng Ninh. OÂng Thôm keå: “Khi chuùng toâi vöøa tôùi nôi thì bò coâng an vaø daân quaân xaõ Phöôïng Nghi vôùi khoaûng 20 ngöôøi xoâng tôùi ñaùnh boá con toâi baèng gaäy, duøi cui. Sau ñoù, hoï coøng tay chuùng toâi vaø ñöa veà saân nhaø cuûa moät coâng an vieân. Taïi ñaây hoï laäp bieân baûn, quy keát toâi laø truyeàn ñaïo traùi pheùp, loâi keùo ngöôøi khaùc theo ñaïo vaø eùp chuùng toâi phaûi kyù vaøo bieân baûn. Nhöng chuùng toâi khoâng ñoàng yù kyù thì oâng tröôûng coâng an xaõ laø Thaûo AÂn vaø phoù coâng an laø Bình Naây noùi raèng neáu toâi khoâng kyù thì seõ ñaùnh cheát con trai cuûa toâi. Ngay sau ñoù tröôûng coâng an xaõ ra leänh ñaùnh con trai toâi ñeán ngaát ñi. Sau ñoù

hoï tieáp tuïc duøng duøi cui, gaäy ñaùnh vaøo vai, löng, maët cuûa toâi laøm cho toâi bò guïc xuoáng. “Tieáp sau ñoù, hoï ñöa chuùng toâi veà truï sôû uûy ban nhaân daân xaõ, giöõ chuùng toâi ñeán 4 giôø chieàu vaø sau ñoù giaûi chuùng toâi xuoáng truï sôû coâng an huyeän Nhö Thanh. Ñeán 12 giôø ñeâm thì coâng an huyeän Nhö Thanh goïi gia ñình chuùng toâi thueâ oâ toâ chôû veà.” “Trong khi ôû truï sôû uûy ban nhaân daân xaõ, oâng tröôûng coâng an xaõ Thaûo AÂn noùi raèng: “Coäng saûn chuùng tao khoâng bao giôø ñoäi trôøi chung vôùi nhöõng ngöôøi coù ñaïo.” OÂng ta coøn noùi chuùng toâi laø nhöõng ngöôøi truyeàn ñaïo traùi pheùp, laø phaûn ñoäng vaø baùn nöôùc.” Trong laù ñôn toá caùo coâng an ñaùnh ngöôøi traùi pheùp, oâng

DAT

Caû tuaàn leã sau khi bò ñaùnh, moät soá veát baàm tím ôû löng vaø Moät soá veát baàm ôû caùnh tay vaø ngöïc cuûa oâng Thôm, moät tuaàn baép tay cuûa oâng Thôm vaãn coøn roõ. sau khi bò coâng an ñaùnh.

Thôm cho hay oâng bò ñaùnh naëng quaù neân “sau khi veà nhaø, toâi phaûi naèm moät choã maáy ngaøy sau môùi daäy ñöôïc, moät beân maét bò thöông nghieâm troïng, hieän nay phaûi ra Haø Noäi ñeå chöõa. Treân thaân theå bò nhieàu veát thöông baàm tím, sau moät tuaàn vaãn chöa heát.” Töø söï vieäc xaûy ñeán cho boá con oâng, oâng Thôm noùi raèng “coâng an xaõ Phöôïng Nghi huyeän Nhö Thanh tænh Thanh Hoùa ñaõ vi phaïm quyeàn töï do tín ngöôõng, toân giaùo cuûa coâng daân, vi phaïm quyeàn baát khaû xaâm phaïm veà thaân theå.” Trong nhöõng thaùng qua, coù raát nhieàu tin töùc toá caùo nhaø caàm quyeàn, coâng an ôû nhieàu ñòa phöông ñaùnh, baét tín ñoà Tin Laønh kyù giaáy boû ñaïo. Ñaøi phaùt thanh RFA thuaät theo lôøi nhieàu naïn nhaân ôû tænh Haø Giang keå nhöõng caâu

chuyeän ñaøn aùp ñaïp Tin Laønh xaûy ra trong khoaûng töø 28 Thaùng Taùm 2005 ñeán 4 Thaùng Chín 2005. Nhöõng oâng Vaøng Seo Saøng, Vaøng Seo Duõng, Chaùnh Seo Vaøng, Chaùng Seo Vu, Lyù Seo Vaøng, Vaøng Seo Dính, Lyù Vaïng Duïng bò boä ñoäi vaø caùn boä xaõ Chí Caø ñaùnh troïng thöông. Nhöõng ngöôøi naøy phaûi chaïy veà Toång Hoäi Tin Laønh ôû Haø Noäi ñeå caàu cöùu. Ngaøy 19 Thaùng Baûy 2005, truï sôû Hoäi Thaùnh Tin Laønh Mennonite Vieät Nam ôû phöôøng Traàn Naõo, quaän 2 Saøi Goøn, ñaõ bò coâng an tôùi phaù huûy. Ngaøy 21 Thaùng Baûy 2005, coù 10 caên nhaø cuûa ngöôøi saéc toäc H’re ôû thoân Suoái Ruùt, xaõ Thöôøng Sôn, huyeän Sôn Taây, tænh Quaûng Ngaõi ñaõ bò ñoát chaùy chæ vì hoï khoâng chòu boû ñaïo Tin Laønh (Hoäi Thaùnh

Baàu cöû Hieán Phaùp Iraq: Nghi ngôø gian laän Tieáp trang A1

Trong 9 tænh ngöôøi Shiite ôû mieàn Nam vaø 3 tænh ngöôøi Kurd ôû mieàn Baéc, soá phieáu thuaän ñöôïc ghi nhaän treân 90 phaàn traêm, coù tænh leân tôùi 97% vaø 98%. Tuy nhieân, trong hai tænh quan troïng nhaát trong cuoäc ñaàu phieáu naøy - hai tænh Ninevah vaø Diyala, nôi caùc saéc daân Sunni, Shiite, vaø Moät nhaân vieân ban baàu cöû ñeám phieáu hoâm 16 Thaùng Möôøi Kurd soáng chung - soá phieáu taïi Baqouba, Iraq. Keát quaû phieáu thuaän “cao baát thöôøng” taïi khoâng quaù baát thöôøng, theo moät soá tænh ñang laø muïc tieâu ñieàu tra cuûa uûy ban baàu cöû lôøi Adil al-Lami, chuû tòch uûy ban baàu cöû. Theo oâng al-Lami Iraq. (Hình: Getty Images/Stringer)

noùi vôùi AP, keát quaû taïi hai tænh naøy “hôïp lyù vaø ñoàng ñeàu theo gioáng nhö baûn chaát daân chuùng taïi ñoù.” Ngöôïc laïi, AP trích lôøi moät vieân chöùc aån danh trong uûy ban baàu cöû, nhöõng keát quaû baát thöôøng khoâng chæ xuaát hieän trong caùc tænh cuûa ngöôøi Shiite vaø Kurd maø xaûy ra “treân khaép nöôùc,” theo lôøi vieân chöùc naøy. Hai tænh Ninevah vaø Diyala quan troïng vì keát quaû taïi hai tænh naøy coù theå giuùp

Quaø taëng

Tin Laønh Phuùc AÂm ñöôïc nhaø nöôùc coâng nhaän), theo baûn tin ñaøi VOA. Trong cuoäc phoûng vaán cuûa ñaøi RFA hoâm 14 Thaùng Möôøi 2005, muïc sö Phuøng Quang Huyeán cho hay oâng ñaõ phaûn aùnh nhöõng “söï khoù khaên” cuûa tín ñoà ñaïo Tin Laønh ôû moät soá tænh mieàn Baéc maø oâng ñeán thaêm. Ngaøy 4 Thaùng Hai 2005, Phan Vaên Khaûi, thuû töôùng Vieät Nam, göûi chæ thò ñeán nhöõng tænh thò caû nöôùc “veà coâng taùc ñoái vôùi ñaïo Tin Laønh.” Nhöng töø ñoù ñeán nay, coù raát nhieàu lôøi keâu reân cuûa tín ñoà nhöõng heä phaùi Tin Laønh töø mieàn Baéc ñeán mieàn Nam raèng hoï bò ñaøn aùp daõ man. Ngaøy 21 Thaùng Naêm 2005, Thoâng Taán Xaõ Vieät Nam töôøng thuaät “Hoäi nghò trieån khai chæ thò cho nhöõng

chöùc saéc trong ban trò söï Toång Lieân Hoäi Hoäi Thaùnh Tin Laønh Vieät Nam - mieàn Nam - vaø muïc sö quaûn nhieäm nhöõng chi hoäi thuoäc khu vöïc Bình Phöôùc, Taây Nguyeân”. Hoäi nghò naøy coù muïc ñích “trieån khai chæ thò noùi treân vôùi noäi dung laø “taïo ñieàu kieän cho moïi tín ñoà Tin Laønh ñaêng kyù sinh hoaït tín ngöôõng, xaây döïng nôi thôø töï, ñaøo taïo chöùc saéc, xuaát baûn kinh saùch laø yeâu caàu cuûa thuû töôùng chính phuû neâu taïi chæ thò 01/2005/CT-TT veà moät soá coâng taùc ñoái vôùi ñaïo Tin Laønh.” Hieán Phaùp Coäng Hoøa Xaõ Hoäi Chuû Nghóa Vieät Nam ñieàu 70 vieát: “Coâng daân coù quyeàn töï do tín ngöôõng, toân giaùo, theo hoaëc khoâng theo moät toân giaùo naøo. Caùc toân giaùo ñeàu bình ñaúng tröôùc phaùp luaät.”

phe Sunni ñaùnh baïi baûn hieáp phaùp môùi. Daân Sunni caàn phaûi coù 2/3 soá phieáu choáng trong 3 tænh trong soá 18 tænh. Hoï ñaõ ñaït ñöôïc keát quaû naøy taïi 2 tænh Anbar vaø Salahuddin, vaø caàn 2/3 phieáu choáng taïi 1 tænh nöõa, vaø ñang hy voïng vaøo moät trong hai tænh Ninevah hoaëc Diyala. Hai tænh naøy coù daân soá Shiite naém ña soá, nhöng soá phieáu thuaän taïi hai tænh naøy laïi raát cao, leân tôùi 70%. Moät chính trò gia noåi tieáng ngöôøi Sunni toá caùo tình traïng

gian laän xaûy ra traøn lan taïi Diyala. OÂng Saleh al-Mulaq cho bieát moät khu vöïc ngöôøi Kurd taïi Diyala chæ coù 36,000 daân nhöng coù ñeán 39,000 phieáu. OÂng al-Mulaq cuõng noùi raèng lính xoâng vaøo phoøng phieáu trong moät khu ngöôøi Sunni ôû Diyala vaø mang ñi maát nhöõng thuøng phieáu choáng, ñeå roài sau ñoù keát quaû ñöôïc loan laø phieáu thuaän ñaõ thaéng. Nhöõng lôøi toá caùo cuûa oâng al-Mulaq chöa ñöôïc kieåm chöùng.

yù nghóa nhaát naêm nay!

.3”

TÖØ LITTLE SAIGON

Ñòa Phöông

ÑEÁN HOA THÒNH ÑOÁN

TUESDAY, OCTOBER 18, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B1

THÖÙ BA - SOÁ 7255 - 18 thaùng 10, 2005 (16 thaùng Chín naêm AÁt Daäu)

DAT

TCPV khoâng cho coâng ty Merck ñoäc quyeàn cheá thuoác trò roãng xöông nöõa WASHINGTON - Hoâm Thöù Hai 17 Thaùng Möôøi, Toái Cao Phaùp Vieän Hoa Kyø cho bieát hoï ñaõ baùc boû khaùng caùo cuûa coâng ty Merck & Co., veà moät phaùn quyeát tröôùc ñoù cho raèng giaáy pheùp coâng nhaän cho Merck ñöôïc ñoäc quyeàn cheá taïo loaïi thuoác trò roãng xöông, ñöôïc baùn raát chaïy laø Fosamax - seõ heát hieäu löïc moät thaäp nieân sôùm hôn laø hoï nghó. Caùc thaåm phaùn cuûa Toái Cao Phaùp Vieän ñaõ töø choái khoâng xeùt laïi moät phaùn quyeát cuûa Toøa Khaùng AÙn Hoa Kyø cho raèng giaáy pheùp ñoäc quyeàn cheá taïo thuoác Fosamax seõ khoâng coøn hieäu löïc vaøo Thaùng Hai 2008. Ñaây laø moät chieán thaéng cuûa Teva Pharmaceutical Industries Lts, moät nhaø cheá taïo loaïi thuoác coù ñaëc ñieåm gioáng nhö Fosamax ñeå trò beänh roãng xöông vaø cuõng hy voïng seõ baùn ñöôïc moät loaïi thuoác khaùc gioáng nhö Fosamax, nhöng reû hôn. Phaùn quyeát vôùi tyû leä 2-1 cuûa Toøa Phaù AÙn hoài Thaùng Moät ñaõ ñaûo loän quyeát ñònh Tieáp trang B2

Sinh hoaït Coäng ñoàng Chieán dòch “AÙo AÁm Tình Thöông” giuùp treû em naïn nhaân Katrina & Rita Ngaøy giôø: Töø Thöù Tö 12 Thaùng Möôøi ñeán Thöù Naêm 27 Thaùng Möôøi, 2005. Vuøng Nam California, xin mang aùo ñeán: 9251 Bolsa Avenue, Westminster, CA 92683. Vaên phoøng môû cöûa töø 9AM ñeán 6PM moãi ngaøy. Lieân laïc: Khanh Nguyeãn 714-883-5383. Nhaèm quyeân goùp 2,000 aùo aám, loaïi daày, coøn môùi, ñuû moïi kích côõ, daønh cho treû töø lôùp maãu giaùo ñeán lôùp 8. Taëng phaåm seõ ñöôïc trao taän tay treû em taïi Bioloxi vaø Bayou La Batre tröôùc ngaøy Halloween. Chieán dòch do Renew Hope Project toå chöùc.

Hoïa só Hoà Thaønh Ñöùc trieån laõm tranh Ngaøy giôø: Töø ngaøy 15 ñeán ngaøy 23 Thaùng Möôøi naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683.

Thuyeát trình veà nhöõng thay ñoåi cuûa Chöông Trình Trôï Caáp Y Teá

Boä Tröôûng Noäi Vuï California Bruce McPherson vaø Daân Bieåu Traàn Thaùi Vaên taïi buoåi hoïp maët. (Hình Nguyeãngoïchaán/NV)

Boä Tröôûng Noäi Vuï California thaêm coäng ñoàng Vieät Nam vaø Ñaïi Haøn

“Neáu chuùng ta khoâng ñi baàu thì sau naøy ñöøng coù than” GARDEN GROVE, California - Saùng Thöù Hai, taïi nhaø haøng Rex trong khaùch saïn Ramada Inn, Boä Tröôûng Noäi Vuï California, Bruce McPherson, vaø Daân Bieåu Traàn Thaùi Vaên ñaõ toå chöùc moät buoåi gaëp gôõ thaân maät ñaïi dieän hai coäng ñoàng Vieät Nam vaø Ñaïi Haøn nhaèm keâu goïi moïi ngöôøi tham gia ñi baàu trong cuoäc baàu cöû ñaëc bieät vaøo ngaøy 8 Thaùng Möôøi Moät tôùi ñaây. Tröôùc ñoù, Boä Tröôûng McPherson vaø Daân Bieåu Vaên cuõng

ñaõ ñeán thaêm tröôøng Trung Hoïc Rancho Alamitos High School vaø tröôøng Ñaïi Hoïc Coäng Ñoàng Orange Coast College vôùi muïc ñích töông töï. Ngoaøi nhöõng nhaân vaät ñaïi dieän cho coäng ñoàng Ñaïi Haøn, moät soá nhaân vaät chính quyeàn Quaän Cam, haàu heát nhöõng cô quan truyeàn thoâng ngöôøi Vieät trong vuøng ñeàu tham döï. ÖÙng cöû vieân Nguyeãn Ñöùc Taân, ngöôøi seõ ra öùng cöû chöùc daân bieåu

Nissan thu hoài hôn 100,000 Tieáp trang B6 chieác minivan ñôøi 2004-2006 “Khôûi Haønh” kyû nieäm 10 naêm, phaùt giaûi thöôûng vaên chöông WASHINGTON - Hoâm Thöù Hai 17 Thaùng Möôøi, coâng ty saûn xuaát xe hôi Nissan Motor Co. cho bieát hoï seõ thu hoài hôn 100,000 chieác minivan, vì nhöõng vaán ñeà ôû boä phaän ñieàu chænh gheá ngoài, coù theå laøm bò thöông ngoùn tay cuûa caùc haønh khaùch ñi trong xe. Coâng ty naøy cho hay vieäc thu hoài treân coù aûnh höôûng ñeán 109,437 chieác minivan Quest töø ñôøi 2004 ñeán 2006. Trong luùc ñieàu chænh gheá ngoài ôû haøng thöù nhì trong xe, moät ngöôøi naøo ñoù coù theå bò keïp ngoùn tay khi di chuyeån boä

Taùc giaû “Loan Maét Nhung” ñöôïc trao giaûi Vaên Chöông Toaøn Söï Nghieäp NGUYEÃNGOÏCHAÁN

(WESTMINSTER, California) - Taïi phoøng sinh hoaït nhaät baùo Vieãn Ñoâng, chieàu Chuû Nhaät 2 Thaùng Möôøi naêm 2005, hôn moät traêm vaên ngheä só, ñaïi dieän nhöõng cô quan vaên hoùa, vaên, ñeán döï buoåi kyû nieäm nguyeät san Khôûi Haønh böôùc vaøo naêm thöù 10, nhaø vaên Vieân Linh noùi veà söï taùi baûn nguyeät san Khôûi Haønh ôû Hoa Kyø vôùi öôùc nguyeän xaây döïng laïi nhöõng gì maø Coäng Saûn ñaõ ñoát phaù, choái boû, ñoát saùch, boû tuø vaên Tieáp trang B2 ngheä só, söûa laïi vaên hoïc söû...

Nguyeät san Khôûi Haønh coøn laø phöông tieän laáp nhöõng khoaûng troáng veà kieán thöùc maø Coäng Saûn ñaõ gaây ra. Nhaø vaên Vieân Linh toùm löôïc veà tình hình chung cuûa vaên ngheä só döôùi cheá ñoä ñöông thôøi, nhöõng dieãn giaû ñoùng goùp coù nhaø nghieân cöùu Traàn Lam Giang noùi veà vaên hoùa Vieät Nam döôùi thôøi Coäng Saûn cai trò, maát nhaân tính, heát nhaân tình. Nhaø pheâ bình Nguyeãn Taø Cuùc noùi veà söï chính tröïc trong vaên chöông. Baø toá caùo

Vieät Nam aâm möu boùp meùo lòch söû theo quan ñieåm Coäng Saûn. Baø cuõng noùi ñeán thöïc traïng vaên hoùa ña daïng cuûa vaên ngheä só haûi ngoaïi. Dòch giaû Nguyeãn Höõu Hieäu, noùi veà nhöõng giai thoaïi tieáp xuùc vôùi vaên ngheä só mieàn Baéc, nhoùm Nhaân Vaên Giai Phaåm vaø mieàn Nam sau 1975. OÂng Hieäu nhaän thaáy khoâng coù söï phaân caùch giöõa nhöõng vaên ngheä só hai mieàn. OÂng raát caûm thoâng ñeán ñôøi soáng khoù khaên cuûa vaên ngheä só coøn keït laïi.

Ngaøy giôø: 10AM, 22 Thaùng Möôøi, 2005. Ñòa ñieåm: Trung Taâm Coâng Giaùo, 1538 N. Century Blvd, Santa Ana, CA 92703. Thuyeát trình vieân: Nguyeãn Tuyù (coá vaán HICAP), baùc só Leâ Taát Taïo (phoù chuû tòch ngoaïi vuï Coäng Ñoàng Coâng Giaùo Vieät Nam). Ñeà taøi thuyeát trình: “Nhöõng thay ñoåi cuûa chöông trình Medicare naêm 2006 vaø quyeàn lôïi y teá cuûa quyù vò cao nieân.” Tham döï mieãn phí. Lieân laïc: 714-265-1181.

Thaùnh Leã caàu nguyeän cho coá Toång Thoáng Ngoâ Ñình Dieäm vaø chieán só vò quoác vong thaân

Ngaøy giôø: 11 giôø 30 saùng, 22 Thaùng Möôøi, 2005. Ñòa ñieåm: Nhaø thôø Blessed Sacrament (coäng ñoaøn Westminster) 14072 Olive Street, Westminster, CA 92683. Ngoaøi ra, töø 1 giôø tröa 23 Thaùng Möôøi, seõ coù hoäi thaûo veà caùc bieán coá lòch söû giai ñoaïn 1955-1956. Hoäi thaûo ñöôïc toå chöùc taïi Little Saigon Radio, 15781 Brookhurst Street, Ste 105, Westminster, CA 92683. Ñieän thoaïi: (714) 918-4444. Hoäi AÙi Höõu Ngöôøi Vieät Quoác Gia toå chöùc.

Söû gia Phaïm Cao Döông noùi veà tan vôõ cuûa neàn giaùo Gaây quyõ cho Ñaïi Hoäi Thanh Nieân duïc hieän taïi ôû Vieät Nam lòch Sinh Vieân Theá Giôùi Kyø IV söû laäp quoác bò lu môø, laõng Ngaøy giôø: Chuû Nhaät 23 Thaùng Möôøi, 2005, 6 giôø chieàu ñeán 10 giôø toái. queân neàn giaùo duïc cuûa Vieät töø Ñòa ñieåm: Seafood Paracel, 15583 Nam hieän taïi laøm cho ngöôøi Brookhurst Blvd, Westminster, CA 92683. tham döï baøng hoaøng. Buoåi côm ñöôïc toå chöùc nhaèm muïc ñích gaây Nhaân só Löu Vaên Vònh, quyõ cho Ñaïi Hoäi Thanh Nieân Sinh Vieân Theá i Kyø IV taïi UÙc Chaâu cuûa phaùi ñoaøn Nam khieâm toán nhaän laø buït só ñaõ Giôù California. noùi veà söï laõo hoùa cuûa vaên Chöông trình vaên ngheä coù söï tham döï cuûa chöông Vieät Nam hieän taïi. Hoäi Sinh Vieân Vieät Nam. OÂng noùi raèng khoâng coù töï do, $25/phaàn aåm thöïc. n laïc: khoâng coù saùng taïo taát seõ Lieâ Maïng Löôùi Tuoåi Treû Vieät Nam Leân Ñöôøng, khoâng coù vaên hoùa. anh Nguyeãn Troïng Phuù 714-206-6151 Nhaân buoåi kyû nieäm naêm hoaëc anh Lyù Ngoïc Binh 714-724-2622. Tieáp trang B2

Tieáp trang B4

LÔÙP CAÁP TOÁC LUYEÄN THI REAL ESTATE LICENSE KEÁT QUAÛ BAÛO ÑAÛM - Khoâng ñaäu hoïc laïi mieãn phí

Phuï traùch: NGUYEÃN THEÁ THOÂNG * 1 lôùp cho ngöôøi ñaõ coù giaáy baùo thi vaø 1 lôùp cho ngöôøi ñaõ hoïc heát Principle, ñaõ noäp ñôn thi hay môùi coù giaáy baùo. * Caáp toác oân kyõ boä Principle vaø tích cöïc taäp giaûi ñaùp thaät nhieàu caùc ñeà thi môùi nhaát. * Taát caû caùc lôùp ñeàu coù taøi lieäu hoïc, caâu hoûi thi, lôøi giaûi ñaùp vaø ngöõ vöïng dòch sang tieáng Vieät cho ngöôøi keùm Anh Ngöõ HOÏC MOÃI TUAÀN 3 BUOÅI

Giôùi Thieäu Choã Laøm. Kieám Tieàn Ngay.

GIÔØ LAØM VIEÄC: Mon - Fri: 1PM - 5PM Sat.-Sun.: 9:30AM - 3PM

Ghi teân, hoûi chi tieát:

(714) 775-1909 / (626) 282-2244 15751 Brookhurst St. # 230 treân laàu, Westminster, CA 92683 (Giöõa MC Fadden vaø Edinger)

B2 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7255 - 18 thaùng 10, 2005 (16 thaùng Chín naêm AÁt Daäu) .3”

Kyø 262

-Sao anh laïi noùi doái em laø em gaùi cuûa anh. -Noù coù laø cha anh ñaâu maø phaûi noùi thaät vôùi noù, coøn lieâm sæ cuûa em, em bò chaø ñaïp coøn hôn con saâu roài. Thì ra theá chaøng laø moät gaõ aên cöôùp hung haõn vaäy maø vaãn teá nhò. Ñuùng nhö lôøi chò Hoaøng noùi, anh aáy laø con nhaø töû teá ñi theo giang hoà thoâi, khoâng phaûi sinh ra ñaõ laø giang hoà nhö anh Choù röøng hay Naêm caø tha. Ngöôøi trong cuøng moät choã thaân thieát

Ñòa Phöông

thì môùi bieát bieät danh thaät cuûa nhau, coøn keû khaùc thì coøn laâu. Hai ngöôøi vaøo caùi laùn boû hoang, Chieán ñaàu boø keùo tay Hieàn ñi: -Thoâi ñöøng vaøo ñaây, mình ra bôø suoái kia ngoài cho thô moïâng… -Thoâi em sôï laém. Suoái ñoù laø suoái ñoäc. -Ai baûo vôùi em nhö vaäy? -Thaèng daët deïo hoâm noù ñöa em ñi troán. -Ñuùng ñoù, nhöng ñoâi khi cuõng caàn thô moäng moät chuùt chöù. Hieàn cöôøi nhaït: -Ñôøi em khoâng bao giôø thô moïâng, toaøn gaëp chuyeän baát haïnh, töø nhoû, ñeán naêm möôøi ba tuoåi laïi gaëp nöõa, em boû nhaø boá meï nuoâi ñi ñeå muoán goät röûa tí danh döï maø laïi gaëp bao nhieâu laø ñau khoå khaùc. -Nhö ñau khoå khi em gaëp anh. -Khoâng ñaâu, em thaáy anh khaùc ngöôøi ta raát nhieàu. -Nhöng ñau khoå ñaáy em aï. Hieàn cuùi xuoáng: -Em cuõng ñau khoå vaäy. Töï nhieân Chieán ñaàu boø caàm baøn tay Hieàn ñöa leân hoân, chaùng coøn noùi:”- Em ñöøng töï daøy voø mình, ñoái vôùi anh, em laø moät thieân

Nissan thu hoài hôn 100,000 chieác minivan ñôøi 2004-2006

thaàn beù nhoû!”. -Khoâng vôùi anh thì theá naøo cuõng ñöôïc, em chæ tieác khoâng laø ngöôøi con gaùi nguyeân veïn nöõa khi ñeán vôùi anh thoâi. Chieán ñaàu boø thaøng thaät: -Anh cuõng coù moät ngöôøi vôï laø Yeán boà teøo, moät tay chôi con nhaø giaàu, nhöng baây giôø ôû tuø roài vì maéc nghieän vaøo ma tuùy, coù leõ ñang chuyeån sang thôøi kyø HIVù, anh thì khoâng bao giôø gaëp ñöôïc coâ aáy nöõa. -Anh coù yeâu coâ ta khoâng? -Khoâng, chæ caëp thoâi, roài dính vaøo ma tuyù, anh troán thoaùt vaø coâ ta bò baét, coù theå aùn naëng laém, khoù maø ra ñöôïc, nhöng coâ ta coøn gia ñình lo cho coâ, anh chaúng coøn ai. -Em chöa bieát tình yeâu laø gì, toaøn laø gaëp nhöõng chuyeän haõi huøng thoâi aø. -Bôûi vaäy anh môùi khoâng daùm ñuïng tôùi em, anh cuõng noùi vôùi moïi ngöôøi khaùc khoâng ñöôïc ñuïng ñeán em, roài ñaây em coøn xuoáng nuùi laøm laïi cuoäc ñôøi, anh Choù röøng ñaõ höùa nhö theá. Hieàn baïo daïn hôn ngoài neùp vaøo Chieán ñaàu boø: -Ñeå chò Hoaøng vaø chaùu Teá xuoáng nuùi ñi, coøn em ôû ñaây vôùi anh. Chieán ñaàu boø keâu leân: -Khoâng ñöôïc ñaâu em, ôû ñaây nguy hieåm laém, em coi nhö ñôøi chò Hoaøng maát hôn

raèng, naêm nay, chieác Quest laø kieåu xe ñöôïc caûi tieán nhaát veà maët phaåm chaát. J.D. Power cho bieát, naêm nay Quest coù 139 vaán ñeà treân moãi 100 chieác xe, moät söï tieán boä töø 243 vaán ñeà treân moãi Tieáp trang B1 100 chieác xe vaøo naêm 2004. phaän baèng kim loaïi naøy. Theo web site cuûa coâng ty Theo lôøi phaùt ngoân vieân cuûa Nissan, ñaõ coù baùo caùo veà Nissan, giaù caên baûn cuûa kieåu xe 10 tröôøng hôïp bò thöông vì ñôøi 2006 naøy laø $24,000. (N.Y.) vaán ñeà treân. Tieáp trang B1 Vieäc thu hoài coù theå seõ ñöôïc TCPV khoâng cho baét ñaàu vaøo ngaøy 15 Thaùng coâng ty Merck ñoäc naøy thi só Vieân Linh noùi veà Möôøi Hai. Caùc ñaïi lyù seõ söûa Giaûi Vaên Chöông Toaøn Söï laïi boä phaän ñieàu chænh, vaø quyeàn cheá thuoác trò Nghieäp do nguyeät san Khôûi caùc chuû xe khoâng phaûi traû roãng xöông nöõa Haønh chuû xöôùng, nhaèm vinh theâm chi phí naøo caû. danh moät taùc giaû ñaõ suoát ñôøi Chieác minivan Quest ñaõ Tieáp trang B1 caàm buùt, coù nhöõng taùc phaåm tieán moät böôùc daøi trong caùc cuûa moät thaåm phaùn lieân bang giaù trò. Nhaø vaên coù yù thöùc cuoäc xeáp haïng veà phaåm chaát. ôû Delaware, ngöôøi ñaõ töøng khoâng bò caùm doã, hieân ngang Coâng ty nghieân cöùu J.D. uûng hoä vieäc ñoäc quyeàn cheá noùi leân nhöõng ñieàu maø nhieàu Power and Associates, trong taïo cuûa coâng ty Merck so vôùi ngöôøi khaùc khoâng daùm noùi. moät cuoäc khaûo saùt veà nhöõng moät daïng khaùc cuûa Fosamax. Giaûi Vaên Chöông Toaøn Söï Merck cho bieát hoï tin raèng kieåu xe ñôøi 2005, ñaõ baùo caùo Nghieäp khoâng phaûi laø moät ñoäc quyeàn cheá taïo thuoác cuoäc thi, maø nhoùm chuû Fosamax ñaõ coù hieäu löïc vaø saép tröông tuyeån choïn trong soá caàn tieàn ñeå soáng nhöng quyeát bò Teva vi phaïm. Fosamax laø nhöõng vaên ngheä só coù taàm giöõ vöõng lieâm sæ cuûa ngöôøi loaïi thuoác, ñöôïc söû duïng moãi thöôùc ñeå trao giaûi. caàm buùt. tuaàn moät vieân ñeå chöõa beänh Giaûi vaên chöông goàm coù Nguyeät san Khôûi Haønh seõ roãng xöông, baùn chaïy vaøo moät baèng töôûng leä, moät laøm nhöõng thuû tuïc ñeå nhaø haøng thöù nhì cuûa coâng ty huaân chöông baèng ñoàng, vaên Nguyeãn Thuïy Long sang Merck, vôùi soá baùn treân khaép moät soá hieän kim töông ñoái Hoa Kyø laõnh giaûi vaøo khoaûng theá giôùi vaøo khoaûng $3.2 tæ lôùn, khoaûng 3,000 Myõ kim. ñaàu naêm 2006. trong naêm qua. Toå chöùc Pharmaceutical Research and Manufacturers of America, ñaïi dieän cho caùc coâng ty nghieân cöùu haøng ñaàu veà thuoác men vaø kyõ ngheä sinh hoïc, ñaõ ñöa ra moät thoâng caùo uûng hoä coâng ty Merck. Teva Pharmaceuticals, ñaët cô sôû ôû Israel, ñaõ coá thuyeát phuïc caùc thaåm phaùn baùc boû vuï khaùng caùo treân. Hoï cho bieát giaáy pheùp ñoäc quyeàn cheá taïo cuûa Merck ñaõ heát hieäu löïc, vaø vuï khaùng caùo treân “trình baøy vaán ñeà khoâng ñaùng ñöôïc toøa naøy chuù yù.” Toái Cao Phaùp Vieän ñaõ baùc boû khaùng caùo cuûa Merck maø khoâng coù lôøi giaûi thích. Chuû Tòch Toái Cao Phaùp Vieän John Roberts cuøng caùc thaåm phaùn Sandra Day O’Connor vaø Stephen Breyer khoâng tham döï vaøo vuï kieän treân. Ñieàu ñoù Dòch giaû Nguyeãn Höõu Hieäu (traùi) vaø nhaø vaên Vieân Linh trong buoåi leã kyû nieäm nguyeät san thöôøng xaûy ra khi moät thaåm Khôûi Haønh leân 10 tuoåi. Hai vò ñang coâng boá “Giaûi Vaên Chöông Toaøn Söï Nghieäp” cho nhaø phaùn coù coå phaàn trong moät vaên Nguyeãn Thuïy Long. (Hình: Nguyeãn Ngoïc Chaán) coâng ty. (N.Y.)

“Khôûi Haønh” kyû nieäm 10 naêm, phaùt giaûi thöôûng vaên chöông

Moät soá hieän kim naøy coù theå giuùp cho taùc giaû nhieàu trong cuoäc soáng. Ngoaøi ra giaûi coøn vaän ñoäng ñeå taùc giaû sang Hoa Kyø nhaän giaûi. Sau ñoù nhaø vaên Vieân Linh ñaõ long troïng tuyeân boá Giaûi Vaên Chöông Toaøn Söï Nghieäp naêm nay ñaõ choïn nhaø vaên Nguyeãn Thuïy Long, hieän ñang cö nguï ôû taïi Saøi Goøn, Vieät Nam. Nguyeãn Thuïy Long ñaõ noåi tieáng töø tröôùc 1975 vôùi nhieàu taùc phaåm noåi tieáng nhö Loan Maét Nhung, Kinh Nöôùc Ñen... vaø nhieàu taùc phaåm phaûn aûnh xaõ hoäi thôøi ñaïi. Sau 1975 Nguyeãn Thuïy Long khoâng ñöôïc vieát vaø coøn ñi tuø moät thôøi gian vì nhöõng taùc phaåm cuûa oâng. OÂng soáng khoán khoå baèng nhieàu ngheà khaùc ñeå sinh toàn taïi ôû Vieät Nam. Sau thôøi kyø ñoåi môùi, Nguyeãn Thuïy Long coù taùc phaåm môùi in ôû haûi ngoaïi maø khoâng thoâng qua nhaø caàm quyeàn Coäng Saûn Vieät Nam. OÂng ñöôïc ñeà nghò cho taùi baûn moät soá taùc phaåm vieát tröôùc 1975. OÂng ñaõ khaúng khaùi khöôùc töø vì nhaø xuaát baûn vaø nhaø nöôùc buoäc söûa chöõa, theâm bôùt vaøi ñoaïn. OÂng raát

TUESDAY, OCTOBER 18, 2005 möôøi naêm trôøi. -Em bieát anh laø moät ngöôøi toát, em muoán laáy choàng ñeå laøm laïi cuoäc ñôøi nhöng em khoâng coøn tin ôû ai ngoaøi anh baây giôø. Em xin anh, cho em ñöôïc ôû beân caïnh anh. Hieàn baïo daïn hôn, naøng oâm laáy Chieán ñaàu boø, naøng cuoàng nhieät hoân leân maët Chieán: -Anh höùa ñöøng ñuoåi em ñi nheù anh. Chieán ñaàu boø nghó thaät nhanh: -Ñöôïc roài, anh höùa. Chieán ñaàu boø hoân Hieàn, naøng naèm trong voøng tay chaøng trong ñam meâ toät cuøng, chaøng nheï nhaøng naâng niu naøng, ñieàu maø naøng chöa bao giôø ñöôïc höôûng, toaøn laø nhöõng laàn bò cöôõng böùc. Hai ngöôøi trôû veà laùn traïi khi trôøi ñaõ tröa. Hoaøng vui veû: -Theá naøo hai ngöôøi ñi vui veû chöù. Chieán ñaàu boø gaät ñaàu: -Raát vui veû, aø naøy chò Hoaøng… -Gì theá chuù? -Thueâ chò moät choã trong nhaø naøy. -Caùi gì, laøm gì maø phaûi thueâ. Chieán tuûm tæm cöôøi: -Toâi laáy vôï! -CaÙi gì, laáy ai. Chieán ñaàu boø tuûm tæm nhìn sang Hieàn: Coøn tieáp

Nghóa trang Mountain View bò kieän vì baùn huyeät moä cuõ ñaõ coù ngöôøi naèm FRESNO, California - Caùc thaân nhaân cuûa baø Xia Yang ñaõ xuùc ñaát ñoå leân treân huyeät moä cuûa ngöôøi nöõ gia tröôûng cuûa hoï vaø trong khi thöïc hieän nghi thöùc cuoái cuøng cuûa vieäc mai taùng theo truyeàn thoáng thì hoï troâng thaáy moät vaät gì ñoù ñaõ laøm cho hoï boû chaïy taùn loaïn vì sôï haõi. Hoï cho bieát maûnh ñaát nhoû coù chöùa nhöõng tay vòn bò han ræ cuûa moät chieác quan taøi vaø nhöõng maãu xöông ngöôøi ñang muïc röõa. Theo ñöùc tin ôû toân giaùo cuûa gia ñình naøy, vieäc choân caát ngöôøi thaân cuûa hoï cuøng vôùi xöông coát cuûa moät ngöôøi naøo khaùc coù theå ngaên khoâng cho linh hoàn baø ñöôïc sieâu thoaùt veà theá giôùi beân kia. Ka Vue, moät ngöôøi con reå cuûa baø Xia Yang, cho bieát ñaây laø moät ñieàu baát haïnh lôùn cho gia ñình naøy. Ngöôøi ta ñaõ xuùc ñoäng baøng hoaøng vaø baét ñaàu chaïy taùn loaïn, vì cho raèng gia ñình naøy seõ bò nguyeàn ruûa. Vì xem ñaây laø moät söï laêng maï ñoái vôùi söï tín ngöôõng cuûa hoï, gia ñình Yang ñaõ ñeä ñôn kieän ñeå ñoøi $5 trieäu tieàn boài thöôøng thieät haïi. Luaät sö Scott Schutzman, ñaïi dieän cho 11 thaønh vieân cuûa gia ñình, cho bieát nghóa trang treân ñaõ toû ra caåu thaû, khi baùn moät moä phaàn ñaõ ñöôïc söû duïng cho gia ñình naøy. Hoâm Thöù Saùu, moät boài thaåm ñoaøn cuûa Toøa Thöôïng Thaåm ñaõ baét ñaàu thaûo luaän kyõ löôõng, ñeå xem nghóa trang Mountain View coù vi phaïm hôïp ñoàng, caåu thaû vaø löøa gaït hay khoâng. Luaät sö bieän hoä Eileen Deimerly cho bieát, trong phieân toøa xöû, nghóa trang Mountain View ñaõ ñeà nghò hoaøn traû cho gia ñình Yang soá tieàn $1,914, vaø laáp laïi huyeät moä vôùi ñaát môùi, nhöng gia ñình naøy khoâng chaáp nhaän, vaø ñaõ choïn löïa vieäc kieän nghóa trang treân. Gia ñình Yang cho raèng caùc giôùi chöùc cuûa nghóa trang

ñaõ coi thöôøng hoï, vaø hoï caûm thaáy bò sæ nhuïc. Vue keå laïi, hoï ñaõ rôøi khoûi nghóa trang maø khoâng coù ñöôïc moät lôøi xin loãi. OÂng tuyeân boá: “Chuùng toâi caûm thaáy khoâng ñöôïc hoan ngheânh, vaø hoï khoâng caàn chuùng toâi. Chuùng toâi chæ muoán nghe hoï noùi laø vieäc hoï ñaõ laøm ñoái vôùi chuùng toâi laø khoâng ñuùng, vaø cam keát ñieàu ñoù seõ khoâng xaûy ra nöõa.” Trong khi vieäc tìm thaáy xöông trong luùc mai taùng coù theå thaät gheâ tôûm ñoái vôùi baát kyø ai, Vue laïi cho raèng ñieàu ñoù ñaëc bieät xuùc phaïm ñeán neàn vaên hoùa cuûa oâng ta. Theo moät chuyeân gia veà vaên hoùa Hmong taïi ñaïi hoïc California State University ôû Fresno, ngöôøi Hmong nhöng khoâng coù hoï haøng gì vôùi gia ñình treân, ngöôøi Hmong, ñaõ ñeán Hoa Kyø sau khi giuùp cô quan CIA ôû Laøo trong cuoäc chieán Vieät Nam tin raèng linh hoàn khoâng neân bò trì, keùo xuoáng bôûi baát cöù vaät gì khoâng thuoäc veà theå xaùc - ñaëc bieät laø kim loaïi hoaëc nhöõng xöông coát khaùc. Caùc gia ñình Hmong cuõng thaùo boû ngay caû nhöõng chieác nhaãn, raêng giaû hoaëc chaân tay giaû tröôùc khi choân. Hoï cho bieát Yang, moät phaùp sö ñöôïc kính troïng, ñaõ ñöôïc choân trong moät quan taøi, to hôn côõ caàn thieát, ñöôïc nhaäp caûng töø Laøo vaø khoâng coù chöùa kim loaïi, theo nhö truyeàn thoáng. Ñaùm tang ñaõ ñöôïc cöû haønh taïi moät tang nghi quaùn cuûa ngöôøi Hmong, vaø coù khoaûng 100 khaùch tham döï. (N.Y.)

DAT

Queâ höông vaø tình ngöôøi

TUESDAY, OCTOBER 18, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B3

THÖÙ BA - SOÁ 7255 - 18 thaùng 10, 2005 (16 thaùng Chín naêm AÁt Daäu) .3”

S aù n g t aù c

PHONG ÑIEÀN

Coù maáy ai bieát ba möôi thaùng tö laø gì khoâng nhæ? Ñoù laø ngaøy cuûa quyû Sa Taêng xuaát hieän nguyeân hình. Ngaøy cuûa quaân daân caùn chính Mieàn Nam rôi vaøo ñaùy ñòa nguïc traàn gian. Thaùng cuûa ngöôøi ñieåm maët ngöôøi, ai toâi trung, ai troán chaïy, ai qui haøng, ai thaø cheát khoâng boû thaønh nhö Hoaøng Dieäu, Tri Phöông. Thaùng cuûa löûa thöû vaøng, thuûy chung, boäi baït, phaûn traéc, thaùng cuûa “heát côm heát baïc heát anh toâi”. Thaùng cuûa söï troâng thaáy “chaùy nhaø loù ra maët chuoät”, thaùng cuûa “nöôùc raëc môùi bieát coû thuùi”. Laïi moät laàn nöõa, Ñieåm maët ñöôïc nhöõng con ngöôøi, thuoäc loaïi ong nuoâi tay aùo, nhö nguyeãn Höõu Haïnh, Nguyeãn Thaønh Trung v.v.Ba möôi thaùng tö laø theá ñoù vaø coøn nhieàu nöõa nöõa! Noù laø ai? Noù laø caùi teân rieâng, maø cha meï ñaët teân cho noù, keå töø khi Noù môû maét chaøo ñôøi, treân queâ höông ñaát caøy leân soûi ñaù. Töø tuoåi thô, Noù chöa maáy quan taâm ñeán cuoäc ñôøi, cho ñeán luùc tröôûng thaønh, khi thaáy ñôøi laø bieån daâu, Noù caûm thaáy khoù chòu vôi caùi teân Noù. Tuy nhieân, Noù chöa bao giôø oaùn traùch cha meï noù, khoâng choïn cho mình, teân noï hay teân kia. Keå töø ñoù, Noù maëc caûm vôùi moïi ngöôøi, khi ai cuõng goïi teân baèng Noù, cho duø noù lôùn tuoåi ñeán ñaâu chaêng nöõa. Tuy nhieân, laém luùc Noù cuõng khoâng laáy laøm khoù chòu, vì Noù laø tieáng ñaïi danh töø chæ trung tính, nhö Trôøi, Ñaát, ñoà vaät vaø ñoâi khi cuõng thay theá cho suùc vaät nöõa. Noù töï an uûi, bieát ñaâu teân xaáu nhöng loøng ngöôøi toát thì sao, sæ nhuïc hay vinh döï khoâng do caùi teân, maø do taâm tính con ngöôøi luùc haønh ñoäng. Ñoâi khi, Noù cuõng phaân vaân trong taâm trí, ñaõ laøm cho Noù maâu thuaãn Taïi sao cha meï Noù, khoâng ñaët cho moät teân khaùc, nhö teân Vinh teân Döï hay laø teân Quoác teân Gia. Do ñoù Noù caûm thaáy ngöôøi ñôøi, thöôøng khinh mieät hôn laø quyù troïng Noù, keà töø ngaøy mieàn nam rôi vaøo tay giaëc cöôùp. Sau taùm naêm tuø, Noù trôû veà nhaø. Con ñöôøng töø nhaø tuø Z30 ñeán nhaø No,uø khoâng xa laém, khoaûng ba möôi caây soá ñöôøng. Noù böôùc ñi, chaân vaãn coøn ngaäp ngöûng, nhö ngöôøi reùt vöøa xuaát vieän, göông maët Noù keùm töôi, nhö ñaày nghieâm nghò, bao nhieâu caân naõo, thòt da, moà hoâi nöôùc maét, trong traïi tuø ñaõ loät xaùt Noù, troän vaøo soûi ñaù bieáng thaønh côm, maø con ngöôøi coïng saûn ñaõ nhaøo naëng vaø eùp buoäc, neáu khoâng laøm ñöôïc, ñaïn ñaõ leân noøng saün saøng baén boû, vaø seõ “boùn coû cho traâu aên”. Noù caàm giaáy ra traïi, vôùi

hai möôi chín ñoàng tieàn Hoà, traïi phaùt laøm loä phí ñi ñöôøng. Noù tính ñi boä ñeå tieát kieäm tieàn, veà laøm quaø cho vôï con. Treân ñöôøng veà, Noù coù caûm töôûng, nhö Noù ñang ñi laïc vaøo moät haønh tinh naøo xa laï, khaùc vôùi theá giôùi loaøi ngöôøi, Noù nhôù laïi hai caâu thô cuûa Traàn Daàn “Toâi böôùc ñi khoâng thaáy phoá thaáy nhaø, chæ thaáy coù möa sa treân côø ñoû”. Nhöõng baûn hieäu ôû caùc cöûa haøng quoác danh, hôïp taùc xaõ, nôi ñaâu cuõng thaáy baûng ñoû chöõ vaøng, ñaõ laøm xoán maét Noù. Nhöõng danh töø môùi laï, Noù chöa bao giôø nghe vaø thaáy, nhö cöûa haøng chaát ñoát, sau naày ngöôøi ta noùi “cöûa haøng baùn than cuûi ñoù chuù, nhaø nöôùc muoán duøng myõ töø, deã nghe ñeïp maét, chöù noùi baùn than, baùn cuûi, dô baån lem luoác ñaâu coù ñöôïc”. Ñaøng kia nhaø may aùo boø, choã noï xöôûng ñeû, nôi ñaây trung taâm nghe nhìn, nghe thaät laï tai Noù khoâng theå hieåu noãi, noù vöøa mieân man suy nghó, ñeán caùc danh töø quaùi ñaûn, treân caùc baûn hieäu noù vöøa môùi ñoïc, chaéc leõ coïng saûn quyù söùc keùo, sôï traâu boø laïnh, neân may aùo cho traâu boø maëc, coù phaûi theá khoâng Nhaét ñeán traâu, Noù laïi nghó ñeán thaân phaän luùc trong tuø, roài noù töø töø ñöa hai tay sôø leân lôùp da chai cöùng treân ñoâi vai, cho nhöõng ngaøy laøm thaân traâu ngöïa keùo caøy. Noù nhìn caây soá caém doïc ñöôøng. Noù chæ môùi ñi ñöôïc 5km ñaõ thaám meät, vaø caûm thaáy khoâng theå tieáp tuïc ñöôïc nöõa, caïnh ñoù coù quaùn nöôùc beân ñöôøng, noù taïm vaøo uoáng ly nöôùc chanh muoái ñôõ khaùc. Ly chanh caïn, Noù laáy hai ñoàng töø tuùi may baèng bao caùt, traû cho coâ haøng nöôùc, coâ chaùu hoûi “coù leõ chuù vöøa môùi ra tuø phaûi khoâng”, Noù chæ traû lôøi baèng caùi gaät ñaàu, coâ chaùu noùi tieáp “chaùu khoâng laáy tieàn chuù ñaâu”. Noù caûm ôn roài hai haøng leä long lanh töø töø laên troøn treân ñoâi maù noù. Nhöõng tieáng nhaïc lôøi ca, töø caùc quaùn hai beân ñöôøng voïng laïi, “ñöôøng xöa nay khoâng khaùc bao nhieâu, rieâng ngöôøi xöa ñaõ xa toâi nhieàu”, nghe nhö mæa mai ngöôøi veà, laøm Noù gôïi nhôù nhöõng kyû nieäm naêm xöa, khi keû ôû ngöôøi ñi. Boãng coù tieáng coøi xe ñoø ñaõ keùo Noù veà vôùi thöïc taïi. Ñi ñaâu? Toâi veà Phuù Myõ, ba möôi ñoàng ñi khoâng, Noù traû lôøi, toâi chæ coù hai möôi chín ñoàng! Khoâng ñöôïc! Ngöôøi chuû xe baûo anh taøi xeá chaïy ñi, xe laên baùnh chöøng vaøi thöôùc roài ngöøng laïi. Laïi ñaây mau leân, toâi chôû giuùp oâng, toâi ñaõ traû tieàn cho oâng roài, ñoù laø tieáng noùi cuûa ngöôøi phuï xe, Noù cuùi ñaàu caûm ôn. Noù caûm thaáy xoùt xa, nôi ñaây cuõng coù keû “ngöôøi vaãn coøn thöông ngöôøi”. Ñeán nhaø, Noù ñi voøng töø tröôùc ra sau, khoâng thaáy moät boùng ngöôøi, chæ thaáy nhöõng

coác Tìm trong tro, moät chuùt löûa taøn Ñeå nhen nhoám, buøng leân nuùi löûa.

Minh hoïa: AÙNH BUØI/NV

laù vaøng rôi ngaäp ñaày saân, chieác thaïp saønh ñeå ngoaøi saân, duøng ñöïng nöôùc uoáng naêm xöa, nay ñaõ meû mieäng, khoâng coøn moät gioït nöôùc, trong thaïp, ñaày laù khoâ vaø rong reâu phuû leân tôùi mieäng. OÂi sao, “tröôùc sau naøo thaáy boùng ngöôøi”. Noù nghe tieáng reân nho nhoû, Ñoù laø tieáng reân cuûa baø Hai, ngöôøi dì nuoâi Noù töø thuôû beù, ñang beänh naëng naèm treân giöôøng. Con choù Möïc nghe coù tieáng ñoäng beân ngoaøi lieàn nhaûy xoåm ra suûa tôùi taáp, nhö muoán aên töôi nuoát soáng, Noù lieàn ngoài xuoáng “Möïc con queân ta roài sao”, con Möïc nhaän ra tieáng chuû, lieàn quît ñuoâi boå nhaøo tôùi ngöôøi Noù möøng quyùnh quyùt, duøng chaân baáu, xeù, caøo thaät thaûm thöông! Con vaät khoân ngoan vaø coøn nhôù chuû naêm xöa. Ngaøy Noù veà, dì noù möøng nhö lieàu thuoác hoài sinh, côn ñau nhö laønh haún. Laïi ñaây chaùu, dì noùi caùi naày “con Leä vôï con, noù boû nhaø vaø daãn hai ñöùa nhoû ñi, keå töø khi chaùu vaøo tuø, noù vieát laù thö ñeå laïi cho chaùu, dì coøn caát giaáu ñeán hoâm nay”. Baø vöøa noùi vöøa laáy tay moùc döôùi gaàm giöôøng ñöa cho Noù. “Anh Noù! Ñöøng buoàn gì toâi nöõa nghe anh, hoâm nay ñònh meänh ñaõ an baøi, anh ñaõ vaøo tuø, theá laø heát roài. Toâi phaûi ñi tìm leõ soáng, coù ñieàu toâi khoâng boû hai ñöùa con cho ai ñöôïc, vaø toâi cuõng khoâng bieát giao noù cho ai nuoâi, toâi seõ nuoâi noù khoân lôùn thay cho anh. anh yeân trí”. vónh bieät anh! Leä. Ngaøy hoäi ngoä hai dì chaùu, cuõng laø ngaøy dì chaùu gaëp

nhau laàn cuoái, ba hoâm sau baø Hai cuõng vónh vieãn ra ñi. Baây giôø chæ coøn Noù vaø con Möïc laø ngöôøi baïn ñôøi khuya sôùm. Coøn ñöôøng heát loái ñi, Noù chæ coøn moät loái thoaùt duy nhaát laø trôû veà nhaø ngöôøi anh ruoät, laøm nôi nöông töïa cuoái ñôøi. Ngaøy tröôùc, noù coøn laø moät só quan, laøm vieäc taïi Hueá, Noù ñaõ töøng giuùp ñöùa chaùu teân Boäi, goïi Noù baèng chuù ruoät, ra ôû nhaø Noù aên hoïc, sau moät thôøi gian khaù daøi, vaø ñaõ coâng thaønh danh toaïi. Boäi ra tröôøng laøm hieäu tröôûng. Nhöng chaúng ngôø “cöùu vaät, vaät traû ôn, cöùu nhaân, nhaân traû oaùn”. Boäi chaùu Noù, ñaõ ñaùnh chuù söng mieäng, daäp moâi nhö traùi moàng tôi, cuõng vì vaøi cuû khoai myø chia sôùt khoâng ñoàng ñeàu, luùc thu hoaïch. Thaáy coù söï baát nghòch trong gia ñình, chaùu ñaùnh chuù bò thöông toån, ngöôøi baø con trong hoï ñöùng ra hoøa giaûi, “hoâm nay noù khoå, vì ñoåi ñôøi, taïi sao cha meï, anh em, con chaùu khoâng thöông noù, maø laïi tranh giaønh töøng mieáng aên vôùi noù”. Theá laø heát roài coøn chi nöõa, ñeâm nay, moät ñeâm thaät daøi, noù khoâng sao nguû ñöôïc, noù nghó ñeán theá thaùi nhaân tình vaø cuoäc ñôøi bieån daâu, bôûi theá “neáu ñöôøng ñôøi baèng phaúng caû, thì laøm sao bieát ñöôïc loøng ngöôøi hoâm nay”. Ngaøy tröôùc Noù laø lính khoâng quaân, khi maëc treân mình moät chieác aùo binh chuûng, luùc naøo cuõng coù phuø hieäu, keøm theo boán chöõ “toå quoác khoâng gian”. Noù töï hoûi vôùi chính noù, vaø noù cuõng chöa tìm ñöôïc caâu traû lôøi.

Toå quoác khoâng gian, baây giôø khoâng gian coøn, Toå quoác coù coøn khoâng? Toå quoác ñaâu roài!

Noù vaãn bieát “reân la than khoùc laø heøn nhaùt” nhöng chaúng coøn caùch naøo khaùc hôn. Ngaøy hoâm sau Noù ra ñi tìm söï soáng, gia taøi Noù, giôø ñaây chæ coøn coù boä aùo quaàn ñang maëc vaø con choù thaân yeâu beân caïnh,”ñôøi leân voi xuoáng choù“baây giôø noù khoâng ngoài treân mình voïi, nhöng laïi daét choù, vì choù trung thaønh, choù nhôù chuû, cho duø hoaøn caûnh coù ñoåi thay. Noù tìm vaøo Bình Tuy choïn ngheà than cuûi sinh soáng, ngaøy ngaøy quaûy xuoáng chôï baùn, toái chieàu laïi trôû veà röøng, choïn hang ñaù laøm nôi che naéng möa.Ngöôøi daân nôi ñaây, thaáy Noù laém luùc quen maët, nhöng khoâng bieát teân Noù laø gì, cöù goïi ñaïi noù laø oâng Tieàu, Noù cuõng khoâng buoàn ñính chính, coù ngöôøi thaáy Noù ñi ñaâu, cuõng coù con choù ñi theo, neân goïi teân oâng Coâ Ñôn. Ai goïi sao, Noù cuõng vaân cuõng daï. Ñaõ ñeán hoài “cuøng ngheà ñan thuùng tuùng ngheà ñan nia” ñeå ñoåi laáy cheùn côm baùt gaïo coøn hôn “mua danh ba vaïn, baùn danh ba ñoàng”. Toâi baùn than ai mua khoâng, than toâi toát laém, deã baét löûa laïi laâu taøn. Coù ngöôøi thaáy noù, maët maøy lem luoác nhö thaèng heà, laïi cöôøi mæm! Ta baùn than hay ta ñang than! Ngöôøi mua than cöôøi, ta ñang khoùc Bao naêm trôøi, thaâm saâu cuøng

Cuoäc ñôøi sôùm naéng chieàu möa, coù luùc chôùp beå, nhöng laïi möa nguoàn, ñoá ai bieát ñöôïc, ñôøi Noù hoâm nay nhö cung ñaøn loãi nhòp, baïn beø traùnh xa,ngöôøi tình laõng queân Ñôøi khi xanh nhö laù, laém luùc baït nhö voâi. Ñeâm xuoáng, nôi hang ñaù Noù choïn laøm nhaø, con möïc naèm ngoaøi cöûa hang laøm lính baûo veä. Voõng voïng ñaâu ñaây, tieáng Ñoã Quyeân keâu, nghe nhö saàu nhö oaùn, Quoác! Quoác! Quoác Quoác..! Laøm gôïi nhôù loøng ngöôøi, noù nghó ñeán caâu chuyeän naêm xöa, vua Thuïc Vuõ vì ham meâ töûu saéc neân maát nöôùc, bieát ñaâu giôø naày, coù phaûi tieáng keâu aáy, laø oan hoàn cuûa vua Nguyeãn Mieàn Nam, ñang nhôù nöôùc ñau loøng! Noãi buoàn ñeâm nay thaät saâu ñaäm, coù ai chia xeû cuøng Noù, hay chæ coù “moät caûnh tình rieâng ta vôùi ta”. Noù muoán yeân thaân nhöng chaúng ñöôïc, coâng an kieåm laâm leân taän hang ñaù nôi Noù ôû, lyù do noù chaët caây ñoát röøng, tòch thu buùa rìu, giöït saäp hang ñaù khoâng cho ôû, Noù chæ coøn con choù, AK cuõng baén gieát keïp laù mô. Noù töï hoûi, coïng saûn vaøo Mieàn Nam ñaùnh ñoå tö saûn maïi baûn, cöôùp cuûa laáy nhaø. Coøn noù chæ coù hang ñaù vôùi con choù, cuõng laø tö saûn maïi baûn sao? Phuûi saïch hai tay, ra ñi moät laàn nöõa, baây giôø Noù khoâng ôû röøng, Noù tìm veà thaønh phoá, Noù nghó laøm ngheà baùn nöôùc, ñeå giuùp keû khaùt nöôùc, thieáu nöôùc, caàn nöôùc. Vieät kieàu veà nöôùc, thôøi ñaïi aùo gaám veà laøng, uoáng nöôùc loïc, nöôùc ñoùng chai, nöôùc khoaùn. Ñaàu naêm nhaâm tuaát (1983) Noù ñoùn teát con choù xong, quyeát ñònh môû tieäm vaø leân baûn hieäu “Noù Baùn Nöôùc”. Coâng an ñeán hoûi “oâng ñaët baûn hieäu gì phaûn ñoäng theá kia, gôõ xuoáng ngay”. Noù giaûi thích vôùi coâng an, Noù laø teân toâi, cuõng gioáng nhö caùc baûn hieäu khaùc, nhö baûn hieäu “Saøi Goøn Du Lòch”, “Kyø côm taám” v.v... chöù khoâng coù moät yù ñònh gì khaùc. Nhôø baùn nöôùc, Noù kieám ñöôïc chuùt tieàn, noù ñi du lòch ra Haø Noäi. Saùng hoâm sau, baïn Noù môøi noù ñi ñaùnh golf ôû saân ngoaïi oâ Haø Noäi. Nhöng hôõi oâi! Noù gaëp laïi vôï noù, ñang caëp vôùi teân muõ coái ñöùng cuøng chung moät saân golf. Thaáy theá, Noù cuõng chaúng ngaïc nhieân, vì ñôøi ñoái vôùi Noù, nhö haït kim cöông treân maøng nheän, döôùi aùnh naéng ban mai, neáu ñöùng xa nhìn, seõ thaáy muoân ngaøn maøu saéc, nhöng laïi gaàn, ñoù laø nhöõng haït söông treân maøng nheän.

DAT

B4 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7255 - 18 thaùng 10, 2005 (16 thaùng Chín naêm AÁt Daäu) .3”

nhöõng ñieàu oâng ñaõ noùi vôùi chuùng toâi caùi ñeâm hoâm tröôùc, hoaëc laø coù leõ oâng ñaõ coù yù ngöôïng nguøng veà söï ñoù, oâng yeâu caàu Yuonne ñeán vieáng oâng taïi beänh vieän, yù oâng raát muoán tröïc tieáp noùi chuyeän vôùi naøng, ñeå xem xeùt, baøn luaän vôùi naøng, nhöõng gì oâng seõ coù theå laøm cho naøng, vaø vì naøng... Sau laàn dieän kieán vôùi oâng töø ñoù, toâi chöa coù gaëp laïi Yuonne, vaø haún nhieân laø chöa coù noùi gì cho naøng bieát veà caùi caûm töôûng böïc boäi chaùn naûn maø toâi ñaõ coù laàn ñaàu tieân, theá laø toâi chæ caàn cho naøng bieát caùi keát quaû toát ñeïp cuoái cuøng.

Kyø 29

22 thaùng möôøi moät Toâi ñöùng beân caïnh chaøng laø ñeå phoø trôï, giuùp ñôõ, khuyeán khích, chôù khoâng phaûi ñeå khieán Saùng nay toâi phaïm vaøo moät nhu nhöôïc chaøng xao nhaõng coâng vieäc mình. Chaøng phaûi naëng veà tình caûm. Nhöng laøm sao coù theå töø höôùng nhaõn quan mình veà phía beân kia, kia choái chuùt gì vôùi Robert? Toâi ñang ngoài trong kìa, xa xa, vöôït quaù cuoäc soáng baûn thaân toâi. phoøng xa-loâng nhoû, vaø nhaân vì toâi khoâng ngôø chaøng ñeán thaêm toâi sôùm theá, toâi ñaõ ñem taäp 19 thaùng möôøi moät nhaät kyù ra, vaø soaïn söûa keå laïi ñaàu ñuoâi söï Moãi ngaøy moãi mang laïi cho toâi moät nieàm tham döï toái hoâm qua trong cuoäc khieâu vuõ Nga, vui môùi. Vaø, oà! Toâi ngaïc nhieân xieát bao, thì thình lình Robert böôùc vaøo vaø yeâu caàu toâi saùng hoâm nay, luùc Robert ñöa toâi xem laù thö cho xem nhöõng gì ñaõ vieát. Toâi cöôøi to vaø ñaùp cuûa baùc syõ Marchant chaøng vöøa nhaän ñöôïc. raèng chaøng chæ ñoïc taäp nhaät kyù laø sau khi toâi OÂng baùc syõ döôøng nhö queân baúng heát caû ñaõ cheát roài, ñuùng theo lôøi heïn öôùc töø ñaàu.

Ñòa Phöông

TUESDAY, OCTOBER 18, 2005

Chaøng cuõng noùi, cuõng cöôøi roä raèng neáu theá thì haún nhieân chaúng bao giôø chaøng ñöôïc ñoïc, bôûi vì taát nhieân laø chaøng seõ cheát tröôùc toâi ; vaø hôn nöõa, vaø huoáng nöõa laø, chaøng chaúng bao giôø coi lôøi heïn aáy laø chaân chính nghieâm tuùc, vaø cho pheùp toâi xí xoùa ñieàu ñoù; vaø hôn nöõa chuùng toâi cuõng ñaõ töøng heïn öôùc vôùi nhau laø khoâng ñöôïc daáu dieám vôùi nhau baát cöù caùi gì; vaø, duø sao thì duø, loøng öôùc muoán ñöôïc xem ngay taäp nhaät kyù, quaû thaät laø thieát tha voâ taän, neáu maø toâi khoâng chòu chaáp thuaän cho chaøng ñöôïc haøi loøng ngay, thì coù theå raèng nieàm vui hôùn hôû cuûa chaøng seõ trôû thaønh uû doät, tiu nghæu... Taét moät lôøi, chaøng toû ra quaù haêm hôû, noùng naûy ñöôïc xem, quaù ngoan coá, quaù aâu yeám van naøi, quaù aân caàn van væ, neân cuoái cuøng toâi ñaønh nhöôïng boä, vaø cuõng yeâu caàu chaøng phaûi ñeàn buø, ñeàn ñaùp laïi cho toâi caùi ñieàu töông tôï: “aên sao ñeàn vaäy - em cho chaøng xem nhaät kyù cuûa em, thì nhaät kyù cuûa chaøng cuõng phaûi ñöa cho em xem.” Chaøng ñoàng yù laäp töùc. Vaø toâi böôùc ra khoûi phoøng ñeå chaøng ñöôïc tha hoà thong dong maø ñoïc. Nhöng giôø ñaây, noãi nieàm ngaát ngaây ñaõ tan vôõ maát; vaø aáy laø ñieàu toâi e ngaïi laém laém. Neáu toâi coøn tieáp tuïc vieát nhöõng gioøng naøy, aáy chæ duy vì muoán giaûi thích taïi sao ñaây laø nhöõng gioøng nhaät kyù cuoái cuøng. Taát nhieân hieåm nhieân taäp nhaän kyù naøy toâi vieát ra laø vì chaøng ; nhöng toâi chaúng theå naøo coøn

noùi veà chaøng trong taäp naøy nhö toâi ñaõ töøng noùi, töøng vieát ra; chaúng theå naøo coøn ñöôïc nöõa, duø chæ duy vì ngaïi nguøng ngöôïng nghòu (hoaëc ngô ngaån) maø thoâi. Chaøng chæ coøn ñoïc nhöõng gioøng naøy toâi vieát ra khoâng caàn daáu dieám gì caû vôùi chaøng nöõa, töø nay. Khoâng, khoâng phaûi laø toâi bôùt yeâu daáu chaøng ; khoâng phaûi laø yeâu chaøng ít hôn xöa töøng ñaõ yeâu; nhöng veà sau chaøng chæ coù theå hieåu ñieàu aáy, laø hieåu laäp töùc maø thoâi (Caâu noùi naøy coù leõ chaúng noùi gì ra caùi gì ñöôïc caû, nhöng boãng nhieân töï nhieân noù hoàn nhieân tôùi döôùi ngoøi buùt cuûa toâi). 23 thaùng möôøi moät Hôõi oâi! toâi coøn phaûi vieát theâm trang taùi buùt naøy. Robert vöøa roài ñaõ khieán toâi ñau ñôùn raát nhieàu. Ñoù laø ñieàu buoàn baõ ñaàu tieân chaøng gaây ra cho toâi, toâi khoå taâm laém khi buoäc loøng phaûi vieát ñieàu ñoù ra ñaây, vì toâi voán töøng ñaõ mong muoán, öôùc voïng raèng taäp giaáy naøy vónh vieãn seõ laø lôøi bieåu thò, bieåu hieän (baøy toû) nieàm vui voâ taän cuûa toâi. Nhöng toâi vaãn cöù phaûi vieát ra noãi buoàn ôû ñaây; vaø ñieàu toâi vieát ra ñaây, toâi muoán raèng Robert phaûi ñoïc, bôûi vì, luùc toâi noùi vôùi chaøng ñieàu aáy môùi caùch ñaây khoâng bao laâu, chaøng toû ra coi thöôøng nhöõng n tieán p ñieàu toâi noùi, chaøng töø choái khoâng chaáCoø p nhaä tính caùch nghieâm troïng cuûa caâu chuyeän.

Veù baùn tröôùc taïi Tuù Quyønh, Bích Thu Vaân, Melody Flowers. Giaù $25 (mua tröôùc), theâm $10 (mua taïi cöûa).

Phaùp Hoäi Dieäu Phaùp Lieân Hoa taïi chuøa Phaät Toå

Sinh hoaït Coäng ñoàng Tieáp trang B1 Hoäi AÙi Höõu Cöïu Sinh Vieân Só Quan Tröø Bò Thuû Ñöùc hoïp thöôøng nieân Ngaøy giôø: Chuû Nhaät 23 Thaùng Möôøi, 2005 töø 11:00am ñeán 3:00pm. Ñòa ñieåm: Nhaø haøng Paracell Seafood, 15583-15589 Brookhurst Street, Westminster, CA 92683. Ñieän thoaïi 714-775-3077. Giaù veù uûng hoä: $20/ngöôøi. Moïi chi tieát veà ngaøy hoïp maët ñeå tieän vieäc saép xeáp, xin lieân laïc caùc soá phone: Nguyeãn Höõu Thaéng 714-891-8423, Phí Vaên Sôn 714-331 9142, Voõ Tình 714-728-3085.

Ra maét taùc phaåm “Moät Caønh Mai” cuûa Voõ Ñình Ngaøy giôø: 6 giôø 30 toái Thöù Saùu, 28 Thaùng Möôøi, 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683. Ñeâm ra maét taùc phaåm “Moät Caønh Mai” ñöôïc toå chöùc cuøng dòp kyû nieäm 40 naêm nhaø xuaát baûn An Tieâm. Taùc phaåm “Moät Caønh Mai” laø moät trong caùc taùc phaåm ñöôïc in dôû dang vì söï qua ñôøi ñoät ngoät cuûa oâng Thanh Tueä, giaùm ñoác An Tieâm.

Trieån laõm nhieáp aûnh cuûa Debbie Nguyen & Martha Vilcox Ngaøy giôø: Töø 29 Thaùng Möôøi ñeán 5 Thaùng Möôøi Moät. Ñòa ñieåm: Song Lang Studio, 14879 Dillow Street, Westminster, CA 92683. Tieáp taân nhaân leã khai maïc: Thöù Baûy 29 Thaùng Möôøi töø 7:00PM ñeán 11:00PM. Lieân laïc: 714-791-2434, art_photo4@yahoo.com

Ra maét saùch “Kinh Thaùnh vaø Con Ñöôøng Haïnh Phuùc” Ngaøy giôø: 9 giôø 30 saùng, Chuû Nhaät 30 thaùng 10, 2005. Ñòa ñieåm: Trung Taâm Coâng Giaùo Vieät Nam, 1538 N. Century Blvd, Santa Ana, CA 92703. Taùc giaû: Tieán só Traàn Coâng Tieán.

Ñeâm nhaïc Mai Leä Huyeàn vaø Tuaán Chaâu Ngaøy giôø: 9 giôø toái Thöù Saùu, 4 Thaùng Möôøi Moät, 2005. Ñòa ñieåm: Vuõ tröôøng Majestic, 18582 Beach Blvd, Huntington Beach, CA. Chuû ñeà: Mai Leä Huyeàn, Tuaán Chaâu 100 phaàn 100. Goùp maët: Thanh Lan, Phöông Hoàng Queá, Thieân Trang, Dieãm Lieân, Hoaøng Nam... Goùp maët ñaëc bieät: Ninh Caùt Loan Chaâu.

Ngaøy giôø: 3 ngaøy 4, 5, 6 Thaùng Möôøi Moät naêm 2005. Ñòa ñieåm: Chuøa Phaät Toå, 905 Orange Avenue, Long Beach, CA 90813. Ñöôïc höôùng daãn bôûi phaùp sö Nhaät Hyû, töø 8AM ñeán 9PM moãi ngaøy. Lieân laïc: 562-599-5100.

Trieån laõm hoäi hoïa-nhieáp aûnh Nguyeãn Töôøng Quyù, Leâ Laâm, Phaïm Thaêng Bình Ngaøy giôø: Töø Thöù Baûy 12 Thaùng Möôøi Moät, 2005, ñeán Thöù Saùu 18 Thaùng Möôøi Moät, 2005, töø 10:00am ñeán 4:00pm moãi ngaøy. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Leâ Ñình Ñieåu, Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, soá 14772 Moran Street, Westminster, CA 92683. Ñöôïc söï baûo trôï cuûa: Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, Baùo Vaên Hoùa, Baùo Mai, Baùo Treû, Baùo Quaùn Vaên, Ñan Chi Gallery.

Thuyeát trình vaø hoäi thaûo veà ñeà taøi “Hoï Hoàng Baøng vaø daáu tích trong daân gian” Ngaøy giôø: Chuû Nhaät 13 Thaùng Möôøi Moät, 2005, töø 2:00pm ñeán 5:00pm. Ñòa ñieåm: Phoøng hoäi Vieän Vieät-Hoïc, 15355 Brookhurst Street, Ste 222, Westminster, CA 92683. Ñieän thoaïi: 714-775-2050. Dieãn giaû: Giaùo sö Traàn Lam Giang.

Quyõ Töø Thieän töôøng trình 2 naêm hoaït ñoäng Ngaøy giôø: Chuùa Nhaät 13 Thaùng Möôøi Moät, 2005, luùc 5:00pm. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Leâ Ñình Ñieåu, Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät. Lieân laïc: Phoù Teá Vuõ Thaønh An 503-2676053, Vaøng Ñen Nguyeãn Duõng Tieán: 323640-1737, Hoàng Vaân: 714-305-7644. Giôùi thieäu Tu Hoäi Ñôøi Gia Ñình Thaùnh Teresa. P.O. Box 13237 Portland, OR 97213.

Ra maét tieåu luaän “Ñôøi soáng gaàn trong xaõ hoäi xa” cuûa Phaïm Thò Quang Ninh Ngaøy giôø: Chuû Nhaät 20 Thaùng Möôøi Moät, 2005, töø 2:00pm-5:00pm. Ñòa ñieåm: Little Saigon Radio, 15781 Brookhurst Street, Suite 101, Westminster, California 92683. Lieân laïc: Phaïm Thò Quang Ninh 805-4989415.

Ba tieáng haùt Lam Thuûy, Anh Thô vaø Phöông Mai qua caùc laøn ñieäu Hoa Thôm Böôùm Löôïn, Lyù Ngöïa OÂ vaø Lyù Caây Thoâng ñaõ laøm cho buoåi ra maét saùch theâm tình töï daân toäc. (Hình Nguyeân Huy)

Cuoán “Khôi Thaûo Kinh Thö Vieät Nam” ñöôïc giôùi thöùc giaû quan taâm

GS Phaïm Cao Döông: Ñaây laø moät vaán ñeà lôùn, caàn kieán thöùc roäng veà nhieàu laõnh vöïc nhö trieát, söû, toân giaùo, ñòa lyù, nhaân chuûng... Westminster (10/16) Cuoán “Khôûi Thaûo Kinh Thö Vieät Nam” cuûa giaùo sö Nguyeãn Xuaân Khoan, töø UÙc Chaâu sang, vöøa ñöôïc thaân höõu cuûa giaùo sö toå chöùc ra maét taïi phoøng hoäi ñaøi Little Saigon Radio vaøo tröa hoâm Chuû Nhaät 16 Thaùng Möôøi naêm 2005, vôùi söï tham döï cuûa moät soá nhaø giaùo vaø caùc vò thöùc giaû trong coäng ñoàng ngöôøi Vieät ôû Nam California. Giôùi truyeàn thoâng cuõng coù maët khaù ñoâng nhö caùc ñaøi TV LA18, SBTN, Little Saigon Radio, caùc nhaät baùo Ngöôøi Vieät, Vieãn Ñoâng, Vieät Baùo... Giaùo sö söû hoïc Phaïm Cao Döông sau khi trình baøy noäi dung cuoán saùch “Khôûi Thaûo

Kinh Thö Vieät Nam” ñöôïc coi laø Quyeån Thöôïng vaø döï ñoaùn noäi dung caùc quyeån Trung vaø Haï seõ ñöôïc phaùt haønh cuûa giaùo sö Nguyeãn Xuaân Khoan, oâng ñaõ ñöa ra nhaän xeùt: “Ñaây laø moät vaán ñeà lôùn, caàn ñeán kieán thöùc roäng veà nhieàu laõnh vöïc nhö trieát hoïc, söû hoïc, toân giaùo, nhaân chuûng hoïc... Coâng trình cuûa giaùo sö Khoan khoâng chæ laø moät coá gaéng lôùn maø laø moät lieàu lónh. Vì theá neân chính taùc giaû cuõng chæ coi laø moät “khôûi thaûo”. Nhaø vaên Duy Lam cuõng ñöa ra nhöõng nhaän xeùt raèng cuoán saùch naøy coù maët luùc naøy laø caàn thieát vì trong nöôùc thì coâng vieäc söu taàm lyù giaûi vaên hoùa vaên hoïc Vieät Nam

thöôøng ñöôïc nhìn qua Duy Vaät Söû Quan, neân ñaõ sai laïc nhieàu. Trong khi ôû haûi ngoaïi, ñang coù nhöõng phong traøo phuïc hoài vaên hoùa Vieät Nam nhöng laïi quaù maùy moùc, ít chòu tìm hieåu yù nghóa saâu xa veà nhöõng truyeän trong huyeàn söû Vieät Nam. Nhaø vaên Duy Lam cuõng neâu thaéc maéc laø Vieät Nam ñaõ coù moät neàn vaên minh chöa vaø taïi sao goïi laø “Boán ngaøn naêm vaên hieán” maø khoâng laø vaên minh, vaên hoùa. Ñieàu naøy coù leõ cuõng neân khôûi thaûo. Trong lôøi taâm söï, taùc giaû Nguyeãn Xuaân Khoan keå raèng: “Thôøi gian trong nguïc tuø Coäng Saûn môùi coù dòp nghieàn ngaãm veà nhöõng truyeän coå Vieät Nam

vaø thaáy raèng ñaõ bò cheùp sai laïc nhieàu. Phaàn lôùn, ñaõ theá, coøn khoâng lyù giaûi ñöôïc nhöõng yù nghóa thaâm saâu trong coå tích. Nay ra khoûi tuø, ñaõ boû coâng nhieàu naêm söu taäp taøi lieäu, ñoái chieáu ñeå lyù giaûi môùi thaáy quaû thöïc truyeän coå tích Vieät Nam laø caû moät heä thoáng tö töôûng khi Vieät Nam chöa bò aûnh höôûng cuûa Taøu vaø Phaùp cuõng nhö Coäng Saûn.” Buoåi ra maét saùch, ngoaøi nhöõng phaùt bieåu chaân thaønh xaây döïng cuûa caùc baäc thöùc giaû, coøn coù söï giuùp vui vaên ngheä cuûa caùc ngheä só trong ñoaøn vaên ngheä daân toäc Laïc Hoàng khieán cho khoâng khí buoåi sinh hoaït thaám ñöôïm ñöôïc tình töï daân toäc.

DAT

THÖÙ BA - SOÁ 7255 - 18 thaùng 10, 2005 (16 thaùng Chín naêm AÁt Daäu)

TUESDAY, OCTOBER 18, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B5

.3”

DAT

Ñaûm traùch

Luaät sö

Huyønh Tuaán Kieät Lieân laïc

Tel: (714) 636-6320 Fax: (877) 882.1930 E.mail: kiet@lawyer.com

KTH

12866 Main Street, Suite 201, Garden Grove, CA 92840

LAW OFFICES

° ° ° ° °

Luaät Thöông Maïi Luaät Phaù Saûn Luaät Thöông Tích Luaät Gia Ñình Toá Tuïng

Baûo Laõnh Ra Tuø Tieåu Bang Vaø Lieân Bang - All Jails - All Court -24 Hours Services CHARLIE ÑAËNG 714-799-1415 - 714-374-1892 626-334-0696 Owner: Curt Hagman - Lic#1840232

Baát cöù giôø naøo, baát cöù ôû ñaâu, haõy goïi ngay cho toâi, Charlie Ñaëng. Vôùi treân 12 naêm kinh nghieäm, chuùng toâi laøm vieäc 24/24, taän tình, kín ñaùo vaø mau choùng.. Free Consultation - Checks are welcome - Credit Available - Collateral not always required

WESTMINSTER: 9035 Bolsa Ave., Suite 302 - SAN GABRIEL: 8808 Las Tunas POMONA: 174 W. Mc Kinley Ave. NORWALK: 12355 E. Imperial Hway - VAN NUYS: 6314 Van Nuys Blvd

Toll Free: 1-877-232-2245 *: on approval

B6 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7255 - 18 thaùng 10, 2005 (16 thaùng Chín naêm AÁt Daäu) .3”

Ñòa Phöông Boä Tröôûng Noäi Vuï California thaêm coäng ñoàng Vieät Nam vaø Ñaïi Haøn Tieáp trang B1

lieân bang Ñòa Haït 47 vaøo naêm tôùi, cuõng coù maët. Thoâng thöôøng nhöõng cuoäc baàu cöû taïi California ñöôïc toå chöùc vaøo nhöõng naêm chaün. Tuy nhieân, maëc duø naêm nay laø naêm leû, vaãn coù moät cuoäc baàu cöû ñaëc bieät. Trong cuoäc baàu cöû naøy, cöû tri seõ ñi baàu tröïc tieáp moät soá döï luaät lieân quan ñeán giaùo duïc, coâng ñoaøn lao ñoäng, ngaân saùch, thuoác keâ toa vaø veõ laïi baûn ñoà ñòa haït baàu cöû nhöõng caáp v.v... maø ít nhieàu tröïc tieáp aûnh höôûng ñeán ñôøi soáng ngöôøi daân California. Daân Bieåu Traàn Thaùi Vaên cho Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät bieát: “Theo thoáng keâ, thöôøng soá cöû tri ñi baàu trong nhöõng cuoäc baàu cöû ñaëc bieät nhö naêm nay raát thaáp. Neáu ngöôøi goác AÙ chuùng ta noùi chung vaø ngöôøi Vieät noùi rieâng tham gia ñi baàu ñoâng ñuû, chuùng ta coù theå aûnh höôûng tröïc tieáp keát quaû vaø boû phieáu theo yù muoán cuûa chuùng ta.” Noùi veà nhieäm vuï chính cuûa mình, Boä Tröôûng Bruce McPherson cho bieát: “Taêng theâm cô hoäi cho ngöôøi daân ñi baàu laø öu tieân cao nhaát cuûa toâi. Toâi hy voïng 100% cöû tri ghi danh ñi baàu vaøo Thaùng Möôøi Moät naøy. Chuùng ta chæ coøn moät tuaàn nöõa, coù nghóa haïn choùt laø ngaøy 24 Thaùng Möôøi, ñeå ghi danh ñi baàu.” Baàu cöû nhöõng döï luaät nhö vaäy quaû laø hieám hoi so vôùi nhieàu nôi treân theá giôùi, hoaëc ngay caû taïi Hoa Kyø. Thoâng thöôøng luaät do nhöõng daân bieåu vaø thöôïng nghò só ñaïi dieän ngöôøi daân laøm ra. Coøn tröôøng hôïp baàu cöû ñaëc bieät kyø naøy laø do cöû tri duøng laù phieáu cuûa mình ñeå tröïc tieáp laøm luaät. Vì theá, ñeå bieát ñöôïc yù

nghóa cuûa töøng döï luaät maø baàu cho ñuùng khoâng phaûi ñôn giaûn. Ñöôïc hoûi veà vaán ñeà naøy, öùng cöû vieân Nguyeãn Ñöùc Taân cho bieát: “Theo toâi, nhöõng cô quan truyeàn thoâng neân coù nhöõng baøi vieát giaûi thích cho ñoàng baøo mình roõ töøng döï luaät. Ngoaøi ra, moãi cöû tri chuùng ta coù theå tìm taøi lieäu ñoïc theâm hoaëc hoûi nhöõng ngöôøi quen ñeå bieát theâm chi tieát. Quyù vò cuõng coù theå goïi ñeán vaên phoøng cuûa chuùng toâi vaø nhöõng nhaân vieân seõ giuùp giaûi thích ñeå chuùng ta coù theå baàu ñuùng.” Moät cuoäc baàu cöû ñaëc bieät nhö naêm nay raát toán keùm. Vì ñaây laø cuoäc baàu cöû cuûa tieåu bang, neân chi phí hoaøn toaøn do tieåu bang gaùnh chòu. Tuy nhieân, neáu soá ngöôøi ñi baàu ít quaù thì ñuùng laø laõng phí tieàn cuûa. Nhöng ñieàu nhöõng vieân chöùc baàu cöû, vaø coù leõ chuùng ta nöõa, lo ngaïi nhaát laø luaät thì ñöôïc aùp duïng cho moïi ngöôøi, nhöng laïi ñöôïc moät nhoùm nhoû cöû tri quyeát ñònh! Khi ñaõ thaønh luaät, moïi ngöôøi phaûi tuaân theo, cho duø mình khoâng muoán. Traû lôøi phoûng vaán Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, Boä Tröôûng Bruce McPherson ñaõ noùi thaúng nhö sau: “Neáu chuùng ta khoâng ñi baàu thì sau naøy ñöøng coù than!” Moät trong nhöõng lyù do khieán ít ngöôøi ñi baàu laø trôû ngaïi ngoân ngöõ. Ví duï, nhieàu ngöôøi ñeán phoøng phieáu khoâng coù ngöôøi noùi vaø höôùng daãn baèng tieáng Vieät. OÂng Neal Kelley, quyeàn giaùm ñoác Cô Quan Baàu Cöû Quaän Cam baøy toû: “Chuùng toâi luoân coá gaéng khuyeán khích moïi ngöôøi, thuoäc moïi saéc daân ñi baàu, vì ñaây laø moät trong nhöõng quyeàn toái cao cuûa ngöôøi daân soáng trong moät nöôùc daân chuû. Chuùng toâi cuõng caàn söï giuùp ñôõ cuûa moïi ngöôøi ñeå thöïc hieän coâng vieäc naøy.” OÂng Kelley cho bieát tieáp: “Hieän nay, chuùng toâi ñang caàn khoaûng 20 ngöôøi bieát tieáng Vieät tình nguyeän laøm vieäc vôùi chuùng toâi trong ngaøy baàu cöû tôùi. Moãi ngöôøi ñöôïc

Baõo nhieät ñôùi Wilma coù theå trôû thaønh cuoàng phong vaøo ngaøy Thöù Ba tuaàn tôùi MIAMI, Florida - Traän baõo nhieät ñôùi Wilma - thaønh hình hoâm Thöù Hai 17 Thaùng Möôøi - laø côn baõo thöù 21 trong naêm ñaõ khieán cho muøa baõo Ñaïi Taây Döông naêm 2005 ñöùng ngang haøng vôùi kyû luïc ñöôïc laäp ra, trong voøng 72 naêm qua, veà muøa coù nhieàu baõo nhaát töø tröôùc ñeán giôø. Wilma ñaõ nhanh choùng ñaït tôùi söùc maïnh cuûa moät côn baõo nhieät ñôùi, vaø caùc nhaø döï baùo thôøi tieát cho bieát noù coù theå trôû thaønh moät traän cuoàng phong vaøo khoaûng ngaøy Thöù Ba, khi treân ñöôøng höôùng veà Vònh Mexcio, nôi caùc cö daân ôû doïc theo mieàn duyeân haûi vuøng vònh Hoa Kyø vaãn coøn ñang hoài phuïc töø nhöõng haäu quaû cuûa caùc côn baõo Katrina, Riat vaø Dennis, trong Muøa Heø naøy. Caùc thò tröôøng daàu hoûa bò rung chuyeån trong khi Wilma thaønh hình ôû vuøng Taây Baéc Caribbean, raát gaàn kyõ ngheä daàu khí ôû vuøng vònh, hieän saûn xuaát ñeán 25 phaàn traêm nguoàn cung caáp cuûa Hoa Kyø. Trung taâm U.S National Hurricane Center ôû Miami traû $50/ngaøy laøm vieäc vaø $20/ ngaøy huaán luyeän. Xin quyù vò cöù goïi cho chuùng toâi taïi soá 714-567-7585.” Moät khoù khaên khaùc nöõa laø moät soá ngöôøi keït ñi laøm, khoâng xin nghæ ñöôïc, neân ngaïi ñi baàu. Ñeå giaûi quyeát vaán ñeà naøy, öùng cöû vieân Nguyeãn Ñöùc Taân ñeà nghò: “Chuùng ta coù theå baàu khieám dieän. Neáu ñaõ ghi danh, chæ caàn goïi leân cô quan baàu cöû yeâu caàu gôûi phieáu baàu khieám dieän laø chuùng ta coù ngay. Ñieåm thuaän lôïi cuûa baàu khieám dieän laø chuùng ta coù thôøi gian xem xeùt töøng döï luaät taïi nhaø, sau ñoù ñaùnh daáu vaøo vaø gôûi ñi.” Neáu muoán bieát theâm chi tieát, cöû tri coù theå goïi cho cô quan baàu cöû tieåu bang taïi soá 1-800-345-8683.

cho bieát, vaøo luùc 2 giôø chieàu (18:00 GMT), trung taâm baõo ôû caùch Grand Cayman khoaûng 235 daëm veà phía Nam-Ñoâng Nam. Cayman Islands laø moät thuoäc ñòa cuûa Anh Quoác naèm ôû phía Nam Cuba. Wilma ñang thoåi veà höôùng Nam nhöng coù theå seõ tieáp tuïc höôùng ñi veà phía Taây trong ngaøy keá tieáp. Nhöõng lôøi baùo ñoäng veà baõo ñaõ coù hieäu löïc ñoái vôùi Cayman Islands vaø moät phaàn cuûa mieàn duyeân haûi Honduras. Vôùi söùc gioù ñöôïc duy trì ôû möùc toái ña laø 50 daëm moät giôø, Wilma coù theå trôû neân maïnh hôn trong 24 tieáng ñoàng hoà saép tôùi. Moät côn baõo nhieät ñôùi seõ trôû thaønh cuoàng phong, khi söùc gioù ñaït ñeán möùc 74 daëm moät giôø. Theo söï theo doõi cuûa Trung Taâm Baõo Quoác Gia,

TUESDAY, OCTOBER 18, 2005 Wilma ñang ñi ngang qua baùn ñaûo Yucatan cuûa Mexico, vaø seõ xuaát hieän ôû vuøng vònh vaøo saùng Thöù Baûy. Nhöng caùc lôøi tieân ñoaùn veà ñöôøng ñi cuûa baõo trong nhöõng ngaøy saép tôùi treân maùy ñieän toaùn khaùc nhau raát nhieàu, moät soá cho raèng Wilma ñi ngang qua baùn ñaûo Yucatan, vaø moät soá khaùc thì cho raèng noù seõ tieán xa hôn veà höôùng Florida. Muøa baõo Ñaïi Taây Döông 2005 laø moät trong nhöõng muøa teä haïi nhaát, ñaõ taïo ra traän cuoàng phong Katrina, coù theå laø traän baõo gaây toån thaát nhieàu nhaát trong lòch söû, öôùc löôïng hôn $30 tæ, laøm thieät maïng hôn 1,200 ngöôøi, vaø khieán cho moät trieäu ngöôøi phaûi bò maát nhaø cöûa. Wilma laø teân duy nhaát coøn laïi ñeå ñaët cho caùc côn baõo cuûa muøa naøy. Neáu coù theâm nhöõng traän baõo nhieät ñôùi ñöôïc thaønh hình, caùc nhaø döï baùo thôøi tieát seõ baét ñaàu söû duïng maãu töï Hy Laïp, baét ñaàu baèng Alpha. (N.Y.)

Theá giôùi töông lai seõ khoâng coù CD hay DVD SEATTLE.- Tyû phuù coâng ngheä Bill Gates döï ñoaùn raèng töông lai seõ hoaøn toaøn phuï thuoäc vaøo thoâng tin kyõ thuaät soá truyeàn qua Internet, chöù khoâng phaûi laø nhöõng coâng cuï löu tröõ quang hoïc hay hard drive. “Nhöõng ñònh daïng DVD ñoä phaân giaûi cao seõ chæ laø phöông aùn cuoái cuøng cho vieäc löu tröõ döõ lieäu vaø noäi dung nghe nhìn”, kieán truùc sö tröôûng cuûa Microsoft khaúng ñònh. Quan ñieåm naøy phuø hôïp vôùi keát quaû phaân tích cuûa nhieàu chuyeân gia coâng ngheä veà xu höôùng thay ñoåi caùch söû duïng maùy ñieän toaùn. Moïi ngöôøi seõ löu döõ lieäu vaø chöông trình treân Internet, thay vì trong hard drive, cho pheùp hoï laáy file vaø nhöõng öùng duïng taïi baát cöù ñaâu, baát cöù khi naøo hoï caàn. Vaø treân con ñöôøng tieán tôùi

moät töông lai nhö vaäy, Gates cho raèng vai troø cuûa nhöõng kyõ sö nhu lieäu laø quan troïng nhaát. “Thaäp kyû tôùi seõ laø kyû nguyeân röïc rôõ cuûa nhu lieäu vaø dòch vuï”, oâng noùi. “Löôïng chuyeân vieân nhu lieäu seõ trôû neân voâ cuøng khan hieám vaø khoâng theå ñaùp öùng ñuû nhu caàu. Microsoft ñang chuyeån höôùng tìm kieám taøi naêng taïi nhöõng tröôøng hoïc. Internet cuõng chính laø chieác caàu noái thoâng tin lôùn nhaát tôùi sinh vieân ôû nhöõng khu vöïc ñang phaùt trieån”. Trung bình, Microsoft thueâ theâm 1,000 nhaân vieân moãi naêm vaø hoï vöøa kyû nieäm 30 naêm ngaøy thaønh laäp coâng ty. (VAP)

DAT

THÖÙ BA - SOÁ 7255 - 18 thaùng 10, 2005 (16 thaùng Chín naêm AÁt Daäu)

TUESDAY, OCTOBER 18, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B7

.3”

DAT

CA NHAÏC - ÑIEÄNAÛNH - GIAÛITRÍ

.3”

B8 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7255 - 18 thaùng 10, 2005 (16 thaùng Chín naêm AÁt Daäu)

TUESDAY, OCTOBER 18, 2005

Laøng nhaïc trong nöôùc:

Ca só vaø moát sinh con khoâng choàng NGOÏC MAÏNH (Ngöôøi Vieät) SAØI GOØN (NV) - Laøng ngheä thuaät Vieät Nam voán ñaõ khaéc nghieät do nhöõng theá löïc ñaèng sau haäu tröôøng thì nay noù coøn khaéc nghieät hôn theá bôûi nhöõng lôøi gieøm pha cuûa ngöôøi ñôøi daønh cho theá heä ca só “sinh con maø chöa laáy choàng”. Voán, chuyeän rieâng tö laø moät goùc rieâng cuûa nhöõng ngöôøi phuï nöõ trong quan heä yeâu thöông vaø khoù traùnh nhöõng cuoäc ñoå vôõ hay phuùt chaïnh loøng nhöng vôùi nhöõng ca só noåi tieáng ñình ñaùm treân caùc saân khaáu trong vaø ngoaøi nöôùc tröôùc haøng nghìn söï öu aùi cuûa coâng chuùng thì chuyeän naøy khoù coù theå chaáp nhaän. Töø moät ca só nay chuyeän “sinh con tröôùc ñaùm cöôùi” ñöôïc nhaân roäng trong coäng ñoàng ngheä só Vieät Nam. Thay vì moät Hieàn Thuïc ban ñaàu coøn e ngaïi, traùnh tieáp xuùc vôùi baùo chí, moät Phöông Thanh aån daät, kieäm lôøi nay taát caû ñeàu coâng khai moät caùch thoaûi maùi vaø thaúng thaén.

Ca só Hieàn Thuïc.

Phuû nhaän roài laïi khaúng ñònh Thôøi gian ban ñaàu, cuoäc tình cuûa ca só Hieàn Thuïc vaø thaønh vieân Tuaán Thaêng laø moät trong nhöõng ñeà taøi noùng boûng cuûa baùo giôùi trong nöôùc. Ngay khi coâng khai moái quan heä cuûa mình, caû hai ñeàu ñang ôû thôøi ñieåm ñænh cuûa söï nghieäp vaø höùa heïn khaù nhieàu hy voïng trong töông lai. Töø moät phuû ñònh ban ñaàu veà quan heä cuûa caû hai maø thôøi gian khoâng laâu sau chính hoï laïi laø nhöõng ngöôøi khaúng ñònh ñang coù nhöõng tình caûm heát söùc thaân thieát. Moät thôøi gian daøi, söï maát tích cuûa Hieàn Thuïc cuõng ñuû ñeå laøng aâm nhaïc xuaát hieän voâ vaøn boâng hoa môùi theá chaân. Luùc naøy, toaøn boä laøng baùo chí ñeàu truyeàn tai nhau veà cuoäc chia tay giöõa hai hình töôïng voán ñöôïc coi laø ñeïp ñoâi Hieàn Thuïc - Tuaán Thaêng. Moïi chuyeän seõ vaãn ñöôïc cho vaøo laõng queân neáu môùi

ñaây Hieàn Thuïc khoâng xuaát hieän trong album trôû laïi cuûa mình vôùi moät beù gaùi. Khi ñoù, taát caû giôùi truyeàn thoâng Vieät Nam ñeàu khaúng ñònh ñaây laø con cuûa Hieàn Thuïc nhöng coâ vaãn moät möïc phuû nhaän. Traû lôøi trong moät tôø baùo trong nöôùc, coâ cho raèng ñaây laø chaùu cuûa moät nhieáp aûnh gia chuïp aûnh cho coâ. Vì thaáy coâ beù xinh xaén leân ñöa luoân vaøo aûnh bìa album cuûa mình. Theá nhöng, cuõng trong moät baøi baùo khaùc töøng coù luùc Hieàn Thuïc khoâng heà giaáu gieám vaø coâng khai chuyeän mình ñang höôùng ñeán hình aûnh “moät ngöôøi phuï nöõ tröôûng thaønh” hay noùi caùch khaùc laø “moät ngöôøi meï”. Sau moät thôøi gian daøi bò baùo chí trong nöôùc chaát vaán quaù nhieàu, Hieàn Thuïc cuoái cuøng cuõng khaúng ñònh ñaây laø con cuûa coâ sinh ra sau moät cuoäc tình ñeïp. Vaø cuoái cuøng, beù Gia Baûo môùi ñöôïc meï mình coâng khai vôùi dö luaän. Ngay caû trong album cuûa Hieàn Thuïc

cuõng khoâng giaáu caûm xuùc haïnh phuùc vì ñöôïc laøm meï. Ngöôïc laïi vôùi Hieàn Thuïc, ngay töø ban ñaàu Phöông Thanh ñaõ heát söùc töï haøo vaø saün saøng coâng khai khao khaùt muoán ñöôïc laøm meï cuûa mình. Trong moät chöông trình ca nhaïc cuûa moät tôø baùo uy tín trong nöôùc, Phöông Thanh trình dieãn ngay khi caùi buïng ñang lôùn daàn. Ngay khi Vieät Nam ñang laøm gaét gao vuï thueá cuûa giôùi ngheä só (ngheä só Vieät Nam thu nhaäp treân 5 trieäu/thaùng phaûi ñoùng thueá) Phöông Thanh bieán maát ñeå duy nhaát ngöôøi ñaïi dieän phaùt ngoân cuûa mình vaø cuõng laø chò gaùi cuûa coâ xuaát hieän. Trôû laïi saân khaáu, coâ coâng khai vôùi baùo chí vöøa sinh haï moät beù gaùi vaø xin khaát lôøi giaûi thích veà vieäc “sinh con khi Ca só Phöông Thanh ñöông ñaàu vôùi tin coù con, khi trình chöa laáy choàng” ñeán cuoái naêm dieãn vôùi buïng hôi lôùn vaø sau ñoù, khi ñang ruøm beng chuyeän trong liveshow rieâng cuûa coâ. thueá ca só, coâ khoâng xuaát hieän tröôùc coâng chuùng. Sinh con khoâng choàng ñang laø moát cuûa giôùi ngheä só?

Neáu chuyeän chæ dieãn ra trong moät, hai tröôøng hôïp coù leõ phaàn naøo dö luaän seõ thoâng caûm ñöôïc cho nhöõng ngöôøi cuûa coâng chuùng naøy. Nhöng thay vì moät vaøi tröôøng hôïp nay coøn xuaát hieän theâm khaù nhieàu tröôøng hôïp khaùc ñeå laïi haún moät theá heä “sinh con chöa choàng” trong giôùi ngheä só Vieät Nam. Nhöõng caùi teân ñaõ quaù quen vôùi khaùn giaû trong nöôùc nhö MC cuõng coù tieáng cuûa ñaøi truyeàn hình MC Thuaän Sôn, nhaø thieát keá thôøi trang noåi tieáng Ngoâ Thaùi Uyeân cuõng cuøng luùc coâng khai con cuûa mình. Vaø cuõng chöa ai daùm chaéc, ngoaøi nhöõng caùi teân naøy seõ khoâng coøn xuaát hieän theâm moät vaøi Nöõ ca só Hieàn Thuïc vaéng boùng moät thôøi gian, sau ñoù taùi caùi teân aán töôïng khaùc khi xuaát hieän trong album trôû laïi vôùi moät em beù gaùi môùi toanh giôùi ngheä só Vieät Nam voán ñaõ teân Gia Baûo! coù tieáng soáng thaû loûng mình

töø caùch ñaây khaù laâu. Vaø töø giôùi ngheä só lan roäng ra moät coäng ñoàng fan khi giôùi haâm moä vaãn ñöôïc nhieàu ngöôøi kinh ngaïc tröôùc nhöõng phong traøo baét chöôùc thaàn töôïng raàm roä vaø thaùi quaù trong thôøi gian gaàn ñaây. Ñeå roài, chuyeän khoâng maáy vui naøy ñöôïc dieãn ra nhö chuyeän “thöôøng ngaøy ôû huyeän” thì coù leõ seõ coøn khoâng ít nhöõng haïn cheá baát caäp khoâng chæ cho maët vaên hoùa maø coøn laø maët xaõ hoäi ôû Vieät Nam. Mong raèng, nhöõng chuyeän rieâng voán ñaõ heát söùc nhaïy caûm seõ ñöôïc caùc ngheä só Vieät Nam nhìn laïi vôùi moät thaùi ñoä ñuùng ñaén vaø ñoái dieän thöïc teá nhieàu hôn laø vaãn xem mình laø moät thaàn töôïng “khoâng quan taâm dö luaän” nhö vaøi ngöôøi vaãn thöôøng noùi.

DAT

Ñôøi Soáng

.3”

THÖÙ BA - SOÁ 7255 - 18 thaùng 10, 2005 (16 thaùng Chín naêm AÁt Daäu)

saên soùc

ngöôøi

cao nieân OANH THÔ

Caên cöù treân moät cuoäc tìm hieåu vaøo naêm 2004 cuûa cô quan National Alliance for Caregiving (NAC) thì ôû Hoa Kyø hieän nay coù khoaûng 45 trieäu ngöôøi Myõ ñang saên soùc vaø nuoâi döôõng nhöõng ngöôøi thaân lôùn tuoåi trong gia ñình. Hôn 60% trong soá ngöôøi saên soùc naøy laø phuï nöõ. Haàu heát nhöõng ngöôøi saên soùc ôû trong

nhoùm ñöôïc goïi laø “theá heä baùnh mì keïp thòt” (the sandwich generation) naøy bò giaèng co giöõa boån phaän ñoái vôùi cha meï giaø vaø traùch nhieäm ñoái vôùi nhöõng ñöùa con coøn nhoû cuûa hoï. Hôn 26% nhöõng ngöôøi saên soùc naøy vaãn ñi laøm vieäc vaø phaàn lôùn nhöõng phuï nöõ trong soá ñoù coù con döôùi 18 tuoåi.

voõ thuaät

vaø

Moät baøi baùo cuûa kyù giaû Claire Berman treân tôø Parade seõ trình baøy nhöõng söï kieän xaûy ra chung quanh moät vaán ñeà lieân quan ñeán nhöõng khía caïnh bao goàm tình caûm, taâm lyù vaø xaõ hoäi naøy. Döïa treân nhöõng caâu chuyeän tieâu bieåu cuûa moät soá gia ñình ôû trong hoaøn caûnh “ngöôøi tröôûng thaønh saên soùc ngöôøi

söùc khoûe

Tieáp trang B10

ñem laïi cho ñôøi soáng, xin gôûi ñeán baïn ñoïc sau ñaây. 25 naêm tröôùc ñaây, khi oâng Resenfeld ghi teân hoïc voõ thuaät vì muoán bieát moät vaøi kyõ thuaät ñeå phoøng thaân thì oâng nhaän thaáy khung caûnh cuûa lôùp hoïc gioáng nhö moät traïi huaán luyeän binh só vaø caùch taäp luyeän thì cöùng nhaéc. Vaøo thôøi gian ñoù, phuï nöõ cuõng ít thaáy trong caùc lôùp hoïc voõ naøy. Theá nhöng, theo oâng Resenfeld thì ngaøy nay ñieàu aáy ñaõ thay ñoåi hoaøn toaøn. Haøng naêm, coù khoaûng 5 trieäu ngöôøi Myõ tham döï vaøo moät moân voõ thuaät naøo ñoù vaø phuï nöõ chieám 1/3. Ngöôøi ta ñöôïc bieát laø coù ñeán moät ngaøn trung taâm daïy voõ daønh rieâng cho phuï nöõ hieän ñang hoaït ñoäng ôû treân toaøn nöôùc Myõ.

YEÁN TUYEÁT Treân baùo chí gaàn ñaây chuùng ta tìm thaáy raát nhieàu baøi vieát veà vaán ñeà söùc khoûe, töø vieäc caûnh giaùc veà beänh ung thö, cho ñeán vieäc keâu goïi ñeà phoøng beänh tim maïch v.v... Nhöõng phöông caùch baûo veä söùc khoûe goàm coù vieäc ñeà nghò vaø khuyeán khích aên uoáng thöùc aên boå döôõng, nghæ ngôi vaø chaêm soùc nhu caàu taâm linh. Beân caïnh ñoù, taäp theå duïc ñeå giaûm caân ñöôïc chuù troïng vì caøng ngaøy ngöôøi ta caøng thaáy con soá ngöôøi Myõ bò beänh maäp phì gia taêng. Nhöõng chuyeân vieân y teá baùo ñoäng laø beänh caân naëng hôn möùc bình thöôøng naøy khoâng chæ giôùi haïn trong nhoùm ngöôøi lôùn khoâng thoâi maø coøn tìm thaáy raát nhieàu ôû treû con, vaø ñieàu naøy coù theå daãn ñeán vieäc theá heä töông lai coù nguy cô bò nhieàu loaïi beänh khaùc nhau. Theo caùc voõ sö thì vieäc taäp theå duïc khieán thaân theå hoaït ñoäng laø moät phöông caùch ñeå giöõ gìn söùc khoûe raát toát, theá nhöng beân caïnh ñoù, chuùng ta coøn coù theå tìm ñeán voõ thuaät

giaø caû”, taùc giaû seõ ñöa ra nhöõng höôùng daãn thieát thöïc ñeå nhöõng ngöôøi trong cuoäc coù theå aùp duïng vaø tìm ñöôïc moät cuoäc soáng thoaûi maùi vaø deã chòu hôn. Naên naêm tröôùc ñaây, khi ñeán thaêm con gaùi teân laø Debra Golben ôû Cable, Illinois, baø Jeanette Fitzpatrick bò chöùng tim ñoät quî. Baø quaù yeáu ñeå trôû veà laïi Coosbay, Oregon neân quyeát ñònh ôû laïi soáng vôùi Debra vaø caøng ngaøy baø caøng trôû neân yeáu hôn. Baø Debra tröôùc ñoù ñaõ luoân baän roän vôùi coâng vieäc laøm cuûa moät ngöôøi thôï ñieän vaø nuoâi döôõng, daïy doã ñöùa con trai 12 tuoåi, voán ñang bò chöùng beänh töï kyû (autism). Nay laïi coøn

Taïi sao laïi taäp voõ thuaät

nhö moät phöông caùch giöõ gìn söùc khoûe thöù hai, vöøa ñeå ñöôïc khoûe maïnh hôn khi xuoáng caân, vöøa ñeå ñem ñeán cho chuùng ta söï bình an cho taâm hoàn. Ngaøy nay, luyeän taäp voõ thuaät ñang ñöôïc phuï nöõ cuûa theá kyû 21 chuù yù ñeán nhieàu hôn laø thôøi gian tröôùc kia vì

thöôøng chæ giôùi haïn cho nam giôùi. Ngoaøi ra, neáu coù voõ, ngöôøi phuï nöõ coøn baûo veä ñöôïc an toaøn cho baûn thaân mình khi bò keû gian taán coâng. Moät baøi vieát cuûa voõ söï vaø huaán luyeän vieân Arthur Resenfeld treân tôø Parade seõ cho ta thaáy nhöõng ích lôïi maø voõ thuaät

Qua nhöõng cuoäc nghieân cöùu vaø tìm hieåu veà voõ thuaät ôû Hoa Kyø, caøng ngaøy ngöôøi ta caøng khaùm phaù theâm ñöôïc söï lieân heä phöùc taïp giöõa cô theå vaø taâm linh, kyû luaät reøn luyeän beàn bæ trong phong tuïc AÙ Ñoâng, caên cöù treân nhöõng kyõ thuaät giao ñaáu thôøi xöa. Voõ thuaät khoâng nhöõng ñem ñeán voâ soá ích lôïi cho söùc khoûe maø coøn giuùp gia taêng söï chuù taâm, loøng töï tin vaø söï bình yeân cho taâm hoàn nöõa. Tieáp trang B10

TUESDAY, OCTOBER 18, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B9

Soáng bình thaûn vôùi beänh nan y TIEÅU HUYEÀN LTG: Khi bò moät chöùng beänh khoù chöõa (tieáng Haùn Vieät laø nan y), cuoäc ñôøi thöôøng nhaät cuûa chuùng ta vaø cuûa nhöõng ngöôøi thaân keá caän seõ thay ñoåi raát nhieàu. Beänh taät coù leõ laø moät loaïi khoå lôùn haïng nhaát trong caùc thöù khoå ôû ñôøi, moät thöù tai naïn khoâng ai muoán gaëp. Nhöng khi bò nan y, neáu ngöôøi beänh bieát caùch soáng sao cho taâm hoï coù ñöôïc söï bình thaûn, thì hoï ñaõ coù tôùi nöûa phaàn hy voïng vöôït qua ñöôïc côn beänh döõ. Neáu tinh thaàn sa suùt, bi quan tröôùc cô theå ñau yeáu, thì phaàn thoaùt hieåm seõ bò giaûm ñi khaù nhieàu. Trong thôøi hieän taïi, vôùi neàn y khoa taân tieán vaø söï phaùt trieån cuûa ñôøi soáng taâm linh, nhieàu ngöôøi bò nan y vaãn soáng ñöôïc cuoäc ñôøi bình thöôøng cuûa hoï. Cuõng coù nhöõng ngöôøi ñaëc bieät, bieát höôûng haïnh phuùc töï taâm, hôn caû thôøi kyø hoï coøn chöa beänh. Ñoù laø nhöõng con ngöôøi coù khaû naêng daïy cho chuùng ta nhieàu baøi hoïc quyù giaù, ñaày minh trieát. Khoâng phaûi chæ coù caùc thaùnh nhaân, caùc tu só ñaïo haïnh môùi laøm ñöôïc nhö theá, maø ngay trong cuoäc ñôøi quanh ta, coù nhieàu con ngöôøi bình thöôøng ñaõ soáng ñöôïc nhö vaäy, khi taâm thöùc hoï ñöôïc chuyeån hoùa thaät söï trong côn baïo beänh. Trong muïc naøy, chuùng toâi seõ choïn ñaêng moät soá lôøi giaûng daïy cuûa nhieàu baùc só vaø taùc giaû AÂu AÙ coù thaåm quyeàn veà nhöõng phöông caùch soáng vôùi caùc beänh nan y, cuõng nhö nhöõng kinh nghieäm cuûa nhieàu ngöôøi ñaõ coù cuoäc soáng hoøa bình, an vui sau khi bò beänh nan y - thöù tai hoïa ngaãu nhieân, chaúng ai muoán gaëp, chaúng ai môøi, nhöng cöù tôùi kyø laø noù ñeán!

CAÙC PHAÛN ÖÙNG THÖ GIAÕN Theo nhöõng nghieân cöùu cuûa baùc só Herbert Benson vaø nhieàu baùc só khaùc, coù nhieàu kyõ thuaät ñôn giaûn coù theå gaây ra söï thö giaõn cho cô theå, ñöa tôùi nhöõng phaûn öùng toát ñeïp khieán cho cô theå ñöôïc nghæ ngôi, phuïc hoài söùc khoûe vaø coù khi chöõa laønh ñöôïc caû nhöõng beänh nan y. Moãi ngöôøi coù theå choïn caùc phöông caùch thích hôïp vôùi mình ñeå thö giaõn, chaúng haïn nhö caàu nguyeän, thieàn quaùn, buoâng thö caùc baép thòt, taäp yoga, taøi chi, khí coâng hay ñan laùt, theâu thuøa, chaêm soùc caây coû v.v... Trong taát caû caùc hoaït ñoäng, neáu muoán thö giaõn, chuùng ta chuù taâm vaøo coâng vieäc nhöng luoân luoân caàn coù yù thöùc veà vieäc mình ñang laøm, luoân luoân chuù yù tôùi hôi thôû vaøo ra cuûa mình. Chuùng ta caàn traùnh khoâng laøm quaù chaêm chuù, khoâng caàn laøm coá cho xong... tôùi ñoä queân thôû ñeå thö giaõn, thì hoaït ñoäng ñoù seõ gaây ra phaûn öùng ngöôïc laïi (stress). Baùc só Benson cho raèng: coù hai giai ñoaïn caên baûn ñeå taïo ra caùc phaûn öùng thö giaõn trong khi taäp thieàn quaùn. Thöù nhaát: ñoïc ñi ñoïc laïi moät caâu thaàn chuù hay lôøi caàu nguyeän. Hoaëc, nhö caùc vò thieàn sö töøng daïy: chuù taâm theo doõi hôi thôû vaøo, ra. Thöù hai: boû qua nhöõng caûm nghó hieän ra trong ñaàu, ñeå luoân luoân quay laïi vôùi caâu chuù nguyeän. Boû qua moät caùch thuï ñoäng, chæ nhaän bieát roài ñeå chuùng ñi qua, khoâng xua ñuoåi cuõng khoâng ñeå chuùng loâi keùo. Baùc só Benson khuyeân caùc beänh nhaân cuûa oâng laøm nhö sau: - Tìm moät caâu thaàn chuù hay caàu nguyeän naøo hôïp vôùi tín ngöôõng cuûa baïn. - Ngoài tónh laëng trong moät tö theá thoaûi maùi. - Nhaém maét laïi. - Buoâng thö caùc baép thòt. - Thôû chaäm moät caùch töï nhieân. - Ngöøng moïi suy nghó, neáu khôûi leân caûm nghó naøo, chæ nhaän bieát moät caùch thuï ñoäng roài quay trôû veà, chæ chuù yù vaøo hôi thôû (ra, voâ). - Tieáp tuïc nhö vaäy töø 10 ñeán 20 phuùt. - Töø töø trôû veà vôùi caùc hoaït ñoäng bình thöôøng cuûa taâm trí tröôùc khi ñöùng daäy. Thöïc taäp nhö treân, moãi ngaøy moät hay hai laàn. Baïn coù theå chæ ngoài im laëng, nhaém maét vaø buoâng thö caùc baép thòt cuõng ñöôïc. Baïn cuõng coù theå ñöùng, môû maét, quyø treân goái hoaëc chaïy jogging v.v... Trong taát caû moïi sinh hoaït, baïn coù theå taäp thö giaõn, gioáng nhö caùc thieàn sö luoân luoân daïy: röûa cheùn, queùt nhaø, ñi ñöùng naèm ngoài, luùc naøo cuõng thieàn taäp ñöôïc caû. Chæ ngoài thieàn laø ñuû, khoâng coá gaéng suy nghó cuõng khoâng xua ñuoåi caùc caûm nghó hieän ra lieân tieáp trong ñaàu. Ñoái vôùi nhöõng ngöôøi coù tín ngöôõng, söï caàu nguyeän thaønh taâm coù theå ñem laïi nhöõng keát quaû toát baát ngôø - y nhö lôøi caàu ñaõ ñöôïc caùc vò treân cao chöùng giaùm vaø gia hoä cho. Sau ñaây, chuùng toâi xin sao cheùp baûn nguyeän caàu Ñöùc Quan Theá AÂm ñeå taëng nhöõng vò ñoäc giaû coù loøng tin nôi möôøi hai nguyeän lôùn (cöùu vôùt chuùng sinh) cuûa vò boà taùt ñaïi töø ñaïi bi maø raát nhieàu ngöôøi daân Vieät Nam cuõng nhö Trung Hoa tin töôûng vaø kính ngöôõng: Nam moâ ñaïi töø ñaïi bi cöùu khoå cöùu naïn, quaûng ñaïi linh cam Quan Theá AÂm boà taùt ma ha taùt. (3 laàn, 3 laïy) Nam moâ hieäu Vieân thoâng, danh Töï taïi Quan AÂm Nhö lai quaûng phaùt hoaèng theä nguyeän (Laïy): Ñöôïc xöng taëng laø hieåu bieát ñaày ñuû, thong dong hoaøn haûo, ngaøi ñem pheùp tu haønh maø khuyeán ñoä khaép cuøng. Nam moâ Nhöùt nieäm, Taâm voâ quaûi ngaïi, Quan AÂm Nhö lai thöôøng cö Nam Haûi nguyeän (Laïy): Trong moät nieäm taâm ñöôïc töï taïi voâ ngaïi, ngaøi nguyeän thöôøng ôû bieån phöông Nam ñeå cöùu ñoä chuùng sinh. Nam moâ Ta baø u minh giôùi Quan AÂm Nhö lai taàm thanh cöùu khoå nguyeän (Laïy): Luoân luoân ôû coõi Ta baø vaø coõi voâ minh, ngaøi cöùu ñoä keû naøo keâu caàu tôùi ngaøi. Nam moâ haøng taø ma, tröø yeâu quaùi Quan AÂm Nhö lai naêng tröø nguy hieåm nguyeän (Laïy): Tröø taø ma yeâu quaùi, ngaøi coù ñuû söùc cöùu ngöôøi gaëp nguy hieåm. Nam moâ thanh tònh bình thuûy döông lieãu Quan AÂm Nhö lai cam loä saùi taâm nguyeän (Laïy): Ngaøi laáy nhaønh döông lieãu dòu daøng nhuùng vaøo nöôùc maùt trong bình thanh tònh ñeå röôùi taét löûa trong taâm chuùng sinh. Nam moâ ñaïi töø bi naêng hyû xaû Quan AÂm thöôøng haønh bình ñaúng nguyeän (Laïy): Thöông xoùt ngöôøi ñôøi vaø saün loøng tha thöù, ngaøi khoâng phaân bieät oaùn thaân, taát caû ñeàu coi nhö nhau. Tieáp trang B10

DAT

B10 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7255 - 18 thaùng 10, 2005 (16 thaùng Chín naêm AÁt Daäu) .3”

Ñôøi Soáng Saên soùc ngöôøi cao nieân Tieáp trang B9

phaûi cöu mang vaø saên soùc meï giaø. Baø Debra noùi: “Toâi coá gaéng hoaøn thaønh ñuû thöù coâng vieäc: töø chuyeän hoïc haønh cuûa con, tình traïng söùc khoûe cuûa meï vôùi nhöõng laàn heïn baùc só vaø vieäc laøm cuûa rieâng mình. Ngaøy naøo veà ñeán nhaø luùc 7 giôø toái laø toâi phaûi lo côm nöôùc cho caû nhaø, giuùp con laøm baøi taäp, roài doïn deïp nhaø cöûa. Toâi khoâng coù thì giôø ñöa meï mình ñi ñaâu caû vì ôû ngoaïi oâ thaønh phoá, theâm vaøo ñoù, baø cuõng quaù yeáu neân khoâng laøm ñöôïc gì nöõa. Coù nhöõng ñeâm toâi ñaõ khoùc moät mình vì caûm thaáy mình quay voøng voøng khoâng bieát phaûi laøm gì vaø nhôø ai giuùp ñôõ.” Thieät haïi Nhöõng ngöôøi tình nguyeän hay dính líu ñeán coâng vieäc saên soùc cha meï hoaëc ngöôøi phoái ngaãu bò beänh taät thöôøng phaûi töï mình lo lieäu moïi thöù, vaø dó nhieân hoï phaûi chòu nhöõng thieät haïi. Khi tìm hieåu veà hieän töôïng taâm lyù vaø theå lyù cuûa nhöõng ngöôøi saên soùc noùi treân, nhaø taâm lyù hoïc Richard Shulz ôû University of Pittsburgh Medical School ghi nhaän söï caêng thaúng, lo aâu vaø caû yù töôûng cheát choùc xaûy ra trong nhoùm ngöôøi naøy. Trong khi ñoù, giaùo sö Robert Butler daïy moân laõo khoa (geriatrics) ôû Mount Sinai Scholl of Medicine, NewYork thì cho bieát: “Söï nguy hieåm dó nhieân xaûy ra khi baïn quaù kieät söùc, bò caêng thaúng vaø xuoáng tinh thaàn vì boån phaän vaø traùch nhieäm thì chính baïn coù theå trôû thaønh beänh nhaân.” Tröôøng hôïp naøy ñaõ xaûy ra cho baø Barbara Thomas, 63 tuoåi ôû Vienna Virginia, khi vaøo naêm 2000, choàng baø bò beänh ung thö naõo (brain cancer). Baø Barbara taâm söï: “Keå töø ngaøy ñoù, cuoäc ñôøi cuûa toâi hoaøn toaøn ñoåi khaùc. Baø baét ñaàu tìm toøi vaø hoïc hoûi trong moät thôøi gian ngaén taát caû nhöõng tin töùc veà beänh traïng cuûa choàng. Vaø cuõng nhö nhieàu ngöôøi saên soùc beänh nhaân khaùc, baø Barbara choaùng vaùng bôûi voâ soá thoâng tin vaø taøi lieäu.” “Baø phaûi coá gaéng giöõ bình tónh ñeå tìm hieåu nhöõng chæ daãn cuûa baùc só vaø ñoái dieän vôùi bao nhieâu thöù phaûi lo: töø nhöõng buoåi heïn vôùi baùc só, saên soùc choàng vaø lo laéng vieäc nhaø. Vaø baø Barbara noùi raèng baø quaù kieät söùc ñeán noãi moät ngaøy kia, baùc só cuûa choàng baø ñaõ phaûi caûnh caùo laø baø coù theå ngaõ beänh vaø khoâng chöøng baø coù theå bò nguy hieåm ñeán taùnh maïng neáu khoâng chòu saên soùc

chính baûn thaân mình.” “Nghe theo lôøi khuyeân cuûa baùc só, baø Barbara thueâ moät ngöôøi ñeán nhaø coi soùc choàng vaøo buoåi toái ñeå baø coù theå nghæ ngôi vaø nguû ñuû giaác vaøo buoåi toái. Cho duø vieäc thueâ ngöôøi naøy toán keùm nhöng baø quyeát ñònh duøng tieàn ñeå daønh cuûa gia ñình trong vieäc höu trí ñeå tieâu xaøi vaøo chuyeän caàn phaûi laøm ñoù.” Gail Hunt, giaùm ñoác cuûa cô quan NAC, khuyeán caùo: “Khi chaêm soùc ngöôøi khaùc, nhöõng ngöôøi laøm coâng vieäc naøy thöôøng boû beâ nhöõng ñieàu caên baûn veà vieäc chaêm soùc cho chính hoï. Hoï khoâng ñi chích ngöøa caûm cuùm? Khoâng nhôù ñi khaùm phuï khoa, ñi chuïp hình mamograms ñeå ñeà phoøng beänh ung thö vuù.” Khi ñöôïc hoûi, hoï ñeàu traû lôøi laø: “Toâi baän saên soùc ngöôøi beänh neân khoâng heà coù thì giôø cho nhöõng vieäc vöøa keå”. Baø Gail Hunt nhaán maïnh: “Neáu baïn muoán laø ngöôøi cung caáp dòch vuï saên soùc ngöôøi beänh moät caùch toát ñeïp vaø coù hieäu quaû, baïn phaûi chaêm soùc söùc khoûe cho chính mình”.

khoâng bieát phaûi noùi vaø haønh ñoäng sao cho ñuùng theá neân hoï phaûi giöõ khoaûng caùch. Baïn haõy giuùp chính mình vaø baïn beø baèng caùch leân tieáng cho hoï bieát nhu caàu cuûa baïn. Ñoâi khi, nhöõng ngöôøi saên soùc beänh nhaân neân heïn gaëp baïn beø ñeå uoáng caø pheâ, hay lieân laïc vôùi hoï qua e-mail vaø ñieän thoaïi. Baïn seõ tìm thaáy laø moïi ngöôøi raát muoán hoã trôï neáu baïn cho pheùp hoï laøm vieäc ñoù. Tìm kieám söï giuùp ñôõ beân ngoaøi coäng ñoàng maø baïn ñang soáng

Voõ thuaät vaø söùc khoûe

Tieáp trang B9

OÂng Arthur Rosenfeld keå laïi raèng tröôùc kia oâng raát naëng caân vaø bò beänh suyeãn. Boá meï oâng ñaõ ghi teân cho oâng hoïc karate vaø trong moät vaøi tuaàn leã ñaàu, oâng phaûi taäp caùch thôû maø tröôùc ñoù chöa coù moät chuyeân vieân y teá naøo chæ cho oâng laøm nhö vaäy caû. Nhôø bieát thôû ñuùng caùch neân oâng coù theå keàm cheá ñöôïc nhöõng côn suyeãn cuûa mình. Chính vieäc thôû cuõng giuùp cho oâng Resenfeld thö giaõn vaø trôû neân uyeån chuyeån hôn trong nhöõng ñoäng taùc. OÂng taêng theâm ñöôïc söùc maïnh, chuyeån ñoäng deã daøng vaø nhòp nhaøng hôn. OÂng Rosenfeld noùi raèng trong khi söùc khoûe trôû neân toát hôn nhôø luyeän taäp ñeàu ñaën thì thaân theå oâng cuõng trôû neân goïn gaøng vaø khieán oâng caûm thaáy töï tin laø mình coù theå bieát ñöôïc ñieàu gì mình coù theå thöïc hieän hay khoâng. OÂng cuõng caûm thaáy mình coù theå chuù taâm laøm moät söï vieäc naøo ñoù ñeán nôi ñeán choán hôn.

Ñeå coù theâm söï hoã trôï vaø bieát ñöôïc nhöõng dòch vuï ích lôïi khaùc, baïn neân hoûi thaêm vaø tìm hieåu veà nhöõng toå chöùc cung caáp söï chuyeân chôû mieãn phí, giao böõa aên taän nhaø (home-delivered meals), chöông trình hoã trôï tinh thaàn, phaùp lyù (legal assistance) vaø saên soùc ngöôøi lôùn taïi gia (home health) service). Baïn coù theå vaøo website cuûa Eldercare Locator www.eldercare.gov hay goïi ñieän thoaïi soá 1-800-677-1116 ñeå ñöôïc cung caáp teân vaø caùc chöông trình hay dòch vuï Luoân luoân coù moät loaïi voõ thuaät naøo ñoù phuø hôïp Hoïc hoûi veà caên beänh trong khu vöïc baïn ôû. vôùi baïn Nhöõng tin töùc veà beänh taät Chuù taâ m vaø o muï c ñích OÂng Rosenfeld noùi raèng laø ñieàu caàn thieát vaø quan neáu baïn thích ñöôïc thoaûi maùi troïng ñeå ñoái dieän vôùi beänh moät caùch roõ raøng taät. Nhöõng kieán thöùc seõ laøm Ñieàu maø ngöôøi chaêm soùc vaø thö giaõn hôn, caûm thaáy töï cho baïn caûm thaáy bôùt ñi söï beänh nhaân hieåu roõ laø coù moät tin hôn, coù theå kieåm soaùt baát löïc. Baø Kathleâen O’Brien, ranh giôùi moûng manh giöõa söï ñöôïc nhöõng thöû thaùch maø phoù giaùm ñoác cuûa cô quan daán thaân vaø vieäc “töû vì ñaïo”, mình phaûi ñoái dieän, vöôït qua Alzheimewr’s Association in giöõa loøng vò tha vaø söï töï baûo ñöôïc söï ñau nhöùc maø khoâng Chicago, noùi: “Baïn neân thu veä, do ñoù hoï caàn phaûi bieát phaûi tìm ñeán nhöõng chuyeân goùp nhöõng tin töùc chính xaùc nhöõng giôùi haïn, bôûi vì khoâng vieân y teá lo veà söùc khoûe hay töø nhöõng nguoàn taøi lieäu ñaùng phaûi ai cuõng coù theå thöïc hieän thuoác men thì neân ghi teân tin caäy”. Baø O’Brien cho bieát coâng vieäc chaêm soùc ngöôøi beänh vaøo moät lôùp hoïc voõ. OÂng noùi theâm laø neáu baïn ôû trong moät laø thí duï nhö cô quan cuûa baø baát keå ngaøy ñeâm nhö nhau. thaønh phoá lôùn thì deã coù cung caáp söï hoã trôï vaø tin töùc cho nhöõng gia ñình coù ngöôøi Haõy tìm ñeán döï hoã trôï töø nhieàu cô hoäi ñeå choïn löïa loaïi beänh treân toaøn quoác 24 giôø nhöõng nhoùm ngöôøi ñoàng voõ thuaät naøo phuø hôïp vôùi mình vì chæ caàn giôû cuoán nieân moät ngaøy, 7 ngaøy moät tuaàn hoaøn caûnh vôùi 140 ngoân ngöõ khaùc nhau. Khi baïn tìm ñeán vôùi giaùm ñieän thoaïi laø coù theå tìm Nhöõng toå chöùc khaùc coù cuøng nhöõng ngöôøi cuøng caûnh ngoâ, thaáy ngay. Nhöõng moân voõ thuaät hôïp moái quan taâm veà beänh taät baïn caûm thaáy bôùt coâ ñôn vì ñeàu cung caáp nhöõng dòch vuï nhöõng ngöôøi kia chia seû söï vôùi nhöõng ngöôøi treû tuoåi thì töông tö nhö cô quan cuûa baø. caûm thoâng vaø hoã trôï. baïn noùi goàm coù Taek Kwon Do cuûa ra ñöôïc söï lo laéng, buoàn khoå Ñaïi Haøn, Karate vaø Jujitsu Tìm kieám söï giuùp ñôõ töø hay giaän döõ cuûa mình nhôø cuûa Nhaät Baûn, Kickboxing ngöôøi ngoaøi ñoù, caûm thaáy vôi bôùt phaàn cuûa Thaùi Lan, Kung Fu cuûa Marulyn Woelke, moät coá naøo söï caêng thaúng vaø nhöõng Trung Hoa vaø Kenpo cuûa Hoa Kyø. Nhöõng moân voõ thuaät vöøa vaán taâm lyù cho nhöõng ngöôøi lo aâu cuûa chính mình. keå bao goàm nhöõng ñoäng taùc chaêm soùc beänh nhaân laøm theå duïc nhòp ñieäu - aerobic vieäc cho cô quan “Alterna- Höôûng thuï ñôøi soáng beân Nhöõng caùch daïy ñaám vaø ñaù tives for the Older Aldult” ôû ngoaøi boån phaän cuûa cuûa moân voõ naøy laø con ñöôøng Moline, Illinois noùi: “Baïn ngöôøi chaêm soùc khoâng theå laøm ñieàu ñoù moät Baø giaùm ñoác cuûa cô quan nhanh nhaát ñeå ñöa ñeán vieäc mình ñöôïc neân haõy tìm söï NAC Gail Hunt noùi: “Ai cuõng vaän ñoäng toaøn cô theå, mang giuùp ñôõ töø ngöôøi khaùc. Neáu coù khuyeân nhöõng ngöôøi chaêm ñeán lôïi ích cho söùc khoûe. ngöôøi naøo ñeán gaëp vaø tình soùc beänh nhaân laø phaûi ñi ra Chuùng laøm taêng söùc chòu nguyeän giuùp ñôõ thì baïn neân ngoaøi, nghæ ngôi vaø tìm söï ñöïng, söï uyeån chuyeån, phaûn nhaän söï giuùp ñôõ ñoù vôùi söï thö giaõn. Theá nhöng, nhöõng xaï nhanh vaø taïo ñöôïc söï chuù caûm kích vaø ñöøng ngaàn ngaïi”. ngöôøi chaêm soùc beänh nhaân taâm taäp trung. Nhöõng moân thì khoâng nghó ñoù laø moät ñeà voõ naøy raát toát cho caùc treû em Giöõ lieân laïc vôùi baïn beø nghò deã thöïc hieän. Tuy bò beänh suyeãn, bò beänh ADD Baø O’Brien ghi nhaän laø nhieân, vieäc töï chaêm soùc mình (Attention-Deficit- Disorder) nhöõng ngöôøi saên soùc beänh raát caàn thieát cho ñôøi soáng. cuõng nhö beänh khoù daïy baûo nhaân hay ngöôøi giaø thöôøng coâ Baø Hunt ñeà nghò hoï neân ghi (discipline problems). Tuy nhieân, nhöõng moân voõ laäp mình. Coù theå vì hoï nghó teân hoïc veõ, bôi loäi, ñi boä, ñi raèng ngöôøi khaùc khoâng caûm xem xineâ ñeå tìm söï thö giaõn mang nhöõng ñoäng taùc chaäm thaáy thoaûi maùi chung quanh vaø nhö theá môùi coù ñuû tinh hôn vaø nheï nhaøng hôn nhö beänh nhaân vaø ngöôøi thaân cuûa thaàn vaø söùc khoûe ñeå lo cho Shing-yi, Bagua, Aikido vaø Taichi mang laïi nhöõng ích lôïi hoï. Thoâng thöôøng, baïn beø ngöôøi khaùc.”

TUESDAY, OCTOBER 18, 2005 saâu xa hôn veà vaán ñeà söùc khoûe. oâng giaûm caân nhôø vieäc luyeän taäp Tai Chi. Haàu heát moïi “Tai chi” ngöôøi cho bieát laø hoï bôùt ñau OÂng Arthur Rosenfeld vieát löng vaø treân heát, Tai Chi laøm raèng Tai Chi hieän nay raát phoå cho ngöôøi ta ñôõ caêng thaúng. thoâng trong coäng ñoàng ngöôøi Hoa Kyø cho caû hai giôùi nam vaø Moät caùch soáng môùi nöõ bôûi vì söï ích lôïi cuûa noù cho Haàu heát nhöõng moân voõ vaán ñeà söùc khoûe. Maëc duø laø thuaät ñeàu coù hai maët veà trieát moân voõ coù tính caùch thieàn, lyù (philosophy) vaø tinh thaàn thieân veà söï traàm maëc, nhöng (spirit). Coù nhöõng ngöôøi taäp laïi ñoøi hoûi nhieàu söï thöïc haønh luyeän Tai Chi cho bieát laø hoï vaø vaän ñoäng cuûa cô theå. Tai coù ñöôïc moät yù thöùc toát ñeïp Chi ñöôïc bieát ñeán qua nhöõng hôn veà nhöõng khoù khaên hay ñoäng taùc chaäm, uyeån chuyeån vaø thöû thaùch trong ñôøi soáng. Hoï dòu daøng, thöôøng ñöôïc thöïc aùp duïng caâu “khoâng bao giôø haønh ngoaøi trôøi. Hieän Tai Chi duøng löïc ñeå ñoái löïc” (Never laø moân voõ ñang ñöôïc nghieân meet force with force) trong cöùu vaø tìm hieåu moät caùch roäng moïi vaán ñeà cuûa ñôøi soáng vaø raõi nhaát. Moät cuoäc tìm hieåu ôû caûm thaáy thoaûi maùi hôn, treû Emory University ñaõ ghi nhaän trung hôn vaø côûi môû, deã daøng moät trong nhöõng keát quaû maø hoøa ñoàng vôùi moïi ngöôøi hôn. Tai Chi ñem laïi laø gia taêng söï Neáu baïn laø moät ngöôøi môùi thaêng baèng vaø vieäc naøy giuùp baét ñaàu muoán hoïc voõ thì oâng nhöõng ngöôøi cao nieân traùnh Arthur Rosenfeld ñeà nghò ñöôïc vieäc bò teù ngaõ. nhöõng ñieàu sau ñaây: Moät soá baùc só hieän nay ñeà 1/ Coøn treû tuoåi nhö thanh nghò nhöõng beänh nhaân bò yeáu thieáu nieân vaø muoán taäp luyeän xöông hay teâ thaáp – osteoar- thaân theå cuõng nhö ñeå töï veä thritis - taäp Tai Chi ñeå taêng thì neân hoïc moät trong nhöõng theâm söï thaêng baèng. Moät cuoäc moân: American Kenpo, Katìm hieåu khaùc thì cho bieát Tai rate cuûa Nhaät, Kickboxing cuûa Chi coù theå giuùp cho nhöõng Thaùi, Capoeira cuûa Ba Lan vaø khôùp xöông ñôõ bò cöùng. Kung Fu cuûa Trung Hoa. Cô quan National Multiple 2/ Neáu lôùn tuoåi hôn vaø Sclerosis Society hieän nay ñeà muoán hoïc hoûi voõ thuaät ñeå nghò caùc beänh nhaân cuûa hoï phaùt trieån caû veà maët cô theå luyeän taäp Tai Chi ñeå chöõa laãn tinh thaàn thì Aikido laø beänh. Ñöôïc bieát, loaïi beänh hôïp nhaát. Dó nhieân, Tai Chi Mutiple Sclerosis (xô cöùng teá cuõng laø moân voõ phuø hôïp cho baøo) naøy neáu taäp baát cöù loaïi moïi ngöôøi vì ñoäng taùc nheï theå duïc naøo khaùc coù theå laøm nhaøng, mang ñaày tính chaát beänh trôû neân naëng hôn. trieát lyù vaø lôïi ích cho söùc Ngoaøi ra, nhöõng cuoäc khoûe. nghieän cöùu ñöôïc thöïc hieän ôû 3/ Tröôùc khi ghi teân ôû baát Trung Hoa hay bôûi moät soá cöù tröôøng naøo, bao giôø cuõng chuyeän vieân y khoa ôû nhieàu neân thöû moät lôùp tröôùc. Bieát quoác gia cuõng ghi nhaän laø Tai chaéc laø mình thích oâng thaày Chi coù theå giuùp haï huyeát aùp, vì oâng laø moät ngöôøi deã thaân giuùp cho phoåi hoaït ñoäng ñieàu thieän vaø khieâm toán. Khoâng hoøa, laøm giaûm löôïng choles- bao giôø neân kyù moät hôïp ñoàng terol nhôø ñoù ñeà phoøng ñöôïc daøi haïn tröôùc caû. beänh veà tim maïch, laøm cho 4/ Ñöøng ngaïi nguøng vì xöông daøy hôn, chaám döùt mình hôi naëng caân vì nhieàu ñöôïc vieäc ñau nhöùc khôùp ngöôøi cuõng gioáng nhö mình xöông nhôø söï vaän ñoäng vaø neân môùi caàn taäp voõ! sau cuøng laø laøm cho ngöôøi ta 5/ Baïn coù theå ghi teân cho bôùt caêng thaúng. con gaùi hoïc moät lôùp voõ thuaät Voõ sö Arthur Rosenfeil noùi vôùi mình. Coù nhöõng tröôøng raèng coù raát nhieàu hoïc troø cuûa nhaän daïy treû con töø 5 tuoåi.

CAÙC PHAÛN ÖÙNG THÖ GIAÕN

Tieáp trang B9

Nam moâ truù daï tuaàn voâ toån hoaïi Quan AÂm Nhö lai theä dieät tam ñoä nguyeän (Laïy): Ñeâm ngaøy ñi khaép ñoù ñaây ñeå cöùu giuùp chuùng sanh ra khoûi caùc toån haïi, ngaøi nguyeän cöùu vôùt chuùng sanh ra khoûi ba döôøng aùc: ñòa nguïc, ngaõ quyû vaø suùc sanh. Nam moâ nam nham caàu leã baùi, Quan AÂm Nhö lai, giaø toûa giaûi thoaùt nguyeän (Laïy): Neáu ai quay veà höôùng Nam kia heát loøng caàu nguyeän thì daàu coù goâng cuøm xieàng xích cuõng ñöôïc thoaùt khoûi. Nam moâ phaùp thuyeàn du khoå aûi, Quan AÂm Nhö lai ñoäc taän chuùng sanh nguyeän (Laïy): Duøng pheùp tu haønh ñeå laøm thuyeàn, ngaøi ñi khaép cuøng bieån khoå ñeå ñoä heát thaûy chuùng sanh. Nam moâ tieàn traøng phan, haäu baûo caùi, Quan AÂm Nhö lai tieáp daãn Taây phöông nguyeän (Laïy): Neáu ai tu haønh theo ngaøi chæ daãn, khi rôøi boû xaùc thaân naøy thì seõ coù phöôùn daøi ñi tröôùc, taøn loïng theo sau ñeå röôùc veà Taây phöông. Nam moâ Voâ löôïng thoï Phaät caûnh giôùi, Quan AÂm Nhö lai Di ñaø thoï kyù nguyeän (Laïy): ÔÛ caûnh giôùi ñöôïc voâ löôïng thoï (A di Ñaø), ngaøi ñaõ bieát tröôùc veà sau ngaøi seõ thay ñöùc A Di Ñaø ôû ngoâi vò ñoù. Nam moâ ñoan nghieâm thaàn voâ tyû traïi, Quan AÂm Nhö lai quaû tu thaäp nhò nguyeän (Laïy): Ñöôïc thaân hình nghieâm trang khoâng ai saùnh ñöôïc vôùi ngaøi, ñoù laø keát quaû cuûa pheùp tu 12 nguyeän lôùn. Nam moâ ñaïi töø ñaïi bi cöùu khoå cöùu naïn Quan Theá AÂm Boà taùt ma ha taùt. (3 laàn, 3 laïy).

DAT

THÖÙ BA - SOÁ 7255 - 18 thaùng 10, 2005 (16 thaùng Chín naêm AÁt Daäu)

TUESDAY, OCTOBER 18, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B11

.3”

D

HT GARAGE DOORS Installation - Service - Repair

11372 Trask Ave. #109, Garden Grove, CA 92843

Chuyeân laép raùp vaø söûa chöõa ñaày ñuû caùc loaïi Garage Door.

Ñònh giaù mieãn phí L/L: Mr HAÛI

(714) 715-5966

GRAND OPENING

DAISY BODY CARE BEST SOUTH EASTERN ASIAN GIRLS MASSAGE,THERAPY, ACCUPRESSURE

$50 / Hr

Open 7 days: 10 AM - 9:30 PM 1022 S. San Gabriel Blvd. # C San Gabriel, CA 91776 Tel: (626) 285-8588

JOB OPENING CAÀN NHIEÀU NÖÕ NHAÂN VIEÂN

B12 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7255 - 18 thaùng 10, 2005 (16 thaùng Chín naêm AÁt Daäu)

TUESDAY, OCTOBER 18, 2005

.3”

Gia Ñình Cuøng Ñoïc

DAT

GIÔÙI THIEÄU: Moãi ngaøy Ngöôøi Vieät ñaêng moät caâu chuyeän song song vôùi nhaät baùo The Los Angeles Times, trang Living soá baùo xuaát baûn cuøng ngaøy, vôùi söï thoûa thuaän cuûa tôø baùo, taùc giaû vaø hoïa só. Chuùng toâi ñeà nghò cha meï, oâng baø ngöôøi Vieät cuøng ñoïc vôùi caùc em, khuyeán khích caùc em hoïc theâm tieáng meï ñeû.

Keû Dìm Xuoàng NANCY ROBISON Vieát cho baùo Times

Phaàn 2

vaø chæ choû vaøo con sö töû bieån. Moät soá ngöôøi la Tieáp theo kyø tröôùc: Trong khi caâu caù loái vaøo con thuù vaø moät soá chuïp hình. trong vònh, Freddy vaø OÂng Noäi nhìn thaáy Sinker ngaång ñaàu leân. “Ark! Ark! Ark!” moät con sö töû bieån khoång loà leo vaøo trong Click! Click! Click! Maùy chuïp hình baám lia moät chieác thuyeàn buoàm nhoû. chia. Moät chieác taøu Tuaàn Tra maøu ñoû chaïy xình Chuùng toâi kinh ngaïc nhìn con sö töû bieån xòch tôùi. OÂng Noäi vaãy hoï. “ÔÛ ñaây neø,” oâng heùt naèm moät caùch sung söôùng treân saøn thuyeàn to. “Coù moät con sö töû bieån khoång loà treân chieác buoàm. thuyeàn buoàm ñoù.” “OÂng ôi!” Toâi heùt leân. “OÂng thaáy khoâng? “Chuùng toâi bieát,” vieân Tuaàn Caûnh noùi. “Con Con sö töû bieån cöù töôûng mình laø ngöôøi laùi sö töû bieån naøy ñaõ naèm ñaây caû 10 ngaøy roài. thuyeàn buoàm khoâng baèng!” Chuùng toâi coá ñuoåi noù ñi nhöng noù cöù quay trôû “Ark! Ark! Ark!” Con sö töû bieån roáng leân. laïi.” OÂng Noäi laéc ñaàu. “Noù lôùn quaù khoå, noù seõ “Ngöôøi chuû thuyeàn coù bieát chuyeän naøy laøm chieác thuyeàn buoàm naøy chìm cho maø khoâng?” OÂng Noäi hoûi. xem.” “Coù, coâ ta cuõng thöû ñuoåi noù ñi roài. Baây giôø “Mình goïi noù laø Sinker (Keû Dìm Xuoàng) chuùng toâi chæ coù theå coi chöøng noù thoâi.” Taøu oâng nheù,” toâi leân tieáng. Tuaàn Caûnh chaïy xình xòch ñi maát. OÂng Noäi töø töø cheøo chieác xuoàng laïi gaàn Moät chieác taøu khaùc chaïy tôùi. Moät ngöôøi ñaøn hôn. “Suît! Cuùt khoûi chieác thuyeàn buoàm oâng caàm maùy quay phim ñang ñöùng treân mui naøo!” OÂng la leân. thuyeàn. Moät ngöôøi ñaøn baø tay caàm micro ñöùng Nhìn gaàn, chuùng toâi thaáy caû haøng loâng mi caïnh anh ta. daøi vaø caùi muõi cuûa con Sinker. “OÂng Noäi ôi, con Sinker seõ noåi tieáng laém Sinker ngaång ñaàu leân. “Ark! Ark! Ark!” ñaây!” Toâi noùi. noù roáng leân laàn nöõa. “Chaéc nhö vaäy roài, Freddy aø,” OÂng Noäi noùi. OÂng Noäi ñaùnh maùi cheøo cho vaêng nöôùc “Nhöng con thuyeàn ñoù gaëp naïn roài.” leân. Con Sinker tænh queo. Noù laïi naèm xuoáng “Mình laøm gì ñöôïc khoâng oâng?” Toâi hoûi. vaø nguû queo. Con sö töû bieån laøm nhö noù laø OÂng Noäi nhuùn vai. “Thoâi chuùng ta trôû laïi chuû chieác thuyeàn vaäy! caên nhaø treân bôø bieån vaäy. Coù leõ chuùng ta seõ “Chuùng ta phaûi ñi tìm ngöôøi giuùp,” oâng nghó ra ñöôïc ñieàu gì ñoù.” Noäi noùi. “Con sö töû bieån naøy phaûi naëng tôùi 700 caân laän.” Thöù Tö: Freddy vaø OÂng Noäi coù tìm ñöôïc Moät chieác thuyeàn du lòch chaïy qua. Ngöôøi caùch ñuoåi con Sinker khoûi chieác thuyeàn buoàm treân thuyeàn bu ra hai beân thuyeàn ngaém khoâng? caûnh. Moät soá ngöôøi thaáy con Sinker. Hoï cöôøi

Truyeän naøy seõ ñang treân trang web baùo Times taïi ñòa chæ www.latimes.com/kids.

‘Sinker’s Sailboat’ BY NANCY ROBISON Special to The Times

Part 2 The story so far: While fishing in the bay, Freddy and Grandpa see a huge sea lion that has climbed onto a small sailboat.

sides looking at the sights. Some spotted Sinker. They laughed and pointed to the sleeping sea lion. Some yelled at the animal and some took pictures. Sinker raised his head. “Ark! Ark! Ark!” Click! Click! Click! Went the cameras. A red Harbor Patrol boat motored over. Grandpa waved to them. “Over here,” he shouted. “There’s a huge sea lion on that sailboat.” “Yes, we know,” said the Harbor Patrol. “That sea lion has been here for 10 days. We have tried to get him to leave, but he just keeps coming back.” “Does the boat owner know about this?” Grandpa asked. “Yes, she has tried to chase him away too. All we can do is keep on eye on him.” The Harbor Patrol motored away. Another boat came by. A man with a television camera was on the top deck. A lady with a microphone stood next to him. “Grandpa, Sinker is going to be famous!” I said. “Looks that way, Freddy,” Grandpa said. “But that boat is still in trouble.” “Is there anything we can do to help?” I asked. Grandpa shrugged. “Let’s go back to the beach house. Maybe we’ll think of something.”

We watched with amazement as the sea lion made itself comfortable on the sailboat deck. “Grandpa!” I yelled. “Did you see that? That sea lion thinks he’s a sailor!” “Ark! Ark! Ark!” The sea lion barked. Grandpa shook his head. “He’s too big; he will sink that boat for sure.” “Let’s call him Sinker,” I said. Grandpa slowly rowed our boat closer. “Shoo! Get off that sailboat!” he hollered. Up close we could see Sinker’s long eyelashes and big nose. Sinker raised his head. “Ark! Ark! Ark!” he barked again. Grandpa splashed the water with an oar. Sinker paid no attention. He put his head down and fell asleep. The sea lion was acting like he owned the boat! “We need to get help,” Grandpa said. “That sea lion must weigh 700 pounds.” Wednesday: Can Freddy and Grandpa A tour boat came by. People hung over the find a way to get Sinker off the boat?

This story will be on The Times’ website at latimes.com/kids.

THÖÙ BA - SOÁ 7255 - 18 thaùng 10, 2005 (16 thaùng Chín naêm AÁt Daäu)

TUESDAY, OCTOBER 18, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B13

.3”

DAT

B14 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7255 - 18 thaùng 10, 2005 (16 thaùng Chín naêm AÁt Daäu)

TUESDAY, OCTOBER 18, 2005

.3”

DAT

.3”

SOÁNG VUI

Theå Thao

THÖÙ BA - SOÁ 7255 - 18 thaùng 10, 2005 (16 thaùng Chín naêm AÁt Daäu)

Soáng cheát treân hai baùnh

MELBOURNE, UÙc - Tay ñua Alex Barros ngöôøi Brazil, chaïy treân chieác Yamaha, bò ngaõ boå nhaøo trong cuoäc ñua xe moâtoâ Australian Motorcycle Grand Prix taïi voøng ñua Phillip Island gaàn Melbourne, UÙc hoâm 16 Thaùng Möôøi. Tay ñua Nicky Hayden ngöôøi Myõ chaïy moät chieác Honda veà nhaát taïi giaûi naøy, qua maët ñöông kim voâ ñòch theá giôùi Valentino Rossi. (Hình: Reuters/Mark Horsburgh)

Caøy xong thì chaïy ñua!

SACRAMENTO, California - Trong traän ñaáu tröôùc muøa chính thöùc, Shareef Abdur-Rahim aùo soá 3 ñoäi Sacramento Kings nhaûy leân laøm baøn trong khi Andris Biedrins aùo soá 15 ñoäi Golden State Warriors treân saân ARCO Arena taïi Sacramento, California hoâm 16 Thaùng Möôøi. Ñoäi Kings thaéng Warriors 114-99. (Hình: Rocky Widner/NBAE via Getty Images)

CHONBURI, Thaùi Lan Tay ñua So Kumsub (traùi) thuùc traâu chaïy veà ñích trong leã hoäi ñua traâu thöôøng nieân taïi Chonburi, Thaùi Lan, moät tænh naèm caùch Banbkok 75km (47 miles) veà phía Ñoâng Nam. Leã hoäi naøy coù ñeán Myõ hueà UÙc 40 cuoäc ñua, vaø ngöôøi FULLERTON, California - Treân saân Titan thaéng chung keát ñoaït giaûi Stadium tröôøng Cal State Fullerton, caàu thuû 3,000 baht, töông ñöông Danielle Fotopoulos aùo soá 6 ñoäi Myõ giaønh ñoäi $75. Leã hoäi ñua traâu naøy ñaàu vôùi Collette McCallum aùo soá 14 cuûa UÙc dieãn ra khi luùa ñeán muøa trong traän giao höõu giöõa hai ñoäi tuyeån nöõ quoác gaët. (Hình: Reuters/ gia hoâm 16 Thaùng Möôøi. Hai ñoäi hueà 0-0. Adrees Latif) (Hình: Donald Miralle/Getty Images)

USC vaãn voâ ñòch

TUESDAY, OCTOBER 18, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B15

DAT

Hình aûnh theå thao cuoái tuaàn qua

Vua thaéng lính!

SOÁNG KHOÛE

SOUTH BEND, Indiana - Trong moät cuù laøm baøn tuyeät ñeïp, tay punt returner Tom Zbikowski (phaûi) ñoäi ñaïi hoïc Notre Dame chaïy 61 yards ñeå ghi ñieåm touchdown baát keå haøng phoøng thuû cuûa ñoäi ñaëc bieät special team cuûa University of Southern California, trong ñoù coù chính caàu thuû ñaù punt Tom Malone (traùi) coá gaéng chaën. Tuy nhieân, ñoäi USC, hai naêm lieàn voâ ñòch vaø ñöông kim soá moät toaøn quoác, thaéng vaøo phuùt choùt vôùi tyû soá 3431. (Hình: Reuters/Frank Polich)

B16 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BA - SOÁ 7255 - 18 thaùng 10, 2005 (16 thaùng Chín naêm AÁt Daäu)

TUESDAY, OCTOBER 18, 2005

.3”

DAT

RINCON CASINO & HOTEL Haøo Höùng nhö Las Vegas, Phong Caùch kieåu San Diego