NV2005-0528

Cöïu Toång Thoáng Bill Clinton hoâm 27/5 boàng moät ñöùa treû ñaõ soáng soùt trong thieân tai soùng thaàn ôû AÁn Ñoä. OÂng Clinton, ñaïi dieän LHQ phuï traùch phoái trí cöùu trôï, ñaõ tôùi thaêm thò traán chaøi löôùi Nagapattinam, mieàn nam AÁn Ñoä, nôi ñaõ coù 8,000 ngöôøi thieät maïng trong thieân tai soùng thaàn. (Reuters)

SATURDAY, MAY 28, 2005

NGUOI VIET CÔ QUAN TRANH ÑAÁU THÔØI SÖÏ VAÊN NGHEÄ GIAÙO DUÏC THÖÙ BAÛY 28 thaùng 5-2005 - NAÊM THÖÙ 27 - SOÁ 7112 - 25xu

Giaù daàu vöôït 51 ñoâ la/ thuøng, khi vöøa khôûi ñaàu muøa du lòch Heø

Online: www.nguoi-viet.com

Toång Thoáng Bush:

Ñoïc Trong Soá Naøy Vieät Nam (A11): Teâ naïn maõi daâm lan traøn phoá phöông Haø Noäi; Ñoäi phoøng choáng teä naïn xaõ hoäi baát löïc. Ñòa Phöông (B1): Daáu veát ngö daân Vieät Nam tò naïn taïi laøng chaøi Port Arthur (kyù söï); Phöôïng Mai trình dieãn Hoà Quaûng taïi Quaän Cam. Du Lòch (B10): Hoà Yellowstone trong thaéng caûnh Ñaù Vaøng. Theå Thao Haøng Ngaøy (B18): Lindsay Davenport chaät vaät môùi vaøo ñöôïc voøng 4 giaûi French Open. Ca Nhaïc Ñieän AÛnh (haøng ngaøy): Ca nhaïc ñieän aûnh taïi Vieät Nam ñaàu tö nhieàu tieàn nhöng vaãn thieáu chaát löôïng. Ngöôøi Vieät Treû (C1): Yeám Ñaøo döôùi “goùc nhìn” cuûa Benjamin Vuõ. Xe Hôi (C3): Ñeå hieåu giaù trò cuûa moät nhaø buoân xe. Rao Vaët (C5): Thoâng tin thöông maïi, mua baùn vaø quaûng caùo. Dieãn Ñaøn (D1): 34 tyû, 16 tyû vaø bao nhieâu ñoàng baøo. Taøi lieäu lòch söû (D4): Ai laøm chuû nhaø thôø?

Schapelle Corby, moät phuï nöõ UÙc 27 tuoåi, khoùc trong phieân toøa ôû Bali, Indonesia, hoâm 27/5. Coâ ñaõ bò moät toøa aùn Indonesia keát aùn 20 naêm tuø vì bò buoäc toäi mang 4 kíloâ caàn sa vaøo Bali naêm ngoaùi. Nhöng Corby luoân luoân noùi raèng soá ma tuùy ñoù ñaõ do ngöôøi khaùc boû vaøo haønh lyù cuûa coâ. (Reuters)

Hoa Kyø ñang thaéng trong cuoäc chieán choáng khuûng boá Nhaân khi ñeán döï leã maõn khoùa Hoïc Vieän Haûi Quaân Hoa Kyø ANNAPOLIS, Md. - Toång thoáng Bush tuyeân boá hoâm 275, tröôùc caùc sinh vieân só quan toát nghieäp cuûa Hoïc vieän Haûi Quaân Hoa Kyø, laø Quaân ñoäi Hoa Kyø ñaõ ñem laïi töï do cho Afghanistan vaø Iraq, cuõng nhö Hoa Kyø ñang thaéng trong cuoäc chieán choáng khuûng boá. Toång thoáng Bush ñeán döï leã toát nghieäp laàn sau cuøng taïi Hoïc vieän Haûi Quaân Hoa Kyø naøy laø vaøo naêm 2001, chæ vaøi thaùng tröôùc khi coù caùc cuoäc taán coâng khuûng boá vaøo ngaøy 11-9 taïi Hoa Kyø, vaø sau ñoù tieáp theo laø cuoäc taán coâng cuûa Hoa Kyø vaøo Afghanistan, ñeå tieâu dieät cheá ñoä Taliban, ñaõ Caùc taân só quan vöøa toát nghieäp taïi Hoïc Vieän Haûi Quaân Hoa Kyø neùm muõ leân trôøi theo truyeàn thoáng sau khi hoï nhaän baèng dung döôõng cho toå chöùc Al do Toång Thoáng George W. Bush trao trong leã maõn khoùa Hoâm 27 thaùng Naêm ôû Annapolis, Maryland. (Getty Images) Tieáp trang A8

Naêm 2006 TT Bush seõ thaêm Vieät Nam

NEW YORK - Giaù daàu thoâ ñaõ vöôït qua möùc 51 ñoâ la / thuøng hoâm 27-5, trong khi caùc giôùi buoân baùn daàu toû ra coù phaàn lo ngaïi, vì daân chuùng WASHINGTON (NV & Hoa Kyø ñang chuaån bò ñoùn Leã Memorial, thöôøng laø khôûi VNCR) - Toång thoáng George ñaàu cho muøa di chuyeån, du W. Bush seõ tôùi Vieät Nam Tieáp trang A6 trong naêm 2006 neáu theo ñuùng thoâng leä cuûa caùc cuoäc hoïp thöôïng ñænh khoái APEC; ñoù laø ñieàu oâng Michael W. BOÙNG TROØN: Marine, ñaïi söù Myõ ôû Haø Noäi ESPN truyeàn hình traän tuyeân boá trong moät cuoäc tieáp xuùc vôùi ngöôøi Vieät soáng ôû Myõ Myõ-Anh, ngaøy 28-5 taïi tö gia Baùc só Nguyeãn Quoác CHICAGO, Illinois.- Hai ñaøi Quaân ôû tieåu bang Virginia, truyeàn hình ESPN vaø KVEA (phaùt baèng tieáng Taây Ban Nha) cuøng tröïc tieáp traän ñaáu giao höõu quoác teá giöõa hai ñoäi tuyeån Hoa Kyø vaø Anh Quoác vaøo ngaøy Thöù Baûy 28 Thaùng Naêm, vaøo luùc 12 giôø tröa, giôø

Myõ seõ giuùp Vieät Nam huaán luyeän caûnh saùt truy taàm tieàn ma tuùy vuøng thuû ñoâ Washington. Traû lôøi moät caâu hoûi cuûa phaùi vieân ñaøi VNCR veà trieån voïng Ngoaïi tröôûng Condoleeza Rice vaø Toång thoáng Bush ñi Vieät Nam, oâng ñaïi söù Marine cho bieát sang naêm khoái APEC, Toå chöùc Hôïp taùc Kinh teá AÙ chaâu-Thaùi Bình döông, seõ hoïp thöôïng ñænh taïi Haø Noäi. Theo thoâng leä thì Toång thoáng Bush seõ

nhaân dòp naøy thaêm vieáng quoác gia ñöùng toå chöùc, neáu oâng Phan Vaên Khaûi, thuû töôùng Vieät Nam ñöa lôøi môøi trong dòp oâng ñeán thaêm Myõ trong thaùng Saùu naøy. Môû ñaàu cuoäc gaëp gôõ hôn 200 ngöôøi Vieät Nam, phaàn lôùn laø coâng daân Myõ soáng ôû vuøng thuû ñoâ Hoa Kyø, oâng Ñaïi söù Myõ taïi Haø Noäi môû ñaàu Tieáp trang A6

Tieáp trang A6

Haø Noäi chính thöùc loan baùo tin Thuû Töôùng Phan Vaên Khaûi ñi Myõ

Ñaïi söù Myõ noùi chuyeän ôû Washington

Baùc só Nguyeãn Quoác Quaân (giöõa) giôùi thieäu Ñaïi söù Myõ Michael W. Marine (traùi) vôùi cöû toïa goàm hôn 200 ngöôøi Vieät ôû vuøng thuû ñoâ Washington. Ñöùng beân phaûi laø baø Nguyeãn Quoác Quaân.

Noâng Ñöùc Maïnh sang Phaùp thaùng 7-2005 HAØ NOÄI 27-05 (TH).- Boä Ngoaïi Giao Coäng Saûn Vieät Nam hoâm Thöù Saùu 27 Thaùng Naêm 2005 chính thöùc loan tin Phan Vaên Khaûi, thuû töôùng, seõ chính thöùc sang thaêm Hoa Kyø vaøo caùc ngaøy töø ngaøy 19 ñeán ngaøy 25 Thaùng Qazi Hussain Ahmed, ngöôøi caàm ñaàu moät lieân minh Hoài Giaùo goàm saùu ñaûng cuûa Pakistan, Saùu 2005. Cuõng ngaøy naøy, hoâ haøo trong moät cuoäc tuï taäp ôû thuû ñoâ Islamabad hoâm 27/5. Tín ñoà Hoài Giaùo ñaõ bieåu tình phaùt ngoân vieân Toøa Baïch OÁc taïi nhieàu nôi ôû Pakistan hoâm Thöù Saùu ñeå phaûn ñoái nhöõng vuï xuùc phaïm Kinh Koran taïi Tieáp trang A6 traïi tuø cuûa quaân ñoäi Myõ ôû Guantanamo Bay, Cuba. (Reuters)

Trung Quoác keâu goïi coâng an ñöøng tra taán ñeå buoäc caùc nghi can cung khai

BAÉC KINH - Vaên phoøng baèng chöùng hoaëc laáy lôøi khai coâng toá cao nhaát cuûa Trung phaûi chaám döùt, theo Nhaät Quoác keâu goïi coâng an haõy Baùo Thanh Nieân Trung Quoác ngöng duøng nhöõng phöông hoâm Thöù Saùu. OÂng Khaâu noùi trong moät phaùp baát hôïp phaùp, nhö tra taán, ñeå buoäc caùc nghi can cuoäc hoïp cuûa caùc coâng toá vieân phaûi cung khai, sau khi xaåy ôû Baéc Kinh hoâm Thöù Naêm ra nhieàu vuï khieáu naïi veà raèng chæ coù nhöõng baèng nhöõng haønh ñoäng loäng quyeàn chöùng thu thaäp moät caùch hôïp cuûa caùc nhaân vieân thöïc thi phaùp thì môùi coù theå ñem ra duøng. luaät phaùp. Treân lyù thuyeát phaùp luaät OÂng Khaâu Hoïc-Cöôøng, phoù giaùm ñoác Nha Coâng Toá Toái cuûa Trung Quoác caám tra taán, Cao Nhaân Daân, noùi raèng söï nhöng caùc toå chöùc nhaân söï caùc nhaân vieân ñieàu tra söû duïng nhöõng bieän phaùp tra quyeàn noùi raèng coâng an nöôùc Hoa Kyø hoâm Thöù Naêm thöøa taán, doïa naït, doái gaït ñeå laáy Tieáp trang A8 nhaän raèng cuoán kinh thieâng lieâng cuûa ñaïo Hoài ñaõ bò xuùc phaïm taïi Guantanamo. Nhöng caùc vieân chöùc Myõ cho raèng vieäc ñoù thöôøng do baát caån vaø phuû nhaän chuyeän coù Iraq chuaån bò bieåu döông löïc löôïng ôû Baghdad baát cöù cuoán kinh Koran naøo ñaõ bò xaû xuoáng boàn caàu, nhö BAGHDAD, Iraq - Theo caùch Baghdad khoaûng 35 taïp chí Newsweek ñaõ baùo caùo nguoàn tin quaân söï hoâm Thöù daëm veà phía Baéc, quaân ñoäi trong moät baøi baùo nay ñaõ Saùu, hai binh só Hoa Kyø ñaõ noùi. Moät chieác tröïc thaêng ñöôïc ruùt laïi. thieät maïng khi chieác tröïc khaùc ñaõ trôû veà caên cöù an Khoâng coù thöông tích naøo thaêng cuûa hoï bò baén rôi ôû toaøn maëc duø bò truùng ñaïn. Tieáp trang A8 Trung Boä Iraq. Caû hai quaân nhaân thieät Chieác tröïc thaêng thaùm saùt maïng ñeàu thuoäc Löïc Löôïng hai choã ngoài OH-58 ñang Ñaëc Nhieäm Liberty, naèm yeåm trôï caùc cuoäc haønh quaân döôùi quyeàn chæ huy cuûa Sö chieán ñaáu thì bò hoûa löïc nhoû Ñoaøn 42 Boä Binh ñaët caên cöù baén rôi hoâm Thöù Naêm gaàn taïi Tikrit. Ít nhaát 1,652 quaân nhaân Buhriz, moät cöù ñòa cuûa cöïu Tieáp trang A8 laõnh tuï Saddam Hussein,

Bieåu tình choáng Myõ taïi nhieàu nöôùc AÙ Chaâu vaø Trung Ñoâng

Chuû nghóa naøo taïo ra tham nhuõng? NGOÂ NHAÂN DUÏNG

N

eáu Vieät Nam gioáng nhö nöôùc Myõ thì ngöôøi ta seõ töôûng beân ñoù saép coù toång tuyeån cöû. Nhieàu nhaø chính trò boãng döng xoâng ra tröôùc dö luaän, cho caùc baùo phoûng vaán tôùi taáp, ai cuõng noùi ñeán moät ñeà taøi noùng boûng nhaát laø “baøi tröø tham nhuõng.” OÂng naøo cuõng than traùch raèng tham nhuõng nhieàu quaù, tham nhuõng ngaøy caøng naëng (nhöng khoâng phaûi loãi taïi toâi.) OÂng naøo cuõng ñöa ra nhöõng lôøi leõ huøng hoàn, thoáng thieát, chæ baûo cho ñaûng Coäng Saûn phaûi laøm gì cho heát naïn tham nhuõng. Nghe gioáng nhö caùc laõnh tuï ñaûng Daân Chuû ôû Myõ ñang chæ trích chính phuû ñaûng Coäng Hoøa trong moät naêm baàu cöû caû toång thoáng laãn quoác hoäi vaäy. Nhöng söï thöïc ôû Vieät Nam nhöõng ngöôøi leân tieáng hoâ

Tieáp trang A4

ISLAMABAD, Pakistan Hoâm Thöù Saùu 27-5, haøng ngaøn ngöôøi Hoài Giaùo ñaõ dieãn haønh taïi nhieàu nöôùc, töø AÙ Chaâu tôùi Trung Ñoâng, ñoát caùc bieåu töôïng cuûa Myõ ñeå phaûn ñoái ñieàu bò caùo buoäc laø haønh ñoäng xuùc phaïm tôùi kinh Koran cuûa caùc nhaân vieân quaân söï taïi nhaø tuø cuûa quaân ñoäi Myõ ôû Vònh Guantanamo, Cuba. Caùc cuoäc tuï taäp taïi Pakistan, Ai Caäp, Lebanon, Iraq, Indonesia, Malaysia vaø nhieàu nôi khaùc ñaõ dieãn ra tieáp theo

Löïc só cheøo thuyeàn ngöôøi Anh Oliver Hicks neùm giaày leân bôø tröôùc khi khôûi haønh chuyeán cheøo thuyeàn xuyeân Ñaïi Taây Döông töø Haûi Caûng Atlantic, New Jersey, hoâm 27/5, ñeå coá gaéng trôû thaønh ngöôøi cheøo thuyeàn moät mình nhanh nhaát vöôït Ñaïi Taây Döông trong thôøi gian döôùi 62 ngaøy. (Reuters)

Tröïc thaêng thaùm saùt bò haï taïi Iraq: 2 binh só Hoa Kyø thieät maïng

Periodicals

Danh thuû quaàn vôït Nga Elena Dementieva ñaùnh traû moät traùi banh cho ñoái thuû Akiko Morigami cuûa Nhaät Baûn trong moät traän ñaáu thuoäc voøng thöù ba cuûa Giaûi Phaùp Quoác Môû Roäng ôû Paris hoâm 27/5. Dementieva ñaõ thaéng vôùi tæ soá 6-3, 4-6, 6-3. (Reuters)

Göûi Baùo Phaûi Daùn Tem

GIAÙ BAÙO GÖÛI BÖU ÑIEÄN TAÏI HOA KYØ: Moät naêm $168, Saùu thaùng $98, Ba thaùng $60

A2 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Indonesia:

naøo ñoù seõ khoâng giuùp ích gì caû.” Corby bò baét giöõ thaùng 10 naêm ngoaùi sau khi nhaân vieân phi caûng tìm thaáy caàn sa trong caùi tuùi ñöïng vaùn tröôït soùng cuûa coâ khi coâ tôùi Bali ñeå nghæ leã. Luaät sö cuûa Corby baøo chöõa raèng soá löôïng caàn sa ñoù laø do nhöõng nhaân vieân chuyeån haønh lyù ôû UÙc gaøi vaøo cho moät toå chöùc buoân ma tuùy vaø raèng noù ñaõ bò chuyeån tôùi Bali vì hoï ñaõ nhaàm laãn. Nhöng caùc quan toøa ôû Bali

noùi raèng caùc luaät sö baøo chöõa ñaõ khoâng theå tröng ra nhöõng baèng chöùng khaû tín cho lôøi bieän hoä ñoù. Corby ñaõ coù theå laõnh aùn toái ña laø töû hình, theo luaät baøi tröø ma tuùy cöùng raén cuûa Indonesia - hoï khoâng phaân bieät giöõa caàn sa vaø caùc loaïi ma tuùy ñoäc haïi hôn nhö baïch phieán vaø cocaine. Coâng toá ñoøi ban aùn tuø chung thaân, nhöng toøa ñaõ khoan hoàng vaø chæ keát aùn 20 naêm tuø. Gia ñình Corby noùi raèng hoï seõ khaùng aùn. Chính phuû UÙc cho bieát hoï seõ phaùi hai luaät sö nhieàu kinh nghieäm tôùi Indonesia ñeå giuùp Cordy khaùng aùn, ñoàng thôøi hoï seõ baét ñaàu thöông löôïng vôùi Jakarta veà moät thoûa öôùc hoaùn chuyeån tuø nhaân ñeå Corby ñöôïc pheùp trôû veà nöôùc thoï aùn trong moät nhaø tuø UÙc. (nm)

SAN JOSE 27-5 (TH) - Baùo Mercury News xuaát baûn vaø phuïc vuï thoâng tin ôû thaønh phoá San Jose vaø caùc vuøng phuï caän loan baùo trong ngaøy Thöù Naêm 26-5-2005 raèng hoï quyeát ñònh ñoùng cöûa vaên phoøng ôû Haø Noäi. Thaønh phoá San Jose cuûa mieàn baéc California coù ñoâng ñaûo ngöôøi Vieät Nam cö nguï neân coâng ty khai thaùc truyeàn thoâng Knight Ridder (coâng ty meï cuûa Mercury News) ñaõ phaùt haønh tôø tuaàn baùo Vieät Mercury töø khoaûng saùu naêm nay ñeå phuïc vuï nhu caàu nhöõng ngöôøi ñoïc baùo Vieät ngöõ. Tuaàn baùo Vieät Mercury laø tôø baùo tieáng Vieät duy nhaát ôû Myõ do moät coâng ty khai thaùc truyeàn thoâng lôùn cuûa ngöôøi Myõ laøm chuû. Theo lôøi chuû buùt cuûa Mercury News laø Susan Goldberg noùi vaø ñöôïc thuaät laïi trong moät baûn tin cuûa baùo naøy, vieäc phaûi ñoùng cöûa vaên phoøng taïi Haø Noäi laø moät quyeát ñònh ngoaøi yù muoán. Baø neâu lyù do taøi chính ñaõ daãn ñeán quyeát ñònh ñoù. Tuy nhieân, baø Goldberg dòp naøy cho hay baùo Mercury News tieáp tuïc theo doõi vaø loan taûi tin töùc lieân quan ñeán Vieät

Nam vaø khu vöïc AÙ Chaâu vì ñoäc Theå leä göûi baøi ñaêng baùo: giaû cuûa tôø baùo ôû vuøng thung Baøi vôû coù theå göûi tôùi toøa soaïn qua böu ñieän, fax, hoaëc e-mail nvnews@aol. com. Neân göûi FILE luõng ñieän töû coù moái lieân quan (Microsoft Word) ghi roõ duøng heä thoáng tieáng Vieät naøo. Ngöôøi Vieät khoâng traû laïi baûn thaûo hoaëc hình aûnh, vaø khoâng chòu traùch nhieäm veà moïi maát maùt. Toaø soaïn daønh quyeàn söûa chöõa, hieäu maät thieát vôùi khu vöïc. ñính. Baøi vôû gôûi ñeán nhaät baùo Ngöôøi Vieät vaø ñöôïc ñaêng thuoäc quyeàn sôû höõu cuûa nhaät baùo Ngöôøi Ben Stocking, thoâng tín vieân Vieät vaø coâng ty Nguoi Viet News, Inc. Baøi vôû muoán ñöôïc traû nhuaän buùt, xin ghi roõ nôi ñaàu baøi vaø bieát ñieän thoaïi, ñòa chæ lieân laïc. Ngöôøi Vieät khoâng ñaêng nhöõng baøi vôû khoâng ghi taùc giaû, cuûa Mercury News taïi vaên cho khoâng ñòa chæ hoaëc ñieän thoaïi lieân laïc. Nhu lieäu tieáng Vieät do Coâng Ty Ñieän Toaùn VNI. phoøng Haø Noäi seõ tieáp tuïc ôû laïi Soá löôïng phaùt haønh nhaät baùo Ngöôøi Vieät do cô quan Verified Audit Circulation kieåm toaùn vaø Vieät Nam, nhöng chæ tieáp tuïc göûi chöùng nhaän. Vieäc kieåm toaùn tieán haønh lieân tuïc. tin vaø baøi vieát veà tôø baùo trong tö Average daily caùch coäng taùc vieân beân ngoaøi circulation: (freelance journalist), theo baûn 17,000 copies tin cuûa Mercury News. Caùc kyù giaû ngoaïi quoác hoaït ñoäng ôû Vieät Nam laøm vieäc trong tình traïng heát söùc khoù CHÖÔNG TRÌNH khaên. Hoï luoân luoân bò coâng an PHAÙT THANH theo saùt vaø canh chöøng. Ñi xa, ñaëc bieät laø tôùi khu vöïc Taây 14781 Moran St Westminster, CA 92683 nguyeân (nôi ngöôøi Thöôïng bieåu 1190 AM Phone: (714) 891-8142. Fax: (714) 891-8190 tình taäp theå haøng chuïc ngaøn ngöôøi ñoøi töï do toân giaùo vaø ñaát Thöù Baûy 28 thaùng 5, 2005 / 21 thaùng 4 AÂm Lòch, AÁt Daäu canh taùc hoài thaùng Tö 2004 vaø ****************** 02:00 PM - 6:00 PM Thaùng Hai 2001) ñeàu phaûi coù söï chaáp thuaän tröôùc cuûa nhaø 02:00 - Tin Ñaàu Giôø caàm quyeàn Haø Noäi. Vaø dó 02:25 - Caùc Maët Haøng Sales Taïi Chôï AÙ Chaâu nhieân, phaûi coù söï thaùp tuøng vaø 02:35 - Hoäi Luaän Baøn Troøn giaùm saùt chaët cheõ cuûa coâng an. 03:00 - Chöông Trình Tröôøng Hoïc Tröôøng Ñôøi Baùo Mercury News ñaõ môû 03:40 - Phuï Nöõ Gia Ñình vaên phoøng ôû Haø Noäi töø naêm 04:00 - Nhaïc Tuyeån Cuoái Tuaàn 1994, moät naêm tröôùc khi hai 04:30 - Chöông Trình Theá Giôùi Phuï Nöõ vôùi BS Quyønh Kieàu nöôùc chính thöùc thieát laäp bang 05:00 - Trích Ñoaïn Ñaøi VOA giao, vaø cuõng laø tôø baùo Myõ ñaàu 05:30 - Taùc Giaû Taùc Phaåm vôùi Phaïm Phuù Minh tieân ñaët vaên phoøng thöôøng tröïc 06:00 - Chaám Döùt Phaùt Thanh taïi Vieät Nam keå töø sau 1975.

WASHINGTON.- Caùc giôùi chöùc an ninh Hoa Kyø cho bieát hoâm 27 Thaùng Naêm, laø hoï lo ngaïi vieäc cho pheùp caùc haønh khaùch treân phi cô söû duïng ñieän thoaïi caàm tay trong caùc chuyeán bay, coù theå giuùp cho caùc teân coù aâm möu cöôùp phi cô phoái hôïp ñöôïc taán coâng cuûa chuùng hay coù theå söû duïng ñeå kích noå traùi bom leùn ñem ñöôïc leân phi cô. Chính caùc Boä Tö Phaùp, Boä Noäi An vaø Vaên Phoøng Ñieàu Tra Lieân Bang (FBI) cuõng ñaõ cuøng phaùc thaûo neân caùc moái nguy hieåm khi cho pheùp haønh khaùch söû duïng ñieän thoaïi caàm tay treân caùc

chuyeán bay, sau khi UÛy Ban Vieãn Thoâng Lieân Bang (FCC) cho bieát coù theå cho pheùp söû duïng nhö vaäy, neáu caùc yeáu toá an ninh ñöôïc giaûi quyeát. Cô Quan Quaûn Trò Haøng Khoâng Lieân Bang (FAA) cuõng caàn coù söï thoâng qua, neáu coù baát cöù söï cho pheùp söû duïng ñieän thoaïi caàm tay naøo treân phi cô, sau khi coù caùc söï vaän ñoäng cho söû duïng nhö vaäy.

Moät phuï nöõ UÙc laõnh aùn 20 naêm tuø vì ñem 4 kíloâ caàn sa vaøo Bali

Baûn aùn naøy coù theå gaây caêng thaúng ngoaïi giao giöõa UÙc vaø Indonesia SYDNEY, UÙc (TH) - Caùc nhaø laõnh ñaïo UÙc hoâm Thöù Saùu 27-5, caûnh giaùc giôùi chính trò gia vaø daân chuùng ñöøng traû ñuõa veà vuï Indonesia keát aùn coâng daân UÙc Schapelle Corby 20 naêm tuø vì bò buoäc toäi ñem laäu caàn sa, trong khi caùc nhaø phaân tích noùi raèng vuï aùn naøy seõ thöû thaùch moái bang giao giöõa Canberra vaø Jakarta maø gaàn ñaây ñaõ caûi thieän. Coâng chuùng ôû UÙc phaãn noä veà baûn aùn quaù naëng daønh cho coâ chuyeân vieân thaåm myõ 27 tuoåi vì bò buoäc toäi mang 9 pound (4.1 kíloâ) caàn sa vaøo ñaûo du lòch Bali thaùng 10 naêm ngoaùi treân moät chuyeán phi cô bay töø Brisbane tôùi ñaây. Caùc heä thoáng truyeàn hình UÙc ñaõ truyeàn tröïc tieáp quang caûnh toøa aùn, taäp trung oáng kính maùy thu hình vaøo maët Corby khi coâ ñang khoùc. Theo nhöõng cuoäc thaêm doø dö luaän, 90% ngöôøi UÙc tin raèng coâ voâ toäi.

Caûnh saùt ñaõ taêng cöôøng an ninh xung quanh toøa ñaïi söù Indonesia ôû UÙc tröôùc khi toøa tuyeân aùn. Sau khi toøa loan baùo phaùn quyeát, Nghò Só Bob Brown thuoäc Ñaûng Xanh cuûa UÙc ñaõ toå chöùc moät cuoäc bieåu tình phaûn khaùng beân ngoaøi toøa ñaïi söù Indonesia ôû Canbarra vaø ñöôøng daây ñieän thoaïi cuûa caùc ñaøi phaùt thanh bò ngheõn vì coù quaù nhieàu ngöôøi goïi tôùi ñeå noùi raèng hoï seõ taåy chay haøng hoùa cuûa Indonesia vaø seõ khoâng ñi nghæ heø ôû Bali nöõa. Ngoaïi Tröôûng Alexander Downer caûnh giaùc raèng nhöõng quan taâm cuûa coâng chuùng veà baûn aùn ñöøng neân buøng noå thaønh nhöõng vuï taán coâng nhaém vaøo ngöôøi Indonesia, vì chuùng seõ daãn tôùi nhöõng haäu quaû coù haïi. OÂng noùi theâm vôùi caùc phoùng vieân: “Coøn caàn phaûi theo ñuoåi vuï aùn naøy laâu daøi vaø nhöõng phaûn öùng quaù khích thuoäc loaïi

Uoáng Viagra coù theå bò muø maét? WASHINGTON, DC - Cô Quan Quaûn Trò Thuoác Men Vaø Thöïc Phaåm (FDA) ñaõ nhaän ñöôïc khoaûng 38 baûn baùo caùo veà moät chöùng muø maét ôû nhöõng ngöôøi ñaõ duøng thuoác Viagra cuûa coâng ty Pfizer Inc. ñeå trò baát löïc, nhöng khoâng xaùc ñònh ñöôïc coù phaûi laø loaïi thuoác naøy ñaõ gaây ra vaán ñeà treân hay khoâng, moät phaùt ngoân vieân cuûa FDA cho bieát nhö vaäy hoâm Thöù Saùu 25 Thaùng Naêm 2005. FDA cuõng nhaän ñöôïc boán baûn baùo caùo veà chöùng muø maét trong soá nhöõng ngöôøi ñaõ duøng thuoác Cialis, moät loaïi thuoác vieân trò baát löïc, ñoái thuû cuûa Viagra, vaø moät baùo caùo veà moät ngöôøi ñaõ duøng moät loaïi thuoác trò baát löïc khaùc laø Levitra. Cô quan naøy vaãn coøn ñang ñieàu tra, nhöng chöa coù baèng chöùng naøo cho thaáy laø traùch nhieäm treân thuoäc veà thuoác

Viagra. Ñöôïc bieát, chöùng muø maét naøy coù theå xaûy ra ôû nhöõng ngöôøi bò beänh tieåu ñöôøng hoaëc beänh tim, nhöõng beänh coù theå gaây ra baát löïc vaø vì vaäy daãn ñeán vieäc söû duïng thuoác Viagra. Hai coâng ty Eli Lilly & Co. vaø Icos Corp. ñang baùn thuoác Cialis. Coøn Levitra ñang ñöôïc baùn bôûi coâng ty Bayer AG, vaø hoài naêm ngoaùi coâng ty GlaxoSmithKline Plc. Schering-Plough ñaõ nhaän quyeàn baùn thuoác Levitra ôû thò tröôøng Hoa Kyø töø Bayer. Pfizer vaø caùc nhaân vieân kieåm soaùt Hoa Kyø ñang thaûo luaän ñeå thay ñoåi nhaõn hieäu cuûa loaïi thuoác trò baát löïc Viagra, vì nhöõng baùo caùo ñaõ coù ngöôøi bò muø vì uoáng Viagra. Coå phaàn cuûa coâng ty Pfizer Inc. ñaõ xuoáng 2.8 phaàn traêm ôû möùc $28.09 treân Thò Tröôøng Chöùng Khoaùn New York. (N.Y.)

Leã Memorial: 37.2 trieäu ngöôøi Hoa Kyø seõ ñi chôi xa NEW YORK - Maëc duø giaù xaêng naêm nay coù cao hôn naêm ngoaùi, tuy nhieân Hieäp Hoäi Xe Hôi Hoa Kyø (AAA) vaãn döï ñoaùn soá ngöôøi Hoa Kyø ñi chôi cao kyû luïc vaøo dòp Leã Memorial saép tôùi, keát hôïp vôùi caû caùc ngaøy nghæ cuoái tuaàn, keùo daøi töø caùc ngaøy 28-5 ñeán 30-5 naøy. Hieäp hoäi AAA döï ñoaùn seõ coù ñeán 37.2 trieäu ngöôøi Hoa Kyø seõ ñi chôi xa nhaø töø 50 miles (75 km) trôû leân, töùc cao hôn naêm ngoaùi ñeán 2.2%. Seõ coù vaøo khoaûng 31.1 trieäu ngöôøi Hoa Kyø, hay 84% döï ñònh seõ laùi xe hôi ñi chôi, taêng 2.2%, so vôùi möùc 30.5 trieäu ngöôøi laùi xe hôi ñi chôi hoài naêm ngoaùi nhaân dòp Leã Memorial naøy. Hieäp Hoäi AAA cuõng döï ñoaùn seõ coù vaøo khoaûng 4.2 trieäu ngöôøi Hoa Kyø, hoaëc 11%, seõ ñi chôi baèng phi cô, töùc taêng 3.2% so vôùi hoài naêm ngoaùi. Vaãn theo Hieäp Hoäi AAA, thì coù vaøo khoaûng 1.9 trieäu ngöôøi Hoa Kyø, töùc 5%, seõ ñi chôi baèng xe löûa, xe buyùt hay baèng baát cöù phöông tieän di chuyeån naøo khaùc, töông ñöông möùc cuûa naêm qua. Hieäp Hoäi AAA ñaõ ñöa ra

caùc söï döï ñoaùn ñi chôi vaøo dòp Leã Memorial tôùi ñaây, döïa treân caùc cuoäc thaêm doø baèng ñieän thoaïi nôi 1,300 ngöôøi Hoa Kyø tröôûng thaønh treân toaøn Hoa Kyø. Leã Memorial thöôøng laø khoaûng thôøi gian di chuyeån cao ñöùng haøng thöù ba taïi Hoa Kyø, chæ sau ngaøy Leã Quoác Khaùnh 47 vaø Leã Taï Ôn (Thanhks-giving) maø thoâi. (L.T.)

SATURDAY, MAY 28, 2005

Baùo Mercury News ôû San Jose ñoùng cöûa vaên phoøng ôû Haø Noäi

Nhaät baùo NGÖÔØI VIEÄT 14771 Moran Street, Westminster CA 92683 - USA Tel: 714-892-9414 Fax: 714-894-1381 (Marketing) Fax: 714-893-7891(Bieân taäp)

E-mail: nvnews@aol. com Web Site: http://www. nguoi-viet. com Xuaát baûn bôûi / Published by NGUOI VIET NEWS, INC. Hoäi Ñoàng Quaûn Trò / Board of Directors Phan Huy Ñaït - Chuû Tòch, Chairman; Ñoã Quyù Toaøn -Phoù Chuû Tòch, Vice Chairman; Ñoã Baûo Anh - Phoù Chuû Tòch, Vice Chairwoman; Vuõ Quí Haïo Nhieân - Thö Kyù HÑQT, Board Secretary; Ñoã Ngoïc Yeán, Ñoã Vieät Anh, Leâ Minh Phuù, Ñoã Phöông Loan, Tuaán Anthony Nguyeãn. Ban Ñieàu Haønh / Officers Ñoã Ngoïc Yeán - Toång Giaùm Ñoác , President, Chief Executive Officer; Ñoã Vieät Anh - Phoù Toång Giaùm Ñoác Ñieàu Haønh , Executive Vice-President , Chuû Buùt, Editor in Chief; Ñoã Baûo Anh - Phoù Toång Giaùm Ñoác Thöông Maïi, Vice-President, Business Affairs; Vuõ Quí Haïo Nhieân - Giaùm Ñoác Taøi Chaùnh - Thö Kyù Coâng Ty, Chief Financial Officer - Secretary. Toøa Soaïn Nhaät Baùo NGÖÔØI VIEÄT / NGUOI VIET Daily News Staff Ñoã Ngoïc Yeán - Chuû Nhieäm, Publisher; Ñoã Vieät Anh - Chuû Buùt, Editor in Chief; Nguyeãn Ñoàng - Giaùm Ñoác Myõ Thuaät, Creative Director; Nguyeãn Chinh - Giaùm Ñoác Kyõ Thuaät, Technical Manager; Nguyeãn Khaû Loäc - Giaùm Ñoác Phoøng Sinh Hoaït, Activities Director; Giaùm Ñoác Cô Sôû, Facilities Director. Ban Bieân Taäp / Editors °Ban Chuû Buùt: Caùc phuï taù chuû buùt: Vuõ AÙnh, Phaïm Phuù Minh, Vuõ Quyù Haïo Nhieân Thö Kyù Toøa Soaïn: Vuõ AÙnh. Caùc Phuï Taù Thö Kyù Toøa Soaïn: Leâ Thuïy, Tröôûng Ban TinTöùc; Phaïm Phuù Thieän Giao, Tröôûng ban tin ñòa phöông; Hoaøng Khôûi Phong. °Bieân Taäp: Nguyeãn Ngoïc Minh, Ñoã Khoâi Nguyeân, Nguyeãn Tuyeån, Nguyeân Huy, Traàn Ngoïc Yeán, Vann Phan, Nguyeãn Nhaät, Nguyeãn Ngoïc Chaán-CNN Ngöôøi Vieät 2 (English Section) Thöù Naêm moãi tuaàn - E-mail: nv2@nguoi-viet.com Anh B. Do - Editor; Jami Farkas - News Editor; Cynthia Anh Furey, Duc Nguyen, Ruth Talovich, Vu Qui Hao Nhien - Writers; Matthew Chin, Andrew Lam, Annie Mai, Denise Nguyen, Nguyen-Khoa Thai Anh - Contributors; Chinh Nguyen, Danchi Nguyen Designers; Kiet Huynh - Photographer. Nguoi Viet (ISSN 1056-5124), USPS 022479 , started in December 1978, is published daily in Vietnamese with weekly Thursday English Section by Nguoi Viet News, Inc., 14771-14772 Moran Street, Westminster CA 92683 – USA. Copyright @ 2003 by Nguoi Viet News, Inc. All rights reserved. Nguoi Viet Daily News neither endorses nor warrants products and services advertised. Newsstand price in Los Angeles and Orange Counties: $0.25. Subscription rate: $168.00/year by Third Class Mail, $400.00/year by 2-Day Express. Foreign mail rates upon request. Periodicals Postage Rates paid at Westminster, California and at additional mailing offices. Postmaster: send address changes to Nguoi Viet 1477114772 Moran Street, Westminster CA 92683 – USA. For subscription call: 714-892-9414.

VNCR

Hoa Kyø: An ninh lo ngaïi vieäc cho pheùp duøng ñieän thoaïi caàm tay treân phi cô

DAT

.3”

TIN TÖÙC

Theá Giôùi

THÔØI SÖÏ SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A3

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

Nhaät tìm kieám 2 binh só coøn laån troán ôû Phi Luaät Taân 60 naêm sau Theá Chieán II GENERAL SANTOS, Phi Luaät Taân - Saùu möôi naêm sau khi Theá Chieán II ñaõ chaám döùt, coù tin noùi raèng hai binh só Nhaät thuoäc Quaân Ñoäi Thieân Hoaøng ñaõ ñöôïc phaùt hieän trong vuøng röøng nuùi mieàn nam Phi Luaät Taân, khieán cho caùc nhaø ngoaïi giao Nhaät hoâm Thöù Saùu baét ñaàu moät söù maïng ñeå tìm kieám hoï. Coù nhöõng baùo caùo noùi raèng hai oâng cuï ngöôøi Nhaät hôn 80 tuoåi ñaõ soáng treân ñaûo Mindanao, mieàn nam Phi Luaät Taân, töø khi hoï bò thaát laïc vôùi ñôn vò trong thôøi gian quaân ñoäi Nhaät chieám ñoùng nöôùc naøy trong Theá Chieán II, hoï khoâng daùm ra trình dieän vì sôï bò ñöa ra toøa aùn quaân söï

neáu trôû veà Nhaät. Nhöng nhoùm nhaø ngoaïi giao Nhaät ñaõ thaát voïng sau moät ngaøy chôø ñôïi taïi moät khaùch saïn ôû thaønh phoá General Santos, caùch phía nam Manila 600 daëm. Phaùt ngoân nhaân Yu Kameoka cuûa Thuû Töôùng Junichiro Koizumi noùi vôùi baùo chí ôû Tokyo raèng coù veû hai ngöôøi naøy ngaàn ngaïi khoâng muoán ra gaëp caùc vieân chöùc Nhaät vì hoï thaáy coù nhöõng ñaùm ñoâng ñi theo, trong ñoù coù nhieàu kyù giaû. Caùc vieân chöùc Nhaät ñang coá gaéng saép ñaët moät cuoäc gaëp gôõ vôùi hoï hoâm Thöù Baåy qua moät ngöôøi Nhaät laøm trung gian - oâng naøy ñaõ lieân laïc vôùi

toøa ñaïi söù Nhaät ôû Manila ñeå baùo tin veà hai cöïu quaân nhaân. Tin naøy ñaõ gaây nhieàu chuù yù ôû Nhaät Baûn, nhaát laø trong soá caùc cöïu quaân nhaân ñang kyû nieäm naêm thöù 60 cuûa ngaøy chaám döùt Theá Chieán II. Thaùng Ba naêm 1974, Trung UÙy Hiroo Onoda thuoäc Quaân Ñoäi Thieân Hoaøng ñaõ ra khoûi nôi aån naùu vaø xuaát hieän treân ñaûo Lubang, Phi Luaät Taân. Nhöng oâng töø choái ra trình dieän tröôùc khi chính phuû Nhaät phaùi cöïu chæ huy tröôûng cuûa oâng tôùi ñaây ñeå chính thöùc thoâng baùo raèng chieán tranh ñaõ chaám döùt vaø ra leänh cho oâng phaûi ra trình dieän. (nm)

Iraq: Laõnh tuï noåi daäy Zarqawi bò thöông ñaõ khoûe laïi DUBAI - Theo moät baûn tin ñöôïc phoå bieán treân Internet hoâm 27-5 cuûa toå chöùc Al Qaeda ôû Iraq, thì laõnh tuï cuûa toå chöùc naøy, laø Abu Musab al Zarqawi hieän ñaõ maïnh khoûe trôû laïi sau khi bò thöông môùi ñaây vaø ñaõ laõnh ñaïo trôû laïi caùc cuoäc haønh quaân taïi Iraq. Phaùt ngoân vieân cuûa nhoùm

Al Qaeda naøy, phoå bieán baûn tin treân trang maïng nhö sau: “Laõnh tuï (al-Zarqawi) cuûa chuùng ta ñaõ maïnh khoûe vaø hieän ñích thaân laõnh ñaïo cuoäc Thaùnh chieán vaø ñang duyeät xeùt töøng chi tieát caùc cuoäc taán coâng khi baûn tin naøy ñöôïc phoå bieán.” Ngöôøi ta ghi nhaän caùc tin töùc coù phaàn traùi ngöôïc nhau

lieân quan ñeán al Zarqawi taïi Iraq, ñaõ ñöôïc phoå bieán treân Internet trong nhöõng ngaøy qua, khi coù tin Zarqawi bò thöông, roài laïi baùc boû ngay sau ñoù, khieán ngöôøi ta cho raèng ñaõ coù söï luûng cuûng trong noäi boä cuûa nhoùm naøy. Moät baûn tin sau ñoù laïi noùi raèng, khoâng heà coù vaán ñeà gì trong noäi boä nhoùm naøy caû.

Indonesia phaït moät phuï nöõ UÙc 20 naêm tuø vì caàn sa

Nhöõng ngöôøi uûng hoä coâ Schapelle Corby phaûn öùng sau khi hoï xem treân truyeàn hình thaáy raèng toøa aùn ôû Indonesia ñaõ keát aùn coâ 20 naêm tuø, vì bò buoäc toäi mang 4 kíloâ caàn sa ñeán ñaûo Bali vaøo Thaùng Möôøi naêm ngoaùi. Baûn aùn naøy khieán cho nhieàu ngöôøi UÙc noùi raèng hoï seõ taåy chay haøng hoùa cuûa Indonesia vaø seõ khoâng tôùi ñoù ñeå du lòch. (Getty Images)

Al Zarqawi, ngöôøi Jordan, chính laø ngöôøi caàm ñaàu nhoùm Al Qaeda taïi Iraq, ñang môû caùc cuoäc taán coâng ñaãm maùu, choáng laïi caùc löïc löôïng Hoa Kyø vaø quaân cuûa Chính phuû Iraq. Boä tröôûng noäi vuï Iraq cho bieát hoâm 26-5, oâng coù theå xaùc

nhaän laø al Zarqawi ñaõ bò thöông, tuy nhieân ngay sau ñoù Thuû Töôùng Iraq ñaõ noùi laïi raèng oâng khoâng coù tin gì chaéc chaén veà al Zarqawi caû. Hoa Kyø ñaõ ra giaù ñeán 25 trieäu ñoâ la ñeå thöôûng cho baát cöù ai giuùp baét hay haï saùt ñöôïc Zarqawi. (L.T.)

DAT

A4 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Chuû nghóa naøo taïo ra tham nhuõng? Tieáp trang A1

haøo, daïy doã cuõng laø caùc oâng ñaõ töøng naém caùc quyeàn chöùc cao nhaát trong cuøng moät ñaûng vôùi nhöõng ngöôøi ñang caàm quyeàn. Chæ khaùc laø maáy oâng ñang noùi thì ñaõ veà höu caû roài. Nghe kyõ nhöõng lôøi caùc oâng veà höu noùi thì cuõng khoâng khaùc gì caùc oâng laõnh tuï ñang ngoài trong Boä Chính trò noùi. Toaøn laø nhöõng khaåu hieäu daân ñaõ ñöôïc nghe raát nhieàu laàn. Chæ khaùc laø ngöôøi ñang caàm quyeàn thì noùi ít hôn thoâi. Gioáng nhö giôùi laõnh ñaïo trong ñaûng coäng saûn ñaõ coù söï phaân coâng. Ngöôøi thì aên; keû thì noùi; ngöôøi vöøa aên vöøa noùi thì noùi ñöôïc ít hôn vì mieäng coøn baän aên khoâng theå laøm caû hai vieäc moät luùc ñöôïc. Nhöng bao giôø cuõng noùi nhöõng ñieàu hay ho gioáng nha. Vì chæ noùi khoâng thì deã quaù, ai noùi theá naøo chaúng ñöôïc? Sau khi nhieàu tôø baùo phoûng vaán caùc oâng Voõ Vaên Kieät, Leâ Khaû Phieâu ñeå caùc oâng daïy nhaân daân caùch choáng tham nhuõng, tôø baùo ñieän töû Vietnamnet cuõng “thöïc hieän nhöõng cuoäc phoûng vaán” caùc oâng Phaïm Theá Duyeät, Löu Vaên Ñaït, Nguyeãn Khaùnh (cöïu phoù thuû töôùng) vaø Nguyeãn Maïnh Caàm (cöïu phoù thuû töôùng, cöïu boä tröôûng ngoaïi giao). OÂng naøo cuõng maùch nöôùc veà caùch choáng tham nhuõng caû. OÂng Phaïm Theá Duyeät chaúng haïn, ñang laøm chuû tòch Maët traän Toå quoác, ñöùng ñaàu caùc toå chöùc cuûa ñaûng nhöng khoâng naèm trong guoàng maùy chính quyeàn. Muoán choáng tham nhuõng phaûi laøm caùi gì? OÂng Duyeät baûo, “Toâi mong Ñaûng vaø Nhaø nöôùc döïa vaøo heä thoáng maët traän, nhaân daân, caùc ñoàng chí laõo thaønh caùch maïng, trí thöùc veà höu.” Töùc laø tröôùc heát phaûi nhôø oâng Phaïm Theá Duyeät! Trong soá maáy oâng caùch maïng laõo thaønh ñaõ veà höu roài coù caùc oâng Phaïm Queá Döông, Traàn Khueâ ñaõ ñöùng ra thaønh laäp caû moät “Hoäi Nhaân daân giuùp Ñaûng vaø Nhaø nöôùc choáng tham nhuõng.” Nhöng chöa baét ñaàu ra tay giuùp ñöôïc chieâu naøo thì ñaõ bò ñaûng vaø nhaø nöôùc baét boû tuø laäp töùc roài. Theá luùc ñoù oâng Phaïm Theá Duyeät ñang ôû ñaâu maø khoâng thaáy? Laïi tôùi Giaùo sö Löu Vaên Ñaït, trong Hoäi ñoàng Tö vaán Daân Chuû Phaùp luaät cuõng thuoäc caùi Maët traän cuûa oâng Duyeät. OÂng Löu Vaên Ñaït noùi, cung caùch ñuùng nhö moät giaùo sö. OÂng baûo choáng tham nhuõng “coù caùi khoù nhöng cuõng coù caùi deã.” Noùi nhö vaäy thì ñuùng 100 phaàn traêm, khoâng ai caõi ñöôïc nöõa. Nhöng khi giaûi thích ra thì khaùc. Giaùo sö Löu Vaên Ñaït giaûi thích raèng caùi khoù laø “baûn thaân vaán ñeà tham nhuõng noù lieân quan tröïc tieáp ñeán lôïi ích caù nhaân, chuû nghóa caù nhaân cuûa con ngöôøi.” Noùi nhö vaäy thì nöôùc Myõ phaûi laø nöôùc tham nhuõng nhaát theá giôùi. Vì caû nöôùc naøy ñeà cao chuû nghóa caù nhaân. Cô caáu kinh teá, xaõ hoäi cuûa noù döïa treân moät yù töôûng ñôn sô laø con ngöôøi ai cuõng lo lôïi ích rieâng mình caû. Neáu coù moät guoàng maùy laønh maïnh thì vieäc theo ñuoåi nhöõng “tö lôïi” ñoù seõ ñoùng cho “coâng ích.” Ñoù laø moät “khaùm phaù” giaûn dò cuûa nhaø kinh teá Adam Smith töø hôn 200 naêm tröôùc, laø neàn taûng cuûa kinh teá thò tröôøng. Cô caáu chính trò ôû Myõ ñeà cao traùch nhieäm caù nhaân, toân troïng yù kieán caù nhaân, baûo veä quyeàn lôïi caù nhaân. Cho neân hoï tìm caùch giaûm bôùt quyeàn haïn cuûa nhaø nöôùc, coi guoàng maùy nhaø nöôùc laø caùi thöù baát ñaéc dó môùi phaûi baày ñaët ra, neáu caùi

gì khoâng caàn thieát cho lôïi ích chung thì cöù boû. Khi noùi baûo veä quyeàn lôïi caù nhaân, ngöôøi ta tìm caùch baûo ñaûm caùc caù nhaân ñeàu ñöôïc baûo veä nhö nhau, chöù khoâng phaûi vôï con caùc oâng laõnh tuï ñaûng, caùc oâng boä tröôûng thì ñöôïc öu ñaõi. Vaø quyeàn lôïi caøng lôùn thì traùch nhieäm cuõng phaûi lôùn theo chöù khoâng phaûi anh baùn baïch phieán ñaàu ñöôøng kieám maáy trieäu ñoàng coù theå bò töû hình coøn caùc oâng Thoáng ñoác Ngaân haøng Trung öông Cao Só Kieâm, Phoù thuû töôùng Ngoâ Xuaân Loäc phaïm toäi thì chæ bò xöû lyù noäi boä, voã vai maéng moû maáy caâu roài cho veà an höôûng nhöõng moùn tieàn ñaõ kieám ñöôïc. Vì coâng nhaän caùi tính con ngöôøi noù heøn moïn nhö vaäy, noù taàm thöôøng, nhoû nhoi, chæ chaêm chaém lo quyeàn lôïi rieâng; cho neân khi thieát laäp ra caùc cô caáu, ñònh cheá, luaät leä, nhöõng ngöôøi laäp ra nöôùc Myõ hoï baûo nhau phaûi taïo ra moät cô caáu phaân quyeàn, coù caân baèng vaø kieåm soaùt laãn nhau. Muoán khuyeán khích ngöôøi ta laøm vieäc thì cho hoï thaáy ai laøm nhieàu ñöôïc höôûng nhieàu, xaõ hoäi lo baûo veä quyeàn sôû höõu. Muoán ngaên ngöøa laïm quyeàn, nhuõng nhieãu thì hoï cho quoác hoäi pheâ phaùn, khoáng cheá chính phuû neáu caàn. Ñaûng Coäng Hoøa hieän ñang kieåm soaùt caû Haønh phaùp laãn Laäp phaùp ôû Myõ maø oâng Toång thoáng Bush muoán cöû moät ñaïi söù Myõ ôû Lieân Hieäp Quoác cuõng phaûi ñeå cho phe ñoái laäp pheâ phaùn, raên ñe maáy thaùng trôøi khoâng tha. Ñoù laø caân baèng vaø kieåm soaùt. Vì ñeà cao quyeàn lôïi caù nhaân neân nhöõng thaèng daân thaáp coå beù mieäng môùi coù dòp leân tieáng noùi, chöù khoâng phaûi chæ coù caù nhaân caùc oâng baø laõnh ñaïo môùi ñöôïc leân baùo Tuoåi treû, leân Vietnamnet. Ngöôïc laïi, vì ñeà cao traùch nhieäm caù nhaân neân anh naøo coù quyeàn lôùn maø phaïm luaät thì bò phaït naëng hôn. Ngöôøi naém quyeàn maø bieát raèng neáu tham lam bò baét veà toäi aên hoái loä thì hình phaït raát naëng, sau ñoù caû ñôøi seõ khoâng ngoùc leân ñöôïc vì bò tieáng xaáu. Thieät haïi nhö vaäy lôùn hôn moùn boång kieám ñöôïc nhôø tham nhuõng raát nhieàu; cho neân caùc quan thaáy thaø ñöøng aên hoái loä coøn hôn. Cuõng laø do chuû nghóa caù nhaân baûo ñaûm quyeàn töï do ngoân luaän maø sinh ra moät cô caáu nhö theá. Ngay caû khi muoán ngöôøi ta laøm vieäc töø thieän, cuõng ñaët ra caùc luaät leä veà thueá khoùa cho ngöôøi goùp tieàn cho chuøa, cho nhaø thôø, hoäi thieän ñöôïc bôùt thueá. Theá laø cuõng vì lôïi maø ngöôøi ta ñi giuùp caùc toân giaùo, giuùp hoäi baïn ngöôøi muø, baïn ngöôøi cuøi nhieàu hôn. Nhöõng ñònh cheá ñoù ñeàu döïa treân chuû nghóa caù nhaân caû. Chuû nghóa caù nhaân chaúng coù toäi gì heát, neáu xaõ hoäi ñaët ra cô cheá phaùp luaät, caân baèng vaø kieåm soaùt. Traùi laïi, noù coøn baûo ñaûm khoâng ai bò cöôøng quyeàn aùp cheá, boùc loät, khoâng ai ñoäc quyeàn aên noùi. Ngöôïc laïi, ôû nhöõng xöù luùc naøo cuõng hoâ to caùc khaåu hieäu ñeà cao taäp theå thì laïi taïo ra nhöõng oå tham nhuõng vó ñaïi nhaát. Vì nhöõng tay tham nhuõng nhaát chính laø boïn hoâ khaåu hieäu ñeà cao taäp theå to tieáng nhaát! Baây giôø thöû kieåm ñieåm nhöõng tay ñaõ bò baét veà toäi tham nhuõng ôû Vieät Nam xem suoát ñôøi hoï theo chuû nghóa naøo? Khoâng oâng naøo baø naøo theo chuû nghóa caù nhaân heát. Traùi laïi trong haønh ñoäng thì hoï laïi thöôøng ñeø beïp nhöõng caù nhaân daùm ñi ngöôïc laïi ñöôøng loái aên tieàn cuûa hoï. Hoï ñeø beïp ñöôïc vì hoï nhaân danh taäp theå caû ñaáy chöù. Maø caùc caù nhaân daân ñen nhoû beù khoâng ñöôïc baûo ñaûm moät quyeàn töï do naøo caû. OÂng Löu Vaên Ñaït noùi choáng tham nhuõng khoù laø vì chuû nghóa caù nhaân, noùi vaäy laø sai. Baùo ñieän töû Vietnamnet thöû phoûng vaán 100 oâng baø tham nhuõng ôû Vieät Nam coi suoát ñôøi

SATURDAY, MAY 28, 2005

hoï, hoï ñaõ theo chuû nghóa naøo, thì phaûi noùi thaät, taát caû hoï ñeàu ñaõ theo cuøng moät chuû nghóa. Chính laø chuû nghóa Maùc Leâ nin! Giaùo sö Löu Vaên Ñaït laïi noùi vieäc choáng tham nhuõng ôû Vieät Nam cuõng deã: “Deã laø ôû choã nöôùc ta coù Ñaûng laõnh ñaïo!” Neáu ñuùng nhö vaäy thì nöôùc Vieät Nam laøm gì coøn tham nhuõng nöõa? Ñaûng Coäng Saûn ñaõ laõnh ñaïo caû nöôùc töø ít nhaát 50 naêm nay roài coøn gì? Ghi caû ñoäc quyeàn laõnh ñaïo vaøo trong hieán phaùp kia maø? Theá maø taïi sao tham nhuõng vaãn caøng ngaøy caøng maïnh hôn? Ngöôïc laïi, neáu oâng Ñaït noùi ñuùng thì Thuïy Ñieån, Hoàng Koâng phaûi laø nhöõng xöù tham nhuõng nhieàu nhaát theá giôùi chöù khoâng phaûi laø nhöõng nöôùc coù coâng chöùc trong saïch nhaát! Vì ôû nhöõng xöù ñoù hoï chöa bao giôø ñöôïc ñaûng naøo laõnh ñaïo ñoäc quyeàn caû. ÔÛ Thuïy Ñieån thì thay ñoåi luoân luoân, coøn Hoàng Koâng thì ngöôøi Anh cai trò maáy theá kyû. Khoâng may cho hoï laø hoï seõ chaúng bao giôø ñöôïc ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam tôùi laõnh ñaïo giuùp caû! OÂng giaùo sö coá vaán veà daân chuû vaø phaùp luaät cuûa Maët traän Toå quoác khoâng chòu ñoïc baùo. Caùc baùo môùi ñaêng moät baøi phoûng vaán oâng Leâ Khaû Phieâu. OÂng Phieâu thuù nhaän raèng ôû xaõ oâng laøm caùi coáng 200 trieäu maø boïn tham nhuõng aên maát 120 trieäu! Caáp xaõ maø noù coøn aên ñeán 60 phaàn traêm caùi oáng coáng, thöû hoûi caáp cao hôn chuùng noù coøn aên gaáp bao nhieâu laàn? Coù oâng Toång Bí thö ôû ngay ñoù maø taïi sao oâng khoâng “laõnh ñaïo” cho xaõ oâng nhôø? Roài chính oâng Phieâu cuõng keå chuyeän caùc ñoàng chí ñaøn em thaân caän nhaát cuûa oâng cuõng ñem tieàn tôùi hoái loä cho thuû tröôûng nöõa! OÂng keå hoï ñem boù hoa tôùi chuùc möøng gì ñoù roài giaû boä boû queân caùi phong bì, môû ra laø 5,000 myõ kim hoaëc 10,000 myõ kim! Theá taïi sao oâng Leâ Khaû Phieâu khoâng “laõnh ñaïo moät caùi” cho chuùng noù chöøa thoùi quen ñuùt loùt ñi? Phaûi bieát raèng caùi thaèng noù ñem 10,000 ñoâ la ñeán boû queân treân baøn mình noù cuõng phaûi ñi kieám ôû ñaâu ñoù, chöù coù phaûi tôùi ñeàn Baø Chuùa Kho löôïm veà ñaâu? Noù chia cho mình 10,000 ñoâ la töùc laø noù cuõng phaûi chia cho caùc oâng lôùn khaùc, moãi oâng 10,000! Neáu noù ñem chia cho haøng traêm oâng, maát moät trieäu ñoâ la, thì chaéc noù phaûi kieám ñöôïc daêm ba trieäu chöù ñôøi naøo laïi coù bao nhieâu ñem chia heát cho caùc seáp lôùn, mình vì moïi ngöôøi, taát caû vì lôïi ích xaõ hoäi chuû nghóa? Nhöõng thaèng ñi ñuùt loùt thuû tröôûng ñoù khoâng thaèng naøo ñöôïc hoïc taäp chuû nghóa caù nhaân ôû tröôøng trung hoïc ñaïi hoïc naøo caû. Suoát ñôøi chuùng chæ ñöôïc ñi hoïc chuû nghóa Coäng Saûn trong tröôøng ñaûng maø thoâi! Theá ñaûng “laõnh ñaïo” chuùng noù theá naøo maø hay vaäy? Khoâng ñaët nhöõng caâu hoûi ñoù, boû qua cho xong chuyeän, laø chaáp nhaän quyeàn töï do tham nhuõng, töï do hoái loä ngay trong ñaùm thuoäc haï cuûa mình! OÂng Leâ Khaû Phieâu noùi raèng oâng khoâng nhaän tieàn ñuùt loùt nhöng cuõng khoâng truy toá maø chæ caûnh caùo, vì “khoâng muoán laøm to chuyeän.” OÂng cöïu Toång Bí thö noùi nhö theá thì chuùng ta tin oâng laø ngöôøi hieàn löông, chính tröïc chaéc oâng khoâng laáy ñoàng naøo maø coøn traû laïi ñuû soá ñoâ la cho nhöõng thaèng hoái loä ñeå chuùng ñem veà mua söõa cho con vôï beù môùi sinh. Nhöng phaûi ñoåi caùc khaåu hieäu, ñoåi caû caùi hieán phaùp ñi. Khoâng noùi “Ñaûng laõnh ñaïo” nöõa. Chöõa laïi laø “Ñaûng laõnh ñaïo vaø khoâng laøm to chuyeän!” Giaùo sö Löu Vaên Ñaït môùi hoïc ñöôïc moät nöûa, cho neân môùi noùi laø choáng tham nhuõng ôû Vieät Nam deã vì coù “Ñaûng laõnh ñaïo.” Ví thöû Ñaûng bôùt bôùt laõnh ñaïo ñi moät chuùt naøo thì daân chuùng ñöôïc nhôø chuùt ñoù! NGOÂ NHAÂN DUÏNG

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A5

.3”

Vietnamese Casino Host Harrah's, the leading name in Casino Entertainment is currently seeking a Casino Host to specialize in our Vietnamese business at our Reno, NV property. Must be fluent in Vietnamese language and culture. Responsible for ensuring that our players enjoy a favorable gaming experience, taking care of the players' needs and acting on the players' behalf. This position will be required to prospect for new business, in particular, very aggressively seeking new customers to play at Harrah's Reno. Qualified applicants should apply at www.harrahs.com or call

(775) 788-2861

Harrah's is an EOE drug free workplace.

DAT

A6 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Giaù daàu vöôït 51 ñoâ la/thuøng Tieáp trang A1

lòch taáp naäp baèng xe hôi cuûa muøa Heø. Taïi thò tröôøng New York, giaù daàu thoâ ñaõ taêng theâm 32 cents khieán thaønh giaù môùi laø 51.33 ñoâ la/ thuøng. Ngay taïi thò tröôøng London, Anh Quoác, giaù daàu thoâ cuõng taêng theâm 28 cents, ñeå thaønh giaù baùn môùi laø 50.44 ñoâ la / thuøng. Trong khi möùc tieâu thuï coù phaàn gia taêng, vì caùc söï di chuyeån Heø nhö vaäy, nhöng toå chöùc caùc nöôùc xuaát caûng daàu (OPEC) seõ vaãn duy trì möùc saûn xuaát daàu hieän nay cho ñeán cuoäc hoïp tôùi cuûa toå chöùc naøy, seõ dieãn ra vaøo khoaûng giöõa thaùng Saùu tôùi ñaây. Theo caùc nhaø phaân tích, thì keå töø nhöõng ngaøy nghæ leã Memorial naøy, möùc di chuyeån cuûa daân chuùng Hoa Kyø taêng leân cao hôn, vaø dó nhieân vöôït qua möùc daàu vaãn ñöôïc cung caáp cho ñeán nay. Hieäp hoäi Xe hôi Hoa Kyø (AAA) döï ñoaùn seõ coù ñeán möùc kyû luïc, laø 36.9 trieäu ngöôøi Hoa Kyø di chuyeån treân 80 km (50 miles) hay hôn nöõa, vaøo dòp Leã Memorial naøy, vôùi gaàn 85% soá ngöôøi naøy, seõ di chuyeån baèng xe hôi. Giaù daàu taêng naøy, chaéc chaén roài cuõng seõ aûnh höôûng ñeán caùc ngöôøi di chuyeån baèng phi cô, khi soá ngöôøi di chuyeån cuõng ñaõ taêng leân vaøo dòp Leã Memorial naøy, baét kòp möùc di chuyeån ñoâng ñaûo baèng phi cô cuûa thôøi gian tröôùc caùc cuoäc taán coâng khuûng boá vaøo ngaøy 11-9-2001. Theo Cô quan FAA (Cô quan quaûn trò haøng khoâng Lieân bang) cuûa Hoa Kyø, thì naêm 2000, coù 698.9 trieäu ngöôøi ñaùp caùc phi cô thöông maïi taïi Hoa Kyø, vaø sau khi coù cuoäc khuûng boá 11-9-2001, möùc ñaùp phi cô suït haün nhöõng naêm sau ñoù, nhöng ñaõ leân trôû laïi laø 698.7 trieäu ngöôøi hoài naêm 2004, vaø trong naêm 2005 naøy, chaéc coøn gia taêng theâm nhieàu hôn. Maëc duø giaù daàu vöôït möùc 51 ñoâ la / thuøng, tuy nhieân so ra vaãn coøn thaáp hôn giaù cao

kyû luïc laø 58.28 ñoâ la / thuøng, töùc cao ñeán hôn 7 ñoâ la, töøng ñöôïc ghi nhaän vaøo hoâm 4-4 vöøa qua. (L.T.)

Haø Noäi chính thöùc loan baùo tin Thuû Töôùng Phan Vaên Khaûi ñi Myõ Tieáp trang A1

cuõng phoå bieán moät baûn tin thoâng baùo veà chuyeän naøy. Baûn tin vaén taét cuûa Thoâng Taán Xaõ Vieät Nam noùi raèng: “Chuyeán thaêm nhaèm taêng cöôøng vaø phaùt trieån quan heä giöõa Vieät Nam vaø Hoa Kyø, ñaùp öùng lôïi ích chung cuûa nhaân daân hai nöôùc, vì hoøa bình, oån ñònh vaø phaùt trieån trong khu vöïc vaø treân theá giôùi”. Phaùt ngoân vieân Toøa Baïch OÁc, Scott McClellan, noùi trong baûn tin phoå bieán raèng Toång Thoáng Bush seõ gaëp Phan Vaên Khaûi vaøo ngaøy 21 Thaùng Saùu 2005 vaø cuoäc gaëp maët naøy ñöôïc xeáp ñaët vì naêm 2006 seõ tôùi phieân Vieät Nam ñöùng toå chöùc Hoäi Nghò Hôïp Taùc Khu Vöïc AÙ Chaâu-Thaùi Bình Döông (APEC). Moät soá tin töùc hoài thaùng tröôùc noùi raèng Toång Thoáng Bush coù theå ñeán thaêm Vieät Nam sang naêm vaäy coù theå nhaân dòp oâng ñeán döï hoài nghò vöøa noùi. Cuøng ñi vôùi Phan Vaên Khaûi, ngoaøi moät soá vieân chöùc cao caáp trong chính phuû, seõ coøn moät ñoaøn ñoâng ñaûo caùn boä ñaïi dieän cho khoaûng 70 xí nghieäp trong vaø ngoaøi quoác doanh, keå caû caùc xí nghieäp coù voán ñaàu tö nöôùc ngoaøi, theo lôøi Vuõ Tieán Loäc, Chuû Tòch Phoøng Thöông Maïi Coâng Nghieäp Coäng Saûn Vieät Nam, noùi vôùi baùo ñieän töû VNExpress ngaøy 27 Thaùng Naêm 2005 qua moät baøi phoûng vaán. “Trong thôøi gian thaêm Hoa Kyø, caùc dieãn ñaøn doanh nghieäp Vieät-Myõ seõ ñöôïc toå chöùc taïi thuû ñoâ Hoa Thònh Ñoán vaø caùc thaønh phoá lôùn ñeå Vieät Nam coù theå quaûng baù veà moâi tröôøng ñaàu tö, tìm kieám ñoái taùc. Hai beân cuõng toå chöùc hoäi thaûo, giôùi thieäu caùch thöùc laøm aên, heä thoáng luaät phaùp, vaên hoùa kinh doanh cuûa moãi nöôùc...” Loäc cho

hay trong cuoäc phoûng vaán nhö vaäy vaø khuyeán caùo raèng “Doanh nghieäp Hoa Kyø laøm aên vôùi qui moâ lôùn vaø daøi haïn, vì theá caàn heát söùc traùnh laøm aên theo kieåu chuïp giaät, caàn ñaët neàn taûng cho kinh doanh daøi haïn.” Dòp naøy, oâng Loäc noùi raèng keát quaû môùi nhaát caùc cuoäc ñaøm phaùn vôùi Hoa Kyø ñeå Vieät Nam gia nhaäp Toå Chöùc Thöông Maïi Theá Giôùi (WTO) “coù nhieàu khaû quan” neân “hy voïng Vieät Nam vaø Hoa Kyø coù theå kyù keát hieäp ñònh nhaân chuyeán ñi cuûa thuû töôùng.” Ngaøy 23 Thaùng Naêm 2005 vöøa qua, Hoaøng Phöôùc Hieäp, Vuï Tröôûng Vuï Phaùp Luaät Quoác Teá cuûa Boä Tö Phaùp Coäng Saûn Vieät Nam, trôû veà töø Geneva sau khi tham döï moät soá cuoäc thöông thuyeát gia nhaäp Toå Chöùc Thöông Maïi Theá Giôùi noùi vôùi VNExpress raèng “Khaû naêng vaøo Toå Chöùc Thöông Maïi Theá Giôùi cuoái naêm nay raát lôùn”. Hoa Kyø vaø Coäng Saûn Vieät Nam chính thöùc thieát laäp bang giao ngaøy 11 Thaùng Baûy 1995 khi oâng Bill Clinton coøn laøm toång thoáng. Thöông maïi hai chieàu giöõa hai nöôùc töø döôùi moät tæ ñoâ la vaøo naêm 2001 laø nam baûn thöông öôùc song phöông coù hieäu löïc ñaõ taêng leân gaàn $7 tæ USD trong naêm 2004, theo caùc con soá thoáng keâ cuûa Phoøng Thöông Maïi Hoa Kyø taïi Vieät Nam. Khi Phan Vaên Khaûi ñeán nöôùc UÙc hoài ñaàu thaùng naøy, coù tin töùc noùi oâng ta seõ ñeán thaêm Quaän Cam California, nôi coù khoaûng 300,000 ngöôøi Vieät Nam cö nguï. Nôi naøy cuõng thöôøng coù caùc cuoäc bieåu tình ñoøi hoûi nhaân quyeàn vaø daân chuû thaät söï cho Vieät Nam. Hai thaønh phoá Westminster vaø Garden Grove cuõng yeâu caàu Boä Ngoaïi Giao Hoa Kyø phaûi thoâng baùo tröôùc ít nhaát laø hai tuaàn leã neáu coù vieân chöùc Coäng Saûn Vieät Nam naøo ñeán ñaây moät caùch chính thöùc ñeå traùnh caùc chuyeän ñoái phoù baát ngôø vôùi caùc ñoaøn bieåu tình choáng Coäng gaây toán keùm cho ngaân saùch ñòa phöông. Hoài tuaàn qua, moät soá hoäi ñoaøn cuûa ngöôøi Vieät ôû Quaän Cam cuõng ñaõ hoïp vaø hình

BOÙNG TROØN: ESPN truyeàn hình traän Myõ-Anh, ngaøy 28-5 Tieáp trang A1

Little Saigon, California, treân saân Chicago, Illinois. 60,000 gheá cuûa saân vaän ñoäng Soldier Field, Chicago, cho traän naøy, ñaõ ñöôïc baùn heát, duø raèng coù söï vaéng maët cuûa caùc danh thuû Anh, David Beckham, Michael Owen... hieän vaãn coøn keït vôùi ñoäi Caâu Laïc Boä Real Madrid, Taây Ban Nha. Tuy nhieân 2 caàu thuû naøy seõ coù maët trong traän thöù nhì cuûa ñoäi Anh trong chuyeán ñi thi ñaáu naøy taïi Hoa Kyø, ñoù laø traän vaøo ngaøy Thöù Ba 31 Thaùng Naêm, treân saân Giants Stadium, New Jersey, maø ñoäi Anh seõ ñoái ñaàu vôùi ñoäi Colombia. Gaëp ñoäi Anh, laø traän giao höõu sau cuøng cuûa ñoäi tuyeån Hoa Kyø tröôùc khi ñaù tieáp caùc traän voøng loaïi cuûa Khu Vöïc Baéc Trung Myõ Vaø Bieån Caribbe (CONCACAF), Giaûi Voâ Ñòch Theá Giôùi 2006, maø ñoäi Hoa Kyø seõ laàn löôït gaëp ñoäi Costa Rica treân saân Salt

Lake City, Utah, vaøo ngaøy muøng 4 Thaùng Saùu vaø sang gaëp ñoäi Panama vaøo ngaøy muøng 8 Thaùng Saùu. Taát caû 6 ñoäi trong baûng CONCACAF naøy, ñeàu ñaõ ñaù 3 traän voøng loaïi cho ñeán nay, vaø ñoäi Mexico ñang daãn ñaàu baûng vôùi 7 ñieåm (2 thaéng, moät hoøa), ñoäi Hoa Kyø 6 ñieåm (2 thaéng, moät thua), hai ñoäi

Guatemala vaø Costa Rica ñoàng 4 ñieåm (moät thaéng, moät thua, moät hoøa), ñoäi Panama 2 ñieåm, ñoäi Trinidad & Tobago 1 ñieåm. Baûng CONCACAF choïn 3 ñoäi ñaàu baûng vaøo thaúng voøng chung keát Giaûi Theá Giôùi 2006 taïi Ñöùc, coøn ñoäi thöù tö seõ tranh moät veù vôùt vôùi moät ñoäi cuûa AÙ Chaâu. (L.T.)

thaønh moät uûy ban ñieàu hôïp 25 ngöôøi thuoäc ñuû moïi khuynh höôùng khaùc nhau chuaån bò töø bieåu tình ñeán caùc hình thöùc phaûn öùng khaùc ñoái vôùi chuyeán ñi cuûa oâng Khaûi neáu oâng ta ñeán caû vuøng naøy. Cuõng trong tuaàn tröôùc, moät soá daân bieåu, nghò só lieân bang, moät soá hoäi ñoaøn ngöôøi Vieät ñaõ göûi cho Toång Thoáng Bush caùc böùc thö ñeà nghò oâng aùp löïc maïnh meõ vôùi Phan Vaên Khaûi veà vaán ñeà nhaân quyeàn. Ñöôïc bieát, nhieàu ñoaøn theå cuûa ngöôøi Vieät treân khaép nöôùc Myõ cuõng ñaõ chuaån bò keùo veà thuû ñoâ Hoa Thònh Ñoán ñeå bieåu tình choáng chuyeán thaêm vieáng cuûa Phan Vaên Khaûi, ngöôøi maø hoï coi laø ñaïi dieän cho moät cheá ñoä ñoäc taøi ñaûng trò ñang ñaøn aùp nhaân quyeàn ôû Vieät Nam. Maët khaùc, theo moät baûn tin do Tieán Só Nguyeãn Phuùc Lieân “baùo ñoäng” treân Internet, ñaàu Thaùng Baûy naøy, Noâng Ñöùc Maïnh, Toång Bí Thö Ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam, seõ ñeán thaêm Phaùp theo lôøi môøi cuûa moät toå chöùc coù teân taét MEDEF. Khoâng thaáy coù caùc thoâng baùo chính thöùc töø phía chính phuû Phaùp hay töø phía nhaø caàm quyeàn Haø Noäi neân khoâng roõ ñaây coù phaûi laø chuyeán thaêm vieáng chính thöùc chöa ñöôïc loan baùo hay khoâng. Thoâng thöôøng, caùc cuoäc thaêm vieáng caùc nöôùc Taây Phöông cuûa ñaùm laõnh tuï Coäng Saûn Vieät Nam luoân luoân ñöôïc giaáu kín cho tôùi ngaøy leân maùy bay môùi loan baùo vaén taét ñeå troán caùc cuoäc bieåu tình choáng ñoái.

Naêm 2006 TT Bush seõ thaêm Vieät Nam Tieáp trang A1

baèng moät baøi dieãn vaên soaïn saün, theo thoùi quen cuûa oâng, trong ñoù phaàn ñaàu tieân noùi raát daøi veà chuyeán ñi thaêm nöôùc Myõ cuûa oâng Phan Vaên Khaûi. OÂng Marine cho bieát oâng Phan Vaên Khaûi seõ ñi döï caùc sinh hoaït vaên hoùa, thöông maïi taïi nhieàu thaønh phoá ôû Myõ, nhöng oâng Marine khoâng noùi laø nhöõng thaønh phoá naøo. Chuyeán thaêm vieáng

SATURDAY, MAY 28, 2005 naøy vaãn ñöôïc coi laø ñeå ñaùnh daáu 10 naêm sau khi hai chính phuû thieát laäp bang giao bình thöôøng. OÂng Ñaïi söù Marine thaúng thaén ñaët caâu hoûi: Chuùng ta seõ ñaït ñöôïc caùi gì trong cuoäc thaêm vieáng naøy? OÂng töï traû lôøi raèng vieäc bang giao giöõa hai nöôùc phuïc vuï quyeàn lôïi quoác gia cuûa Myõ, vôùi nhöõng lôïi ích cuï theå hoaëc veà tinh thaàn. Maët khaùc, noù cuõng giuùp cho daân chuùng Vieät Nam caûi thieän veà caùc maët kinh teá, thöông maïi, söùc khoûe, vaø phaùt trieån xaõ hoäi coâng daân ôû Vieät Nam. Vieät Nam laø moät trong 15 quoác gia ñöôïc Toång thoáng Bush daønh cho öu tieân trong chöông trình choáng beänh AIDS treân theá giôùi. Chính phuû Bush cuõng giuùp Haø Noäi trong vieäc ngaên chaën beänh dòch cuùm gaø vaø seõ uûng hoä vieäc Vieät Nam gia nhaäp Toå chöùc Maäu dòch Theá giôùi (WTO) trong dòp cuoái naêm nay. Moät tieát loä ñaùng chuù yù trong baøi phaùt bieåu soaïn saün cuûa oâng Marine laø Myõ seõ giuùp huaán luyeän caûnh saùt, coâng an Vieät Nam trong vieäc tröø ma tuùy. Theo oâng thì chính quyeàn coäng saûn Vieät Nam ñaõ ñaït ñöôïc nhöõng tieán boä trong vieäc thi haønh luaät leä nhöng Myõ seõ giuùp hoï huaán luyeän veà vieäc tìm baét ma tuùy vaø ñieàu tra nhöõng moùn tieàn cuûa boïn buoân ma tuùy. Ngoaøi ra vaãn tieáp tuïc chính saùch cuûa chính phuû Bush veà vieäc trao ñoåi, tieáp xuùc giöõa caùc phaùi ñoaøn quaân söï. OÂng Marine nhaán maïnh khoâng theå coi laø coù lieân minh quaân söï giöõa hai beân. Tuy nhieân caû hai chính phuû ñoàng yù trong vieäc baûo veä cô caáu hoøa bình trong vuøng, vôùi chuû tröông hôïp taùc thay vì ñoái ñaàu giöõa caùc nöôùc. Chính phuû Myõ seõ uûng hoä caùc nöôùc trong vuøng giaûi quyeát nhöõng va chaïm vaø baát ñoàng yù kieán baèng caùch naøo khoâng gaây thieät haïi chung. Nhö ñeå traû lôøi tröôùc nhöõng caâu hoûi cuûa coäng ñoàng ngöôøi Vieät Nam ôû Myõ, oâng Marine cho bieát chính phuû Bush cuõng raát quan taâm ñeán tình traïng

nhaân quyeàn vaø töï do toân giaùo ôû Vieät Nam. Chính phuû Myõ thöøa nhaän laø chính quyeàn Vieät Nam vaãn coù thaùi ñoä baát dung ñoái vôùi nhöõng quyeàn töï do ngoân luaän, töï do hoäi hoïp, vaân vaân, tuy nhieân oâng coâng nhaän hoï ñaõ giaûm bôùt thaùi ñoä ñoù so vôùi möôi naêm tröôùc. So vôùi tröôùc ñaây thì ngöôøi daân Vieät Nam ñaõ ñöôïc töï quyeát ñònh nhieàu hôn trong ñôøi soáng moãi caù nhaân cuûa hoï. Traû lôøi moät caâu hoûi cuûa Nhaät baùo Ngöôøi Vieät, oâng Marine cho bieát tuy ngöôøi daân Vieät Nam chöa ñöôïc töï do hoäi hoïp vaø laäp hoäi nhöng vaãn coù nhöõng hoaït ñoäng thuoäc phaïm vi xaõ hoäi coâng daân vôùi caùc muïc ñích xaõ hoäi, vaên hoùa. Toøa Ñaïi söù Myõ vaãn hoã trôï caùc hoaït ñoäng tö nhaân trong caùc phaïm vi nhö baûo veä moâi tröôøng, choáng naïn buoân ngöôøi, vaân vaân. Tröôùc khi oâng Ñaïi söù Marine phaùt bieåu, Baùc só Nguyeãn Quoác Quaân ñaõ giôùi thieäu oâng vôùi cöû toïa ñöùng vaø ngoài quanh hoà bôi trong saân sau nhaø. OÂng Quaân khen ngôïi oâng ñaïi söù trong caùc coá gaéng beânh vöïc quyeàn töï do toân giaùo vaø töï do phaùt bieåu yù kieán ñoái laäp ôû Vieät Nam, trong ñoù coù vieäc can thieäp cho Baùc só Nguyeãn Ñan Queá, laø baøo ñeä cuûa Baùc só Nguyeãn Quoác Quaân ñaõ bò chính quyeàn coäng saûn baét giöõ nhieàu naêm qua. Ñaïi söù Marine, 57 tuoåi, ñaõ gia nhaäp Thuûy Quaân Luïc Chieán Myõ naêm 20 tuoåi vaø giaûi nguõ boán naêm sau vôùi caáp baäc ñaïi uùy. OÂng vaøo laøm ngaønh ngoaïi giao töø naêm 1975, ñaõ töøng ñöôïc boå nhieäm tôùi nhieàu xöù, töø Nga tôùi Phi chaâu, vaø hai laàn laøm vieäc ôû Trung Quoác, coù luùc phuï traùch phoù nhieäm sôû taïi Baéc Kinh. Trong thôøi gian laøm ôû vaên phoøng AÙ chaâu, Thaùi Bình döông, oâng ñaõ ñi Vieät Nam nhieàu laàn ñeå lo vuï nhöõng quaân nhaân Myõ maát tích trong thôøi chieán. OÂng töøng hoïc veà lòch söû vaên minh Trung Hoa vaø noùi caùc ngoaïi ngöõ nhö Phaùp, Ñöùc vaø Trung Hoa (phoå thoâng).

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A7

.3”

DAT

Baûo Laõnh Ra Tuø Tieåu Bang Vaø Lieân Bang - All Jails - All Court -24 Hours Services CHARLIE ÑAËNG 714-799-1415 - 714-374-1892 626-334-0696

Baát cöù giôø naøo, baát cöù ôû ñaâu, haõy goïi ngay cho toâi, Charlie Ñaëng. Vôùi treân 12 naêm kinh nghieäm, chuùng toâi laøm vieäc 24/24, taän tình, kín ñaùo vaø mau choùng.. Free Consultation - Checks are welcome - Credit Available - Collateral not always required

Owner: Curt Hagman - Lic#1840232

WESTMINSTER: 9035 Bolsa Ave., Suite 302 - SAN GABRIEL: 8808 Las Tunas POMONA: 174 W. Mc Kinley Ave. NORWALK: 12355 E. Imperial Hway - VAN NUYS: 6314 Van Nuys Blvd

Giôùi haïn:3oå/ngöôøi

Toll Free: 1-877-232-2245 *: on approval

A8 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

Atlanta:

Nghi can gieát cheát baïn gaùi cuõ leo leân ñænh moät caàn truïc cao 160 feet Vaø ôû treân ñoù sang ñeán ngaøy thöù ba ATLANTA - Thöù Saùu 27 Thaùng Naêm 2005, moät ngöôøi ñaøn oâng, bò tình nghi gieát cheát ngöôøi baïn gaùi cuõ vaø bò truy naõ ôû Florida, ñaõ ôû treân ñænh moät caùi caàn truïc 18 taàng taïi moät ñòa ñieåm xaây caát ñeán ngaøy thöù ba, khieán cho giao thoâng bò roái loaïn vaø laøm giaùn ñoaïn vieäc kinh doanh trong khu vöïc. Ngöôøi ñaøn oâng, ñöôïc nhaän dieän laø Carl Edward Roland, ñaõ khoâng coù thöïc phaåm vaø nöôùc uoáng töø khi oâng ta leo leân caàn truïc vaøo khoaûng 5 giôø chieàu ngaøy Thöù Tö, hieän ôû caùch maët ñaát khoaûng 160 feet, vaø hình nhö muoán töï töû. Coù ít daáu hieäu cho thaáy laø oâng ta saün saøng ñeå leo trôû xuoáng. John Quigley, phaùt ngoân vieân cuûa Sôû Caûnh Saùt Atlanta, ngöôøi ñieàu ñình vôùi Roland, ñaõ coá gaéng noùi chuyeän vôùi ñöông söï suoát caû ñeâm, hy voïng oâng ta thaáy raèng söï löïa choïn toát nhaát laø leo xuoáng moät caùch an toaøn, tuy nhieân vaãn chöa thuyeát phuïc ñöôïc oâng ta. Caûnh töôïng treân ñaõ khieán cho giao thoâng bò ñình treä vaø vieäc kinh doanh ôû Buckhead, moät khu vöïc buoân baùn vaø giaûi trí quan troïng ôû Atlanta, phaûi taïm ngöng. Töø hai ngaøy

qua, daân chuùng ñaõ tuï taäp ñoâng ñaûo ñeán nôi naøy, moät vaøi ngöôøi ñaõ mang nhöõng taám baûng coù vieát nhöõng chöõ “Haõy nhaûy xuoáng ñi.” Roland, 41 tuoåi, bò Sôû Caûnh Saùt Quaän Pinellas, Florida, truy naõ vì tình nghi oâng ta ñaõ gieát cheát ngöôøi baïn gaùi cuõ laø Jennifer L. Gonzalez. Gonzalez, 36 tuoåi, bò sieát coå cheát gaàn caên chung cö cuûa baø ôû khoâng xa Clearwater. Xaùc cuûa baø ñöôïc tìm thaáy trong moät caùi ao hoâm Thöù Ba. Caùc nhaân chöùng cho nhaân vieân ñieàu tra bieát laø hoï ñaõ nhìn thaáy Rolland vôùi Gonzalez, moät ngöôøi meï ly dò coù hai con, khoâng laâu tröôùc khi baø naøy bò gieát cheát. Roland cuõng ñaõ ly dò. OÂng ta soáng ôû Clearwater, ñaõ rôøi boû coâng vieäc baùn nhu lieäu maùy ñieän toaùn hoài Thaùng Ba, vaø ñeä ñôn khai phaù saûn. Söï kieän treân laøm ngöôøi ta nhôù laïi moät vuï töông töï xaûy ra vaøo naêm 2001 khi Michael Kelley, moät thanh nieân 23 tuoåi, bò beänh taâm thaàn, ñaõ duøng caùi thoøng loïng ñeå töï treo coå sau khi chieám giöõ caùi cabin cuûa moät caàn truïc cao 200 feet, trong 21 tieáng ñoàng hoà. (N.Y.)

Bieåu tình choáng Myõ taïi nhieàu nöôùc AÙ Chaâu vaø Trung Ñoâng

Trung Quoác keâu goïi coâng an ñöøng tra taán ñeå buoäc caùc nghi can cung khai

Tieáp trang A1

Tieáp trang A1

naøy thöôøng söû duïng tra taán trong nhöõng cuoäc ñieàu tra. Trong moät tröôøng hôïp gaây nhieàu chuù yù gaàn ñaây, moät ngöôøi ñaøn oâng sau 11 naêm ngoài tuø vì bò buoäc toäi gieát vôï ñaõ ñöôïc chính thöùc coi laø voâ toäi trong thaùng tröôùc, sau khi ngöôøi vôï taùi xuaát hieän. Tröôùc ñaây baø naøy ñaõ boû nhaø ra ñi. Ngöôøi choàng khai raèng oâng bò coâng an tra taán neân ñaõ phaûi nhaän toäi. Vuï naøy ñaõ gaây xoân xao dö luaän khaép nöôùc veà naïn xeùt xöû oan öùc trong heä thoáng tö phaùp cuûa Trung Quoác - maø töø laâu bò oaùn traùch laø thieáu nhöõng thuû tuïc phaùp lyù theo tinh thaàn daân chuû. Heä thoáng phaùp luaät cuûa hoï khoâng coù söï giaû ñònh raèng moät nghi can ñöôïc coi laø voâ toäi tröôùc khi xeùt xöû, vaø nhaân vieân coâng löïc thöôøng tra khaûo ñeå buoäc caùc nghi can cung khai. Nhaät baùo Thanh Nieân noùi raèng sôû coâng an cuûa tænh Quaûng Ñoâng ñaõ caûnh caùo nhöõng ngöôøi ñöùng ñaàu caùc ty coâng an ñòa phöông trong tænh raèng hoï seõ phaûi chòu traùch nhieäm neáu nhöõng vuï ngöôïc ñaõi tuø nhaân daãn tôùi nhöõng caùi cheát. (nm)

TT Bush: Hoa Kyø ñang thaéng trong cuoäc chieán choáng khuûng boá Tieáp trang A1

Qaeda, vaø tieáp ñeán laø cuoäc taán coâng vaøo Iraq, ñeå laät ñoå cheá ñoä Saddam Hussein. Toång Thoáng Bush nhaán maïnh tieáp: “Nhôø caùc nam, nöõ quaân nhaân cuûa quaân ñoäi Hoa Kyø, maø chieán löôïc cuûa chuùng ta ñang ñöôïc thöïc thi moät caùch toát ñeïp. Chuùng ta ñang thaéng trong cuoäc chieán choáng khuûng boá. Keå töø sau ngaøy 119-2001, chuùng ta ñaõ laät ñoå

ñöôïc caùc cheá ñoä taøn baïo taïi Kabul vaø Baghdad, töøng hoã trôï cho boïn khuûng boá. Chuùng ta ñaõ giuùp cho Afghanistan vaø Iraq tieán ñöôïc treân con ñöôøng töï do beàn vöõng qua vieäc giaûi phoùng ñöôïc cho treân 50 trieäu ngöôøi.” Toång thoáng Bush noùi tieáp: “Treân khaép theá giôùi, quaân ñoäi cuûa chuùng ta vaãn hieân ngang ñöùng giöõa daân chuùng Hoa Kyø vaø caùc moái hieåm

nguy teä haïi nhaát treân theá giôùi vaø daân chuùng Hoa Kyø toû ra bieát ôn ñoái vôùi caùc ngöôøi baûo veä anh duõng ñoù.” Coù 976 sinh vieân só quan, phaàn lôùn ñeàu maëc leã phuïc traéng cuûa Haûi quaân vaø cuõng coù moät soá maëc leã phuïc ñaäm cuûa Thuûy Quaân Luïc Chieán, ñaõ toát nghieäp khoùa hoïc naøy, vaø moät soá ñoâng ñaõ ñöôïc Toång thoáng Bush baét tay, vaø trao cho caùc baèng toát nghieäp. (L.T.)

ñöôïc baùo caùo trong caùc cuoäc bieåu tình hoâm Thöù Saùu. Taïi haàu heát caùc nôi, caûnh saùt chæ ñöùng quan saùt. Tuy nhieân, taïi vuøng Kashmir cuûa AÁn Ñoä, caûnh saùt ñaõ baén hôi cay vaø söû duïng gaäy ñeå giaûi taùn haøng traêm ngöôøi Hoài Giaùo tuï taäp beân ngoaøi moät giaùo ñöôøng ôû thuû phuû Srinagar. Phuï nöõ ñeo maïng ñen ñaõ dieãn haønh qua Kashmir, nôi caùc tröôøng hoïc vaø doanh nghieäp ñaõ ñoùng cöûa nhö moät phaàn cuûa cuoäc phaûn ñoái, vaø ñaõ ñoát côø Myõ vaø caùc aán baûn Hieán Phaùp Hoa Kyø. Hôn 15,000 ngöôøi ñaõ xuoáng ñöôøng taïi caùc thaønh phoá lôùn nhaát cuûa Pakistan. Moät cuoäc bieåu tình taïi thuû ñoâ Islamabad ñaõ khôûi söï trong moät baàu khoâng khí caêng thaúng, chæ vaøi giôø sau khi moät vuï noå bom taïi moät giaùo ñöôøng Hoài Giaùo gieát cheát ít nhaát 20 ngöôøi trong moät buoåi leã haøng naêm. Ñoäng cô cuûa keû bò tình nghi laø noå bom töï saùt khoâng roõ.

Taïi thaønh phoá Quetta ôû taây nam Pakistan, 5,000 ngöôøi bieåu tình ñaõ hoâ caùc khaåu hieäu choáng Myõ vaø Anh. Khoaûng 5,000 ngöôøi khaùc ñaõ tuï taäp taïi thaønh phoá Karachi ôû phía nam, ñoøi truïc xuaát ñaïi söù Hoa Kyø. Khoaûng 12,000 ngöôøi, nhieàu ngöôøi trong soá ñoù laø nhöõng ngöôøi uûng hoä cho nhoùm Huynh Ñeä Hoài Giaùo bò ñaët ra ngoaøi voøng phaùp luaät, ñaõ tuï taäp ôû Alexandria, Ai Caäp, chaät cöùng moät toøa nhaø ba taàng vaø traøn ra caû nhöõng con ñöôøng chung quanh ñeå nghe nhöõng ngöôøi giaûng ñaïo ñoøi hoûi caùc vieân chöùc Hoa Kyø phaûi xin loãi. Taïi Kuala Lumpur, Maõ Lai, nhöõng ngöôøi phaûn ñoái ñaõ hoâ khaåu hieäu choáng Myõ vaø ñoát côø Myõ cuøng vôùi côø cuûa Israel ôû beân ngoaøi toøa ñaïi söù Hoa Kyø. Tinh thaàn baøi Myõ ñaõ leân cao taïi caùc nöôùc Hoài Giaùo keå töø khi coù baøi baùo cuûa tôø Newsweek. Chính phuû Bush

ñoå loãi cho baøi baùo ñaõ ñöa tôùi nhöõng cuoäc bieåu tình vaøo thaùng naøy taïi Afghanistan, khieán ít nhaát 15 ngöôøi cheát vaø caû traêm ngöôøi bò thöông. Taïi Washington, hoâm Thöù Naêm, caùc nhaø ñieàu tra ñaõ xaùc nhaän 5 tröôøng hôïp trong ñoù caùc nhaân vieân quaân söï ñaõ xuùc phaïm tôùi caùc cuoán kinh Koran cuûa tuø nhaân Hoài Giaùo taïi Vònh Guantanamo töø naêm 2002. Chuaån Töôùng Jay W. Hood, chæ huy tröôûng nhaø tuø Guantanamo, ngöôøi caàm ñaàu cuoäc ñieàu tra, noùi naêm trong soá 15 vuï bò caùo buoäc laø coù thaät. Boán vuï do caùc lính gaùc vaø moät vuï bôûi moät thaåm vaán vieân. Töôùng Hood noùi naêm vuï “coù theå ñöôïc ñònh nghóa moät caùch roäng raõi nhö laø xuùc phaïm” tôùi cuoán kinh. OÂng ñaõ khoâng chòu thaûo luaän chi tieát nhöng noùi hai vuï hình nhö khoâng do coá tình. OÂng nhaán maïnh raèng cuoäc ñieàu tra cuûa oâng vaãn chöa hoaøn taát. (n.n.)

Tröïc thaêng thaùm saùt bò haï taïi Iraq: 2 binh só Hoa Kyø thieät maïng Tieáp trang A1

Hoa Kyø ñaõ thieät maïng keå töø khi baét ñaàu cuoäc chieán tranh Iraq naêm 2003, theo con soá cuûa haõng thoâng taán AP. Trong nhöõng tröôøng hôïp baïo ñoäng khaùc hoâm Thöù Saùu, moät vuï phuïc kích nhaém vaøo moät toaùn tuaàn tieãu cuûa caûnh saùt taïi thaønh phoá Mosul ôû phía Baéc ñaõ gieát cheát moät caûnh saùt vieân vaø moät ngöôøi qua ñöôøng bò keït giöõa hai laèn ñaïn, theo lôøi Trung UÙy Caûnh Saùt Khudhair Ali. Saùu caûnh saùt vieân khaùc bò thöông, theo Baùc Só Mohammed alZubaidi, moät vieân chöùc beänh vieän. Quaân ñoäi Iraq chuaån bò haønh quaân lôùn taïi Baghdad Trong khi ñoù, chính phuû Iraq chuaån bò cuoäc bieåu döông löïc löôïng lôùn nhaát taïi Baghdad keå töø khi Saddam bò laät ñoå ñeå ñaùp laïi nhöõng cuoäc taán coâng cuûa daân quaân

ñang gia taêng ñaõ gieát cheát hôn 650 ngöôøi keå töø khi taân chính phuû Iraq ñöôïc thaønh laäp hoâm 28 Thaùng Tö. Hôn 40,000 binh só vaø caûnh saùt Iraq, ñöôïc söï yeåm trôï cuûa Boä Binh vaø Khoâng Quaân Hoa Kyø, seõ thieát laäp haøng traêm traïm kieåm soaùt, luïc soaùt nhaø vaø xe coä nhö moät phaàn cuûa cuoäc haønh quaân “Saám Seùt,” theo lôøi loan baùo cuûa caùc Boä Tröôûng Noäi Vuï vaø Boä Quoác Phoøng hoâm Thöù Naêm. Nhaø chöù c traù c h ñaõ khoâng cho bieát Cuoäc Haønh Quaâ n Saá m Seù t seõ keù o daø i bao laâu. Iraq hieän coù 89,400 nhaân vieân an ninh, keå caû caùc ñôn vò bieät kích, thuoäc Boä Noäi Vuï, theo quaân ñoäi Hoa Kyø. Con soá naøy coù theå goàm caû moät soá ngöôøi ñaõ ñaøo nguõ. Moät löïc löôïng quaân söï khaùc goàm

75,800 ngöôøi phaàn lôùn trong quaân ñoäi. Baghdad seõ ñöôïc chia thaønh hai khu vöïc, Karkh treân bôø phía Taây cuûa Soâng Tigris phaân chia thaønh phoá, vaø Risafa ôû phía Ñoâng. Karkh seõ ñöôïc chia thaønh 15 quaän nhoû vaø Risafa thaønh 7 quaän nhoû. Caùc löïc löôïng an ninh seõ hoaït ñoäng 24/24. Veà phía Taây Baéc cuûa Baghdad, taïi thò traán Haditha, hôn 1,000 binh só Hoa Kyø vaãn tieáp tuïc taûo thanh truy luøng loaïn quaân, vôùi ít nhaát moät laàn yeâu caàu moät cuoäc khoâng kích nhaém vaøo moät ñòa ñieåm bò tình nghi laø cuûa daân quaân hoâm Thöù Naêm. Ít nhaát 11 loaïn quaân vaø moät binh só Thuûy Quaân Luïc Chieán ñaõ bò gieát cheát keå töø khi cuoäc haønh quaân khôûi söï hoâm Thöù Tö. (n.n.)

TOÅ HÔÏP LUAÄT SÖ DANH TIEÁNG: RICHARD S. HERSCHENFELD ÑAÕ PHUÏC VUÏ VAØ ÑÖÔÏC TÍN NHIEÄM TREÂN 20 NAÊM QUA

CHUYEÂN NGHIEÄP VEÀ TAI NAÏN XE COÄ - DI TRUÙ - VP UY Tín, Chuyeân Nghieäp, Kinh Nghieäm - Luaät Sö Phí Thaáp Nhaát - Boài thöôøng nhanh choùng toái ña - Saün saøng tranh tuïng tröôùc toøa

Xin goïi:

HAÛI NGUYEÃN (714) 537-5366

- Ly dò, Khai phaù saûn - Quoác tòch, Theû Xanh - Maát Theû xanh, Re-entry Permit - Ñoaøn tuï gia ñình ODP - Fianceù Visa - Coâng haøm ngoaïi giao

14174 Brookhurst St., Garden Grove, CA 92843

D Baùc Só Nha Khoa DÖÔNG THÒ THU HIEÀN WESTMINSTER

BOLSA

FWY

MAGNOLIA

FWY 22

BROOKHURST

TOÁT NGHIEÄP DOCTOR OF DENTAL SURGERY TAÏI UNIVERSITY OF SOUTHERN CALIFORNIA BEACH BLVD

.3”

SATURDAY, MAY 28, 2005

NHA KHOA TOÅNG QUAÙT VAØ THAÅM MYÕ

405

GIÔØ LAØM VIEÄC:

Khaùm, nhoå vaø traùm raêng l Laøm raêng giaû caùc loaïi l Chöõa tuûy raêng, beänh Nöôùu, giaûi phaãu thoâng thöôøng. l

Thöù Hai ñeán thöù Baûy: 10 AM - 7 PM

TRUNG TAÂM TRÔÏ THÍNH SUNCOAST ª Môøi OÂng Baø ñeán tham khaûo mieãn phí caùc vaán ñeà trôï thính. ª Thöïc söï thaáy ñöôïc beân trong khoang tai mình khoâng phaûi laø ñieàu kyø laï sao? ° Cung caáp maùy 100% digital môùi. Söûa chöõa maùy cuõ. Baùn pin duøng cho maùy (baûo ñaûm giaù haï hôn so vôùi thò tröôøng hieän nay!) ° Ño ñoä laõng tai cho treû em vaø ngöôøi lôùn do chuyeân gia veà thính giaùc saên soùc taän tình chu ñaùo. ° Ñaëc bieät chuùng toâi coù phoøng LAB (do cô quan F.D.A trong vaønh tai chaáp thuaän) goàm nhöõng TECHNICIANS ñaõ coù treân CIC ITC 17 naêm kinh nghieäm veà ngaønh maùy trôï thính. Baûo ñaûm ñoàng höông seõ haøi loøng veà aâm thanh ITE phaåm chaát cuûa maùy. Ngoaøi ra, chuùng toâi coù baùn ñuû caùc loaïi maùy hieän coù treân thò tröôøng. ° Cung caáp maùy cho thaân nhaân ôû Vieät Nam.

trong loã tai

BTE

MEDICAL ° BAÛO HIEÅM ° CHÖÔNG TRÌNH TRAÛ GOÙP 31606 RAILROAD CANYON Rd. #203 Canyon Lake, CA 92578 (951) 244-8832 DONNA JENSEN Board Certified Hearing Instrument Specialist WILLENA BAYER CCC-A. Audiologis

6888 LINCOLN Ave. Suite#E,H,G Buena Park, CA 90620 (714) 229-9178 MARK HADDAD Hearing Aid Dispenser

9191 WESTMINSTER Blvd. Garden Grove, CA 92844 (Beân trong khu Medical Center, xin laáy heïn)

JOHN MALAN M.S.,CCC-A Audiologis/HA. Dis. Sonus Network Goïi Coâ AÙnh (714) 229-9178 Operations Manager

Taåy traéng raêng l Laøm khít raêng thöa l Boïc raêng ñoåi maøu do baåm sinh l Nhaän saên soùc treû em 2 tuoåi trôû leân l

D

7911 WESTMINSTER, WESTMINSTER, CA 92683

Tel: (714) 373-8032 (Ngay goùc ñöôøng Beach & Westminster, ñoái dieän Wells Fargo Bank)

NHAÄN: INSURANCE - MEDICAL - VISA, M.C.

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A9

.3”

DAT

A10 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 28, 2005

.3”

DAT

.3”

TÖØ THAØNH

Vieät Nam

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

Xaõ hoäi baát löïc MINH HAÈNG/ NGÖÔØI VIEÄT

ÑEÁN TÆNH SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A11

DAT

tröôùc nhöõng hoïc sinh hö

Nhöõng em hoïc sinh tieåu hoïc naøy ôû Haø Noäi ñi hoïc vôùi möùc hoïc phí vaøi traêm ñoâ la moãi thaùng. (Hình: Nguyeãn Vinh Hieån)

V

ôùi moät caâu trieát lyù “Treû em hoâm nay, theá giôùi ngaøy mai,” Vieät Nam ñang phaùt trieån khaù maïnh veà ngaønh giaùo duïc. Haàu heát taát caû caùc em hoïc sinh, sinh vieân ñeàu ñöôïc reøn luyeän trong moät khuoân khoå khaù chaët cheõ. Nhöng hieän nay beân caïnh nhöõng em hoïc sinh ngoan vaãn ñang coù moät soá löôïng khoâng nhoû nhöõng em chaùn hoïc, boû ñôøi ñi buïi bò vöôùng vaøo nhöõng teä naïn xaõ hoäi nguy hieåm. Vaäy neáu xaõ hoäi coù traùch nhieäm daïy doã nhöõng em hoïc sinh ngoan, coøn nhöõng em hoïc sinh hö boû ñi ñaâu? Hay moät soá em coøn bò nhieàu ngöôøi kyø thò ñaåy ñeán goùc ñöôøng cuøng cuûa con ñöôøng toäi loãi? Maø ñaâu rieâng gì xaõ hoäi, gia ñình cuõng ñaùnh ñaäp, boû maëc caùc em giöõa ñôøi thöôøng caùm doã khieán cho hoïc sinh hö vaãn ngaøy caøng hö. Ñeå roài khi hoïc sinh hö gia taêng, xaõ hoäi phôùt lô ngaøy caøng nhieàu thì lieäu neàn giaùo duïc Vieät Nam coøn ñang ñöôïc khen ngôïi hai myõ töø “phaùt trieån” khoâng? Phuï huynh vaø nhöõng leä thuoäc Trong cuoäc soáng maø tri thöùc chieám ña phaàn, moãi gia ñình caàn phaûi coù traùch nhieäm vaø taïo ñieàu kieän ñeå cho con em ñöôïc caép saùch tôùi tröôøng. Nhöng söï quaûn lyù, quan taâm giöõa gia ñình vaø nhaø tröôøng chöa coù gì xöùng ñeå ñöôïc goïi

Hoïc sinh ôû caùc thaønh phoá lôùn ñöôïc höôûng nhieàu tieän nghi hôn treû em ôû noâng thoân. Chæ coù dòp Teát Trung Thu caùc em nhoû ôû Baûo Loäc môùi ñöôïc vui chôi nhö theá naøy. (Hình: Quyønh Thoa)

laø chaët cheõ. Coù nhöõng phuï huynh nhöõng töôûng cöù ñoùng cho nhaø tröôøng 100,000 ñoàng ñeán 200,000 ñoàng/moät thaùng (khoaûng 7-13 ñoâ la) laø hoaøn thaønh nhieäm vuï, coøn toäi vaï ñaâu do nhaø tröôøng gaùnh. Khoâng chæ theá, traùch nhieäm cuûa nhaø tröôøng coøn ñöôïc cho laø phaûi laøm sao ñeå chòu hoaøn toaøn veà thaùi ñoä, vieäc hoïc taäp cuõng nhö sinh hoaït haøng ngaøy cuûa hoïc sinh. Coøn phuï huynh cöù thaûn nhieân nghó raèng cho con aên côm ngaøy ba böõa, quaàn aùo maëc ñaày ñuû, tieàn hoïc ñoùng haøng thaùng ñuùng haïn laø coù traùch nhieäm vôùi con caùi roài. Sau ñoù, hoï laïi vuøi ñaàu vaøo coâng vieäc. Taïm thôøi queân ñi söï quan taâm vaø kieåm soaùt haøng ngaøy ñoái vôùi con mình ñeå voâ tình taïo neân nhöõng khoaûng caùch. Khoaûng caùch giöõa cha, meï vaø con, khoaûng caùch giöõa söï quaûn lyù hoaøn toaøn nhöõng sinh hoaït haøng ngaøy vaø chôø ñeán ngaøy con ñöa giaáy môøi hoïp. Nhöõng haønh ñoäng naøy töôûng chöøng seõ eâm xuoâi neáu ngaøy nay, hoïc sinh khoâng töï tìm cho mình nhöõng ñöôøng vui chôi ñeå thoûa maõn taâm sinh lyù aên, chôi, hoïc phaûi ñöôïc ñaùp öùng ñaày ñuû. Roài töø ñoù, vieäc aên chôi laïi ngaøy caøng cuoán huùt nhöõng em hoïc sinh khoâng töï laøm chuû ñöôïc mình, khieán caùc em ngaøy caøng xao laõng vieäc hoïc ñeå daønh theâm Tieáp trang A14

A12 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Vieät Nam

VIEÄT NAM 24 GIÔØ QUA

Haø Noäi:

Cöïu voõ só caáp quoác gia ñi cöôùp giaät

HAØ NOÄI 27-05 - Coâng an thaønh phoá Haø Noäi hoâm 25 thaùng 5 ñaõ baét Ñoaøn Ñình Laân, sinh naêm 1976, truù taïi toå 24, phöôøng Trung Hoøa, quaän Caàu Giaáy, Haø Noäi. Baùo Ngöôøi Lao Ñoäng cho hay, Laân laø cöïu voõ só karate caáp quoác gia vaø hieän laø voõ sö cuûa trung taâm theå thao quaän Ñoáng Ña. Laân laø nghi can chính trong moät vuï cöôùp giaät xaûy ra toái 13 thaùng 5, treân ñöôøng Traàn Quang Dieäu, Haø Noäi khi Laân ñi xe maùy cöôùp moät tuùi xaùch cuûa chò Phaïm Thò Kim Anh (sinh naêm 1967, truù ôû quaän Goø Vaáp - Saøi Goøn,) trong ñoù coù 70 trieäu ñoàng, 3 nhaãn vaøng gaén ñaù quyù, 1 daây chuyeàn vaøng coù maët ñaù quyù, 4 ñieän thoaïi di ñoäng cuøng moät soá giaáy tôø caù nhaân. Cô quan coâng an ñaõ thu hoài ñöôïc 3 nhaãn vaøng, 1 xe maùy Yamaha Jupiter trò giaù 29 trieäu ñoàng Laân môùi mua baèng tieàn cöôùp ñöôïc cuûa chò Kim Anh.

Laïng Sôn:

Moät phuï nöõ bò baét khi mang laäu 80 trieäu ñoàng tieàn giaû

LAÏNG SÔN 27-05 - Coâng an tænh Laïng Sôn hoâm 25 thaùng 5 ñaõ baét quaû tang Leâ Thò Thanh Thuûy, 40 tuoåi, hoä khaåu thöôøng truù taïi Löông Sôn, tænh Hoøa Bình, ñang vaän chuyeån gaàn 80 trieäu ñoàng tieàn Vieät Nam giaû. Baùo Coâng An Nhaân Daân cho hay, soá tieàn giaû naøy ñöôïc in ôû nöôùc ngoaøi baèng giaáy cöùng, daøy hôn tieàn thaät, coù meänh giaù 100 ngaøn ñoàng, coù soá seâ ri truøng nhau, ñöôïc ñöa vaøo qua bieân giôùi trong chieác hoäp ñöïng ñieän thoaïi Trung Quoác. Baø Leâ Thò Thanh Thuûy ñaõ bò baét cuøng soá tieàn giaû naøy taïi khaùch saïn Laâm Ñình, thaønh phoá Laïng Sôn. Cô quan ñieàu tra cho hay, caùc nghi can buoân baùn, vaän chuyeån tieàn giaû thöôøng trao ñoåi 100 nghìn ñoàng tieàn giaû laáy 35 nghìn ñoàng tieàn thaät (vôùi loaïi tieàn giaáy) vaø 100 nghìn ñoàng tieàn giaû laáy 55 nghìn ñoàng tieàn thaät (ñoái vôùi loaïi tieàn polymer.)

Daân soá Vieät Nam taêng 1.2 trieäu trong naêm 2005

HAØ NOÄI 27-05 - Con soá naøy ñöôïc coâng boá hoâm 26 Thaùng Naêm trong moät hoäi nghò veà coâng taùc daân soá, gia ñình vaø treû em toå chöùc taïi Haø Noäi. Theo ñoù, öôùc tính tæ leä taêng daân soá naêm 2005 seõ giaûm xuoáng möùc 1.34%. Phoù Chuû Nhieäm UÛy Tieáp trang A13

SATURDAY, MAY 28, 2005

Saøi Goøn:

Dieãn vieân Yeán Vy khai nhaän baùn daâm 700 ñeán 1,000 ñoâ la 1 laàn “ñi khaùch”

DAT

Yeán Vy trong ñoàng phuïc hoïc vieân Trung Taâm Giaùo Duïc

Yeán Vy raûo böôùc laån traùnh oáng kính cuûa caùnh phoùng vieân.

18 thaùng ôû traïi “phuïc hoài nhaân phaåm” SAØI GOØN 27-05- “Trong boä ñoàng phuïc hoïc vieân, aùo thun xanh, quaàn vaûi vaø deùp nhöïa... voäi vaõ boû chaïy khi thaáy oáng kính maùy aûnh ñöa leân...” Ñoù laø hình aûnh môùi nhaát cuûa coâ dieãn vieân ñieän aûnh khaû aùi Yeán Vy taïi “Trung taâm giaùo duïc daïy ngheà phuï nöõ” (teân goïi tröôùc ñaây laø “tröôøng phuïc hoài nhaân phaåm” ôû Thuû Ñöùc), nôi maø nôùi maø theo lôøi baø Buøi Thò Bích Hueä, giaùm ñoác trung taâm, laø “chæ daønh cho tröôøng hôïp gaùi baùn daâm vaø gaùi nghieän ma tuùy. Taát caû caùc hoïc vieân phaûi ôû ñaày ñuû 18 thaùng, tröø tröôøng hôïp phuï nöõ sinh con”. Nhö tin ñaõ loan trong soá baùo hoâm qua, dieãn vieân ñieän aûnh kieâm ca só Yeán Vy, ñöôïc môøi ñeán cô quan coâng an, vaøo chieàu ngaøy 26 Thaùng Naêm, sau ñoù ñöôïc ñöa thaúng ñeán “Trung Taâm Giaùo Duïc Daïy Ngheà Phuï Nöõ”. Yeán Vy bò baét khi cô quan ñieàu tra phaùt giaùc coâ coù lieân quan ñeán ñöôøng daây baùn daâm cuûa Traàn Thò Phoá, ngöôøi ñaõ bò cô quan coâng an baét vaøo Tieáp trang A16

Yeán Vy thuôû coøn tung hoaønh treân maøn aûnh, caùc saân khaáu ca nhaïc vaø chuïp aûnh thôøi trang. (Hình: St. Tuaán)

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A13

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Vieät Nam

VIEÄT NAM 24 GIÔØ QUA

Daân soá Vieät Nam taêng 1.2 trieäu trong naêm 2005

Tieáp trang A12

Ban Daân Soá, Gia Ñình Vaø Treû Em Vieät Nam, oâng Nguyeãn Thieän Tröôûng, cho bieát con soá naøy ñaõ giaûm maïnh so vôùi 1.47% naêm 2003 vaø 1.38% naêm 2004. Vôùi tình hình naøy, soá treû môùi sinh naêm 2005 seõ giaûm 100,000 em so vôùi naêm 2004, tuy nhieân daân soá Vieät Nam 2005 vaãn seõ taêng treân 1.2 trieäu ngöôøi so vôùi 2004. Coù maët taïi hoäi nghò naøy, oâng Phan Vaên Khaûi, Thuû Töôùng Vieät Nam, raát lo ngaïi tröôùc tình traïng daân soá gia taêng trôû laïi trong 2 naêm vöøa qua, ñaëc bieät laø tình traïng caùn boä, ñaûng vieân sinh con thöù ba. Tôø Tuoåi Treû trích lôøi oâng Khaûi: “Neáu khoâng coù quyeát taâm cao thì nhöõng muïc tieâu daân soá, keá hoaïch hoùa gia ñình khoù ñaït ñöôïc, daân soá ñoâng seõ aûnh höôûng tieâu cöïc ñeán söï phaùt trieån ñaát nöôùc. Töø nay, ñôn vò naøo coù ngöôøi sinh con thöù ba thì khoâng xeùt taëng caùc danh hieäu thi ñua...”

Phuù Yeân:

Saép xaây döïng nhaø maùy nhieät ñieän lôùn nhaát Ñoâng Nam AÙ

PHUÙ YEÂN 27-05 - Coù nhieàu khaû naêng chính phuû Vieät Nam seõ cho xaây döïng moät nhaø maùy nhieät ñieän taàm côõ lôùn nhaát khu vöïc Ñoâng Nam AÙ taïi tænh Phuù Yeân, mieàn Trung Vieät Nam. Nhaø caàm quyeàn tænh naøy cho hay, coâng ty Tö vaán Xaây döïng ñieän 2, thuoäc Toång Coâng ty Ñieän löïc Vieät Nam ñang laäp döï aùn xaây döïng nhaø maùy nhieät ñieän chaïy baèng than taïi tænh Phuù Yeân. Theo thieát keá, nhaø maùy goàm 4 toå maùy vôùi toång coâng suaát 2,400 MW, saûn xuaát löôïng ñieän 15.6 trieäu MWh/naêm, nhaèm goùp phaàn baûo ñaûm khaû naêng cung caáp ñieän cho caùc tænh mieàn Nam tröôùc nguy cô thieáu ñieän ñöôïc döï baùo laø raát lôùn trong giai ñoaïn 2004 - 2010. Ñeán ñaàu thaùng 6 naøy, nhaø caàm quyeàn tænh Phuù Yeân seõ hoïp baøn vôùi Coâng ty Tö vaán Xaây döïng ñieän 2 ñeå thoûa thuaän vieäc xaây döïng nhaø maùy naøy. Trong khoaûng moät thaùng trôû laïi ñaây, Vieät Nam ñaõ laâm vaøo tình traïng thieáu ñieän traàm troïng, ñaëc bieät laø mieàn Baéc Vieät Nam vaø thaønh phoá Haø Noäi ñaõ chòu caûnh caét ñieän luaân phieân, taát caû caùc sinh hoaït vaø saûn xuaát bò ngöng treä. Haäu quaû cuûa söï thieáu ñieän naøy laø hoà Hoøa Bình, nôi coù nhaø maùy thuûy ñieän lôùn nhaát VN bò caïn nöôùc.

Chuyeän Phieám Saøi Goøn:

Caûi taïo

DAT

Yeán Vy BA QUOÁC (TEÁ) /NGÖÔØI VIEÄT Maáy böõa raøy daân Saøi Goøn baøn taùn haø raàm veà vuï coâ Yeán Vy. Phaûi noùi laø caùi caùch cho ñi “caûi taïo” xöa nhö caùi tuoåi cuûa oâng giaø tui roài nhöng xem ra vaãn coøn hieäu nghieäm laém. Nghó tôùi caùi caûnh mình ngoïc, maøy ngaøi, phaûi vaøo traïi soáng vôùi luõ gaùi heát ñaùt, maù mì xaêng pha nhôùt, con nghieän cuøng ñöôøng, thöïc laø heát thaûy ñaùm gaùi Saøi Goøn ñeàu kinh haõi. Choã nhoát coù theå ñoåi teân, töø “traïi caûi taïo” sang “traïi phuïc hoài nhaân phaåm” hay “tröôøng giaùo duïc daïy ngheà”, nhöng tính chaát vaãn khoâng coù gì thay ñoåi: Theå hieän quyeàn löïc cuûa nhaø caàm quyeàn. Theo giaûi thích cuûa oâng giaùm nguïc thì tuø naøy giam theo leänh, moãi leänh daøi 3 thaùng. Yeán Vy ñi 18 thaùng töùc laø 6 leänh, roõ laø toäi traïng chaéc phaûi naëng laém. Töø luùc goïi ñeán sôû coâng an cho tôùi khi vaøo tröôøng chæ maát voûn veïn coù 90 phuùt ñaù banh ñeå ngöôøi ta ra quyeát ñònh veà soá phaän cuûa moät ñôøi ngöôøi. Thaät laø moät taäp theå thoáng nhaát vaø chuyeân chính voâ saûn vôùi ñuû thaønh phaàn: Coâng an, uûy ban, tö phaùp, vaên xaõ vaø chaéc chaén phaûi coù caû ñaûng uûy nöõa. Toäi raønh raønh ra roài, phaûi “tröøng trò ñeå laøm göông”. OÂng taäp theå noùi vaäy, tin raèng mình laøm theo yù nguyeän cuûa nhaân daân. Thaèng nhaân daân toâi hoång

Minh hoïa AÙnh Buøi

daùm laøm gì, chæ ngöùa tai ra quaùn cuûa chuù Tö ngoaøi ngaõ ba hoùng chuyeän daân caø pheâ. Toäi nghieäp em Vy heát tay thaèng chaên xe giôø sang thaèng tröôûng traïi chaên gaùi. Cuõng heân laø tuø nöõ ôû Vieät Nam khoâng coù nhieàu lesbian vaø baïo daâm nhö trong phim Myõ. Möôøi taùm thaùng thì xaùc suaát bò raïch maët trong traïi cao laém, hay teä nhaát cuõng laø gheû lôû toaøn thaân, muoãi chích, truyeàn HIV... ÔÛ Vieät Nam mình maø coù paparazzi (caùc tay saên aûnh)

chaéc laø quaùn caø pheâ ngoaøi coång “tröôøng giaùo duïc daïy ngheà” truùng maùnh vì ñaùm phoùng vieân seõ tuùc tröïc ôû ñoù ñuû 18 thaùng hoång thieáu böõa naøo. Thoâi thì ñuû moïi kieåu bình phaån ñöôïc tuoân ra. Chuù Tö hoài tröôùc laø baïn tuø cuûa oâng giaø toâi, thì thaàm khi mang cho toâi bình traø môùi. Toäi nghieäp con nhoû, ba maøy ñi heát 6 leänh veà coù HO qua laøm giaáy tôø cho ñi Myõ, coøn noù ñi heát 6 leänh veà hoång bieát coù thaèng Vieät kieàu naøo thöông

tình veà laõnh ñi hay khoâng. Vieät Kieàu veà laõnh ñi thì chaéc cuõng phaûi coù, nhöng maø hoång leõ quaàn chuùng nhaân daân ai cuõng nhu nhöôïc vaäy sao? Ngoài yeân chòu cho moät nhoùm taäp theå vu vô naøo ñoù quyeát ñònh vaän meänh cuûa mình, thoaùt roài chæ bieát boû chaïy cho yeân thaân maø thoâi? Ba chuïc naêm qua, khu ngaõ ba ñaàu ñöôøng nhaø toâi ñaõ thay ñoåi nhieàu, nhöng maø hai caùi chöõ “caûi taïo” vaãn coøn nguyeân xi trong noãi sôï haõi cuûa ngöôøi daân nôi ñaây.

Vieät Nam Xaõ hoäi baát löïc

A14 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

SATURDAY, MAY 28, 2005

tröôùc nhöõng hoïc sinh hö

Phaùt quaø cho treû em ngheøo ngöôøi daân toäc ôû Laâm Ñoàng vaø moãi naêm chæ coù moät laàn. (Hình: Quyønh Thoa) Tieáp trang A11

Moät soá em chaùn tröôøng ñeán toät ñænh, ñaõ mua röôïu vaø thuoác laù ñeå nhaâm nhi, phì pheøo baøn luaän nhöõng chieán tích quaäy phaù, ruû reâ nhau ngoài boâi xaáu giaùo vieân, phuï huynh vaø haùt nhöõng baøi “laù xa caønh, anh xa em, möa rôi treân thaønh phoá” roài say xæn ngay phía cuoái lôùp hoïc hay moät goùc nhoû trong tröôøng khi caùc em bò ñaåy ra ngoaøi. Khi coâ giaùo naøo ñoù coù traùch nhieäm, leân tieáng khieån traùch thì chöa noùi xong moät vaøi em caõi laïi cuõng khieán caùc coâ naûn loøng buoâng xuoâi. Ña soá nhöõng em hoïc sinh naøy ñeàu hoïc, nghæ hoïc töï yù khoâng theo moät quy luaät naøo caû nhö moät yù thöùc voâ toå chöùc nhöng caùc thaày, coâ vaø gia ñình laïi khoâng heà bieát môùi khieán cho ngöôøi khaùc phaûi ngaïc nhieân vì caùch quaûn lyù mang tieáng laø chaët cheõ hieän nay. Coù coâ hoïc troø teân laø Ñaøo Trang, hoïc sinh tröôøng trung hoïc cô sôû Taân Höng - Ñoàng Phuù - Bình Phöôùc nghæ hoïc moät tuaàn khoâng lyù do maø gia ñình khoâng hay bieát laïi phaûi chôø ñeán khi giaùo vieân chuû nhieäm ñích thaân ñeán gaëp gia ñình thì moïi ngöôøi ngaõ ngöûa. Tìm ra söï vieäc treân thì môùi

thôøi gian cho vieäc aên chôi ngaøy caøng quaù ñaø. Ñeå nhöõng haäu quaû naøy dieãn ra, thaät ñaùng tieác cho nhöõng vò naøo ñöôïc goïi laø phuï huynh hoïc sinh khi hoï ñaõ laàm töôûng vì nhöõng suy nghó noâng caïn cuûa mình. Hoï khoâng yù thöùc ñöôïc söï keát hôïp giöõa gia ñình vaø nhaø tröôøng ñeå trao ñoåi veà keát quaû hoïc cuõng nhö nhöõng vaán ñeà nhaïy caûm ñeå coù bieän phaùp giaùo duïc toát hôn. Nhöng ñieàu ñaùng noùi ôû ñaây laø söï thôø ô gaàn nhö voâ traùch nhieäm naøy ñaõ voâ tình trôû thaønh caùi saøo ñaåy caùc em tôùi caùc troø tinh nghòch hôn, maø trong soá nhöõng em hoïc sinh naøy khoâng coøn chæ khoanh vuøng laø nhöõng hoïc sinh caáp 3 ñaõ ñuû lôùn ñeå quyeát ñònh cho nhöõng haønh ñoäng cuûa mình maø coøn theâm vaøo ñoù laø nhöõng em caáp 2. Nhöõng hoïc sinh vaãn coøn môùi chaäp chöõng ñuû bieát moät vaøi kieán thöùc ñeå hieåu söï ñôøi cuõng lao vaøo cuoäc soáng nhö moät con thieâu thaân töï ñaøy ñoïa mình. Nhaø tröôøng, phuï huynh vaø nhöõng haäu quaû ñaùng tieác Coù nhöõng baäc phuï huynh khoâng hieåu söùc hoïc cuûa con mình tôùi ñaâu, quaäy phaù ñeán côõ naøo... Chæ caàn bieát con mình bò phaït vaø bò khieån traùch tröôùc toaøn tröôøng thì cho laø bò nhuïc maï, bò coâ giaùo truø vaø ñeán tröôøng laøm aàm ó leân. Kieän tuïng tuøm lum, keát quaû ñaâu chöa thaáy chæ thaáy nhöõng troø quyû quaùi môùi laï hôn hieän leân treân gheá hoïc ñöôøng. Nhaø tröôøng cuõng chæ nhaän traùch nhieäm moät phaàn, phuï huynh moät phaàn vaäy taùm phaàn coøn laïi ñoå cho ai? Coù moät soá tröôøng hieän nay coøn coù tình traïng, hoïc sinh hö thì ñeå keä vì nghó laø baát löïc, khoâng daïy ñöôïc. Ñeå roài coù lôùp, caùc thaày, coâ chuû nhieäm ñaåy caùc em xuoáng cuoái muoán laøm gì thì laøm nhö moät haønh ñoäng taéc traùch cho söï thieáu traùch nhieäm ñeán ñaùng baùo ñoäng. Theá roài, töø nhöõng haønh ñoäng naøy lieân keát vôùi nhau trôû thaønh moät beân ñöa, moät beân ñaåy coøn caùc em ñöùng giöõ nhö moät naïn nhaân tieâu bieåu cho caùch giaùo duïc chöa chaët cheõ hieän nay.

Bao giôø thì treû em ôû VN môùi thöïc söï coù söï bình ñaúng vôùi nhau?

bieát trong moät tuaàn ñoù, Trang vaãn ra khoûi nhaø ñuùng giôø hoïc y heät nhö moïi khi ñi hoïc bình thöôøng nhöng hoùa ra coâ beù khoâng heà ñeán lôùp. Coâ hoïc troø quaäy giam mình trong cöûa haøng Internet ñeå baén half life vaø chat ñeå tìm cho mình thaät nhieàu baïn môùi. Coøn vieäc hoïc coâ beù ñaõ caát trong caëp töø caùch ñaây hôn moät tuaàn roài. Ñaõ coù nhieàu yù kieán cuûa caùc thaày, coâ giaùo cuøng moät soá phuï huynh keâu ca vaø kieán nghò, nhöng roài ñaâu cuõng laïi vaøo ñaáy. Tröôøng hôïp nhö em Ñaøo Trang thì traùch nhieäm ñoù thuoäc veà ai? Nhöõng teä naïn do caùc em ñöa ra thì ai seõ laø ngöôøi khaéc phuïc haäu quaû, moïi chuyeän chöa ngaõ nguõ thì ñaõ coù moät söï kieän ñau loøng caùc baäc phuï huynh, khieán cho nhaø tröôøng xaáu hoå, caùc hoïc sinh khaùc thì khuûng hoaûng tinh thaàn. Thaät oaùi oaêm em Leâ Ba, 14 tuoåi hoïc lôùp 6A3, tröôøng phoå thoâng cô sôû Ñoàng Xoaøi - Bình Phöôùc, sinh ra trong moät gia ñình khaù giaû. Moãi ngaøy ñi hoïc Ba ñöôïc caáp 5-10 nghìn ñoàng ñeå uoáng nöôùc vaø tieâu vaët moãi ngaøy. Vôùi soá tieàn ñoù laø nieàm mô öôùc cuûa bao em hoïc sinh nhöng Ba khoâng muoán möùc tieâu cuûa mình döøng ôû ñoù, neân em ñaõ coù moät keá hoaïch kieám tieàn baèng caùch saùng ñi hoïc, tröa veà aên côm xong em ñi moùt muû cao su. Muû cao su laø moät taøi saûn cuûa nhaø nöôùc neân ñöôïc quaûn lyù chaët cheõ, trang bò moät haøng nguõ baûo veä khaù ñoâng ñaûo ñeå baét baát kyø ai böôùc chaân vaøo khu vöïc cao su naøy. Bôûi vaäy, daân khoâng daùm mon men ñeán, chæ vaøo khi khoaûng khoâng ñoù ñöôïc an toaøn khoâng ai canh giöõ. Vaäy maø khoâng bieát, em Ba coù loït vaøo taàm ngaém cuûa baát cöù moät nhaân vieân baûo veä naøo khoâng maø laïi giuùp em moät caùch nhieät tình baèng caùch trôû vôø phôùt lô ñeå cho em aên caép muû töï do. Baûo veä khoâng ñuoåi cuõng chaúng baét maø coøn chôø em vaøo laáy muû xong ñöa em Ba veà taän nhaø. Ñieàu ñaùng suy nghó ôû ñaây laø khoâng thaáy cha, meï em Ba leân tieáng khi coù vaøi ngöôøi cho bieát tröôøng hôïp treân. Sau ñoù, em Ba ñaõ ñöa vaøi baïn hoïc cuøng lôùp ñi theo ñeå khai thaùc kieám tieàn. Khoâng bieát moùt muû baèng caùch naøo maø hieän nay em Ba 14 tuoåi ñaõ mang thai ñöôïc gaàn ba thaùng. Ñeán luùc naøy gia ñình em môùi ngaõ ngöûa ra vaø gaàn nhö ngheïn ngaøo, chæ bieát naác leân töøng tieáng maø xoùt xa cho con mình. ÔÛ tuoåi 14 ñang treân gheá hoïc ñöôøng, mang theâm moät sinh maïng trong mình tröôùc soá tieàn ít oûi töø vieäc aên caép muû roài ñaây em seõ ra sao? Coù moät soá hoïc sinh ñang trong löùa tuoåi phaùt trieån taâm, sinh, lyù maø khoâng ñöôïc söï daïy doã chu ñaùo vaø höôùng daãn trong khuoân khoå ñuùng möïc cuûa gia ñình vaø nhaø tröôøng, ñaõ voâ tình khieán caùc em maéc vaøo nhöõng voøng luaån quaån khoâng loái thoaùt. Trong tröôøng hôïp naøy, leân nghó gì, noùi gì vaø laøm gì tröôùc söï baát löïc cuûa xaõ hoäi ñoái vôùi caùc em? Nhaát laø trong tình traïng gia ñình vaø nhaø tröôøng cuõng thöïc söï chöa coù moät bieän phaùp hôïp lyù ñeå daïy doã caùc em vaø khoâng coù phöông phaùp ñeå ñöa caùc em trôû veà. MINH HAÈNG (NGÖÔØI VIEÄT)

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A15

.3”

DAT

A16 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

ngaøy 26 Thaùng Tö veà haønh vi moâi giôùi maïi daâm. Ñöôøng daây baùn daâm cuûa Traàn Phò Phoá laø ñöôøng daây maïi daâm cao caáp coù söï tham gia cuûa caùc ngöôøi maãu, dieãn vieân. Traàn Thò Phoá (sinh naêm 1963, thöôøng truù taïi Hueá). Phoá laø chuû ñöôøng daây baùn daâm goàm ngöôøi maãu vaø dieãn vieân vôùi giaù “ñi khaùch” moãi laàn töø 100 ñeán 500 ñoâ la. Tröôùc ñoù Yeán Vy ñaõ trôû thaønh moät ñeà taøi thôøi söï taïi Vieät Nam khi cuoän phim sex quay caûnh laøm tình giöõa coâ vaø ngöôøi tình Phan Thanh Toøng bò tung leân maïng Internet vaøo Thaùng Gieâng vöøa qua. Theo cô quan ñieàu tra, laàn cuoái cuøng “ñi khaùch” cuûa dieãn vieân naøy laø vaøo khoaûng Thaùng Gieâng naêm 2005, khi maø ñoaïn phim sex giöõa coâ vaø Phan Thanh Toøng ñaõ ñöôïc tung leân maïng. Töø lôøi khai cuûa nhöõng ngöôøi coù lieân quan trong ñöôøng daây baùn daâm caàm ñaàu laø “maù mì” Traàn Thò Phoá, Yeán Vy ñöôïc môøi leân laøm vieäc. Sau nhieàu laàn quanh co, nhöng vôùi ñaày ñuû chöùng cöù, Yeán Vy ñaõ khai nhaän moïi haønh vi sai phaïm. Khi nhaän quyeát ñònh cöôõng böùc taäp trung giaùo duïc 18 thaùng chieàu 26 Thaùng Naêm, Yeán Vy toû ra raát baát ngôø vì khoâng nghó söï vieäc laïi traàm troïng ñeán theá. Theo khai nhaän cuûa Yeán Vy taïi cô quan coâng an, trong nhöõng laàn ñi dieãn taïi caùc saân khaáu kòch, coù moät ngöôøi phuï nöõ teân Phoá thöôøng xuyeân ñeán hoûi chuyeän. Sau nhieàu laàn laân la tieáp caän, ngöôøi phuï nöõ thaúng thaén ñaët vaán ñeà môøi Vy tham gia vaøo ñöôøng daây maïi daâm do baø ta toå chöùc. Vaø cuoái cuøng Yeán Vy ñaõ gaät ñaàu ñoàng yù. Ñöôøng daây maïi daâm cuûa Traàn Thò Phoá hoaït ñoäng khaù chuyeân nghieäp, caùc “ñaøo” ñeàu ñaõ ñöôïc “tuyeån choïn” kyõ löôõng, trong ñoù coù raát nhieàu “ñaøo” thuoäc tuyùp “ngöôøi cuûa coâng chuùng”. Vaø Yeán Vy ñöôïc xem laø moät trong

Cuõng nhö caùc hoïc vieân khaùc, Yeán Vy seõ ñöôïc hoïc ngheà nhö may, maây tre ñan, hoïc laøm bình phong... Khoaûng 10 giôø 30 phuùt hoâm 27 Thaùng Naêm, Yeán Vy ñöôïc goïi leân nhaän nhöõng vaät duïng sinh hoaït vaø tö trang cuûa hoïc vieân. Trung taâm ñang chuaån bò phaân coâng vieäc cuï theå vaø daïy ngheà cho hoïc vieân Yeán Vy. Trung taâm naøy hieän quaûn lyù hôn 1,300 hoïc vieân nöõ, trong ñoù ña soá laø gaùi maïi daâm. Ñaàu Thaùng Naêm, khi ñöôøng daây gaùi maïi daâm laø ngöôøi maãu, dieãn vieân cuûa “maù mì” Traàn Thò Phoá bò phanh phui, ñaõ coù 7 coâ dieãn vieân, ngöôøi maãu cuûa ñöôøng daây naøy trôû thaønh hoïc vieân ôû ñaây. Dieãn vieân vaø ngöôøi maãu K.T. - vôï nam nhaân vaät chính trong ñoaïn phim “noùng” daøi 30 phuùt vôùi Yeán Vy - cuõng ñaõ ñöôïc ñöa ñi giaùo duïc taïi trung taâm naøy. Do vaäy, theo moät nhaân vieân cuûa trung taâm, vieäc dieãn vieân, ca

só Yeán Vy coù maët ôû trung taâm cuõng bình thöôøng nhö caùc hoïc vieân khaùc. Cuïc Phoù Cuïc Phoøng Choáng Teä Naïn Xaõ Hoäi, Nguyeãn Vaên Minh, cho bieát, tröôøng hôïp cuûa Yeán Vy seõ ñöôïc cô quan coâng an ñieàu tra laøm roõ xem ngoaøi baùn daâm, coøn coù vai troø nhö theá naøo trong caùc ñöôøng daây maïi daâm. Theo oâng Minh, neáu sau khi ñöôïc ñöa vaøo trung taâm, Yeán Vy “hoïc taäp caûi taïo” toát seõ ñöôïc xem xeùt, ruùt ngaén thôøi gian aùp duïng bieän phaùp xöû lyù haønh chính. Rieâng veà khaû naêng baûo laõnh coâ dieãn vieân naøy, oâng Minh khaúng ñònh: “Chæ ñöôïc baûo laõnh neáu ñoái töôïng vi phaïm döôùi 18 tuoåi vaø sau khi gia ñình ñaõ cam keát giaùo duïc con em mình. Tröôøng hôïp Yeán Vy treân 18 tuoåi thì khoâng ñöôïc baûo laõnh maø phaûi chaáp haønh ñuùng thôøi haïn”.

Cho moïi löùa tuoåi

Lôùp Thanh Nhaïc LEÂ HOÀNG QUANG Ban ngaøy, ban toái, weekday, weekend taïi Westminster vaø Garden Grove Chuyeân daäy: Luyeän gioïng, Kyù xöôùng aâm, Nhaïc lyù caên baûn, Trình dieãn Do Leâ Hoàng Quang höôùng daãn (BM vocal performance taïi Fullerton University, Toát nghieäp thanh nhaïc taïi Nhaïc vieän Saigon) (714) 515 - 9655 thanhac2003@yahoo.com www.casilehongquang.com

BAÙC SÓ PHAN

QUOÁC QUANG, M.D.

CHUYEÂ N KHOA TRÒ BEÄ N H TIEÂ U HOÙ A VAØ GAN 12665 Garden Grove Blvd., Suite 304 (laàu 3), Garden Grove, CA 92843 CHUYEÂN ÑIEÀU TRÒ * THÖÏC QUAÛN: Khoù nuoát, Ngheõn thöùc aên, ÖÏa chua. * BAO TÖÛ: Ñaày hôi, Loeùt bao töû, Chaûy maùu bao töû, AÊn khoâng tieâu, OÙi möûa. * RUOÄT: Ñau buïng, Taùo boùn, Tieâu chaûy, Ñi caàu ra maùu, Ung thö vaø Böôùu ruoät. * TRÓ: Ñau nhöùc haäu moân, Chaûy maùu haäu moân. * GAN: Vaøng da, Saïn tuùi maät vaø oáng daãn maät, Söng gan, Chai gan * LAÙ LAÙCH: Ñau buïng caáp tính.

(714) 537-5302 ThöùGIÔØHaiLAØ-MThöùVIEÄSaùC:u:

* Diplomate, American Subspecialty Board of Gastroenterology. 9 AM - 6 PM * Diplomate, American Board of Internal Medicine. Thöù Tö: 9 AM - 1 PM * Hoäi vieân American College of Physicians vaø Orange County NHAÄN MEDICAL & BAÛO HIEÅM Medical Association. G.G. * Thöôøng Truù Noäi Khoa (Internal Medicine) taïi University of Hospital Suite 304-607 California, San Francisco (UCSF). GARDEN GROVE * Toát nghieäp Chuyeân Khoa Beänh Tieâu Hoùa vaø Gan WESTMINSTER (Gastroenterology) taïi University of California, Los Angeles BOLSA (UCLA). FAIRVIEW

Tieáp trang A12

nhöõng “ngoâi sao saùng treân baàu trôøi ngheä thuaät”. “Maù mì” Phoá laø ngöôøi tröïc tieáp tìm hieåu yeâu caàu cuõng nhö “khaû naêng” cuûa khaùch haøng roài töø ñoù löïa choïn “ñaøo” ñi phuïc vuï. Ñoái vôùi khaùch laø caùc ñaïi gia, ñaët ñieàu kieän cao, maù mì seõ ñoïc teân moät loaït “ñaøo” cho khaùch tuyeån choïn, lieân laïc laïi vôùi “ñaøo” roài môùi laøm hôïp ñoàng. Baûn thaân caùc “ñaøo” cuõng ra ñieàu kieän laø khaùch khoâng chæ coù tieàn maø coøn phaûi... phong ñoä. Sau khi thoûa thuaän möùc giaù, Phoá seõ nhaän tröôùc 50% tieàn coïc cuûa khaùch ñeå ñöa cho ñaøo laøm tin, 50% coøn laïi, khaùch tröïc tieáp ñöa cho gaùi sau khi thöïc hieän xong hôïp ñoàng.”Maù mì” Phoá ñöôïc “ñaøo” chi laïi 20% cho moãi vuï laøm aên. Ñoái vôùi Yeán Vy, khaùch haøng thöôøng laø Vieät kieàu hoaëc nhöõng chuû doanh nghieäp laém tieàn, nhieàu cuûa. Giaù thaáp nhaát cho moãi laàn “ñi khaùch” laø 700 ñoâ la, cao laø 1,000 ñoâ la. Ñòa ñieåm coù theå do khaùch tröïc tieáp thoûa thuaän vôùi Vy hoaëc thoâng qua “maù mì” Phoá vaø thöôøng laø caùc khaùch saïn ôû trong hoaëc ngoaøi thaønh phoá, coù khi laø ngay taïi nhaø rieâng cuûa khaùch. Tuy nhieân, phaûi ñaûm baûo yeáu toá kín ñaùo, bí maät. Cuõng nhö nhieàu ñöôøng daây maïi daâm khaùc, caùc khoaûn chi phí nhö aên ôû ñi laïi... cho “ñaøo” ñeàu do khaùch ñaûm nhaän. Theo Phoøng Caûnh Saùt Ñieàu Tra, ñöôøng daây maïi daâm cuûa tuù baø Traàn Thò Phoá coù khoaûng 50 gaùi maïi daâm. Tuy nhieân, hieän môùi chæ xaùc ñònh ñöôïc khoaûng gaàn 20 ngöôøi. Trong ñoù coù nhieàu ngöôøi laø ngöôøi maãu, dieãn vieân taïi Saøi Goøn vaø soá khaùc laø gaùi ñöôïc tuyeån löïa töø caùc tænh phía Baéc, ñaëc bieät laø Haø Noäi. Nhöõng ngöôøi naøy thöôøng hoaït ñoäng theo phöông thöùc thueâ nhaø theo nhoùm chæ ôû töø 2 ñeán 3 thaùng ñeå “laøm aên” neân khoù theo doõi. Cuõng theo caùn boä treân, maëc duø khoâng thuoäc giôùi “ngheä syõ” nhöng nhôø coù saéc ñeïp neân moãi laàn “chieàu khaùch”, caùc coâ naøy cuõng kieám ñöôïc töø 100 ñeán 200 ñoâ la. Trôû laïi vieäc Yeán Vy ôû “Trung taâm giaùo duïc daïy ngheà phuï nöõ”, giôùi laõnh ñaïo trung taâm cho hay, Yeán Vy seõ phaûi ôû trung taâm 18 thaùng ñeå... hoïc ngheà, khoâng ñöôïc baûo laõnh.

HARBOR

Saøi Goøn: Dieãn vieân khai nhaän baùn daâm 700 ñeán 1,000 ñoâ la 1 laàn “ñi khaùch”

EUCLID

.3”

SATURDAY, MAY 28, 2005

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A17

.3”

DAT

A18 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Quaûng Nam:

voùc hôn môùi theå hieän ñöôïc caùi tö töôûng chuû ñaïo cuûa thuù chôi caâ y caû n h laø muoá n “doà n caû thieâ n ñòa vaø o moä t theá caây, ñem caû thieân nhieân veà laøm caûnh nhaø mình” khoâng baèng! Nhöng theo nhö lôøi caùc chuû “röøng” caây ñaïi caûnh ôû ven Quoá c loä 1A taï i Bình Nguyeâ n thì chính caù i yù nghóa mang tính “thôøi thöôïng” naøy ñaõ “ñeû” ra khaùi nieäm “ñaïi caû n h”, cuõ n g “ñeû ” ra luoâ n côn soá t khai thaù c caâ y coå thuï laøm caây ñaïi caûnh. Voâ hình trung mieàn Trung khoâ khieán caâ y caø n g laâ u naê m caø n g saê n chaé c ñaõ trôû thaø n h nguoà n cung öùng caây ñaïi caûnh chính cho thò tröôøng coøn khaù môùi meû naøy. Suoát doïc daëm daøi con ñöôøng thieân lyù Baéc Nam ñaõ hình thaønh nhöõng “röøng” caây ñaïi caûnh xeáp doïc ven ñöôø n g töø Quaû n g Bình vaø o cho ñeá n Ninh Thuaä n , Bình Thuaän. Vieä c ñaø o bôù i caâ y ñaï i caû n h cuõ n g laé m coâ n g phu vaø khoâng nheï nhaøng. Caây to thì phaûi coù xe uûi, xe muùc, roøng roï c cuø n g daê m , baû y ngöôø i xuù m xít laá y tieà n coâ n g. Coø n nhöõng chuyeán “phaù röøng” khai thaùc caây ñaïi caûnh thì laïi caøng coâng phu hôn. Nhöõng tay saên caây keùo quaân, mang theo caû xe chuyeân duïng vaøo caùc caùnh röøng, ven bôø soâng... tìm caây “ñöôïc theá” roài böùng caû goác. Ñeå laáy ñöôïc moät caây ñaïi caûnh daây reã chaèng chòt aên saâu, toûa ra trong chu vi coù khi leân ñeán haøng chuïc meùt thì khoâng bieát bao nhieâu caây khaùc ñaõ phaûi hy sinh. Ñem veà ñeán vöôøn, döïng ñöùng leân, coøn phaûi töôùi taém, phun thuoác... bieát maáy coâng trình. AÁy vaäy maø cuõng khoâng ít caây coå thuï sau khi xa röøng veà phoá sau maáy thaùng trôøi chaêm chuùt vaãn cheát khoâ.

Thuù chôi kyø quaùi, böùng coå thuï röøng veà laøm caây ñaïi caûnh QUAÛ N G NAM 27-05 - Haø n g ngaø n ngöôø i daâ n cuû a tænh naø y ñang hoá i haû vaø o röø n g ñeå ñaø o bôù i , saê n tìm nhöõ n g caâ y ñaï i thuï ôû khaé p caù c ngoù c ngaù c h röø n g saâ u .. Muïc ñích cuûa hoï laø baùn cho nhöõng keû nhieàu tieàn mang veà chôi caâ y ñaï i caû n h kia. Tôø Phaù p Luaä t Tp.HCM cho hay, vôù i giôù i chôi caâ y caû n h hieä n nay thì caù c loaï i caâ y caûnh côõ nhoû, caùc loaïi bonsai... ñaõ loãi thôøi. Phoùng vieân cuûa tôø Phaùp Luaät cho bieát taïi khaép caùc “röøng” ñaïi caûnh cuûa chuû Xuaân, chuû Tröôøng, chuû Ñoâng, chuû Thaéng, chuû Vinh ôû ngay ven quoác loä 1A, thuoäc xaõ Bình Nguyeân, huyeän Thaêng Bình, tænh Quaûng Nam coù haø n g traê m caâ y ñuû loaï i coå thuï loä c vöø n g, sung, traø m , thieân tueá ña, ñeà, sanh, si, döông lieãu... Caây naøo caây naáy cao to, coù caây ñöôøng kính goác leân ñeán haøng meùt, chieàu cao ñeán 5 m laø thöôøng. Chuû Tröôøng baûo: “Söôùng laø ôû caùi choài non nhuù leân treân caùi caây giaø aáy. Ñaët tröôùc cöûa nhaø mình, doøm ñaõ con maét laém. Thuù chôi laø ôû ñoù ñoù!” Theo Tröôøng keå thì caây ñaïi caûnh chuû yeáu baùn cho caùc “seá p ” töø Saø i Goø n ra mua vaø “soä p ” nhaá t laø töø Haø Noä i vaø o . Tröôø n g noù i nöû a ñuø a nöû a thaä t : “Neá u daâ n ñen nhö boïn naøy, mua veà... nhaø mình thì chæ neân chôi nhöõng caây loäc vöøng nhoû nhoû, chöøng... vaøi trieäu ñoàng nhö caây naøy, caây naøy... thoâi. Coøn neáu mua bieáu “seáp” hoaëc mua cho cô quan, cho khu du lòch... thì môùi chôi thöù döõ nhöng mua soá nhieà u thì boï n naø y saü n saø n g haï giaù cho. Boï n naø y töøng baùn haøng traêm caây cho khu du lòch sinh thaùi bieån döôù i Bình Minh (cuø n g huyeä n Thaê n g Bình.) Hoï troà n g thaønh röøng döôùi aáy.” “Röøng” ñaïi caûnh cuûa chuû Ñoâng gaàn ñaáy cuõng beà theá khoâng keùm caïnh gì. Chuû Ñoâng thaáy chuùng toâi guøn gheø gaï gaãm caùi goác loäc vöøng tuoåi chæ chöøng gaàn... 100 naêm,

SATURDAY, MAY 28, 2005

Khoâng bieát khi naøo thì nhöõng “hoøn non boä” thieân nhieân theá naøy seõ bò böùng veà ñeå ôû nhaø rieâng?

theá tröïc, naêm ngoïn naûy loäc nhö nguõ haønh chæ thieân gì gì ñaáy ñöôïc heùt giaù 700,000 ñoàng beøn baûo ngay: “Anh mua veà nhaø neâ n tui keâ u giaù ñoù laø vöø a baù n vöø a cho. Ngöôøi ta ñi ñaøo, beâ nguyeân goác reã taän treân röøng Bình Laõnh (xaõ mieàn nuùi cuøng huyeän Thaêng Bình) veà tui mua vaøo ñaõ 400,000 ñoàng roài, coøn coâng chaêm soùc, töôùi taém nöõa, thöù naøy ñaâu deã soáng. Chöù daân chôi thöù thieät trong Nam ngoaø i Baé c ñeá n mua thì chæ chôi nhöõ n g caâ y tieà n trieäu thoâi. Maø theá ñaõ nhaèm nhoø chi. Trong Bình Thuaän coù caây leân ñeán ba, boán chuïc trieäu baïc. Hoï mua chôû veà ngang ñaây, baø con tui laùc maét heát.” “Coâng phu... phaù röøng” Cöù nhö theå laø phaûi chôi thöù caây caûnh lôùn hôn, taàm

Cuøng vôùi ñòa baøn “giaøu tieàm naêng” laø röøng, khe suoái, bôø soâng, caây ñaïi caûnh coøn ñöôïc khai thaùc töø... vuøng bieån. Treân vuøng caùt toaøn caùt vaø naéng gioù khaéc nghieät maø Cao Baù Quaùt töøng than thôû laø “moãi böôùc moät thuït luøi,” caây döông lieã u moä t khi ñaõ qua thôø i “thanh thanh” roà i thì caøng trôû neân queo quaét, xuø xì, veïo voï theo tuoåi taùc caøng cao. Cuoäc saên luøng döông lieãu coå thuï coù theá coù thaàn ñeïp ñeõ, haøo hoa, ñaøo böùng nguyeân coäi veà laøm ñaïi caûnh môùi ñaàu laø ñaøo coâng khai, sau bò ngöôøi daân caám tieät khoâng cho beø n chuyeå n sang ñaø o troä m ban ñeâ m ñaõ laø m tan hoang khoâng ít vöôøn nhaø daân ôû vuøng Ñoâng Thaêng Bình. Nhöng roài daàn daø thaáy caûnh mua baùn caây ñaïi caûnh noùng soát leân, hieåu ra “giaù trò môùi” cuûa nhöõng caùi caây u cuïc voâ duïng voán chæ choaùn choã trong vöôøn nhaø, chính hoï ñaõ baét ñaàu tham gia cuoäc mua baùn. Cöù thaáy caây saân, si, ña, ñeà, loäc vöøng, muø u, kheá, tra... naøo trong vöôøn nhaø ra daùng ñaï i caû n h thì ngaõ giaù vôù i caù c chuû “röø n g” ñaï i caû n h ñeå kieám vaøi traêm ngaøn ñoàng...

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A19

Bank of America Mortgage Tel: (714) 227-8137 818-502-8858 * Fax: 818-502-8810

TAØI TRÔÏ TREÂN KHAÉP CAÙC TIEÅU BANG CUÛA HOA KYØ

DAT

Ñaëc Bieät Arizona, Nevada, Texas and Florida

80% Paperless Thuû tuïc ñôn giaûi deã daøng

* Direct Lender * Leä phí thaáp

TAØI TRÔÏ ª TAÙI TAØI TRÔÏ

THUÙY CUNG Assistant Vice President

A20 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Khoái Daân Chuû Thöôïng Vieän:

Nguyeãn Thuøy ra maét khaûo luaän thô “Khung Trôøi Höôùng Voïng”

Baïch OÁc buoäc phaûi ñöa theâm taøi lieäu veà Bolton WASHINGTON - Caùc chính trò gia ñaûng Daân Chuû hoâm thöù Saùu 27-5, hy voïng raèng sau khi Thöôïng Vieän ñaõ boû phieáu ñeå hoaõn vieäc pheâ chuaån oâng John R. Bolton laøm ñaïi söù Hoa Kyø taïi Lieân Hieäp Quoác thì Baïch OÁc seõ buoäc phaûi cung caáp theâm nhöõng tin töùc maät maø Thöôïng Vieän ñaõ yeâu caàu töø laâu veà nhaân vaät gaây bao nhieâu tranh caõi naøy, baèng khoâng thì Baïch OÁc phaûi ñeà cöû ngöôøi khaùc vaøo naém chöùc vuï naøy. Trong moät daáu hieâu taùi dieãn söï caêng thaúng giöõa 2 ñaûng, Thöôïng Vieän ñaõ hoaõn vieäc boû phieáu chung cuoäc ñeå pheâ chuaån oâng Bolton hoâm thöù Naêm vöøa qua. Dieãn bieán naøy phaûi ñöôïc coi laø trôû ngaïi cho oâng Bolton, moät ngöôøi baûo thuû maø laïi coù kieåu noùi thaúng gay gaét. Tuy nhieân, Toång Thoáng Bush laïi goïi oâng laø moät thöù thuoác maïnh ñeå chöõa beänh tham oâ vaø baát löïc nôi Lieân Hieäp Quoác. Caùc nghò só Daân Chuû ñaõ buoäc phaûi trì hoaõn vieäc boû phieáu moät phaàn cuõng vì Baïch OÁc ñaõ khoâng chòu ñöa ra nhöõng taøi lieäu coù haïi cho oâng Bolton. Nghò Só Barbara Boxer (Daân Chuû-California) phaùt bieåu, “toâi hy voïng

NGUYEÃN VAÊN LAÄP

nhöõng ñaàu oùc tænh taùo hôn seõ thaéng theá vaø chuùng ta seõ thaáy moät nhaân vaät khaùc ñöôïc ñeà cöû.” Trong moät phieân boû phieáu nhaèm ñöa vaán ñeà cuûa oâng Bolton ra tröôùc dieãn ñaøn Thöôïng Vieän, oâng naøy ñaõ ñöôïc 56/42, nhöng vaãn coøn thieáu 4 phieáu nöõa thì môùi ñuû. Hieän nay, trong nghò vieän 100 gheá, ñaûng Coäng Hoøa cuûa Toång Thoáng Bush chieám 55 gheá, 44 gheá cho Daân Chuû, vaø 1 gheá ñoäc laäp. Baïch OÁc thì luoân luoân noùi raèng oâng Bolton roài ra cuõng seõ ñöôïc pheâ chuaån. Nhöng caùc nghò só Daân Chuû cho raèng thaùi ñoä noùng naûy vaø hay haèn hoïc cuûa oâng naøy khoâng phuø hôïp vôùi cung caùch ngoaïi giao ôû Lieân Hieäp Quoác. Nghò Só George Allen (Coäng Hoøa-Va) phaùt bieåu, “Nhöõng gì quí vò thaáy ôû ñaây laø phe phaùi. Nhöng roài Coäng Hoøa cuõng seõ tieáp tuïc tranh ñaáu cho oâng Bolton maø thoâi.” Cuoäc boû phieáu thuû tuïc ñaõ dieãn ra vaøo chieàu ngaøy thöù Naêm, keùo daøi 50 phuùt, laâu hôn caùc cuoäc boû phieáu thöôøng leä voán chæ coù 15 phuùt. Theá nhöng ñaûng Coäng Hoøa cuõng khoâng vaän duïng ñuû soá phieáu ñeå ñöa oâng Bolton ra tröôùc khoaùng ñaïi.

Dallas (TX) - Khoaûng 80 khaùch yeâu thô ñaõ ñeán truï sôû Coäng Ñoàng Ngöôøi Vieät Quoác Gia Dallas, ñöôøng Belt Line, Texas, ñeå tham döï buoåi ra maét cuoán saùch khaûo luaän thô “Khung Trôøi Höôùng Voïng” cuûa taùc giaû Nguyeãn Thuøy, ñeán töø Phaùp Quoác, do Hoäi

Dieãn bieán naøy ñaõ khieán ngöôøi ta thaéc maéc veà vieäc lieäu oâng Bush coù ñuû khaû naêng ñeå vaän ñoäng ñöôïc söï pheâ chuaån nhanh choùng ñoái vôùi nhöõng ngöôøi coù laäp tröôøng baûo thuû hôn nöõa hay khoâng. Ñoàng thôøi ñaây cuõng

SALE SALE SALE

Valid from May 1 to May 31, 2005

Family Plan Sale

$49.99 For 2 $39.99 1000 minutes Samsung P777

Nokia 3220

* Unlimited Night & Weekend * Free roaming & long distance * 1 year contract Motorola Free V3

New

New Tri-band/Speaker Camera-n-Video

ININSSTTOOCCKK

Sony Ericsson S710a

NEW

IN STOCK

We Match Any Advertise Price!!! Chuùng toâi saün saøng tính theo baát cöù giaù thaáp nhaát naøo ñöôïc quaûng caùo!!!

1429 E. Valley Blvd., Alhambra, CA 91801

626-300-6630 Fax: 626-300-9101

Tel:

Open Daily 11am - 8 pm

Goùc Valley Blvd & New Ave. Trong Vons Plaza beân caïnh Nhaø Haøng Ñoâng Nguyeân Restaurant.

* Limited time offer, must bring in ad for offers. See store for restrictions. We're not responsible for typing error. Subject to change without notice.

Authorized dealer of:

Quaûng Ñaø toå chöùc vaøo luùc 2 giôø tröa ngaøy Chuû Nhaät 22 Thaùng Naêm naêm 2005. Tham döï coù moät soá ñaïi dieän hoaëc hoäi tröôûng caùc hoäi ñoaøn, quyù vò nhaân só, quyù vaên thi höõu, vaø moät soá caùc cô quan truyeàn thoâng baùo chí taïi Dallas Fort Worth

Giaùo Sö Nguyeãn Thuøy, taùc giaû “Khung Trôøi Höôùng Voïng.” (Hình: Nguyeãn Vaên Laäp)

Moät phaàn cuûa ñôøi soáng...

* 500 minutes anytime * Unlimited mobile 2 mobile * Unlimited nights & weekends * Free long distance + roaming * One Year Contract

SATURDAY, MAY 28, 2005

Verizon - Cingular - NEXTEL - T-Mobile

laø moät trôû ngaïi cho Nghò Só Bill Frist, tröôûng khoái Ña Soá Coäng Hoøa Thöôïng Vieän, laø ngöôøi vaãn hy voïng coù theå chaám döùt ñöôïc 3 thaùng thaûo luaän vaø ñieàu tra ñeå cuoái cuøng pheâ chuaån oâng Bolton theo yù Toång Thoáng Bush. (D.P.)

nhö oâng Thaùi Hoùa Toá, Chuû Tòch Coäng Ñoàng Dallas, Giaùo Sö Laïi Theá Huøng, Chuû Tòch Coäng Ñoàng AÂu Chaâu, cuï Ñoã Ñöùc An, Hoäi Tröôûng Cao Nieân Dallas, oâng Phan Vaên Phuùc, Hoäi Tröôûng Cöïu Tuø Nhaân Chính Trò DFW, baø Nguyeãn Thò Ñoan Trang, Hoäi Tröôûng Phuï Nöõ Ngöôøi Vieät Quoác Gia DFW, oâng Leâ Chu Hoäi, Lieân Hoäi Cöïu Quaân Nhaân Vieät Nam Coäng Hoøa DFW, Baùc Só Nguyeãn Vaên Haøo, Hoäi Tröôûng Quaûng Ñaø, Giaùo Sö Nguyeãn Cuùc, Baùc Só Nguyeãn YÙ Ñöùc, Luaät Sö Nguyeãn Xuaân Phöôùc, Tieán Só Walter Nguyeãn, Chuû Tòch Hoäi Mosaic, nhaø thô Löu Hoàng Phuùc, ñoàng saùng laäp vieân Thi Ñaøn Höông Thôøi Gian, nhaø thô Leâ Quang Sinh, Hoäi Tröôûng Hoäi Thô Taøi Töû Vieät Nam, nhaø thô Phöông Haø ñeán töø AÂu Chaâu, baùo Ngöôøi Vieät Dallas, baùo Treû, taïp chí Phoá Vaên, Baùo Höông Vieät, Ñaøi Phaùt Thanh Dallas Vietname Radio... Theo taùc giaû Nguyeãn Thuøy, taäp saùch goàm 2 phaàn chính. Phaàn thöù nhaát noùi veà hieän tình ñaát nöôùc vaø tình hình haûi ngoaïi, ñaëc bieät treân phöông dieän vaên hoïc. Phaàn thöù hai taùc giaû bình luaän veà thô cuûa 16 nhaø thô trong cuoán bieân khaûo naøy. Haàu heát

caùc nhaø thô ñöôïc ñeà caäp ñeán trong taäp saùch laø nhöõng ngöôøi lính vaø nhieàu ngöôøi ñaõ ôû tuø coäng saûn sau ngaøy maát nöôùc. Taùc giaû Nguyeãn Thuøy ñaõ nghieân cöùu vaø toång hôïp thô cuûa 16 taùc giaû naøy roài ñaët teân chung cho quyeån khaûo luaän thô naøy laø “Khung Trôøi Höôùng Voïng.” Buoåi ra maét saùch ñöôïc hoã trôï bôûi chöông trình vaên ngheä vaø ngaâm thô ñöôïc trình baøy bôûi caùc ngheä só Thanh Huøng, Thu Traâm, Thuùy Vaân, Thuøy Döông, Hoàng Haïnh, vaø Nguyeãn Thoï. Saùch bieân khaûo thô “Khung Trôøi Höôùng Voïng” cuûa Nguyeãn Thuøy vieát veà 16 nhaø thô, bao goàm Cao Mî Nhaân, Phöông Trieàu, Cung Dieãm, Dö Thò Dieãm Buoàn, Ñoã Bình, Hoaøng Ñònh Nam, Leâ Nguyeân, Maïc Phöông Ñình, Phan Thò Ngoân Ngöõ, Quan Döông, Song Nhò, Thuùy Truùc, Traàn Anh Lan, Tueä Nga, Trung Thaønh Vaên, Vuõ Ñình Tröôøng. Saùch daøy 570 trang, in ñeïp, do “Naéng Môùi Paris” xuaát baûn naêm 2005. Taùc giaû giöõ baûn quyeàn. Khoâng thaáy ñeà giaù baùn. Ñòa chæ lieân laïc mua saùch taïi Hoa Kyø goïi veà Song Nhò: PO Box 3648 San Jose. CA 95156-3648 USA Tel: (408) 592-3648.

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A21

.3”

DAT

A22 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

SATURDAY, MAY 28, 2005

Vieät Nam:

Caùn boä “sinh con thöù 3” bò “xöû lyù nghieâm” HAØ NOÄI 26-5 (TH) Nhaèm chaën ñaø gia taêng daân soá, nhaø caàm quyeàn trung öông CSVN môùi ñaây ra moät leänh nhaèm ñe doïa “xöû lyù nghieâm” ñoái vôùi caùn boä coâng chöùc naøo “sinh con thöù 3,” theo baûn tin cuûa baùo Ngöôøi Lao Ñoäng ngaøy 26-5-2005. “Toâi ñeà nghò ñöa vieäc hoaøn thaønh caùc chæ tieâu thöïc hieän chính saùch daân soá, ñaëc bieät laø chæ tieâu khoâng coù ngöôøi sinh con thöù 3 trôû leân laø moät tieâu chuaån ñeå ñaùnh giaù möùc ñoä hoaøn thaønh nhieäm vuï kinh teá - xaõ hoäi cuûa töøng ngaønh, töøng ñòa phöông.” Phan vaên Khaûi noùi nhö vaäy trong “Hoäi nghò trieån khai coâng taùc daân soá, gia ñình dieãn ra taïi Haø Noäi cuøng ngaøy.” “Khi xeùt duyeät danh hieäu thi ñua ñoái vôùi ñôn vò vaø caùc caù nhaân, khoâng duyeät xeùt cho nhöõng ñôn vò, ñòa phöông coøn coù gia ñình sinh con thöù 3 trôû leân...” Trong dòp naøy, Phan vaên Khaûi ñaû kích chöông trình keàm giöõ ñaø gia taêng daân soá trong nöôùc laø “lôi loûng” vaø “hieåu sai phaùp leänh daân soá” cho neân “daân soá buøng leân trôû laïi.” Ngaøy 22-3-2005, Boä Chính Trò CSVN ñöa ra nghò quyeát “tieáp tuïc ñaåy

maïnh thöïc hieän chính saùch daân soá vaø keá hoaïch hoùa gia ñình” vì, nhö baûn nghò quyeát naøy neâu ra lyù do “ñaûng vieân, caùn boä sinh con thöù 3 taêng nhieàu ôû caùc ñòa phöông.” Töø tæ leä sinh saûn hôn 3.5 cuûa naêm 1992, caùc bieän phaùp trieät saûn, ngöøa thai, ñaët voøng xoaén eùp buoäc theo chæ tieâu taïi caùc ñòa phöông, ñöôïc aùp duïng raùo rieát ñaõ laøm cho möùc sinh giaûm xuoáng coøn khoaûng 1.32 vaøo 2002. Nhöng naêm sau, trong moät phieân hoïp vaøo ñaàu thaùng Ba 2004, Toång cuïc Thoáng Keâ CSVN coâng boá keát quaû ñieàu tra “bieán ñoäng daân soá” noùi raèng “so vôùi naêm 2003, toång tæ suaát sinh ñaõ taêng töø 2.12 con/moät phuï nöõ leân 2.23 con/phuï nöõ”. Moät phuùc trình khaùc cuûa UÛy Ban Daân Soá CSVN ñöa ra hoài Thaùng Ba 2005 noùi raèng “tæ leä sinh con thöù ba trong ñaûng vieân, caùn boä coâng chöùc vaø ngöôøi daân naêm 2004 ñang gia taêng. Soá con mong muoán cuûa phuï nöõ Vieät Nam thay vì 2.1 con/ngöôøi ñaõ taêng leân 2.4 con/ngöôøi.” Cô quan naøy baùo ñoäng raèng “Vieäc söû duïng caùc bieän phaùp traùnh thai ñoät ngoät giaûm vaøo naêm 2003... Neáu khoâng tuyeân truyeàn

ngöôøi daân tích cöïc thöïc hieän keá hoaïch hoùa gia ñình, Vieät Nam seõ phaûi ñoái maët vôùi nguy cô taêng daân soá quaù nhanh.” Theo baûn tin baùo Tieàn Phong ngaøy 93-2005. Khoâng coù con soá chính thöùc ñöôïc neâu ra nhöng hieän nay daân soá Vieät Nam öôùc tính treân 82 trieäu ngöôøi maø töø 75% ñeán 80% soáng ôû caùc khu vöïc noâng thoân. Vì ñôøi soáng noâng thoân cô cöïc vaø khoâng ñuû aên, nhieàu noâng daân traû ruoäng ñaát cho nhaø nöùôc ñeå chaïy ra caùc thaønh phoá laøm baát cöù coâng vieäc gì ñeå sinh soáng. Nhaèm giaûm ñaø gia taêng daân soá, caùc vuï naïo huùt phaù thai ñöôïc caùc beänh vieän ôû Vieät Nam thöïc hieän raát deã daøng vaø ít toán keùm so vôùi caùc dòch vuï y teá khaùc. Theo UÛy Ban Daân Soá CSVN, trong hai naêm 2003 vaø 2004, daân soá Vieät Nam gia taêng maïnh ôû möùc 1.2 trieäu ngöôøi tôùi 1.25 trieäu ngöôøi. Nhöng ñoàng thôøi “cöù 100 treû em ra ñôøi thì coù 101.4 tröôøng hôïp baøo thai bò naïo phaù thai, hoaëc khi baøo thai hôi lôùn thì aùp döïng phöông phaùp sanh non roài ñeå huûy boû ñöùa con khoâng chuû yù cho ra ñôøi.” Baûn tin baùo Tuoåi Treû ngaøy 9-4-2005 vieát nhö theá.

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT A23

.3”

DAT

CA NHAÏC - ÑIEÄNAÛNH - GIAÛITRÍ

.3”

A24 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 28, 2005

Moät soá album môùi ra taïi Vieät Nam; chaát löôïng vaø tieàn ñaàu tö vaøo beà ngoaøi album khoâng tyû leä thuaän.

V

IEÄT NAM (NV) - Ñoái vôùi saân khaáu theá giôùi, album laø moät coät moác cuûa töøng giai ñoaïn. Moät album ñöôïc coi nhö moät caùi ñænh cho töøng cao traøo neân caùc ca só nöôùc ngoaøi raát chuù troïng khi phaùt haønh album. Nhöng taïi Vieät Nam, phaùt haønh album ñöôïc xem nhö moät cuoäc chôi noåi, ñua tieàn vaø phoâ tröông cuûa caùc ngheä só theo kieåu “thöøa tieàn, thieáu chaát,” neân coù nhöõng muøa thò tröôøng töøng ñöôïc chöùng kieán nhöõng cuoäc ñoå boä aøo aït album cuûa caùc ca só treû maø khoâng heà coù baát cöù moät söï ñoät phaù naøo. Chính vì söï phaùt haønh khoâng caån thaän naøy maø album ñoái vôùi khaùn giaû Vieät Nam hieän nay ñaõ trôû thaønh baõo hoøa vaø voâ taùc duïng, khoâng coøn laø moät lôïi theá cho söï nghieäp cuûa baát cöù ai coá tình hay keå caû voâ yù ñeå “phoâ tröông tieàn cuûa” nöõa. Ñaàu naêm nay, thò tröôøng nhaïc Vieät coù veû ñöôïc muøa album neân haàu heát ca só treû naøo cuõng nghó tôùi vieäc cho ra maét moät album. Coù moät soá ngöôøi coøn coù yù ñònh phaùt haønh ñeán

Album nhaïc taïi Vieät Nam, thöøa tieàn thieáu chaát LEÂ NGOÏC (Ngöôøi Vieät) möùc 4 hoaëc 3 album/naêm nhö moät keá hoaïch naëng neà maø khoâng heà coù yù töôûng môùi hay söï thuyeát phuïc naøo caû. AÁy vaäy maø chöa khi naøo vieäc phaùt haønh album ñöôïc caùc ngheä só naøy chuù troïng vaø ñaët ñuùng vò trí cuûa noù maø taát caû vaãn chæ ñöôïc coi nhö moät cuoäc ñua gia taøi. Khoâng ít ngheä syõ cho raèng neáu ñaàu tö caøng nhieàu thì chaéc chaén chaát löôïng caøng cao neân hoï cöù thoaûi maùi taêng con soá treân möùc chi traû thöïc hieän maø khoâng quan taâm ñeán söï sa suùt traàm troïng veà maët hình thöùc laãn noäi dung. Ñaëc bieät hôn, coøn coù moät soá album ñöôïc laàm caåu thaû ñeán möùc khoâng theå chaáp nhaän ñöôïc, ngoaïi tröø caùi bìa ñóa coøn toaøn boä phaàn noäi dung xuoáng caáp nhanh choùng. Vaäy thì

khoâng hieåu, ngheä syõ Vieät Nam khoâng hôïp, haùt xoâ boà chaúng ra phaùt haønh album ñeå laøm gì? ñaâu... Coøn album cuûa caùc ca só môùi ñöôïc söï giuùp ñôõ cuûa caùc Maët baèng chung, baàu show hoaëc ai ñoù trong lónh album khoâng coù neùt vöïc nhö ngheä thuaät nhö phoùng Tính rieâng veà thaùng 4, vieân, nhaïc só thì laïi quaù khoù thaùng 5 vaø thaùng 6 naêm nay nghe. Gioïng haùt laï thì coá theå thoâi, taïi Vieät Nam cuõng haøng hieän chaát ñaëc bieät trong chaát chuïc ngöôøi tuyeân boá phaùt haønh gioïng cuûa mình ñeå maø ñi saâu album. Trong soá ñoù, nhöõng ca vaøo nhöõng ca khuùc vöøa khoù só treû cuõng coù, nhöõng ca só ñaõ nghe vöøa chaúng ñaùng maát tieàn coù tieáng taêm cuõng khoâng thieáu, laøm maát heát hoaøn toaøn daáu aán ngay caû nhöõng ca só chöa ai töø phía coâng chuùng. bieát cuõng ra album nhöng taát Trong list album thaùng 4 vaø caû ñeàu nhö moät maët baèng thaùng 5 laø moät söï caïnh tranh khoâng coù maøu saéc. Moät soá al- quyeát lieät cuûa caùc ca só treû bum cuûa ca só coù tieáng khoâng nhöng chöa heà coù baát cöù moät ai heà coù söï ñoät phaù naøo, laøm theo coù theå duøng album laøm böôùc kieåu maøu saéc loøe loeït vaø ngaøy ngoaët, taïo neân cao traøo caû. Moät caøng trôû veà loái moøn cuõ ban ñaàu loaït naøo laø: Myõ Taâm cho ra maét khoâng coù daáu aán theo kieåu Hoaøng hoân thöùc giaác, Ñoan choïn ca khuùc môùi nhöng Trang phaùt haønh Socola, Öng Hoaøng Phuùc cuõng coù Ñaøn oâng khoâng ñöôïc queân heát tình coøn nghóa, Phöông Thanh goùp maët vôùi Quay trôû veà, Thu Minh xuaát hieän trong “Tình em”, Hieàn Thuïc ñua vôùi vol.2, vol.3, Traàn Thu Haø töø Myõ trôû veà vôùi 98-03... Trong soá nhöõng ca só cuõng phaàn naøo ñaõ coù vò trí trong laøng aâm nhaïc thì chaúng coù moät album naøo ñuû söùc huùt, ñaùng ñeå coâng chuùng phaûi boû tieàn ra mua caû. Ngay caû ñeán album cuûa ca só Myõ Taâm - ngöôøi töøng ñöôïc meänh danh laø ca só haøng ñaàu hieän nay thì cuõng chæ laø moät söï baùt nhaùo tröôùc moät caùch saép xeáp loän xoän vaø thöïc söï laø khoâng heà aán töôïng. Trong album cuûa Taâm ngöôøi nghe nhöõng töôûng ñöôïc thöôûng thöùc moùn laï vì Taâm laø ngöôøi ñaàu tieân mua baûn quyeàn ca khuùc ngoaïi ñöa vaøo album sau coâng öôùc Berne (coâng öôùc Berne caám caùc ngheä só Vieät Nam söû duïng caùc ca khuùc, taùc phaåm nöôùc ngoaøi neáu khoâng coù söï ñoàng yù cuûa taùc giaû cuõng nhö ñôn vò coù traùch nhieäm baûn quyeàn). Nhöng quaû thöïc, nhöõng ca khuùc do Myõ Taâm choïn khoâng coøn laø beà noåi, khoâng theå laøm neân chuyeän vaø loït thoûm trong haøng chuïc ca khuùc khaùc cuõng nhö album cuûa Taâm chæ ñöôïc xeáp ngang haøng caùc album khaùc cuûa caùc ca só treû khaùc maø thoâi. Cuoäc ñua ngaàm veà söï ñaàu tö trong list danh saùch naøy cuõng trôû neân gay gaét hôn ai heát. Ai cuõng ñaàu tö khaù nhieàu ñeå coù moät album theo nhö hoï töï goïi laø “hoaønh traùng”. Nhöng hoaønh traùng veà album ñaâu thì chöa thaáy chæ thaáy söï hoaønh traùng veà soá tieàn ñaàu tö môùi khieán ngöôøi ta ngaäm nguøi xoùt xa cho söï chuaån bò khoâng yù thöùc naøy. Thöïc hieän moät album, ca só maát chöøng khoaûng hôn 200 trieäu (töông ñöông vôùi 12,000 USD) trôû leân, coù nhöõng album leân tôùi con soá 400 hoaëc 600 trieäu (khoaûng 38,000 USD) cuõng chæ mong coù moät keát quaû toát. Nhöng haàu heát caùc album hieän nay ñeàu hao tieàn, toán cuûa maø khoâng thu hoaïch ñöôïc baát cöù moät thaønh coâng naøo caû. Trong soá ñoù, ñaëc bieät laø Haø Traàn 98-03 töøng gaây vang doäi veà söï quaûng caùo cuûa

Mariah Carey laïi coù baøi haùt No. 1

Mariah Carey laïi coù theâm moät baøi haùt leo ñeán haïng nhaát trong baûng cuûa taïp chí Billboard. Trong tuaàn naøy, vôùi baøi haùt “We Belong Together” vaøo No. 1 cuûa Billboard, Mariah Carey coù ñeán 16 baøi ñaït haïng nhaát. Baøi naøy naèm trong album “The Emancipation of Mimi”; album naøy ñaõ baùn ñöôïc 2 trieäu baûn töø khi ra maét. Chæ coù hai ca só coù nhieàu baøi haùt haïng nhaát hôn, laø ban The Beatles (20 baøi) vaø Elvis Presley (18 baøi). Trong hình laø Mariah Carey trong buoåi ra maét album “The Emancipation of Mimi” hoâm 12 Thaùng Tö naêm 2005. (Hình: Thos Robinson/Getty Images)

baùo chí nhöng xem ra ñaây cuõng chæ laø moät saûn phaåm toång hôïp bình thöôøng, chaúng coù gì ñaùng goïi laø moät best album hay ñoäc ñaùo, ñoät phaù vaø gaây aán töôïng heát. Neáu coù, noù chæ naèm ôû nhöõng lôøi xu nònh chöù treân chaát löôïng thì noù khoâng heà ñaït ñöôïc yeâu caàu ñaùng ñeå xöùng ñaùng vôùi chöùc danh: album ñaùng nghe nhaát trong naêm. Veà phaàn ca só môùi xuaát hieän thì coù söï goùp maët cuûa Ñình Baûo trong Hoa Coû May (thaønh vieân cuõ nhoùm AC&M), Thuûy Tieân vôùi Ngoït vaø ñaéng nhöng ñaùng tieác cho Ñình Baûo khi anh khoâng theå laøm neân chuyeän maëc duø anh laø moät gioïng haùt cuõng coù chaát. Taùch ra ñöùng moät mình töø AC&M, Ñình Baûo khoâng bieát khai thaùc mình ñeå loä nguyeân hình söï yeáu keùm trong caùch theå hieän solo. Vaãn coøn raát nhieàu maët haïn cheá ñeå Hoa Coû May coù phaàn yeáu theá hôn caùc album khaùc. Veà cuoäc ñua cuûa söï ñaàu tö, toâi cuõng tin veà moät anh chaøng chæ mong laøm cho mình moät saûn phaåm rieâng chöù khoâng ñua ñoøi söï nhaûy voït nhöng rieâng Thuûy Tieân thì khaùc. Khoâng ñöôïc giôùi ngheä thuaät ñaùnh giaù cao tröø nhöõng ai naâng ñôõ vaø töï o beá coâ neân Thuûy Tieân nhö moät caùi teân khoâng tuoåi khoâng laøng ngheä thuaät hieän nay. Moät beân tha hoà goïi coâ laø gioïng ca treû nhöng moät beân thì laïi ñaët caâu hoûi “Thuûy Tieân laø ai?”. Ngay töø teân tuoåi coâ ñaõ laïc loõng giöõa laøng aâm nhaïc thì ñeán caû album cuûa coâ cuõng nhanh choùng trôû thaønh voâ taùc duïng. Gioïng Thuûy Tieân coøn yeáu, chöa ñuû löïc nhöng vaãn coù lôøi ñoàn cho raèng coâ trieån voïng môùi khieán ngöôøi ta nghi ngôø vaøo söï thaønh coâng sau naøy cuûa coâ. Söï cheânh leäch töø moät beân naâng, moät beân ñôõ khieán cho con soá 120 trieäu (khoaûng 7000 USD) tieàn laøm album cuûa coâ laïi laø ñeà taøi ñöôïc ñeà caäp nhieàu hôn caû Ngoït vaø ñaéng. Album vaø moät vaøi suy nghó Hieám coù album naøo coù theå taïo ñöôïc moät vaøi hit nhö trong album vol.1 cuûa Duy Maïnh, vol.1 Leä Quyeân vaø “Khaùt khao trôû veà” Phan Ñinh Tuøng... Maëc duø nhöõng album naøy khoâng phaûi laø ñaït tieâu chuaån veà doøng nhaïc hay nhöng ít ra ca só laøm ra noù ñaõ thaønh coâng veà muïc ñích phaùt haønh album ñeå giôùi thieäu göông maët cuûa mình. Ñeå roài, album cuûa hoï ñöôïc khaùn giaû tìm nghe vaø chieám lónh thò

tröôøng moät thôøi gian daøi chöù khoâng phaûi laø trôû thaønh moät saûn phaåm toàn kho. Coù nhieàu ca só cöù leân tieáng cheâ nhaïc cuûa ngöôøi khaùc laø nhaïc reû tieàn, nhöng reû tieàn maø hôïp vôùi coâng chuùng phaûi chaêng laø coøn hôn daïng nhaïc ñaét tieàn maø bò ngöôøi ta cheâ? Neáu phaùt haønh album ñeå laøm moät daáu nhaán hoaëc laø ñeå giôùi thieäu chính mình thì mong raèng ca só naøo ñoù cuõng ñöøng coù nghó theo kieåu phaùt haønh ñeå goïi laø coù, ñeå mình cuõng coù album maø queân maát mình ñang laøm ngheä thuaät. Coøn haùt thöù nhaïc naøo ñoù laø do quyeát ñònh cuûa moãi ngöôøi chöù nhaïc thò tröôøng, nhaïc reû tieàn hay nhaïc gì gì ñoù cuõng chæ laø ñeå phuïc vuï ngöôøi nghe chöù khoâng phaûi vöùt tieàn qua cöûa soå ñeå laøm album baøy trong tuû kính. Hieän nay, neáu tính theo möùc ñaàu tö chaéc chaén album cuûa Duy Maïnh khoâng theå cao baèng caùc album khaùc ñöôïc caùc ca só chòu khoù chi traû nhöng laøm album laø ñeå ñaït chaát löôïng chöù ñaâu phaûi laø ñeå ño “söï haøo phoùng” naøo ñaâu? Rieâng tính veà phaàn hình aûnh, album Duy Maïnh do moät nhieáp aûnh taàm thöôøng thöïc hieän, haõng Raïng Ñoâng phaùt haønh laø haõng ñang chôø cheát, nhöng ca khuùc Duy Maïnh choïn toát, coù khaû naêng laøm löïc ñaåy neân nghieãm nhieân trôû thaønh moät album aên khaùch. Coøn nhöõng album khaùc cöù chuù troïng veà hình aûnh, ñaàu tö nhieàu tieàn ñeå thöïc hieän caàu kyø, maát thôøi gian nhöng veà noäi dung laïi choïn baùt nhaùo khieán cho album cuûa mình chaúng coù ca khuùc naøo ñaït ñöôïc tieâu chuaån, ngöôøi nghe khoâng chaáp nhaän neân trôû thaønh moät saûn phaåm thöøa thaõi. Coù moät ñieàu ñaùng tieác cho moät vaøi ngöôøi ñöùng ñaèng sau naâng ñôõ ca só thöïc hieän album. Hoï taän duïng moïi quan heä, quyeàn haønh cuûa mình ñeå cho raèng album coù khaû naêng, trieån voïng vaø phaùt huy ñöôïc theá maïnh naøy, hay öu ñieåm kia cuûa ca só nhöng thöïc chaát chæ laø nhöõng lôøi saùo roãng. Coù nhaïc só töøng ñöôïc goïi laø vua ñaïo nhaïc taïi Vieät Nam nhöng laïi lôùn tieáng cho raèng gioïng ca treû naøy hay laém trong khi nhöõng ca só do nhaïc só naøy reøn luyeän ñeàu haàu heát coù chaát gioïng yeáu, khoù coù theå leân ñöôïc trong moät sôùm, moät chieàu. Söï xuoáng caáp cuûa album keùo theo caû söï xuoáng caáp cuûa chính nhöõng ngöôøi thöïc hieän vaø baûo trôï noù khieán cho album ñang ngaøy trôû thaønh moät caùch laêng xeâ phaûn taùc duïng.

DAT

.3”

TÖØ LITTLE SAIGON

Ñòa Phöông

ÑEÁN HOA THÒNH ÑOÁN

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B1

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

Phöôïng Mai trình dieãn Hoà Quaûng taïi Quaän Cam

Sinh hoïat Coäng ñoàng

TÖÔØNG VI Little Saigon (CA) - Sau ba naêm vaéng boùng taïi Quaän Cam, Nöõ Hoaøng Hoà Quaûng Caûi Löông Phöôïng Mai seõ chính thöùc taùi ngoä cuøng khaùn giaû aùi moä trong ñeâm dieãn ngaøy 5 thaùng 6 saép tôùi ñaây taïi nhaø haøng Regent West, vôùi nhieàu tieác muïc khaù ñaëc bieät. “Laàn naøy Mai mong raèng seõ coáng hieán nhöõng theå vuõ ñaïo môùi trong caùc trích ñoaïn Hoà Quaûng maø khaùn giaû ñaõ yeâu meán trong nhieàu naêm qua.” Phöôïng Mai cho bieát. Veà buoåi bieåu dieãn hoâm thaùng

Tö vöøa qua taïi phoøng sinh hoaït Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, Phöôïng Mai cho bieát: “Ñaõ coù nhieàu khaùn giaû yeâu caàu toâi trình dieãn trôû laïi vôùi caùc vai troø ñaõ thuû dieãn töø nhoû tôùi lôùn, neân toâi quyeát ñònh toå chöùc theâm buoåi bieåu dieãn thöù hai naøy.” Khi hoûi taïi sao laáy chuû ñeà “Ñeâm Phöôïng Mai - Kim Töû Long,” coâ cho bieát “toång coäng treân döôùi Phöôïng Mai ñaõ quay vôùi Kim Töû Long hôn 30 cuoán DVD vaø video, nhöng hai ngöôøi chöa heà dieãn chung

Ngaøy giôø: 6 giôø 30 chieàu 27 Thaùng Naêm naêm 2005. Ñòa ñieåm: Seafood World, 15351 Brookhurst Street #101-106. Coù vaên ngheä giuùp vui. Chuû nhieäm Toâ Kieàu Phöông ñöùng teân treân thö môøi.

Phoøng Chöõa Laønh Strong Tower

Ngaøy giôø: 10 giôø saùng, Thöù Baûy 28 Thaùng Naêm naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng Chöõa Laønh Strong Tower, 8642 Westminster Avenue, Westminster, CA 92683. Caàu nguyeän chöõa beänh mieãn phí cho baát cöù ai coù nhu caàu, keå caû khoù khaên veà taâm linh, tinh thaàn...

Tieáp trang B2

Ñaïi Hoïc UCI coù vieän tröôûng môùi SAN FRANCISCO - Hoâm Thöù Naêm, moät nhaø quaûn trò haøng ñaàu cuûa heä thoáng Ñaïi Hoïc California (UC) ñaõ ñöôïc chæ ñònh laøm vieän tröôûng tröôøng ñaïi hoïc UC Irvine ñeå nhaän laõnh nhieäm vuï ñöa moät ngoâi tröôøng ñang treân ñaø thaønh coâng gia nhaäp giôùi nhöõng tröôøng ñaïi hoïc danh tieáng. Baùc Só Michael V. Drake, 54 tuoåi, moät chuyeân gia veà nhaõn khoa vaø laø phoù chuû tòch cuûa UC veà y teá, seõ nhaän nhieäm vuï taïi UCI vaøo ngaøy muøng 1 Thaùng Baûy. OÂng noùi oâng ñaõ khoâng noäp ñôn xin coâng vieäc naøy vaø ñaõ khoâng hay bieát chuyeän oâng ñaõ laø moät öùng vieân cho vieäc laøm 350,000 myõ kim moät naêm, maõi cho tôùi hai tuaàn tröôùc ñaây, khi oâng ñöôïc uûy ban tìm kieám phoûng vaán. OÂng Ralph Cicerone, vieän tröôûng cuûa UCI töø baûy naêm nay, seõ ra ñi ñeå nhaän nhieäm vuï chuû tòch cuûa Haøn Laâm

Ñoâng Phöông Thôøi Baùo möøng 12 tuoåi

Vieän Khoa Hoïc Quoác Gia ôû Washington. OÂng Drake seõ ñöùng ñaàu moät tröôøng ñaïi hoïc vôùi moät ngaân saùch 1.4 tæ myõ kim, söû duïng soá nhaân vieân lôùn haøng thöù nhì taïi Quaän Cam. Söù maïng cuûa oâng seõ goàm vieäc gia taêng soá sinh vieân vaø ban giaûng huaán, thu huùt theâm caùc ngaân khoaûn daønh cho nghieân cöùu vaø caûi thieän hình aûnh cuûa tröôøng treân toaøn quoác. UCI laâu nay laø moät trong caùc tröôøng ñaïi hoïc phaùt trieån nhanh nhaát trong heä thoáng ñaïi hoïc cuûa tieåu bang California. Moät döï thaûo keá hoaïch döï ñoaùn soá ghi danh seõ tieáp tuïc gia taêng, töø 24,000 leân tôùi 32,000 sinh vieân töø nay tôùi naêm 2014, vaø moät söï gia taêng veà tæ leä caùc sinh vieân toát nghieäp. Keá hoaïch cuõng döï truø tuyeån duïng 400 giaùo sö vaø thieát laäp caùc trung taâm vaø vieän nghieân cöùu veà teá baøo

Tyø Kheo Thích Böûu Minh noùi Phaùp

Cöïu Ñaïi Taù Nguyeãn Vaên Nam, ngöôøi laõnh ñaïo cuoäc tranh ñaáu cuûa ngö daân Vieät Nam taïi Seabrook, Galveston, Texas, choáng laïi kyø thò chuûng toäc do toå chöùc KKK chuû tröông ñaàu thaäp nieân 80 (Hình Vuõ AÙnh)

Daáu veát ngö daân Vieät Nam tò naïn taïi laøng chaøi Port Arthur (Kyù söï) - VUÕ AÙNH

LTG.- “Nhaát phaù sôn laâm, nhì ñaâm haø baù”... tuïc ngöõ naøy aùm chæ söï cheá ngöï cuûa lôïi nhuaän ôû hai ngaønh ngheà laâm saûn vaø ngö nghieäp so vôùi nhöõng ngaønh ngheà khaùc. Giaù trò cuûa tuïc ngöõ naøy ngaøy nay chæ coøn yù nghóa töông ñoái. Bôûi vì, trong thôøi ñaïi naøy, khoâng thieáu gì nhöõng coâng ty lôùn khai thaùc laâm saûn cuõng nhö ngö nghieäp phaù saûn vì nhieàu nguyeân do chuû quan cuõng nhö khaùch quan khaùc nhau. Caùch ñaây 5 naêm ba coâng ty khai thaùc haûi saûn cuûa Nhaät vaø Nga khaùnh taän chæ Tieáp trang B2 vì luaät leä kieåm soaùt moâi

tröôøng cuõng nhö kieåm soaùt nhöõng ñoäng vaät döôùi bieån ñeå traùnh söï dieät chuûng. Toång giaùm ñoác vaø haøng chuïc nhaân vieân lieân heä cuûa moät coâng ty chuyeân cung caáp caù ngöø soáng cho nhöõng tieäm aên taïi Nhaät Baûn bò ñöa ra toøa vaø tieâu taùn taøi saûn chæ vì mua laäu caù ngöø cuûa caùc taøu ñaùnh caù Nga. Nhöng chuyeän “ñaâm haø baù” cuûa nhöõng ngö daân Vieät Nam taïi Port Arthur cuõng nhö taïi Galveston hay Palacios thuoäc mieàn Nam tieåu bang Texas hoaøn toaøn khaùc. Caâu chuyeän veà hoï laø caû moät

lòch söû veà söï ñoåi thay trong cuoäc ñôøi cuûa moãi ngöôøi. Port Arthur coù tôùi 40,000 daân, trong ñoù hieän nay coù khoaûng töø 3,000 ñeán 4,000 ngöôøi goác Vieät Nam coù lieân heä tôùi ngö nghieäp, phaàn lôùn coù gia saûn do lôïi nhuaän töø con toâm vaø moät ñaëc saûn khaùc cuûa Texas laø crawfish. Tyû leä nhö theá laø moät tyû leä thaáp. Nhöng ñeán Port Arthur hoûi baát cöù moät ngöôøi baûn xöù naøo ôû ñaây veà nhöõng ngöôøi tò naïn Vieät Nam ñaùnh caù hay ñaùnh toâm, baïn coù theå nhaän ñöôïc moät caâu traû lôøi: “Cöù thaúng ñöôøng naøy roài

Ngaøy giôø: Thöù Baûy 28 Thaùng Naêm naêm 2005 vaøo luùc 4 giôø chieàu. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Nhaät Baùo Vieãn Ñoâng, 14891 Moran Street, Westminster, CA 92683. Traân troïng kính môøi quí vò ñeán tham döï buoåi noùi Phaùp cuûa Sa moân Röøng Thieàn Dharma do Tyø Kheo Thích Böûu Minh. Lieân laïc: Thaân Chí (949) 252-9007, Chaân

Tieáp trang B8

Ngöôøi ñi chôï Haøng Sale ñaëc bieät ngaøy Thöù Baûy 28/5/2005

* Hannam Chain Supermarket, 9772 Garden Grove Blvd., Garden Grove, 714590-8408. Ga Butane ñeå naáu aên: $98/ 2 chai Boät giaët Tide: $14.98/ 177oz Nöôùc traùi caây: $3.48/box Naám Haøo: $2.48/5 oz Tröùng lôùn: $0.78/doz. Caù troáng khoâ: $9.98/2lbs Remy Martin vôùi ly: $84.98/chai Nöôùc maém 3 cua: $2.48/ Tieáp trang B2 chai Tieáp trang B8

DAT

B2 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Kyø 121 -Thænh thoaûng vò ñaïi ca laïi ñeán traïi cuûa tao kieåm tra, moãi laàn “ngaøi” tôùi, tao naûn laém, haén ñoøi thöû tay ngheà gaø cuûa tao. Chuyeän khoâng coù cuûa Boá Giaø, nhöng haén caõi raèng haén phaûi kieåm tra cho chaéc aên, duø coù phaûi toán keùm. Baét tao phaûi mang Gaø tôùi nhaø, haén kieåm tra ñuû thöù, chieáu phim sex leân cho haén coi phaûi ñuû 36 taäp, haén baét Gaø cuûa tao phaûi laøm ñuùng baøi baûn nhö trong phim, môùi thöôûng tieàn, ñeán taäp thoåi keøn thaèng ba böïa baét con nhoû ñoù thoåi muoán teùt mieäng

maø cuõng khoâng vöøa loøng haén. Haén trôû ra vôùi maët thaát voïng, laéc ñaàu:”-Chuù huaán luyeän chuùng noù hoûng caû roài, cöù ñuoàn ñuoãn ra thoâi, tung ra thò tröôøng haøng hoï vaäy sao ñöôïc, laáy tieàn cuûa Víp chôù coù phaûi chôi ñaâu, laøm aên nhö vaäy laø khoâng traû tieàn.”. Thaèng ñeåu, noù muoán chôi chaïy, tao noåi khuøng toan ñaäp noù, noù lieàn chôi tao moät phaùt doâ tay, coøn daèn maët:” Maøy ñi thöa ñi!”. Noù bieát tao laøm ngheà naøy ñaâu daùm thöa gôûi ai, ñaønh ñi baùc só tö ñi gaép vieân ñaïn ra roài chöõa trò. Ngaäm boà hoøn laøm ngoït, nhöng theá naøo cuõng coù luùc.” -Traûi thaûm noù. -Cuõng chöa phaûi luùc, coù ngaøy thoâi, khoâng tao trò thì thaèng khaùc noù cuõng

chôi. Chieán ñaàu boø döûng döng: -Coù theå laø tao, tao ñeán nhaø haøng Sôn Nuùi cuûa noù. Thuôû naøy laø thôøi buoåi hoaøng kim cuûa xaõ hoäi ñen, thôøi leân höông cuûa boá giaø vaø caùc tay chaân, côø baïc ñó ñieám, caù ñoä boùng ñaù vaø töø mieàn Baéc nhaäp cö vaøo bao nhieâu laø nhöõng tay giang hoà coäm caùm, Haø Noäi, Haûi Phoøng, Nam Ñònh vaø nhieàu nôi khaùc nöõa, Chuùng noù laø nhöõng tay chôi ñoà noùng, lieàu maïng, vaäy maø Boá Gìa cuõng

Daáu veát ngö daân Vieät Nam tò naïn taïi laøng chaøi Port Arthur Tieáp trang B1

queïo tay maët treân ñöôøng Nöõ Vöông Hoøa Bình Vieät Nam, hoûi nhaø thôø cuûa Father Traàn Maïi seõ ra heát, khoâng coù gì khoù khaên”. Tìm treân baûn ñoà chính thöùc cuûa thaønh phoá, coù theå nhìn thaáy con ñöôøng naøy ghi baèng chöõ Vieät, ñieàu maø chæ ôû Port Arthur môùi coù. Quaû thaät, ngaøy nay tìm ñeán nôi sinh soáng cuûa nhoùm ngö daân Vieät Nam tò naïn taïi Port Arthur laø ñieàu khoâng coù gì khoù khaên caû vì hoï raát noåi tieáng. Hoï noåi tieáng khoâng phaûi vì söï giaøu coù maø noåi tieáng vì söï caàn cuø, chaát phaùc vaø ngoan ñaïo duø laø Phaät Giaùo hay Coâng Giaùo. Chính nhöõng yeáu toá naøy ñaõ giuùp hoï vöôït ñöôïc bao nhieâu khoù khaên töø luùc ñaët nhöõng böôùc chaân baøng hoaøng tôùi moät haûi caûng ñaày nhöõng nhaø maùy loïc daàu. Coù theå noùi raèng, nhöõng ngö daân Vieät Nam ôû Port Arthur, ôû Seabrook, Galveston hay ôû Palacios ñaõ taïo thaønh nhöõng coäng ñoàng nhoû ñaàu tieân taïi Texas vaø hoï ñaõ vieát ñöôïc nhöõng trang söû raát soáng ñoäng them vaøo nhöõng trang söû phaùt trieån cuûa tieåu bang Texas noùi chung vaø Houston-Vuøng Phuï Caän noùi rieâng. Dó nhieân, toâi seõ khoâng baét ñaàu baøi kyù söï daøi ñaêng nhieàu kyø naøy baèng caùch töôøng thuaät sinh hoaït cuûa laøng chaøi Vieät ôû Port Arthur, maø ngöôïc laïi seõ baét ñaàu baèng moät söï kieän quan troïng hôn: Cuoäc tranh ñaáu cuûa nhöõng ngö daân Vieät Nam ñaàu tieân taïi Seaboork, treân vònh Galveston choáng laïi toå chöùc phaân bieät chuûng toäc KKK (Klu-Klux-Klan), ñieàu maø nhöõng toå chöùc daân quyeàn söøng soû nhaát cuûa Myõ cuõng ít daùm haønh ñoäng nhö nhoùm ngö daân Vieät Nam tò naïn Coäng Saûn naøy döôùi söï laõnh ñaïo cuûa moät cöïu só quan cao caáp trong Quaân Ñoäi Vieät Nam Coäng Hoøa: Cöïu Ñaïi Taù Nguyeãn Vaên Nam. Cuoäc tranh ñaáu ñaõ ñem laïi moät keát

quaû baát ngôø maø aûnh höôûng cuûa noù sau naøy ñaõ taïo thaønh neàn moùng cho lôùp ngö daân Vieät ñeán sau soáng raûi raùc treân bôø vònh Mexico. Houston laø thaønh phoá ñaõ trôû thaønh quen thuoäc ñoái vôùi toâi, vì moái lieân heä ngaøy nay giöõa toâi vaø nhöõng ngöôøi baïn töø 40 naêm tröôùc taïi Vieät Nam ñang soáng ôû ñaáy. Neáu ñeán Houston vaøo luùc maø nhieät ñoä ban ngaøy trung bình ôû möùc 95-97 ñoä F thì quaû thaät khoâng phaûi laø moät ñieàu thuù vò gì, nhöng chuyeán ñi laàn naøy coù nhöõng baát ngôø. Ñi theo daáu chaân nhöõng ngö daân Vieät Nam ñaàu tieân ñeán vònh Galveston laø moät ñieàu cuõng vaãn coøn khoù khaên, vì ngaøy nay trong nhöõng ngöôøi ñaùnh caù Vieät ñeán ñaây töø 1975, coøn raát ít ngöôøi theo ñuoåi ngheà cuõ, con caùi hoï ñaõ thaønh danh töø caùc tröôøng ñaïi hoïc ôû Texas ñeàu muoán laøm vieäc theo chuyeân moân cuûa hoï vaø khoâng muoán theo ñuoåi nghieäp cuûa boá meï hoï nöõa duø vì noù quaù cöïc nhoïc. Nhöng roài, toâi cuõng tìm ra hoï vì duø tieáp tuïc hay ñaõ khoâng coøn theo ñuoåi ngheà cuõ, nhöõng ngö daân Vieät Nam tò naïn naøy vaãn soáng trong caùi thaønh phoá aáy, vaãn coøn giöõ nguyeân ñöôïc caùi veû laøng chaøi, moäc maïc vaø chaân thaät töø Phöôùc Tænh, Caø Mau hay Raïch Giaù. Ñieàu maø toâi khoâng ngôø tôùi chính laø nguoàn tin ñaàu tieân cuûa toâi, moät nguoàn tin coù thöøa khaû naêng vaø kieán thöùc giuùp toâi döïng caùi söôøn chính cuûa loaït kyù söï naøy. Toâi quen oâng töø Vieät Nam khaù laâu vaø khi coøn trong caùc traïi caûi taïo, khoâng bao giôø theå ngôø laïi gaëp oâng 40 naêm sau. Thôøi ñieåm cuûa caùch ñaây khaù xa, vaøo naêm 1966, Thieáu Taù Nguyeãn Vaên Nam laø tröôûng khoái Tuø Binh Vuï thuoäc Toång Cuoäc Chieán Tranh Chính Trò Quaân Löïc Vieät Nam Coäng Hoøa. Toâi coøn nhôù nhö in trong vuï thaû tuø binh Coäng Saûn ñaàu tieân taïi cöûa Vónh

Linh, söï kieän xaûy ra nhieàu naêm tröôùc khi coù Hieäp Ñònh Ba Leâ. Chæ coù nhöõng ngöôøi thaân môùi hieåu ñöôïc oâng laø taùc giaû cuûa nhieàu keá hoaïch ñoái xöû raát ñaøng hoaøng vôùi tuø binh Coäng Saûn vaø beû gaõy nhöõng lôøi chæ trích cuûa Hoàng Thaäp Töï Quoác Teá cuõng nhö Hoäi AÂn Xaù Quoác Teá ñoái vôùi Vieät Nam Coäng Hoøa. Toaùn tuø binh Coäng Saûn ñaàu tieân ñöôïc phoùng thích ñeå toû thieän chí sau vuï Coäng Saûn phoùng thích 2 tuø binh Myõ ñaàu tieân trong Leã Phuïc Sinh 1965 taïi Taây Ninh, goàm khoaûng treân 150 ngöôøi goàm nhöõng thöông beänh binh Coäng Saûn ñöôïc Vieät Nam Coäng Hoøa chöõa trò laønh beänh dieãn ra vaøo Muøa Heø naêm 1966. Toâi gaëp oâng treân chuyeán haûi haønh chuyeân chôû tuø binh Coäng Saûn baèng Haûi Vaän Haïm HQ-502 töø beán Baïch Ñaèng tôùi Vónh Linh. Con taøu ñaày nhöõng phoùng vieân truyeàn hình vaø baùo chí ngoaïi quoác ñi theo vuï naøy. Ngöôøi cao lôùn, baûnh trai, aên noùi löu loaùt, thoâng thaïo Anh ngöõ, Thieáu Taù Nam ñaõ gaây ñöôïc söï thuyeát phuïc ñoái vôùi hoï trong chuyeán ñi aáy. Ñieàu laøm moïi ngöôøi ngaïc nhieân laø tröôùc khi caùc tuø binh Coäng Saûn ñöôïc ñöa xuoáng thuyeàn nhoû cuûa Coäng Saûn töø trong bôø bieån ra ñoùn vaø tröôùc söï chöùng kieán cuûa caùc nhaân vieân Hoàng Thaäp Töï Quoác Teá, caùc tuø binh ñeàu phaûi ñi qua tröôùc maët oâng sau khi kieåm tra laïi danh taùnh, coù nhieàu tuø binh Coäng Saûn ñöùng nghieâm chaøo oâng theo kieåu nhaø binh Vieät Nam Coäng Hoøa vaø noùi: “Caùm ôn Thieáu Taù”. Chuùng toâi hoûi oâng xem sao laïi coù chuyeän laï naøy, Thieáu Taù Nam chæ cöôøi: “Cuï Nguyeãn Traõi giuùp toâi. Caàn phaûi ñoái xöû vôùi hoï ñuùng qui cheá tuø binh vaø luaät phaùp Vieät Nam Coäng Hoøa coäng theâm söï thuyeát phuïc”. Boán möôi naêm sau, gaëp laïi oâng (sau naøy oâng leân Ñaïi Taù sang phuïc vuï taïi Söù Quaùn Vieät Nam Coäng Hoøa taïi Caêm Boát thôøi Ñaïi Söù Nguyeãn Vaên Phöôùc trong 2 naêm, sau ñoù trôû veà phuïc vuï taïi Quaân Ñoaøn 4 vôùi chöùc vuï Tham

SATURDAY, MAY 28, 2005

vöôn voøi baïch tuoäc ra keát naïp ñöôïc, chæ coù boïn giang hoà caéc keù laø chòu thieät thoøi. Nhöõng cô sôû laøm aên xaõ hoäi ñen cuûa Boá Giaø hình nhö ñöôïc baûo keâ, tay chaân thaân tín cuûa laõo coù gaøi vaøo boä vaøo sôû coâng an laøm gì chaúng ñöôïc, coøn ai ñuïng ñeán ñöôïc nöõa, chuùng tha hoà taùc oai, taùc quaùi. Caùc ñaøn em nghe danh boá giaø, oâng truøm cuûa caùc oâng truøm, chuùng thi nhau ñeán vôùi oâng truøm ñeå ñöôïc baûo keâ. Chieán ñaàu boø coù baêng ñaûng rieâng cuûa mình, nhöng chöa theå vöôn mình lôùn maïnh nhö cuûa oâng truøm, boá meï haén laïi laø ngöôøi coù theá, coù tieàn. Tính thaèng naøy hôi kyø quaùi moät chuùt, laøm aên ñöôïc, nhöng cöùng ñaàu. Ba böïa “taâu” vôùi ñaøn anh boá giaø nhö theá. Moät thaèng khoâng bieát sôï trôøi sôï ñaát laø gì, Anh Caû chæ mæm cöôøi: -Thaèng ñoù duøng ñöôïc. -Em sôï sau naøy theá löïc noù lôùn noù seõ haïi mình. HaÏi baèng caùch noù khai ra mình. -Ñöøng cho noù bieát nhieàu veà mình, giôùi haïn thoâi. Mình cuõng khoâng theå “xöû lyù noäi boä” noù ñöôïc, khi naøo caàn thanh toaùn noù, khoâng phaûi ta thanh toaùn maø möôïn söùc ngöôøi khaùc truy saùt noù. Cöù ñeå noù laäm thaät saâu, nhaû ra khoâng ñöôïc roài tính…. Söùc ngöôøi khaùc, anh Caû khoâng noùi roõ, nhöng Ba böïa thì hieåu, quyeàn löïc anh Caû luùc naøy lôùn laém, voøi baïch tuoäc cuûa anh Caû baây giôø vöôn ra khaép moïi nôi, keå caû nöôùc ngoaøi. So cho cuøng

Chieán ñaàu boø vaãn laø thöù caéc keù, chaúng qua duøng haén trong giai ñoaïn naøo ñoù thoâi. Nhöõng thöù khoâng xaøi ñöôïc nöõa, anh Caû thaúng tay, sai phaùi ñaøn em baèng caâu nheï nhaøng: -Thaèng X ñoái vôùi anh teä quaù, anh khoâng muoán thaáy maët noù treân coõi ñôøi naøy nöõa. Theá laø baûn aùn töû ñöôïc tuyeân vaø ñöôïc thi haønh khoâng caàn leân phuùc thaåm, hay caâu: -Thaèng Y anh khoâng muoán nhìn maët noù ôû xöù naøy. Thaèng naøy coi nhö bò ñaày ñi bieät xöù, moät thaèng khaùc bò anh noùi: -Thaèng Z khinh anh quaù, em cho noù bieát theá naøo laø leã ñoä. Thaèng ñoù bò tröøng phaït baèng caùch naøo ñoù, hay ñi nghæ maùt ít naêm, ñoù laø aùn nheï. Ñaõ nhieàu tay giang hoà coäm caùn bò thaân baïi danh lieät döôùi tay boá giaø, maø laøm gì ñöôïc. Boá giaø laø moät tay anh huøng nay ñaõ röûa tay gaùc kieám, saùng saùng lo saên soùc maáy luoáng hoa ôû nhaø baø vôï naøo ñoù, hay anh cöôõi chieác xe xòn, maëc sooïc traéng xaùch vôït ñi ñaùnh tenis, caàu loâng gì ñoù, ngaøy raàm, ngaøy leã anh Caû theo vôï lôùn leân chuøa leã Phaät, caùi cô ngôi cuûa chò Caû bao nhieâu töôïng Phaät lôùn nhoû, coøn am coøn ñieän thôø ngay trong nhaø. Bao nhieâu caùc baø lôùn töøng lui tôùi… Coøn tieáp

Phöôïng Mai trình dieãn Hoà Quaûng taïi Quaän Cam Tieáp trang B1

treân saân khaáu ôû haûi ngoaïi, saün dòp Long coù maët ôû ñaây neân toâi ñeà nghò thöïc hieän nhöõng trích ñoaïn maø hai ngöôøi ñaõ töøng dieãn treân video.” Cuõng theo lôøi Phöôïng Mai, boä moân Hoà Quaûng Caûi Löông khoù hôn Caûi Löông thuaàn tuùy, vì ngoaïi tröø gioïng haùt vaø dieãn xuaát ra, coøn phaûi phoái hôïp vôùi caùc theá vuõ ñaïo, ñieàu naøy khoâng deã daøng. Buoåi trình dieãn taïi nhaø haøng Regent West, ngoaøi tröø Phöôïng Mai vaø Kim Töû Long, coâ coøn môøi ñöôïc nhieàu baïn höõu cuøng trình dieãn nhö Taøi Linh, moät trong nhöõng coâ ñaøo noåi tieáng trong thaäp nieân 90, cho ñeán nay, Taøi Linh ñaõ coù hôn 300 cuoán video caûi löông treân nhieàu theå loaïi. Laàn naøy Taøi Linh seõ cuøng xuaát hieän chung vôùi Tuaán Chaâu, moät ngheä só ña taøi töø taân ñeán coå nhaïc. Chöông trình coøn môøi ñöôïc theâm ñaïo dieãn Mai Theá Möu Phoù Chieán Tranh Chính Trò), nhaéc laïi chuyeän cuõ, oâng cöôøi vaø noùi: “Toâi ñoái xöû vôùi boïn hoï toát nhö vaäy, nhöng ñeán khi caùc caäu voâ tuø, hoï laøm toaøn nhöõng ñieàu ngöôïc laïi, khoâng ra caùi gioáng gì caû”. Vaâng, chính con ngöôøi naøy ñaõ laõnh ñaïo cuoäc tranh ñaáu choáng laïi nhoùm KKK ôû Galveston khi oâng cuøng vôùi caùc ngö daân ñaàu tieân ñaët chaân leân Seabrook sau bieán coá 30 Thaùng Tö 1975. Cuoäc tranh ñaáu cuûa oâng ñaõ trôû thaønh baøi hoïc coù giaù trò töøng ñöôïc giaûng daïy taïi caùc tröôøng ñaïi hoïc ôû Nam Texas, Louisiana vaø Mississippi vaøo nhöõng naêm giöõa cuûa thaäp nieân 1980. Noù cuõng laø moät maãu möïc ñöôïc thuyeát trình taïi caùc toå chöùc tranh ñaáu daân quyeàn ôû Mieàn Nam Hoa Kyø. (Coøn tieáp) KYØ SAU: Chi tieát cuoäc tranh ñaáu choáng KKK cuûa caùc ngö daân Vieät Nam taïi Seabrook, Galveston-Texas.

Phöôïng Mai trong vôû tuoàng Kim Hoà Ñieäp.

Hieäp, nöõ ngheä só Traâm Anh, “thaàn ñoàng” Ñan Vy, moät coâ beù môùi 9 tuoåi tham gia dieãn xuaát chung vôùi Phöôïng Mai trong trích ñoaïn Ñaøo Tam Xuaân Baùo Phu Cöøu. Ñaây laø laàn ñaàu tieân Ñan Vy haùt Hoà Quaûng. Phöông Mai nhaän ñònh veà Ñan Vy: “Chaùu raát thoâng minh vaø muùa raát ñeïp, toâi hoaøn toaøn ñaët nieàm tin nôi chaùu.” Ñaëc bieät, Phöôïng Mai coøn môøi caû moät ñaïi ban goàm 15 ngöôøi cuûa bang nhaïc

Ñaïi Hoïc UCI coù vieän tröôûng môùi Tieáp trang B1

goác, caùc nghieân cöùu quoác teá vaø nhöõng boä moân khaùc. Baùc Só Drake sinh tröôûng taïi Sacramento. Thaân phuï oâng laø moät nhaø taâm lyù trò lieäu, vaø thaân maãu oâng laø moät caùn söï xaõ hoäi vaø giaùo vieân. OÂng Drake ñaõ toát nghieäp cöû nhaân taïi tröôøng Stanford vaø baèng y khoa taïi tröôøng UC San Francisco. OÂng töøng laø moät giaùo sö nhaõn khoa taïi UC San Francisco tröôùc khi trôû thaønh moät

Quaûng Ñoâng, coù teân laø Nghóa Tinh trình dieãn vaø phoái hôïp chung vôùi ban nhaïc Hoaøng Nghóa. Toaøn boä chöông trình do baø baàu Thuùy Uyeån ñieàu hôïp, Traàn Nhaät Phong ñaûm nhieäm vai troø MC. Chöông trình seõ baét ñaàu töø 6 giôø taïi nhaø haøng Regent West ngaøy 5 thaùng 6, 2005. Veù chæ ñöôïc baùn taïi moät nôi duy nhaát laø trung taâm Giaùng Ngoïc treân ñöôøng Bolsa. Veù bao goàm caû aåm thöïc. quaûn trò vieân taïi ñoù. OÂng ñaõ ñöôïc baàu vaøo vieän y khoa ñaày uy tín cuûa Haøn Laâm Vieän Khoa Hoïc Quoác Gia. OÂng ñaõ ñöôïc chæ ñònh laøm phoù chuû tòch ñaëc traùch y teá cho heä thoáng UC trong naêm 2000, troâng coi caùc tröôøng y khoa, nha khoa, y teá coâng coäng vaø thuù y, cuøng vôùi caùc khoa khaùc. Vieäc chæ ñònh oâng Drake ñaõ gaây ngaïc nhieân taïi tröôøng. “Chaéc chaén oâng ñaõ khoâng naèm treân baát cöù danh saùch ñoàn ñoaùn naøo,” theo lôøi William Parker, khoa tröôûng caùc ngaønh cao hoïc. (n.n.)

DAT

Tình xöa

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B3

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

CHAÙNH TRUNG

B

ôûi vì ngöôøi Löông theo Tam giaùo nhöng raát thieân veà phaät. Tin töôûng tuyeät ñoái Ñöùc Töø Phuï Thích Ca Maâu Ni laø ñaáng toaøn naêng Chaân Thieän Myõ oâm aáp Phaùp lieân tuïc haèng ngaøy, haèng ñeâm ñeå roäi maùt cho taâm hoàn vaø raát möïc kính troïng chö taêng. Hoï tin theo kinh Vu Lan Boàn noùi veà ñieån tích Muïc Kieàn Lieân coù loøng hieáu thaûo vôùi Meï laø baø Thanh Ñeà. Hoï say meâ aáp uû hoaøi baõo ñoù ñoái vôùi caùc ñaáng sinh thaønh döôõng duïc. Laø ngöôøi Vieät Nam baát cöù nôi ñaâu, hoaøn caûnh naøo thì Muøa Vu Lan vaãn laø muøa troïng. ÔÛ ñaây ñang treân ñaûo tò naïn Galang muøa baùo hieáu cuõng chính laø dòp saùm hoái cuûa nhöõng ngöôøi con Vieät Nam tò naïn ñang laïc loõng bô vô. Vaø duø ñang laïc loõng bô vô, nhöng thöïc söï hoï ñaõ traûi qua nhöõng böôùc gian truaân haõi huøng, khieáp ñaûm töôûng chöøng maïng soáng nhö chæ maønh treo chuoâng. Chín phaàn cheát moät phaàn soáng giöõa phong ba baõo taùp cuûa Ñaïi Döông vôùi chieác thuyeàn nhoû beù vaø Haûi Taëc ñang rình raäp ñeå cöôùp cuûa gieát ngöôøi. Thoaùt ñöôïc côn hieåm ngheøo ñoù, hoï raát bieát ôn Trôøi Phaät, oâng baø toå tieân vaø keû khuaát maët, khuaát maøy ñaõ giuùp ñôõ che chôû cho hoï qua ñöôïc côn phong ba baõo taùp ñeán ñöôïc beán bôø töï do trong ñöôøng tô keõ toùc. Vaø khoù coù theå traû lôøi ñöôïc raèng: Taïi sao hoï ñeán ñöôïc? Treân theá gian coù leõ chöa coù moät saéc daân naøo nhö ngöôøi tò naïn Vieät Nam daùm laøm moät coâng chuyeän maø hoaøn toaøn khoâng tính toaùn, suy xeùt, khoâng bieát thuyeàn meï ra sao, thuyeàn con ôû choã naøo, khoâng quan taâm thôøi tieát, khoâng baûn ñoà, ñòa baøn, löông thöïc... nhö moät luõ thieâu thaân lao mình vaøo ñoùm löûa, phoù maëc cho ñònh meänh cho Trôøi Phaät. Söï ra ñi chín möôi chín phaàn traêm seõ laø caù aên, voi nuoát, coïp voà... Hay laø nhöõng oan khieân naøo khaùc, ngöôøi ta cuõng saün saøng chaáp nhaän vaø vôùi vôï con hoï cuõng chæ than: Thoâi Em ÔÛ Laïi. Em noùi: gaàn nhau ñöøng coù xa Nhöng anh coù nghó khaùc ñaâu maø Tim anh se laïi khi suy töôûng Ai muoán lìa nhau boû cöûa nhaø Thoâi em ôû laïi anh leân ñöôøng Chia gaùnh gia ñình quaûy boán phöông Maây nöôùc ngaøn trung tình ñoâi ngaõ Nhöng mình chung moät moái ñau thöông! Muoân daëm caùch xa maáy nuùi soâng Hoaëc coøn taùi ngoä nöõa hay khoâng Töông lai hoàn quyeän beân nhau maõi Höôûng troïn tình yeâu ñaïo vôï choàng Thoâi ñöøng bòn ròn nöõa maø chi Chæ khoå cho nhau chaúng ích gì Nuoát leä oâm buoàn xua töû bieät Ñeå loøng thanh thaûn luùc ra ñi!

Tuy trôøi ñaõ sang thu, nhöng Galang vaãn coøn caùi noùng oi böùc dö aâm cuûa muøa haï. Noù laø moät hoøn ñaûo hoang

Treân ñaûo tò naïn Galang Indonesia, muøa baùo hieáu Vu Lan Boàn chính laø muøa hieáu thaûo cuûa nhöõng ngöôøi con ghi nhôù coâng ôn trôøi beå cuûa baäc döôõng duïc sinh thaønh. Cöù haèng naêm vaøo ngaøy raèm thaùng baûy aâm lòch, caùc gia ñình thôø cuùng oâng baø cuõng nhö Phaät töû ruû nhau leân chuøa daâng höông caàu nguyeän chung cho nhöõng linh hoàn sôùm sieâu thoaùt vaø luoân cho nhöõng ngöôøi trong gia ñình ñang soáng ñöôïc Thaân, Taâm, Thöôøng, An, Laïc.

nhoû, moät trong hôn ba ngaøn hoøn ñaûo khaùc cuûa xöù Indonesia, raát hieàn hoøa ñaày tình ngöôøi. Loøng chaûo cuûa noù roäng môû dang hai tay ñôõ laáy ngöôøi tò naïn Vieät 1985, möôøi hai ngaøn ngöôøi tò naïn Vieät ñöôïc Cao UÛy Lieân Hieäp Quoác oâm aáp, nuoâi döôõng vaø daïy doã... ÔÛ ñaây, coù leõ söï tieâu khieån trong luùc chôø ñôïi, sô vaán, phoûng vaán, taùi phoûng vaán, tuyeân theä, hoïc xong khoùa Anh ngöõ ñeå ñöôïc ñònh cö nôi caùc nöôùc thöù ba, ngöôøi ta vaãn thöôøng choïn nhaø thôø, chuøa chieàn vaø baõi bieån ñeå gôûi gaám taâm hoàn. Vì taâm hoàn sau nhöõng naêm thaùng bò daøy voø uaát ngheïn, nay coù dòp boäc phaùt. Vaên chöông thô phuù cuõng baét nguoàn töø ñaây maø troãi daäy. Minh coù tieâu chuaån ñònh cö taïi Hoa Kyø vì anh laø thieáu

taù quaân löïc Vieät Nam Coäng Hoøa, Minh ñöôïc ñònh cö ôû Hoa Kyø ngoaøi tình thöông ñoàng loaïi coøn laø tình chieán höõu ñoàng minh. Vôùi Hoa Kyø Minh khoâng ngôõ ngaøng laém, bôûi tuoåi thanh xuaân anh ñaõ töøng du hoïc, ñaõ bieát muøi vò cuûa Hamburger, Hotdogs... Tuy theá, anh muoán ñöôïc ñònh cö sôùm chöøng naøo hay chöøng ñoù ñeå oån ñònh ñôøi soáng môùi. Ñôøi soáng maø Minh cho raèng raát thöøa thaõi vaø voâ vò. Vì cuoäc ñôøi anh ñaõ maát taát caû. Ngöôøi ta chæ maát nöôùc, maát nhaø, rieâng baûn thaân anh maát luoân caû vôï laãn con! Chuyeän maát vôï con laø moät chuyeän ñau buoàn nhaát trong ñôøi Minh, nhö laø moät veát thöông, lôû loùi nhieãm truøng maø khoâng moät löông y thuoác

noái laïi

thang naøo coù theå ñieàu trò ñöôïc, anh chæ nhôø thô noùi leân. EM ÑI ÑÖÔØNG EM Gaëp laïi nhau khoâng noùi moät lôøi Laëng nhìn doøng leä muoán ngaên rôi Ngöôøi xa töø ñaõ möôøi naêm tröôùc Gaëp laïi laøm chi thaáy muoän roài Anh ôû gaàn em maáy phoá thoâi Maø tình hai ñöùa höôùng hai ñôøi Thaân anh cay ñaéng beân ñôøi môùi Em laïnh luøng theo cuoäc soáng troâi Ngaøy xöa em nhôù chuyeän ngaøy xöa Ñeám böôùc tan tröôøng trong suoái möa Anh ngaäp ngöøng theo chaân

loái nhoû Ngaïi nguøng em phuùt cuoái trao thô Töø ñoù chuùng mình thaân thieát nhau Thö yeâu anh môùi vieát laàn ñaàu Duyeân yeâu em cuõng ngaây ngoâ laém Ñoùn nhaän tình anh moäng öôùc ñaàu Ta cuõng naøo ñaâu ñaõ bieát yeâu Thaáy ngöôøi ta lôùn chöôùc noi theo Heïn maây heïn gioù theà non nöôùc Ai bieát cho nhau khoå raát nhieàu Ñoåi ñôøi tình yeâu cuõng choùng phai Yeâu anh em ñoái moäng ñeâm daøi Em caøng hôø höõng anh caøng nhôù

Caøng nguyeän cuøng ai troïn böôùc ñôøi Vaãn bieát ta vui vôùi nghòch thöôøng Cho vaên thô môùi nguùt ngaøn höông Thaân anh laän ñaän phöông trôøi laï Vaãn nhôù ngöôøi xöa vaãn yeâu thöông Ñau buoàn theá söï cuoái trôøi doâng Anh voâ caûi taïo leä ñoâi doøng Em theo ngöôøi laï chieàu thu cuoái! “Laø gieát ñôøi nhau ñaáy bieát khoâng?” Thoâi giôø ñònh meänh ñaõ an baøi Moøn moûi ñôn coâi vaéng boùng ai Haûi ngoaïi thöông veà nôi coá xöù Tieáp trang B4

DAT

B4 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Kyø 60 Ñoàng Coâ laéc ñaàu, khieán Leâ Traân thôû daøi: - Thì ta cuõng ñaâu coù theå chæ moät mình taïi haï maø coù theå thaéng noåi Maõ Kyø chöa noùi gì khi ñeán gaàn ñöôïc haén phaûi quaät ngaõ heát soá ñoâng bu quanh kia!... Ñoàng Coâ chæ mæm cöôøi, nuï cöôøi thaät duyeân daùng... Naøng thaáy Leâ Traân ñang nhìn mình hôi khaùc thöôøng, lieàn ñaùnh troáng laûng: - Döôøng nhö quanh khu naøy khoâng coù mai phuïc... Leâ ñaïi hieäp xem coù ñuùng nhö theá khoâng? Leâ Traân chöa kòp nhaän xeùt lôøi noùi cuûa

Ñoàng Coâ thì trong ñaùm ñoâng voïng ra gioïng oang oang cuûa Maõ Kyø: - Theo ta bieát thì boïn loaïn ñaûng Lam Sôn hieän nay, ngöôøi ít, theá coâ, soá löôïng quaân binh chæ ñeám treân ñaàu ngoùn tay, khoâng bì noåi vôùi ñaïi quaân cuûa ta. Laàn naøy khoâng nhö caùc laàn tröôùc, ta giao cho phoù töôùng Lyù Baân ñieàu binh, ñaùnh vaøo Möôøng Moät (phuû Quaûng Hoùa), laàn naøy khoâng theå ñeå bò sa vaøo keá duï ñòch nhö ôû traän Laïc Thuûy (Caåm Thuûy, Quaûng Hoùa Thanh Hoùa)! Neáu caùc ngöôi khoâng thaéng, thì phaûi ñem ñaàu veà maø gaëp ta...”. Nghe ñeán ñaây, Ñoàng Coâ baám nheï vaøo tay Leâ Traân: - Chuùng ta phaûi rôøi khoûi ñaây tröôùc khi chuùng tan cuoäc, neáu khoâng, lôõ chuùng phaùt hieän laø ñang coù ngöôøi nghe leùn, thì... toi maïng... caû hai... Khoâng ñôïi Leâ Traân traû lôøi, Ñoàng Coâ noùi tieáp: - Chuùng ta ñi. Nhöng tröôùc khi ñi, phaûi löu laïi choã naøy veát tích gì ñoù cho boïn chuùng bieát söï coù maët cuûa chuùng ta... nghóa laø keá hoaïch baøn baïc saép tôùi cuûa chuùng ñaõ bò “baät mí”? Leâ Traân hoûi laïi:

- YÙ coâ nöông laø chuùng ta neân ñeå laïi taïi choã naøy moät kyû nieäm... ôø haù... ôø haù... nhöng kyû nieäm phaûi cuï theå... chaø, cuï theå cuûa chuùng ta nhö... Ñoàng Coâ khoâng theå chôø ñôïi yù kieán anh chaøng ngoác ngheách naøy ñöa ra, vaø hình nhö ñoaùn ra ñieàu gì khoâng ñöùng ñaén, maët laïi ñoû böøng... aáp uùng: - Ñöøng coù nghó vôù vaån aø nghen... Kyû nieäm gì maø giöõa chuùng ta... Neáu ñoàng yù thì xin phieàn Leâ ñaïi hieäp, duøng chæ löïc thay cho buùt, vieát ngay treân phieán ñaù naøy maáy chöõ gì gì ñoù... Leâ Traân khoâng ñôïi nhaéc laàn thöù hai, laäp töùc vaän chæ löïc vaøo ngoùn troû cuûa baøn tay maët, vieát saâu leân phieán ñaù raønh roït möôøi laêm chöõ: “Leâ Traân, Ñoàng Coâ coù maët khi Maõ Kyø ban leänh ñaùnh cöôùp Möôøng Moät”. Ñoàng Coâ suyùt cöôøi lôùn, nhöng bieát mình hôi loá, lieàn ñöa tay buïm mieäng, noùi nhoû: - Tuyeät dieäu! Neáu laõo Maõ Kyø laø ngöôøi thöùc thôøi, bieát keá hoaïch taán coâng vaøo Chí Linh ñaõ loä, thì töï yù huûy boû, coù nhö vaäy seõ ñôõ cho nghóa quaân bieát bao! Naøo, chuùng ta ñi, xin ñaïi hieäp cuõng theo saùt sau taïi haï, khoâng caùch xa quaù 3 böôùc ñaáy. Naøng raûo böôùc, Leâ Traân cuõng baùm leï theo.

Tình xöa noái laïi

Tieáp trang B3

Nguyeän caàu em coù ñöôïc thöôøng thaáy Minh hay quì töông lai trong chaùnh ñieän cuûa chuøa Galang, daïo quanh ngoaøi Minh ñaõ baét ñaàu sôï maøn haønh lang chuøa hay lang ñeâm, ñaùm ñoâng, tieáng ñoäng thang vô vaån ngoaøi baõi bieån baét nguoàn töø ñaâu. Anh ñang moät mình laø vaäy. caàn ñöôïc yeân tónh, thöù yeân Minh baét ñaàu hoïc kinh, tónh cho taâm hoàn maø theo anh laø moät Phaät töû coù Quy Y anh khoâng nôi naøo thoa dòu Tam Baûo töø thôøi coøn thô aáu ñöôïc baèng caùch tieáp xuùc vôùi nhöng anh thuù nhaän thôøi ñoù Thöôïng Ñeá vôùi chuøa chieàn ñeå ñi chuøa laø theo meï ñeå ñuøa caàu mong gaàn guõi ñöôïc vôùi nghòch, höôûng quaû aên traùi giôùi voâ hình. Bôûi theá ngöôøi ta cuùng hôn laø ñeå caàu nguyeän,

Minh hoïa: AÙNH BUØI

hình aûnh cuûa Meï anh tay caàm ba caây nhang quì döôùi töôïng Ñöùc Nhö Lai mieäng laâm raâm khaán vaùi, ñoái vôùi anh chæ laø moät söï nhòn cöôøi. Giôø ñaây, ñaõ naêm möôi tuoåi ñaàu anh môùi nhaän thöùc ñöôïc tieáng chuoâng moõ vaø lôøi kinh laø nhöõng doøng maùu maùt ngoït, dòu hieàn ñang chaûy trong tim trong maùu anh laøm cho taâm hoàn anh laéng dòu sau bao möa gioù baõo buøng, traêm cay

SATURDAY, MAY 28, 2005

nghìn ñaéng ñau thöông maø ñôøi anh ñaõ töøng traûi. Töø nhöõng nhaän thöùc naøy Minh nhôù laïi hình aûnh Meï vaø thöông baø cuï voâ haïn. Theá môùi bieát khi nhöõng gì ngöôøi ta ñaõ bieát thì khoâng coøn gì ñeå bieát nöõa. Baø thaân maãu cuûa Minh cuõng ra veà ñoaøn tuï vôùi Ba anh theo chöông trình ra ñi khoâng ngöôøi ñöa tieãn. Minh ñang quì chaáp hai tay tröôùc ngöïc ñoïc noát baøi

Hai ngöôøi laïi moät tröôùc moät sau, thoaùt ra khoûi maøn söông muø, ñeán choã heïn nhau luùc ñaàu, vaø roài nhaém höôùng ñoäng ñaù Chí Linh tieán vaøo. Ñoù laø moät hang ñoäng ñaù naèm ngay treân ñænh nuùi Chí Linh. Taïi ñaây toaøn boä tham möu cuûa nghóa quaân Lam Sôn ñang chôø ñôïi tin töùc. Ngöôøi ñaàu tieân böôùc ra tieáp ñoùn laø Ñai Vöông Leâ Lôïi. Qua vaøi lôøi chaøo hoûi, Leâ Traân nhìn khaép moïi ngöôøi moät löôït vaø nhaän ra ngay caùc anh huøng haûo haùn Leâ Vaên An, Leâ Vaên Linh, Leâ Thuaän, Trònh Khaû, Buøi Quoác Höng, Nguyeãn Xí, Leâ Saùt, Lyù Trieän, Trònh Loãi, Leâ Ngaân, Ñinh Leã, quan troïng hôn, beân phaûi cuûa Ñaïi Vöông laø möu só Nguyeãn Traõi ñoùng vai troø moät quaân sö ñöôïc giöõ chöùc Haøn Laâm Thöøa Chæ Hoïc Só, coøn beân traùi laø Traàn Nguyeân Haõn. Ñoàng Coâ nhöùt nhöùt thuaät roõ laïi moïi vieäc vöøa qua cho moïi ngöôøi coù maët ñöôïc nghe. Khi noùi ñeán vieäc Maõ Kyø giao Lyù Baân ñem toaøn löïc löôïng truù ñoùng ôû Taây Ñoâ san baèng Möôøng Moät, nôi ñoù laø ñaàu naõo cuûa cuoäc khôûi nghóa... khieán moïi ngöôøi raát lo ngaïi. Nhöng khi nghe Ñoàng Coâ keå ñeán chuyeän Leâ Traân löu laïi maáy chöõ, moïi ngöôøi phì cöôøi. Thaáy caâu chuyeän cuõng ñaõ xong, Leâ Traân leân tieáng:

kinh caàu an, thoaït anh nhìn thaáy moät ngöôøi ñaøn baø traïc tuoåi treân döôùi naêm möôi, ñaàu toùc ñaõ hoa raâm, vaän boä ñoà ñen baø ba cuõ kyõ vôùi neùt buoàn röôøi röôïi, thaân hình tieàu tuïy, khoâng son phaán chaûi chuoát. Ñi chuøa maø vaän toaøn ñoà ñen vaø laø ñoà baø ba, chöùng toû ngöôøi ñaøn baø naøy cuõng ñang coù moät tang thöông cuûa cuoäc soáng vaø coù leõ cuoäc soáng ñau thöông taän cuøng, vaø laø ñi chæ coù moät mình cuõng coù theå ngaàm hieåu ñöôïc baø ta ñang coâ ñôn giöõa söï coâ ñôn tò naïn khaùc bieät vôùi haøng ngaøn ngöôøi coâ ñôn khaùc. Caùi khung caûnh leâ giaù aâm u ñaày nhang khoùi toûa khaép phoøng chaùnh ñieän cuûa chuøa khoâng cho pheùp Minh hình dung theâm veà ngöôøi ñaøn baø ñoù. Nhöng tröïc giaùc baét buoäc phaûi laøm vieäc, phaûi dieãn suy vì baø ta coù ñoâi maét vaø vaønh moâi raát quen thuoäc. Coù leõ chæ coù ñoâi maét vaø vaønh moâi laø ít thay ñoåi theo thôøi gian naêm thaùng. Caùi quen thuoäc mang maùng trong ñaàu oùc vaø laø ñaàu oùc cuûa keû muoán tìm queân laõng. Vì theá Minh coá taäp trung nhìn vaøo nhöõng dóa traùi caây, nhöõng loï hoa röøng, töôïng Ñöùc Nhö Lai treân beä cao vôùi hai vaønh tai roäng ñang höôùng ñoâi maét nhaân töø chieáu aùnh haøo quang xuoáng cho nhöõng ngöôøi ñang chieâm baùi nhö thoâng caûm vôùi noãi truaân chuyeân ñoïa ñaøy tuûi nhuïc cuûa con chaùu Vieät Nam tò naïn vaø ngaøi nhö ñang xoa dòu taâm hoàn cho rieâng Minh trong nhöõng luùc phieàn luïy vaø coù phieàn luïy môùi thaáy ñöôïc aùnh haøo quang chieáu roïi cho taâm hoàn. Theá nhöng, Minh chöa phaûi laø moät Phaät töû chính coáng, anh coøn aûnh höôûng bôûi ngoaïi cuoäc tình ñôøi maø leõ ra trong nhöõng luùc ñang quì, ñöùng trong chuøa, tröôùc töôïng Nhuïc theå cuûa Ñaáng Töø bi khoâng cho pheùp suy nghó rieâng tö moät chuyeän gì khaùc, ngoaøi vieäc nguyeän caàu. Nhöng Minh ñaõ vi phaïm vì anh ñang coá gaéng nhaän ra moät vaøi neùt veà ngöôøi ñaøn baø ñang quì beân caùnh traùi cuûa chaùnh ñieän. Ñuùng, coù leõ quaù ñuùng. Naøng nguyeân laø ñoaøn vieân Thanh Nöõ Coäng Hoøa trong ñoaøn Tröng Nhò cuûa thaønh phoá Hueá, caùi thaønh phoá maø ñôøi Minh ñaõ soáng coù raát nhieàu kyû nieäm maø nhaát laø kyû nieäm vôùi ngöôøi ñaøn baø beân ñaây, khi anh laø moät só quan caáp chuaån uùy lính môùi toø te, xuaát thaân Lieân Tröôøng Voõ Khoa Thuû Ñöùc vaø chính anh choïn Sö Ñoaøn 1 Boä Binh ñeå chieán ñaáu cuõng laø ñeå muoán bieát Hueá thô, Hueá moäng nhö theá naøo. Minh hoài töôûng laïi raát roõ ngaøy tham döï cuoäc dieãn haønh 26-10-1960 vôùi môù tuoåi 25, taïi ñeàn Phuù Vaân Laâu tröôùc cöûa Ngoï Moân thaønh noäi Hueá, ñoái dieän vôùi doøng Höông Giang eâm maùt quyeän laãn vôùi hoà sen chung quanh thaønh noäi toûa leân höông thôm ngaøo ngaït. Naøng xuaát hieän ôû ñoù, trong ñoaøn Thanh Nöõ Coäng Hoøa, vôùi boä ñoà ñoàng phuïc maøu lam tuyeät vôøi, vôùi nhöõng ñöôøng neùt dieäu vôïi maø khoâng moät thaèng ñoäc thaân con trai naøo khoâng traàm troà khen

Coøn tieáp

ngôïi, rung ñoäng theo töøng böôùc ñi nhòp nhaøng trong troáng nhaïc cuûa ñoaøn naøy, ñeå roài sau ñoù in saâu trong taâm hoàn Minh nhöõng löu luyeán yeâu thöông... Ñeå roài moãi ñöùa moãi phöông vì nhöõng phong tuïc taäp quaùn cuûa Hueá, vì nhöõng nghi leã caùch xa, vì meï giaø Hueá khoâng bao giôø muoán cho con gaùi mình rôøi mình nöûa böôùc, luoân luoân muoán con gaùi mình xa nhaát cuõng chæ ngoaøi voøng thaønh noäi, duø cho coù gaëp ñöôïc ngöôøi yeâu ñoàng hoäi, ñoàng thuyeàn, ñoàng ñieäu, ñoàng trang löùa. Caùi taäp quaùn “caây naøo aên traùi ñoù. Noài naøo uùp vung ñoù, thuyeàn naøo ñoùng coïc ñoù” laø ngöôøi sinh ra ôû trong Nam, ngöôøi Nam maø baø cuï cho raèng quaù xa, neáu con gaùi cuûa baø ta phaûi veà nôi ñoù. Baø giaø Hueá chaúng maáy quan taâm gì ñeán mieàn Nam Vieät Nam coù ruoäng luùa phì nhieâu coø bay thaúng caùnh, coù toâm caù baït ngaøn traêm toâng ngaøn gioáng vaø coù moâi tröôøng ñeå phaùt huy ngheà nghieäp thoaùt ñöôïc caûnh chaät vaät ngheøo tuùng cuûa mieàn Trung. Maáy baø khoâng caàn bieát maø chæ bieát “quaù xa”. Chæ coù theá, duy coù vaäy maø laøm cho moái tình ñaàu cuûa Minh tan vôõ! Giôø ñaây, sau 25 naêm taïi chuøa Galang ñaûo tò naïn naøy, Minh gaëp laïi ngöôøi ñaøn baø aáy, ít ra baø ta cuõng ñaõ coù choàng coù con vaø chöa hieåu ñöôïc hoaøn caûnh noäi taâm hieän taïi. Minh coá chôø vaø chôø cho baèng ñöôïc ñeå gaëp, duø chæ laø lôøi thaêm hoûi thöôøng tình cuûa nhöõng baïn beø gaëp nhau sau nhöõng naêm daøi xa caùch. Xong leã, Minh luøi ra ñöùng vaøo döôùi moät goác caây chaâm moài ñieáu thuoác chôø ñôïi vaø tö duy cuûa ñoaïn ñôøi... Taâm Phuùc ñuùng laø naøng. Naøng coù caùi teân cuûa ñôøi vaø cuõng vöøa teân cuûa ñaïo. Caùi teân raát deã thöông nhöng raát khoù nhôù: Nguyeãn Khoa Dieäu Taâm Phuùc, phaùp danh cuûa naøng cuõng laø Taâm Phuùc. Boá meï ñaët cho naøng caùi teân ñaày yù nghóa. Thaày ñaët cho naøng caùi teân ñaày ñaïo ñöùc, loøng luoân laøm Phuùc, Phuùc ôû maõi loøng mình, laáy Phuùc maø ñong laáy loøng maø nguyeän Phuùc. Höôùng veà Phuùc maø thieän cho Taâm vaø toaøn laø ñieàu thieän ñeå ñaït Phuùc. Töø ñoù ñeå höôûng haïnh phuùc troïn ñôøi, troïn kieáp... Ñoù laø lôøi giaûng cuûa meï naøng coøn vaêng vaúng beân tai töø luùc naøng môùi coù trí khoân bieát ñöôïc theá naøo laø Taâm, theá naøo laø Phuùc. Theá nhöng, Taâm thì gaàn troïn ñôøi naøng vaãn aáp uû duy trì maø Phuùc thì nhö moät ñaùm maây môø loang treân ñoài vaéng. Naøng chöa gaëp ñöôïc dieãm phuùc, ñôøi naøng laø caû moät chuoãi ngaøy baát haïnh, choàng naøng ñaõ trôû veà loøng ñaát meï trong chuyeán vöôït bieân maát tích. Choàng naøng cheát khoâng nhang ñeøn höông khoùi vaø khoâng bieát naám moà coù coøn ñoù hay khoâng? Naøng ñau nhoùi veà chuyeän choàng, chöa khuaây nguoâi thì tieáp ñeán hai ñöùa con naøng, moät trai moät gaùi. Hai con naøng ñaõ cheát cuøng vôùi nhieàu ngöôøi nöõa trong moät ñeâm khoâng traêng sao taïi soâng Nhaø Beø quaän Caàn Giôø Tieáp trang B5

DAT

Tình xöa noái laïi

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Tieáp trang B4

maø naøng khoâng ñöôïc nhìn maët, khoâng ñöôïc nhaän xaùc mang veà choân caát, baø la heùt to raèng baø hoaøn toaøn voâ toäi khi baø ñem con ñi tìm töï do khoûi moät nôi khoâng bao giôø coù töï do vaø haïnh phuùc. Nhöng tieáng keâu xin ñoù chæ laø tieáng tru ma trong sa maïc, hoaøn toaøn tuyeät voïng töø ñoù. Baø trôû neân ñieân khuøng roái loaïn taâm trí töø ñoù! Giôø ñaây, ngaøy mai nhö moïi ngaøy cuûa cuoäc ñôøi thöøa thaõi coøn laïi, chuøa ñoái vôùi naøng laø leõ soáng, kinh keä ñoái vôùi naøng laø nguoàn yeâu thöông tha thieát. Naøng muoán traùnh dôøi, ñi, ñöùng, ngoài, naøng luoân luoân nhìn xuoáng ñaát, bôûi neáu ngöûng leân naøng sôï seõ baét gaëp nhöõng doøng ñôøi chua chaùt, nhöng söï thaät quaù ö laø phuõ phaøng! Naøng cuùi ñaàu böôùc chaäm suy nghó nhö theá, boãng coù tieáng goïi. Taâm Phuùc! Chaøo baø, toâi nhôù khoâng laàm thì teân baø laø Taâm Phuùc? Giöõa nhöõng tieáng coân truøng ñang reo leân baûn nhaïc saàu ñau, nhang khoùi coøn ñang vöông trong khöùu giaùc, naøng hình dung nhö ñang ñi giöõa baõi tha ma vaø ñang coù moät chieác quan taøi phuû laù Quoác kyø Vieät Nam maøu vaøng ba soïc ñoû ñaày aùnh neán, nhöng sao chæ coù moät ngöôøi ñaøn oâng ñöa tieãn laïi bieát ñöôïc teân cuûa chính mình vaø ngöôøi ñoái dieän quaù caèn coãi tieàu tuïy cho neân Taâm Phuùc suy nghó mình ñang mô hay laø thöïc vaø gaõ ñaøn oâng kia laø ngöôøi hay laø ma? Naøng ñaõ khoâng muoán nhìn leân nhöng cuõng phaûi coá nhìn trong khi tim naøng ñang troåi nhòp haõi huøng run sôï. Naøng taäp trung trí nhôù nhöng khoâng taøi naøo nhaän ra ñöôïc keû ñoái dieän laø ai, maø gioïng noùi phaùt ra coù phaàn quen thuoäc, naøng coá giöõ bình tónh thöa: Thöa oâng vaâng chính toâi laø Taâm Phuùc, nhöng oâng boû loãi cho laø toâi khoâng theå nhaän ra oâng laø ai vaø quan heä vôùi toâi nhö theá naøo? Laø ñaøn oâng, nhaát laø maáy oâng tuø caûi taïo taâm traïng trôû thaønh ñaøn baø maø naøo coù oâng naøo hay, khi xem nhöõng tuoàng caûi long, ñoïc nhöõng quyeån tieåu thuyeát laõng maïn gì cuõng coù theå khoùc ñöôïc heát, ñoù chính laø taâm traïng cuûa ñaøn baø: Khi vui nöôùc maét vaãn tuoân Luùc buoàn gioït leä vaãn vöông mi daøi

Vaø baây giôø gaëp laïi ngöôøi yeâu xöa boãng nhieân nöôùc maét cuûa Minh cuõng töø töø öùa ra

Baùc Só

nhö muoán che laáp lôøi noùi cuûa anh vaø chính anh khoâng ngôø ñöôïc hoaëc trí nhôù cuûa Taâm Phuùc hoaëc ngöôøi ngôïm cuûa mình ra sao neân ñaõ laøm cho naøng queân mình thöïc. Vaø chính Minh cuõng ngôõ ngaøng ñònh chìa tay ra cho Taâm Phuùc baét nhö laø nhöõng baïn trai, nhöng roài ruùt veà kòp ñeå loä ñoâi baøn tay thöøa thaõi voâ duyeân vaø lieàn sau ñoù Minh töï giôùi thieäu: Thöa baø, toâi chính laø Minh, thieáu uùy Toâ Hoaøng Minh cuûa naêm 1960 taïi ñeàn Phuù Vaân Laâu, Hueá, sau ñoù taïi nhaø cuûa Taâm Phuùc. Toâi khoâng ngôø gaëp laïi baø nôi ñaây, nôi ñaûo tò naïn Galang naøy. Hoaøn caûnh theá naøo coù leõ coøn quaù ít thì giôø ñeå taâm söï. Toâi ñang soáng moät mình taïi Barrack 78, coù dòp toát xin baø gheù thaêm, chuùng mình seõ noùi chuyeän xöa cho vui, baây giôø chæ xin baø cho bieát sô qua oâng nhaø vaø caùc chaùu coù ñi theo khoâng vaø coù khoûe maïnh nhö theá naøo? Thoùi thöôøng quen bieát nhau, xa nhau laâu ngaøy ñöôïc dòp gaëp laïi baát ngôø leõ ra phaûi voàn vaõ reo möøng nhö tuoåi treû nhöng ôû ñaây nhö moät veát thöông ñaõ laønh boãng döng söng taáy möng muû, Taâm Phuùc khoâng muoán coøn ai hoûi veà ñöôøng choàng con, veà quaù khöù, caùi quaù khöù ñau buoàn maø naøng muoán queân ñi cho tim ñöøng nhöùc nhoái. Laïi nöõa naøng vöøa nhaän ra ñöôïc Minh chính laø ngöôøi maø tuoåi thô ngaây ñaõ yeâu, yeâu vôùi moái tình ñaàu trong traéng, non nôùt, say meâ thì giôø ñaây naøng cuõng muoán queân ñi vôùi quan nieäm; caùi gì ñaõ qua neân cho noù qua luoân, nhöng vì lòch söï naøng ñaùp: Vaâng, toâi nhôù ra oâng roài vaø xin loãi khoù coù theå nhaän ra neáu khoâng ñöôïc oâng töï giôùi thieäu, vaø nhö ñeå töï baøo chöõa caâu noùi cuûa mình naøng tieáp: Trí nhôù cuûa toâi quaån quaù chöù troâng oâng khoâng khaùc gì maáy. Toâi cuõng ñang soáng moät mình vôùi caùc anh chò em cuøng thuyeàn ôû Barrack 70 zone 4, coù dòp xin môøi oâng gheù noùi chuyeän chôi. Giôø trôøi ñaõ veà chieàu vaø laïnh quaù, xin pheùp oâng ñeå toâi veà. Vaâng, khoâng coù gì trôû ngaïi, xin pheùp ñöôïc cuøng veà moät ñöôøng vaø ñeå bieát nôi baø ôû, laàn sau coù dòp seõ gheù thaêm. Con ñöôøng töø treân ñoài cao chuøa Vieät Nam vaø caùc Barrack caùch xa chöøng naêm caây soá ñöôøng doác röøng, moät ñoaïn daøi ñöôïc laùt baèng goã, soá coøn laïi duø raèng coù traùng nhöïa nhöng heïp hoøi nhoû nhoi nhö

moät con heûm töø thaønh phoá khoâng saàm uaát ñi vaøo baõi tha ma vôùi nhieàu tieáng coân truøng reo leân buoàn baõ. Hai ngöôøi thaû boä song haønh, maët khoâng caùch nhöng loøng coøn raát caùch, bôûi vì caû hai ñang suy nghó veà caùi rieâng quaù khöù cuûa mình. Gioù bieån uøa vaøo theo nhòp cuûa soùng voå, Minh caûm thaáy hôi laïnh phaû vaøo ngöôøi teâ coùng, nhöng anh ñöôïc söôûi aám nhôø Taâm Phuùc ñang ñi beân caïnh. Maëc daàu chaúng ai noùi chuyeän vôùi ai nhöng Minh leùn nhìn qua aùnh maét traàm buoàn cuûa naøng cuõng ñoaùn bieát raèng naøng ñang suy nghó veà mình 25 naêm tröôùc, 25 naêm xa caùch nhôù nhung, 25 naêm oaùi oaêm ñoå vôõ vaø 25 naêm thöïc teá phuõ phaøng, ñoåi ñôøi nghieät ngaõ. Boán böôùc chaân chaäm chaïp aâm thaàm xieâu ñoå khoâng thaúng ñöùng. Moät vaøi chieác xe cuûa Cao UÛy Tò Naïn Lieân Hieäp Quoác phoùng ñi treân con ñöôøng khoâng ñeøn, khoâng traêng ñoù, ñeøn pha veõ leân maøn söông daày ñaëc nhöõng veát aùnh saùng chôùp loøa vaøng ñuïc soi boùng hai ngöôøi laøm cho Hoaøng Minh-Taâm Phuùc aùnh saùng khoù chòu, chaám döùt söï hoài töôûng rieâng tö vaø maáy ngöôøi ngoaïi quoác treân xe löôùt qua thoaùng nhanh nôû moät nuï cöôøi thoâng caûm thöôøng leä. Nhöõng chieác xe thoaùng nhanh qua nhöôøng cho nhöõng suy tö troãi daäy. Hoaøng Minh nhôù laïi chuyeän xöa ngoaøi caùi chính laøm cho moái tình ñaàu Hoaøng Minh-Taâm Phuùc tan vôõ laø do “ngöôøi Nam quaù xa” coøn moät ñieåm nhoû nöõa khoâng keùm phaàn quan troïng ñoù laø söï vuïng veà thieáu suy xeùt cuûa rieâng chaøng. Hoaøng Minh voâ tình khoâng hay bieát lôùp giaø Hueá ñang choáng ñoái lôùp treû thô môùi, vaên môùi laõng maïn. Theá maø khi Hoaøng Minh ñeán chôi taïi nhaø cuûa Taâm Phuùc laïi ñem khoe moät baøi thô hay thôøi tieàn chieán cho em trai cuûa Taâm Phuùc cheùp goái ñaàu vì em naøy cuõng raát khoaùi loaïi thô môùi naøy. Trong “Giaây phuùt chaïnh loøng” coù ñoaïn:

Anh ñi ñöôøng anh, toâi ñöôøng toâi Tình nghóa ñoâi ta coù theá thoâi Ñaõ quyeát khoâng mong sum hoïp maõi Baän loøng chi nöõa luùc chia phoâi...

Caùi suøng maùu nhaát cuûa baø cuï meï Taâm Phuùc khi nghe Hoaøng Minh giaûng cho em trai Taâm Phuùc raèng ñoaïn thô

PHAÏM GIA KHAÙNH, M.D

9191 BOLSA AVE., SUITE 205, WESTMINSTER, CA 92683 (Trong khu Chôï 99)

Ñieän thoaïi: (714) 891-7035 * Nguyeân Baùc Só ñieàu trò Trung taâm y teá toaøn khoa Ñaø Naüng. * Nguyeân Baùc Só saûn phuï khoa vaø ngoaïi thöônhg döôõng ñöôøng * Nguyeân Baùc Só ñieàu trò Tai-Muõi Hoïng beänh vieän Maltezer vaø baûo sanh vieän Haøm Nghi. * Hoaøn taát haäu Ñaïi Hoïc UCLA. * Hoäi vieân hoäi Y Só Hoa Kyø. Vieät Ñöùc Ñaø Naüng.

Chuyeâ n Trò: BEÄ N H TOAØ N KHOA vaø TAI MUÕ I HOÏ N G

GiÔØ LAØM VIEÄC:

NHAÄN n KHAÙM BEÄNH LAØM THEÛ XANH, DI TRUÙ, NHAÄP TÒCH cuûa Sôû Di Truù Thöù Hai ñeán Thöù Saùu: MEDICAL * Beänh Ngoaøi da vaø Hoa Lieãu, Beänh ngöôøi lôùn, Treû Em, Beänh Ngoaøi 9:30 AM - 6:00 PM Thöù Baûy: MEDICARE da, Saûn phuï khoa, Tieåu giaûi phaãu, Chích ngöøa, Khaùm söùc khoûe toång 9:30 AM- 2:00 PM vaø BAÛO HIEÅM quaùt, Nhaäp hoïc, Chöông Trình WIC, Thöû maùu laøm hoân thuù.

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B5 haát huûi xua ñuoåi anh vaøo taän cuøng traùi ñaát cuûa cuoäc soáng. Giôø ñaây, 25 naêm sau gaëp laïi Taâm Phuùc, ngöôøi ñaøn baø Hueá naøy coøn laïi nhöõng neùt ñau buoàn treân maët, treân laøn da, treân maùi toùc, nhöng vaãn coøn haáp daãn thu huùt taâm hoàn anh ñang troáng vaéng. Hoaøng Minh muoán hoûi raát nhieàu veà 25 naêm xa caùch ñoù nhöng mieäng anh ñaõ khoâng phaùt ra ñöôïc thaønh caâu hoûi ñaàu ñeà. Ñoät nhieân anh nhôù hai caâu ca dao, anh ngaâm nho nhoû:

Bao giôø maët nhaät tan thaønh maùu Vaø khoái loøng toâi cuõng tôï si Hoï ñaõ xa roài khoân níu laïi Loøng thöông chöa ñaõ, meán chöa böa Ngöôøi ñi moät nöûa hoàn toâi cheát Moät nöûa hoàn toâi boãng daïi khôø Toâi vaãn coøn ñaây hay ôû ñaâu? Ai ñem toâi boû döôùi trôøi saâu Sao boâng phöôïng nôû trong maøu huyeát Nhoû xuoáng loøng toâi nhöõng gioït chaâu!”

Toùc mai sôïi vaén sôïi daøi Laáy nhau chaúng ñaëng thöông Laàn tröôùc maát naêm caây vaøng vaø hai ñöùa con thì treân laø thô môùi; töù tuyeät coå hoaøi ngaøn naêm. khoâng noùi maø laøm gì, laàn naøy phong maø nhaø thô Theá Löõ ñaõ Taâm Phuùc, naøng cuõng vöôït bieån naøng khoâng coøn taëng cho Ñoaïn Tuyeät cuûa vaên haøo Nhaát Linh vì trong Ñoaïn ñang suy tö oân laïi chuoãi ñôøi moät ñoàng xu dính tuùi. Ngöôøi Tuyeät caùi khaét khe cuûa leã thô aáu, duø raèng ñang song chaùu goïi baèng coâ laøm chuû ghe giaùo, neáp soáng cuûa ngöôøi xöa haøng beân caïnh ngöôøi ñaøn oâng goïi naøng ñi khoâng thì ra ñi laøm cho moái tình ñaàu cuûa maø moät thôøi naøng ñaõ yeâu, ñaõ vaäy thoâi, chöù ñôøi naøng ñaõ bò Duõng vaø Loan phaûi chia xa thöông nhöng vì meï naøng nhieàu vieân ñaïn truùng tim baây ñoå vôõ! Baø cuï thaàm nghó raèng ngaên caám. Naøng khoâng traùch giôø baén theâm nöõa coù aên Hoaøng Minh aùm chæ baø ta, meï, cuõng chaúng daùm traùch ai nhaèm gì, gia ñình naøng maát aùm chæ vaøo “Meï choàng naøng cho raèng soá phaän an baøi con boá, maát choàng, maát con thì daâu” maø Hueá vaø rieâng baø ta gaùi möôøi hai beán nöôùc, trong baûn thaân naøng coù maát luoân ñang laø ñaïi dieän vaø Hoaøng nhôø ñuïc chòu. Naøng laáy choàng vaãn ñöôïc goïi raèng troïn veïn! Ngöôøi ta ñi vöôït bieån, vöôït Minh thích thuù say meâ loaïi cuõng khoâng daùm so saùnh thô naøy bao nhieâu thì noåi baät cuøng ai nhöng nhìn xuoáng bieân ñeå tò naïn, ñi tìm töông leân caùi laõng maïn tröôùc maét chaúng maáy ai baèng mình. lai, töï do aùnh saùng hoaëc möu baø cuï baáy nhieâu vaø caùi gai Naøng thöøa höôûng ñöôïc gia taøi ñoà ñaïi söï phuïc quoác, rieâng maét baø cuï hôn nöõa laø khi cuûa boá, soáng chung vôùi ba meï naøng nhö moät keû traàm mình, Hoaøng Minh ñoïc em trai nghieâm khaéc trong moät ngoâi bôûi naøng ñaõ khoâng ñuû can Taâm Phuùc cheùp baøi thô Queân nhaø coå trong voøng Thaønh noäi ñaûm töû vaän nhö ñoâi tình Hueá beân caïnh hoà sen toûa nhaân cuûa Troø Sieâu thuôû tröôùc Ñi: höông ngaøo ngaït, cuõng coù maø maáy caâu hoø Hueá coøn löu Anh nhö con chim ngaøn moät khu vöôøn aên traùi vuù söõa laïi: nhaõn loàng... Hoøn non boä caù Em böôùc voâ mieãu naøy thaáy phieâu baït boán phöông trôøi Em nhö ñoùa hoa hoàng trong vaøng bôi loäi maø buoåi sinh xaùc chaøng treo leân ñoù, cho tieàn ba naøng chaêm soùc döôùi em traùch troäm lôøi thaày vôùi bieät thöï Neà neáp cuõ em leõ naøo chaúng goác daøn thieân lyù toûa im che meï phuï khoù tham sang. Hai khuaát aùnh naéng ban chieàu. tay em ñôõ laáy mình chaøng. giöõ Nôï non soâng anh quyeát traû Khoâng gian thôøi gian eâm Soáng treân döông gian chaúng ñeàm ñoù, boãng nhö moät maøn ñaëng... Em nguyeän thaùc cho xong Yeâu nhau chaêng ta giöõ kín söông moûng tan ñi khi naéng xuoáng suoái vaøng gaëp nhau. mai roïi xuoáng! Chuoâng ñaùnh moät duøi thì trong loøng Naøng ñöa taàm maét höôùng moâ moâ cuõng thaáu. Coøn nhö Tình khoâng luïy môùi laø tình ra baõi bieån xa xa ñeå oân laïi troáng ñaùnh ngaøn duøi nhaäp cao thöôïng Ñöøng thöông thaàm töôûng leânh ñeânh cuûa soùng nöôùc. Caùi khaåu voâ tang. Ruùt sôïi daây caûm giaùc cuûa côn say soùng löng ra mieäng vaùi vôùi Thieân nhôù Haõy vui leân roài haõy queân ñi laøm cho naøng noân oùi vì chieác Hoaøng Lieãu mình töû vaän thaùc Thôøi gian sau laø nhöõng caùi thuyeàn nhoû beù nhö moät oan oâi maø theo chaøng! maûnh goã boàng beành maø naøng Naøng ña nghi vôùi loøng gì gì? Nhöõng veát maùu vaáy treân ñaõ trao troïn ñôøi mình cho noù mình vaø chính mình cuõng khoâng moät xeùt suy, gôûi gaám chaúng tin veà cuoäc soáng ôû töôøng loang ræ Vaø nhem môø trong ngoõ vaéng ñeå may ra ñeán ñöôïc beán bôø töï ngaøy mai ôû moät nöôùc töï do do thì quaù phuùc nhö caùi teân vôùi tuoåi ñôøi 45 choàng chaát ñìu hiu! maø naøng ñaõ mang hoaëc baát thöông ñau. Thieáu thôøi hoïc Trong khi Hoaøng Minh vaø haïnh chìm saâu ôû ñaïi döông vì haønh dang dôû vaø hieän taïi trí em trai Taâm Phuùc ñang say phong ba baõo taùp hay vì haûi nhôù lu môø thì laøm ñöôïc meâ thích thuù ngoài giöõa phoøng taëc ngoâng cuoàng thì chính nhöõng gì ñeå soáng khi moät khaùch ñoïc, cheùp thì baø cuï meï caùc maûng thuyeàn naøy laø chieác nöôùc roäng lôùn ôû Myõ nghe noùi Taâm Phuùc ñang nhai traàu hoøm quí giaù mang thaân xaùc laø baèng caáp, khoa hoïc thôøi treân saäp guï beân caïnh boãng naøng veà vôùi caùt buïi, nhö ñaïi, ñieän toaùn tinh vi. Roài ñöùng daäy ñi veà höôùng khaùc, chính töø caùt buïi maø hoùa moät thaân moät mình nôi ñaát thaân. Nhöng ñöôïc caùi naèm ôû khaùch queâ ngöôøi bieát laáy ai buoâng ra tieáng: OÂi thô vôùi thaån! Chaúng coù döôùi loøng ñaïi döông saâu thaêm nöông töïa nhöõng buoåi ban thaúm, trong maùt, nhuïc theå seõ ñaàu khoù khaên aáy. caâu keùo gì heát. Naøng muoán noùi heát taâm söï Vaø cuoái cuøng Hoaøng Minh röõa naùt töø töø hoaëc rôi vaøo ñang suy nghó taïi sao Taâm buïng caù töøng khi töøng chaëp, cuûa ñôøi mình cho Hoaøng Phuùc ñi tò naïn coù moät mình? chöù khoâng hoâi sình thuùi röûa Minh nghe ñeå goïi raèng chia Tan vôõ ñau thöông maát maùt phaùt doøi nhö ôû treân maët ñaát seû noãi buoàn thaàm kín nhöng hay coù cuøng caûnh ngoä! Moät hoaëc döôùi loøng ñaát moät meùt chöa ñuùng luùc, ñuùng choã. caûnh ngoä truøng hôïp ngaãu naêm cuûa moät söï cheát bình Chöa ñuùng luùc coù nghóa raèng nhieân, oan nghieät khaét khe, thöôøng vaø caùi gì treân ñôøi maø naøng chöa naém ñöôïc dó vaõng coù ñeán noãi naøo nhö theá bình thöôøng xem ra khoâng cuûa Minh, moät dó vaõng maø maáy khoaùi vaø cho duø thaân ñôøi anh ta coù nhieàu thay ñoåi chaêng? Hoaøn caûnh cuûa Minh thì xaùc naøng coù bò caù aên thì naøng vaø lieäu raèng coù coøn thay ñoåi vôï vui chôi caûnh laï khi anh vaãn cho raèng troïn veïn linh nöõa khoâng? Vaø hình nhö hoàn naøng seõ ñöôïc gaëp choàng, soáng döôùi cheá ñoä Vieät Coäng coøn trong tuø caûi taïo. Con cuûa anh hai ñöùa, moät gaëp con, baïn beø... Vaãn goïi möôøi naêm laøm cho ngöôøi ta trai moät gaùi thaân thieát nhaát raèng ñoaøn tuï trong chöông khoâng maáy tin nhau laø theá? Vaäy cho neân gôïi laïi moái tình ñôøi anh tuoåi chöa tröôûng trình ra ñi veà aâm giôùi! Naøng nhö ñieân daïi vaø ñaàu moät kyû nieäm xem ra nhöùc thaønh vöôït bieån theo ngöôøi caäu ruoät baèng ñöôøng boä bieät muoán queân luoân baûn thaân nhoái bôûi nhöõng taäp quaùn coå tích töø naêm 1982! Caù aên, voi mình ñeå tìm khuaây khoûa beân xöa oan nghieät vaø cuoái cuøng söï nuoát, coïp voà hay laø nhöõng lôøi kinh tieáng keä hoaëc aáp uû thua thieät vaãn do naøng gaùnh chòu, chöù bieát traùch ai vaø bieát oan khieân naøo ñaõ cöôùp maát say meâ thô Haøn Maëc Töû ai maø traùch. Ñau thöông aáy noù hai ñöùa con cuûa ñôøi anh! Baát haïnh daãn ñeán caû gia ñình baát “Trôøi hôõi bao giôø toâi cheát ñi! aàm ó trong moät ñôøi ngöôøi hoïa haïnh. Ñôøi quaù teä baïc vôùi anh, Bao giôø toâi heát ñöôïc yeâu vì Tieáp trang B6

DAT

Tình xöa noái laïi

B6 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Tieáp trang B5

chaêng coù söï cheát môùi laøm cho naøng queân hay coù khi cuõng khoâng laõng queân vì hoàn thieâng ñaõ töøng ñau khoå ôû traàn gian khi veà aâm giôùi vaãn coøn daèn vaët lang thang nay bôø röøng, mai buïi chuoái, moát hieän ra ôû goác tre. Coù phaûi nhö theá khoâng hay laø ngöôøi ta huø mình vaø cöù cho laø nhö theá ñi, ñeå laøm nhöõng ñieàu phuùc cho cuoäc ñôøi. Ñoät nhieân naøng nhôù laïi maáy caâu thô cuûa Nöõ só Töông Phoá: Canh khuya tænh giaác hai haøng leä Vöøa hoâm qua maát meï chöa nguoâi AÙo khaên tang toùc coøn ñaây Chöa xong tang meï laïi ngay tang choàng

Baø Töông Phoá nöõ só thôøi tieàn chieán ñaõ coù taâm söï rieâng buoàn nhö theá, nhöng thôøi ñoù laø thôøi bình. Söï cheát choùc doàn daäp laø do beänh hoaïn do ñaïi haïn cuûa gia ñình vaø ngöôøi cheát cuõng ñaõ ñöôïc gia ñình chaêm soùc lo laéng chu ñaùo thì cuõng maõn nguyeän laém, coù gì phaûi aân haän. Sau naêm 1975 döôùi cheá ñoä Vieät Coäng söï cheát choùc môùi laø ñau thöông. Cha meï, oâng baø noäi ngoaïi cheát vì ñaøn con chaùu cuûa hoï haàu heát ñaõ vaøo trong tuø Vieät Coäng ñeå caûi taïo. Hoï nhôù nhung moøn moûi, boû aên maát nguû neân ñaâm ra beänh vaø roài khoâng coøn ai ñeå chaêm nom, ngheøo naøn thieáu thoán, thuoác thang trong cheá ñoä Vieät Coäng khoâng coù maø neáu coù cuõng

khoâng ñieàu trò cho nhöõng gia ñình “coù lòch söû oâm chaân ñeá quoác vaø cöïc kyø phaûn ñoäng”. ÔÛ trong tuø caûi taïo, ôû nôi vuøng kinh teá môùi, nôi noâng tröôøng, cheát beänh, cheát ñoùi, bieát cô man naøo maø keå cho xieát. Coù gia ñình naøo ôû mieàn Nam Vieät Nam maø khoâng coù khaên tang voäi quaøng cho tuoåi treû! Nghó nhö theá Taâm Phuùc ngaâm leân baøi thô:

NHAÉN NGÖÔØI VIEÃN XÖÙ Traêng taø xeá boùng qua song Xeá beân goái laïnh nöùc loøng nhôù thöông Anh ñi caùch ngoõ xa ñöôøng Em ñaây thoån thöùc canh tröôøng ñôïi anh Ñôïi anh, anh ôû phöông naøo Coù coøn nhôù ñeán ngaøy nao trong tuø Tình yeâu tim khaéc thieân thu Thöông anh vôøi vôïi mòt muø truøng khôi Gôûi hoàn theo gioù leä rôi Theo traêng, traêng toûa cho ñôøi saùng theâm Anh ôi! Maùu chaûy ruoät meàm Meï giaø ngaøy ñôïi thaâu ñeâm troâng chôø...

Taâm Phuùc vöøa ngaâm nho nhoû baøi thô: Nhaén ngöôøi vieãn xöù xong caâu choùt thì khoâng ngôø Hoaøng Minh ñang laéng tai nghe vaø chaøng voã tay khen hay vaø noùi: OÂ, hay quaù, hay quaù! Thô cuûa baø hay laø cuûa ai maø hay röùa? Em laøm gì maø laøm ñöôïc thô. Em yeâu thô vaø baøi thô naøy ñaêng treân Nguyeät San Töï Do

cuûa ñaûo tò naïn Galang maø anh chöa bieát sao? Ngöôøi ta nhaén anh ñaáy, chöù khoâng phaûi nhaén boïn ñaøn baø naøy ñaâu. Maø luùc naõy anh noùi: “toùc mai sôïi vaén sôïi daøi, laáy nhau chaúng ñaëng thöông hoaøi ngaøn naêm” anh taû veà ai theá vaø taâm söï cuûa ai röùa? Caùi khoâng khí im laëng, caâm nín giöõa hai ngöôøi boãng nghe naøng gôïi chuyeän. Hoaøng Minh caûm thaáy nhö loøng aám laïi. Vôùi gioïng noùi quen thuoäc quaù chöøng, nhôù nhung quaù ñoãi. Hoaøng Minh voán khoâng öa chöõ “röùa” cuûa Hueá vaø chính anh cuõng thöông nhaát chöõ “röùa”, bôûi vì chöõ röùa maø hai ñöùa xa nhau khi meï naøng hoûi anh: “Caäu coù chuyeän chi maø ñeán ñaây nhieàu laàn röùa?” Vì caâu noùi naøy maø sau ñoù Hoaøng Minh khoâng daùm lui tôùi nhaø cuûa Taâm Phuùc nöõa vaø cuõng vì chöõ röùa maø anh xao xuyeán taâm hoàn:

Anh ñi moâ röùa? Sao laâu roài khoâng thaáy ñeán nhaø chôi röùa? Meï em noùi röùa thì röùa, chöù chuùng mình ñöøng coù röùa nghe anh!

OÂi chao! Maáy caâu hoûi deã thöông quaù ñi maø hoài ñoù Hoaøng Minh u meâ khoâng hieåu yù vaø khoâng chòu traû lôøi. Giôø ñaây nghe Taâm Phuùc hoûi taâm söï cuûa ai röùa thì chuùng mình ñaây chöù ai maø xía voâ chuyeän cuûa chuùng mình. Hoaøng Minh muoán traû lôøi nhö röùa, nhöng khoâng hieåu sao anh laïi traû lôøi khaùc.

Hai caâu ca dao cuûa Hueá maø coâ laùi ñoø beán Thöông Baïc hoø töø naêm 1960, baây giôø toâi môùi nhôù ra nhöng ñaây khoâng phaûi laø bôø soâng Höông thô moäng maø laø ñaûo Galang Indonesia 1985 neân duø raèng toùc mai sôïi ngaén sôïi daøi nhöng laïi ñieåm theâm moät vaøi neùt söông vaø chính nhöõng ñieåm söông naøy laøm cho ngöôøi ta thöông nhieàu leân, nhôù moâng lung quay quaét. Tuoåi chuùng mình giaø nhöng chính caùi giaø môùi laø caùi chín chaén nhaát: coù suy nghó vaø ñieàu khieån ñöôïc höôùng ñi. “Nguõ thaäp tri thieân meänh” chöù khoâng gioáng nhö tuoåi thanh xuaân yeâu haêng say mô moäng vaø troáng roãng ôû ngaøy mai. Coù phaûi theá khoâng Taâm Phuùc? Em bieát gì maø hoûi em? AØ queân toâi bieát gì maø oâng hoûi toâi. Caøng veà khuya maøn söông thaám laïnh. Chieác Barrack cay nghieät loä daàn nhö moät ñoáng than ñôn coâi naèm beân xa loä Bieân Hoøa daïo noï ñaõ laøm cho cuoäc ñoái thoaïi rôøi raïc nhöng thaâm saâu nhaát giöõa hai taâm hoàn ñang ñau khoå taïm döùt, nuoái tieác söï gaëp gôõ huyeàn dieäu baát ngôø. Vaø nhöõng ngöôøi ngoài buoàn trong goùc xoù boùng ñeâm taùn gaãu chôø cho choùng qua ñeâm ñeå ñöôïc chuùt aùnh saùng veà ngöôøi thaân, veà moät chuùt le loùi caàu may nhöõng caâu hoûi baèng Anh ngöõ cuûa phaùi ñoaøn Canada, UÙc Ñaïi Lôïi... Khi hoï khoâng hoäi ñuû ñieàu kieän ñieàn ñôn tò naïn ôû Hoa Kyø. Vaø ngöôøi ta chæ nghe tieáng raát nhoû vang voïng trong söông: Chaøo anh!

SATURDAY, MAY 28, 2005 Chuùc em nguû ngon vaø may maén khi gaëp phaùi ñoaøn Myõ. Heïn gaëp laïi dòp khaùc roäng raõi hôn mình noùi chuyeän nhieàu... Hoaøng Minh thô thaån xieâu ñoå moät mình laàn veà nôi gaùc troï, anh ñang suy nghó muoán noái laïi tình xöa vì theo Minh thì cuoäc ñôøi hai ñöùa ñaõ maát taát caû, chaúng leõ cöù naèm maø than thôû hoaøi hay sao? Phaûi coá gaéng soáng vaø ñaïp leân treân taát caû nhöõng ñoå naùt maát maùt ñoù ñeå laïc quan yeâu ñôøi maø laäp laïi cuoäc ñôøi coøn laïi töø con soá khoâng. Hy voïng vôùi boán baøn tay caàn cuø nhaãn naïi, traéng trôn seõ khoâng hoaøn toaøn tay traéng khi veà nôi ñaát nöôùc tò naïn oån ñònh. Tieáng haùt veùo von ñaëc bieät gioïng Nam pha moät chuùt Baéc ñam meâ reùo goïi taâm hoàn laõng maïn yeâu ñöông, thaâm thieát chaát chöùa nhaát cuûa Cheá Linh thu huùt, thoa dòu loøng ngöôøi ñang ñau khoå vaø voán ñaõ thaám nhieàu khoå ñau ñang phaùt ra töø cuoán baêng cassette cuõ kyõ naøo ñoù “Ñeâm Buoàn Tænh Leû” nghe gieo raéc thaám ñöôïm taâm hoàn, mang moät noãi buoàn nhôù queâ höông kinh khuûng, laøm cho Hoaøng Minh töï nhuû thaàm: AØ Cheá Linh cuõng ñaõ coù maët nôi voøm trôøi môû roäng. Ñaùm cöôùi Hoaøng Minh Taâm Phuùc xaûy ra treân chuøa Vieät Nam ôû ñaûo tò naïn Galang ñôn sô nhöng raát trang nghieâm. Coâ daâu, chuù reå vaãn ñöôïc Ñaïi ñöùc chuû leã ban lôøi daïy: Duø laø noái laïi tình xöa nhöng luoân luoân vaãn nhôù: giaøu khoâng ñoåi baïn, sang khoâng ñoåi vôï, ñau thöông cuøng chòu, haïnh laïc cuøng chia. Keát noái nhöôøng nhòn nhau ñeå hoøa hôïp taâm hoàn soáng ñôøi ôû kieáp beân nhau tình yeâu thöông voâ cuøng taän. Baùm víu vaøo aùnh töø bi vaø hoàng ñöùc Nhö Lai qua kieáp luaân hoài ñeå toàn taïi maõi maõi... Khaùch ñöùng treân ñoài cao nhìn ra baõi bieån taän höôûng khoâng khí thôm tho cuûa soùng nöôùc gaây neân caùi caûm giaùc laønh laïnh loøng mình. Xa xa, baõi caùt Galang raát mòn hình voøng cung chaïy daøi bao quanh nöûa phaàn tröôùc saân chuøa veà phía ñoâng cuûa ñaûo. Raát ñeïp, raát xinh hoøa theâm moät röøng döøa

caây to laù toát. Khaùch ôû ñaây, khoâng heïn maø gaëp, khoâng theøm môøi maø cuõng ñeán. Khaùch thöông ñaøng trai, khaùch phuïc taøi ñaøng gaùi. Khaùch ñaïi ña soá ñeàu xuaát thaân ôû tröôøng “Ñaïi Hoïc Toång Hôïp Vieät Coäng”, vôùi chín möôøi naêm hoïc cho neân raát côûi môû xueà xoøa vaø cuõng töøng leä nhoøa mi maét vì ñoå vôõ chia lìa! Vôùi ngöôøi Vieät Nam duø cho ôû nôi ñaâu, hoaøn caûnh naøo: Quan, hoân, tang, teá vaãn phaùt huy cao ñoä phong tuïc coå truyeàn coù töø nhieàu ngaøn naêm tieâm nhieãm trong maùu, trong xöông! ÔÛ ñaây, coâ daâu, chuù reå coù khaùc laø khoâng vöông mieän, boâng tai, hoa caøi treân aùo cöôùi loäng laãy, huy hoaøng, trang troïng. Nhöng vôùi chieác aùo daøi duyeân daùng cuûa Hueá coù ñaëc thuø maø baát cöù ngöôøi ñaøn baø, con gaùi naøo baän vaøo cuõng thaáy thöôùt tha deã thöông, nhôù nhung neùt thon eo, dòu daøng vaø sít sao cuûa noù. Cho neân vôùi Taâm Phuùc tuoåi ñôøi 45 vaãn troâng nhö ngöôøi con gaùi 18, 20. Ñaùm cöôùi cô baàn ngheøo naøn, chæ vôùi nhöõng goùi ñaäu xanh, boät mì, mì aên lieàn vaø ñoâi chuïc quaû tröùng... Ñoà aên cuûa Cao UÛy Lieân Hieäp Quoác caáp phaùt cho tò naïn Vieät. Theá nhöng, vôùi baøn tay Taâm Phuùc, baøn tay con gaùi Vieät Nam, baøn tay coâng dung, ngoân, haïnh, ñaõ trôû neân nhöõng maâm baùnh thôm tho, nhöõng dóa chaû gioø deã nuoát, gôïi nhôù muoân ñôøi. Vaø vôùi phöông chaâm Vieät Nam: Ai cheâ ñaùm cöôùi, ai cöôøi ñaùm ma Thöù tha cho ñaùm ma, cöôøi oøa trong ñaùm cöôùi Khoùc cho ñaùm ma, xueà xoøa cho ñaùm cöôùi

Vaäy cho neân, ñaùm cöôùi naøo maø chaúng cöôøi oøa vaø xueà xoøa, huoáng chi ñaùm cöôùi keát noái tình yeâu xöa trong luùc vong gia thaát thoå, phieâu baït tha phöông, choàng coâ, vôï quaû thì taát caû ñeàu chuùc: Haïnh phuùc tuyeät vôøi, ngaøn ñôøi thöông nhôù. Muøa baùo hieáu Vu Lan Boàn Chaùnh Trung

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B7

.3”

DAT

B8 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Sinh hoïat Coäng ñoàng Tieáp trang B1 Nhaõ (714) 995-2273 hoaëc (714) 333-5107. Sö Coâ Thích Nöõ Hieàn Löông kính môøi.

Tìm hieåu Caûi Löông

Ngaøy giôø: 10 giôø 30 saùng Chuû Nhaät 29 Thaùng Naêm naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683. Chuû ñeà: ra maét taùc phaåm “Tìm hieåu caûi löông vaø taâm tình ngöôøi Luïc Tænh” cuûa Giaùo Sö Traàn Vaên Chi. Lieân laïc: 562-208-1808.

Hoïp AÙi Höõu “Tieáp Vaän Vuøng 2 Chieán Thuaät”

Ngaøy giôø: 10 giôø saùng Chuû Nhaät ngaøy 29 Thaùng Naêm naêm 2005. Ñòa ñieåm: Nhaø haøng Emerald Bay, 5015 W. Edinger Avenue. Hoïp aùi höõu nhaân dòp oâng Phaïm Thanh Nghò gheù thaêm Little Saigon. Lieân laïc: Vuõ Troïng Muïc: 562-864-6061, Nguyeãn Xuaân Bích: 714-379-9739, Nguyeãn Maïnh Hieàn: 714-878-5833. Kyù thö môøi: Nguyeãn Vaên Tyù.

Hoäi AÙi Höõu Thieát Giaùp Nam California hoïp maët

Ngaøy giôø: 11 giôø saùng ngaøy 29 Thaùng Naêm naêm 2005. Ñòa ñieåm: 3150 W. Lincoln Avenue #134, Anaheim. Ñeå töôûng nieäm 30 naêm ngaøy Quaân Löïc Vieät Nam Coäng Hoøa bò böùc töû. Lieân laïc: Buøi Ñöùc Thuyeân 714-775-0839, Ñaëng Taán Ñôûm. Kyù thö môøi: Hoäi Tröôûng Nguyeãn Hoaøng Duõng.

Ra maét saùch

Ngaøy giôø: 1 giôø chieàu ngaøy 29 Thaùng Naêm naêm 2005. Ñòa ñieåm: Hoäi Tröôøng Chaâu Ñaïo Cao Ñaøi, 14072 Chestnut, Westminster, CA 92683. Ra maét tuyeån taäp Vaên Hoïc Nam Phong (27 taùc giaû), Tuyeån Taäp Vaên Hoïc Hoa Vaøng (50 taùc giaû), tuyeån taäp Nguyeãn Höõu Nhaät vaø Nguyeãn Thò Vinh ñeán töø Na Uy. Lieân laïc: 714-891-9304. Kyù thö môøi: Ngoïc An.

Ñeâm nhaïc “Mai Höông - 50 Naêm Haùt Cho Ngöôøi”

Ngaøy giôø: 3 giôø chieàu Chuû Nhaät ngaøy 29 Thaùng Naêm naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683. Ca, nhaïc só: Kim Töôùc, Quyønh Giao, Thaùi Thaûo, Xuaân Thu, Anh Duõng, Nguyeãn Thanh Vaân, Phaïm Thaønh, Vöông Ñöùc Haäu, Thuïy Khanh, Luaân Vuõ, Vuõ Anh Tuaán, Ñöùc Thaønh,... Veù ñoàng haïng: $25. Lieân laïc mua veù: (909) 732-5415, Nhaø Saùch Tuù Quyønh (714-531-4284), Bích Thu Vaân. Ñeâm nhaïc seõ ra maét hai CD môùi “Trôû Veà Dó Vaõng” vaø “Höông Tình Ca.” Ñòa chæ lieân laïc: Mai Höông Tröông, 2445 South Brisa Lane, Rowland Heights, CA 91748.

Thaùnh Leã Misa

Ngaøy giôø: 9 giôø saùng, Chuû Nhaät, 29 thaùng Naêm, 2005. Ñòa ñieåm: Hoäi Quaùn Little Saigon Radio, 15781 Brookhurst Str., #105, Westminster. Ñaây laø ngaøy truyeàn thoáng cuûa gia ñình Lasan Vieät Nam. Thaùnh leã Misa do linh muïc Ñinh Ngoïc Queá kính daâng. Thaân môøi toaøn theå cöïu hoïc sinh La San vaø gia ñình cuøng tham döï.

Phaùp Thoaïi vaø Thieàn Quaùn vôùi Thieàn Sö Thích Tònh Töø

Ngaøy giôø: Ba ngaøy 3 (töø 6 giôø 30 chieàu), 4 (töø 6 giôø 30 chieàu), 5 (töø 9 giôø saùng) Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Ngaøy muøng 3 Thaùng Saùu: Nieäm Phaät Ñöôøng Ngoïc Saùng, 9012 Ingram Avenue, Garden Grove, CA 92844. (714) 897-4350 Ngaøy muøng 4 Thaùng Saùu: Chuøa A Di Ñaø, 14042 Swan Street, Westminster, CA 92683. (714) 890-0628. Ngaøy muøng 5 Thaùng Saùu: Phoøng Hoäi Khu Summer Set (caïnh office), 9200 Westminster Avenue, Westminster, CA 92683. Gia Ñình Thieàn Sinh Sôïi Naéng kính môøi. Ñaïi dieän lieân laïc: Phaät Töû Quaûng Dieäu Höông (714) 323-7762.

Hoäi thaûo veà “Alzheimer”

Ngaøy giôø: 10 giôø 30 saùng ngaøy Thöù Baûy muøng 4 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Trung Taâm Y Khoa UCI, 15355 Brookhurst Street, Westminster, CA 92683. Hoäi thaûo veà nguyeân nhaân, daáu hieäu vaø caùch

chöõa trò beänh laõng trí nhôù Alzheimer. Lieân laïc: Kim Lieân Buøi 949-757-3756, Baùc Só Chính Leâ 714-531-2220.

coâng boá ngaân quyõ... Toång Thö Kyù Trung Quaân thay maët hoäi tröôûng kyù thö môøi.

“Club O’Noodles” trình dieãn taïi Little Saigon

Ñaïi Leã Kyû Nieäm Naêm Thöù 66 Ñöùc Huyønh Giaùo Chuû Khai Saùng Hoøa Haûo

Ngaøy giôø: 7 giôø toái muøng 4 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Nhaø thôø Jesus Christ of Latter Day Saints, 10332 Bolsa Avenue, Westminster, CA 92683. Thaønh phaàn dieãn vieân: Uyeân Huyønh, caùc dieãn vieân trong nhoùm kòch “Club O ‘ Nooldes” vaø caùc ca só noåi tieáng nhö Dieãm Lieân, Vaân Anh Nguyeân Khang, Tieán Duõng, Andy Quach,...Giaù veù: $20. Lieân laïc mua veù: 714-280-5122.

Vieän Vieät Hoïc toå chöùc “Tìm hieåu vaên hoùa Ñoàng Nai-Cöûu Long”

Ngaøy giôø: 2 giôø tröa ngaøy Chuû Nhaät muøng 5 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: 15355 Brookhurst Street, #222. Ñieän thoaïi: 714-775-2050. Dieãn giaû: Giaùo Sö Nguyeãn Thanh Lieâm.

Leã Toân Vinh Phuï Maãu cuûa Hoäi AÙi Höõu Cöïu Nöõ Sinh Gia Long

Ngaøy giôø: Ngaøy Chuû Nhaät muøng 5 Thaùng Saùu 2005, luùc 11 giôø 30 saùng. Ñòa Ñieåm: Nhaø haøng Seafood Paracel, soá 15583 vaø 15589 Brookhurst Street, Westminster, CA 92683. Hoäi nöõ sinh Gia Long Nam California traân troïng kính môøi quyù thaày coâ, caùc baïn Gia Long cuøng gia ñình thaân höõu tham döï ñoâng ñuû. Lieân laïc laáy veù: Leä Minh (714-956-4912), Ngoïc Long (714-979-3813), Hoàng Loan (714-590-7900), Phöông Leâ (714-7755583) vaø Minh Hueä (714-373-4992). Hoäi Tröôûng Nguyeãn Phaïm Leä Minh kyù thö môøi.

Phöôïng Mai trình dieãn Hoà Quaûng

Ngaøy giôø: 6 giôø chieàu ngaøy muøng 5 Thaùng Saùu 2005. Ñòa ñieåm: Nhaø Haøng Regest West. Caùc ngheä só: Phöôïng Mai, Kim Töû Long, Mai Theá Hieäp, Taøi Linh, beù Ñan Vy vaø ban nhaïc Quaûng Ñoâng (15 nhaïc coâng) Nghóa Tinh, ban Wushu. MC Traàn Nhaät Phong. Baø Baàu Thuùy Uyeån ñieàu hôïp toaøn boä chöông trình. Lieân laïc ñaët veù: 714-531-2246 vaø 714-2445865.

Chieàu nhaïc thính phoøng uûng hoä Höôùng Ñaïo

Ngaøy giôø: Töø 4 tôùi 7 giôø chieàu ngaøy Chuû Nhaät ngaøy muøng 5 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Vuõ tröôøng Majestic. Buoåi nhaïc nhaèm gaây quyõ giuùp ban toå chöùc traïi hoïp baïn quoác teá Höôùng Ñaïo Thaúng Tieán. Ca, nhaïc só Hoaøng thi Thi, Quoác Vuõ, YÙ Lan, Quang Tuaán, Cao Thaêng, Ñaïi Döông, Haèng Nga vaø Thanh Hieàn. Veù ñoàng haïng $50, mua taïi Tuù Quyønh (714531-4282).

Hoäi Hoa Lan Vieät Nam (OC) toå chöùc hoäi thaûo

Ngaøy giôø: 1 giôø chieàu ngaøy 18 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Nhaø thôø First Presbyterian, 11832 Euclid Street, Garden Grove, CA 92840 (Giöõa Chapman vaø OrangeWood). Höôùng daãn caùch troàng, tæa lan, töôùi nöôùc vaø boùn phaân ñeå chaêm soùc lan. Vaøo cöûa töï do.

Caùc khoùa tu taäp taïi Tu Vieän Loäc Uyeån

Ngaøy giôø: Ngaøy 27 tôùi ngaøy 30 Thaùng Naêm naêm 2005. Ngaøy 17 tôùi ngaøy 19 Thaùng Saùu naêm 2005. Ngaøy muøng 1 tôùi ngaøy muøng 4 Thaùng Baûy naêm 2005. Ngaøy 14 tôùi ngaøy 18 Thaùng Chín naêm 2005. Ngaøy 21 tôùi ngaøy 25 Thaùng Chín naêm 2005. Ngaøy 28 Thaùng Chín tôùi ngaøy muøng 2 Thaùng Möôøi naêm 2005. Ñòa ñieåm: Tu Vieän Loäc Uyeån. Tìm chæ daãn loä trình treân website: www.DeerparkMonastery.org hoaëc goïi ñieän thoaïi taïi (760) 291-1003. Coi chi tieát vaø ghi danh treân Internet hoaëc ñieän thoaïi tôùi vaên phoøng theo caùc soá ghi treân.

Xuaân Ñieàm ra maét saùch

Ngaøy giôø: 6 giôø toái Thöù Saùu ngaøy 17 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683. Ban Tuø Ca vaø Nhaïc Só Xuaân Ñieàm toå chöùc haùt coäng ñoàng vaø ra maét tuyeån taäp nhaïc Daán Thaân. Coù aåm thöïc nheï. Lieân laïc: Xuaân Ñieàm 562-984-9275.

Hoäi Ngheä Só AÙi Höõu Hoïp Maët

Ngaøy giôø: 5 giôø chieàu ngaøy 17 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Nhaät Baùo Vieãn Ñoâng. Hoïp ñeå kieåm ñieåm coâng vieäc, saép xeáp nhaân söï, keá hoaïch baûo veä quyeàn lôïi,

Ngaøy giôø: 1 giôø 30 chieàu, Chuû Nhaät 19 thaùng Saùu, 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng Sinh Hoaït Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Str. Westminster. Kyû nieäm naêm thöù 66 Ñöùc Huyønh Giaùo Chuû khai saùng Ñaïo Phaät Hoøa Haûo. L/L: 714636-5407. Kyù thö môøi: Huyønh Kim, Döông Minh Quang, Traàn Thò Hoa, Leâ Phöôùc Sang.

Ñeâm nhaïc “Vietnamese Night”

Ngaøy giôø: 2 show 4 giôø chieàu vaø 7 giôø toái ngaøy Chuû Nhaät 19 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Harrah’s Casino & Resort, San Diego. Ca só Quang Duõng, Theá Sôn, Thu Haø, Höông Lan, Quang Linh, Thanh Thaûo, Hoaøi Linh Vieät Höông, nhaïc só Vaên Hoaøng, Vuõ Coâng AnNamX Dancers, Ban Nhaïc Syõ Döï Brothers. Veù baùn tröôùc taïi Tuù Quyønh (714-531-4284) vaø caùc tieäm saùch, nhaïc taïi Little Saigon.

Hoïa só Leâ Ñöùc trieån laõm tranh maøu nöôùc

Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät vaø Nguyeät San Phuï Nöõ Gia Ñình Ngöôøi Vieät baûo trôï. Ngaøy giôø: 11 giôø saùng Thöù Saùu ngaøy 24 Thaùng Saùu ñeán 6 giôø chieàu Chuû Nhaät ngaøy 26 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683. Hoïa só Leâ Ñöùc trieån laõm tranh maøu nöôùc chuû ñeà “Noùn Queâ Höông.”

Môû lôùp nhaïc “Hoa Töø Bi”

Ngaøy giôø: Khai giaûng vaøo 2 giôø chieàu ngaøy 25 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Chuøa Baûo Quang, 713 N. Newhope Street, Santa Ana, CA 92703. Tel: 714-554-1287. Lôùp nhaïc Hoa Töø Bi, goàm nhaïc lyù, hoøa aâm, saùng taùc... vaø piano, keyboard, guitar, luyeän gioïng, do caùc giaûng vieân ñaõ toát nghieäp Quoác Gia AÂm Nhaïc Saigon vaø Golden West Hoa Kyø ñaûm traùch. Ghi danh töø ngaøy muøng 2 Thaùng Naêm ñeán ngaøy 25 Thaùng Saùu naêm 2005. Theâm chi tieát: Goïi nhaïc só Nam Höng 714657-5267 hoaëc email: namhung2001@hotmail.com

Tieáp trang B9

Ngöôøi ñi chôï Tieáp trang B1

oz

Töông ôùt: $1.98/28oz Maêng öôùp chili: $0.98/13

Xaø boâng röûa cheùn: $0.98/ chai Söôøn boø Ñaïi Haøn: $1.99/lb Boø Rib Eye: $1.99/lb Söôøn boø öôùp gia vò: $2.49/lb Caù hoá: $1.98/lb Caù hoá: $1.98/10oz Toâm töôi lôùn: $5.98/lb Caù luø ñuø töôi: $2.58/lb Xaø laùch laù ñoû: $0/98/4 boù Bí Ñaïi Haøn: $0.98/3lbs Xoaøi: $3.98/thuøng * AÙ Ñoâng Supermarket: 9221 Bolsa Avenue, Westminster, 714-999-5566 Chuoái giaø: $0.99/5lbs ÔÙt bell xanh: $0.99/6lbs Mì khoâ Indo: $2.98/Thuøng 20 goùi Söôøn heo non: $1.28/lb Caù thu caét laùt lôùn: $2.18/lb

SATURDAY, MAY 28, 2005

Nhöõng quaõng ñôøi xoùt xa HUY PHÖÔNG Trong luùc ñi tìm hieåu vaø vieát veà ñôøi soáng cuûa nhöõng anh chò em cöïu tuø nhaân ñaõ soáng qua nhieàu naêm tuø ñaøy trong traïi caûi taïo vaø hieän nay ñònh cö taïi Hoa Kyø, chuùng toâi ñaõ gaëp nhieàu hoaøn caûnh, nghe keå nhöõng ñoaïn ñôøi raát ñoãi thöông taâm, quaù xuùc ñoäng. Duø laø ba möôi naêm troâi qua, chieán tranh ñaõ ñem laïi cho bao nhieâu gia ñình nhöõng noãi chia lìa, maát maùt, tuø ñaøy vaø ñeå laïi nhöõng daáu aán khoù queân laõng, nguoâi ngoai. * Sau thaùng 5-1975, Thieáu Taù X., tieåu ñoaøn tröôûng, cuõng nhö hoaøn caûnh cuûa caùc só quan mieàn Nam, bò taäp trung “hoïc taäp caûi taïo.” Trong thôøi gian naøy, chò X. môùi chæ coù moät con nhoû leân hai tuoåi vaø phaûi taàn taûo mua baùn, sinh soáng qua ngaøy ñeå coù chuùt phöông tieän thaêm nuoâi choàng. Trong moät laàn laën loäi leân cao nguyeân thaêm choàng ôû nhaø tuø Gia Trung - Kontum, chaúng may chò bò baïo beänh qua ñôøi ngay taïi nhaø troï thaêm nuoâi. Anh cuøng baïn tuø ñaõ ñöa tieãn chò ñeán nôi an nghæ cuoái cuøng ôû ven laøng, cuøng naèm trong khu canh taùc traïi tuø vôùi nhöõng tieän nghi quaù ñôn sô ñeán toäi nghieäp. Ñieàu ñau xoùt laø moät ngöôøi vôï coù choàng ñi tuø nhö chò X. laïi phaûi naèm ñôn laïnh caïnh traïi tuø, caùch khoâng xa nôi ngöôøi choàng ñang ôû trong voøng lao lyù. Chuùng ta cuõng thaáu hieåu ñaâu laø noãi khoå ñau voâ taän cuûa ngöôøi choàng soáng trong tuø, chæ caùch naám moä ngöôøi vôï hieàn vaøi traêm thöôùc beân kia voøng raøo. Vaøi naêm sau khi ra tuø, anh ñaõ trôû laïi traïi cuõ boác moä chò ñem veà Nam, vaø sau ñoù ñem tro taøn cuûa chò sang Hoa Kyø cuøng vôùi ñöùa con gaùi duy nhaát. Sang ñaây, anh laên xaû vaøo coâng vieäc cho queân noãi buoàn, cho maõi khi ñöôïc 70 tuoåi anh môùi chòu veà höu vì baây giôø chaùu gaùi ñaõ toát nghieäp ñaïi hoïc, coù vieäc laøm Böôûi ngoït: $0.98/5 traùi Boâng caûi xanh: $0.99/3lbs Toâm traéng khoâng ñaàu 3640: $12.98/1 hoäp (4lbs) Boø New York steak: $2.68/ 1lb Gaïo oâng ñòa: $16.48/1 bao (50lbs)

* Sieâu thò & Thöông Xaù Saigon: 10131 Westminster Ave. Garden Grove (gaàn ngaõ tö Brookhurst), 714-636-5600 Taùo Fuji Washington loaïi 1: $0.99/3lbs * Saigon City MarketHass Avocado traùi lôùn: place: 15471 Brookhurst St. $0.99/3 traùi Westminster, CA 92683. 714Naám rôm nguyeân: $0.98/2 531-9800 lon Cam Cali: $0.99/10lbs Caùnh gaø vaøng lôùn: $0.88/lb Rau muoáng: $0.78/2lbs Toâm suù loät voû, khoâng ñuoâi Toâm traéng khoâng ñaàu 26size 26/30: $15.98/Hoäp 4 lbs 30: $7.28/1 hoäp (2lbs) Söôøn boø Ñaïi Haøn: $1.38/ * Chôï AÙ Chaâu Super1lb market: 16042 Magnolia St. Tröùng gaø traéng size large: Fountain Valley, CA 92708. $0.58/1 hoäp (12 tröùng) 714-843-1818

oån ñònh, laäp gia ñình haïnh phuùc vaø giôø ñaây anh ñaõ coù hai chaùu ngoaïi. Neáu baây giôø, moät hoâm nôi tang leã taïi nhaø quaøn, ngöôøi ta thaáy moät oâng giaø toùc baïc, ñöùng khoùc muøi maãn nhö moät ñöùa treû con, thì ñoù chính laø ngöôøi cöïu tuø trong caâu chuyeän ôû treân. Ít khi anh coù can ñaûm ñeán tham döï caùc ñaùm taùng cuûa thaân nhaân, baïn beø, tröôùc khung caûnh naøy, vì thöông caûm, anh ñaõ khoâng sao ngaên ñöôïc nhöõng doøng nöôùc maét. Taïi ñaây, trong tang leã cuûa nhöõng ngöôøi thaân coù neán, coù hoa vaø coù ñuû gia ñình cuûa ngöôøi quaù coá quaây quaàn, anh khoâng laøm sao queân ñöôïc ngaøy chò naèm laïi nôi traïi tuø, moät chieàu giaù laïnh mieàn Baéc, chò ñöôïc taåm lieäm ñôn sô, trong coå aùo quan moûng manh. Cuøng vôùi moät ngöôøi baïn vaø ñaùm tuø hình söï, anh ñaõ xoùt xa böôùc nhöõng böôùc voâ hoàn, ñöa chò qua beân kia ñaùm ruoäng, ôû bìa laøng. Baây giôø moãi ñeâm, moät mình nôi caên “nhaø giaø” coâ ñôn, anh luoân luoân nghó tôùi chò vaø haèng caàu nguyeän cho chò sieâu thoaùt. Chò vaãn laø ngöôøi ñaøn baø ñeïp nhaát, cao caû, hy sinh vaø baát haïnh nhaát cuûa ñôøi anh. * Chò H. laø moät só quan nöõ quaân nhaân phaûi trình dieän ñi hoïc taäp caûi taïo vaøo thaùng 61975. Vaøo luùc aáy, chò ñaõ mang thai ba thaùng vaø raát lo sôï tröôùc leänh goïi caùc cöïu só quan phaûi ñi trình dieän hoïc taäp, tuy nhieân theo thoâng caùo raát ôõm ôø cuûa UÛy Ban Quaân Quaûn, chò H. nghó raèng, vôùi caáp baäc cuûa mình, chæ ñi hoïc taäp moät tuaàn laø veà vôùi gia ñình. Chò cuõng coù trình giaáy chöùng nhaän cuûa baùc só, nhöng khoâng ñöôïc chính quyeàn cöùu xeùt. Vaøo traïi tuø, thaùng ngaøy troâi qua, moät tuaàn roài moät thaùng, hai thaùng, buïng chò lôùn daàn vaø chò cuõng nhö baïn beø ñeàu troâng ngoùng moät leänh tha daønh ngöôøi nöõ tuø mang thai nhö chò. Ñeán thaùng thöù Saùu, chò vaø ba nöõ só quan khaùc trong ngaønh quaân y ñöôïc goïi teân saép xeáp haønh trang leân xe, ai cuõng nghó raèng chò ñöôïc tha veà, nhöng buoåi chieàu hoâm ñoù, caû phoøng ngaïc nhieân khi thaáy chò bò traû veà phoøng cuõ. Caùn boä traïi neâu lyù do trong cuoán soå tay cuûa chò coù moät baøi thô coù nhöõng caâu than vaõn, “chöa an taâm, tin töôûng” caàn phaûi hoïc taäp caûi taïo theâm. Coù leõ trong hoaøn caûnh buoàn khoå cuûa chò, chò ñaõ khoâng daáu ñöôïc noãi xuùc caûm ñeå vieát leân nhöõng vaàn thô aáy? Khi thaát theåu trôû laïi nhaø 3, vì quaù tuyeät voïng, chò H. teù treân baäc cöûa, moâi tím ngaét, thaân theå laïnh buoát, chò em baïn tuø vöïc chò vaøo nhaø, cho chò uoáng nöôùc ñöôøng vaø hô aám ngöôøi

chò laïi. Thôøi gian troâi qua, chò H. saép ñeán ngaøy sinh nôû, nhöng khoâng thaáy leänh tha cuõng nhö chaúng thaáy cho chò chuyeån leân beänh vieän quaän coù ñaày ñuû tieän nghi y teá hôn. Baïn beø trong nhaø 3, vaøo nhöõng giôø roãi raûnh ñaõ caét aùo quaàn, khaên loâng may vôù, taû vaø aùo quaàn cho em beù saép sinh. Cuoái cuøng trong traïm xaù nhaø tuø, chò chuyeån buïng vaø sinh moät beù gaùi khaùu khænh, chò em ñaõ xuùm laïi lo boàng beá, cheá bieán thöùc aên cho chò vaø chaùu beù, giuùp ñôõ hai meï con trong nhöõng ngaøy coøn non thaùng. Chò H. ñaët teân cho chaùu laø HT ñeå nhôù nôi chaùu ra ñôøi trong hoaøn caûnh nghieät ngaõ naøy. Khoâng bieát trong tröôøng hôïp chò H. sinh moät chaùu trai thì khoâng bieát söï vieäc seõ nhö theá naøo, vì ñaây laø nhaø tuø nöõ. Lôùn leân trong nhaø tuø vôùi meï vaø caùc dì, chaùu HT raát thoâng minh, khaùu khænh. Buoåi chieàu sau giôø lao ñoäng, aên toái ñaõ xong, dì naøo cuõng ñeán tranh nhau möôïn chaùu ñeå boàng ñi chôi. Chaùu raát thoâng minh, bieát teân haàu heát caùc baïn tuø cuûa meï trong phoøng, coù theå phaân bieät ñöôïc ba dì coù chung moät teân Vaân vaø nhôù töøng teân ngöôøi trong caùc böùc aûnh gia ñình cuûa baïn meï gôûi vaøo. Chò H. ñöôïc tha ra tuø sau ba naêm, luùc chaùu beù ñaõ ñöôïc hai tuoåi röôõi. Ngaøy chò H. boàng con rôøi traïi, ai cuõng bòn ròn, coù ngöôøi khoâng ngaên ñöôïc nöôùc maét, möøng cho meï con chò trôû laïi vôùi gia ñình nhöng khoâng khoûi buøi nguøi nhôù tieáng cöôøi cuûa coâ nöõ tuø beù tí. Hôn möôøi naêm sau, chò H. ñaõ cuøng vôùi choàng vaø caùc con sang Myõ theo chöông trình H.O. sau nhöõng naêm thaùng tuø ñaøy vaø gian khoå ñeå laøm laïi cuoäc ñôøi. Ngaøy nay ôû treân mieàn “Ñaát Höùa”, chaùu beù ñöôïc sinh ra trong nhaø tuø naêm xöa, ñöôïc söï thöông yeâu, ñuøm boïc, höôùng daãn cuûa boá meï, ñaõ toát nghieäp ñaïi hoïc vaø trôû thaønh moät döôïc só. Coù leõ chaùu cuõng ñaõ bieát ñöôïc chaùu ñaõ ra ñôøi trong hoaøn caûnh naøo cuûa gia ñình vaø cuûa ñaát nöôùc, nôi maø meï chaùu ñaõ chia seû khoå naïn cuøng vôùi caû moät daân toäc, do ñoù chaùu phaûi haõnh dieän veà nhöõng ngaøy thaùng ñaõ qua. Rieâng chò H., chò muoán queân ñi nhöõng ngaøy thaùng tuø ñaøy cuõ vaø khoâng heà muoán nhaéc laïi, tuy vaäy chò laøm sao queân ñöôïc moái tình aám aùp maø nhöõng ngöôøi baïn tuø ñaõ san seõ, an uûi chò trong nhöõng ngaøy thaùng buoàn thaûm aáy. Ngaøy nay, chò cuõng coù nhöõng doøng nöôùc maét, nhöng ñoù laø nhöõng doøng nöôùc maét sung söôùng nhö ngaøy chaùu toát nghieäp ra tröôøng. Xin caàu cho anh chò vaø caùc chaùu ñöôïc soáng nhöõng ngaøy haïnh phuùc troïn veïn ñeå buø ñaép laïi nhöõng gì chò ñaõ chòu ñöïng ngaøy tröôùc. Theo doõi ñaày ñuû tin töùc theá giôùi vaø Vieät Nam Tin nhanh, ñuùng, ñaày ñuû; nhieàu baøi vôû giaù trò:

Chæ coù Nhaät Baùo NGÖÔØI VIEÄT

DAT

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B9

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Florida: Hai vôï choàng Vieät Nam mua shopping center $1.2 trieäu ñoâ JACKSONVILLE, Florida - Hai vôï choàng Vieät Nam ôû Orlando ñaõ mua khu thöông xaù Normandy Strip Center taïi Jacksonville, Florida, vôùi giaù $1.2 trieäu, theo tin baùo Jacksonville Business Journal. Nhöõng ngöôøi mua khu thöông xaù naøy, roäng 18,000 square feet naøy, vaø toaøn boä ñaõ coù ngöôøi thueâ möôùn, laø Chanh Nguyeãn vaø Ngan Nguyeãn. Theo Vaên Phoøng Ñònh Giaù Taøi Saûn Quaän Duval, trò giaù cuûa khu thöông xaù treân laø $587,000. Brett Chetek, ngöôøi ñieàu

khieån vuï mua baùn treân cho vaên phoøng coâng ty Marcus & Millichap ôû Jacksonville, cho hay phía ngöôøi baùn ñaõ laøm chuû taøi saûn naøy töø baûy naêm nay vaø khoâng quan taâm laém ñeán vieäc baùn khu shopping center. “Luùc ñaàu hoï khoâng thaáy höùng thuù laém, nhöng khi toâi ñöa ñeà nghò leân tôùi $1.25 trieäu hoï ñaõ trôû neân phaán khôûi hôn nhieàu,” Chetek noùi. Caùc cô sôû thöông maïi thueâ möôùn choã trong thöông xaù naøy bao goàm moät nhaø haøng, moät tieäm nails, moät cöûa haøng baùn thöùc uoáng vaø moät tieäm giaët quaàn aùo.

Naèm ôû phía Ñoâng Baéc Florida, Jacksonville laø thaønh phoá lôùn nhaát tieáp giaùp vôùi vuøng ñaát lieàn cuûa Hoa Kyø, laø moät caûng lôùn, moät trung taâm taøi chính vaø baûo hieåm cuûa tieåu bang, nôi ñaët caùc caên cöù Haûi Quaân Hoa Kyø vaø laø saân nhaø cuûa ñoäi Jacksonville Jaguars cuûa National Football League. Hoài Thaùng Hai 2005, thaønh phoá naøy ñaõ cung caáp choã ôû vaø phöông tieän cho hai ñoäi Philadelphia Eagles vaø New England Patriots cuøng vôùi nhöõng ngöôøi haâm moä khi coù traän chung keát Super Bowl XXXIX. (N.Y.)

Texas:

Ñaõ baét ñöôïc keû gieát cheát moät sinh vieân Vieät Nam EULESS, TX - Töø 18 ngaøy sau khi xaûy ra aùn maïng, vieäc tìm kieám vaø baét giöõ Khampheth “Khampi” Bounkhoun laø öu tieân haøng ñaàu cuûa Sôû Caûnh Saùt Euless, moät thaønh phoá nhoû gaàn Dallas - Fort Worth, tieåu bang Texas. Bounkhoun, 19 tuoåi, bò truy naõ vì coù lieân quan vôùi vuï baén cheát moät nöõ sinh vieân Vieät Nam hoâm 26 thaùng Tö, taïi baõi ñaäu xe moät nhaø chôi bowling caïnh xa loä Airport Freeway. Caûnh saùt tin raèng Bounkhoun ñaõ baén vaøo ñaàu Julie Nguyeãn Vy baèng moät khaåu suùng ngaén noøng 9mm töø moät khoaûng caùch chæ 2 feet, trong khi Phiengchay “Chirsty” Souvanna vaø Blenda “Lily” Southida giöõ chaët coâ. Baûn baùo caùo cuûa caûnh saùt cho thaáy “Julie” Nguyeãn Vy, 21 tuoåi, ñaõ bò xöû töû nhö theá, ñeå traû thuø cho moät trong nhöõng ngöôøi baïn cuûa Bounkhoun. Thuoác suùng dính treân traùn cuûa Julie Nguyeãn Vy ôû chung

quanh veát thöông cho thaáy coâ ñaõ bò baén töø moät khoaûng caùch raát gaàn. Caûnh saùt cuõng tin raèng anh ta coù dính líu ñeán ba hoaëc boán vuï baén suùng khaùc ôû khu vöïc Fort Worth trong naêm qua. Nhöng Bounkhoun, nhôø coù quan heä vôùi caùc baêng ñaûng ñòa phöông, ñaõ bieán maát. Caûnh saùt ñaõ yeâu caàu cô quan FBI vaø Department of Public Safety cuûa Texas giuùp ñôõ. Vôùi söï trôï giuùp cuûa taát caû 10 nhaân vieân ñieàu tra cuûa Euless, caùc giôùi chöùc treân ñaõ luïc soaùt khaép nôi, ghi vaøo hoà sô nhöõng söï phaùt hieän treân khaép phaân nöûa mieàn Ñoâng Hoa Kyø. Hoâm 13 thaùng Naêm, Bounkhoun ñaõ bò nhaän dieän vaø baét giöõ treân moät chieác xe buyùt ôû Concord, North Carolina, theo lôøi trung só caûnh saùt Troy Remington. Thanh nieân naøy khöôùc töø vieäc daãn ñoä vaø hy voïng ñöôïc göûi traû veà Texas sôùm. Luaät sö cuûa Souvanna, Lesa Pamplin, choáng laïi baát cöù baûn baùo caùo naøo cho raèng

khaùch haøng cuûa baø ñaõ giuùp ghìm chaët khoâng cho naïn nhaân boû chaïy. Baø noùi: “Coâ ta xuaát thaân töø moät gia ñình toát, tuy nhieân thaät söï khoâng hieåu taïi sao coâ bò buoäc toäi saùt nhaân.” Caùc nhaân chöùng keå vôùi caûnh saùt laø “Julie” Nguyeãn Vy, moät sinh vieân cuûa tröôøng ñaïi hoïc coäng ñoàng Tarrant County, vaø baïn coâ laø “Kim” Buøi Thò Mai Thaûo ñaõ coù maët taïi moät ñòa ñieåm chôi bowling. Taïi ñaây Julie Nguyeãn vaø Christy Souvanna ñaõ gaây goå vaø sau ñoù Thaûo vaø Julie boû ra ngoaøi. Trong baõi ñaäu xe, Julie vaø Christy ñaõ ñaùnh nhau. Sau khi Julie Nguyeãn teù xuoáng ñaát, Thaûo cuõng bò taán coâng. Coâ chaïy veà phía choã chôi bowling, vaø bò baén truùng ñaèng sau vai traùi. Hieän nay coâ ñaõ hoài phuïc. Souvanna vaø Southida, caû hai ñeàu 19 tuoåi, ôû Fort Worth, ñaõ bò baét giöõ vaø toáng giam vì bò nghi ngôø ñaõ gieát ngöôøi vaøo cuøng moät ngaøy xaûy ra vuï noå suùng. Nhöng Bounkhoun, cuõng

Ñoå Xaêng ÔÛ Ñaâu? Muïc “Ñoå Xaêng ÔÛ Ñaâu?” cung caáp moät soá chi tieát lieân quan ñeán giaù xaêng trong tuaàn taïi moät soá caây xaêng trong khu vöïc zip code 92683. Thöù töï caùc caây xaêng ñöôïc lieät keâ döïa theo giaù xaêng 87, taêng daàn töø treân xuoáng döôùi. Ngay beân döôùi giaù cuûa töøng loaïi xaêng laø ngaøy hieäu löïc. Giaù xaêng trong baûng naøy khoâng baûo ñaûm giaù xaêng hieän taïi. Thoâng tin ñöôïc trích töø website www.msn.com. Reû nhaát: $1.79 (Gastonia, NC) Loaïi xaêng Caây xaêng taïi Little Saigon

Maéc nhaát: $2.94 (Baker, CA) 87

89

91

Mobil

15496 Magnolia St Westminster, CA 92683

$2.389 05/18/05

$2.499 05/18/05

$2.619 05/18/05

Citgo

15991 Magnolia St Westminster, CA 92683

$2.399 05/18/05

$2.499 05/18/05

$2.599 05/18/05

Chevron

13741 BEACH BLVD Westminster, CA 92683

$2.399 05/18/05

Chevron

14902 Beach Blvd Westminster, CA 92683

$2.419 05/18/05

Chevron

13712 Goldenwest St Westminster, CA 92683

$2.439 05/18/05

Chevron

5992 WESTMINSTER BLVD Westminster, CA 92683

$2.439 05/18/05

Chevron

6702 Westminster Blvd Westminster, CA 92683

$2.439 05/18/05

Chevron

14600 Edwards St Westminster, CA 92683

$2.439 05/18/05

ñöôïc bieát döôùi teân “Black,” ñaõ boû troán. Moät ngöôøi baïn gaùi cuûa Souvanna vaø Southida cho bieát Bounkhoun thöøa nhaän vôùi coâ laø anh ta ñaõ gieát cheát Julie Nguyeãn. Ñöôïc hoûi taïi sao, anh ta traû lôøi: “Vì Lily khoâng thích coâ ta.” Nhöõng ngöôøi quen bieát vôùi Bounkhoun, Souvanna vaø Southida cuõng khai vôùi caûnh saùt raèng ba ngöôøi naøy laø thaønh vieân cuûa baêng ñaûng. Caû ba ñeàu bò buoäc toäi saùt nhaân, vuï aùn ñaõ ñöôïc chuyeån ñeán vaên phoøng Bieän lyù Quaän Tarrant. Coù leõ moät ngaøy gaàn ñaây hoï seõ bò moät ñaïi boài thaåm ñoaøn luaän toäi. Souvanna vaãn töï do sau khi ñoùng $100,000 tieàn theá chaân ñeå taïi ngoaïi hoâm 18 Thaùng Naêm, vaø Southilda ñaõ ñoùng $175,000 tieàn theá chaân hoâm 19 thaùng Naêm. Hoâm Thöù Tö, Harland Westmoreland cho bieát caûnh saùt vaãn ñang tìm moät nhaân

Sinh hoïat Coäng ñoàng Tieáp trang B8

Quyønh Giao ra maét ñóa nhaïc môùi

Ngaøy giôø: 3 giôø chieàu Chuû Nhaät ngaøy 26 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: Phoøng sinh hoaït Ngöôøi Vieät, 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683. Ra maét CD Trôû Veà Thoân Cuõ vaø Tình Khuùc Phaïm Duy. Goùp maët: Anh Duõng, Phaïm Haø, Vöông Höông, Xuaân Thao, Bob Morgan (Flute), Phaïm Long. Veù baùn taïi: Tuù Quyønh (714-531-4284), Thaêng Long Music (714-899-7898), Töï Löïc (714-531-5290). Veù ñoàng haïng $15. Lieân laïc: Ca só Quyønh Giao 714-544-0962 hoaëc 714-653-8693.

Descanso Bonsai Society toå chöùc trieån laõm vaø baùn hoa lan

Ngaøy giôø: Töø ngaøy 17 ñeán ngaøy 19 Thaùng

chöùng khaùc ñeå thaåm vaán, nhöng ñaõ töø choái khoâng ñi vaøo chi tieát. Trong khi aáy, vuï kieän naøy vaãn chöa giaûi quyeát. OÂng noùi: “Coù nhieàu ñieàu lieân quan ñeán cuoäc ñieàu tra vaãn chöa ñöôïc roõ.” (NY)

Saùu naêm 2005, 9AM ñeán 4PM. Ñòa ñieåm: Descanso Gardens, 1418 Descanso Drive, La Canada Flintridge, CA. Ñaây laø show thöù 35 haøng naêm cuûa Descanso Bonsai. Trieån laõm bonsai cuûa caùc ngheä nhaân töø Novice ñeán Master. Trình dieãn tæa lan vaøo Thöù Baûy vaø Chuû Nhaät töø 11AM ñeán 1:30PM. Caùc giaûi thöôûng ñöôïc phaùt döôùi daïng Ribbons. Baøy baùn caùc loaïi hoa lan vaø saûn phaåm lieân heä. Lieân laïc: 818-952-4400, 818-952-4400. www.descanso-bonsai.com

Trieån Laõm “A Long Journey of Courage Vietnamese Americans in the United States 1975-2005”

Ngaøy giôø: 2 giôø chieàu Thöù Naêm ngaøy 28 Thaùng Tö ñeán ngaøy 20 Thaùng Saùu naêm 2005. Ñòa ñieåm: California State University, Fullerton, 800 N. State College, Fullerton, CA 92834. Trieån laõm hình aûnh, phim tö lieäu, taøi lieäu lieân quan ñeán Coäng Ñoàng Vieät Nam taïi Hoa Kyø. Ban Toå Chöùc: Tieán Só Voõ Kim Sôn, Veronica Chiang, Tammy Tran, Laura Lesner, Judy Minh Hue Pham... Trieån laõm keùo daøi töø ngaøy 28 Thaùng Tö ñeán ngaøy 20 Thaùng Saùu naêm 2005. Lieân laïc: (714) 278-3400.

BAÛ O LAÕ N H ÑEÅ CAÛ I TIEÁ N THEÁ HEÄ TÖÔNG LAI

ROBERT MULLINS INTERNATIONAL SAN JOSE - (408) 294-3888 OAKLAND - (510) 533-8228 SACRAMENTO - (916) 257-6550

14550 Magnolia St. # 104 Westminster, CA 92683

714-890-9933

Web Site: http://www.rmiodp.com * E-mail: info@ rmiodp.com

1-800-411-0945 Thöù Hai ñeán Thöù Saùu: 9:00 AM - 6:00 PM Thöù Baûy: 9:00 AM - 4:00 PM

CHUYEÂN TRAÙCH DÒCH VUÏ BAÛO LAÕNH TRONG MOÏI TRÖÔØNG HÔÏP KÍNH MÔØI QUYÙ VÒ ÑOÙN NGHE CHÖÔNG TRÌNH PHAÙT THANH HOÄI THOAÏI CUÛA VAÊN PHOØNG ROBERT MULLINS INTERNATIONAL VAØO MOÃI THÖÙ TÖ TÖØ 7:00 PM, CHUÛ NHAÄT TÖØ 11:30 AM TREÂN CAÙC LAØN SOÙNG 1110AM, 1430AM, 1500AM, VAØ 106.3FM TAÏI NAM CALI.

ROBERT MULLINS INTERNATIONAL - HAÕY UÛY THAÙC CHO CHUÙNG TOÂI

DAT

Du Lòch

.3”

Thaéng caûnh Ñaù Vaøng Yellowstone naèm ôû tieåu bang Wyoming mieàn Trung Taây Hoa Kyø caùch Los Angeles 1,052 miles. Thò traán nhoû Old Faithful ñöôïc xem laø thuû phuû cuûa Yellowstone vì suoái phun Old Faithful laø caûnh thieân nhieân kyø bí thu huùt du khaùch nhieàu nhaát, sau ñoù môùi ñeán caùc beå nöôùc noùng vaø ao buøn ôû trong vuøng Mud Volcano Area vaø thöù ba laø caùc thaùc nöôùc huøng vó trong vuøng Canyon. Ñoù laø ba nôi choán caàn phaûi xem khi ñeán Yellowstone, ngoaøi ra nhöõng ngöôøi yeâu thuù hoang coù theå xem boø röøng, gaáu, nai, chim choùc, nhöõng ngöôøi thích caâu caù thì nôi ñaây coù hoà vaø caùc doøng soâng, ngoïn suoái raát nhieàu caù Trout. Nhaø nhieáp aûnh hay hoïa só thì nôi ñaây thieân nhieân ñaõ daøn döïng saün cho hoï nhöõng ñeà taøi raát nhieàu maøu saéc. Do ñoù thaéng caûnh Yellowstone laø moät nôi choán ñaùp öùng ñöôïc nhöõng sôû thích khaùc nhau cuûa moïi ngöôøi.

Ñ

oaøn du lòch “Thanh Nhaøn” cuûa chuùng toâi xuaát phaùt töø Little Saigon sau 4 ngaøy 3 ñeâm roøng raõ vaãn coøn quaân soá 15 “chieán só” goàm ñuû moïi thaønh phaàn nam nöõ laõo aáu sau khi coù 5 “chieán só”

chaùn ngaùn caûnh xe hö boû cuoäc trôû veà ôû Las Vegas ngay töø ngaøy ñaàu! “Trung Ñoäi Tröôûng” vaãn laø chieán só Nguyeãn Ngoïc Lieân (Ñoan Trang Dòch Vuï ngaøy tröôùc) chæ huy vaø höôùng daãn vieân du lòch kieâm taøi xeá laø Gerald ngöôøi Ñaøi Loan bò vôï boû, haän ñôøi ñen baïc neân ñi

Caâu caù treân hoà Ñaù Vaøng laø moät moân giaûi trí mang nhieàu thö giaõn.

K yù s öï d u l ò c h

B10 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 28, 2005

Yellowstone Ñaù Vaøng HOÀ

TRONG THAÉNG CAÛNH

laøm du lòch ngao du ñaây ñoù cho queân söï ñôøi: Söï ñôøi nhö chieác laù ña Ñen nhö moõm choù, cheùm cha söï ñôøi! Sau moät ngaøy rong ruoåi

Tieáp trang B11 Moät suoái nöôùc noùng khoùi toûa la ñaø ôû West Thumb.

TRÒNH HAÛO TAÂM

DAT

.3”

K yù s öï d u l ò c h

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

Yellowstone Ñaù Vaøng HOÀ

Tieáp trang B10

TRONG THAÉNG CAÛNH

trong vuøng Old Faithful (Nieàm Tin Cuõ) xem suoái phun baén nöôùc noùng leân trôøi (Jim Bridger naêm 1829 thaùm hieåm trôû veà baùo caùo laø vuøng naøy ma quaùi kyø bí coøn thaùc nöôùc thì... chaûy ngöôïc!) vaø nhöõng beå nöôùc noùng khoaùng tuyeàn trong xanh nghi nguùt khoùi, chuùng toâi leân xe ñi veà höôùng Ñoâng ñeán West Thumb ñeå nghæ ñeâm trong nhöõng caên nhaø goã Lodge maø haõng du lòch ABC ñaõ ñaët möôùn saün ôû Grant Village moät xoùm nhoû naèm caïnh West Thumb. West Thumb cuõng coù vaøi suoái phun vaø hoà nöôùc noùng trong khi Grant Village chæ laø moät laøng du lòch coù nhaø troï, tieäm aên vaø cöûa haøng taïp hoùa baùn ñoà aên, thuoác men, phim aûnh. Grant Village laáy teân vò Toång Thoáng thöù 18 laø Ulysses S. Grant ngöôøi ñaõ kyù nghò ñònh thaønh laäp Yellowstone National Park ngaøy 1-3-1872. Gerald ñöa chuùng toâi ñeán vaên phoøng cuûa khu nhaø troï laáy chìa khoùa vaø moãi gia ñình 2 hoaëc 3 ngöôøi ôû moät caên nhaø saøn cao böôùc leân baèng 4, 5 baäc thang xaây baèng goã thoâng vaø maùi lôïp cuõng baèng goã naèm trong moät röøng thoâng rôïp boùng caây raát maùt meû. Sau khi taém röûa cho saïch buïi ñöôøng traàn vaø nghæ ngôi choác laùt chuùng toâi ñi boä ra nhaø haøng buffet duy nhaát trong vuøng. Nhaø haøng raát lôùn coù maùi nhoïn chóa leân trôøi, khaùch aên khaù ñoâng moãi phaàn $8 vaø ñoà aên Myõ. Nhôø coù rau caûi, traùi caây vaø thòt boø nöôùng (roasted beef) neân chuùng toâi chieáu coá taän tình vaø khoâng bieát aên nhaèm thöù gì maø ñeâm ñoù toâi cuõng nhö nhieàu ngöôøi khaùc bò ñaày hôi raát khoù chòu, coù vaøi ngöôøi coøn bò ñau buïng nöõa.

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B11

Grant Village naèm caïnh bôø hoà Yellowstone neân toâi ra bôø hoà ngaém caûnh cho bieát trong khi moät soá ngöôøi khaùc daïo phoá tìm mua nhöõng moùn ñoà kyû nieäm laøm baèng goã thoâng hay mua khoâ nai, boø röøng veà laøm quaø phöông xa. Ñöùng nôi bôø hoà vaøo buoåi hoaøng hoân nhìn daõy ñoài maøu xaùm vaø nhöõng ngoïn ñeøn ôû khu nhaø haøng beân trong laøng toâi coù caûm töôûng nhö ñöùng beân Hoà Xuaân Höông ôû Ñaø Laït. YELLOWSTONE LAKE Hoà Yellowstone raát roäng coù dieän tích 280 daëm vuoâng laø hoà treân nuùi lôùn nhaát ôû luïc ñòa Baéc Myõ. Nöôùc hoà coù muøa Hoà Yellowstone laø hoà treân nuùi lôùn nhaát ôû luïc ñòa Baéc Myõ. ñaày, coù muøa vôi nhöng möïc nöôùc hoà khi thaáp nhaát laø ôû cao ñoä 7,733 feet treân möïc nöôùc bieån roøng saùt (ñoä saâu cuûa bieån ghi treân baûn ñoà bao giôø cuõng laø con soá thaáp nhaát (Low Lowest Level) maø ngöôøi ta ghi nhaän trong chu kyø 30 naêm cuûa thuûy trieàu ñeå traùnh cho taøu beø khoâng maéc caïn). Nöôùc hoà Yellowstone khi traøn chaûy xuoáng thaønh nhöõng thaùc nöôùc huøng vó maø chuùng toâi seõ tôùi ngaøy mai vaø nöôùc seõ tieáp tuïc chaûy xuoáng vuøng thaáp hôn trôû thaønh con soâng Yellowstone. Treân hoà cuõng coù nhieàu hoøn ñaûo laø nhöõng suoái phun khoaùng chaát ñaõ taét nguoäi. Nôi saâu nhaát trong hoà coù ñoä saâu ñeán 320 feet. Hoà noåi tieáng coù nhieàu caù Cutthroat Trout nhaát so vôùi nhöõng nôi khaùc neân muøa Heø quy tuï raát ñoâng ngöôøi ñeán caâu caù. Caâu caù Trout loaïi “caét coå” (Cutthroat) phaûi caâu baèng moài ruoài (Fly) vaø phaûi keùo moài bay bay di chuyeån laø ñaø treân maët nöôùc ñeå ñaùnh löøa nhöõng con caù Trout. Moài ruoài Tieáp trang B12 Gieáng khoaùng tuyeàn xanh nhö ngoïc ôû West Thumb.

DAT

.3”

K yù s öï d u l ò c h

B12 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

Yellowstone Ñaù Vaøng HOÀ

Tieáp trang B11

TRONG THAÉNG CAÛNH

khoâng haún chæ ruoài maø coøn duøng nhöõng loaïi coân truøng khaùc nhö deá, chuoàn chuoàn, chaâu chaáu, buø caøo vaø toát nhaát laø duøng nhöõng coân truøng coù nhieàu nhaát ôû trong vuøng ñoù. Tìm khoâng ra coân truøng thaät thì mua coân truøng giaû laøm

baèng loâng gaø, loâng vòt, plastic baùn ôû caùc tieäm baùn ñoà theå thao nhöng phaûi laø loaïi coân truøng coù nhieàu trong vuøng. Duøng moài laï, caù Trout khoâng bieát thöù gì seõ khoâng aên thì “ngö oâng” chæ coù nöôùc xaùch caàn veà khoâng vaø sôï coøn bò

“ngö baø” cho aên “chaû choài” vì töôûng ñi ... giaêng caâu baäy baï trong xoùm döôùi! Caùch caâu baèng moài ruoài cuõng coù 2 caùch laø Ruoài Khoâ (Dry Fly) vaø Ruoài Öôùt (Wet Fly), Ruoài Khoâ thì keùo keùo cho bay lôùt phôùt treân khoâng coøn Ruoài Öôùt thì nhaáp nhaáp cho laø ñaø döôùi nöôùc. Caâu baèng moài ruoài ñoøi hoûi phaûi coù “tay ngheà vöõng chaéc” (skill) cuõng nhö kinh nghieäm vaø hai tay cöù phaûi laøm vieäc lieân tuïc vöøa thaâu daây vöøa nhaáp caàn caâu neân khoâng theå vöøa caâu vöøa ñoïc saùch. Caù Trout ôû hoà Yellowstone raát lôùn daøi töø 14 ñeán 18 inches thòt ngoït,

SATURDAY, MAY 28, 2005

xöông ít vaø khoâng tanh. Caù naøy khi coøn töôi soáng chieân doøn chaám nöôùc maém toûi ôùt hay naáu canh ngoùt vôùi caø chua, rau caàn Taây laø nhöõng moùn aên vöøa ngon vöøa laønh! Ngoaøi caù Cutthroat Trout ôû hoà Yellowstone coøn coù caù Catfish, caù Bass... Giaáy pheùp (license) caâu caù trong Yellowstone coù theå mua töø caùc tieäm taïp hoùa, visitor center vôùi giaù $15 cho 3 ngaøy caâu, $20 ñöôïc 7 ngaøy. Giaáy pheùp caâu caù cuûa tieåu bang Wyoming khoâng duøng ñöôïc trong Yellowstone maëc duø Yellowstone naèm trong tieåu bang Wyoming. Nhaén tröôùc

ñeå caùc baïn thích ñi caâu khoûi 71 ngöôøi ta xaû ñaäp ñeå cho phaûi mua loän License, vöøa nöôùc töø trong vuøng thaáp caïnh maát tieàn laïi coøn bò phaït! ñoù chaûy vaøo soâng Santa Ana ra bieån. Vuøng thaáp coù teân laø NGHEÀ CAÂU CAÙ CUÛA TOÂI Prado Reservoir nhaèm chöùa Ngöôøi ta ñi caâu caù phaûi coù nöôùc möa töø mieàn nuùi San moài ruoài hay moài truøn (giun Bernardino chaûy xuoáng ñeå ñaát) coøn toâi thì ñaõ töøng ñi ngaên ngöøa luõ luït, ñaäp chaän caâu... khoâng moài maø vaãn coù nöôùc laïi trong muøa möa neân caù! Khoâng phaûi laø vì toâi taøi, nöôùc öù laïi thaønh ao ñaàm raát toâi gioûi maø laø nôi caâu coù quaù nhieàu caù Catfish laø loaïi caù aên nhieàu caù! Soá laø vaøo naêm 1980 taïp, chuùng soáng ôû ñoù aên coân toâi vaø vôï con töø traïi tî naïn truøng cuõng nhö laù caây muïc môùi qua maáy thaùng coøn ñi trong röøng ngaäp nöôùc vaø caû hoïc Anh Vaên As Second Lan- phaân boø töø vuøng noâng traïi guage neân cuõng raûnh rang. Chino ñoå xuoáng. Toâi nghe Muøa möa chaám döùt, Heø naêm ngöôøi ta ñoàn neân xaùch caàn ñoù ôû ñaäp nöôùc Prado Dam caâu chaïy xuoáng ñaäp Prado, gaàn giao ñieåm 2 xa loä 91 vaø ñöùng treân bôø nhìn xuoáng möông nöôùc (channel) xaây baèng xi maêng thaáy caù nhaûy tung taêng tröôùc khi bò nöôùc cuoán vaøo ñaäp. Raát nhieàu ngöôøi caâu ñöùng chaät caû hai beân bôø möông, coù vaøi oâng Myõ ñen coøn ñem caû loø gas BBQ ra nöôùng caù aên taïi choã! Toâi buoät löôõi caâu loaïi moät chuøm coù 3 löôõi höôùng ra 3 phía treân sôïi daây caâu 3 caùi nhö vaäy caùch nhau 1 foot, khoâng caàn moùc moài vaø quaêng ra gaàn tôùi bôø beân kia roài quay thu daây vaøo. Vöøa quay vaøi voøng laø caàn caâu giöït giöït, caù ñaõ vöôùng vaøo löôõi caâu! Moãi laàn keùo leân laø coù caù, coù khi ñeán 3 con! Trong 2 tieáng ñoàng hoà caâu ñaày 3 thuøng nhöïa loaïi 5 gallon. Toâi ñem veà naøo naáu canh chua, naøo kho, naøo chieân, naøo haáp cuoán baùnh traùng, aên khoâng heát cho baø con VN trong khu appartment toâi ôû. Baø xaõ raát phuïc taøi toâi, ôû Saøi Goøn coù thaáy toâi caâu caù bao giôø? Raûnh laø ra quaùn caø pheâ ngoài hay xaùch xe Honda ñi ñaâu maát bieät. Qua beân naøy ñoåi ñôøi, ngoaøi taøi troàng rau aên khoâng heát toâi laïi coù theâm taøi caâu caù! AÊn Catfish hoaøi cuõng ngaùn vaø ñaäp xaû trong voøng moät tuaàn cuõng caïn nöôùc, heát caù vaø ñaäp trô ñaùy chôø muøa möa naêm tôùi. Taøi ngheä laø phaûi phaùt huy lieân tuïc chôù ñaâu phaûi coù khi coù, coù khi khoâng! Ñeå chöùng toû vôùi vôï toâi laø taøi caâu caù cuûa toâi vaãn coøn chöa mai moät neân moät hoâm ñeïp

Moät caên nhaø goã khaùch saïn Lodge giöõa röøng thoâng mang ñeán cho du khaùch nhöõng kyø nghæ Heø aám aùp laõng maïn.

Tieáp trang B14

Property & Insurance

ALHAMBRA

FD # 1668

NGHÓA TRANG & NHAØ QUAØN

Vaên phoøng ALHAMBRA ñaëc traùch Coäng Ñoàng Vieät Nam Ñòa chæ: 205 S. Chapel Ave.,Suite B Alhambra, CA 91801

(626) 299-3733 (888) 688-1068 ! Nghóa trang ron ä g lôn ù nhatá vaø ñep ï nhatá trong nöôc ù My.õ ! Ñòa lyù phong thuyû tuyetä vôiø. ! Phuc ï vuï vaø ton â tron ï g tap ä quan ù ngöôiø AÙ chau â . ! Ñang phatù trien å khu nghóa trang môiù, khung can û h tuyetä ñep ï vôiù han ø g ngan ø mau ã ñatá ñeå coù theå ñap ù ön ù g nhu cau à cua û cac ù hoiä ñoan ø . ! Chöông trình traû gop ù daiø han ï (3, 5 hoac ë 7 nam ê ) ! Traû trong 12 than ù g khon â g tính tien à lôiø. ! Chuû quyen à ñatá nghóa trang coù theå ñöôc ï sang nhöôn ï g hôp ï phap ù qua thuû tuc ï phap ù ly.ù ! Cung cap á dòch vuï Tang Leã töø A ñen á Z theo ñun ù g phong tuc ï tap ä quan ù vaø nghi thöc ù ton â giao ù . ! CON Â G TY COÙ LOØ HOA Û THIEU Â TÖN Ø G NGÖÔIØ MOT Ä CHÖÙ KHON Â G THIEU Â TAP Ä THE.Å ! ÑAC Ë BIET Ä CHÖÔNG TRÌNH HAU Ä SÖÏ TRAÛ GOP Ù lam ø nheï gan ù h nan ë g taiø chan ù h cho gia ñình vaø giam û bôtù nhieu à veà ap ù löc ï tinh than à cho con chau ù khi höu õ sö.ï

HAÕY ÑEÁN VÔÙI CHUÙNG TOÂI - BAÛO ÑAÛM QUYÙ VÒ SEÕ ÑÖÔÏC HAØI LOØNG

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B13

.3”

DAT

.3”

K yù s öï d u l ò c h

B14 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

Yellowstone Ñaù Vaøng HOÀ

Tieáp trang B12

TRONG THAÉNG CAÛNH

trôøi töø Pomona toâi laùi xe Ford Pinto xuoáng caàu taøu Huntington Beach. Moùc moài teùp vaøo löôõi caâu vaø quaêng daây ra xa roài oâm caàn ngoài chôø ñôïi, ñoïc heát maáy tôø Ngöôøi Vieät,Vaên Ngheä Tieàn Phong, Traéng Ñen, Hoàn Vieät maø caàn caâu chaúng thaáy ñoäng ñaäy, nhuùc nhích gì heát. Moät tieáng ñoàng hoà sau cuõng khoâng thaáy moät con naøo, cho duø moät con caù nuïc (mackerel) laø loaïi deã caâu nhöùt cuõng khoâng coù! Toâi thaáy anh chaøng VN beân caïnh caâu ñöôïc moät thuøng caù nuïc, toâi laøm boä gôïi chuyeän vaø anh ta hoûi toâi muoán laáy thuøng caù ñoù khoâng thì traû cho anh ta 5 ñoàng. Toâi mua ngay, truùt heát vaøo thuøng toâi vaø ñem caù veà, vôï toâi moät laàn nöõa laïi khen nöùc nôû veà taøi ngheä caâu caù cuûa toâi. Töø ñoù trôû ñi toâi giaûi ngheä ngheà caâu caù maø khoâng nhaéc ñeán nöõa, vôï toâi coù hoûi sao loùng raøy khoâng ñi caâu caù veà aên? Toâi traû lôøi license heát haïn, ñoùng 10$ moät naêm... ñaét quaù! Trôû laïi vôùi hoà Yellowstone Lake, naêm 2003 ôû goùc phía Baéc hoà coù hieän töôïng soâi boït do chaát khí boác leân neân nhieàu huyeàn thoaïi ñöôïc theâu deät, baøn ra taùn vaøo lieân quan ñeán chuyeän hoà ngaøy xöa laø hoïng phun löûa cuûa moät ngoïn nuùi löûa. AÙp suaát ngaøy ñeâm aâm æ trong loøng ñaát ñun soâi nhöõng maïch nöôùc ngaàm vaø baén chuùng voït leân cao, ngöôøi ta lo ngaïi hoà coù nhieàu cô hoäi phun löûa trôû laïi vaø du khaùch hay nhöõng ngöôøi caâu caù seõ chaïy khoâng kòp. Neáu chöa phun löûa thì hoà cuõng coù theå roø ró nhöõng ñoäc chaát nhö thaùn khí Carbonic hay Carbon Monoxide nhö tröôøng hôïp ñaõ xaûy ra ôû hoà Nyos thuoäc xöù Cameroon beân Phi

Chaâu vaøo naêm 1986 khieán haøng ngaøn ngöôøi cheát! Vì nhöõng lo ngaïi ñoù neân moät tröôøng ñaïi hoïc ñaõ cöû moät toaùn nghieân cöùu tôùi, sau thôøi gian khaûo saùt, ñieàu tra hoï keát luaän cho duø loøng ñaát döôùi hoà

coù nhöõng ñöôøng nöùt, nhöõng maïch nöôùc noùng nhöng lôùp ñaát ñaù döôùi hoà raát daày cöùng ñaõ oån ñònh treân 70 ngaøn naêm ñuû chaéc ñeå ngaên chaän dung nham noùng chaûy traøo leân. Cô quan Ño Ñaïc Ñòa Chaát USGS (United States Geological Survey) cuõng ra thoâng caùo baùo chí raèng hoà vaãn an toaøn cho du khaùch, nhöõng boït hôi traøo leân töø ñaùy hoà chæ laø hieän töôïng nhö ôû caùc suoái phun trong vuøng maø 70 ngaøn naêm tröôùc nuùi löûa ñaõ töøng hoaït ñoäng. Bôø phía Baéc hoà coù laøng Lake Village vaø caän ñoù laø

Fishing Bridge ngöôøi ta coù theå chôi thuyeàn, caâu caù vaø caém traïi nguû qua ñeâm vôùi nhöõng phöông tieän nhö ñieän nöôùc, nhaø veä sinh. Ñaëc bieät laø ôû hoà Yellowstone nöôùc trong vaét nhö pha leâ nhöng khoâng ñöôïc taém hay bôi laën vì nöôùc quaù laïnh, vaøo muøa Heø nöôùc treân maët hoà coù theå 60 ñoä F nhöng phía döôùi vaãn coøn laïnh coù theå 40 ñoä, nhieät ñoä maø ngöôøi ta khoâng theå ngaâm mình döôùi ñoù quaù 10 phuùt. ÔÛ khu caém traïi ñoù coù raát nhieàu dôi naâu ñoä 4,000 con, hoaøng hoân saäp toái bay ra ñaày trôøi vaø ban ngaøy ngöôøi ta

Suoái phun nöôùc noùng naèm trong hoà Yellowstone taïo thaønh moät ñaûo nhoû.

SATURDAY, MAY 28, 2005 coù theå thaáy chuùng treo mình ôû nhöõng oå trong hoác ñaù. Moãi con dôi trong moät giôø bay qua bay laïi coù theå ñôùp 600 con muoãi giuùp ích cho du khaùch caém traïi ñôõ bò muoãi caén. Grant Village, moät laøng nuùi raát nhoû ñi daêm ba phuùt laïi veà choán cuõ. Khoâng coøn nôi naøo ñeå ñi, chuùng toâi trôû veà khu nhaø troï Lodge trong röøng thoâng. Caên nhaø saøn hoaøn toaøn baèng goã, vaùch phía ngoaøi laø nhöõng thaân goã thoâng troøn choàng khít leân nhau, beân trong moät phoøng

coù 2 giöôøng cuõng chaên boâng neäm aám vaø phoøng taém, veä sinh cuõng baèng goã maø böôùc chaân ñi nghe tieáng keâu keõo keït. Nöûa ñeâm veà saùng trôøi möa nheï ñaùnh thöùc toâi daäy, caém ñieän naáu nöôùc soâi pha moät taùch traø lipton noùng, naèm nghe tieáng möa rôi treân maùi goã vaø nhöõng traùi thoâng khoâ xaøo xaïc ruïng giöõa röøng ñeâm, nhôù veà queâ höông ñaát nöôùc vaät ñoåi sao dôøi, nhôù laïi con thuyeàn vöôït bieân mong manh lieàu maïng ra khôi töø röøng Soâng OÂng Ñoác, roài töø ñoù laø moät caû quaõng ñôøi tha Tieáp trang B16

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B15

.3”

DAT

.3”

K yù s öï d u l ò c h

B16 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

Yellowstone Ñaù Vaøng HOÀ

Tieáp trang B14

TRONG THAÉNG CAÛNH

höông troâi noåi: Ñeâm möa laøm nhôù khoâng gian Loøng run theâm laïnh noãi haøn bao la Tai nöông nöôùc gioït maùi nhaø Nghe trôøi naëng naëng, nghe ta buoàn buoàn Nghe ñi rôøi raïc trong hoàn Nhöõng chaân xa vaéng daëm moøn leû loi...

Rôi rôi... dìu dòu rôi rôi Traêm muoân gioït nheï noái lôøi vu vô Töông tö höôùng laïc, phöông môø Trôû nghieâng goái moäng, höõng hôø naèm nghe Gioù veà, loøng roäng khoâng che Hôi may hiu haét boán beà taâm tö... (Buoàn Ñeâm Möa - Huy Caän)

Trònh Haûo Taâm (Cali ñang ôû giöõa Xuaân Haøng caây phöôïng tím töng böøng nôû hoa) Cuøng moät taùc giaû ñaõ phaùt haønh 2 quyeån kyù söï du lòch “Treân Nhöõng Neûo Ñöôøng Vieät Nam” vaø “Mieàn Taây Hoa Kyø” caû hai saùch ñoàng giaù $15 US moãi quyeån, do nhaø saùch Vaên Buùt (714- 895-7080) phaùt haønh. ÔÛ xa gôûi ngaân phieáu $15 US veà taùc giaû, saùch coù chöõ kyù ñöôïc gôûi ñeán taän nhaø. TRÒNH HAÛO TAÂM 3683 Hawks Drive Brea CA-92823 Ñieän thoaïi 714- 528-1413 (Nhaø) 909- 395-2134 (Sôû) Email: trinhhaotam@hotmail.com

SATURDAY, MAY 28, 2005

v oø n g q u a n h

t h eá g i ôù i Ngöôøi AÁn Ñoä chôø ñôïi vöông mieän Hoa Haäu Hoaøn Vuõ 2005 NEW DELHI, AÁn Ñoä (AP) - Ñaát nöôùc Thaùi Lan nhöõng ngaøy naøy ngaäp naéng vaøng trong khoâng khí vui töôi cuûa cuoäc thi Hoa haäu Hoaøn vuõ 2005. 81 ngöôøi ñeïp ñeán töø caùc quoác gia treân theá giôùi ñaõ chuaån bò saün saøng cho ñeâm chung keát. Amrita Thapar, nhaø thieát keá treû 23 tuoåi, ñaõ vöôït qua 12 ñoái thuû trong voøng chung keát ñeå ñoaït danh hieäu Hoa haäu AÁn Ñoä 2005. Coâ gaùi xinh ñeïp ñaày quyeán ruõ - nieàm töï haøo cuûa ngöôøi daân beân doøng soâng Haèng linh thieâng - raát töï tin khi baøy toû loøng mong muoán ñöôïc ñoäi vöông mieän cao nhaát cuoäc thi. “Toâi ñaõ chuaån bò saün

saøng ñeå ñoùn söï kieän troïng ñaïi naøy. Toâi xaùc ñònh roõ raøng tö töôûng vaø luoân noã löïc vì danh hieäu cao quyù aáy. Toâi hy voïng moïi thöù dieãn ra toát ñeïp, vaø toâi raát haïnh phuùc khi mang vinh quang veà cho toå quoác”, Amrita Thapar noùi. Cao 1.72 m, Amrita laø ngöôøi maãu coù nhöõng böôùc saûi chuyeân nghieäp, luoân ñaït hieäu quaû cao trong coâng vieäc vôùi nhöõng saùng taïo baát ngôø. Khoâng chæ theá, Amrita coøn laø moät coâ gaùi öa maïo hieåm, ñam meâ moân theå thao quyeàn Anh vaø leo nuùi. 81 hoa haäu ñaïi dieän cho 81 quoác gia (trong ñoù coù Vieät Nam, coâ Phaïm Thu Haèng) vaø

vuøng laõnh thoå seõ cuøng nhau tranh taøi ñeå choïn ra top 15 ngöôøi ñeïp ñöùng ñaàu. Sau maøn thi haáp daãn aùo taém, ñaàm töï choïn, Ban giaùm khaûo seõ choïn ra 5 ngöôøi ñeïp nhaát cuoäc thi tröïc tieáp traû lôøi caâu hoûi. Vöông mieän Hoa haäu Hoaøn vuõ 2005 seõ ñöôïc trao cho ngöôøi ñeïp thoâng minh, duyeân daùng vaø xöùng ñaùng nhaát. Ngoaøi ra, cuoäc thi coøn coù 3 giaûi phuï trao cho Hoa haäu aên aûnh, Hoa haäu thaân thieän vaø Trang phuïc daân toäc ñeïp nhaát. Cuoäc thi chung keát seõ dieãn ra vaøo ngaøy 31-5 taïi Bangkok, Thaùi Lan, vaø coøn laø ngaøy 30-5 taïi Hoa Kyø.

Thaùi Lan: Ngöôøi ñeïp Canada ñoaït giaûi “hoa haäu aên aûnh” BANGKOK, Thaùi Lan.(Globalbeauties) - Hoa haäu Canada, Natalia Glebova, coâ gaùi coù ñoâi maét baêng giaù, ñaõ chöùng toû khaû naêng ngay trong phaàn thi ñaàu tieân baèng giaûi “Hoa haäu aên aûnh” cuûa cuoäc thi Hoa Haäu Hoaøn Vuõ 2005, ñang dieãn ra taïi Thaùi Lan. Xeáp sau ñoù laø ngöôøi ñeïp Hy Laïp, Evangelia Aravani, ngöôøi ñeïp Nam Phi, Claudia Henkel, ngöôøi ñeïp Latvia, Leva Kokorevica vaø ngöôøi ñeïp Puerto Rico, Cynthia Olavaria. Naèm trong top 16 ngöôøi Nöôùc trong nhö ngoïc lieám bôø caùt traéng trong thaéng caûnh Ñaù Vaøng ôû Wyoming caùch Los Angeles aê n aûnh nhaát cuûa cuoäc thi Hoa 1,052 miles.

haäu Hoaøn vuõ 2005 coøn coù ñaïi dieän ñeán töø caùc nöôùc Brazil, Colombia, Ñöùc, Lebanon, Mexico, Namibia, Thaùi Lan, Trinidad & Tobago, Ukraina, Anh vaø Myõ. Vôùi söï bình tónh vaø töï tin, Hoa haäu Canada ñaõ deã daøng chinh phuïc ban giaùm khaûo khi xuaát saéc vöôït qua caùc

voøng thi trang phuïc, bieåu dieãn tröôùc oáng kính, laøm maãu tröôùc maùy quay. Ñöùng ñaàu trong cuoäc bình choïn 7 myõ nöõ nhieàu khaû naêng ñoaït vöông mieän, Hoa Haäu Canada, Natalia Glebova hieän laø göông maët saùng giaù cho danh hieäu cao nhaát, Hoa haäu Hoaøn vuõ 2005.

Baùo Thaùi Lan: Phaïm Thu Haèng töï haøo khi noùi veà Vieät Nam taïi cuoäc thi Miss Universe 2005 BANGKOK, Thaùi Lan vaø khaùn giaû queâ nhaø noùng (Thaimiss.com) - “Ngöôøi thaân loøng thaáy toâi ñöùng treân ñaáu tröôøng saéc ñeïp quoác teá. Toâi töï haøo khi ñöôïc noùi veà queâ höông mình vôùi caùc baïn”, Phaïm Thu Haèng - Hoa khoâi Haø Noäi 2005 - taâm söï treân Thaimiss, trang web chuyeân hoã trôï ngöôøi ñeïp Thaùi Lan ra theá giôùi. Laø ngöôøi ñeïp Vieät Nam thöù hai tham gia Hoa haäu Hoaøn vuõ (sau Nguyeãn Ñình Thuïy Quaân, Hoa haäu Phuï nöõ Vieät Nam qua aûnh 2003), Phaïm Thu Haèng hy voïng coâ seõ goùp phaàn vaøo vieäc quaûng baù du lòch Vieät Nam tôùi baïn beø theá giôùi. Noã löïc vöôït qua 25 thí sinh voøng chung keát, Phaïm Thu Haèng ñoùn nhaän vöông mieän Miss Universe Hanoi Vietnam 2005, toå chöùc taïi Haø Noäi. Ngay sau ñoù, coâ ñaõ gaáp ruùt sang Thaùi Lan, trôû thaønh ngöôøi ñeïp ñaàu tieân coù maët taïi ñaát nöôùc chuøa Vaøng. Sôû höõu chieàu cao 1.77m cuøng caùc soá ño 3 voøng (86-6296), Thu Haèng coù theå hình töông ñoái lyù töôûng so vôùi caùc ngöôøi ñeïp theá giôùi. 21 tuoåi, Haèng ñang laø sinh vieân naêm thöù 3 Tröôøng Quaûn trò Kinh doanh Haø Noäi. Mô öôùc cuûa Haèng sau naøy ñöôïc trôû thaønh moät nöõ doanh nhaân taøi ba. “Toâi muoán goùp phaàn laøm cho cuoäc soáng ngöôøi daân queâ toâi toát ñeïp hôn”, Hoa khoâi boäc baïch. “Haèng coù khuoân maët khaû aùi vaø nuï cöôøi raát coù duyeân. Daùng Haèng cao raùo, vì theá toâi seõ coá gaéng huaán luyeän cho coâ aáy thaät chuaån nhöõng böôùc ñi treân saøn dieãn”, Kaldaporn Siriyeum, ngöôøi quaûn lyù cuûa Phaïm Thu Haèng taïi Thaùi Lan, cho bieát. Sau chuyeán thaêm cung ñieän Vua Rama ñeä Nhaát, Thu Haèng khoâng giaáu ñöôïc nieàm xuùc ñoäng. “Toâi töï tin hôn veà baûn thaân mình, vaø thöïc söï kính troïng vò vua ñaõ laøm raïng danh daân toäc Thaùi Lan. Chuyeán ñi naøy ñaõ thay ñoåi tinh thaàn cuûa toâi raát nhieàu”, Haèng taâm söï. Ñeå trình dieãn trong ñeâm chung keát, Hoa khoâi Haø Noäi ñaõ choïn trang phuïc baèng chaát lieäu luïa, do chính tay chuû tòch hoäi ñoàng quaûn trò Hoïc vieän thôøi trang Kalawin - Thaùi Lan thieát keá. Ñoù cuõng laø ngöôøi ñaõ thieát keá trang phuïc cho haàu heát ngöôøi ñeïp, trong ñoù coù caû Hoa haäu Hoaøn vuõ 2004 Jennifer Hawkins. Cuoäc thi chung keát Hoa Haäu Hoaøn Vuõ 2005, seõ dieãn ra vaøo ngaøy 31-5, töùc ngaøy 30-5 taïi Hoa Kyø.

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B17

.3”

DAT

Theå Thao

.3”

SOÁNG VUI

SOÁNG KHOÛE

B18 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

Giaûi French Open:

Baéc Kinh ñaët nhieàu cao voïng vaøo ngoïn löûa Olympic treân ñænh Everest ñoù laø lôøi cuûa Liu Jingmin, phoù chuû tòch ñieàu haønh UÛy Ban Toå Chöùc Theá Vaän Hoäi Baéc Kinh, noùi vôùi Thoâng Taán Xaõ Reuters. Hoï Liu, cuõng laø phoù thò tröôûng Baéc Kinh, cho bieát theâm: “Cuõng coøn tuøy thuoäc vaøo thôøi tieát vaøo luùc ñoù vaø vaøo thôøi gian thöïc hieän nöõa.” chöông Moät cöûa tieäm taïi Baéc Kinh tröng baøy bieåu töôïng Theo trình thì Trung chính thöùc cuûa Theá Vaän Hoäi Baéc Kinh 2008. Quoá c seõ ñeä naïp (Hình: Frederic J. Brown/AFP/Getty Images) leân UÛy Ban BAÉC KINH, Trung Quoác Theá Vaän Quoác Teá moät baûn loä (Reuters) - Baéc Kinh ñaët trình chaïy tieáp söùc ñeå röôùc nhieàu cao voïng vaøo Theá Vaän ñuoác Theá Vaän vaøo khoaûng Hoäi 2008 -ñuùng hôn laø moät cuoái naêm 2006. cao ñieåm leân tôùi 8,850 meùt, Cuoäc chaïy tieáp söùc ñeå töùc 29,035 feet. chuyeàn “ngoïn löûa hoøa bình” Baéc Kinh ñang ñieàu ñaõ trôû thaønh moät caûnh ngoaïn nghieân laøm caùch naøo ñeå ñöa muïc. Tröôùc kyø theá vaän Hoäi ngoïn löûa thieâng Olympic leân Athens vaøo naêm 2004, ngoïn tôùi ñænh cuûa ngoïn Everest vaø ñuoác ñaõ ñi voøng quanh theá tröïc tieáp truyeàn hình bieán coá giôùi qua saùu tuaàn leã trong naøy trong thôøi gian chaïy tieáp tình traïng an ninh chaët cheõ söùc ñeå chuyeàn boù ñuoác tôùi ñòa baèng caùch bay töø nöôùc naøy ñieåm tröôùc ngaøy khai maïc qua nöôùc khaùc treân moät phaûn Theá Vaän Hoäi, ñoù laø theo lôøi löïc cô khoång loà mang teân moät giôùi chöùc cao caáp cuûa UÛy Zeus ñöôïc ñaëc bieät thueâ bao. Ban Theá Vaän cho hay vaøo Veà maët tieáp vaän, ñöa ngoïn hoâm Thöù Naêm, 26 Thaùng löûa leân tôùi ñieåm cao nhaát Naêm. treân theá giôùi khoâng phaûi laø “Chuùng toâi ñaõ toå chöùc moät trôû ngaïi lôùn lao, oâng noùi vaäy. toaùn nghieân cöùu, vaø hoï ñang “Ñi leân coù theå laø khoâng thaåm ñònh coâng trình naøy,” quaù söùc phöùc taïp, nhöng quay

phim toaøn boä tieán trình naøy thì raát laø khoù khaên,” oâng noùi theâm nhö vaäy. Vaøo naêm 1999, Trung Quoác ñaõ ñöa moät ngoïn löûa mang tính nghi leã leân ñænh cao cuûa ngoïn Everest, naèm vaét veûo ngang qua bieân thuøy Trung Quoác-Nepal, trong thôøi gian coù cuoäc tranh taøi theå thao giöõa caùc saéc toäc thieåu soá cuûa Trung Quoác. Boù ñuoác naøy ñöôïc trang bò baèng moät bình chöùa nhieân lieäu oác-xy ñaëc bieät ñeå giöõ cho ngoïn löûa chaùy maõi trong laøn khoâng khí thöa moûng cuøng vôùi moät boä maùy kích hoûa ñeå chaâm löûa laïi khi nhöõng côn gioù maïnh thoåi taét ngoïn löûa ñi. Nhöng cuoäc thí nghieäm naøy cho thaáy chuyeän ñoù coù theå thöïc hieän ñöôïc. “Boù ñuoác khoâng phaûi laø vaán ñeà,” Hoï Liu noùi vaäy. Tuy nhieân, laøm sao ñeå coù theå tröïc tieáp truyeàn hình toaøn boä nhöõng hình aûnh ñoù laïi laø chuyeän khaùc. Vaøo naêm 2003, ñaøi truyeàn hình nhaø nöôùc cuûa Trung Quoác ñaõ töôøng thuaät soáng hình aûnh caùc tay leo nuùi ñaït tôùi ñænh cao cuûa ngoïn Everest maø chæ duøng coù moät maùy truyeàn hình sieâu taàn soá ñeå chuyeån tín hieäu ñeán cho moät ñaøi thu vaø phaùt hình aûnh vaø aâm thanh baèng veä tinh ôû döôùi ñaát. Theo lôøi töôøng thuaät cuûa Taân Hoa Xaõ thì giaù tieàn chuyeân chôû ñoà ngheà chæ ñeå leân tôùi löng chöøng ngoïn nuùi treân löng loaïi boø Taây Taïng laø

VP GREENLAND - ÑAÀU TÖ ÑAÁT! ÑAÁT! 12862 Garden Grove # 260, Garden Grove ww.ÑaàuTöÑaát.com-Ñaát 4 maãu, töø $30,000 trôû leân

! Daân soá California coù trieån voïng leân tôùi 50 trieäu vaøo naêm 2020. Soá ngöôøi taêng thì nhieàu nhöng ÑAÁT ÑAI COÙ HAÏN. Giaù nhaø cöûa taïi Los Angeles, San Diego ñaõ leân cao. Baây giôø laø luùc ÑAÀU TÖ ÑAÁT reû ôû vuøng Nam Cali gaàn khu phi tröôøng taïi San Bernardino County, caùch 1 tieáng ñoàng hoà töø quaän Cam. ! Giaù nhaø vuøng naøy phaùt trieån 45% trong naêm 2004. Nôi naøy coù nhieàu cô hoäi phaùt trieån maïnh nhö thaønh phoá Corona, Temecula, Ontario vaø Rancho Cucamonga vaøo maáy naêm tröôùc. Hieän nay giaù ñaát coøn reû ñeå ñaàu tö cho töông lai. ! Tieàn DOWN thaáp, do coâng ty “Finance” maø khoâng toán chi phí laøm Loan. Khoâng caàn Credit hoaëc chöùng nhaän vieäc laøm. Mua $40,000 Down $8,000, traû $306/thaùng. Thueá khoaûng $450/naêm.

Xin lieân laïc anh Tuaán hoaëc anh Ngoïc Phuùc taïi soá: 714-549-2252, Toll Free

866-487-0500.

SATURDAY, MAY 28, 2005

Q u aà n v ôï t

Nöõ tuyeån thuû Bulgaria 15 tuoåi ñaùnh baïi Venus Williams

PARIS (Reuters) - Sesil Karatantcheva, tuyeån thuû tennis 15 tuoåi, ngöôøi Bulgaria, ñaõ ñaùnh baïi caây vôït danh tieáng Hoa Kyø Venus Williams trong voøng 3 giaûi French Open hoâm Thöù Saùu vôùi tyû soá 6-3, 1-6, 6-1. Venus Williams ñaõ chôi quaù dôû trong traän ñaáu naøy, chæ ñaùnh aên ñöôïc 9 traùi vaø phaïm 52 loãi, maát 9 laàn giao boùng. Töøng laø moät caây vôït nöõ haøng ñaàu naêm 2001, Williams kyø voïng laäp ñöôïc thaønh tích laàn naøy treân saân Roland Garros sau khi ñaõ thaéng traän ñaàu tieân trong voøng moät naêm ôû Istanbul, Thoå Nhó Kyø, tuaàn tröôùc. Tuyeân boá sau traän ñaáu, Williams noùi: “Toâi chöa bao giôø nghe noùi ñeán coâ ta (Sesil Karatantcheva) tröôùc ñaây. Roõ raøng laø coâ ta chôi hay. Nhöng toâi cuõng caûm thaáy laø giaù nhö mình chôi khaù hôn ñöôïc 10% thoâi laø ñaõ ñuû ñeå thaéng traän naøy deã daøng”. Williams cho bieát muoán trôû veà Florida ngay vì chaúng coøn laøm ñöôïc gì ôû ñaây. Karatantcheva, ñöôïc huaán luyeän ôû Florida, hieän xeáp haïng thöù 98 vaø ñaõ thaéng giaûi thieáu nieân ôû Roland Garros naêm ngoaùi. Boá meï coâ ñeàu laø cöïu voâ ñòch theå thao quoác gia Bulgaria, boá trong moân bôi thuyeàn vaø meï moân boùng chuyeàn. Ít ai nghó laø Karatantcheva coù theå ñaùnh baïi Williams. Theo lôøi coâ: “Toâi hoaøn toaøn khoâng tin ñoù laø Venus Williams maø toâi ñaõ thaáy treân maøn aûnh truyeàn hình. Nhöng ñoái vôùi toâi, chæ bieát coù gaéng laøm ñieàu gì mình coù theå laøm vaø toâi raát sung söôùng ñaõ thaéng”. 200,000 nhaân daân teä, töùc 24,170 Myõ kim. Hoï Liu cho bieát hieän chöa coù quyeát ñònh naøo ñöôïc ñöa ra veà chuyeän ai seõ laø ngöôøi mang ngoïn ñuoác thieâng leân nuùi, nhöng oâng cho bieát raèng haàu heát nhöõng tay caàm ñuoác trong quaù khöù ñeàu laø daân ñòa phöông. “Khoâng phaûi ai cuõng leo ñöôïc Nuùi Everest ñaâu,” oâng noùi theâm nhö vaäy. “Taïi Nepal, coù moät nhoùm ngöôøi thieåu soá maø ñoái vôùi hoï

Sesil Karatantcheva, ngöôøi Bulgaria, 15 tuoåi, hoan hæ möøng traän thaéng Venus Williams cuûa Myõ trong voøng 3 giaûi French Open treân saân Roland-Garros. (Hình: Clive Mason/Getty Images).

chuyeän leo Nuùi Everest thì cuõng deã nhö aên ñieåm taâm vaäy. Coù theå toâi seõ ñaët vaán ñeà vôùi hoï.” Hoï Liu coøn cho bieát theâm laø Trung Quoác vaãn hy voïng laø ngoïn ñuoác seõ ñi ngang qua xöù kình ñòch vôùi hoï laø Ñaøi Loan maø Baéc Kinh vaãn coi laø moät tænh ly khai cuûa Trung Quoác phaûi ñöôïc taùi thoáng nhaát vôùi luïc ñòa, baèng vuõ löïc neáu caàn. Ñaøi Loan tranh taøi rieâng taïi Theá Vaän Hoäi, khoâng dính daùng gì tôùi Ñoäi Trung Quoác,

döôùi teân Trung Hoa Ñaøi Baéc. Keá hoaïch ban ñaàu cuûa Baéc Kinh veà cuoäc röôùc ñuoác Theá Vaän laø yù nieäm veà “Con Ñöôøng Tô Luïa Môùi,” mang ngoïn löûa ñi töø Athens sang Trung Quoác ngang qua La Maõ, theá giôùi AÛ Raäp vaø vuøng Nam AÙ, Hoï Liu cho bieát nhö vaäy. “Nhö quyù vò bieát ñoù, cuõng coù moät vaøi nôi doïc theo con ñöôøng naøy khoâng ñöôïc an ninh. Laøm sao maø quyù vò laïi coù theå ñem boù ñuoác ñi trong moät chieác xe boïc theùp ñöôïc?” (V.P.)

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT B19

.3”

DAT

B20 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 28, 2005

.3”

DAT

Dieãn Ñaøn

.3”

YÙ KIEÁN

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

TAØI LIEÄU SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT D1

Caùc baøi vieát ñaêng taûi treân Phuï Trang Dieãn Ñaøn Ngöôøi Vieät khoâng nhaát thieát phaûn aûnh quan ñieåm cuûa Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät, maø chæ phaûn aûnh quan ñieåm rieâng cuûa töøng taùc giaû

Vieät nam:

Caùn boä laø boá meï daân Leâ Khaû Phieâu: “Chuùng ta ñaõ coi tham nhuõng laø quoác naïn thì ñeán nay vaãn laø quoác naïn. Chöa ai baûo ñaõ heát quoác naïn caû.” Ai ôû nöôùc ngoaøi ñaõ “che chaén” cho boïn tham nhuõng ôû Vieät Nam?

PHAÏM TRAÀN Hoa Thònh Ñoán - Neáu Voõ Vaên Kieät, cöïu Thuû töôùng töøng ta thaùn veà nhaân caùch ñoäi nguõ caùn boä baây giôø laø: “Quen “haønh daân” vaø haønh haï laãn nhau cuûa boä maùy nhaø nöôùc caùc caáp laø moät thöïc teá nhöùc nhoái. Vì khoâng taïo ñöôïc moái quan heä gaén boù vôùi daân neân naïn tham nhuõng caøng coù ñieàu kieän hoaønh haønh” thì Leâ Khaû Phieâu, cöïu Toång Bí Thö Ñaûng cuõng khoâng maáy phaán khôûi trong caùch choáng tham nhuõng cuûa Noâng Ñöùc Maïnh, ngöôøi keá nhieäm mình: “Neáu cöù laøm nhö hieän nay thì caøng choáng, caøng taêng. Vì choáng tham nhuõng maø tröôùc heát khoâng töï moãi toå chöùc, moãi caù nhaân, khoâng gaén vôùi xaây döïng, chænh ñoán ñaûng, xaây döïng boä maùy thì khoâng theå choáng ñöôïc.” Caû Kieät vaø Phieâu cuøng giöõ caùc chöùc vuï laõnh ñaïo cao nhaát trong thôøi kyø ñaûng Coäng saûn Vieät Nam ñeà ra nhöõng bieän phaùp choáng tham nhuõng, laõng phí quyeát lieät nhaát sau khi Phieâu nhaän traùch nhieäm ñieàu khieån Ñaûng töø tay Ñoã Möôøi (12-1997). Caâu noùi cuûa Kieät neâu treân ñöôïc trích töø cuoäc phoûng vaán cuûa Taïp chí Xaây döïng Ñaûng soá thaùng 4/05 trong khi Phieâu noùi baùo Tieàn Phong trong soá ra ngaøy 21-5-05. Ñeán ngaøy 25-5, baùo Tuoåi Treû laïi phoå bieán baøi phoûng vaán daøi 2 giôø vôùi Phieâu cuõng chæ taäp trung vaøo teä naïn tham nhuõng. Phieâu noùi vôùi phoùng vieân Ñaø Trang: “Theo toâi, cuoäc phoøng choáng tham nhuõng cuûa chuùng ta coù keát quaû, coù raên ñe song chöa trieät ñöôïc taän goác. Maø chöa trieät taän goác thì noù laïi xì choã naøy, choã khaùc vaø xì traàm troïng hôn. Traàm troïng hôn ôû choã: Tham nhuõng khoâng phaûi moät ngöôøi maø trôû thaønh ñöôøng daây töø döôùi leân treân, töø treân xuoáng döôùi. Mình trò choã naøy, choã naøy chöïng laïi moät chuùt; trò choã kia, choã kia chöïng moät chuùt. Nhöng soá tinh vi ñoâng hôn nhieàu, noù che chaén thaønh daây, mình khoù phaùt hieän.” Phieâu cuõng than phieàn ñaûng vaø nhaø nöôùc chöa choáng tham nhuõng ñeán taän goác reã cuûa vaán ñeà maø coøn nhieàu neå nang, neù traùnh, bao che vaø veà huøa, toa raäp giöõa keû coù tieàn vaø ngöôøi coù quyeàn, coù chöùc ñeå aên chia vôùi nhau neân tham nhuõng ñaõ lan traøn thaønh chöùng beänh di caên trong cô theå ñaûng. Phieâu cuõng than phieàn ñaûng vaø nhaø nöôùc chöa choáng tham nhuõng ñeán taän goác reã cuûa vaán ñeà maø coøn nhieàu neå nang, neù traùnh, bao che vaø veà huøa, toa raäp giöõa keû coù tieàn vaø ngöôøi coù quyeàn, coù chöùc ñeå aên chia vôùi nhau neân tham nhuõng ñaõ lan traøn thaønh chöùng beänh di caên trong cô theå ñaûng. Phieâu noùi tieáp: “Hieän vaãn ñang toàn taïi moät laäp luaän heát söùc kyø quaëc: “Khi coù nhaø nöôùc laø coù tham nhuõng. Chæ khi cuoäc soáng ngöôøi naøo cuõng gioáng ngöôøi naøo, luùc ñoù môùi heát tham nhuõng.” Laøm gì coù chuyeän nhö theá. Choáng tham nhuõng laø phaûi töï mình nhìn vaøo baûn thaân mình. Singapore thoáng keâ ñöôïc tæ leä 5% caùn boä coâng chöùc tham nhuõng. Coøn ôû ta lieäu cöù 100 ñaûng vieân, caùn boä cô quan nhaø nöôùc cuõng chæ coù naêm ngöôøi tham nhuõng khoâng? Noäi boä phaûi töï xem xeùt laïi mình. Chuùng ta ñaõ coi tham nhuõng laø quoác naïn thì ñeán nay vaãn laø quoác naïn. Chöa ai baûo ñaõ heát quoác naïn caû.” Vaø roài, Phieâu thuù nhaän baát löïc ngay cuûa chính mình khi coøn taïi chöùc: “Chuùng ta cöù ngoài maø noùi thaät thaø vôùi nhau laø tham nhuõng vaãn phoå bieán, traàm troïng. Coù nhöõng vuï toâi bieát, anh Saùu Daân (teân thöôøng goïi cuûa nguyeân thuû töôùng Voõ

34 tæ, 16 tæ, vaø bao nhieâu ñoàng baøo? Trích talawas THAÛO HAÛO

Thaùng tröôùc, ñeán laøm vieäc taïi phoøng y teá xaõ noï, thuoäc mieàn nuùi phía Baéc, ngoài moät luùc laâu vaø uoáng raát nhieàu traø xong, thì xin loãi, caû ñoaøn coù “nhu caàu”. Nhaø veä sinh naèm ôû moät goùc vöôøn xa, xaây baèng gaïch, ngang chöøng 80 phaân, cao quaù ñaàu ngöôøi moät tí, caùnh cöûa goã oïp eïp chaép vaù, khoâng kheùp kín noåi. Hoûi tröôûng phoøng y teá, nhaø veä sinh cuûa caùc anh baån theá naøy, beù theá naøy, laøm sao anh vaän ñoäng ñöôïc daân trong vuøng ôû saïch? Anh tröôûng phoøng y teá cho bieát, thaät ñaùng thöông, chæ coù hai traêm nghìn ñoàng ñeå laøm caùi nhaø veä sinh aáy thoâi. Baèng gaïch cô maø. Ñeán caùnh cöûa laø heát tieàn, anh em phaûi laáy goã ôû nhaø chaép laïi taïm. Saün dòp, anh ñöa sang nhaø beáp taäp theå. Hai trieäu moät caùi beáp aên cho nhaân vieân, cuõng laø nôi naáu nöôùc soâi cho coâng vieäc y teá. Tieàn beân treân chæ cho chöøng aáy, anh em ñoán moät caây mít, moät caây gì nöõa (toâi queân roài) trong saân, baùn laáy tieàn buø vaøo ñeå hoaøn taát nhaø. Caû moät vuøng ngheøo laém, thö vieän khoâng coù, raïp haùt Tieáp trang D2 khoâ n g coù , tröôø n g hoï c luï p

xuïp, thanh nieân khoâng coù gì giaûi trí neân chích huùt raát nhieàu... *** Trong khi ñoù, treân baùo Tuoåi Treû, ngaøy 1. 12. 04, coù moät maåu tin ngaén, trong ñoù UBMTTQ TP.HCM ñaõ phaûi kieán nghò vôùi UBNDTP veà caùi keá hoaïch (ñaõ ñöôïc UB pheâ duyeät) laø duøng 34,7 tæ

ñoàng ñeå bieán ñöôøng Ñoàng Khôûi - moät con ñöôøng tuy trung taâm nhöng coù theå goïi laø ngaén - thaønh phoá ñi boä. Vôùi 34,7 tæ naøy, theo baùo, ngöôøi ta chaéc seõ laïi naïy gaïch (môùi laùt) leân, laùt laïi baèng granite caû loøng ñöôøng laãn væa heø. Ngöôøi ta laép maáy coät ñieän thoaïi coâng coäng (caùi thöù maø giôø gaàn

nhö khoâng ai duøng nöõa, vì raát khai), roài xaây theâm caùc boàn hoa trang trí... Con ñöôøng sang troïng ñoù, xöa nay voán khoâng phaûi daønh cho ngöôøi Vieät soá ñoâng, nay seõ sang troïng hôn, khaùch Taây gheù laïi vaøi ngaøy seõ coù moät caùi nhìn veà Vieät Nam haøo nhoaùng ñaày giaû taïo.

Tieáp trang D2

DAT

D2 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

34 tæ, 16 tæ, vaø bao nhieâu ñoàng baøo? Trích talawas THAÛO HAÛO Tieáp trang D1

*** Coøn ôû Haø Noäi thì sao? Haø Noäi ñang hoái haû laép cho xong töôïng ñaøi “Quyeát töû ñeå Toå quoác quyeát sinh” ôû vöôøn hoa Vaïn Xuaân. Ngöôøi ta seõ daønh cho caùi töôïng ñaøi naøy khoaûng 16 tæ ñoàng. Töôïng ñaøi cuõ ñaõ coù, naèm ôû vöôøn hoa Baø Kieäu, caùch nôi seõ ñaët töôïng ñaøi môùi khoaûng moät caây soá röôõi. Caû hai töôïng ñaøi noùi chung ñeàu phaûi coù ngöôøi chieán só oâm bom ba caøng, moät coâ gaùi Haø Noäi... 16 tæ ñeå gaàn nhö laëp laïi moät caùi ñaõ coù, chæ coù nhöõng thaønh phoá lôùn môùi voâ taâm tröôùc caùi ngheøo cuûa ñaát nöôùc nhö theá. *** Theá ñaáy, ñaát nöôùc ta,

maáy chuïc tænh thaønh nhö maáy chuïc anh em, laïi laø anh em con nhaø ngheøo, vaäy maø laïi raát ñuùng vôùi caâu “anh em kieán giaû nhaát phaän”. Thaønh phoá lôùn thôø ô tröôùc khoù khaên vaø beá taéc cuûa caùc thaønh phoá beù. Neáu caùn boä thaønh phoá lôùn coù hoâm naøo ñi ngang qua moät thò xaõ ñìu hiu, thì chaéc cuõng chæ thaáy haû heâ trong loøng, “thaèng naøy thua mình xa”. Thaønh phoá lôùn seõ noùi, moãi vuøng coù moät nhieäm vuï, moät ñaëc thuø, tieàn chi moãi nôi phaûi moãi khaùc. Nhöng duøng 34,7 tæ phoá ñi boä ñeå naâng caáp 34 caùi tröôøng hoïc mieàn nuùi, hay duøng 16 tæ töôïng ñaøi ñeå caûi taïo 16 trung taâm y teá xaõ,

caùc vò thaáy caùi naøo mang tính “vì ñoàng baøo” hôn? Chuùng ta vaãn coù phong traøo Thanh nieân Tình nguyeän ñeå daïy cho sinh vieân caùi tinh thaàn töông trôï nhöõng ngöôøi yeáu hôn mình. Nhöng sinh vieân chæ laø nhöõng ngöôøi chöa laø gì caû trong guoàng maùy. Hoï ñeán vôùi hai baøn tay vaø tình caûm cuûa hoï, ñeå ñaøo maáy con möông, laøm maáy caùi caàu khæ. Roài caùi ngheøo ôû moät vuøng xa vaãn hoaøn ngheøo, khoaûng caùch thaønh thò-noâng thoân chaúng thu ngaén laïi ñöôïc sau maáy thaùng heø. Seõ chæ laø voâ ích vaø hình thöùc, neáu chính caùi tinh thaàn töông trôï aáy khoâng coù trong baûn thaân nhöõng ngöôøi ñöùng ñaàu caùc tænh thaønh. Nhöng thoâi (coù theå toâi nghó sai?), bieát ñaâu trong chieán löôïc cuûa caùc vò laïi coù muïc cöù giöõ nguyeân nhöõng vuøng ngheøo ñoùi, ñeå muøa heø coøn coù nôi maø giaùo duïc thanh nieân hai chöõ “ñoàng baøo”! 2.12.04

U.S. U.S. COAST COAST GUARD GUARD BENEFITS BENEFITS // MORE MORE INFO INFO

U.S. COAST GUARD and COAST GUARD RESERVE

Phoøng Veä Duyeân Haûi Hoa-Kyø vaø Phoøng Veä Duyeân Haûi Tröø Bò

Caùi Khieân Baûo Veä Söï Töï Do Phoøng Veä Duyeân Haûi Hoa-Kyø laø moät söï phuïc vuï quaân söï veà haøng haûi ñaõ taän tuïy heát mình ñeå baûo trì baát cöù chuyeän gì. Haèng ngaøy, nhöõng nhoùm ngöôøi nam vaø nöõ ñaày nhieät taâm duøng söï huaán luyeän, taøi naêng vaø söï hieåu bieát cuûa mình ñeå laøm coâng vieäc khaùc thöôøng - cöùu ngöôøi, thi haønh baûo veä luaät phaùp, baûo veä moâi sinh vaø caån thaän quan saùt bôø bieån. Hôn bao giôø heát, Phoøng Veä Duyeân Haûi taïo cô hoäi cho moïi ngöôøi coù dòp ñeå hoïc hoûi, phaùt trieån vaø phuïc vuï coâng daân Hoa-Kyø baèng söï baûo veä giang sôn vaø gìn giöõ söï an toaøn cho Hieäp Chuûng Quoác. Moät só quan Phoøng Veä Duyeân Haûi Hoa-Kyø seõ giaùm saùt vaø quaûn trò nhöõng hoaït ñoäng quan troïng nhö phi-coâng, phaân taùch söï quaûn lyù heä thoáng löu thoâng cuûa taøu beø, ngaên chaën boïn buoân laäu ma tuùy ngoaøi bieån caû, ñaùp öùng vôùi nhöõng söï oâ nhieãm veà haûi saûn vaø tai naïn cuûa caùc du thuyeàn, vaø baûo veä bôø bieån cuûa Hoa-Kyø ñeå choáng laïi nhöõng cuoäc taán coâng cuûa boïn khuûng boá.

Quyeàn lôïi · Moät naêm coù 30 ngaøy nghæ coù löông. · Kyõ thuaät vaø huaán luyeän giaù trò veà söï laõnh ñaïo, quaûn trò, thi haønh luaät phaùp, haøng haûi, haûi hoïc. · Baûo hieåm nhaân thoï. · Mieãn phí veà y-teá cho söùc khoûe vaø raêng. · Phuï caáp nhaø ôû vaø aên uoáng. · Höôûng tieàn hoïc phí cho chöông trình cao hoïc. · Löông cao. ª Tuoài töø 17 tôùi 35 · Phuï caáp hoïc phí. ª Toát nghieäp trung hoïc hoaëc GED ª Coù theû xanh (permanent residence) Neáu hoäi ñuû caùc ñieàu kieän ñoøi hoûi treân xin lieân laïc:

OF FREEDOM

.3”

THE SHIELD

UNITED STATES COAST GUARD RECRUITING COMMAND

Lee P. Nguyen Recruiter

Comm: 562.790.2318 Cell: 310.991.3817 Fax: 562.790.2478 Toll Free: 800.GET USCG

lnguyen@cgrc.uscg.mil

USCG Recruiting Office Lakewood 4431 Candlewood St. Lakewood, CA 90712-3815

SATURDAY, MAY 28, 2005

Vieät nam:

Caùn boä laø boá meï daân Tieáp trang D1

Vaên Kieät - PV) bieát maø khoâng khui ñöôïc. Noù thaønh daây che chaén nhau, thaäm chí caû beân ngoaøi che chaén (chöù khoâng chæ trong nöôùc). Ñaây ñuùng laø moät cuoäc ñaáu tranh quyeát lieät. Muoán giaønh thaéng lôïi trong cuoäc chieán naøy thì Ñaûng phaûi töï xem mình, Nhaø nöôùc phaûi töï xem laïi mình.” Ñaây laø laàn ñaàu tieân, moät cöïu Toång Bí thö ñaûng ñaõ ñeà caäp ñeán tham nhuõng cuûa caùc vieân chöùc trong nöôùc ñaõ ñöôïc caû “beân ngoaøi che chaén.” Nhö vaäy coù phaûi tieàn tham nhuõng cuûa ñoäi nguõ naøy ñaõ ñöôïc caát giaáu trong caùc ngaân haøng ôû ngoaïi quoác? Hay coøn naèm caû trong caùc coâng ty thöông maïi cuûa ngöôøi nöôùc ngoaøi, keå caû Vieät kieàu? Baøi baùo khoâng noùi roõ hay Phieâu khoâng daùm coâng khai hoùa vì sôï vöùt daây ñoäng röøng. Nhöng tình traïng treân baûo döôùi khoâng laøm hay laøm ngöôïc laïi hoaëc tìm caùch ñuøn ñaåy cho nhau cuõng ñaõ ñöôïc Phieâu noùi ñeán nhö moät vaán naïn vaãn phaûi ñöôïc giaùm saùt vaø phaûi phanh phui ra. Coù leõ vì theá maø Phieâu môùi noùi: “Ngay ôû trong Ñaûng vieäc giaùm saùt ra sao? Vöøa roài toâi ñeà nghò Boä Chính trò xin yù kieán trung öông xem coù neân chaát vaán trong trung öông khoâng. Trong khi QH ñaõ chaát vaán thaønh vieân chính phuû roài. Trung öông cuõng coù khoái vieäc phaûi chaát vaán chöù.” “Coøn moät löïc löôïng huøng haäu laø daân. Daân bieát anh ñaõ tieáp thu chöa hay laïi tìm nhieàu caùch ñoái phoù. Coù caùi ñe neït, coù caùi mua chuoäc, thaäm chí tröøng trò daân nöõa. Ngöôøi daân naém thoâng tin coù caùi chính xaùc, coù caùi khoâng chính xaùc. Khoâng chính xaùc

cuõng laø chuyeän bình thöôøng bôûi anh coøn ñieàu tra nöõa cô maø. Nhöng anh khoâng theå ñeå ngoaøi tai. Noùi laø döïa vaøo daân, thaät ra tình traïng chöa döïa vaøo daân coøn phoå bieán, thaäm chí coù caû tö töôûng laø khoâng döïa vaøo daân. Ñoái vôùi caùc toå chöùc coù quyeàn giaùm saùt haún hoi, anh coøn khoâng toân troïng thì ñoái vôùi daân anh caøng khoâng toân troïng. Toâi noùi thaúng nhö theá. Vaäy thì laøm sao choáng ñöôïc tham nhuõng?” “Cho neân yeâu caàu tröôùc heát laø phaûi toân troïng daân, sau laø coù cô cheá ñaûm baûo cho daân giaùm saùt. Khoâng laøm ñöôïc theá thì khoâng theå naøo deïp ñöôïc tham nhuõng, caøng ngaøy noù caøng phaùt trieån. Moät khi noù nhôøn ñi thì caøng nguy hieåm hôn, seõ chuyeån sang veá khaùc, chuyeån chaát cuûa boä maùy, laøm cho boä maùy lung lay, laøm neàn taûng heä thoáng chính trò lung lay. Khoâng phaûi laø noùi ngoa ñaâu.” Tröôùc Phieâu nhöng sau Kieät coøn coù caû Leâ Ñöùc Anh, cöïu Chuû tòch Nöôùc cuõng gaét gao leân aùn tham nhuõng trong cuoäc phoûng vaán cuûa baùo ñieän töû VietNamNet (304-05). Anh baûo raèng tình traïng tham nhuõng sau khi Anh maõn nhieäm caùch nay 8 naêm vaø hieän taïi ñaõ trôû thaønh teä naïn. Anh noùi: “ Ñieàu ñaùng lo ngaïi hôn, noù ñang thaønh hieän töôïng phoå bieán, khoù giaûi quyeát. Muoán giaûi quyeát ñöôïc thì phaûi cuûng coá vaø xaây döïng Ñaûng, caùc chi boä phaûi ñaáu tranh ñeå loaïi boû baèng ñöôïc tham nhuõng trong Ñaûng thì môùi mong choáng ñöôïc tham nhuõng trong xaõ hoäi. Boä Chính trò vaø Trung

Öông coù quyeát taâm nhöng chöa ñuû, chöa coù bieän phaùp toång theå vaø hieäu quaû.” Nhö vaäy laø chæ trong voøng moät thaùng maø caû ba caáp laõnh ñaïo nghæ höu cuøng ñua nhau pheâ bình caùch choáng tham nhuõng, laõng phí cuûa Ban Laõnh ñaïo ñaûng khoùa IX do Noâng Ñöùc Maïnh caàm ñaàu töø thaùng 4/2001. Chæ coù Ñoã Möôøi, Toång Bí thö ñaûng khoùa VII chöa leân tieáng veà teä naïn tham nhuõng maø khi coøn taïi chöùc Möôøi ñaõ goïi laø “quoác naïn”. Nhöng Möôøi laø ngöôøi ñaõ bò tai tieáng trong vuï nhaän 1 trieäu ñoâ la cuûa moät coâng ty Nam Haøn trong moät chuyeán vieáng thaêm nöôùc naøy khi coøn caàm quyeàn. Soá tieán naøy ñöôïc chi tieâu ra sao khoâng ai bieát. Nhöng cuoäc taán coâng “nhö taùt nöôùc vaøo maët” Noâng Ñöùc Maïnh vaøo thôøi ñieåm toaøn ñaûng ñang chuaån bò caùc kyø ñaïi hoäi ñòa phöông ñeå choïn ngöôøi vaøo Ban laõnh ñaïo ñi tham döï Ñaïi hoäi ñaûng Toaøn quoác kyø X, döï truø thaùng 4/ 2006, coù aûnh höôûng gì ñeán töông lai chính trò cuûa Maïnh? Coù theå naøo Maïnh seõ bò bò böùng vì baát löïc tröôùc teä naïn tham nhuõng vaø laõng phí cuûa caùn boä, ñaûng vieân hay nhöõng lôøi than phieàn cuûa Kieät, Phieâu vaø Anh chæ nhaèm giuùp Maïnh coù theâm lyù do ñeå maïnh tay loaïi ra khoûi ñaûng nhöõng phaàn töû thoaùi hoùa, maát ñaïo ñöùc, maát loøng daân, tham nhuõng ñang vaây beø keát caùnh vôùi nhau laøm haïi ñaát nöôùc? Hoaëc laø nhöõng ngöôøi naøy ñaõ coù saün trong ñaàu moät “con gaø noøi” saün saøng thay theá Maïnh ñeå caàm ñaàu ñaûng theo yù muoán cuûa hoï? Nhieàu vieân chöùc cao caáp trong ñaûng ñaõ caûnh giaùc ñeà phoøng tình traïng mua chuoäc, ñaám ñaù, thoïc gaäy baùnh xe, toá caùo, vu oan caùo vaï cho nhau trong ñoäi nguõ ñaûng vieân ñeå ñöôïc baàu vaøo caùc Ban Chaáp haønh ñaûng ñòa phöông. Bôûi vì coù chöùc laø coù Tieáp trang D5

DAT

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT D3

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Khi Moät Ngöôøi Lính Naèm Xuoáng GIAO CHÆ - SAN JOSE 2005 Trong thôøi gian gaàn ñaây ñaõ coù khaù nhieàu nhaïc só moät thôøi Saøi Goøn ñaõ laàn löôït ra ñi. Hoaøng Thi Thô, Vaên Phuïng, Ngoïc Bích, Duy Khaùnh, Nhaät Baèng, Leâ Troïng Nguyeãn, Trònh Coâng Sôn, Traàm Töû Thieâng vaø baây giôø ñeán löôït moät ngöôøi treû nhaát laø Traàn Thieän Thanh. Môùi 62 tuoåi, nhaø soaïn nhaïc Traàn Thieän Thanh ra ñi ñaõ ñem theo caû tieáng haùt truyeàn caûm cuûa Nhaät Tröôøng. Thöïc vaäy, raát hieám nhaïc só Vieät Nam vöøa laø ca só vöøa laø ngöôøi soaïn nhaïc. Traàn Thieän Thanh laø moät taøi hoa hieám coù vôùi hôn 100 baûn tình ca vaø ñoàng thôøi hôn 100 baøi nhaïc lính. Raát nhieàu baøi mang höông vò chinh chieán troän laãn vôùi tình yeâu neân khoâng theå ñôn thuaàn goïi laø nhaïc lính hay nhaïc tình. Khi ca só caát tieáng haùt raèng: “Neáu em khoâng laø ngöôøi yeâu cuûa lính” thì ai maø bieát ñöôïc ñaây laø nhaïc lính hay nhaïc tình. Toång coäng hôn 200 baøi ca, baøi naøo cuõng trong saùng, giaûn dò, doøng nhaïc tuoân traøo, lôøi nhaïc moäc maïc chaân thaønh vaø gaàn guõi vôùi cuoäc soáng cuûa moät thôøi tao loaïn. Ñoïc laïi vaø nghe laïi lôøi nhaïc cuûa Traàn Thieän Thanh

chuùng ta deã daøng hình dung ñöôïc caû moät thôøi xöa ñaày kyû nieäm. Caùc ñôn vò haønh quaân, con taøu ra khôi, phi cô caát caùnh, nhöõng ñoaøn quaân xa chuyeån baùnh, tieáng suùng, tieáng bom, nhöõng ngöôøi ra ñi, nhöõng ngöôøi ôû laïi, nhöõng giaây phuùt chia ly, nhöõng laù thö cuûa lính, nhöõng gioït leä chôø mong. Ngöôøi ra ñi coù theå ôû trong Röøng Laù Thaáp, coù theå ôû treân Phaù Tam Giang, coù theå oâm caùnh duø boïc gioù, coù theå ñang thaáy phi ñaïo chaïy daøi döôùi thaân taøu. Ngöôøi ra ñi coù theå laø thuûy thuû, phi coâng hay muõ ñoû, muõ xanh. Vaø ngöôøi ôû laïi coù theå laø ngöôøi tình nhoû rong chôi trong thöông xaù hay ñang hoïc baøi trong thö vieän. Vaø haäu phöông nhôù ra tieàn tuyeán, ngöôøi ôû laïi nhôù ngöôøi ñi giöõa chieán tranh, “laïi nghó ñeán anh.” “Laïi nghó ñeán anh...” Tuy raèng soáng giöõa chieán tranh khoác lieät nhöng nhaïc lính vaø nhaïc tình cuûa Traàn Thieän Thanh luoân luoân laïc quan. Anh laïc quan ngay caû trong nieàm tang toùc. “Anh khoâng cheát ñaâu em, anh chæ vöøa boû cuoäc ñeâm qua.” Ñoái vôùi nhaø soaïn nhaïc treû cuûa chuùng ta, lính laø maãu ngöôøi raát treû trung, yeâu ñôøi, yeâu ngöôøi, khoâng bao giôø

cheát vaø vaïn nhaát coù cheát thì anh laïi trôû veà. Moãi ngöôøi lính laø moät ngöôøi anh huøng, laø moät thaàn töôïng cuûa moät coâ hoïc troø, moät coâ sinh vieân ñaïi hoïc. Nhöõng baøi nhaïc cuûa anh ñaõ laøm cho caû moät haäu phöông thôø ô trôû neân yeâu lính. Laøm cho ngöôøi lính thaáy yeâu quaân ñoäi vaø thöông yeâu chính mình. Vôùi chieác lon caùnh gaø caáp Trung Só, vôùi taám baèng toát nghieäp tröôøng haï só quan, ngöôøi lính treû teân laø Traàn Thieän Thanh phuïc vuï trong ngaønh Chieán Tranh Chính Trò coù taøi hoa ñaëc bieät ñaõ trôû thaønh con ngöôøi ca tuïng Quaân Löïc Vieät Nam Coäng Hoøa thaønh coâng nhaát. Khi Tieåu ñoaøn tröôûng Nhaûy duø Nguyeãn Ñình Baûo cheát trong traän Taân Caûnh ôû chieán tröôøng Taây Nguyeân. Caû Vieät Nam Coäng Hoøa ñaõ phaûi khoùc ngöôøi ôû laïi Charlie cuøng vôùi Nhaät Tröôøng. Cho ñeán 30 naêm sau, vaøo ngaøy 19 thaùng 6 nhaân Leã Quaân Löïc haøng naêm thì Vieät Nam Coäng Hoøa löu vong vaãn coøn nhôù ngöôøi ôû laïi Charlie. Naêm 1972, ngöôøi muõ ñoû teân Ñöông töû traän taïi Haï Laøo laïi moät laàn nöõa ñi vaøo huyeàn söû ca vôùi lôøi nhaïc ñaày xuùc ñoäng cuûa Traàn Thieän

Thanh. Ñoù laø lyù do vì sao maø gia ñình muõ ñoû ôû Nam Cali tuaàn qua ñaõ ñöùng ra laøm leã phuû côø vaø trao muõ Nhaûy Duø cuøng huy hieäu danh döï cho ngöôøi lính Nhaät Tröôøng naèm xuoáng. Suoát 30 naêm löu vong, döôøng nhö chöa moät ngöôøi lính Vieät Nam Coäng Hoøa naøo qua ñôøi taïi haûi ngoaïi ñaõ ñöôïc giôùi truyeàn thoâng Vieät Nam chuù yù ñeán nhö Nhaät Tröôøng. Suoát hai tuaàn leã, baùo chí vieát baøi töø luùc anh bò ung thö haáp hoái cho ñeán khi qua ñôøi, töôøng thuaät tang leã vaø sau cuøng laø vieát veà ngaøy töôûng nieäm ñaëc bieät. Caùc chöông trình Radio vaø TV haùt nhaïc cuûa ngöôøi ra ñi, chieáu hình ñaùm tang vaø laàn löôït caùc baèng höõu leân tieáng. Luùc sinh thôøi, Traàn Thieän Thanh laøm vieäc taïi Cuïc Taâm Lyù Chieán trong ñôn vò phaùt thanh cuûa quaân ñoäi. Anh coù dòp gaëp gôõ nhieàu vaên ngheä só vaø caùc ca só noåi tieáng cuûa Saøi Goøn. Sau traän Maäu Thaân, anh qua laøm phoùng söï chieán tröôøng cho beân truyeàn hình quaân ñoäi. Vôùi hoaøn caûnh sinh hoaït truyeàn thanh vaø truyeàn hình, anh coù cô hoäi ghi nhaän caùc tin töùc, ñi caùc maët traän laáy taøi lieäu hình aûnh vaø tìm ra caûm höùng ñeå saùng taùc. Theo Huy Phöông cho bieát, vaøo cuoái thaùng 4-1975, Traàn Thieän Thanh ñöôïc thaêng caáp Chuaån UÙy. Tuy nhieân, phaûi noùi raèng suoát ñôøi quaân nguõ, nhaïc só cuûa chuùng ta ñaõ ñoùng vai moät ngöôøi lính voâ danh duø laø anh ñeo lon Haï Só Quan. Trong ñeâm töôûng nieäm Chuû Nhaät 22 thaùng 5-2005

vöøa qua, taát caû caùc vaên ngheä só mieàn Nam Cali ñaõ ñeán vôùi nhau ñeå cuøng chia seû nieàm thöông tieác Nhaät Tröôøng, Traàn Thieän Thanh. Caùc nöõ ca só moãi ngöôøi ñeàu leân ca moät baøi cuûa Nhaät Tröôøng, vöøa haùt vöøa khoùc. Caùc cöïu chieán binh, caùc chieán höõu, caùc nieân tröôûng cuûa anh laàn löôït leân nhaéc

Nhaät Tröôøng.

Bieán Tieäm Nail Cuûa Baïn Thaønh Moät SPA Thöôïng Haûo Haïng Khi ngöôøi khaùch haøng muoán tìm giaây phuùt thaûnh thôi sau moät ngaøy laøm vieäc baän roän, hoï seõ thaáy cöûa tieäm cuûa baïn laø moät nôi nghæ ngôi lyù töôûng. Loaïi maùy xoa boùp vaø laøm moùng chaân sang troïng EPISODE vaø PETRATM môùi tinh ñaõ ñaït ñöôïc tieâu chuaån naøy. Phaàn gheá ngoài ñaõ ñöôïc nghieân cöùu vôùi neäm da eâm aùi vaø xoa boùp tuyeät vôøi baèng phöông phaùp Shiatsu. Phaàn boàn söù nöôùc xoay vaàn maïnh meõ töø boán nôi taïo söùc xoa boùp baøn chaân toaøn haûo. Hoaëc choïn maùy SANIJETâ vôùi nöôùc xoay vaàn maø khoâng caàn oáng nöôùc giuùp deã daøng trong vieäc chuøi röûa vaø an toaøn. Haõy ñöa khaùch haøng ñeán nghæ ngôi nhö taïi moät mini-spa.

mang ñeán moät söï thoaûi maùi deã chòu thaám saâu vaøo cô theå laø moät phöông caùch toát hôn trong vieäc chuøi röûa, an toaøn theo tieâu chuaån ñoøi hoûi ñuùng theo qui ñònh UL listed, RU, CE, CSA, NSF thay ñoåi vaø taêng theâm veû ñeïp cöûa tieäm cuûa baïn heä thoáng nuùt baám ñieàu khieån xoa boùp deã daøng söû duïng

Ñöôïc xaùc nhaän bôûi FOX NEWS laø “MAÙY SPA LAØM MOÙNG CHAÂN TAÂN KYØ, AN TOAØN, VÔÙI KYÕ THUAÄT HIEÄN ÑAÏI NHAÁT.

nhôû veà coâng nghieäp cuûa ngöôøi ra ñi. Khoâng moät haï só quan naøo ñaõ gaây aûnh höôûng taâm lyù maïnh meõ trong QLVNCH hôn Traàn Thieän Thanh. Nöõ ca só Thanh Lan maø teân tuoåi moät thôøi gaén lieàn treân saân khaáu vôùi Nhaät Tröôøng ñaõ haùt trong tieáng Tieáp trang D5

DAT

.3”

YÙ KIEÁN

Taøi Lieäu

D4 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

Ai laøm chuû nhaø thôø? LTS.- Khi toång giaùo phaän Boston cuûa Giaùo Hoäi Coâng Giaùo noã löïc duy trì quyeàn kieåm soaùt vaø nhaát quyeát ñoùng cöûa moät soá nhaø thôø, giaùo hoäi ñaõ trôû thaønh moät cô cheá xa laï vaø coù nguy cô laøm tan vôõ vieäc khai phaù saûn Chöông 11 cuûa caùc Giaùo Hoäi Coâng Giaùo khaùc treân toaøn lieân bang. Moät caâu hoûi lôùn ñöôïc ñaët ra: Ai laøm chuû nhaø thôø? Vaø sau ñaây Matt Miller seõ cung caáp nhöõng döõ kieän cho caâu traû lôøi. Huy Thuïc toång hôïp.

Keå töø giöõa Thaùng Möôøi naêm ngoaùi, baø Gina Scalcione thöïc hieän caùc cuoäc haønh höông thöôøng ngaøy töø nhaø rieâng cuûa baø trong khu Ñoâng Boston xuoáng nhaø thôø cuûa giaùo phaän, vöông cung Thaùnh ñöôøng “Our Lady of Mount Carmel”. Baø Scalcione noùi: “Toâi khoâng phaûi laø moät tín höõu Coâng Giaùo quaù khích. Tuy nhieân, toâi soáng heát mình cho nhaø thôø”. Ngöôøi phuï nöõ veà höu coøn maïnh khoûe naøy hieän ñang laõnh ñaïo cuoäc tranh ñaáu choáng laïi toång giaùo phaän ñaày quyeàn löïc cuûa Boston ñang döï truø ñoùng cöûa giaùo ñöôøng noùi treân, moät giaùo ñöôøng Coâng Giaùo ñöôïc ñuùng 100 tuoåi vaøo naêm nay. Vaøo ngaøy Colombus Day, Toång Giaùo Phaän Boston tuyeân boá ñoùng cöûa moät thaùnh ñöôøng lôùn cuûa ngöôøi Myõ goác YÙ (töø ngöõ chính thöùc ñöôïc duøng laø giaûi theå hay noâm na laø deïp boû) vaø ruùt caùc tu só veà. Nhöng giaùo daân trong giaùo phaän laïi coù yù kieán khaùc haún. Tröôùc khi giôùi chöùc coù thaåm quyeàn cuûa nhaø thôø coù theå taét ñeøn, khoùa coång, giaùo daân do baø Scalcione laõnh ñaïo ñaõ chieám nhaø thôø. Hoï canh thöùc vaø ñeà phoøng ngaøy ñeâm vaø tình traïng chieám nhaø thôø tieáp tuïc ñeán ngaøy hoâm nay. Haønh ñoäng “ñaùnh du kích” naøy ñaõ laøm thaát baïi nhöõng noã löïc cuûa giaùo phaän laø muoán ñeå nhaø thôø naøy troáng roài seõ tröng baûng baùn. Naêm ngoaùi, toång giaùo phaän Boston ñaõ giaûi theå ñeán 80 giaùo phaän trong khu vöïc thaønh phoá Boston. Con soá naøy chieám hôn 1/5 trong toång soá 357 giaùo phaän döôùi quyeàn kieåm soaùt cuûa Toång Giaùo Phaän Boston. Lyù do coù theå giaûi thích ñöôïc: tröôùc heát baét nguoàn töø vieäc soá giaùo daân ñeán nhaø thôø giaûm daàn, toång soá giaùo daân thay ñoåi, thieáu tu só, bò trôû ngaïi veà taøi chaùnh do vieäc caøng ngaøy caøng ít coù ngöôøi ñoùng goùp cho nhaø thôø. Tuy nhieân, theo moät soá nhaø phaân tích vaø theo tuaàn baùo DEAL, moät nguyeân nhaân raát quan troïng vaø döôøng nhö laø

nguyeân nhaân coù aûnh höôûng maïnh daãn ñeán tình traïng khaùnh taän do phaûi chi tieâu soá tieàn lôùn lao ñeå boài thöôøng cho vieäc nhöõng tu só saùch nhieãu tình duïc. Nhöng moät trong nhöõng chöùc saéc cuûa Toång Giaùo Phaän Boston cho bieát raèng vieäc phoái trí laïi caùc giaùo phaän khoâng lieân heä gì ñeán nhöõng vuï daøn xeáp taøi chaùnh noùi treân, duø oâng cuõng thuù nhaän moät caùch giaùn tieáp veà söï lieân heä giöõa caùc vuï tai tieáng, vieäc giaûm bôùt nhöõng trôï giuùp taøi chaùnh cho Toång Giaùo Phaän Boston vaø söï caàn thieát phaûi giaûm soá giaùo phaän xuoáng. Vò chöùc saéc naøy coøn cho bieát raèng phaàn ñoâng nhöõng giaùo daân trong caùc giaùo phaän taïi Boston ñeàu chaáp nhaän vieäc ñoùng cöûa nhöõng giaùo phaän nhö laø bieän phaùp caûi toå. Tuy nhieân, 8 giaùo phaän taïi Boston ñaõ choáng laïi quyeàn löïc cuûa toång giaùo phaän vaø neâu ra nguyeân nhaân daãn ñeán söï chieám ñoùng nhaø thôø. Baåy giaùo phaän tieáp tuïc cuoäc canh thöùc khoâng cho toång giaùo phaän thi haønh bieän phaùp ñoùng cöûa. Theâm hai giaùo phaän khaùc döï truø bò ñoùng cöûa trong thaùng naøy vaø giaùo daân cuõng ñaõ ñöa ra nhöõng bieän phaùp haønh ñoäng ñeå ngaên caûn vieäc laøm cuûa toång giaùo phaän. Nhöõng vuï canh thöùc taïi caùc nhaø thôø saép bò ñoùng cöûa ñaõ gaây ñöôïc caûm tình trong nhöõng coäng ñoàng Coâng Giaùo voán saün loøng giaän döõ vì nhöõng beâ boái, quaù nhieàu beâ boái trong haøng nguõ tu só cuûa toång giaùo phaän Boston. Moät giaùo daân trong coäng ñoaøn Coâng Giaùo taïi giaùo phaän St Albert the Great trong vuøng ngoaïi oâ Weymouth, phía Nam thaønh phoá Boston ñaõ tuyeân boá thaúng thöøng vôùi caùc nhaø baùo: “Chuùng toâi chaúng coøn nieàm tin naøo ñoái vôùi toång giaùo phaän Boston nöõa caû”. Thaàn hoïc, giaùo phaän ñòa phöông vaø taøi saûn Taïi Boston hieän ñang coù moät cuoäc tranh caõi raát gay gaét nhaân vieäc Toång Giaùo Phaän ra leänh giaûi theå moät soá

giaùo phaän ñòa phöông baèng caùch ñoùng cöûa nhaø thôø. Phöông caùch traùnh nhöõng nghieâm troïng veà maët taøi chaùnh cuûa toång giaùo phaän Boston ñöôïc nhieàu nhaø quan saùt cho raèng ñaõ taïo ra moät phaûn öùng choáng ñoái voâ cuøng maïnh meõ trong khoái giaùo daân Coâng Giaùo raát lôùn ôû tieåu bang Massachusetts, ñeán noãi moät nhaø thaàn hoïc laø Thomas Groome so saùnh söï kieän naøy vôùi cuoäc chieán tranh traø Boston Tea Party ôû nhöõng theá kyû tröôùc taïi Boston. OÂng cho raèng veà phöông dieän thaàn hoïc, “giaùo hoäi khoâng neân kieåm soaùt caùc giaùo phaän”. Groome nhaán maïnh: “Nhö moïi ngöôøi ñaõ bieát giaùo luaät cuûa La Maõ, moät giaùo hoäi coù quyeàn baùn taøi saûn cuûa mình. Söï cöùng raén cuûa giaùo hoäi trong vieäc kieåm soaùt caùc taøi saûn trong nhöõng thaùng gaàn ñaây ñaõ trôû thaønh moái tranh chaáp lôùn hôn caû nhöõng cuoäc tranh luaän veà thaàn hoïc. Söï kieän toång giaùo phaän Boston phaûi ñoùng cöûa caùc nhaø thôø ñòa phöông gaây ra söï tranh caõi trong haøng nguõ nhöõng Giaùm Muïc Coâng Giaùo, nhöõng ngöôøi bò buoäc phaûi tìm söï baûo veä tröôùc nhöõng toøa aùn phaân xöû vieäc phaù saûn. Haàu heát trong nhöõng vuï khai phaù saûn naøy, nhöõng luaät sö baûo veä nhaø thôø ñaõ laäp luaän raèng, taøi saûn cuûa nhaø thôø phaûi ñöôïc loaïi ra khoûi soá löôïng baát ñoäng saûn cuûa giaùo hoäi, bôûi vì trong luùc caùc vaên phoøng giaùm muïc vaø toång giaùm muïc tuy vaãn danh nghóa naém troïn caùc taøi saûn cuûa caùc giaùo phaän, nhöng thöïc teá thì caùc vaên phoøng naøy chæ haønh ñoäng döôùi danh nghóa cuûa nhöõng ngöôøi chuû thöïc söï laø nhöõng giaùo phaän ñòa phöông maø thoâi. Tuy nhieân, nhöõng nhaø tín duïng (chuû nôï, cho vay) ñaõ taán coâng quan ñieåm naøy vaø ñaõ noäp nhöõng ñôn taïi toøa neâu lyù do ngöôïc laïi. Hoï vieän daãn raèng nhöõng gì xaûy ra trong toång giaùo phaän Boston cho thaáy nhöõng giaùo phaän chaúng coù quyeàn gì. Moät vaøi luaät sö

cuûa nhöõng nhaø tín duïng cho bieát raèng hoï seõ ñöa Toång Giaùm Muïc Boston ra tröôùc toøa aùn ñeå giaùm ñònh hoà sô cuûa oâng. Trong khi ñoù David Slader, ngöôøi ñaïi dieän cho nhöõng naïn nhaân bò tu só saùch nhieãu tình duïc taïi Portland, tieåu bang Oregon cho raèng “Nhaø thôø Coâng Giaùo laø moät giaùo hoäi coù heä thoáng töø treân xuoáng döôùi raát toân ti traät töï. Hoï thöøa höôûng nhöõng phuùc lôïi töø trung öông vaø nay hoï cuõng muoán coù mieáng baùnh rieâng cuûa hoï”. Vì theá vuõ khai phaù saûn ñaõ taán coâng vaøo ngay taâm ñieåm cuûa heä thoáng ñoù cuõng nhö vaøo caùc giaùo hoäi ñòa phöông vaø giaùo daân. Toång giaùo phaän Boston chæ laø bieåu töôïng cuûa moät cuù ñuïng nheï giöõa vaán ñeà nhaø thôø vaø vieäc khai phaù saûn Chöông 11. Môùi chæ coù 3 giaùo hoäi khai phaù saûn ôû Myõ laø Giaùo hoäi Tucson ôû Arizona vaø caùc giaùo hoäi Spokane hay Portland ôû tieåu bang Washington vaø söï vieäc ñaõ trôû thaønh nhöõng thaéc maéc chöa töøng coù vaø raát phöùc taïp veà nhöõng ñònh cheá toân giaùo vaø söï aùp duïng nhöõng luaät daân söï cho vieäc taùi phoái trí cuûa moät toång giaùo phaän. Toång giaùo phaän Boston ñaõ theå hieän nhöõng raéc roái naøy khaù roõ reät, theo ñoù vuï khai phaù saûn ñaõ laø maët noåi cuûa hai vaán ñeà: ñònh cheá toân giaùo vaø theá luaät, trong khi toân giaùo vaø xaõ hoäi laø hai maët khaùc nhau. Do ñoù maø ngöôøi ta cho, nhöõng toøa aùn theá tuïc cuoái cuøng seõ phaûi löïa choïn giöõa toân giaùo vaø xaõ hoäi. Vaán ñeà taøi chaùnh vaø ñònh cheá toân giaùo Ngaøy nay moät giaùo hoäi naøo khi ñaõ phaùt trieån thì ruùt cuïc cuõng phaûi ñoái phoù vôùi moät vaán ñeà khieán cho nhöõng nhaø ñieàu haønh giaùo hoäi cuõng lo aâu: taøi chaùnh ñoùng goùp cuûa giaùo daân. Ngay caû giaùo hoäi trung öông ôû La Maõ cuõng vaäy. Rieâng taïi toång giaùo phaän Boston ôû Myõ, vieäc ñoùng cöûa caùc nhaø thôø chæ laø moät chuoãi nhöõng raéc roái cho coäng ñoàng Coâng Giaùo ôû ñaây. Theo tôø baùo chuyeân veà taøi chaùnh, tôø DEAL thì nhöõng vuï tai tieáng tình duïc cuûa moät soá tu só giaùng xuoáng ñaàu tieân taïi giaùo hoäi Boston vaøo naêm 2002 vôùi vieäc ñöa ra aùnh saùng nhuõng vuï saùch nhieãu tình duïc cuûa moät soá tu só töø nhieàu thaäp nieân. Nhöõng baèng chöùng coù söï che giaáu vieäc laïm dung naøy cuûa vaên phoøng Toång Giaùm Muïc Boston khieán uy tín cuûa toång giaùo phaän ngaøy caøng beát baùt hôn, aûnh höôûng ñeán söï ñoùng goùp döôùi moïi hình thöùc khaùc nhau cuûa giaùo daân. Toång Giaùo Phaän Boston ñöùng treân bôø vöïc cuûa vieäc phaù saûn sau khi ñaõ phaûi chi tieâu ñeán 85 trieäu ñoâ la vaøo vieäc daøn xeáp caùc vuï kieän laïm duïng tình duïc cho 550 naïn

TAØI LIEÄU SATURDAY, MAY 28, 2005

Hình chuïp töø beân ngoaøi nhaø thôø Our Lady of Mount Carmel, moät trong 6 nhaø thôø taïi toång giaùo phaän Boston bò ñoùng cöûa vì tình traïng khaùnh taän cuûa Giaùo Hoäi Coâng Giaùo ôû ñaây. (Hình Taøi Lieäu)

nhaân. Vieäc baùn laïi cö xaù cuûa toång giaùo phaän Boston cho Tröôøng Ñaïi Hoïc Boston ñaõ xong, nhöng khoù khaên taøi chaùnh vaãn chöa heát. Vieäc traû nôï dòch vuï vaø cung caáp tieàn döï tröõ ñeå ñoái phoù vôùi nhöõng tröôøng hôïp kieän tuïng khaùc veà laïm duïng tình duïc coù theå xaåy ra ñaõ trôû thaønh nhöõng loã hoång ñen ngoøm ñaày hieåm nguy cho giaùo hoäi. Giaùo quyeàn laø moät ñieàu gì mang tính chaát thieâng lieâng, nhöng khi haønh ñaïo thì giaùo phaän naøo cuõng khoâng traùnh khoûi vieäc phaûi ñoái phoù vôùi vaán ñeà taøi saûn vaø quó. Cho neân vieäc khai phaù saûn vaø mua baùn nhaø thôø cuõng laø chuyeän thöôøng tình trong ñôøi soáng xaõ hoäi. Nhöng vôùi toân giaùo, noù coù theå gaây aûnh höôûng lôùn lao veà tình thaàn. Chöa bao giôø, trong lòch söû Giaùo Hoäi Coâng Giaùo ôû Myõ maø moät giaùo hoäi phaûi ñoái phoù vôùi luaät theá tuïc moät caùch naëng neà vaø cay ñaéng ñeán nhö theá. Thöïc teá, vieäc baùn ñöùt nhöõng taøi saûn ñeå traû nôï ñaõ xaûy ra ngay trong giaùo hoäi St George ôû vuøng Newfoundland, Canada vaø noù caáp tieán hôn vieäc khai phaù saûn ôû Myõ. Döôùi aûnh höôûng cuûa moät ñeà nghò ñöôïc ñöa ra vaøo thaùng tröôùc, giaùo hoäi baùn taát caû caùc nhaø thôø, tröôøng hoïc vaø nhöõng baát ñoäng saûn khaùc ñeå buø ñaép cho nhöõng gia ñình naïn nhaân cuûa saùch nhieãu tình duïc. Trong moät cuoäc phoûng vaán, Giaùm muïc Douglas Cosby tuyeân boá: “Chuùng toâi baùn taát caû nhöõng gì chuùng toâi coù. Ñaây laø con ñöôøng duy nhaát ñeå giaûi quyeát vaán ñeà nghieâm troïng ñaõ xaåy ra trong haøng tu só cuûa giaùo hoäi”. Nhö theá, neáu so saùnh, ngöôøi ta coù theå thaáy ñeà nghò cuûa Giaùo Hoäi Boston gioáng nhö St. George, nhöng laïi hoaøn toaøn ñoái nghòch vôùi caùc

ñeà nghò cuûa giaùo hoäi Tucson vaø Portland. Caùc giaùo hoäi naøy muoán duøng luaät khai phaù saûn Chapter 11 ñeå baûo veä hoï. Duø caùc luaät sö ñaïi dieän cho chuû nôï taïi caùc giaùo hoäi vöøa keå ñaõ yeâu caàu phaûi ghi caùc taøi saûn cuûa giaùo phaän vaøo taøi saûn khai phaù saûn, hoï cuõng khoâng theo ñuoåi ñöôøng loái giaûi theå giaùo phaän vaø baùn caùc nhaø thôø. Moät soá giaùo daân taïi giaùo phaän ñòa phöông tin raèng hoï seõ ñöôïc phuïc vuï toát hôn neáu nhö Toång Giaùm Muïc Boston böôùc vaøo toøa aùn xöû khai phaù saûn vaø noùi thaúng ra yù muoán duøng Chöông 11 nhö laøm hình thöùc baûo veä söï hoøa ñoàng trong nhöõng giaùo phaän maø thoâi. Anne Green, ngöôøi laõnh ñaïo cuoäc tranh ñaáu choáng laïi vieäc ñoùng cöûa moät nhaø thôø quan troïng laø “Sacred Heart Church” thuoäc vuøng ngoaïi oâ thaønh phoá Natick, Mass, ñaõ tuyeân boá: “Nhöõng nhaø laõnh ñaïo caùc giaùo hoäi bò phaù saûn caàn phaûi naém vöõng thöïc teá, caàn phaûi côûi môû hôn”. Giôùi caàm quyeàn cuûa giaùo hoäi töøng ñaïi dieän cho hai khuynh höôùng ñoái nghòch nhau trong cuøng moät vaán ñeà, thöïc khoâng thieáu nhöõng hoïc giaû luaät phaùp cuõng nhö nhöõng lôøi bình phaåm cuûa giaùo hoäi. Khi moät khuynh höôùng phaù vôõ moät khuynh höôùng khaùc thì chaéc chaén hoïc giaû naøo cuõng tin raèng Toái Cao Phaùp Vieän phaûi coù quyeàn quyeát ñònh toái haäu ñeå phaùn xöû xem khuynh höôùng naøo coù söùc naëng hôïp phaùp hôn. Phaùn quyeát cuûa Toái Caùo Phaùp Vieän coù theå ñaåy moïi ngöôøi vaøo nhöõng höôùng hoaøn toaøn khaùc nhau neáu nhö noù taïo aûnh höôûng cho toaøn theå Giaùo Hoäi Coâng Giaùo Myõ. Chính caùc luaät sö taïi nhöõng toøa aùn xöû caùc tröôøng hôïp khai phaù Tieáp trang D6

DAT

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT D5

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

Vieät nam:

.3”

Caùn boä laø boá meï daân Tieáp trang D2

quyeàn vaø khi coù caû hai thì vieäc coù cuûa laø ñieàu hieån nhieân neân caùn boä naøo cuõng quyeát daønh cho baèng ñöôïc, duø phaûi nhoå boït vaøo maët nhau! Taïi Ñaïi hoäi cuûa ngaønh Daân vaän dieãn ra ôû Haø Noäi hoâm 8-3-2005, Phan Dieãn, UÛy vieân Boä Chính trò, Thöôøng tröïc Ban Bí thö Trung öông xaùc nhaän hieän ñang coù tình traïng caùn boä chaïy chöùc, chaïy quyeàn trong thôøi kyø chuaån bò caùc Ñaïi hoäi ñaûng ôû ñòa phöông. Dieãn ñoøi ñòa phöông phaûi “Pheâ phaùn tình traïng tröôùc khi dieãn ra Ñaïi hoäi Ñaûng caùc caáp xaåy ra vieäc chaïy chöùc, chaïy quyeàn, ñaáu ñaù, tranh giaønh laãn nhau, maø thöïc teá ñaõ dieãn ra ôû moät soá kyø ñaïi hoäi ôû nhieàu ñòa phöông.” (VietNamNet, 8-3-05) Tröôùc ñoù, treân baùo Quaân Ñoäi Nhaân Daân ngaøy 4/1/ 2005, Mai Moäng Töôûng vieát: “Thöïc teá cho thaáy, hieän töôïng vi phaïm veà ñaïo ñöùc caùch maïng, coù loái soáng thöïc duïng taàm thöôøng, coù thaùi ñoä chính trò mô hoà, naêng löïc chöa ngang taàm vôùi nhieäm vuï chính trò ñöôïc giao cuûa khoâng ít caáp uûy vieân, nhöng do thoùi “tham quyeàn coá vò” neân ñang tìm moïi caùch ñeå coù teân trong danh saùch caáp uûy khoùa môùi. Muoán loït vaøo caáp uûy kyø tôùi, roõ raøng hoï phaûi lo “chaïy phieáu” ngay töø baây giôø, maø ñoäng cô nhö vaäy thì hoï khoâng töø boû thuû ñoaïn naøo ñeå giaønh gheá. Theo ñoù, hoï sieát chaët hôn moái quan heä vôùi nhöõng ai “cuøng moät giuoäc” ñeå laøm choã döïa tinh thaàn cho nhau, thoáng nhaát noäi dung vaø thuû ñoaïn noùi xaáu nhöõng ngöôøi toát nhaèm laøm nhieãu nhaän ñònh cuûa moïi ngöôøi, tìm moïi caùch tranh thuû söï uûng hoä cuûa

nhöõng ngöôøi thuoäc daïng “ba phaûi”, laáy loøng cho baèng ñöôïc nhöõng ai voán tröôùc ñaây hoï chaúng maáy thaân thieän... Döùt khoaùt khoâng ñeå nhöõng ngöôøi thuoäc daïng “chaïy phieáu” loït vaøo caáp uûy khoùa môùi, ñoù laø ñieàu caàn ñaëc bieät chuù yù!” Nhöng theá löïc naøo trong ñaûng ñaõ ñöùng sau tham nhuõng ñeå laøm teâ lieät caùc bieän phaùp phoøng, choáng töø nhieàu naêm nay, hay ñaûng vaø nhaø nöôùc Coäng saûn Vieät Nam ñaõ quy phuïc tröôùc nhöõng ñoàng tieàn baát chính? Coù ñieàu laø caû Maïnh vaø Phan Vaên Khaûi, Thuû töôùng cuõng töøng leân tieáng than phieàn teä naïn tham nhuõng, laõng phí tieáp tuïc hoaønh haønh nhöng caøng noùi thì tham nhuõng, laõng phí caøng gia taêng khaép nôi khaép choán. Taát caû nhöõng lôøi höùa cuûa Maïnh vaø Khaûi kieân quyeát phaán ñaáu phoøng, choáng tham nhuõng ñeán taän goác vaø seõ tröøng phaït khoâng tröø moät ai baát kyø ôû caáp naøo trong 4 naêm qua ñaõ nhö nöôùc ñoå laù khoai khoâng laøm ruïng noåi sôïi loâng chaân nhöõng keû tham nhuõng. Ngöôøi daân thì cuõng ñaõ nghe qua neân khoâng coøn ñeå yù nöõa vì ñaõ quen soáng vôùi tham nhuõng. Taøo Höõu Phuøng, Phoù Chuû nhieäm UÛy ban Kinh teá Quoác hoäi tuyeân boá vôùi haõng tin ñieän töû VnExpress (Tin nhanh Viet Nam, 25-5-05): “Laõng phí lôùn nhaát laø trong xaây döïng cô baûn ôû haàu heát caùc khaâu. Laõng phí töø chuû tröông ñaàu tö khoâng ñuùng, khoâng ñoàng boä daãn tôùi ñaàu tö sai. Chaúng haïn, khi giaùm saùt quy hoaïch, xaây döïng 34 nhaø maùy ñöôøng thì môùi thaáy ñau xoùt, nôï leân tôùi 3,000 tyû ñoàng khoâng traû ñöôïc, haøng

WESTMINSTER DENTAL CENTER DOCTOR OF DENTAL SURGERY BAÙC SÓ NHA KHOA

g

y

y

CHUYEÂN TRÒ VÔÙI KYÕ THUAÄT NHA KHOA TOÁI TAÂN NHAÁT * Beänh Nöôùu Raêng (Periodontal Disease) * Laøm Raêng giaû caùc loaïi (Fixed, Removable Prosthodontic) * Nha Khoa Phoøng Ngöøa (Preventive Treatment) * Nha Khoa Thaåm Myõ vaø duøng tia saùng Ultaviolet söûa vaø laøm ñeïp caùc raêng cöûa bò hö, xaáu hoaëc keõ hôû. * Khaùm Raêng toång quaùt vaø ñònh kyø. * Chöõa vaø Nhoå Raêng treû em vaø ngöôøi lôùn. * Giaûi Phaãu Nha Khoa (Oral Surgery) * Taåy traéng raêng (Bleaching) * Coù maùy Syrijet laøm teâ nöôùu raêng, khoâng caàn kim cho quyù vò naøo ngaïi chích * Coù maùy Sieâu aâm (Ultrasonic) chaø raêng khoâng ñau. * ÑAËC BIEÄT: Coù heä thoáng Sterilization ñuùng theo tieâu chuaån cuûa Boä Nha Khoa ñeå ngaên ngöøa beänh truyeàn nhieãm. Beach

WDC

Westminster

Goldenwest

Edward

Fwy 22

Garden Grove

Hazard

Tröôùc

Sau

GIÔØ LAØM VIEÄC: Thöù Hai ñeán thöù Saùu: 10AM - 7 PM * Thöù Baûy: 9 AM - 6 PM

6771 Westminster Blvd., Suite H, Westminster, CA 92683 NHAÄN MEDICAL & BAÛO HIEÅM

(Beân caïnh Post Office goùc Westminster & Golden West)

Tel: (714) 898-3707

naêm laõi phaûi traû ngaân haøng tôùi caû nghìn tyû ñoàng. Chuùng ta ñaõ tìm nhieàu giaûi phaùp nhöng khoâng giaûi quyeát noåi do ñaõ sai töø goác, töø chuû tröông ñaàu tö. Ví nhö nhaø maùy ñöôøng Linh Caûm (Haø Tónh), vuï mía chæ coù 2-3 thaùng roài heát, hoaëc coù tænh nhö Khaùnh Hoøa coù tôùi 2-3 nhaø maùy ñöôøng...” “Döï aùn ñaùnh baét xa bôø cuõng vaäy, giôø vôõ nôï chæ thu hoài ñöôïc 15-20% voán ñaàu tö. Roài ñaàu tö xong, nhaø maùy khoâng söû duïng ñöôïc do thieáu nguyeân lieäu nhö nhaø maùy hoa quaû Baéc Giang, nhaø maùy caø chua Haûi Phoøng... Khoâng quy hoaïch vuøng nguyeân lieäu, khoâng caân ñoái khaû naêng cheá bieán vôùi vuøng nguyeân lieäu, laõng phí raát tai haïi...” Ñeà caäp ñeán caùn boä tieâu tieàn daân ñeå phoâ tröông, trang trí leä laït cho cô quan mình, Phuøng noùi: “Nhieàu naêm laøm thöù tröôûng taøi chính toâi raát “thaám ñoøn” vôùi nhöõng dòp leã laït. Moãi leã ñoùn nhaän huaân chöông, kyû nieäm thaønh laäp ngaønh, khai tröông... laüng hoa taëng tôi tôùi, tieäc tuøng traøn lan. Toâi vöøa ñi döï sô keát 5 naêm thöïc hieän keá hoaïch cuûa moät cô quan maø ñeám ñöôïc tôùi 25 laüng hoa, laüng reû nhaát cuõng laø 200,000 ñoàng. Vôùi toái thieåu 5 trieäu ñoàng, neáu suy tính chi li, coù theå giuùp ñôõ bao nhieâu treû em khoù khaên!” Coøn Nguyeãn Sinh Huøng, Boä tröôûng Taøi chính thì noùi tröôùc Quoác hoäi hoâm 24-5 (05): “Tuy nhieân, caàn nhìn nhaän nghieâm tuùc laø söï laõng phí, thaát thoaùt vaãn coøn lôùn, ñaëc bieät trong lónh vöïc ñaàu tö, doanh nghieäp nhaø nöôùc, chi tieâu ngaân saùch.” Thoâng tín vieân Nguyeân Haèng cuûa Baùo Ngöôøi Lao Ñoäng vieát veà phieân hoïp naøy: “Phaùp leänh thöïc haønh tieát kieäm, choáng laõng phí ñaõ ñi vaøo cuoäc soáng 6 naêm nhöng hieäu quaû cuûa noù coøn nhieàu haïn cheá, ñöa ñeán tình traïng “caøng choáng caøng taêng”, laõng phí ôû moïi luùc moïi nôi. Theo ñaùnh giaù cuûa Boä Taøi chính, sau 6 naêm thöïc hieän phaùp

leänh thöïc haønh tieát kieäm, choáng laõng phí, nhieàu cô cheá, chính saùch taøi chính vaø bieän phaùp thöïc haønh tieát kieäm, choáng laõng phí ñöôïc xaây döïng ñaõ khuyeán khích vieäc thöïc haønh tieát kieäm, ñaëc bieät trong quaûn lyù, söû duïng tieàn vaø taøi saûn nhaø nöôùc. Böôùc ñaàu hình thaønh yù thöùc tieát kieäm trong caùn boä, coâng chöùc vaø nhaân daân. Tuy nhieân, theo Boä tröôûng Boä Taøi chính Nguyeãn Sinh Huøng trình baøy taïi Quoác hoäi ngaøy 24-5, tình traïng laõng phí vaãn xaûy ra ôû haàu heát caùc lónh vöïc.” Theo baùo caùo cuûa Chính phuû Phan Vaên Khaûi ngaøy 29-4-2005 thì tình traïng laõng phí cuûa caùn boä, ñaûng vieân ña heát thuoác chöõa. Hoï coi tieàn moà hoâi nöôùc maét cuûa nhaân daân laø ñoàng tieàn voâ chuû neân maïnh ai naáy tieâu. Baùo caùo vieát: “Toång soá tieàn chi tieáp khaùch ôû 2,099 ñôn vò laø 196. 44 tæ ñoàng; tieàn chi quaø bieáu ôû 363 ñôn vò laø 9. 4 tæ ñoàng (soá lieäu cuûa naêm 2001.) Tình traïng laõng phí vaãn coøn xaûy ra ôû haàu heát caùc lónh vöïc.” “Trong quaûn lyù, söû duïng kinh phí ngaân saùch nhaø nöôùc, taøi saûn coâng: Nhieàu cô quan, ñôn vò khoâng thöïc hieän ñuùng ñònh möùc, tieâu chuaån, cheá ñoä quy ñònh. Naêm 2002 vaø 2003, kieåm tra 1,187 ñôn vò thuoäc 61 tænh, thaønh tröïc thuoäc Trung öông vaø 174 ñôn vò thuoäc 29 boä, ngaønh cho thaáy: 1. Veà trang bò vaø söû duïng oâ toâ, nhieàu cô quan, ñôn vò trang bò oâ toâ vöôït quaù hoaëc khoâng ñuùng tieâu chuaån quy ñònh, quaûn lyù, söû duïng thieáu chaët cheõ. Toång soá oâ toâ mua vöôït veà giaù laø 467 xe vôùi soá tieàn 55. 86 tæ ñoàng (ñeán naêm 2004 ñaõ xöû lyù ñöôïc 456 xe, töông ñöông 51. 94 tæ ñoàng); 2. Veà trang bò vaø thanh toaùn cöôùc ñieän thoaïi, soá tieàn chi vöôït ñònh möùc, sai ñoái töôïng laø 10. 43 tæ ñoàng (ñeán ngaøy 12-4-2005 ñaõ xöû lyù ñöôïc 9. 34 tæ ñoàng); 3. Vaãn coøn hieän töôïng laõng phí, phoâ tröông, hình thöùc trong chi tieáp khaùch, quaø

bieáu, quaø taëng. Chæ tính rieâng naêm 2001, toång soá tieàn chi tieáp khaùch taïi 2,099 ñôn vò laø 196. 44 tæ ñoàng, toång soá tieàn chi quaø bieáu taïi 363 ñôn vò laø 9. 4 tæ ñoàng.” “Laõng phí trong caùc doanh nghieäp Nhaø nöôùc coøn raát lôùn; hieäu quaû saûn xuaát kinh doanh theùp, chi phí giaùn tieáp cao; tình traïng chieám duïng voán, maát voán coøn phoå bieán. Nhö Toång Coâng ty Löông thöïc Mieàn Nam goùp voán baèng quyeàn söû duïng ñaát 2. 42 trieäu USD thaønh laäp lieân doanh saûn xuaát gaïo xuaát khaåu Vieät Myõ, sau 4 naêm loã gaàn 80 tæ ñoàng...” Ñaáy, chi tieâu voâ toäi vaï nhö theá thì heøn chi nhaân daân chaúng coøn ñoùi daøi vaø

Vieät Nam chöa theå thoaùt ngheøo taän maïng. Ñieàu laøm cho moïi ngöôøi thaéc maéc laø nhöõng caùn boä, ñaûng vieân coù traùch nhieäm trong laõng phí laïi vaãn nghieãm nhieân taïi chöùc, leân löông thì chæ coù ôû Vieät Nam, döôùi thôøi cai trò cuûa ñaûng CSVN môùi coù chuyeän nhieâu kheâ naøy. Caâu noùi tuyeân truyeàn “Nhaø nöôùc ta laø Nhaø nöôùc phaùp quyeàn” coù coøn giaù trò gì khoâng? Vaø lieäu nhöõng lôøi ta thaùn, thoáng traùch tham nhuõng, laõng phí cuûa Voõ Vaên Kieät, Leâ Ñöùc Anh vaø Leâ Khaû Phieâu coù giuùp Noâng Ñöùc Maïnh ñaûo ngöôïc ñöôïc tình theá hay moïi chuyeän roài cuõng ñaâu vaøo ñaáy nhö khi caû ba coøn taïi chöùc? Phaïm Traàn

Khi Moät Ngöôøi Lính Naèm Xuoáng GIAO CHÆ - SAN JOSE 2005 Tieáp trang D3

khoùc ngheïn ngaøo. Laàn naøy coâ khoâng phaûi laø dieãn vieân khoùc cho ngöôøi ôû laïi Charlie Nguyeãn Ñình Baûo, khoâng phaûi khoùc cho Phaùo binh duø Nguyeãn Vaên Ñöông ôû laïi Haï Laøo. ÔÛ ñaây, Thanh Lan khoùc cho chính taùc giaû Traàn Thieän Thanh bôûi vì ca só Nhaät Tröôøng seõ khoâng bao giôø trôû laïi ñöùng beân coâ treân saân khaáu. Huy Phöông laø ngöôøi laøm vieäc chung vôùi Nhaät Tröôøng nhieàu naêm trong ñaøi quaân ñoäi, oâng ñaõ coù caùc nhaän xeùt raát chaân thaät vaø tinh teá veà nhaïc Traàn Thieän Thanh. Tuy laø chieán binh cuûa ngaønh Taâm Lyù Chieán nhöng nhaïc só saùng taùc hoaøn toaøn theo caûm höùng, tuyeät ñoái khoâng phaûi lôøi baøi ca thuùc ñaåy quaân só nhö tieáng keøn traän. Khoâng coù nhöõng lôøi leõ, aâm thanh ñeå ñöa con ngöôøi vaøo coõi cheát. Ñaây laø hình aûnh ñích thöïc cuûa ngöôøi lính treû coù nhaân tính, coù yeâu thöông, coù mô öôùc. Nhaïc cuûa oâng khoâng

phaûi laø nhaïc vieát theo chæ thò. Ñaây laø nhöõng baøi ca gaàn guõi, phaûn aûnh thöïc söï taâm traïng cuûa chieán binh. Trong ñeâm gaùc, luùc döøng quaân, khi töûu haäu traø dö, khoâng ai laø khoâng nhaéc ñeán hay nghe vang voïng beân tai nhöõng lôøi ca bình dò maø tha thieát cuûa Traàn Thieän Thanh. Suoát moät ñôøi lính ai maø chaúng nhôù ñeán thôøi gian: “Töø khi anh thoâi hoïc, töø khi anh khoaùc aùo Treillis...” Coù nhöõng baøi ca saùng taùc vì nhöõng xuùc ñoäng cho raát thôøi söï. Baøi daønh cho phi coâng Traàn Theá Vinh, baøi Giaác Nguû Treân Ñôøi Xanh khoùc cho Nhaûy duø Traàn Duy Phöôùc, Anh Khoâng Cheát Ñaâu Em laø cuûa Phaùo binh duø Nguyeãn Vaên Ñöông, Ngöôøi ÔÛ Laïi Charlie laø Nguyeãn Ñình Baûo, Ngöôøi Cheát Trôû Veà laø nhaïc vieát veà Töôïng Ñaøi Nghóa Trang Bieân Hoøa. Neáu noùi raèng Phaïm Duy laø caây coå thuï cuûa nhaïc Vieät Tieáp trang D6

DAT

D6 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Khi Moät Ngöôøi Lính Naèm Xuoáng

Ai laøm chuû nhaø thôø?

GIAO CHÆ - SAN JOSE 2005 Tieáp trang D5

traûi daøi suoát nöûa sau cuûa theá kyû 20. Neáu nghó raèng Trònh Coâng Sôn noåi tieáng vôùi nhaïc phaûn chieán khoùc cho moät Vieät Nam tang toùc. Thì roõ raøng ngoâi vò nhaïc lính vaø tình yeâu laø cuûa Traàn Thieän Thanh. Thaùng 4-1975, cuoäc chieán ñau thöông chaám döùt nhöng ngöôøi lính treû trong nhaïc cuûa anh cuøng vôùi ngöôøi yeâu Saøi Goøn vaãn maõi maõi baát töû. Sau 30 naêm, nhöõng ngöôøi chieán binh tieàn tuyeán vaø nhöõng em gaùi haäu phöông thuûa xöa baây giôø toùc baïc da moài nhöng vaãn coøn soáng maõi trong nhaïc Traàn Thieän Thanh vaø trong tieáng haùt cuûa Nhaät Tröôøng. Vôùi ngöôøi vöøa ra ñi ñem theo nieàm thöông tieác cuûa chuùng ta thì nhöõng laù thö tình vieát treân baùng suùng, nhöõng ñeâm hoûa chaâu, nhöõng chieàu daïo phoá muøa Xuaân vaãn coøn laïi maõi maõi trong kyû nieäm cuûa moät thôøi xöa khoâng theå phai nhoøa. Trong löùa tuoåi cuûa theá heä chuùng ta, ñoâi khi phaûi bieát ôn nhöõng ngheä só saùng taùc bieát chöøng naøo. Nhöõng baøi ca, nhöõng doøng nhaïc gaàn guõi theo ñuoåi chuùng ta suoát caû cuoäc ñôøi. Naøo coù ai laøm giaáy tôø ñoaøn tuï bao giôø, maø caùc röøng caây ngheä thuaät Vieät Nam ñaõ theo ta ñeán goùc beå chaân trôøi. Nhöõng ngöôøi lính ñaõ gaãy suùng, ñaõ caûi taïo, ñaõ kinh teá môùi, ñaõ vöôït bieân, ñaõ löu laïc boán phöông maø sao nhaïc lính Coäng hoøa vaãn quanh quaån ñaâu ñaây. Nhöõng moùn aên tinh thaàn ñoù ñeïp ñeõ, huyeàn dieäu voâ cuøng maø chæ ñeán khi naøo khoâng coù, chuùng ta môùi bieát laø ñaõ maát maùt bieát chöøng naøo. Thaùng 8 naêm ngoaùi, chuùng toâi coù ñi nghæ heø ôû nôi xa ñoâ thò, mieàn thoân daõ phía

Nam tieåu bang Oregon roài ñi saâu vaøo khu röøng giaø. Chôït nghe giöõa röøng coù vaúng tieáng ca Vieät Nam. Laïi gaàn môùi thaáy ra laø moät toaùn höôùng ñaïo Vieät Nam ñang caém traïi quaây quaàn beân ñaùm löûa ca haùt vaên ngheä taøi töû Moät em beù döôùi 20 tuoåi noùi laø em xin haùt baøi Chieàu Treân Phaù Tam Giang. Laï luøng thaät. Em beù höôùng ñaïo nöõ noùi tieáng Vieät khoâng raønh, sinh ra ôû Myõ, ngay cha meï cuûa em cuõng ñaõ boû laïi ôû phía sau caû nöôùc Vieät Nam 30 naêm xa caùch ôû beân kia bôø bieån Thaùi Bình Döông. Giôø naøy ôû beân hoà Thanh Thuûy mieàn Nam Oregon nöôùc Myõ maø sao em laïi haùt baøi veà Phaù Tam Giang laø vuøng nöôùc meânh moâng ôû mieàn Trung Vieät Nam. Baøi ca keå veà caâu chuyeän anh lính xa nhaø ngoài beân hoà nöôùc nhôù veà ngöôøi yeâu ñang ñi Shopping ôû Saøi Goøn. (Em rôøi thö vieän ñi rong chôi...) Coâ beù ca só hoïc troø ñaõ hoïc ñöôïc Vieät ngöõ qua ñóa Karaoke haùt say söa baøi thô phoå nhaïc thaønh coâng nhaát cuûa taùc giaû. Thô Toâ Thuøy Yeân vaø nhaïc Traàn Thieän Thanh. Coâ beù Vieät Nam cuûa theá heä thöù hai taïi Hoa Kyø khoâng heà bieát taùc giaû laø nhöõng ai, nhöng lôøi ca vaãn vang leân trong khu röøng mieàn Oregon heûo laùnh. Moät laàn nöõa, coâ beù Vieät Nam ñaõ noái tieáp con ñöôøng cuûa meï, cuûa baø noäi ngaøy xöa ôû Haäu Giang ñeâm ñeâm nghe tieáng ñaïi baùc, nhìn veà aùnh hoûa chaâu, nhôù veà nhöõng ngöôøi ñaøn oâng ñi giöõa chieán tranh vaø soáng vôùi nhaïc Traàn Thieän Thanh, moät ngöôøi lính khoâng bao giôø cheát, anh chæ veà vôùi meï mong con. Giao Chæ - San Jose 2005

SATURDAY, MAY 28, 2005

Tieáp trang D4

saûn cuõng ñaõ ñem nguyeân taéc taùch phaân quoác gia-giaùo hoäi ra ñeå löu yù caùc thaåm phaùn. Moät nguyeân taéc taùch phaân ñöôïc nhaán maïnh ñeán nhieàu nhaát laø: “Caùc toøa aùn xöû khai phaù saûn bò caám chæ khoâng ñöôïc quyeát ñònh baát cöù vaán ñeà gì baèng baát cöù caùch naøo maø thöïc teá seõ ñeø naëng leân toân giaùo”. Nhöõng khoù khaên cuûa giaùo hoäi Boston laøm moïi ngöôøi xuùc ñoäng, nhöng ñaây khoâng phaûi chæ coù giaùo hoäi naøy phaûi ñöông ñaàu vôùi nhöõng khoù khaên nhö theá. Vaøo cuoái thaäp nieân 90 chaúng haïn, giaùo phaän Rochester ôû New York vaø nhöõng tu só cuûa giaùo phaän naøy ñaõ bò khai tröø khoûi giaùo hoäi vì moät linh muïc raát noåi tieáng laø James Callen ñaõ laøm leã hoân phoái cho caëp vôï choàng ñoàng tính vaø cho pheùp moät phuï nöõ ñieàu khieån Thaùnh leã. Callen vaãn coøn giöõ giaùo phaän, nhöng thöïc theá ñaõ maát giaùo hoäi. Vaø moät cuoäc tranh chaáp taïi St Louis ñaõ cho thaáy vaán ñeà nghieâm troïn hôn nhieàu vaø coù nguy cô laøm tan vôõ thaåm quyeàn cuûa giaùo hoäi. Taïi St Louis, moät giaùo phaän cuûa ngöôøi Myõ goác Ba Lan ñaõ choáng laïi thaåm quyeàn cuûa Giaùo Hoäi Coâng Giaùo taïi ñaây vaø töø choái trao laïi danh taùnh cuûa giaùo phaän naøy cho giaùo hoäi. Luaät sö Roger Kransnicki moät thaønh vieân trong Hoäi Ñoàng Quaûn Nhieäm vaø luaät sö ñaïi dieän cuûa giaùo phaän St Stanilaus tuyeân boá”. Ñaây laø moät cuoäc ñoái ñaàu giöõa giaùo phaän vaø giaùo hoäi”, nhöng phaùt ngoân vieân cuûa giaùo hoäi laø Jaime Allman cho raèng giao hoäi chæ muoán laáy laïi teân giaùo phaän maø thoâi. Vaøo nhöõng naêm cuûa thaäp

nieân 90 theá kyû 19, toång giaùm muïc cuûa St Louis thôøi ñoù cho pheùp moät soá giaùo daân ngöôøi goác thieåu soá ñöôïc toå chöùc coäng ñoaøn vaø ñoàng thôøi caáp nhöõng danh xöng cho taøi saûn cuûa caùc giaùo phaän goác thieåu soá naøy. Trong nhöõng naêm gaàn ñaây, nhöõng giaùo phaän treân ñaõ khoâng coøn hieän dieän, ngoaïi tröø giaùo phaän St Stanislaus. Trong hôn moät nöûa theá kyû, Toång Giaùo Phaän St Louis theo töøng giai ñoaïn coá gaéng laáy laïi quyeàn kieåm soaùt giaùo phaän St Stanislaus. Caùc cuoäc thaûo luaän ñöôïc môû laïi vaøo Muøa Thu 2003. Toång Giaùm Muïc hieän taïi cuûa St Louis laø Raymond Burke nhaän chöùc vaøo ñaàu naêm ngoaùi. Khi môùi tôùi, vieäc laøm

ñaàu tieân cuûa vò Toång Giaùm Muïc laø yeâu caàu giaùo phaän St Stanislaus traû laïi danh xöng naøy. Hoäi ñoàng giaùo phaän töø choái vieän côù raèng theo giaùo luaät, hoï coù quyeàn giöõ danh xöng ñaõ coù töø quaù khöù laâu ñôøi. Vaên phoøng toång giaùo phaän St Louis phaûn phaùo vaø noùi raèng, giaùo phaän cuûa ngöôøi Myõ goác Ba Lan ñaõ tu chính luaät leä cuûa mình 4 naêm tröôùc ñaây ñaõ khoâng nhìn nhaän thaåm quyeàn cuûa toång giaùm muïc hay tu só cuûa toång giaùo phaän cho neân khoâng coøn lyù do ñeå giöõ danh xöng cuõ. Giaùo phaän St Stanislaus khieáu naïi leân Toøa Thanh Vatican vaø ñieàu khoâng laøm ai ngaïc nhieân laø Vatican ñaõ phaùn quyeát raèng giaùo phaän St Stanilaus vi phaïm giaùo luaät, vì hoäi ñoàng giaùo phaän nguyeân thuûy ñöôïc ñaët ra laø ñeå coá vaán cho linh muïc, nay hoäi ñoàng ñaõ tu chính luaät leä cuûa nhöõng coäng ñoaøn Coâng Giaùo trong giaùo phaän, vaø nhö vaäy ñaõ phuû nhaän thaåm quyeàn cuûa tu só thuoäc toång giaùo phaän. Vaên phoøng toång giaùo phaän

St Louis laïi tìm caùch buoäc giaùo phaän St Stanislaus phaûi trao laïi danh xöng, nhöng laïi bò khöôùc töø vaø giôùi chöùc coù thaåm quyeàn taïi giaùo phaän vöøa keå cho bieát toång giaùo phaän döï truø kieän giaùo phaän St Stanislaus ra tröôùc toøa aùn. Chieám nhaø thôø phaûi chaêng laø moät giaûi phaùp? Xem nhö vaäy, töø Giaùo Hoäi Coâng Giaùo Boston cuõng nhö moät vaøi giaùo hoäi khaùc, ñaõ daáy leân nhöõng cuoäc tranh chaáp vaø vaán ñeà laïi caøng trôû leân roái raém theâm leân khi buøng noå nhöõng vuï tai tieáng tình duïc. AÛnh höôûng cuûa noù naëng neà nhaát laø vaøo tieàn ñoùng goùp, cho vay hay nhöõng khoaûn taëng döõ khaùc cho nhaø thôø. Chöa ai coù theå noùi chaéc ñöôïc raèng, vieäc khai phaù saûn cuûa giaùo hoäi Boston hay nhöõng giao hoäi khaùc coù theå cöùu vaõn ñöôïc tình theá, nhöng theo nhöõng quan saùt vieän, vieäc giaùo daân chieám lónh caùc nhaø thôø vaø khoâng cho giaùo hoäi ñoùng cöûa nhöõng nôi thôø phöôïng Chuùa naøy xem ra khoâng phaûi laø khoâng coù aûnh Tieáp trang D8

Hình chuïp töø phía trong nhaø thôø Our Lady of Mount Carmel maø caùch thieát trí ñeïp noåi tieáng trong vuøng New England. (Hình Taøi Lieäu)

TOÅ HÔÏP LUAÄT SÖ VIEÄT MYÕ PACIFIC LAW CENTER

CHUYEÂN LO BOÀI THÖÔØNG TAI NAÏN ÑOÃ XUAÂN HIEÄP, LLB, JD Giaùm Ñoác Ñieàu Haønh THAM KHAÛO MIEÃN PHÍ 24/24 (714) 775-2434 / 775-3349 Vôùi söï hôïp taùc cuûa caùc Luaät Sö Vieät-Myõ COÁ VAÁN VEÀ

BOÀI THÖÔØNG TAI NAÏN l

Ñaàu tö - Xuaát Nhaäp Caûng Du hoïc, du lòch, Business tour Ñoøi laïi nhaø ñaát, baát ñoäng saûn Hoài höông, töø boû Vieät tòch Xin con nuoâi.

Xe coä l Ngheà nghieäp l Y teá l Tröôït teù

THÖÔNG MAÏI

l Thaønh laäp coâng ty Thaûo giao keøo, kheá öôùc, di chuùc

KHAI KHAÙNH TAÄN

Phaù saûn - Khaùnh Taän (Caù nhaân hoaëc Thöông maïi) l

ÑOÃ XUAÂN HIEÄP Nguyeân Luaät Sö l Ly dò - Ly thaân - Huûy boû hoân nhaân Toøa Thöôïng Thaåm Saigon HÌNH SÖÏ l Caáp döôõng - Phaân chia taøi saûn. Tieán Só Luaät Khoa Hoa Kyø l Troäm caép - Laùi xe khi say röôïu

l

LUAÄT GIA ÑÌNH

CÖÔÙI VÔÏ TAÏI VIEÄT NAM 9603 Bolsa Ave., Westminster, CA 92683

Tel: (714) 775-2434 * (714) 775-3349

Xin lieân laïc vôùi chuùng toâi, Vaên phoøng chuyeân moân veà:

Mrs. KIEÀU NGA Phuï taù Phaùp lyù

* Chöùng nhaän ñoäc thaân, Coâng haøm Ngoaïi giao * Ñem ngöôøi yeâu töø Vieät Nam sang Myõ, veà VN cöôùi vôï, laáy choàng, du lòch, du hoïc. * Baûo laõnh cho vôï, choàng khoâng hoân thuù baèng Fiance Visa * Xin trích luïc Khai sanh, Hoân thuù taïi Vieät Nam. * Baûo laõnh theo dieän tò naïn (Visa 93) * Quyù vò treân 55 tuoåi, ôû Myõ treân 15 naêm thi nhaäp tòch baèng tieáng Vieät.

* Theû xanh, maát theû xanh * Nhaäp tòch. Thi baèng vieát * Hoân thuù nhanh choùng. * Ly dò caáp toác * Thò thöïc chöõ kyù * Chuïp hình Passport * Ñieàu chænh Theû Xanh cho dieän PIP bò Sôû Di Truù töø choái.

Vaên Phoøng Ñaïi Dieän taïi Vieät Nam: 110A Nguyeãn Hueä, Quaän 1, Saøi Goøn, Ñ.T.: 848 822 5111

YOUNG CHIROPRACTICS EXCELLENT MASSAGE AMERICAN/ASIAN STAFF. YOUNG/PRETTY

PHUÏC VUÏ AÂN CAÀN, VUI VEÛ

562-697-4742 $10 OFF

with this coupon EX date 6/15/25

355 E. LA HABRA BLVD LA HABRA, CA 90631

CAÀN NÖÕ MASSAGE Mon-Sun 10AM-8PM goùc Harbor/Euclid

Massage Therapy Thieáu nöõ treû ñeïp Phuïc vuï aân caàn, vui veû

714-776-2777 Mon - Sun 10-9PM

10722 Katella Ave. Garden Grove (Treân ñöôøng Katella giöõa Brookhurst vaø Euclid)

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT D7

.3”

D

HAPPY CAR RENTAL TRUNG TAÂM CHO THUEÂ XE * Thaønh thaät * Phuïc vuï vui veû * Baûo ñaûm giaù reû nhaát cho quyù ñoàng höông Môû cöûa töø thöù Hai - thöù Baûy 9:30 AM - 6:30 PM

Chuyeân cho thueâ: Xe 4 cöûa vaø caùc loaïi xe Van 8041 Bolsa Ave., Midway City, CA. 92655

(Gaàn goùc ñöôøng Beach, beân caïnh Cali Auto Sale)

www.happycarrental.com Tel: (714) 269-2915 or (714) 892-5158 * Fax: (714) 892-3739

D8 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

SATURDAY, MAY 28, 2005

Ñoàng minh vôùi caùc Ai laøm chuû nhaø thôø? chính phuû nhöôïc tieåu Tieáp trang D6

NGUYEÃN ÑAÏT THÒNH “Keû naøo khoâng theo ta laø choáng ta,” caâu tuyeân boá naøy, Toång Thoáng Bush khoâng bao giôø coøn noùi nöõa. OÂng noùi naêm 2003, luùc coøn laø moät toång thoáng môùi, ít kinh nghieäm vaø nhieàu haùo ñaù; caâu noùi khoâng thích hôïp nöõa vì hôi töï thò, nhöng khoâng phaûi laø khoâng ñuùng vôùi chính saùch cuûa Hoa Kyø. OÂng vaãn theo chính saùch naøy, nhaát laø ñoái vôùi nhöõng nöôùc nhöôïc tieåu. Coù nhieàu nöôùc AÂu Chaâu khoâng theo Myõ cuõng chæ vì muoán thaùch thöùc Bush lieät hoï vaøo haïng choáng Myõ; hoï khoâng sôï Myõ, tuy nhieân hoï cuõng khoâng chæ trích Myõ. Coâng khai choáng chính saùch Iraq naêm 2003 cuûa Myõ, khoâng thaáy coù quoác gia naøo, keå caû Trung Coäng. Theá giôùi coù baát ñoàng yù kieán vôùi Bush, baát maõn vôùi cuoäc chieán tranh ngöôøi to con ñaùnh ñöùa treû nhoû beù ñaõ bò ñaùnh moät laàn, vaø ñaõ chöùng toû laø khoâng coù söùc khaùng cöï, nhöng khoâng nöôùc naøo ra maët choáng Myõ, khoâng nöôùc naøo daùm beânh Iraq. Theá giôùi chæ coøn nhöõng nöôùc khoâng ñoàng minh hoaëc ñoàng minh vôùi Myõ. Ñoàng minh vôùi Myõ trong chieán tranh Iraq chæ coù Anh laø cöôøng quoác. So vôùi Nhaät, Anh khoâng lôùn hôn veà daân soá vaø veà kinh teá, nhöng “cöôøng quoác” veà daân trí vaø daân chuû. Thuû töôùng Anh Tony Blair ñoàng minh ñöôïc vôùi Myõ trong chieán tranh Iraq vì soá ngöôøi Anh uûng hoä ñoâng hôn soá ngöôøi Anh choáng chieán tranh; thuû töôùng Nhaät Junichiro Koizumi coù theå uûng hoä chieán tranh, coù theå laøm ngöôïc laïi ñieàu hieán phaùp Nhaät caám caûn laø gôûi quaân ra quoác ngoaïi, maø khoâng caàn söï uûng hoä cuûa ña soá. Nam Haøn cuõng ôû vaøo tröôøng hôïp naøy. Daân Nam Haøn vaø daân Nhaät ñeàu khoâng muoán tham chieán taïi Iraq, nhöng trong chuyeán coâng du AÙ Chaâu, Bush ñaõ eùp ñöôïc hoï phaûi tham chieán. Duø chöa “cöôøng quoác” treân bình dieän daân trí, nhöng caû 2 quoác gia naøy ñeàu raát maïnh veà kinh teá, vaên hoùa vaø khoâng nhaän vieän trôï Myõ. Nhöõng yeáu toá naøy giôùi haïn söùc eùp cuûa Hoa Kyø trong söï coäng taùc cuûa hoï vaøo chieán tranh. Hoa Kyø tìm moïi caùch giuùp nhöõng caùnh quaân cuûa Nhaät vaø Nam Haøn traùnh toái ña toån thaát; hoï bieát moät toån thaát trung bình -vaøi chuïc thöông vong-cuõng ñuû khieán 2 chính phuû “ñoàng minh” gaëp nhieàu khoù khaên trong sinh hoaït chính trò quoác noäi cuûa hoï. Nhöng Bush vaãn eùp thuû töôùng Nhaät vaø toång thoáng Ñaïi Haøn qua yeáu toá caùi duø baûo veä quaân söï maø Hoa Kyø cho hai quoác gia naøy nuùp beân döôùi, che chôû hoï choáng laïi ñe doïa Trung Coäng. Sau hai haïng ñoàng minh naøy, laø haïng “ñoàng minh” thöù ba, trong ñoù coù chính phuû Iraq, A Phuù Haõn, Lebanon, vaø moät soá chính phuû khaùc nöõa. Nhöõng cuoäc coäng taùc goïi laø ñoàng minh naøy ñöôïc thöïc hieän giöõa caùc chính phuû vôùi nhau, baát chaáp söï phaûn ñoái cuûa daân chuùng. Cuoäc dieän kieán giöõa hai vò Toång Thoáng George W. Bush vaø Hamid Karzai ngaøy thöù Hai 23 thaùng 5 noùi leân voâ cuøng roõ reät tính chaát ñoàng minh naøy. Vaøi ngaøy tröôùc, tôø The New York Time trích ñaêng baûn töôøng trình daøy 2,000 trang cuûa Nha Thanh Tra Quaân Ñoäi tieát loä nhöõng caûnh tra taán taøn nhaãn trong nguïc Bagram, ngay treân ñaát A Phuù Haõn. Baûn töôøng trình neâu leân caûnh xieàng tay tuø nhaân treo leân traàn nhaø; nhieàu ngöôøi ngöôøi bò treo töø ngaøy naøy sang ngaøy khaùc, chaân xöng leân, ñaàu goái khoâng cöû ñoäng ñöôïc, khieán khi leân phoøng thaåm vaán hoï khoâng ngoài treân

gheá ñöôïc maø phaûi ngoài döôùi ñaát, hai chaân duoãi thaúng. Töôøng trình cuûa nha Thanh Tra Quaân Ñoäi neâu ñích danh hai ngöôøi bò treo cho ñeán cheát. Döôùi ñaây laø hai tröôøng hôïp tra taán cheát ngöôøi cuï theå. Tröôøng hôïp thöù nhaát xaåy ra luùc 2 giôø, moät ñeâm cuoái naêm 2002. Anh tuø Dilawar, moät taøi xeá taéc xi 22 tuoåi taïi A Phuù Haõn bò baét 4 ngaøy tröôùc vì anh laùi xe ngang coång moät traïi lính Myõ vöøa bò phaùo kích. Anh bò nghi laø tieàn saùt vieân phaùo binh, maëc duø laùi xe ngoaøi ñöôøng anh khoâng theå naøo quan saùt ñöôïc nhöõng ñòa ñieåm bò phaùo. Lính gaùc keùo xeäch anh töø phoøng giam leân phoøng ñieàu tra. Anh khoâng ñi ñöôïc vì anh bò treo gaàn nhö thöôøng xuyeân trong suoát 4 ngaøy trôøi. Lính gaùc coät hai tay anh laïi roài ruùt daây keùo anh leân traàn nhaø cho ñeán khi chaân anh khoâng coøn chaïm ñaát nöõa. Moät thoâng dòch vieân coù maët khi lính gaùc keùo anh vaøo, nhaän xeùt chaân anh bò giaät baén leân, khoâng ñieàu khieån ñöôïc nöõa. Dilawar xin uoáng nöôùc. Moät trong hai nhaân vieân ñieàu tra, haï só nhaát Joshua R. Claus, 21 tuoåi, laáy ra moät chai nöôùc laïnh lôùn, choïc thuûng moät loã döôùi ñít chai roài Tieáp trang D10

höôûng maïnh. Tröôøng hôïp cuûa nhaø thôø Sacred Heart laø moät ñieån hình. Thaùnh ñöôøng Sacred Heart nhaän ñöôïc thoâng baùo seõ bò ñoùng cöûa vaøo Thaùng Naêm/2004. Giaùo daân thöôøng lui tôùi xem leã taïi nhaø thôø naøy ñaõ khoâng hieåu lyù do taïi sao laïi coù chuyeän ñoùng cöûa nhaø thôø. Ngöôøi laõnh ñaïo cuoäc bieåu tình phaûn khaùng quyeát ñònh cuûa Toång Giaùo Phaän laø baø Anne Green nhaán maïnh raèng, toång giaùo phaän Boston chæ nhìn nhöõng taøi saûn cuûa nhaø chung döôùi caùch nhìn cuûa nhöõng nhaø kinh teá. Thöïc ra thì khoâng neân nhö vaäy, vì nhöõng taøi saûn naøy khoâng theå laøm ra theâm nhöõng lôïi nhuaän. Baø Green coù nhieàu lyù do ñeå cay ñaéng vì vaøo chieàu Giaùng Sinh naêm ngoaùi, caûnh saùt ñaõ baét giöõ baø vì Green töø choái rôøi khoûi nhaø thôø. Nhöõng giaùo daân ñeán xem leã taïi nhaø thôø Sacred Heart töôûng raèng nhaø thôø seõ ñoùng cuûa vaøo ngaøy 26-12 neân ñaõ toå chöùc canh thöùc. Nhöng cuõng vaøo chieàu Giaùng Sinh ñoù, moät tín höõu 14 tuoåi cho phoå bieán moät laù thö ñoøi hoûi Toång Giaùm Muïc Boston phaûi xeùt laïi vuï ñoùng cöûa nhaø thôø naøy, daãn tôùi moät cuoäc ñoái ñaàu ngay ñeâm aáy. Caûnh saùt can thieäp theo yeâu caàu cuûa Toøa Toång Giaùm Muïc taïo ra söï giaän döõ trong khoái daân chuùng ôû Boston. Baét bôù xaûy ra. Nhaø thôø ñaõ laáy aùn leänh toøa aùn yeâu caàu

DAT

Töôïng Ñöùc Meï Ñoàng Trinh naøy bò ñoå saäp khi nhaø thôø bò ñoùng cöûa. Caùc giaùo daân ñaõ chieám nhaø thôø choáng laïi quyeát ñònh cuûa giaùo hoäi Boston vaø döïng laïi ôû döôùi ñaát. (Hình Taøi Lieäu)

khoâng ai ñöôïc laïi gaàn nhaø thôø trong voøng 100 yards. Cuoäc chieám ñoùng nhaø thôø cuûa giaùo daân chaám döùt vaø toång giaùo phaän ñaõ gaït boû ñöôïc nhöõng lôøi caùo buoäc cuûa giaùo daân. Nhöng Green khoâng phaûi laø ngöôøi duy nhaát ñöùng leân phaûn ñoái vieäc ñoùng cöûa nhaø thôø taïi Boston. ÔÛ nhaø thôø St Albert coù moät chieác gheá troáng coù gaén taám bieån nhoû vieát: “Chieác gheá cuûa Fr. Coynes bò boû troáng, nhöng tinh thaàn cuûa oâng vaãn beân caïnh chuùng toâi. Coynes laø linh muïc cuûa nhaø thôø St Albert, moät ngöôøi chaên chieân hoaït ñoäng raát naêng ñoäng, nhöng laïi laø moät trong

soá 60 linh muïc kyù vaøo baûn tuyeân boá töø nhieäm. Nhöõng giaùo daân tin raèng chính vì kyù teân vaøo baûn vaên naøy maø linh muïc Coynes bò traû ñuõa baèng bieän phaùp ñoùng cöûa nhaø thôø St Albert. Nhöng ñeán khi nhaø thôø naøy ñöôïc pheùp môû cöûa laïi thì linh muïc Cotnes vaãn khoâng ñöôïc trôû veà choán cuõ. Cho tôùi nay Toång Giaùo Phaän Boston vaãn chöa vaên thö chính thöùc noùi khi naøo thì caùc caùnh coång cuûa nhaø thôø St Albert roäng môû. Nhöng nhöõng ngöôøi ñeán canh thöùc taïi nhaø thôø tieáp tuïc haønh ñoäng nhö vaäy. Giaùo daân vaãn toå chöùc muïc vuï tuaàn 2 laàn vaø nhöõng sinh hoaït khaùc nhö daäy ñan, may vaù,

giaùo lyù, thuû coâng vaø ngheä thuaät. Nhöõng ngaøy Thöù Saùu trôû thaønh ñeâm cuûa nhöõng gia ñình giaùo daân. Cha meï vaø con caùi tín ñoà keùo nhau tôùi nhaø thôø döï ñeâm canh thöùc. Hoï ñaõ gaây quó ñöôïc tôùi 110,000 ñoâ la cho moät quó phaùp lyù cuûa nhaø thôø. Nhöõng bieán coá taïi nhaø thôø St Albert khieán cho giaùo daân ñoaøn keát laïi vôùi nhau töông töï nhö moät ñaïi gia ñình khieán cho toång giaùo phaän lo ngaïi ñaây laø moät maãu möïc lyù töôûng seõ gaây theâm khoù khaên cho vieäc ñoùng cöûa caùc nhaø thôø khaùc ñoàng thôøi laøm giaûm quyeàn löïc cuûa giaùo hoäi ñoái vôùi nhöõng nhaø thôø ñòa phöông. (H.T.)

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT D9

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

O D L D U L U R R P P H H 0 HHHHNNHHQQGG 0 : : %LJ 6DOH RI WKH <HDU 1R ,QWHUHVW )LQDQFH XSWR 0RQWKV RDF

([WUD WR 2II RQ 3ODVPD /&' '/3

µ µ /&' 3URMHFWLRQ 7HOHYLVLRQ 3& DQG +'79 0RQLWRU

)UHH %DVLF 2Q :DOO ,QVWDOODWLRQ IRU $Q\ 3ODVPD

>$SSO\ IRU DQ\ 3ODVPD SXUFKDVHG DW &HQWXU\ 79 RQO\ 6HH VWRUH IRU PRUH GHWDLOV@

&KLS ' ,/$ 0LFUR 'LVSOD\ 79

µ µ

µ µ

PR 0DWFKLQJ 6WDQG LV 2SWLRQDO

'LJLWDO +RPH 7KHDWHU /LIH6W\OH 6\VWHP /6 ,, /6 /6

'/3 3URMHFWLRQ 79 3& DQG +'79 0RQLWRU

/RZHVW ZHVW /RZ /R 3ULFH 3ULFH 2QO \ 2QO\

PR

0DWFKLQJ 6WDQG LV 2SWLRQDO

'9 'LJLWDO &DPFRUGHU 2SWXUD 6HULHV

0HJD3L[HO &&' ZLWK 5*% 3ULPDU\ &RORU )LOWHU 2SWLFDO ,PDJH 6WDELOL]HU 6XSHU 1LJKW 0RGH

.DUDRNH 6\VWHP

%XLOW LQ 'LJLWDO &DPHU D 'LJLWDO &DPHUD &DPHUD DQG $XWR /LJKW DQG $XWR /LJKW DQG $

6DYH

7UXO\ ,QFUHGLEOH 6SHDNHUV $W $Q 8QEHOLHYDEOH 3ULFH

µ +L 5HVROXWLRQ /&' [ 2SWLFDO =RRP [ 'LJLWDO =RRP 'LJLWDO ,PDJH 6WDELOL]HU 1LJKW $OLYH *5' 8 0653

0L[HU $PSOLILHU :DWWV [ &K 'LJLWDO .H\ &RQWURO Z 5HPRWH 352

2QO \ 2QO\

1RW -XVW 9LGHR DQG 3KRWRV WKH %HVW RI %RWK

6XUH6KRW &DPHUD 6XU H6KRW &DPHU D 6XUH6KRW &DPHUD PP :LGH =RRP PP :LGH =RRP PP : %XLOW LQ ) ODVK %XLOW LQ )ODVK

/LPLW 2QH SHU FXVWRPHU 2IIHU JRRG ZKLOH VXSSOLHV ODVW

'LJLWDO &DPHUD

)UHH :LUHOHVV 0LFURSKRQH 6\V 06 ZLWK SXUFKDVH 352

/RZHVW /R ZHVW /RZ 3ULFH 3ULFH

66= 5HJ

-HZHOULHV :DWFKHV

*U DQG) DWKHU WKHU *UDQG) DQG)D DQG) D *UDQG) DQG)D *U &ORF NV &ORFNV &ORF NV &ORFNV

'LQHWW 'LQHWW

8SWR 2)) 3OXV 1R ,QWHU HVW )LQDQFH I RU 0RQWKV 8SWR 2)) 3OXV 1R ,QWHUHVW )LQDQFH I HVW )LQDQFH IRU 0RQWKV RU 0RQWKV RDF

(OHFWULF &KRSSHU

&XS 5LFH &RRNHU

$ & 3RUWDEOH RU WD EOH $ & 3RU RUWD WDE $ & 3 %78 %78 Z 5HPRWH Z 5 HPRWH Z 5HPRWH

&X )W 6LGH E\ 6LGH ,FH 0DNHU :DWHU )LOWHU

2QO \ 2QO\

06

0DVVD JH &KDLU H &KDLU V 0DVVDJ H &KDLUV J V 0DVVDJ H &KDLUV 0DVVD

20(*$ 5$'2 029$'2 %8/29$ /21*,1(6

(OHFWULF -XLFHU

)UHH

6RID 6RID

8SWR 2)) 1R ,QWHU HVW 1R ,QWHUHVW )LQDQFH I RU )LQDQFH IRU PRQWKV RDF

%URRNKXUVW 6W *DUGHQ *URYH &$ &RUQHU RI :HVWPLQVWHU

DAT

D10 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Ñoàng minh vôùi caùc chính phuû nhöôïc tieåu NGUYEÃN ÑAÏT THÒNH Tieáp trang D8

ñöa cho tuø nhaân. Ñoâi tay run raåy cuûa anh tuø chöa môû ñöôïc caùi naép plastic thì nöôùc ñaõ chaåy öôùt ngöïc chieán aùo maàu cam, maàu tuø. Claus giöït caùi chai laïi, boùp cho nöôùc baén voït vaøo maët Dilawar, roài quaùt lôùn: “Uoáng, uoáng ñi.” Theo leänh cuûa hai ñieàu tra vieân lính gaùc baét Dilawar quyø xuoáng. Nhöng ñaàu goái anh tuø khoâng coøn cong laïi ñöôïc nöõa sau boán ngaøy ñoïng maùu vì bò treo ñöùng. Moät anh dieàu tra vieân baûo Dilawar laø sau buoåi chaáp cung, anh coù theå xin ñi khaùm beänh. Nhöng ngay sau khi ñieàu tra, anh laïi queân maát lôøi höùa naøy vaø ra leänh cho lính quaân caûnh gaùc nguïc, “treo ñöùng noù leân.” Ngöôøi thöù nhì thieät maïng vì tra taán laø tuø nhaân Habibullah -ñöôïc meänh danh laø nhaân vaät caàn kieåm soaùt soá 412. Anh naøy maäp maïp, coù veû sang caû chöù khoâng gioáng nhöõng du kích quaân vaø nhöõng baùc noâng daân cuøng bò giam trong nguïc Bagram. Moät vaøi só quan Hoa Kyø nhaän dieän anh laø anh cuûa teân chæ huy tröôûng bieät khu Oruzgan. Thieáu taù quaân caûnh Bobby R. Atwell moâ taû Habibullah laø moät tuø nhaân VIP. Moät laõnh chuùa A Phuù Haõn baét anh ngaøy 28 thaùng 11/ 2002, vaø 2 ngaøy sau giao naïp cho CIA. Baùc só khaùm nghieäm ngaøy anh nhaäp nguïc, xaùc nhaän söùc khoûe toát; nhöng vieân trung taù chæ huy tröôûng quaân baùo taïi Bagram khai vôùi nhaân vieân thanh tra laø “Söùc khoûe cuûa anh ta luùc ñoù ñaõ teä laém roài.” Habibullah phaïm 3 troïng toäi ñaùng bò tröøng trò: toäi VIP, toäi cöùng ñaàu, vaø toäi beùn löôõi, hay chöûi nhöõng ngöôøi haønh

haï anh. Trung só Alan J. Driver khai vôùi nhaân vieân thanh tra laø sau khi khaùm haäu moân Habibullah, anh bò teân tuø cöùng ñaàu naøy leân goái truùng döông vaät. Anh vít ñaàu haén xuoáng chöûi vaøo maët haén. Anh tuø noåi khuøng choáng cöï laïi vaø phaûi caàn ñeán 3 ngöôøi môùi ñeø ñöôïc anh xuoáng ñaát. Hoï bieät giam anh tuø noåi loaïn vaøo moät caên phoøng 9 x 7 boä, vaø treo anh ta leân. Ñaïi uùy quaân caûnh Christopher M. Beiring khai vôùi nhaân vieân thanh tra, “Truøm pheãu vaûi leân ñaàu tuø phaïm vaø coøng hoï laïi, bieät giam hoï töø 24 ñeán 72 giôø laø chuyeän thoâng thöôøng taïi Bagram.” Nhieàu binh só xaùc nhaän laø Habibullah bò treo leân traàn nhaø vaø lính gaùc thænh thoaûng ñeán goõ cöûa phoøng giam hoaëc heùt leân khoâng cho haén nguû ñeå queân ñau. Ngaøy hoâm sau Habibullah cuõng vaãn chöa coù thaùi ñoä “coäng taùc”. Anh böôùng bænh vôùi haï só nhaát Willie V. Brand. Anh naøy khai vôùi nhaân vieân thanh tra laø anh ñaõ ñaùnh 3 caùi vaøo xöông oáng quyeån cuûa teân tuø deã gheùt. Brand coøn tieáp tuïc ñaùnh Habibullah nhieàu laàn nöõa Luaät sö John P. Galligan, bieän hoä cho Brand, noùi thaân chuû oâng khoâng phaïm vaøo moät toäi naøo caû vì moïi vieäc anh laøm ñeàu coù ghi trong quy luaät ñieàu haønh nguïc Bagram. Thoâng dòch vieân Ali M. Baryalai khai laø ña soá tuø nhaân bò tröøng phaït veà toäi baát tuaân thöôïng leänh chæ vì hoï khoâng hieåu lính Myõ baûo hoï laøm gì. Saùng ngaøy 2 thaùng Chaïp Habibullah ho vaø than ñau ngöïc. Anh leâ leát ñi leân phoøng

ñieàu tra vaãn bò cuøm, chaân phaûi söng vuø. Thoâng dòch vieân Ebrahim Baerde khai trung só thaåm vaán vieân Leahy ngoài thaät xa vì Habibullah khaïc ra nhieàu ñaøm; Leahy cho pheùp anh ngoài beät döôùi saøn nhaø vì ñaàu goái anh khoâng cong laïi ñöôïc ñeå coù theå ngoài gheá. Nhieàu ñieàu tra vieân coù maët trong phoøng; hoï cöôøi giôõn dieãu côït vôùi veû taøn taï cuûa Habibullah. Moät ngöôøi hoûi anh coù thích bò cuøm suoát ñôøi khoâng. “Thích laém,” Habibullah ñaùp. “Mang cuøm coi cuõng ñeïp trai ñaáy chöù.” Habibullah bò gheùt, bò ñaùnh ñaäp cuõng vì taùnh öa traû treo laïi ngöôøi Myõ. Ngaøy 3 thaùng Chaïp, trung só quaân caûnh James P. Boland cuøng vôùi hai quaân nhaân nöõa vaøo phoøng bieät giam thaêm chöøng Habibullah. Thaân xaùc maäp maïp cuûa anh ñong ñöa treân maët ñaát, hai tay anh bò xieàng treân traàn nhaø. Moät trong 2 quaân nhaân cuøng ñi vôùi Boland gôõ caùi pheãu troøng ñaàu Habibullah ra. Ñaàu haén ngoaët qua moät beân, löôõi theø ra ngoaøi. Moät quaân nhaân nheùt moät maåu baùnh mì vaøo mieäng anh; quaân nhaân thöù nhì nheùt moät traùi leâ vaøo tay anh. Caû hai thöù ñeàu rôi trôû xuoáng ñaát. Haï só nhaát Brian E. Commack, moät trong 3 quaân nhaân hieän dieän khai Habibullah nhoå vaøo ngöïc anh. Anh caùu kænh quaùt leân, “Ñöøng nhoå vaøo tao,” roài ñaùnh Habibullah. Cô theå anh naøy ñong ñöa theo sôïi daây xieàng treo anh. Hai chuïc phuùt sau Boland trôû laïi thì Habibullah ñaõ taét thôû. “Haï só nhaát Commack nhö thaát thaàn,” moät nhaân chöùng khai. “Anh ñi quanh caên phoøng bieät giam, quanh caùi xaùc cheát coøn bò treo.” Toång Thoáng A Phuù Haõn Karzai tuyeân boá laø oâng seõ ñoøi Hoa Kyø trao traû toaøn boä tuø A Phuù Haõn cho chính phuû oâng. Karzai gaëp Bush, neâu leân

vaán ñeà tuø. Trong cuoäc hoïp baùo chung vôùi Bush truyeàn thoâng hoûi Bush veà vaán ñeà naøy. “Toång Thoáng Karzai coù neâu leân vaán ñeà tuø vôùi toâi,” Bush noùi. “Dó nhieân cuõng seõ coù ngaøy Hoa Kyø trao traû tuø A Phuù Haõn cho chính phuû A Phuù Haõn, nhöng chöa phaûi luùc naøy.” Karzai noùi, “Chuùng toâi raát buoàn vì vaán ñeà naøy. Tuy nhieân toâi muoán truyeàn thoâng hieåu raèng vieäc tra taán daõ man khoâng heà laø bieåu töôïng cho daân toäc Hoa Kyø. Daân toäc A Phuù Haõn voâ cuøng ñoäi ôn daân toäc Hoa Kyø, ñoäi ôn voâ, voâ cuøng (very, very much); toâi xaùc nhaän nhöõng ñoäc aùc caù nhaân naøy khoâng phaûn aûnh thaùi ñoä cuûa chính phuû vaø cuûa xaõ hoäi Hoa Kyø.” Ngöôøi Vieät Nam chuùng ta coù quyeàn haõnh dieän laø nhaø laõnh ñaïo Vieät Nam naøo tri aân Hueâ Kyø ñeán möùc Karzai tri aân. Treo cheát 2 ngöôøi A Phuù Haõn treân ñaát A Phuù Haõn cuõng khoâng laø toäi aùc cuûa moät teân cai nguïc naøo heát, vì khoâng nghe Bush hay Karzai noùi ñeán moät bieän phaùp tröøng phaït. Vaán ñeà thöù nhì Karzai neâu leân laø thaùi ñoä hung haõn cuûa lính Myõ moãi khi hoï haønh quaân vaøo nhöõng khu cö truù. OÂng ñoøi chuû quyeàn quoác gia, ñoøi quyeàn kieåm soaùt nhöõng cuoäc haønh quaân cuûa Hoa Kyø. Bush traû lôøi Karzai khoâng kieåm soaùt haønh quaân ñöôïc vì lính Myõ chæ tuaân leänh só quan Myõ. OÂng seõ ra leänh cho caùc vieân chöùc Hoa Kyø thoâng baùo qua cho chính phuû A Phuù Haõn bieát moãi khi quaân ñoäi haønh quaân, nhöng khoâng thoâng baùo ñòa danh haønh quaân ñeå baûo maät. Phaùt ngoân vieân Nguõ Giaùc Ñaøi Lawrence Di Rita nhaän xeùt laø khoâng coù gì thay ñoåi heát. Vaán ñeà thöù ba laø coâng taùc nhoå caây anh tuùc, loaïi caây thaåu ñeå laøm thuoác phieän. Myõ giao cho Karzai coâng taùc nhoå 37,000 maãu anh tuùc do noâng daân A Phuù Haõn troàng. Moãi naêm lôïi töùc baùn thuoác phieän leân ñeán 60% lôïi töùc quoác gia. Myõ ñaøi thoï phí toån thöïc hieän chieán dòch nhoå caây naøy. Bush noùi giaác mô cuûa oâng laø seõ coù ngaøy oâng ñöôïc thaáy ngöôøi A Phuù Haõn soáng baèng moät loaïi hoa maàu khaùc hôn laø baùn nhöïa caây thaåu. OÂng vieän trôï cho Karzai tieàn thueâ 400 ngöôøi phu nhoå caây. Karzai noùi laø Hoa Kyø coøn höùa seõ giuùp tieàn cho noâng daân chuyeån ngheà, nhöng queân khoâng giuùp. Khoâng ñöôïc giuùp ñôõ nhö höùa heïn, noâng daân choáng laïi khoâng cho löïc löôïng phu nhoå caây vaøo raãy anh tuùc cuûa hoï. Hoï voõ trang choáng cöï vaø ñuoåi löïc löôïng nhoå caây chaïy daøi. Karzai ñem quaân ñoäi vaøo ñaøn aùp nhöõng teân noâng daân tieác cuûa, baén cheát moät teân, baén bò thöông hôn chuïc teân nöõa, nhöng coâng taùc nhoå caây cuõng khoâng tieán haønh ñöôïc vì löïc löôïng nhoå caây tan haøng. Töø 400, löïc löôïng coøn khoâng tôùi 100. Hoï sôï nguy hieåm, hay hoï khoâng muoán ñaäp vôõ noài côm cuûa ngöôøi ñoàng

SATURDAY, MAY 28, 2005

Vieät Nam ngheøo vì trôøi noùng quaù? Trích talawas HAØ THÖ SINH

Nhöõng ngaøy Thaùng Naêm 2005 naøy trôøi Saøi Goøn noùng kinh khuûng. Neáu baïn böïc mình caùi noùng vaø ñoå cho noù caùi toäi laøm cho Vieät Nam ngheøo naøn vaø tuït haäu thì baïn laø ngöôøi cuøng quan ñieåm vôùi caùc tieán só kinh teá hoïc Harvard thuoäc “tröôøng phaùi khí haäu”. Khí haäu laøm neân taát caû. Noùng vaø ngheøo laø ñònh meänh Laø moät ngöôøi Vieät Nam ñaõ töøng traûi qua nhöõng naêm thaùng aên côm ñoän khoai mì, maëc aùo vaù, ñi nhöõng ñoâi deùp nhöïa phaûi haøn laïi khi bò ñöùt... thôøi nhöõng naêm 70, 80 chaéc baïn cuõng thöôøng töï hoûi, taïi sao Vieät Nam ngheøo theá? Haún caùc kinh teá gia Harvard cuõng ñaõ ngaãm nghó suy tö khi xoay quaû ñòa caàu treân tay: Taïi sao xöù laïnh thì giaøu coøn xöù noùng thì ngheøo? Hoï ñaõ laøm moät cuoäc nghieân cöùu xuyeân suoát chieàu daøi lòch söû. Keát quaû thaät thuù vò. Ñieàu gì ñaõ xaûy ra? Xuaát phaùt ñieåm cuûa kinh teá caùc nöôùc ñeàu döïa treân noâng nghieäp. Maø noâng nghieäp vaø khí haäu coù lieân quan maät thieát nhö chaân vôùi tay vaäy. Ñieàu deã daøng nhaän thaáy nhaát coù leõ laø nhöõng beänh taät gaây ra cho con ngöôøi, gia suùc vaø caây troàng ôû vuøng nhieät ñôùi. Khoâng ôû ñaâu treân traùi ñaát naøy laïi coù nhieàu sinh vaät, saâu boï, kyù sinh truøng gaây beänh nhö ôû caùc nöôùc khí haäu nhieät ñôùi. Beänh soát reùt, lao, nhieãm giun saùn... ñaõ laáy ñi khoâng bieát bao nhieâu sinh maïng vaø laøm kieät queä söùc khoûe cuûa ngöôøi daân xöù noùng. Coøn bao nhieâu saâu boï laøm thieät haïi muøa maøng, laøm gaày yeáu vaø gieát cheát gia suùc nöõa. Trong khi ñoù nhöõng sinh vaät gaây beänh ôû vuøng oân ñôùi ít hôn nhieàu. Hôn nöõa muøa ñoâng laïnh leõo coù tuyeát rôi keùo daøi ôû vuøng naøy ñaõ laøm cheát nhöõng maàm beänh coù haïi cho muøa maøng... Khí haäu noùng cuõng laøm ngöôøi ta meät moûi khoâng theå laøm vieäc nhieàu vaø khoûe nhö ôû vuøng coù khí haäu maùt meû. Söùc noùng gay gaét cuûa maët trôøi ñaõ laáy ñi bao nhieâu moà hoâi vaø söùc löïc cuûa con ngöôøi xöù nhieät ñôùi. Moät ngöôøi daân xöù oân ñôùi coù theå laøm vieäc nhieàu hôn moät ngöôøi xöù nhieät ñôùi vì khí haäu maùt meû ñaõ laøm taêng cöôøng söùc khoûe vaø tinh thaàn cuûa hoï. Löông thöïc daïng nguõ coác khi troàng ôû xöù oân ñôùi cuõng cho naêng suaát cao hôn haún so vôùi xöù nhieät ñôùi. Thu hoaïch muøa maøng ôû xöù noùng keùm hôn daãn ñeán neàn kinh teá khoâng coù moät tích luõy ban ñaàu toát ñeå phaùt trieån. Ngöôïc laïi ôû caùc vuøng khí haäu thuaän lôïi, thu hoaïch muøa maøng cao hôn. Thu nhaäp ñaàu ngöôøi cao, thò tröôøng lôùn taïo ñieàu kieän thuaän lôïi cho ñaàu tö, caùc phaùt minh, saùng cheá coâng ngheä môùi, taïo ra saûn phaåm vaø dòch vuï môùi vaø taêng cao hôn nöõa naêng suaát lao ñoäng. Beân caïnh ñoù bôø bieån cuõng coù vai troø cuûa noù trong tieán trình phaùt trieån. Tieáp noái truyeàn thoáng cuûa Adam Smith, caùc nhaø nghieân cöùu cuõng cho thaáy nhöõng quoác gia coù bôø bieån seõ coù chi phí vaän chuyeån reû hôn nhöõng nöôùc naèm saâu trong ñaát lieàn. Chi phí vaän chuyeån thaáp thuùc ñaåy thöông maïi, ñaàu tö goùp phaàn vaøo tieán trình phaùt trieån. Ngoaøi ra, khí haäu thuaän lôïi vaø thu nhaäp cao cuõng khieán caùc chính phuû coù xu höôùng choïn moät chính saùch toát cho phaùt trieån kinh teá (nhö môû cöûa thöông maïi, ñaùnh thueá thaáp chaúng Tieáp trang D11

höông? Toøa ñaïi söù Myõ taïi A Phuù Haõn baùo caùo veà laø Karzai chæ nhoå ñöôïc coù 250 maãu anh tuùc. OÂng phaân traàn vôùi Bush laø oâng thieáu myõ kim; Bush höùa cho theâm. Tröôùc haøng traêm ñaïi dieän truyeàn thoâng, Bush trang troïng noùi, “Toâi voâ cuøng vinh döï ñöôïc ñöùng caïnh vò laõnh ñaïo daân cöû ñaàu tieân trong lòch söû 5,000 naêm cuûa A Phuù Haõn.” Khaùn giaû truyeàn hình khoâng ai thaáy oâng cöôøi hay coù moät neùt chaâm bieám naøo treân maët. Karzai caûm ñoäng nhaéc laïi laø ngaøy ñaêng quang cuûa oâng coù Phoù Toång Thoáng Dick Cheney tham döï, vaø môùi ñaây oâng laïi ñöôïc vinh döï tieáp Ñeä Nhaát Phu Nhaân Laura. OÂng ñoá truyeàn thoâng “thöû ñoaùn xem saép ñeán löôït ai sang thaêm A Phuù Haõn?” Ñeán ñaây Bush môùi baät cöôøi, “Caûm ôn lôøi môøi cuûa oâng,” Bush noùi. ***

NHIEÀU LAÕNH TUÏ quoác gia khaùc cuõng chæ laø coâng cuï cuûa Hoa Kyø, nhöng chöa vò naøo loä lieãu baèng Karzai. OÂng kyù vôùi Bush moät baûn thoûa öôùc Strategic Partnership (coäng taùc chieán löôïc). Myõ ñaõ kyù vôùi nhieàu quoác gia AÂu Chaâu, vaø vôùi Nhaät, Nam Haøn nhöõng thoûa öôùc töông tôï. Nhöng vaên kieän naøy chæ laø “moät taøi lieäu maïo hoùa,” Mark Schneider, phoù chuû tòch nhoùm Crisis Group, nhaän xeùt. Nhoùm naøy laø moät toå chöùc baát vuï lôïi chuyeân nghieân cöùu veà nhöõng loái giaûi quyeát tranh chaáp. “Moät toâ chaùo heát söùc loûng.” Schneider noùi. Toâ chaùo loûng cuõng coøn laø toâ chaùo luù; huùp qua khoûi moâi laø Karzai luù laãn heát bieát oâng laø ai, mang quoác tòch gì. Nhöng aâu chuyeän laïi coù 2 maët, maët Karzai vaø maët Bush. Caû hai ñeàu khoù coi. Karzai khoâng coù xöông soáng, nhöng Bush laø ngöôøi söû duïng teân voâ laïi ñoù. Nguyeãn Ñaït Thònh

DAT

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT D11

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

Vieät Nam ngheøo vì trôøi noùng quaù? Trích talawas HAØ THÖ SINH Tieáp trang D10

haïn). Cöù theá thaønh moät voøng xoaùy troân oác phaùt trieån khieán nöôùc naøy thì giaøu coøn nöôùc kia thì ngheøo. David Landes coøn ñi xa hôn caùc ñoàng nghieäp Harvard cuûa mình nöõa khi cho raèng khí haäu cuõng laø baø ñôõ cho cheá ñoä chính trò daân chuû hay ñoäc taøi. Moät nöôùc nhö Trung Quoác phaûi chòu caûnh luõ luït hoaëc haïn haùn khieán ngöôøi ta phaûi tìm caùch kieåm soaùt löu löôïng nöôùc. Vieäc xaây döïng nhöõng coâng trình thuûy lôïi lôùn (ñaép nhöõng con ñeâ lôùn hoaëc taïo keânh ñaøo daãn nöôùc) ñoøi hoûi phaûi taäp trung soá löôïng nhaân löïc ñoâng ñaûo laøm xuaát hieän nhaø nöôùc taäp trung quyeàn löïc. Caùc nhaø nöôùc chuyeân cheá ra ñôøi vaø noù coù xu höôùng vöôn caùi voøi baïch tuoäc cuûa noù sang taát caû caùc lónh vöïc khaùc cuûa ñôøi soáng. Quyeàn sôû höõu taøi saûn rieâng, tính saùng taïo caù nhaân khoâng ñöôïc khuyeán khích phaùt trieån trong nhöõng xaõ hoäi nhö vaäy. Moät laàn nöõa noù nhö moät caùi voøng kim coâ keàm chaët, huûy hoaïi söùc phaùt trieån. Trong khi ñoù, chaâu AÂu vôùi khí haäu oân hoøa vöøa ñuû löôïng möa caàn thieát cho noâng nghieäp, khoâng caàn taäp trung nhaân löïc lôùn cho nhöõng coâng trình thuûy lôïi. Hôn nöõa, coù nhieàu löông thöïc, thu nhaäp toát giuùp ngöôøi ta duy trì moät cuoäc soáng ñoäc laäp. Taäp quaùn toân troïng quyeàn sôû höõu taøi saûn caù nhaân vaø quyeàn löïc cuûa nhaø nöôùc bò giôùi haïn laïi seõ sinh ra cheá ñoä daân chuû. Cheá ñoä daân chuû ñeán löôït noù laïi giaûi phoùng naêng löïc saùng taïo cuûa ngöôøi daân taïo moät löïc ñaåy maïnh hôn nöõa cho tieán trình phaùt trieån. Ñaèng sau “tröôøng phaùi khí haäu” naøy laø boùng daùng cuûa ñònh meänh. Ñònh meänh sinh ra ta ôû moät nöôùc trôøi noùng nöïc thì ta phaûi cam chòu nhö vaäy sao? Xin baïn ñöøng voäi bi quan. Coù theå taïo ra soá phaän Caâu traû lôøi naøo daønh cho nhöõng tröôøng hôïp cuøng chung ñaëc ñieåm khí haäu ñòa

lyù: Ñoâng vaø Taây Ñöùc, Baéc vaø Nam Haøn, Czech vaø AÙo, Estonia vaø Phaàn Lan? Vaø nhöõng göông maët môùi noåi leân nhö: Nhaät Baûn, Singapore, Hong Kong, Ñaøi Loan? May maén thay coøn coù moät caùch nhìn khaùc. Con ngöôøi coù theå thay ñoåi ñònh meänh khí haäu, ñòa lyù ñeå taïo ra soá phaän cho mình. Ñoù laø “tröôøng phaùi luaät leä”, tieâu bieåu laø Daron Acemoglu - ngöôøi vöøa ñoaït giaûi John Bates Clark naêm 2005, moät daïng Nobel kinh teá treû cuûa Myõ daønh cho nhöõng nhaø kinh teá hoïc döôùi 40 tuoåi. “Tröôøng phaùi luaät leä” cho raèng chính caùc luaät leä maø con ngöôøi ñaët ra taïo neân caùc ñieàu kieän thuaän lôïi hay kìm haõm phaùt trieån kinh teá, noù giaûi thích lyù do taïi sao nöôùc naøy thì ngheøo coøn nöôùc kia thì giaøu. Acemoglu ñaõ ñoaït giaûi vì nhöõng nghieân cöùu chöùng minh cho luaän ñieåm naøy cuûa mình. Acemoglu ñaõ chuù yù ñeán nhöõng neàn vaên minh thònh vöôïng nhaát vaøo naêm 1500 nhö Mughals (goác Moâng coå) ôû AÁn Ñoä, Aztec vaø Inca ôû Chaâu Myõ, Ottoman vaø Trung Quoác ôû chaâu AÙ... Thaäm chí AÁn Ñoä, Indonesia, Brazil vaø Mexico cuõng ñaõ giaøu hôn Myõ, Canada, UÙc vaø New Zealand vaøo khoaûng thôøi gian 1700. Ñieàu gì ñaõ laøm cho caùc xöù sôû ngaøy xöa phoàn vinh hôn ñoù ñi chaäm laïi trong vaøi traêm naêm tieáp theo khieán cho Myõ, Canada, UÙc vaø New Zealand vöôït leân nhö ngaøy nay? Caùi gì ñaõ laøm ñaûo ngöôïc vò trí giaøu ngheøo cuûa nhöõng nôi ñoù? Nhoùm cuûa Acemoglu nhaän thaáy raèng söï ñaûo ngöôïc vò trí giaøu ngheøo ñoù laø hieän töôïng döïa vaøo quaù trình coâng nghieäp hoùa dieãn ra vaøo khoaûng cuoái theá kyû 18 ñaàu theá kyû 19. Nhöõng yeáu toá ñòa lyù, khí haäu ñaõ khoâng phaûi laø nhöõng yeáu toá chính yeáu thuùc ñaåy tieán trình ñoù. Chaúng haïn nhöõng nöôùc coù caûng bieån töï nhieân, chi phí vaän chuyeån thaáp nhö vuøng Trung Myõ, AÁn

Ñoä hoaëc Indonesia leõ ra phaûi coù neàn kinh teá thöông maïi phaùt trieån laïi boû maát cô hoäi coâng nghieäp hoùa vaøo thôøi ñieåm böôùc ngoaët ñoù. Moät theå cheá baûo veä quyeàn sôû höõu taøi saûn cho ñoâng ñaûo caùc taàng lôùp daân chuùng seõ khuyeán khích ñaàu tö vaø phaùt trieån kinh teá. Ngöôïc laïi moät theå cheá taäp trung quyeàn löïc vaøo tay moät nhoùm nhoû - giôùi ñaëc quyeàn, coøn ña soá daân chuùng coù nguy cô cao bò töôùc ñoaït taøi saûn seõ ngaên caûn ñaàu tö vaø phaùt trieån. Ngöôøi ta seõ khoâng boû coâng söùc vaø tieàn cuûa ñeå ñaàu tö khi keát quaû ñaït ñöôïc coù nguy cô bò chieám ñoaït. Khi ngöôøi chaâu AÂu ñi xaâm chieám caùc thuoäc ñòa, hoï coù nhöõng haønh xöû khaùc nhau ôû nhöõng thuoäc ñòa khaùc nhau. Ñoái vôùi nhöõng khu vöïc ñaõ thònh vöôïng vaø ñoâng daân tröôùc khi hoï ñeán thì hoï thieát laäp hoaëc duy trì nhöõng theå cheá töôùc ñoaït (extractive institutions), aùp böùc ñoâng ñaûo daân chuùng lao ñoäng trong ñoàn ñieàn hoaëc hoaït ñoäng khai thaùc moû ñeå höôûng lôïi. Coøn nhöõng khu vöïc keùm phaùt trieån, daân cö thöa thôùt nhö Baéc Myõ, UÙc vaø New Zealand hoï laïi thieát laäp nhöõng theå cheá baûo veä quyeàn sôû höõu taøi saûn cho ñoâng ñaûo caùc taàng lôùp daân chuùng (institutions of private property), cho ngöôøi daân ñöôïc höôûng nhieàu quyeàn coâng daân. Ñoù laø thöôøng laø nhöõng nôi hoï di daân sang ñònh cö vôùi soá löôïng lôùn. Böôùc ngoaët cuûa söï phaân boá giaøu ngheøo treân baûn ñoà theá giôùi hieän nay xaûy ra vaøo theá kyû 19: thôøi kyø coâng nghieäp hoùa. Trong nhöõng xöù sôû aùp duïng theå cheá töôùc ñoaït, khi cô hoäi coâng nghieäp hoùa ñeán, nhöõng ngöôøi coù yù töôûng vaø khaû naêng nhöng khoâng phaûi laø thaønh vieân cuûa giôùi ñaëc quyeàn seõ khoâng thöïc hieän vieäc ñaàu tö kinh doanh. Coøn giôùi ñaëc quyeàn laïi khoâng coù moät ñoäng cô maïnh meõ vaø e ngaïi söï ñoåi môùi, coâng nghieäp hoùa seõ laøm cho ngöôøi ngoaøi giôùi giaøu leân, ñe doïa quyeàn löïc chính trò cuûa hoï. Thöïc teá lòch söû cho thaáy tieán trình coâng nghieäp hoùa trong thôøi kyø ñaàu ñoøi hoûi söï tham gia cuûa ñoâng ñaûo caùc taàng lôùp daân chuùng, noù ñoøi hoûi söï ñaàu tö cuûa phaàn lôùn caùc chuû theå khoâng phaûi laø ngöôøi trong giôùi ñaëc quyeàn vaø

söï xuaát hieän cuûa giôùi doanh nghieäp môùi. Nhö vaäy moät theå cheá töôùc ñoaït seõ khoâng phuø hôïp vaø laøm caûn trôû tieán trình coâng nghieäp hoùa. Ngöôïc laïi moät theå cheá baûo veä quyeàn sôû höõu seõ thuùc ñaåy noù. Tieán trình coâng nghieäp hoùa vôùi nhöõng böôùc ñi vaø böôùc nhaûy voït cuûa noù trong voøng 200 naêm ñaõ veõ neân khuoân maët giaøu ngheøo cuûa theá giôùi ngaøy nay. Nhöõng vuøng tröôùc ñaây thònh vöôïng nay ñaõ trôû neân ngheøo khoù vaø ngöôïc laïi khoâng phaûi do khí haäu, ñòa lyù maø do nhöõng luaät leä maø ngöôøi ta aùp duïng ôû ñoù. Nhöõng nghieân cöùu cuûa Acemoglu veà kinh teá chính trò ñaõ hoøa chung vaøo nguoàn maïch uûng hoä daân chuû vôùi nhöõng trieát gia nhö Karl Popper, kinh teá gia nhö Amartya Sen... khaúng ñònh daân chuû seõ thuùc ñaåy phaùt trieån kinh teá, giaûm ngheøo ñoùi chöù khoâng phaûi ngöôïc laïi: khi coù thu nhaäp cao ngöôøi ta môùi thaûnh thôi maø nghó ñeán daân chuû. Soá phaän Vieät Nam Sinh ra ôû Vieät Nam, laø ngöôøi Vieät Nam. Ñoù laø ñònh meänh. Baïn khoâng theå thay ñoåi noù ñöôïc. Nhöng chuyeän ngöôøi Vieät coù ñöôïc soáng moät cuoäc soáng töï do, daân chuû vaø thoaùt khoûi ngheøo heøn hay khoâng, ñoù laø soá phaän. Coù moät baøn tay cuûa moãi ngöôøi goùp phaàn vaøo soá phaän ñoù. Thöû nghó moät ngaøy kia chæ caàn 1% daân soá Vieät Nam cuøng nhau taäp hôïp laïi moãi saùng Chuû nhaät trong caùc ñoâ thò doïc chieàu daøi ñaát nöôùc gioáng nhö nhöõng ngöôøi daân Ñoâng Ñöùc ñaõ laøm moãi chieàu thöù Hai caùch ñaây hôn 15 naêm veà tröôùc... Tinh thaàn Gandhi ñaõ laøm ñöôïc ñieàu maø raát nhieàu ngöôøi cho laø khoâng töôûng. Ñaõ coù nhöõng cuoäc caùch maïng “Hoa Caåm chöôùng”, “Hoa Hoàng”, “Hoa Tulip”... treân nhöõng xöù sôû toaøn trò. Taïi sao ngöôøi Vieät khoâng theå coù moät cuoäc caùch maïng “Hoa Thuûy tieân” ôû Vieät Nam? Moïi chuyeän seõ khaùc. Caùc baïn cuûa toâi seõ khoâng coøn baûo toâi raèng: lo kieám tieàn thoâi, chaúng thay ñoåi ñöôïc gì ñaâu! Taäp khí tuyeät voïng [4] nhö nhöõng ñaùm maây ñen voâ hình vaãn coøn giaêng maéc khaép nôi treân baàu trôøi Vieät Nam. Moät thaày giaùo giaø môùi ñaây ñaõ baûo toâi: Chuùng ta ñang ôû thôøi maït phaùp!

Vaâng, caùi ñeåu giaû, xaáu xa, phi nhaân, taøn aùc döôùi hình daïng nhöõng con chuoät coáng to töôùng, loâng xuø haøng ngaøy haøng giôø ñang ñi laïi ngoaùc mieäng cöôøi heành heäch vaøo maët moïi ngöôøi. Nhieàu ngöôøi ñaõ thaáy ñaáy laø chuyeän bình thöôøng, ñöông nhieân khoâng coøn phaûi baên khoaên töï hoûi vì ñaâu nöõa. Toâi vaãn tin raèng seõ coù luùc caùc fan cuûa Myõ Taâm, Beckham... beân caïnh nhöõng ngaøy höøng höïc treân khaùn ñaøi saân vaän ñoäng vaãn coù nhöõng ngaøy cuøng nhau baøy toû thaùi ñoä tröôùc ñaïi söù quaùn Trung Quoác, haêng haùi xuoáng ñöôøng phaûn ñoái caùc chính saùch cuûa nhaø nöôùc toaøn trò. Seõ ñeán luùc löïc löôïng coâng an, quaân ñoäi thay vì ñaøn aùp seõ ñöùng yeân nhìn hoï. Phaûi ñeán luùc caùi töû teá leân ngoâi. Nhöõng lôøi leõ ru nguû veà söï laõnh ñaïo cuûa Ñaûng laø löïa choïn duy nhaát ñuùng ñaén cuûa ngöôøi Vieät Nam seõ chaúng coøn bòt maét vaø laøm meâ muoäi caùc baïn ñöôïc nöõa. Toâi nhö thaáy aùnh saùng Khai Saùng cuûa Kant ñang böøng leân trong maét caùc baïn. AÙnh saùng cuûa loøng kieâu haõnh laøm ngöôøi chöù khoâng phaûi caùi aùnh saùng aûm ñaïm cam chòu, sôï seät baïo cöôøng toaøn trò. Coøn baïn, ngöôøi ñang ñoïc nhöõng doøng naøy, baïn coù chia seû nieàm tin ñoù vôùi toâi khoâng?

Bieát ñaâu seõ coù luùc baïn vaø toâi chuùng ta cuøng ñöùng caïnh nhau trong moät buoåi saùng Chuû nhaät naøo ñoù giöõa bao nhieâu laø ngöôøi treân nhöõng ñöôøng phoá cuûa Hueá, Saøi Goøn, Haø Noäi... Ngöôøi Vieät seõ tìm laïi ñöôïc caùi khoâng khí thaân tình, loøng nhieät huyeát, haêng haùi cuûa nhöõng ngaøy ñaàu cuøng nhau ñaùnh ñuoåi thöïc daân Phaùp giaønh töï do cho daân toäc. Roài moät nöôùc Vieät Nam daân chuû ña nguyeân phaùp trò seõ ra ñôøi... Laøm sao chuùng ta coù theå soáng ñöôïc treân ñaát nöôùc naøy neáu thieáu nieàm hy voïng? Caùc vaên ngheä só, trieát gia (nhö Kant, Karl Popper...) vaø caùc nhaø kinh teá hoïc (nhö Acemoglu, Amartya Sen...) ñaõ ñi treân nhöõng neûo ñöôøng khaùc nhau nhöng roài hoï laïi gaëp nhau ôû cuøng moät ñieåm: Haõy toân troïng con ngöôøi! Theå cheá naøo laøm ñöôïc nhö vaäy laø theå cheá toát nhaát cho phaùt trieån. Moät cheá ñoä chính trò hay moät chính saùch phaùt trieån kinh teá naøo neáu khoâng xem ñoù laø tieâu chí haøng ñaàu thì tröôùc sau gì cuõng seõ chòu thaát baïi. Duø cho ngaøy sau theá giôùi coù thay ñoåi ra sao ñi nöõa thì thoâng ñieäp ñoù seõ coøn laïi. Noù vaãn seõ laø con ñöôøng cho nhaân loaïi ñi vaøo töông lai. 19.05.2005

Rao nhaät baùo Vaët NGÖÔØI VIEÄT Höõu Hieäu Nhaát ! Tel: (714) 892 - 9414 Fax: (714) 894 -1381

TRUNG TAÂM GIAŒI PHAÃU THAÅM MYÕ & TAÏO HÌNH

Westminster Cosmetic & LASER MEDICAL CENTER

Photo Courtesy of Kim Schuchardt, PA (Richard Neils, M.D.)

.3”

Caêng Da Maët khoâng caàn giaœi phaãu! Nôi ñaàu tieân taïi Little Saigon !!!

REGULAR: $3,000

NOW: $2,000 Tröôùc khi trò lieäu

Sau 2 thaùng

Phöông phaùp taân kyø nhaát. 60 phuùt caêng da maët baèng laser, khoâng caàn giaœi phaãu, khoâng theïo, khoâng söng ñoœ, keát quaœ voâ cuøng myõ maõn. Sinh hoaït bình thöôøng, ñi laøm laïi ngay sau khi trò lieäu. Thích hôïp cho caœ nam laãn nöõ ôœ moïi löùa tuoåi. Ñaëc bieät thích hôïp cho quí oâng ôœ tuoåi 40-60, baän roän, khoâng coù nhieàu thì giôø, caàn laáy laïi söï treœ trung moät caùch nhanh choùng. CHUÙ YÙ: Caêng da maët baèng laser tuy ñôn giaœn nhöng raát quan troïng, beänh nhaân neân ñi ñuùng baùc só chuyeân ngaønh giaœi phaãu thaåm myõ. Caùc baùc só ngoaøi ngaønh giaœi phaãu thaåm myõ coù theå trò lieäu khoâng ñuùng caùch, ñöa ñeán keát quaœ khoâng ñöôïc nhö mong muoán.

Tham khaœo mieãn phí, xin goïi coâ Kim: (714) 785-4848 14411 Brookhurst Street., #A, Garden Grove, CA 92843

(714) 839-8889

(800) 691-8799

DAT

D12 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

SATURDAY, MAY 28, 2005

Mieàn Nam nhöõng ngaøy sau 30 thaùng 4 qua maét moät ngöôøi daân Trích talawas MINH TRÒNH

OÂng toång thoáng Hoa Kyø khoâng qua baàu cöû Gerald Ford tuyeân boá nheï nhaøng veà cuoäc chieán Vieät Nam: “Lòch söû ñaõ sang trang!” Moät söï phuûi tay laïnh luøng vaø baïc aùc, voâ traùch nhieäm. Ngöôøi daân Saøi Goøn sau nhöõng giôø phuùt sôï haõi ñaõ laáy laïi bình tónh vaø taäp laøm quen vôùi nhöõng töø ngöõ môùi laï nhö “nhaân daân laøm chuû”, “hoà hôûi phaán khôûi”, “khoâng gì quyù hôn ñoäc laäp töï do”... Vaø moät thieåu soá ñaõ nghó raèng töï do, laøm chuû coù nghóa laø muoán laøm gì thì laøm. Xe quaân ñoäi boû ñaày ñöôøng, hoï nhaûy leân laùi, ñaâm tuùi buïi vaøo nhaø daân, vaøo caây xaêng. Tuø khaùm Chí Hoøa ñöôïc thaû khoâng caàn cöùu xeùt... Duø sao, vaãn coù nhieàu ñieàu toát ñeïp trong vieäc phuïc vuï nhu caàu ngöôøi daân vaø baûo ñaûm an ninh caàn ñöôïc ca ngôïi nhö laø ñieän löïc, thuûy cuïc (caáp nöôùc), truyeàn thanh truyeàn hình, nhaát laø trong nhöõng ngaøy ñaàu. Anh em boä ñoäi ñaõ chöùng toû ñöôïc moät tinh thaàn thaân daân vôùi kyû luaät cao. Nhöõng gì xaûy ra taïi Iraq khi quaân Saddam ñaàu haøng thì cuõng xaûy ra nhö theá taïi Saøi Goøn vaøo ngaøy 30/4, khaùc chaêng laø möùc ñoä thieät haïi, vì Saøi Goøn khoâng coù nhieàu caùi ñeå cöôùp baèng Baghdad. Nhöõng ti tieän, heøn moïn, baïc aùc, giôû maët cuõng loä daïng nhanh choùng. Ñaùm 30 Thaùng Tö Chuyeän giöït ñoå caùc böùc töôïng lòch söû hoaëc lieân quan ñeán chieán tranh coù theå laø ñöông nhieân, nhöng nhìn nhöõng con ngöôøi thöïc hieän vieäc naøy vôùi söï haû heâ, taâng coâng thì nhöõng ai coù lieâm sæ khoâng khoûi muûi loøng. Nhöõng ngöôøi ñöùng ra ñaäp phaù khoâng phaûi laø anh em boä ñoäi, cuõng khoâng phaûi laø uûy ban caùch maïng, uûy ban quaân quaûn thaønh phoá maø laïi laø

chính nhöõng ngöôøi daân trong thaønh phoá. Khoâng phaûi vì moät lyù töôûng, vì moät yù thöùc theå hieän tinh thaàn yeâu nöôùc, maø trong soá hoï coù leõ 99 % thuoäc loaïi bon chen. Thaønh phaàn naøy ñöôïc nhaø nöôùc söû duïng moät thôøi vaø daân Saøi Goøn quen goïi hoï laø “Ñaùm 30 thaùng Tö”. Ñaùm naøy coù theå laø nhöõng giaùo sö ñaïi hoïc, nhöõng anh lính ñaøo nguõ, nhöõng keû troán lính hay laø hoïc sinh, sinh vieân..., khaùc nhau chaêng chæ laø daân coù hoïc thì caùch bon chen ñeåu caùng vaø taøn nhaãn hôn daân ít hoïc, coøn daân voâ hoïc thì taøn baïo hôn daân coù hoïc maø thoâi. Vaø chæ trong nhöõng ngaøy thaùng naøy, ngöôøi ta môùi nhaän chaân ra ñöôïc tö caùch cuûa nhieàu ngöôøi. Nguyeân, moät sinh vieân cao hoïc Ñaïi Hoïc Vaïn Haïnh, moät thanh nieân treû, daùng daáp ngon laønh, môùi maáy ngaøy tröôùc tìm ñuû moïi caùch ñeå ra ñi thì chæ ngaøy 1/5 ñaõ laø ngöôøi huøng caùch maïng. Caäu laø haøng xoùm ngay caïnh nhaø toâi. Ngaøy 2/5, chuùng toâi tuaân leänh uûy ban caùch maïng, ñeán tröôøng trình dieän. Ngaøy ñaàu neân chæ coù vaøi chuïc maïng ñeán. Gaëp Nguyeân vôùi khaåu AK47, khuoân maët nghieâm trang ñeo baêng côø giaûi phoùng trong ñaùm sinh vieân caùch maïng cuûa Ñaïi Hoïc Vaïn Haïnh ñeán tieáp quaûn tröôøng toâi. Caäu ta laø tröôûng toaùn cuûa ñaùm naøy. Thaáy Nguyeân toâi raát möøng, mình chaúng coù quyeàn cao chöùc troïng trong quaù khöù, caûm thaáy chöa heà gaây nôï maùu vôùi ai, theá maø luùc gaëp caäu ta, veû maët khinh khænh vaø ra veû quan troïng cuûa caäu ta ñaõ laøm toâi cuït höùng. Sau maøn khai lyù lòch, anh em boä ñoäi Cuû Chi cho tuï taäp treân ñaïi giaûng ñöôøng tuyeân boá vaøi caâu, hoï duøng nhieàu töø ngöõ laï tai trong caùch noùi chuyeän, cöù

Baùc Só

TAÊNG NHIEÁP CHUYEÂN TRÒ VAØ GIAÛI PHAÃU

* Caùc beänh Ñau löng vì yeáu thaän, Lao Thaän, Saïn Thaän. * Caùc beänh Tieåu Ra Maùu vì ung thö, lao thaän, saïn thaän, nhieãm ñoäc. * Beänh Hoa Lieãu, beänh Phuï Nöõ Tieåu Vaët vaø Soùn. * Beänh Nhieáp Hoä Tuyeán cuûa nam giôùi, laøm buoát raùt, khoù tieåu & tieåu vaët. * Trò taän goác caùc beänh nhieãm ñoäc ñöôøng tieåu. * Beänh treû em ñaùi daàm, coù taät baåm sinh veà boä phaän sinh duïc & thaän. * Böôùu Ung Thö Dòch Hoaøn. * Beänh Hieám Muoän, Giaûi Phaãu Da Qui Ñaàu & Sinh Duïc.

CHUYEÂN MOÂN CAÉT OÁNG DAÃN TINH VAØ TRÒ BEÄNH BAÁT LÖÏC BAÈNG NOÄI KHOA, DUØNG MUSE, VIAGRA CHÍCH CAVERJECT VAØ GIAÛI PHAÃU AÙP DUÏNG CHAÁN ÑOÄNG SOÙNG (SHOCK WAVE) CHÖÕA SAÏN THAÄN KHOÂNG CAÀN GIAÛI PHAÃU DIPLOMATE AMERICAN BOARD OF UROLOGY TOÁT NGHIEÄP CHUYEÂN KHOA NIEÄU KHOA TAÏI HOA KYØ HOÄI VIEÂN HOÄI NIEÄU KHOA HOA KYØ

BRISTOL CENTRAL MEDICAL BUILDING 1155 W. Central, Suite #108, Santa Ana, CA 92707

* Nguyeân Baùc Só ñieàu trò vaø giaûi phaãu khu thaän nhaân taïo vaø nieäu khoa beänh vieän Bình Daân * Tu nghieäp chuyeân khoa thaän vaø nieäu khoa taïi UCLA vaø Duke University * Nguyeân Giaùo Sö Ñaïi Hoïc Y Khoa Saigon * Toát nghieäp chuyeân khoa Nieäu Khoa Hoa Kyø taïi Savannah Memorial Center. * Nguyeân Baùc só chuyeân khoa Nieäu Khoa cuûa Cigna-Health Plan taïi Phoenix, Arizona

Tröôøng hôïp khaån caáp veà Nieäu Khoa xin goïi 24/24

(714) 241-8162

NHAÄN MEDICAL & BAÛO HIEÅM

Xin heïn tröôùc:

ÑT: (714) 241-8162 GIÔØ LAØM VIEÄC: Thöù Hai - Ba - Naêm - Saùu: 9AM - 6PM * Thöù Tö - Thöù Baûy: 9AM - 1PM

moãi caâu hoï ngöng thì laïi duøng ñeå baét ñaàu cho caâu sau nhö treû hoïc thuoäc loøng vaø moãi khi anh em sinh vieân voã tay thì hoï neùm caû micro xuoáng baøn ñeå töï taùn thöôûng mình. Daàn daàn veà sau, anh em trong tröôøng cuõng caûm thaáy vui vui vaø daùm ñuøa, nghóa laø caùn boä cöù noùi vaøi caâu laø laïi voã tay ñeå xem caùn boä voã theo; duø sao, chuùng toâi khoâng heà coù aùc caûm chuùt naøo ñoái vôùi anh em boä ñoäi ñeán tieáp quaûn caû. Ñoâi khi thì quaû laø coù thöông haïi hoï khi hoï khoe taøi gioûi y nhö chính hoï ñaõ laøm, thí duï nhö taøi thaùo vaùt, khi molotova bò vôõ maùy, hoï ñaõ bieát laáy nhoâm töø maùy bay Myõ bò baén rôi roài duøng... oáng tre röøng cho nhoâm vaøo, roài nung, ñuùc piston (!) laép vaøo xe ñeå tieáp tuïc leân ñöôøng giaûi phoùng. Chieàu ñeán, Nguyeân xaùch suùng ñeán gaëp rieâng toâi, töôûng Nguyeân xuoáng nhaän baø con quen bieát ñaõ möøng. Naøo ngôø, Nguyeân baûo: “Ngaøy xöa anh ñi lính, phaûi bieát gôõ mìn, tröôùc cöûa tröôøng coù nhieàu suùng ñaïn quaù, anh ra nhaët heát vaøo ñaây cho toâi”. Trôøi ñaát aï, tröôùc cöûa tröôøng laø moät caùi xe taêng, suùng ñaïn vöùt döôùi ñaát keå ra coù ñeán vaøi taï, khieâng vaøo tröôøng ñeå laøm gì, chöa keå laø nhôõ taøn binh hoï gaøi löïu ñaïn thì chæ coù cheát. Toâi töø choái. Nguyeân cöông quyeát eùp, cuoái cuøng, toâi ñaønh baûo: “Vaäy thì anh cuøng ñi vôùi toâi, neáu lôõ noå, mình cuøng cheát”. Caäu ta boû ñi khoâng theøm noùi gì vôùi toâi töø ñoù. Khoaûng moät tuaàn sau, caäu ta vaø ñaùm sinh vieân Vaïn Haïnh cuõng “hoà hôûi phaán khôûi” chia tay chuùng toâi, tuyeân boá “thoaùt ly” ñeå phuïc vuï caùch maïng. Cuoái cuøng thì caäu ta cuõng laïi vöôït bieân ñeå trôû thaønh “phaûn caùch maïng”. Tröông Coâng Quaûng, moät

sinh vieân cuøng lôùp, tröôùc ñoù vaøi thaùng ñaõ thuyeát trình ñeà taøi “Vieäc vi phaïm Hieäp ñònh Paris cuûa coäng saûn seõ laøm taêng theâm chính nghóa quoác gia cho chuùng ta”. Vaø toâi, ngöôøi ñaõ ñöùng leân neâu hai caâu hoûi: 1. Thuyeát trình vieân cho raèng chæ coù coäng saûn vi phaïm, vaäy thì phía Myõ vaø Vieät Nam Coäng Hoøa coù vi phaïm khoâng? 2. Thuyeát trình vieân coù bieát laø nhieàu chuyeán taøu daân söï Ñaïi Haøn chôû theâm vuõ khí ngoaøi quy ñònh cuûa Hieäp ñònh Paris laø moät ñoåi moät vaø coù bieát laø khaù nhieàu phi vuï mang danh nghóa huaán luyeän nhöng laïi ñi thaû bom leân quaân coäng saûn khoâng? Nhöng sau ngaøy giaûi phoùng, Tröông Coâng Quaûng cuõng nghieâm trang vaø bieán thaønh anh huøng caùch maïng voâ saûn! Ñang laø baïn ñoàng lôùp, baây giôø hoï chia thaønh phaàn, hoï laø sinh vieân thuaàn tuùy coøn chuùng toâi laø nguïy quaân, nguïy quyeàn! Anh em trong lôùp töø ñaáy gaëp nhau chaúng coøn daùm cöôøi noùi nhö tröôùc. Nhö caûm thaáy taâng coâng nhö theá chöa ñuû, hoï ñaâm thoïc vôùi caùc anh caùn boä nhaø queâ, nhìn ñaâu cuõng nghi laø tình baùo Myõ gaøi, theá laø caùc thieát bò hoïc taäp nhö maùy thu baêng luyeän gioïng, saùch vôû nghieân cöùu (thö vieän cuûa Quoác gia Haønh chaùnh chöùa raát nhieàu taøi lieäu giaù trò) bò hoï ñem ra taøn phaù. Phaù chaùn cheâ, thaáy töôïng cuûa coá Giaùo sö Nguyeãn Vaên Boâng, hoï cuõng ñoøi phaù noát. Anh em sinh vieân QGHC voán raát tieác thöông thaøy Boâng. Anh em chuùng toâi cuõng khoâng quen goïi ngöôøi lôùn tuoåi hôn cho duø laø keû thuø baèng “thaèng” nhö caùc caùn boä eùp phaûi goïi (keå caû oâng Döông Vaên Minh). Chu Taát Tieán, baïn ñoàng lôùp, trung uùy chieán

DAT

tranh chính trò ñaõ maïnh daïn phaûn ñoái chuyeän xöng hoâ ñoái vôùi caùc vò laõnh ñaïo thaát traän naøy. Tranh luaän khaù caêng thaúng nhöng roài caùc caùn boä cuõng ñoàng yù cho chuùng toâi duøng ñaïi töø “oâng” thay vì “thaèng” ñoái vôùi nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo ñaõ thaát traän. (Sau 5 naêm caûi taïo, Chu Taát Tieán ñaõ ñöôïc qua Myõ theo dieän HO, anh qua muoän laïi theâm gaùnh naëng gia ñình neân ít vieát laùch, tuy nhieân, anh em coù theå ñoïc vaøi baøi thô cuûa CTT qua link naøy: www.vietpage.com/ archive_news/polit...ul/18/ 0074.html.) Vaø roài may maén thay, trong caáp chæ huy cuûa boä ñoäi cuõng coù ngöôøi thoâng caûm, ñoàng yù cho chuùng toâi caét töôïng, ñem töôïng vaøo ñeå taïi moät phoøng cuûa vieän tu nghieäp quoác gia, tuy raèng chaéc chaén cuõng seõ bò ñem ñi vöùt nhöng ít nhaát cuõng ñôõ ñau loøng hôn hình aûnh taøn phaù böùc töôïng Thöông Tieác ôû Nghóa trang Quaân ñoäi hay töôïng TQLC tröôùc Quoác hoäi. Caùc anh boä ñoäi Sinh hoaït vôùi maáy anh boä ñoäi Cuû Chi daàn daàn cuõng quen, vaøi anh trôû thaønh thaân maät hôn vaø khoâng coøn loái thaøy ñôøi nöõa; maáy caäu thuoäc “ñaùm 30 thaùng Tö” cuõng vöøa caûm thaáy moûi meät vöøa loä chaân töôùng khoâng baét naït ñöôïc ai; chuùng toâi cuõng moûi meät khoâng keùm vì caùch maïng höùa naøo laø hoøa hôïp, naøo laø ñoaøn keát daân toäc maø ngaøy naøo cuõng phaûi leân lôùp ñeå... voã tay ca ngôïi cuoäc chieán thaéng thaàn thaùnh vaø khoâng nhöõng oaùnh thaéng giaëc Myõ trong nöôùc maø coøn oaùnh luoân caû sang... Myõ! Chuùng toâi cuõng ñöôïc hoïc caùc baøi ca caùch maïng, nhieàu baøi hay thaät nhöng cuõng laém baøi maø baét con trai chuùng toâi hoïc haùt thì ñuùng laø hoïc

taäp caûi... gioáng, thí duï nhö baøi Döôùi boùng caây kô-nia (luùc aáy cuõng chaúng bieát caây naøy laø caây gì). Baøi Tröôøng sôn ñoâng, toâi khoaùi nhaát caâu “Anh leân xe, trôøi ñoå côn möa, caùi gaït nöôùc xua ñi noãi nhôù” vaø baøi Töï nguyeän thì hay thaät. Chuùng toâi hoïc taäp cuõng khaù nhanh ñeå ñeán ngaøy sinh nhaät Hoà Chuû Tòch thì cuõng ñöôïc uûy ban quaân quaûn cho ñeán Dinh Ñoäc Laäp döï leã. Baùc Toân cuõng bay töø Haø Noäi vaøo, töø saân coû nhìn leân dinh xa quaù, chaúng ñöôïc thaáy maët baùc Toân nhöng khi baùc ñoïc dieãn vaên thì nghe thaáy baùc phaûi hoûi ñi hoûi laïi maø khoâng ai che micro giuùp, neân cuõng ñoaùn laø baùc chæ laøm boån phaän cuûa moät chuû tòch chöù khoâng phaûi laø ngöôøi chæ huy. Tình hình oån ñònh daàn vaø uûy ban quaân quaûn cuõng phaùt hieän ra laø uûy ban caùch maïng ñaõ tieáp quaûn tröôøng QGHC nhaàm, vì tröôøng naøy tröïc thuoäc Phuû Toång Thoáng chöù khoâng thuoäc Vieän Ñaïi hoïc! Theá laø phaûi xa caùc anh Cuû Chi yeâu meán, caùc anh ra ñi ñeå laïi nhieàu quyeán luyeán vaø chuyeän cöôøi vì... söï ngaây thô cuûa caùc anh. Vaø duø ngaây thô, ñaøn boø 6 con cuûa tröôøng nuoâi cho aên coû trong saân tröôøng cuõng ñöôïc caùc anh öu aùi mang theo cho ñôõ nhôù. Ñang yeân laønh vôùi ban tieáp quaûn cuûa heä thoáng giaùo duïc, boãng ñöôïc chuyeån qua ban tieáp quaûn heä thoáng chính quyeàn thì ñieàu gì cuõng thaønh quan troïng, vì moät binh nhì queùt saân coû Dinh Ñoäc Laäp cuõng bò coi laø tình baùo Myõ hoaëc chí ít cuõng laø mang nôï maùu. Cuõng may laø ñaõ quen vôùi khoâng khí trình dieän, laøm baûn töï khai, leân lôùp nghe keå chuyeän baén xoû xaâu moät vieân ñaïn cheát 3 teân Myõ, chuùng toâi ñaõ caûm thaáy Tieáp trang D13

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT D13

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Mieàn Nam nhöõng ngaøy sau 30 thaùng 4 qua maét moät ngöôøi daân Trích talawas MINH TRÒNH

Tieáp trang D12

nhô nhôù khi ban tieáp quaûn kyù cho tôø giaáy traû veà ñòa phöông ñeå sinh hoaït. Neáu nhöõng dieãn tieán chæ ñôn giaûn nhö theá vaø ñuùng vôùi ñöôøng loái maø Ñaûng vaø nhaø nöôùc tuyeân boá, coù leõ ñaõ khoâng coù nhöõng phaân hoùa daân toäc nhö ngaøy nay... Ñaøi BBC qua ngaøy 1/5/75 ñaõ coù baøi töôøng thuaät chi tieát veà ngaøy Saøi Goøn thaát thuû, moâ taû hình aûnh caùc anh boä ñoäi ngöûa maët, tay giöõ noùn coái cho khoûi rôi ñeå ngaém nhìn caùc toøa nhaø nhieàu taàng khi hoï tieán vaøo trung taâm thaønh phoá. Nghe thì coù veû xoû xieân thaät nhöng raát chính xaùc. Caùc chieán só boä ñoäi khi tieán vaøo moät thaønh phoá laï thì laïc ñöôøng laø chuyeän bình thöôøng, nhöng ngôõ ngaøng veà söï to lôùn, cao ñeïp cuûa thaønh phoá Saøi Goøn laø chuyeän khoâng choái caõi (xin ghi nhaän laø vaøo thôøi ñieåm 1975, khoâng phaûi 2005) Ña soá boä ñoäi xuaát thaân töø noâng thoân, nhìn thaáy moät caùi xe gaén maùy cuõng ñaõ coù caûm giaùc laï, huoáng chi laø xe hôi caùc loaïi vaø nhöõng khaùch saïn cao vuùt naèm treân ñöôøng Töï Do hay nguy nga nhö Dinh Ñoäc Laäp, Dinh Gia Long. Ñieàu maø chuùng toâi cuõng thaáy laï vaøo nhöõng ngaøy aáy laø boä ñoäi raát thích aên kem, hai boä ñoäi coù theå ngoài aên ngoaøi væa heø heát nguyeân moät phích kem vaøi chuïc que vaø nhìn hoï muùt kem raát hoàn nhieân nhö caùc em beù. Khi ñi chôi, hoï naém tay nhau ñi raát thaân maät (ñieàu maø thanh nieân mieàn Nam luùc aáy hôi kî). Hoï aên maëc ñôn giaûn, quaân phuïc nhaø nöôùc phaùt sao maëc theá, roäng phuøng phình, xem ñoaïn baêng moät chieán só caàm côø chaïy leân Dinh Ñoäc Laäp laø thaáy ngay

caûnh gioù chui vaøo löng aùo phoàng troøn nhö quaû boùng sau löng. Khoå nhaát laø hoï ngaây thô nhöng laïi ña nghi! Nhìn ñaâu, laøm gì sai cuõng nghi laø bò Myõ nguïy gaøi baãy. Boàn veä sinh hoï töôûng choã laøm caù, thòt; nhaán nuùt xoái nöôùc, caù thòt bieán maát cuõng laø Myõ nguïy gaøi baãy; taém khoâng bieát chænh nöôùc, moät luùc sau, nöôùc noùng laøm phoûng löng cuõng taïi Myõ nguïy! Nhöõng chuyeän nhö theá, hay chuyeän thaáy aùo loùt phuï nöõ töôûng laø caùi loïc caø-pheâ, thaáy baêng phuï nöõ töôûng laø khaåu trang bòt mieäng queùt ñöôøng cho khoûi buïi... ñeàu laø nhöõng chuyeän xaûy ra thaät, nhöng khi keå laïi thì coù veû nhö bòa ra ñeå boâi baùc. Cuõng keå töø sau 30/4, toâi môùi ñöôïc bieát caùc töø ngöõ môùi nhö “ñoàng hoà 2 cöûa soå, 3 chong choùng”. Gia ñình toâi coù thaèng chaùu queâ ôû Ngoïc Haø, Haø Noäi. Goïi laø chaùu nhöng thöïc ra noù cuõng hôn mình maáy tuoåi, 10 naêm vaøo Nam giaûi phoùng tìm ñöôïc ñöôøng ñeán thaêm toâi, noù vaãn tin ôû nhöõng lôøi tuyeân huaán, nghó raèng gia ñình chuùng toâi ñoùi khoå laém neân khi ñeán nôi, noù vaùc theo moät tuùi gaïo daøi vaø troøn nhö moät caùi goái ñeán. Baûo cho noù bieát laø daân Saøi Goøn cho ñeán luùc aáy chöa heà thieáu gaïo aên noù cuõng khoâng tin haún, cho ñeán khi chæ cho noù xem maáy bao gaïo tích tröõ thì noù môùi taïm tin. Nhöng chaùu toâi khoâng phaûi laø chieán só boä ñoäi ñaàu tieân ñeán nhaø... Ngay töø tuaàn ñaàu sau 30/4 ñaõ coù ngöôøi ñeán nhaén chuùng toâi ñeán gaëp ngöôøi anh ruoät, ngöôøi anh maø toâi chöa moät laàn gaëp gôõ töø ngaøy sinh ra, vì khi boá toâi boû ra Haø Noäi theo Baùc ñeå roài bò ñöa ñi giaùc ngoä thì cuõng cho hai ngöôøi con trai lôùn theo caùch

maïng. Nhö laø moät truyeàn thoáng gia ñình, caû hai anh toâi ñeàu naèm trong ñoaøn quaân nhaïc thuû ñoâ (hay trung ñoaøn nghi leã thuû ñoâ?) maø ngöôøi anh caû laø ngöôøi ñoaøn tröôûng ñaàu tieân (1954) vaø ngöôøi anh thöù hai laø ñoaøn tröôûng thöù ba cuûa ñoaøn cho ñeán ngaøy baát ngôø bò cho veà höu vì lyù do söùc khoûe! Luùc aáy (1975) anh toâi môùi chæ laø ñaïi uùy ñoaøn tröôûng vaên coâng haûi quaân. Chuùng toâi tôùi boä tö leänh haûi quaân vaø nhaän ra ngöôøi anh khoâng khoù, vì anh gioáng heät boá toâi. Thôøi aáy, moät boä ñoäi bình thöôøng cao chöa tôùi 1m6, naëng chöa tôùi 50 kg maø anh toâi cao coù ñeán 1m76, nheï ra cuõng phaûi 75 kg. Quy luaät an ninh luùc aáy cuõng khaù khaét khe, anh toâi laø ñoaøn tröôûng thì khi veà nhaø vaãn phaûi coù moät chính trò vieân ñi theo, roài khi chính trò vieân ñi thaêm thaân nhaân thì anh toâi cuõng phaûi ñi theo, khoâng theå naøo noùi chuyeän rieâng tö trong gia ñình ñöôïc. Chôû 3 ngöôøi moät luùc treân chieác Honda 50 phaân khoái ngaøy aáy khoâng sôï bò phaït nhöng thaät laø khoå cho caùi xe vaø môùi bieát laø Nhaät saûn xuaát ra caùi oáng nhuùn toát qua, chaúng bieát ñeán baây giôø Vieät Nam ñaõ laøm noåi caùi oáng nhuùn beàn nhö theá chöa! Anh toâi thì khoâng deã nhö thaèng chaùu, vì anh luoân cho raèng chính nghóa caùch maïng saùng ngôøi, mieàn Nam khoå cöïc nhö choù neân caàn ñöôïc giaûi phoùng, anh giaûng cho chuùng toâi veà ñôøi soáng vaên minh môùi vaø leân aùn nhöõng ñieàu maø chính toâi laø moät daân chôi ôû Saøi Goøn luùc baáy giôø cuõng khoâng bieát ñeán nhö “caø-pheâ oâm”, “nhaïc vaøng”... Cuõng nhôø anh maø toâi hieåu ñöôïc laø soáng trong xaõ hoäi xaõ hoäi chuû nghóa thì phaûi luoân phaán ñaáu môùi coù ñöôïc nhöõng tieâu chuaån cung caáp maø khi anh noùi, toâi raát ngaïc nhieân vì taïi mieàn Nam chöa bao giôø xaûy ra nhö: Só quan boä ñoäi ñöôïc cung caáp thuoác laù ngon hôn lính (ôû mieàn Nam thì töø ñaïi töôùng Cao Vaên

Baûn Tin Lieân Hoäi Nhaân Quyeàn Vieät Nam ôû Thuïy Só

Vieät Nam vaø khoùa hoïp UÛy Hoäi Nhaân Quyeàn Lieân Hieäp Quoác Nhö chuùng toâi ñaõ ñöa tin, taïi Khoùa hoïp UÛy Hoäi Nhaân Quyeàn (UHNQ) laàn thöù 61, ñaïi dieän Gia Naõ Ñaïi vaø Vaên Buùt Quoác Teá ñaõ toá caùo vaø leân aùn Vieät Coäng ñaøn aùp nhöõng nhaø daân chuû ñoái khaùng ôû Vieät Nam. Suoát Khoùa hoïp, ñöôïc bieát nhaø thô Nguyeân Hoaøng Baûo Vieät (Vaên Buùt Thuïy Só Phaùp thoaïi), nhaø baùo Leâ Nhaân Quyeàn (Hoäi nhaø baùo Thuïy Só ñoäc laäp) coù maët thöôøng xuyeân taïi truï sôû Lieân Hieäp Quoác ôû Geneøve. Nhieàu toå chöùc phi chính phuû ñaõ môøi nhaø baùo Leâ Nhaân Quyeàn tham döï caùc buoåi hoïp baùo, ñieàu traàn, thuyeát trình vaø hoäi luaän. Nhaø baùo coù dòp tieáp xuùc vôùi moät soá nhaân vaät höõu traùch vaø tham döï vieân quoác teá. OÂng ñaõ gaëp oâng Ambeyi Ligabo, Baùo caùo vieân UHNQ ñaëc traùch Töï do Ngoân luaän vaø Phaùt bieåu; oâng Theo van Boven, Baùo caùo vieân UHNQ ñaëc traùch vaán ñeà Haønh haï Tra taán vaø Ñoái xöû hoaëc Tröøng phaït ñoäc aùc, baát nhaân vaø laøm maát phaåm giaù con ngöôøi; baø Asma Jahangir, Baùo caùo vieân UHNQ ñaëc traùch Töï do Toân giaùo hoaëc Tín ngöôõng; baø Leyøla ZerroAÊgui, Baùo caùo vieân Ban Haønh ñoäng UHNQ choáng Giam caàm ñoäc ñoaùn; baø Hina

Jilani, ñaïi dieän Toång thö kyù LHQ ñaëc traùch Baûo veä nhöõng Ngöôøi Tranh ñaáu cho Nhaân Quyeàn; baø Elisabeth ReusseDecrey, chuû tòch Toå chöùc Theá giôùi choáng Haønh haï Tra taán, ñaïi söù Nam Döông Makarim Wibisono, chuû tòch Khoùa hoïp UÛy Hoäi Nhaân Quyeàn laàn thöù 61; oâng Anselmo Seonghoon Lee, giaùm ñoác ñieàu haønh Dieãn ñaøn AÙ chaâu, oâng Ravi Nair, giaùm ñoác ñieàu haønh Trung taâm Söu taäp vaø Cung caáp taøi lieäu Nhaân Quyeàn vuøng Nam AÙ, baø Genevieøve Jourdan, chuû tòch Hoäi Coâng daân Theá giôùi, oâng Narcizas Prielaida, ñaïi söù Lithuanie, ñaïi dieän Lieân ñoaøn Quoác teá Nhaø baùo Töï do, oâng Nguïy Kinh Sinh, chuû tòch Lieân minh Daân chuû Trung Hoa Haûi ngoaïi; baø B.Tsering Yeshi, chuû tòch Hoäi Phuï nöõ Taây Taïng; baø Chen Yeng ñaïi dieän Ban Haønh ñoäng Nhaân Quyeàn Phaùp Luaân Coâng; caùc nhaø baùo AÙ Phi, ñaïi dieän moät soá phaùi boä ngoaïi giao AÂu chaâu, v.v... OÂng Leâ Nhaân Quyeàn ñaõ ñeán caùm ôn baø chuû tòch Leyøla ZerroAÊgui vaø caùc thaønh vieân Ban Haønh ñoäng UHNQ choáng Giam caàm ñoäc ñoaùn veà nhöõng phaùn quyeát coâng minh ñoái vôùi tröôøng hôïp caùc nhaø

daân chuû ñoái khaùng goàm coù oâng Traàn Vaên Löông (coøn bò giam), nhaø luaät hoïc Leâ Chí Quang, linh muïc Nguyeãn Vaên Lyù vaø baùc só Nguyeãn Ñan Queá. Baûn phuùc trình cuûa Ban Haønh ñoäng UHNQ cho thaáy thaùi ñoä ngoan coá, laäp luaän giaùo ñieàu, nguïy bieän xaûo traù cuûa cheá ñoä Haø Noäi. Trong nhöõng buoåi hoïp baùo, ñieàu traàn, thuyeát trình vaø hoäi luaän, oâng Leâ Nhaân Quyeàn ñaõ ñoùng goùp yù kieán, thoâng tin vaø cung caáp taøi lieäu lieân quan ñeán Nhaân Quyeàn Vieät Nam. Ngaøy 31 thaùng 3, oâng Ambeyi Ligabo, Baùo caùo vieân UHNQ töôøng trình veà tình traïng vi phaïm Quyeàn Töï do Ngoân luaän vaø Phaùt bieåu. Nhaø caàm quyeàn coäng saûn chöa traû lôøi yeâu caàu hoï chính thöùc”môøi” oâng ñeán Vieät Nam, cuõng nhö vaên thö cuûa oâng veà nhaø baùo tuø nhaân Nguyeãn Vuõ Bình ñang tuyeät thöïc ñeå phaûn ñoái baûn aùn phuùc thaåm. OÂng Ambeyi Ligabo ñaõ hai laàn gôûi vaên thö khaån ñeán Haø Noäi, ñoàng kyù teân vôùi oâng Theo Van Boven, Baùo caùo vieân UHNQ ñaëc traùch vaán ñeà Haønh haï Tra taán vaø Ñoái xöû hoaëc Tröøng phaït ñoäc aùc, taøn baïo vaø chaø ñaïp nhaân phaåm, vaø baø Leyøla ZerroAÊgui, chuû

Vieân cho ñeán anh binh nhì cuõng chæ ñuùng moät loaïi Ruby Queen quaân tieáp vuï), löông treân 65 ñoàng môùi coù tieâu chuaån mua dao caïo raâu (theá döôùi 65 ñoàng maø coù raâu thì chæ coù nöôùc laáy tay nhoå raâu hay sao?) Nhöng coù ñöôïc moät oâng anh caùch maïng luùc aáy thì cuõng coi nhö coù ñöôïc caùi buøa hoä maïng! Tuy raèng chaúng bao giôø coù cô hoäi nhôø vaû, nhöng tìm laïi ñöôïc ngöôøi anh cuõng ñem laïi cho ñaïi gia

ñình nhöõng giaây phuùt tìm veà kyû nieäm. Vaø oâng anh toâi cuõng nhö muoân ngaøn chieán só boä ñoäi khaùc, haêm hôû coáng hieán, hy sinh caû haïnh phuùc gia ñình (baø chò daâu toâi töø ngaøy laáy choàng naêm 55 cho ñeán 78, moãi naêm chæ gaëp choàng 2 tuaàn laø nhieàu). Thaäm chí, cuõng vì quyeàn lôïi ñaát nöôùc hay quyeàn lôïi baûn thaân neân naêm 80, khi toâi khoâng coøn ñöôøng soáng, phaûi tìm ñöôøng ra ñi thì chính anh laïi laø ngöôøi toá caùo vaø

chæ caûm thaáy hoái haän sau naøy, khi chính ngöôøi con gaùi ñaàu ñi lao ñoäng roài ôû laïi Ba Lan khieán cho anh bò veà höu non; nhôø bò veà höu non maø anh coù cô hoäi qua thaêm ñöùa con gaùi ñöôïc UÙc cho tò naïn töø Ba Lan ñeå roài naêm 93, khi gaëp laïi toâi, anh noùi ñöôïc moät caâu nhaän loãi keøm vôùi lôøi thuù nhaän: “Qua UÙc ñònh ñeå xem tö baûn noù giaõy cheát, thì môùi bieát mình ñang giaõy cheát!” (C) 2005 talawas

Tieáp trang D14

DAT

D14 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Baûn Tin Lieân Hoäi Nhaân Quyeàn Vieät Nam ôû Thuïy Só

Vieät Nam vaø khoùa hoïp UÛy Hoäi Nhaân Quyeàn Lieân Hieäp Quoác Tieáp trang D13

tòch Ban Haønh ñoäng UHNQ choáng Giam caàm ñoäc ñoaùn. Trong baûn Phuùc trình, phaàn lieân quan ñeán Vieät Nam coù nhaéc laïi tröôøng hôïp cuûa nhieàu cöïu tuø nhaân ngoân luaän nhö caùc oâng Nguyeãn Ñan Queá, Phaïm Queá Döông, Traàn Khueâ, Traàn Duõng Tieán, tröôøng hôïp oâng Nguyeãn Maïnh Tuaán bò buoäc ñoùng cöûa trang ñieän töû Vieät Nam 24 Giôø Tin Töùc quoác teá vaø bò phaït 700 myõ kim vì cho ñaêng laïi moät baøi cuûa ñaøi BBC noùi veà nhöõng bieán coá ôû Cao Nguyeân. OÂng Ambeyi Ligabo ñaëc bieät baùo ñoäng UÛy Hoäi Nhaân Quyeàn veà tröôøng hôïp vaø nhöùt laø tình traïng söùc khoûe cuûa baùc só Phaïm Hoàng Sôn, cuõng nhö cuûa nhaø baùo Nguyeãn Vuõ Bình. OÂng Ambeyi Ligabo cuõng gôûi moät vaên thö ñeán Haø Noäi tieáp theo nhöõng nguoàn tin veà caùc bieán coá ñaãm maùu ôû Cao Nguyeân. Vaên thö coøn mang chöõ kyù cuûa Baùo caùo vieân ñaëc traùch vaán ñeà Haønh haï Tra taán, Baùo caùo vieân ñaëc traùch Tình traïng Nhaân Quyeàn vaø caùc Quyeàn Töï do caên baûn cuûa saéc toäc baûn xöù, cuøng chöõ kyù cuûa baø ñaïi dieän Toång thö kyù LHQ ñaëc traùch Baûo veä nhöõng Ngöôøi Tranh ñaáu cho Nhaân Quyeàn. Ngaøy 4 thaùng 4, oâng Leâ Nhaân Quyeàn ñaõ gaëp oâng Voõ Vaên AÙi, chuû tòch vaø baø YÛ Lan Penelope Faulkner, phoù chuû tòch UÛy ban Baûo veä Quyeàn laøm Ngöôøi Vieät Nam, trong buoåi noùi chuyeän veà “Söï Vaän ñoäng cho Daân Chuû vaø Nhaân Quyeàn trong caùc Xaõ Hoäi bò ñoùng kín ôû AÙ chaâu”. Baø YÛ Lan Penelope Faulkner laø ñieàu hôïp vieân. Treân dieãn ñaøn, coøn coù baø Elisabeth Wickeri

ñaïi dieän Nhaân Quyeàn Trung Hoa, baø Norzin Dolma ñaïi dieän Trung taâm Nhaân Quyeàn vaø Daân Chuû Taây Taïng vaø baø Vanida Thephsouvanh chuû tòch Phong traøo Nhaân Quyeàn Laøo. Ngaøy 5 thaùng 4, trong phieân hoïp khoaùng ñaïi, nhaân danh Ñaûng Caáp tieán Lieân quoác, baø YÛ Lan Penelope Faulkner ñaõ toá caùo söï vi phaïm quyeàn töï do toân giaùo taïi Vieät Nam. Ngaøy 7 thaùng 4, baø Asma Jhangir, Baùo caùo vieân UHNQ ñaëc traùch Töï do Toân giaùo hoaëc Tín ngöôõng, ñaõ gaëp gôõ caùc toå chöùc phi chính phuû vaø baùo chí trong cuoäc thaûo luaän tieáp theo phieân hoïp ngaøy 4 thaùng 4. Trong Phuùc trình, Baùo caùo vieân ñaëc bieät löu yù UÛy Hoäi Nhaân Quyeàn veà hieän traïng ôû Trung Hoa, Laøo vaø Vieät Nam. Nhieàu coäng ñoàng vaø nhieàu nhoùm thieåu soá toân giaùo hoaëc tín ngöôõng tieáp tuïc bò ngöôïc ñaõi, phaân bieät ñoái xöû. Baø long troïng keâu goïi coäng ñoàng quoác teá quan taâm nhieàu hôn nöõa ñoái vôùi vaán ñeà Töï do Toân giaùo hoaëc tín ngöôõng trong luùc tình traïng caùc naïn nhaân baát bao dung toân giaùo hoaëc tín ngöôõng chaúng nhöõng khoâng coù daáu hieäu caûi thieän maø coøn thaáy toài teä theâm. Trong baûn Phuùc trình, phaàn lieân quan ñeán Vieät Nam coù ghi caùc tröôøng hôïp taêng só Thích Trí Löïc (hieän tò naïn taïi Thuïy Ñieån), thöôïng toïa Thích Vieân Ñònh, nhò vò hoøa thöôïng Thích Huyeàn Quang vaø Thích Quaûng Ñoä, muïc sö Nguyeãn Hoàng Quang, thaân nhaân muïc sö Nguyeãn Coâng Chính (bò baét giöõ sau khi gia cö vaø nhaø thôø giaùo hoäi Meùmonite bò phaù saäp ôû Kontum hoài thaùng 9

naêm 2004). Baø Asna Jhangir khoâng queân bieán coá ñau thöông vaøo dòp leã Phuïc Sinh thaùng 4 naêm 2004. Khoaûng 1 ñeán 3 vaïn tín höõu Cô ñoác giaùo thuoäc boä laïc Degar ñaõ bieåu tình taïi Ban Meâ Thuoät, Kontum, Dalat, Phöôùc Long, Pleiku vaø nhieàu vuøng khaùc ñeå phaûn ñoái nhaø caàm quyeàn coäng saûn tieáp tuïc ñaøn aùp caùc saéc toäc mieàn nuùi vaø vi phaïm Nhaân Quyeàn cuûa hoï, goàm coù Quyeàn Töï do Toân giaùo. Nhöõng ngöôøi bieåu tình ñaõ bò caùc löïc löôïng coâng an traán aùp taøn baïo. Nhaø caàm quyeàn huy ñoäng caû nhöõng keû maëc thöôøng phuïc voõ trang baèng thanh saét, xeûng, gaäy caøi ñinh, dao röïa vaø daây xích. Tuy khoù ghi ñöôïc chính xaùc soá naïn nhaân, Phuùc trình cuõng döïa vaøo nguoàn tin cho bieát ít nhöùt 10 ngöôøi bieåu tình bò gieát, trong ñoù coù moät naïn nhaân bò thöông treân ñaàu vì truùng ñaïn. Vaø nhieàu ngöôøi khaùc bò ñaùnh ñaäp cuøng maáy traêm ngöôøi bò thöông. Ngoaøi ra, töø thaùng 9 ñeán thaùng 10 naêm 2004, trong ñòa phaän tænh Gia Lai, caûnh saùt baùn quaân söï toan eùp caùc tín ñoà Cô ñoác giaùo caûi ñaïo. Vì khoâng tuaân leänh gia nhaäp giaùo hoäi ñöôïc nhaø nöôùc coâng nhaän, naêm ngöôøi ñaõ bò haønh haï vaø chín ngöôøi bò baét ñi bieät tích. Baø Asna Jhangir coøn nhaéc raèng moái öu tö cuûa baø cuõng ñöôïc UÛy ban Nhaân Quyeàn baøy toû trong nhöõng nhaän xeùt môùi ñaây: Theo nhöõng nguoàn tin maø UÛy hoäi nhaän ñöôïc, moät soá sinh hoaït toân giaùo bò ñaøn aùp hoaëc bò ngaên caûn quyeát lieät taïi Vieät Nam. Do ñoù, UÛy ban voâ cuøng lo laéng khi maø nhaø nöôùc khoâng toân troïng ñieàu 18 Coâng öôùc Quoác teá veà caùc Quyeàn Daân söï vaø Chính trò maø hoï ñaõ pheâ chuaån. UÛy ban quan ngaïi saâu xa vì theo caùc nguoàn tin, coù söï saùch nhieãu vaø giam caàm caùc nhaø laõnh ñaïo toân giaùo. UÛy ban than phieàn raèng ñaïi dieän Haø Noäi khoâng theå cung caáp tin töùc lieân quan ñeán nhöõng nguoàn tin vieän daãn vaø coøn aùp ñaët nhöõng haïn cheá ñoái vôùi nhöõng quan saùt vieân

ngoaïi quoác muoán ñieàu tra taïi choã. UÛy ban ñöa ra moät soá yeâu saùch ñoøi nhaø nöôùc Vieät nam thi haønh ñeå baûo ñaûm quyeàn Töï do Toân giaùo. Moät laàn nöõa, moïi ngöôøi coù theå ñoaùn tröôùc noäi dung vaên thö ñoái ñaùp cuûa Haø Noäi, nhö ñöôïc ghi trong taát caû caùc baûn Phuùc trình, trong ñoù coù baûn Phuùc trình cuûa oâng Theo van Boven, Baùo caùo vieân UHNQ ñaëc traùch vaán ñeà Haønh haï Tra taán vaø Ñoái xöû hoaëc Tröøng phaït ñoäc aùc, baát nhaân vaø laøm maát phaåm giaù con ngöôøi. Ngaøy 12 thaùng 4, cuoäc hoäi thaûo veà “Baõi boû aùn Töû hình treân toaøn caàu” ñöôïc Lieân minh Theá giôùi Choáng aùn Töû hình toå chöùc.Trong soá dieãn giaû ñaùng chuù yù coù oâng Michel Taube, saùng laäp vieân vaø chuû tòch toå chöùc Cuøng nhau Choáng aùn Töû hình, ñieàu khieån Lieân minh Theá giôùi; oâng Hossam Baghat, Giaùm ñoác “Saùng kieán cho Nhaân Quyeàn Ai Caäp”, oâng Renny Cushing, giaùm ñoác “Nhöõng gia ñình naïn nhaân bò aùm saùt vì Nhaân Quyeàn”, oâng Ahmed Hashim, ñaïi dieän “Toå chöùc choáng Haønh haï Tra taán ôû Soudan” vaø oâng Chwki Bou Nassar, coá vaán phaùi boä Liban ôû Thuïy Só. OÂng Leâ Nhaân Quyeàn ñaõ trình baøy veà vaán ñeà aùn töû hình ôû Vieät Nam. Theo AÂn Xaù Quoác teá, nhaø nöôùc Vieät coäng chieám haïng thöù ba theá giôùi, chæ ñöùng sau Trung coäng vaø Ba Tö trong naêm 2004, caên cöù vaøo soá tuø töû hình ñaõ bò ñöa ra xöû baén ñöôïc tieát loä. Nhöõng soá lieäu thoáng keâ vaø tin töùc lieân quan ñeán aùn töû hình - soá ngöôøi bò keát aùn vaø soá ngöôøi bò haønh quyeát ñöôïc keå laø bí maät nhaø nöôùc. Maëc duø bò UÛy Ban Nhaân Quyeàn Lieân Hieäp Quoác nghieâm khaéc chæ trích, nhaø nöôùc Vieät coäng coøn duy trì ñeán 29 toäi danh thuoäc dieän töû hình. Tình theá raát ñaùng lo ngaïi. Nhöùt laø nhöõng troïng toäi thuoäc veà an ninh quoác gia, goàm caû toäi giaùn ñieäp, ñaõ ñöôïc ñònh nghóa baèng nhöõng töø ngöõ maäp môø, khoâng raønh maïch, thieáu chính xaùc. Döôùi

SATURDAY, MAY 28, 2005 cheá ñoä ñoäc taøi Haø Noäi, quyeàn tö phaùp ñoäc laäp vaéng maët. Quyeàn ñöôïc choïn luaät sö baøo chöõa chaúng ñöôïc baûo ñaûm, quyeàn môøi goïi nhaân chöùng bò töø choái, trong luùc truyeàn thoâng baùo chí bò khôùp mieäng. Vì theá nhöõng vuï toøa xeùt xöû giaû maïo seõ daãn tôùi nhöõng söï phuû nhaän coâng lyù cöïc kyø nghieâm troïng vaø nhieàu khi khoâng theå thay ñoåi ñöôïc nöõa. Kieåu hình luaät CHXHCNVN bieän minh cho nhöõng söï giam caàm ñoäc ñoaùn vaø söï tuyeân aùn baát coâng ñoái vôùi nhöõng nhaø vaên, nhaø baùo, nhöõng ngöôøi daân chuû ñoái khaùng. Baèng chöùng laø moät soá ngöôøi naøy ñaõ bò “gaùn cho toäi danh giaùn ñieäp” trong nhöõng phieân toøa xeùt xöû khoâng phuø hôïp vôùi caùc tieâu chuaån quoác teá. Chæ coù aùp löïc maïnh meõ treân theá giôùi môùi traùnh cho caùc naïn nhaân moät hình phaït voâ nhaân ñaïo. Sôû dó khoâng coù phong traøo vaän ñoäng choáng aùn töû hình taïi Vieät Nam, khaùc vôùi nhieàu nöôùc AÙ Phi, laø vì xaõ hoäi daân söï chöa thaønh hình ñöôïc tröôùc söï ñaøn aùp khoác lieät cuûa baïo quyeàn. Caùc toå chöùc phi chính phuû quoác teá caàn phaûi taêng cöôøng uûng hoä nhöõng caù nhaân hoaëc nhoùm ngöôøi daân chuû ñoái khaùng ñang tranh ñaáu trong nhöõng hoaøn caûnh raát khoù khaên vaø nguy hieåm ñeå sôùm thaáy moät xaõ hoäi daân söï ra ñôøi taïi Vieät Nam. Ngaøy 13 thaùng 4, cô quan Phaùt trieån Giaùo duïc Quoác teá vaø ñaûng Caáp tieán lieân AÂu ñaõ toå chöùc moät cuoäc hoäi thaûo veà “Chuû nghóa Coäng saûn, Quyeàn Töï do Phaùt bieåu vaø Luaät phaùp”. Coù nhieàu dieãn giaû quoác teá ñaõ ñoùng goùp vaø trao ñoåi yù kieán. Nhö baø Marina Sikora, ñaïi dieän ñaûng Caáp tieán Lieân AÂu; baø Karen Parker, ñaïi dieän Phaùt trieån Giaùo duïc quoác teá; baø Lei Xi, ngöôøi phaùt ngoân ñaøi NTDTV, nhaø tranh ñaáu cho Nhaân Quyeàn Trung Hoa Nguïy Kinh Sinh, baø Fawzia Assaad, cöïu chuû tòch Vaên Buùt Thuïy Só Phaùp thoaïi, ñaïi dieän Vaên Buùt Quoác teá... OÂng Leâ Nhaân Quyeàn löu yù caùc hoäi thaûo vieân

vaø cöû toïa raèng cheá ñoä Vieät coäng, thöôøng laáy Trung coäng laøm maãu möïc, ñoäc quyeàn cung caáp tin töùc baèng thoâng caùo chính thöùc. Khoâng moät nhaø baùo ñoäc laäp naøo ñöôïc haønh ngheà, khoâng moät cô quan truyeàn thoâng ñaïi chuùng hay moät nhaø xuaát baûn tö nhaân naøo ñöôïc pheùp hoaït ñoäng. Coâng an canh chöøng vaø theo doõi, luøng baét vaø cheá taøi ñoäc ñoaùn nhöõng ngöôøi söû duïng Maïng löôùi Internet ñeå dieãn ñaït tö töôûng, trao ñoåi tin töùc, tieáp caän caùc trang nhaø ñieän töû ôû haûi ngoaïi, v.v. Toå chöùc Y teá Theá giôùi ñaõ khen ngôïi quaù sôùm nhaø caàm quyeàn Haø Noäi trong luùc hoï chæ döïa vaøo caùc thoâng caùo chính thöùc cuûa cheá ñoä ñoäc taøi trong thôøi gian “hoäi chöùng hoâ haáp caáp tính naëng”(SARS) hoaønh haønh taïi mieàn Baéc vaø Hoa Luïc. Luùc aáy, moät soá nöôùc ñaõ khuyeán caùo coâng daân haïn cheá du lòch vaø ñoàng thôøi ñình chæ moïi chuyeán ñi coâng caùn cuûa vieân chöùc chính phuû tôùi Vieät Nam. Chính Toå chöùc Y teá Theá giôùi cuõng noùi raèng beänh dòch SARS laø moät nguy cô y teá toaøn caàu vaø chöùng beänh coù nhöõng trieäu chöùng nhö beänh cuùm naøy ñang thoâng qua nhöõng ngöôøi ñaùp maùy bay ñeå truyeàn ñi khaép nôi. Lo sôï beänh dòch seõ laøm giaûm suùt soá löôïng khaùch ngoaïi quoác tôùi Vieät Nam, phaùt ngoân vieân boä Ngoaïi giao Haø Noäi khoâng ngôùt khaúng ñònh raèng “Tôùi nay, tình hình dòch vieâm ñöôøng hoâ haáp caáp caên baûn ñaõ ñöôïc kieåm soaùt vaø khoáng cheá...” Ñaây chæ laø moät tröôøng hôïp neâu ra laøm thí duï ñeå minh chöùng tính caùch baát khaû xaâm phaïm vaø baát khaû phaân chia cuûa Quyeàn Töï do Phaùt bieåu vaø Quyeàn Töï do Baùo chí. Töôùc ñoaït hoaëc huûy boû nhöõng Quyeàn Töï do caên baûn ñoù seõ daãn ñeán nhöõng taán thaûm kòch, nhöõng ñaïi hoïa khuûng khieáp khoâng chæ cho rieâng moät daân toäc naøo maø cho toaøn theå nhaân loaïi. Nhöõng yù kieán cuûa nhaø baùo Leâ Nhaân Quyeàn cuõng ñöôïc oâng trình baøy giöõa buoåi hoïp baùo Tieáp trang D15

DAT

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT D15

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Baøi vaên “laï” maø khoâng... laï HAØ MINH LTS: Trong caùc soá baùo tröôùc, quyù vò ñoäc giaû ñaõ ñöôïc ñoïc nhöõng yù kieán lieân quan tôùi moät baøi luaän vaên cuûa em Nguyeãn Phi Thanh, moät hoïc sinh lôùp 11 tröôøng Trung Hoïc Vieät Ñöùc. Baøi luaän cuûa em Thanh ñaõ gaây neân nhöõng tranh caõi döõ doäi giöõa nhöõng ngöôøi coù thaåm quyeàn veà vieäc daïy vaên vaø hoïc vaên ôû trong nöôùc. Döôùi ñaây laø baøi vieát cuûa oâng Haø Minh, ñaêng treân trang baùo maïng talawas.

Vaên chöông phuù luïc ñaõ xong roài, Thöøa giaáy laøm chi chaúng veõ voi. Tôù coù moät ñieàu xin baûo thaät Ai maø cöôøi tôù noù aên boøi! (Traïng Quyønh) Söï kieän baøi vaên laï ñang gaây xoân xao dö luaän khoâng chæ rieâng “laøng giaùo”, noù laø gioït nöôùc laøm traøn ly nöôùc “giaùo duïc” ñaõ quaù öù ñoïng. Ñaõ coù nhieàu yù kieán qua laïi töø hai phía uûng hoä vaø phaûn baùc yù kieán caù nhaân cuûa em Nguyeãn Phi Thanh hoïc sinh lôùp 11. Hai phía ñeàu tranh luaän vôùi nhöõng laäp tröôøng, quan ñieåm rieâng, khaù phaân cöïc, cho neân caùc yù kieán trôû thaønh “oâng noùi gaø baø noùi vòt”. Tình traïng böùc xuùc veà vieäc hoïc vaên, daïy vaên taïi caùc tröôøng phoå thoâng, noùi roäng ra laø tình traïng daïy vaø hoïc noùi chung khoâng phaûi chuyeän laï, chuyeän khoa cöû, tröôøng oác ñaõ vaø seõ coøn laø ñeà taøi muoân thuôû: thôøi caùc cuï, tình traïng thi cöû, leàu choõng, tröôøng quy cuõng gian nan vaát vaû nhö thôøi baây giôø: cuï Tuù Xöông ngöôøi ñaõ thi rôùt ñeán taùm laàn: “... Taùm khoa chöa khoûi phaïm tröôøng quy” cuoái cuøng cuõng phaûi keâu trôøi, ñeå xaû caùi öùc trong ngöôøi: Cöû nhaân caäu AÁm Kyû Tuù taøi con Ñoâ Myõ Thi theá môùi laø thi ÔÙi khæ ôi laø khæ Thôøi Phaùp thuoäc, theá heä caùc nhaø vaên Vuõ Troïng Phuïng, Vuõ Baèng... hoïc tröôøng Taây laïi coù caùi khoå khaùc cuûa noù: naøo laø nhai vaên chöông “maãu quoác” nhö

nhai côm soáng: caûm xuùc ngaøy töïu tröôøng laïi laø caûm xuùc cuûa oâng Taây con (Anatole France), naøo laø phaûi hoïc söû “Toå tieân chuùng ta laø ngöôøi Goâ-loa (Golois)...” Ñeán thôøi nhö chuùng toâi ñi hoïc (thôøi chieán tranh choáng Myõ), vaên hoïc cuõng xaøo ñi xaøo laïi moät vaøi taùc phaåm, vaøi doøng vaên hoïc, quanh ñi quaån laïi vaøi ba caùi teân Dó nhieân thôøi naøo cuõng coù moät soá “chim moài” ñöôïc “môùm” caûm xuùc ñeå maø taùn döông, ca tuïng. Thoâi thì gaëp thôøi theá theá thôøi phaûi theá. Ñaâu coù quyeàn ñöôïc ñoøi hoûi hay löïa choïn. Chuyeän khoa cöû laïi caøng buoàn: “Cöûa tröôøng ñaïi hoïc cao vôøi vôïi, möôøi thaèng leo thì chín thaèng rôi”. Cho neân phaûn öùng yeâu gheùt cuûa hoïc troø ñoái vôùi baát kyø neàn giaùo duïc naøo ñeàu coù nhöõng maët raát töông ñoàng, vaø ñoù khoâng phaûi laø chuyeän laï. Caùi laï ôû ñaây coù leõ laø ôû caùi caùch phaûn öùng cuûa em Phi Thanh, vaø ñieåm laï nöõa laø raát nhieàu baùo chí ñoùn nhaän tin naøy moät caùch noàng nhieät, do ñoù keùo theo moät laøn soùng phaûn öùng töø ñoâng ñaûo quaàn chuùng nhö moät “côn baõo trong ly nöôùc”. Ñeå hieåu töông taän nhöõng böùc xuùc cuûa em Thanh, treân cô sôû ñoù ñaùnh giaù nhöõng quan ñieåm cuûa caû hai phe “beânh” vaø “choáng”, ta haõy nghe xem em noùi gì: “... Ñeà baøi thi hoïc sinh gioûi naêm nay laø “Giôùi thieäu veû ñeïp cuûa taùc phaåm Vaên teá nghóa só Caàn Giuoäc” nhöng thöïc söï em khoâng heà thích taùc phaåm naøy, nhö vaäy em coù theå vieát hay ñöôïc khoâng?

Em coù theå chaéc chaén raèng trong soá 10 hoïc sinh nhö em thì coù 9 ngöôøi cuõng khoâng thích taùc phaåm naøy. Ñôn giaûn bôûi vì boïn em khoâng soáng trong thôøi chieán tranh, boïn em khoâng theå rung ñoäng tröôùc moät baøi teá khi maø thöïc söï boïn em ñang soáng trong thôøi bình. Boïn em khoâng quay löng vôùi lòch söû nhöng coù nhieàu caùch ñeå boïn em hieåu veà lòch söû daân toäc...” Ñaây laø phaïm truø quan ñieåm caù nhaân: em Thanh coù quyeàn thích vaø khoâng thích moät taùc phaåm: neáu khoâng thích chaéc chaén seõ khoâng theå vieát hay, neáu vieát khoâng hay thì khoâng neân ñi thi: vaäy em Thanh coù bò baét buoäc phaûi ñi thi khoâng? Vaø neáu vieäc thi cöû laø baét buoäc (nhö thi toát nghieäp chaúng haïn) thì coù baét buoäc phaûi coù nhöõng ñeà thi nhö vaäy khoâng? Tuy nhieân thích hay khoâng thích khoâng phaûi laø tieâu chí ñeå ñaùnh giaù moät taùc phaåm vaên hoïc. Em coù theå chaéc chaén raèng trong soá 10 hoïc sinh nhö em thì coù 9 ngöôøi cuõng khoâng thích taùc phaåm naøy.” Caâu naøy coù leõ em vieát hôi naëng veà caûm tính, dó nhieân noù coù theå ñuùng vaø cuõng coù theå sai. Ñôn giaûn bôûi vì boïn em khoâng soáng trong thôøi chieán tranh, boïn em khoâng theå rung ñoäng tröôùc moät baøi teá khi maø thöïc söï boïn em ñang soáng trong thôøi bình. Laäp luaän cuûa em Thanh chöa vöõng: khoâng nhaát thieát phaûi soáng trong thôøi chieán môùi thaáy rung ñoäng vì moät taùc phaåm ca ngôïi chieán

tranh. Toâi vaãn thaáy haøo huøng Baïch Ñaèng, Chi Laêng, Ñoáng Ña thuôû tröôùc, dó nhieân chieán tranh choáng Myõ vaãn ñeå laïi nhieàu aán töôïng hôn vì chuùng toâi ñaõ chöùng kieán. Nhaø thô Thanh Thaûo ñaõ ñöa ra hình aûnh raát gôïi caûm: “Vaên teá nghóa syõ Caàn Giuoäc laø ngoâi ñeàn thieâng trong vaên hoïc Vieät Nam”, toâi raát thích nhaän ñònh naøy. OÂng Phi Vaên hôi quaù lôøi khi vieát: “oâng Thanh Thaûo... hieän ra trong trang phuïc taêng löõ vaø doõng daïc caát leân tieáng noùi raát hình caûnh (caûnh saùt hình söï) veà thô, ngöôøi ta hieåu oâng ñang canh giöõ, baûo veä moät ngoâi ñeàn thieâng vaø raên ñe treû hö: “chôù daïi...” OÂng Thanh Thaûo vaø baø Minh Thaùi khoâng sai khi ca ngôïi taùc phaåm cuûa cuï Nguyeãn Ñình Chieåu. “Boïn em khoâng quay löng

vôùi lòch söû nhöng coù nhieàu caùch ñeå boïn em hieåu veà lòch söû daân toäc...” Moân lòch söû quaû laø coù khoâ khan, nhöng lòch söû vaãn laø lòch söû, neáu coù caùch ñeå hoïc söû hay hoïc vaên toát hôn xin em cho bieát yù kieán cuï theå. “Em khoâng thích taùc phaåm naøy vì noù quaù cöùng nhaéc, khoù hieåu. Em ñoïc xong maø khoâng heà coù moät chuùt xuùc ñoäng hay xoùt thöông, nhö vaäy laø loãi taïi em hay taïi nhaø vaên khoâng truyeàn taûi ñöôïc ñeán ngöôøi ñoïc?... Chuùng em vaø caùc coâ - töùc laø nhöõng ngöôøi ra ñeà - laø hai theá heä raát khaùc nhau; caùc coâ khoâng hieåu chuùng em thì traùi laïi, chuùng em cuõng khoâng hieåu nhöõng taùc phaåm vieát veà caùi thôøi caùc coâ cuõng chæ beù nhö boïn em baây giôø...” Baøi vaên teá coù khoù hieåu khoâng? Coù cöùng nhaéc

Baûn Tin Lieân Hoäi Nhaân Quyeàn Vieät Nam ôû Thuïy Só

Vieät Nam vaø khoùa hoïp UÛy Hoäi Nhaân Quyeàn Lieân Hieäp Quoác Tieáp trang D14

vaø buoåi hoäi luaän taïi tröôøng ñaïi hoïc Geneøve do Phoùng Vieân Khoâng Bieân Giôùi toå chöùc trong khuoân khoå cuoäc phoái hôïp chuaån bò cho Hoäi Nghò Thöôïng Ñænh Theá Giôùi veà Xaõ Hoäi Thoâng Tin seõ dieãn ra taïi thuû ñoâ nöôùc Tunisie cuoái naêm nay. Ngaøy 14 thaùng 4, baø Hina Jilani, ñaïi dieän Toång thö kyù LHQ ñaëc traùch Baûo veä nhöõng Nhaø Tranh ñaáu cho Nhaân Quyeàn ñaõ chuû toïa buoåi giôùi thieäu Phuùc trình naêm 2004 cuûa Ñaøi Quan saùt ñeå Baûo veä nhöõng Ngöôøi tranh ñaáu cho Nhaân Quyeàn. Phuùc trình toá caùo nhaø caàm quyeàn coäng saûn Vieät Nam tieáp tuïc coâng khai ñaøn aùp moïi hình thöùc pheâ bình chæ trích hoaëc baát ñoàng chính kieán. Trong naêm 2004,

hoï ñaõ gia taêng maõnh lieät cuoäc ñaøn aùp naøy ñoái vôùi taát caû nhöõng ai baøy toû moät quan ñieåm khaùc bieät hoaëc söû duïng Quyeàn Töï do Phaùt bieåu. Ñeán cuoái naêm 2004, nhieàu nhaø daân chuû ñoái khaùng coøn bò nhoát tuø vì toäi phoå bieán treân Maïng löôùi Internet nhöõng tin töùc lieân quan ñeán Nhaân Quyeàn. Beân caïnh nhöõng khuoân maët tuø nhaân quen thuoäc Nguyeãn Khaéc Toaøn, Phaïm Hoàng Sôn, Nguyeãn Vuõ Bình vaø Nguyeãn Ñan Queá, Phuùc trình coù nhaéc ñeán oâng Ñoã Nam Haûi, nhaø trí thöùc treû bò saùch nhieãu truø daäp vì coâng khai chæ trích nhaø caàm quyeàn. Tuy nhieân Phuùc trình coù thieáu soùt vì muïc sö Nguyeãn Hoàng Quang bò baét vaø bò keát aùn tuø trong naêm

khoâng? Caâu traû lôøi hoaøn toaøn tuøy thuoäc vaøo ñoái töôïng ñöôïc hoûi: neáu hoûi TS Nguyeãn Thò Minh Thaùi hoaëc nhaø thô Thanh Thaûo, ta seõ ñöôïc caâu traû lôøi laø caû moät taùc phaåm pheâ bình “hoaønh traùng”, coøn troâng ñôïi ôû caùc em hoïc sinh trung hoïc nhöõng lôøi “ca ngôïi” taùc phaåm naøy thì quaû laø raát khoù khaên neáu khoâng noùi laø caùc em seõ phaûi naën ra nhöõng caûm xuùc giaû taïo (nhö toâi ñaõ töøng phaûi “raën” ra raát nhieàu caûm xuùc “xoùt thöông” thôøi coøn maøi ñuõng quaàn döôùi maùi tröôøng xaõ hoäi chuû nghóa). Ñieàu naøy em Thanh ñaõ taùi khaúng ñònh: “Chuùng em vaø caùc coâ - töùc laø nhöõng ngöôøi ra ñeà - laø hai theá heä raát khaùc nhau; caùc coâ khoâng hieåu chuùng em thì traùi laïi, chuùng em cuõng khoâng hieåu Tieáp trang D16

2004 nhöng khoâng thaáy noùi ñeán. Phuùc trình toá caùo cheá ñoä Haø Noäi haïn cheá Quyeàn Töï do Toân giaùo cuõng nhö moïi sinh hoaït cuûa caùc giaùo hoäi khoâng ñöôïc nhaø nöôùc coâng nhaän. Trong luùc trao ñoåi yù kieán vôùi baø Elisabeth Reusse-Decrey, chuû tòch Toå chöùc Theá giôùi choáng Haønh haï Tra taán, oâng Leâ Nhaân Quyeàn ñaõ neâu leân tröôøng hôïp baø Leâ Thò Hoàng Lieân. Baø Elisabeth ReusseDecrey yeâu caàu cho baø bieát theâm chi tieát (baø Leâ Thò Hoàng Lieân ñaõ ñöôïc traû töï do ngaøy 30 thaùng 4). Lieân Hoäi Nhaân Quyeàn Vieät Nam ôû Thuïy Só hy voïng seõ coù dòp ñöa theâm tin töùc veà nhöõng buoåi hoïp baùo, ñieàu traàn, thuyeát trình vaø hoäi luaän khaùc trong Khoùa hoïp UÛy Hoäi Nhaân Quyeàn Lieân Hieäp Quoác maø nhaø baùo Leâ Nhaân Quyeàn ñaõ ñöôïc môøi tham döï. Geneøve ngaøy 24 thaùng 4 naêm 2005 Lieân Hoäi Nhaân Quyeàn Vieät Nam ôû Thuïy Só Ligue vietnamienne des droits de l’homme en Suisse Vietnamese League for Human Rights in Switzerland.

DAT

D16 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu) .3”

Baøi vaên “laï” maø khoâng... laï HAØ MINH Tieáp trang D15

nhöõng taùc phaåm vieát veà caùi thôøi caùc coâ cuõng chæ beù nhö boïn em baây giôø...” Em Thanh vieát: “Em nghó, ñöùng tröôùc moät taùc phaåm vaên hoïc bao giôø cuõng coù yù kieán traùi ngöôïc khen - cheâ, hay-dôû nhöng döôøng nhö hoïc sinh boïn em chæ coù quyeàn thích, chæ coù quyeàn khen hay maø khoâng coù quyeàn noùi leân chính kieán cuûa mình, vaø vieäc pheâ bình vaên hoïc hình nhö chæ laø vieäc cuûa caùc nhaø pheâ bình (Hoaøi Thanh, Hoaøi Chaân...)... Nhìn ra, chæ ra caùi hay cuûa moät taùc phaåm vaên hoïc ñaõ khoù nhöng chæ ra caùi haïn cheá, thieáu soùt cuûa taùc phaåm aáy coøn khoù hôn nöõa, vaäy maø chöa bao giôø boïn em ñöôïc toû roõ chính kieán cuûa mình trong moät baøi thi, taát caû chæ vì aùp löïc cuûa ñieåm soá...” Caâu naøy toâi thaáy em noùi ñuùng quaù: caûm thaáy khoâng hay nhöng khoâng daùm cheâ vì sao? Caâu hoûi ñaõ coù caâu traû lôøi: vì aùp löïc ñieåm soá. Neáu treân ñôøi naøy ta khoâng thích caùi gì maø ta ñöôïc cheâ thì ñoù laø haïnh phuùc ñaáy em Thanh aï. Em ñaõ daùm cheâ ñaáy chöù, vaäy laø em laø ngöôøi haïnh phuùc vaø em ñaõ khoâng chòu “aùp löïc” naøo nöõa. Nhöõng ngöôøi hay “cheâ” ngaøy xöa thöôøng ñöôïc goïi laø giaùn quan, coù khi coøn bò caét löôõi, bôûi vì beà treân chæ thích nghe khen thoâi, cuï Chu Vaên An daâng thaát traûm sôù ñeå cheâ luõ nònh thaàn nhöng cuõng bò vua lôø ñi ñaáy thoâi. Toâi trung nhö Toâ Hieán Thaønh, vua cuõng chaúng nghe. Lôøi noùi phaûi thöôøng laø lôøi noùi khoù nghe. Trong xaõ hoäi ta xöa vaø nay, coøn nhieàu ngöôøi khoâng daùm cheâ ñaâu em aï, nhaø thô Cheá Lan Vieân chæ tröôùc khi qua ñôøi môùi daùm cheâ “baùnh veõ”, thöù

baùnh oâng aáy aên troïn cuoäc ñôøi, oâng aáy cuõng ñaõ chòu “aùp löïc” cuûa chính nhöõng chieác baùnh veõ aáy cho neân môùi caêm gheùt noù, roài ñeán môùi ñaây coù nhaø vaên Nguyeãn Huy Thieäp trong “Troø chuyeän vôùi hoa thuûy tieân” kia cuõng môùi “cheâ” moät tyù thoâi thì ñaõ ñuïng ñeán caû moät taäp theå to lôùn... Toâi xin hoûi ngöôïc: neáu caùc em chòu aùp löïc ñieåm soá thì caùc thaày, caùc coâ chòu aùp löïc gì? Neáu maø ngaønh giaùo duïc cuõng chòu aùp löïc cuûa xaõ hoäi vaø thò tröôøng thì sao nhæ? Giaùo trình giaùo aùn chaéc chaén seõ phaûi ñöôïc bieân soaïn vaø xem xeùt kyõ löôõng hôn cho phuø hôïp vôùi caùc ñoái töôïng giaùo duïc maø noù höôùng tôùi. Maø xeùt cho cuøng, taïi sao phaûi caàn hoïc vaên, ta neân chæ giôùi haïn ôû hoïc ngoân ngöõ thoâi thì ñaõ sao, coøn vaên neân quy ñònh laø moân hoïc töï choïn. ÔÛ moät soá nöôùc: tieáng baûn ñòa laø moân hoïc baét buoäc, nhöng vaên hoïc laïi khoâng baét buoäc, hoï lyù luaän raèng ngoân ngöõ laø heä thoáng tieâu chuaån, hoïc sinh baét buoäc phaûi bieát ñoïc vieát chính xaùc, haønh vaên löu loaùt, xöû lyù vaên baûn, hieåu tinh thaàn vaên baûn chính xaùc, theá laø ñaït yeâu caàu. Coøn vaên hoïc laø moân hoïc naâng cao, chæ daønh cho ngöôøi coù naêng khieáu. Vaäy laø hoï chaäm tieán hôn ta chaêng? Hoï daïy vaên vaø hoïc vaên nhö theá maø vaãn coù nhieàu nhaø vaên “ngang taàm thôøi ñaïi” hôn chuùng ta laø côù laøm sao? “Em bieát baøi vieát naøy cuûa em laø hoaøn toaøn laïc ñeà, em khoâng chæ ra ñöôïc caùi ñeïp, caùi hay cuûa taùc phaåm bôûi em khoâng thaáy noù hay, khoâng thaáy noù ñeïp. Em cuõng bieát baøi vaên naøy cuõng khoâng ñöôïc ñieåm naøo,

nhöng em chæ muoán neâu leân chính kieán cuûa mình tröôùc taùc phaåm, cuõng nhö nhöõng böùc xuùc cuûa moät HS, khi phaûi hoïc moät chöông trình khoâng phuø hôïp. Em khoâng muoán phaûi vieát nhöõng lôøi khen saùo roãng veà moät taùc phaåm mình khoâng thích. Vaø em hy voïng caùc thaày coâ seõ linh hoaït hôn trong vieäc ra ñeà ñeå boïn em töï do baøy toû chính kieán, töï do yeâu gheùt moät taùc phaåm naøo ñoù”. Ñuùng, em seõ khoâng ñöôïc ñieåm naøo neáu ngöôøi chaám muoán em vieát veà baøi vaên teá. Nhöng neáu ngöôøi chaám laø nhöõng ngöôøi ñang böùc xuùc vôùi neàn giaùo duïc naøy seõ saün saøng cho em 20/10 ñieåm, vaäy ñieåm soá cuõng chæ laø thöôùc ño quan ñieåm maø thoâi, haø côù em phaûi buoàn. Em seõ chæ thoaùt ra khoûi voøng kieàm toûa cuûa ñieåm soá neáu em maïnh daïn truùt boû noù. “Vaø em hy voïng caùc thaày coâ seõ linh hoaït hôn trong vieäc ra ñeà ñeå boïn em töï do baøy toû chính kieán, töï do yeâu gheùt moät taùc phaåm naøo ñoù”. Toâi cho raèng ñaây laø yù kieán ñaùng löu taâm nhaát trong toaøn baøi cuûa em Thanh: taïi sao caùc thaày caùc coâ khoâng coù ít ra vaøi ba ñeà thi ñeå caùc em löïa choïn: xin ñöa ra moät ví duï nhoû: hoïc sinh lôùp 12 ôû UÙc coù moät danh muïc khoaûng 18 taùc phaåm vaên xuoâi (trong cuøng moät ñeà thi) ñeå löïa choïn. Caùc thaày coâ nghó sao veà vieäc naøy: neân coù moät vöôøn hoa ñeå caùc em ñua nhau nôû hay laø ta chæ neân troàng moät thöù hoa maø thoâi? Söï ña daïng, phong phuù laø ñieàu chuùng ta luoân höôùng tôùi: Moät thò tröôøng caàn nhieàu ngöôøi mua keû baùn thì môùi laønh maïnh, khoâng ai phaûi chòu “aùp löïc” cuûa ai vaø moïi ngöôøi cuøng coù lôïi. Caùc cuï ñaõ noùi “traêm ngöôøi baùn vaïn ngöôøi mua” môùi thaønh caùi chôï, chöù neáu chæ coù moät ngöôøi baùn vaïn ngöôøi mua thì chæ coøn laø caùi traïi teá baàn maø thoâi. Moät quoác gia caàn nhieàu ñaûng phaùi, chính kieán, ñeå maø taïo theá caân baèng nhö ñaõ thaáy ôû caùc nöôùc phaùt trieån treân theá giôùi. Cho neân vieäc em yeâu caàu caùc thaày coâ linh hoaït hôn laø ñieàu deã hieåu vaø raát neân traân troïng: thò hieáu con ngöôøi laø thöù phong phuù vaø ña daïng nhaát. Haø Minh

1

SATURDAY, MAY 28, 2005

Cöû tri Phaùp coù khuynh höôùng baùc boû hieán phaùp AÂu Chaâu PARIS, Phaùp - Hoâm Thöù Saùu, keát quaû caùc cuoäc thaêm doø cho thaáy cöû tri Phaùp seõ baùc boû baûn hieán phaùp cuûa AÂu Chaâu trong moät cuoäc tröng caàu daân yù vaø môû cöûa cho moät thôøi kyø baát traéc veà chính trò. Nhöõng ngöôøi uûng hoä baûn hieán phaùp noùi vieäc baùc boû trong cuoäc boû phieáu vaøo ngaøy Chuû Nhaät seõ gieát cheát baûn hieán phaùp vaø laøm suy yeáu nöôùc Phaùp taïi AÂu Chaâu. Trong khi nhöõng ngöôøi choáng ñoái noùi moät phieáu “Khoâng” seõ buoäc Lieân Hieäp AÂu Chaâu phaûi soaïn thaûo laïi baûn hieäp öôùc, daønh theâm söï baûo veä cho caùc dòch vuï xaõ hoäi vaø caùc coâng nhaân. Toång Thoáng Jacques Chirac toái hoâm Thöù Naêm ñaõ keâu goïi cöû tri ñöøng söû duïng laù phieáu ñeå tröøng phaït chính phuû cuûa oâng, vaø lôøi uùp môû cuûa oâng raèng oâng seõ thay ñoåi thuû

Nguõ Giaùc Ñaøi:

Coù 5 tröôøng hôïp khinh thò kinh Koran, nhöng khoâng ai neùm saùch vaøo boàn caàu WASHINGTON - Boä phaän ñieàu tra Nguõ Giaùc Ñaøi hoâm thöù Saùu 27-5, ñaõ xaùc ñònh coù 5 tröôøng hôïp lính cai tuø toû thaùi ñoä khoâng toân troïng kinh thaùnh Koran cuûa caùc tuø nhaân Hoài giaùo taïi nhaø tuø Vònh Guantanamo töø naêm 2002 ñeán nay, tuy nhieân hoï khoâng thaáy “baèng chöùng ñaùng tin caäy” veà haønh ñoäng lieäng cuoán thaùnh kinh naøy vaøo boàn caàu roài giöït nöôùc cho troâi ñi. Theo lôøi cuûa töôùng Jay W. Hood, phuï traùch nhaø tuø Vònh Guantanamo vaø laø ngöôøi tröïc tieáp höôùng daãn ñoaøn ñieàu tra ñi, traû lôøi phoùng vieân haõng Reuters raèng: caùc ñieàu tra vieân cuõng thaáy 15 tröôøng hôïp caùc tuø nhaân khinh thöôøng hoaëc thieáu toân troïng kinh thaùnh Koran, trong ñoù coù moät tuø nhaân xeù saùch kinh cuûa mình Töôùng Hood nhaán maïnh raèng cuoäc ñieàu tra chöa hoaøn toaøn vaø chæ môùi baét ñaàu töø 2 tuaàn tröôùc khi baùo

GRAND OPENING

St Number One Travel & Tour 14366 Brookhurst St., Garden Grove, CA 92843 (Trong khu chôï Quang Minh vaø Nam Hoa)

Tel: (714) 839-8388

Cell: (714) 813-3379 * Fax: (714) 839-6388 ÑAËC BIEÄT: Veù veà Vieät Nam reû nhaát

Visa ñi trong ngaøy laáy taïi Vaên phoøng

töôùng ñaõ gaëp söï gieãu côït. Taïi Rome, nôi caùc nhaø laõnh ñaïo AÂu Chaâu ñaõ kyù baûn hieán phaùp vaøo Thaùng Möôøi naêm ngoaùi, Thuû Töôùng YÙ Silvio Berlusconi ñaõ keâu goïi ngöôøi Phaùp haõy boû phieáu thuaän. OÂng Chirac ñaõ ca ngôïi vieäc thöôïng vieän cuûa Ñöùc chaáp thuaän baûn hieán phaùp vaø söû duïng keát quaû naøy nhö moät cô hoäi cuoái cuøng ñeå ca ngôïi baûn hieäp öôùc. “Tröôùc ngaøy ngöôøi daân Phaùp löïa choïn, quyeát ñònh cuûa Ñöùc coù moät taàm quan troïng ñaëc bieät,” oâng Chirac vieát cho Thuû Töôùng Schroeder cuûa Ñöùc. “Phaùp vaø Ñöùc ñaõ mong muoán vaø raát khích leä tröôùc baûn hieáp phaùp naøy, moät hieäp öôùc seõ cho pheùp AÂu Chaâu maïnh hôn, daân chuû hôn, hieäu nghieäm hôn,” oâng vieát.

MUØA HEØ!

Veù veà Vieät Nam

China Airlines $1130 Eva Airlines $1140 Ñaëc bieät EVA:

$920

from now to 6/6/05

Khoâng chôø laâu

Bao Tax + Visa

Chuùng toâi coøn nhieàu loaïi TOUR PACKAGE KHAÙC NHAU MOÏI CHI TIEÁT XIN VUI LOØNG GOÏI CHO VAÊN PHOØNG CHUÙNG TOÂI

Newsweek ñöa tin raèng caùc giôùi chöùc Hoa kyø ñaõ xaùc nhaän cuoán saùch kinh coù bò neùm vaøo boàn caàu tieâu. Tin naøy ñaõ laøm daáy leân nhieàu tranh luaän treân theá giôùi vaø chính quyeàn Bush cho ñoù laø nguyeân nhaân gaây ra nhöõng cuoäc bieåu tình baïo loaïn ñeán cheát ngöôøi ôû Afghanistan. Ngay sau ñoù tôø Newsweek ñaõ ruùt laïi baøi baùo treân. Töôùng Hood, ngöôøi ñieàu haønh khu nhaø tuø haûi quaân Hoa kyø taïi Cuba töø thaùng Ba naêm 2004, tuyeân boá trong buoåi hoïp baùo taïi Nguõ Giaùc Ñaøi raèng coù moät tuø nhaân naêm 2002 ñöùng ra toá caùo vôùi moät nhaân vieân FBI veà chuyeän moät lính canh ñaõ lieäng cuoán kinh Koran vaøo boàn caàu nhöng cho ñeán nay khi ñoaøn ñieàu tra ñeán hoûi thì laïi noùi chöa bao giôø thaáy baát cöù hình thöùc baùng boå kinh thaùnh Koran naøo xaûy ra. Töôùng Hood noùi, ngöôøi tuø chöa roõ tính danh naøy hoâm ñöôïc phoûng vaán laïi taïi nhaø

Nhöõng ngöôøi uûng hoä baûn hieán chöông vaãn hy voïng xaûy ra moät baát ngôø trong cuoäc boû phieáu, nhöng vieäc gia taêng soá phieáu “khoâng” trong nhöõng cuoäc thaêm doø dö luaän môùi ñaây, leân tôùi 55 phaàn traêm, coù veû khieán cho keát quaû cuoäc boû phieáu hoâm Chuû Nhaät nhö moät keát luaän chaéc chaén. Baûn hieán phaùp coù muïc ñích laøm cho Lieân Hieäp AÂu Chaâu hoaït ñoäng eâm thaám hôn tieáp theo vieäc môû roäng vaøo naêm ngoaùi vaø ñoøi hoûi taát caû 25 quoác gia thaønh vieân ñeàu chaáp thuaän thì baûn hieán phaùp môùi coù hieäu löïc. Hoøa Lan seõ boû phieáu trong moät cuoäc tröng caàu daân yù vaøo Thöù Tö tuaàn tôùi, vôùi caùc cuoäc thaêm doø höôùng veà phía “khoâng.” Lôøi nhaän xeùt cuûa oâng Chirac raèng oâng seõ tìm kieám “moät ñoäng löïc môùi” neáu baûn hieán phaùp bò baùc boû - moät lôøi uùp môû raèng oâng seõ sa thaûi Thuû Töôùng Jean-Pierre Raffarin - ñaõ bò nhieàu ngöôøi cheá gieãu. (n.n.) tuø Guantanamo ngaøy 14 thaùng Naêm, noùi anh ta ñaõ töøng nghe noùi veà haønh vi voâ ñaïo cuûa lính cai nhöng chöa bao giôø nhìn thaáy chuyeän ñoù. Anh ta cuõng noùi baûn thaân mình chöa bao giôø bò ñoái xöû thoâ baïo nhöng laïi nghe baïn beø ñoàn thoåi chuyeän bò ñaùnh ñaäp hoaëc coù haønh vi thoâ baïo. Vò töôùng naøy noùi oâng vaãn chöa theå hieåu taïi sao ngöôøi tuø ñoù laïi khoâng khai laïi nhöõng lôøi tröôùc ñaây veà chuyeän cai tuø lieäng saùch kinh Koran vaøo boàn caàu. Lôøi khai ñaàu ñöôïc ghi trong phieân thaåm vaán ngaøy 22 thaùng Baûy, 2002 vaø ñöôïc löu laïi trong baùo caùo ngaøy 1 thaùng Taùm, 2002, cuûa FBI. Moät ñoaïn trong baûn baùo caùo naøy bò loït ra coâng chuùng vaøo tuaàn tröôùc. Ngöôøi tuø khoâng chính xaùc tuyeân boá laïi lôøi khai ñaàu; töôùng Hood noùi trong ñôït ñieàu tra ngaøy 14 thaùng Naêm vöøa qua, khoâng ai thaåm vaán raèng coù phaûi anh töøng ñöa ra lôøi toá caùo nhö vieát trong hoà sô FBI naêm 2002 khoâng. Thay vaøo ñoù anh laïi bò hoûi nhieàu veà chuyeän coù taän maét thaáy kinh thaùnh Koran bò xuùc phaïm, baùng boå hoaëc quaêng neùm hay khoâng. (D.P.)

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT D17

.3”

DAT

D18 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 28, 2005

.3”

DAT

THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 28, 2005 - NGÖÔØI VIEÄT D19

.3”

DAT

D20 NGÖÔØI VIEÄT THÖÙ BAÛY - SOÁ 7112 - 28 thaùng 5, 2005 (21 thaùng Tö naêm AÁt Daäu)

SATURDAY, MAY 28, 2005

.3”

Powered by

DAT