Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki (NIAiU) to państwowa instytucja kultury, która poprzez działalność popularyzatorską, wystawienniczą, edukacyjną oraz wydawniczą pogłębia świadomość społeczną, promuje kulturę architektoniczną i urbanistyczną oraz podejmuje starania o zachowanie narodowego dziedzictwa architektonicznego. Zajmuje się także prowadzeniem badań nad architekturą i urbanistyką oraz upowszechnianiem wiedzy z tych dziedzin. Jedną z misji instytutu jest współpraca z architektami, samorządami i użytkownikami naszego otoczenia w celu podniesienia jakości przestrzeni publicznej, znalezienia równowagi w jej rozwoju oraz porozumienia w procesie jej projektowania i planowania.
NIAiU wydaje publikacje z zakresu historii architektury i urbanistyki, zwłaszcza XX i XXI wieku. Nasza oferta obejmuje materiały źródłowe, opracowania historyczne i monograficzne, photobooki, książki dla dzieci, a także publikacje towarzyszące naszym wystawom. Udostępniamy również bezpłatne e-booki. Jako współwydawca wspieramy ważne i ciekawe inicjatywy wydawnicze. Staramy się patrzeć na architekturę, miasto oraz przestrzeń z różnych perspektyw, sięgać po interesujące tematy, wywoływać dyskusje, rozwijać wrażliwość i zainteresowanie architekturą, a także – jakością otoczenia, w którym żyjemy. Dlatego do współpracy zapraszamy – między innymi –architektów, urbanistów, historyków, historyków sztuki, badaczy architektury i kultury wizualnej, socjologów oraz ekonomistów. Nasze książki wyróżniają się wysokim kunsztem edytorskim i dbałością o każdy detal. Kierujemy je do dzieci i do dorosłych, do badaczy i do studentów – do wszystkich zainteresowanych architekturą.
Skomplikowana historia londyńskiego osiedla Heygate, zbudowanego w początkach lat 70. XX wieku na podstawie projektu Toma Tinkera, zainspirowała autora, by opowiedzieć o losach tego miejsca i jego mieszkańców. Robi to w sposób wnikliwy i wieloaspektowy. Analizuje również przyczyny jego upadku, niszczenia, a także sytuację społeczną i kulturową postrzegania tego i innych osiedli późnomodernistycznych. Fotograficzna opowieść, wzbogacona tekstem, dotyka między innymi takich kwestii jak rola architektów czy inwestorów w procesie budowania. Publikacja ważna w kontekście sytuacji mieszkaniowej w ogóle, a także ze względu na trwające w Polsce rozważania na temat nie przez wszystkich cenionego budownictwa wielomieszkaniowego czasu późnego PRL-u.
Wróćmy jednak do opisywanego zdjęcia. Istotą opowieści jest to, co znajduje się w jego tle. Widać tam bowiem potężny blok mieszkalny stojący wzdłuż niewidocznych z tego miejsca torów. Jest coś niepokojącego w jego wyglądzie. Dopiero po chwili orientujemy się, o co chodzi – na elewacji budynku nie widać żadnych okien. Nie widać ich, bo zakryto je arkuszami szarej blachy i starannie zaspawano. Obraz dopełniają wielkie litery graffiti widoczne na dwóch przybudówkach na dachu, układające się w złowróżbną grę słów: Now Here (tu i teraz), a jednak NowHere (nigdzie). [fragment książki]
autor Krzysztof Koszewski projekt graficzny Agnieszka Prus oprawa twarda liczba stron 152 wydanie I, Warszawa 2025 ISBN 978-83-972374-0-7 cena 120 zł
Powroty
Z archiwum Pawła Pierścińskiego
Zdjęcia Pawła Pierścińskiego opowiadają o świerkowym lesie, kępie traw, starorzeczu Wisły i zapomnianych ruinach zamku. O krajobrazach, które wydają się nam wszystkim dziwnie znajome. Album prezentuje nieznane dotąd zdjęcia wybitnego fotografa, twórcy Kieleckiej Szkoły Krajobrazu. Ich tematem jest przede wszystkim świętokrzyska sceneria: lasy, pola, łąki i wyrastające wśród nich miasta. Pierściński wędruje poza utartymi szlakami, w miejsca mniej dostępne, ukryte, zapomniane. Uważnie się im przygląda. Powraca. Rejestruje detale i przemiany. W obiektywie autora pejzaż, klasyczny gatunek, nabiera głębi dokumentalnej i społecznej. Dotyka takich problemów, jak los małych miast, industrializacja i jej konsekwencje, przemiany w krajobrazie. To szczególnie ważny głos w dyskusjach
o wyzwaniach współczesnego świata, w których zastanawiamy się nad współistnieniem potrzeb człowieka i przyrody, zachowywaniem lokalnych tożsamości oraz ochroną środowiska. Dwujęzyczna publikacja stanowi efekt wieloletnich prac nad archiwum artysty. Zdjęciom towarzyszą teksty autorstwa Filipa Springera, Agnieszki Kowalskiej i Adama Robińskiego oraz autorek publikacji –Katarzyny Sagatowskiej i Moniki Szewczyk-Wittek.
koncepcja i wybór zdjęć Katarzyna Sagatowska, Monika Szewczyk-Wittek projekt graficzny Anna Nałęcka-Milach oprawa twarda liczba stron 180 wydanie I, Warszawa 2025 publikacja dwujęzyczna (polski, angielski) ISBN 978-83-972374-3-8 cena 129 zł
Dom dla kultury
Spojrzenie na architekturę
kibuców i kołchozów /
A House for Culture
An enquiry into the architecture of the kibbutz and the kolkhoz
Dom dla kultury (A House for Culture) Nicolasa Grospierre’a ukazuje formalne podobieństwa między budynkami kibuców i kołchozów, wzniesionych w miejscach oddalonych od siebie o setki kilometrów. Przedstawione budowle nie tylko dzieli odległość geograficzna, lecz także krąg kulturowy i ustrój polityczny, w jakich powstały. Z kolei łączą je – uniwersalny język modernistycznej architektury i kultura rozumiana jako przestrzeń do budowania i rozwijania więzi międzyludzkich. Projekt wyróżnia się walorami artystycznymi i stanowi kontynuację – charakterystycznego dla autora – języka wizualnego, który skupia się na frontalnej dokumentacji powtarzalności form w architekturze modernizmu, obecnych niezależnie od funkcji. Photobook zawiera 139 fotografii Nicolasa Grospierre’a powstałych na terenie Izraela, Litwy, Łotwy i Estonii. Wzbogacono go krytycznymi esejami badaczy: Yuvala Yaskiego, Marta Kalma i Pedro Gadanho, które zostały zilustrowane archiwalnymi zdjęciami i planami architektonicznymi.
Internety / The Internets
Poruszanie się w przestrzeni internetu stało się dla nas czymś oczywistym, ale czy na pewno rozumiemy, jak zmienia on naszą rzeczywistość, postrzeganie, relacje międzyludzkie? Czy jesteśmy zdolni zapanować nad cyfrowymi zmianami i za nimi nadążyć? Seria zdjęć Szymona Rogińskiego ilustruje pojawienie się internetu i komputerów w chaotycznym krajobrazie polskich miast. Brzydota reklam, szyldów i neonów na prowizorycznych budynkach, które powstawały w okresie transformacji, intryguje, jest prawie piękna. Z nocnych kadrów emanują cisza, swojskość i spokój – uśpione „internety” skłaniają do przemyślenia roli technologii w naszym życiu, a także – naszej obecności w sieci.
autor Nicolas Grospierre projekt graficzny Kasia Kubicka oprawa twarda
liczba stron 202
wydanie I, Warszawa 2022
ISBN 978-83-962825-2-1 (PL)
ISBN 978-83-962825-1-4 (ENG)
cena 150 zł (PL) cena 30 euro (ENG)
autor Szymon Rogiński projekt graficzny Noviki Post Studio oprawa twarda liczba stron 64
wydanie I, Warszawa 2019
ISBN 978-83-951542-5-6 (PL)
ISBN 978-83-951542-6-3 (ENG)
cena 69 zł (PL)
cena 25 euro (ENG)
fot. Jakub Rodziewicz
Bank Gospodarstwa Krajowego. Architektura rozwoju
Bank Gospodarstwa Krajowego to instytucja z tradycjami. Jego siedzibę w Warszawie zaprojektował Rudolf Świerczyński w 1927 roku. Została oddana do użytku cztery lata później. Gmach ten jest jednym z tematów, którym poświęcono tę publikację. Zaprezentowano w niej również, jak na przestrzeni lat działalności tej instytucji wyglądały relacje między bankiem a rozwojem polskiej architektury, budownictwa mieszkaniowego i przemysłu. W gronie autorów tekstów znaleźli się historycy architektury i sztuki, historycy, architekci i socjologowie, którzy poruszyli takie tematy, jak architektura siedziby głównej oraz filii banku, jego rola miastotwórcza, działalność BGK na rzecz budownictwa mieszkaniowego i przemysłu w dwudziestoleciu międzywojennym czy polityka mieszkaniowa banku na tle innych państw europejskich. W publikacji głos oddano również autorom projektu modernizacji budynku przy Alejach Jerozolimskich w Warszawie.
Gmach Banku Gospodarstwa Krajowego w Warszawie […] jest Domem legendą, zwłaszcza dla architektów mojego pokolenia, które uformował mit architektury okresu międzywojennego. I jest nim z wielu powodów. Wymieńmy kilka z nich […]. Po pierwsze, inwestorem siedziby BGK było Ministerstwo Robót Publicznych (MRP), które w II Rzeczypospolitej odpowiadało za kształt, funkcjonalność i wymiar artystyczny obiektów publicznych służących odrodzeniu, po 123 latach, państwa polskiego. Gmach miał być reprezentacyjny [...]. Po trzecie, zwycięzcą konkursu został jeden z najbardziej uznanych architektów i profesorów nowo powołanego Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej – Rudolf Świerczyński, przez studentów popularnie zwany Świrem. Po czwarte, obiekt powstał w duchu modernizmu funkcjonalnego (przy czym wyrażenie to – wbrew pozorom – nie jest tautologią), ale z wykorzystaniem języka monumentalnych struktur, zgodnie z oczekiwaniami Banku, którego rolą było finansowanie państwowych i spółdzielczych przedsięwzięć nowego organizmu niepodległej Polski. [fragment książki]
pod redakcją Radosława Milczarskiego projekt graficzny Ryszard Bienert oprawa miękka liczba stron 264 wydanie I, Warszawa 2025 ISBN 978-83- 972374-4-5 cena 120 zł
Hotel Twoich snów
Architektura hotelowa wielkomiejskiej Polski doby Edwarda Gierka
Dwujęzyczna, polsko-angielska publikacja jest tematycznie związana z wystawą o tym samym tytule (BUW, 2025). Na początku lat 70. XX wieku, dzięki specustawie, zaczęto budować w Polsce nowoczesne „hotele z importu”, w kooperacji z projektantami i firmami z Zachodu, w oparciu o kredyty dewizowe. Obiekty te miały być wyrazem luksusu i wzrostu gospodarczego ludowego państwa, tzw. Drugiej Polski, która pragnęła ścigać świat zza żelaznej kurtyny. Wśród autorów tekstów znaleźli się historycy architektury i sztuki, historycy, architekci, wykładowcy akademiccy i kuratorzy. Tematyka publikacji koncentruje się wokół architektury hotelowej ostatnich dwóch dekad PRL-u –nie tylko w przekroju ogólnym, lecz także w odniesieniu do lokalnych fenomenów. Podejmuje również wątki kulturowe czy
obyczajowe, takie jak wystrój wnętrz czy hotelowa gastronomia. Hotele gierkowskie niejednokrotnie miały ważny wkład w architekturę polską jako przykłady późnego modernizmu i brutalizmu. Kusząc wielkoświatowym blichtrem, wytwarzały własną, niespotykaną nigdzie indziej obyczajowość. Dlatego bywały i bywają wykorzystywane jako naturalna scenografia przez świat filmu i popkultury. Oprócz funkcji propagandowych hotelom przydzielano oczywiste zadania ekonomiczne i polityczno-społeczne: miały kumulować kapitał dewizowy oraz gromadzić informacje o gościach z Zachodu w ramach akcji inwigilacyjnych dokładnie zaplanowanych przez Służbę Bezpieczeństwa.
pod redakcją Artura Tanikowskiego projekt graficzny Marcin Władyka | studio headmade oprawa miękka liczba stron 304 wydanie I, Warszawa 2025 publikacja dwujęzyczna (polski, angielski)
ISBN 978-83-972374-1-4 cena 80 zł
Ludzki wymiar architektury
Teoria dla praktyki
Architektura jako rzemiosło, dziedzina sztuki, dyscyplina naukowa i pasja. Autorka dotyka każdego z tych obszarów, dodając do nich jeszcze jeden ważny element – wymiar ludzki. Wnikliwie i ze znawstwem opowiada o tym, czym jest nauczanie projektowania architektury i samo projektowanie, korzystając z własnego, bogatego doświadczenia zawodowego. Publikacja podejmuje temat relacji między teorią a praktyką projektowania i postrzeganiem człowieka przez architektów. Autorka dzieli się swoim wieloletnim doświadczeniem zarówno architekta –naukowca, jak i architekta – praktyka. Wykazuje, jak istotne są znajomość oraz zastosowanie teorii architektury i projektowania architektonicznego dla pracy architekta, a także obecność tego tematu w debatach – publicznej i środowiskowej. Dotyka również bardzo ważnej roli, jaką mogą odegrać architekci w czasach zmagań ze skutkami kryzysu klimatycznego.
autorka Ewa Kuryłowicz
projekt graficzny Marcin Hernas | tessera.org.pl
oprawa miękka
liczba stron 308
wydanie I, Warszawa 2024
ISBN 978-83-968476-7-6
cena 75 zł
Jan Bogusławski
Według reguł sztuki i własnego upodobania
Katalog towarzyszący wystawie Jan Bogusławski (1910 –1982). Według reguł sztuki i własnego upodobania to pierwsza propozycja monograficznego ujęcia wielowątkowej twórczości architekta. Jan Bogusławski należy do grona wielkich osobowości polskiej architektury XX wieku. Projektował budynki, wnętrza, meble, detale architektoniczne i reklamy świetlne. Był związany z Warszawą – mierzył się z odbudową stolicy (Zamek Królewski), zaprojektował kultowe obiekty warszawskiego modernizmu (pawilon Chemia). W jego dorobku jest także architektura sakralna najwyższej próby (konkatedra w Stalowej Woli). W zakresie meblarstwa rozwijał się dwutorowo: projektował sprzęty przeznaczone zarówno do mieszkań prywatnych, jak i do luksusowych wnętrz reprezentacyjnych (Urząd Rady Ministrów).
Na wystawie oraz w publikacji zestawiono ze sobą najciekawsze realizacje architekta, co dało możliwość zauważenia jego indywidualnej estetyki i wyłuskania zasad, według których tworzył. Jego twórczość nie ma wspólnego mianownika, chyba poza jednym –Bogusławskiego można określić jako jedną z ostatnich wielkich indywidualności przedwojennego pokolenia architektów.
pod redakcją Weroniki Sołtysiak
projekt graficzny Honza Zamojski [rh.plus]
oprawa miękka
liczba stron 232
wydanie I, Warszawa 2024
ISBN 978-83-968476-8-3
cena 70 zł
Józef Rykwert był jednym z najwybitniejszych krytyków i historyków architektury. Urodzony w Warszawie, po wybuchu II wojny światowej wraz z rodziną wyemigrował do Wielkiej Brytanii, gdzie zdobył wykształcenie, a następnie rozpoczął pracę naukową. Większość życia zawodowego spędził między Wielką Brytanią a Stanami Zjednoczonymi, gdzie wykładał na prestiżowych uczelniach. W tej autobiograficznej książce po raz pierwszy powraca do żydowskich korzeni, wspomina miejsca związane z Polską, a także to, w jaki sposób doświadczenia życiowe wpłynęły na jego drogę zawodową.
Moją własną historię wyznacza […] osobiste zainteresowanie zmysłowym, intymnym doświadczeniem ścian i podłóg, które są namacalnością zamieszkiwania. W jaki sposób takie środowisko dorastania przekształciło się w pełne pasji, fizyczne – nawet erotyczne – zainteresowanie wszystkim, co dotyczy otoczenia, które człowiek sam sobie konstruuje – to właśnie będę się starał przekazać [fragment książki].
Meandry badań nad kształtowaniem miasta
Geneza, niespodzianki, refleksje, czyli kwadratura koła
Książka opisuje najważniejsze etapy badań Krzysztofa Pawłowskiego – wybitnego architekta, urbanisty, nestora polskiej szkoły konserwacji zabytków, specjalizującego się w zagadnieniach historii urbanistyki i rewaloryzacji miejskich zespołów zabytkowych. Profesor –który po wprowadzeniu stanu wojennego ze względu na sytuację polityczną wyjechał do Francji i pracował naukowo na Uniwersytecie Montpellier –sporo miejsca poświęca zjawisku cyrkulad, których odkrycie uważa za najważniejszą przygodę intelektualną. Po raz pierwszy tak szczegółowo mówi o konfliktach z miejscowymi badaczami, które jednak – jak sam przyznaje – stały się dowodem poczesnego miejsca polskiej szkoły urbanistycznej i konserwatorskiej w historiografii europejskiej. Autor pisze o meandrach działalności badawczej w różnych środowiskach i okolicznościach, których przytoczenie uważa za niezbędne do zrozumienia „atmosfery i dramaturgii odległych czasów”. Wspomnieniom, które sięgają lat dzieciństwa, towarzyszy wiele osobistych refleksji. Całość przeplata bogaty materiał ikonograficzny.
autor Józef Rykwert tytuł oryginału Remembering Places. A Memoir przekład Ewa Klekot projekt graficzny kilku.com (Idalia Smyczyńska i Robert Zając) oprawa miękka ze skrzydełkami liczba stron 348 wydanie I, Warszawa 2024 ISBN 978-83-968476-4-5 cena 60 zł
autor Krzysztof Kazimierz Pawłowski projekt graficzny Anna Piwowar | Siostry Piwowar Studio oprawa miękka liczba stron 304 wydanie I, Warszawa 2023
ISBN 978-83-965401-3-3 (NIAiU)
ISBN 978-83-944481-2-7 (ICOMOS) cena 79 zł
Piąty tom serii „Myśliciele dla Architektów” to wprowadzenie do myśli Bruno Latoura. W świecie, w którym budynki nie są już tylko formą i funkcją, lecz splątaniem technologii, polityki, materii i ludzkich trosk, myśl Latoura otwiera przed architektami zupełnie nowe perspektywy. Autorka pokazuje, w jaki sposób teoria aktora-sieci (ANT) może stać się inspirującym narzędziem analizy procesów projektowych, odsłaniając ich złożoność oraz wielość powiązań między ludźmi, technologiami, materiałami i instytucjami. To książka o architekturze jako praktyce społecznej. O budynkach jako hybrydach natury i kultury. O odpowiedzialności projektantów wobec klimatu, miasta i zbiorowości. Dla tych, którzy chcą nie tylko projektować przestrzeń, lecz także rozumieć świat, w którym ona powstaje.
Latour
Największa zaleta latourowskiej socjologii polega na tym, że jest ona realistyczna, pragmatystyczna (osnuta wokół rzeczy) i pozostaje w tym świecie. Z troską, ostrożnością i uwagą stara się zrozumieć świat, opierając się na tym, „co jest rezultatem pracy naszych rąk”. Podejście, które tak twardo stąpa po ziemi, może przynieść architektom –badaczom i praktykom – użyteczną ramę pojęciową pozwalającą na lepsze radzenie sobie z realiami, z jakimi mają do czynienia. [fragment książki]
autor Albena Yaneva tytuł oryginału Latour for Architects przekład Krzysztof Abriszewski seria Myśliciele dla Architektów projekt graficzny serii i tomu Piotr Chuchla oprawa miękka liczba stron 216 wydanie I, Warszawa 2026
ISBN: 978-83-972374-5-2 cena: 65 zł
Nowość
Czwarty tom z serii „Myśliciele dla Architektów” stanowi wprowadzenie do filozofii Maurice’a Merleau-Ponty’ego oraz jej znaczenia dla architektury. Autor pokazuje, co filozofia percepcji i cielesności ma do zaoferowania projektantom: jak pomaga myśleć o przestrzeni jako doświadczeniu, o ruchu jako sposobie jej współtworzenia, o materialności jako nośniku znaczeń oraz o kreatywności jako procesie zakorzenionym w zmysłowym kontakcie ze światem. Według Merleau-Ponty’ego wartość ludzkiego doświadczenia świata – zdobywanego poprzez bezpośrednie, cielesne zaangażowanie – przewyższa poznanie oparte wyłącznie na abstrakcyjnych systemach matematycznych, naukowych czy technicznych. To właśnie ucieleśniona percepcja, zmysłowość i bycie w świecie stanowią fundament rozumienia rzeczywistości.
Trzeci tom z serii „Myśliciele dla Architektów”. Richard Coyne w zwięzłym studium rozważa, co filozofia Jacques’a Derridy wnosi do sposobu uprawiania architektury. Szczególną uwagę zwraca na to, jak architektura jest nauczana i praktykowana. Z pragmatycznego punktu widzenia pyta o użyteczność filozofii w kontekście praktyk architektonicznych: od projektu, przez dokumentację, budowanie, namysł, ocenę, interpretację, krytykę i obronę, aż po opowiadanie o architekturze w szkołach i na uczelniach. Celem autora jest odnowienie zainteresowania myślą Derridy na użytek architektów.
autor Jonathan Hale
tytuł oryginału Merleau-Ponty for Architects przekład Janusz Margański seria Myśliciele dla Architektów projekt graficzny serii i tomu Piotr Chuchla
oprawa miękka
liczba stron 208 wydanie I, Warszawa 2025
ISBN: 978-83-972374-2-1 cena: 65 zł
autor Richard Coyne
tytuł oryginału Derrida for Architects przekład Bogdan Baran seria Myśliciele dla Architektów projekt graficzny serii i tomu Piotr Chuchla oprawa miękka liczba stron 188 wydanie I, Warszawa 2024
ISBN: 978-83-968476-9-0
cena: 65 zł
Nowość
Lefebvre
Druga książka z serii „Myśliciele dla Architektów” opisuje znaczenie pism
Henri Lefebvre’a dla teorii i praktyki architektury oraz dla planowania i projektowania miejskiego. Choć obecnie Lefebvre jest powszechnie czytany w szkołach architektury, to jego przesłanie dla praktyki pozostaje trudno uchwytne. Książka Nathaniela Colemana wychodzi temu naprzeciw: to propozycja dla studentów i praktyków zainteresowanych pełnią możliwości projektowych opartych na filozofii Lefebvre’a.
Seria „Myśliciele dla Architektów” uzupełnia lukę na rynku wydawniczym. Oferuje zwięzłe wprowadzenie do teorii kluczowych myślicieli, którzy pisali o architekturze. Umiejscawia myślenie architektoniczne w ich twórczości, przedstawia ważne książki i eseje, pomaga rozszyfrować terminy oraz zapewnia szybkie odniesienie do dalszej lektury. Serię rozpoczyna omówienie wybranych pism Martina Heideggera – po raz pierwszy napisane przez architekta dla architektów.
autor Nathaniel Coleman
tytuł oryginału Lefebvre for Architects przekład Bogdan Baran
seria Myśliciele dla Architektów projekt graficzny serii i tomu Piotr Chuchla
oprawa miękka
liczba stron 200 wydanie I, Warszawa 2024
ISBN 978-83-968476-2-1
cena 65 zł
autor Adam Sharr
tytuł oryginału Heidegger for Architects przekład Bogdan Baran
seria Myśliciele dla Architektów
projekt graficzny serii i tomu Piotr Chuchla oprawa miękka
liczba stron 168 wydanie I, Warszawa 2023
ISBN 978-83-968476-1-4
cena 65 zł
fot. Jakub Rodziewicz
Ruch tektoniczny
Przewodnik po powojennej architekturze województwa świętokrzyskiego
Skały i lasy, kamieniołomy i wzgórza, stal i ceramika – surowe, a zarazem fascynujące bogactwa naturalne Gór Świętokrzyskich ukształtowały powojenną architekturę regionu. Nieoczywisty architektoniczny regionalizm tego obszaru czerpie z budownictwa wernakularnego, z dostępności lokalnych materiałów, z krajobrazu i z przemysłu. Te z kolei różnią się w poszczególnych częściach województwa. Obok dzieł ikonicznych –kieleckiego dworca autobusowego, huty w Sandomierzu czy masztu na Świętym Krzyżu – autor zaprezentował obiekty wprawdzie pozbawione cech wybitnych, jednak stanowiące ważny zapis momentu dziejowego, w którym powstały. Przewodnik Kacpra Kępińskiego to pierwsze przekrojowe opracowanie na temat świętokrzyskiej architektury.
Czy można powiązać odległą historię Ziemi z powojenną architekturą regionu? Fakty pozornie niedotyczące działalności człowieka zdają się mieć kluczowe znaczenie w procesie kształtowania się lokalnej tożsamości, stylu i form współistnienia budownictwa z surowym krajobrazem. W przykładach budynków z różnych epok i projektowanych dla skrajnie różnych funkcji można znaleźć elementy charakterystyczne dla architektury świętokrzyskiej, które powstały w wyniku ukształtowania terenu, dostępności określonych materiałów budowlanych oraz funkcjonowania miejscowych tradycji górniczych i hutniczych. Na rozwój obszaru dzisiejszego województwa świętokrzyskiego wpłynęły także uwarunkowania geologiczne. Działalność osadnicza i urbanizacja – szczególnie po 1945 roku – były zogniskowane na północy, wokół Gór Świętokrzyskich. Ta tendencja znalazła oczywiste odzwierciedlenie w doborze obiektów architektonicznych opisanych w niniejszym przewodniku. [fragment książki]
autor Kacper Kępiński seria Przewodniki projekt graficzny serii i tomu kilku.com (Idalia Smyczyńska i Robert Zając) oprawa zintegrowana liczba stron 312 wydanie I, Warszawa 2023 ISBN 978-83- 965401-6-4 cena 65 zł
Jakby luksusowo
Przewodnik
po architekturze Warszawy lat 90.
„Tu jest jakby luksusowo!” – można by zawołać na widok niejednego warszawskiego budynku powstałego w pierwszych latach transformacji ustrojowej. Dwuznaczność, która kryje się za tym okrzykiem – zapożyczonym z filmu Galimatias, czyli kogel-mogel II Romana Załuskiego – idealnie podsumowuje ówczesną architektoniczną rzeczywistość. Z jednej strony lata 90. to dekada spektaklu i reprezentacyjności, a z drugiej – w jej DNA są wpisane przejściowość i niedostatek. Jak nie zgubić się wśród tych sprzeczności?
Przewodnik po architekturze Warszawy lat 90. przybliża 94 realizacje oddane do użytku lub projektowane w tamtym okresie.
Spodek w Zenicie
Przewodnik
po architekturze lat 1945 –1989 w województwie śląskim
Publikacja ukazuje fenomen architektury województwa śląskiego: 120 realizacji w 33 miejscowościach. Dzieła ikoniczne, założenia i budynki okresu socrealizmu, interesujące przykłady architektury poodwilżowej, eksperymenty konstrukcyjne i technologiczne, duże osiedla mieszkaniowe, a nawet zupełnie nowe miasta. Tytuł książki pochodzi od nazw dwóch katowickich budynków: Hali Widowiskowo-Sportowej „Spodek” i Domu Handlowego „Zenit”. To połączenie wskazuje na minioną już świetność tej architektury. Trzy dekady, które upłynęły od czasu transformacji ustrojowej, pozwalają na realizacje z lat 1945 –1989 spojrzeć z innej perspektywy – bez negatywnych skojarzeń związanych z epoką, w której te budynki powstawały.
autorka Aleksandra Stępień-Dąbrowska seria Przewodniki projekt graficzny serii i tomu kilku.com (Idalia Smyczyńska i Robert Zajrąc) oprawa zintegrowana liczba stron 304 wydanie II, poprawione i uzupełnione, Warszawa 2024 ISBN 978-83-968476-6-9 cena 60 zł
autorka Anna Syska seria Przewodniki projekt graficzny serii i tomu kilku.com (Idalia Smyczyńska i Robert Zając) oprawa zintegrowana liczba stron 328 wydanie II, poprawione i uzupełnione, Warszawa 2023
ISBN 978-83-956466-1-4 cena 59 zł
Antropocen
W stronę architektury regenerującej / Anthropocene
Towards regenerative architecture
Antropocen to era człowieka i zmian antropogenicznego pochodzenia, które skutkują katastrofalnym ociepleniem klimatu. Przemysł budowlany i użytkowanie budynków odpowiadają za ponad jedną trzecią światowych emisji dwutlenku węgla, a przez to wpływają na zmiany klimatu. Miasta i architektura w obecnej skali przyczyniają się do zaburzenia naturalnych cykli przyrody, do emisji zanieczyszczeń i do zawłaszczenia kolejnych przestrzeni. Jednak nie sposób wyobrazić sobie funkcjonowania człowieka poza architekturą. To dzięki niej możemy zapewnić godne i bezpieczne warunki życia całym społeczeństwom. Publikacja, towarzysząca wystawie o tym samym tytule, poszerza kontekst ekonomii obwarzanka, a odniesienie do realiów polskich miast nadaje jej wymiar praktyczny.
Notes Archikultury
Praktyki i inspiracje. Nadrenia Północna-Westfalia. Meklemburgia-Pomorze Przednie
Archikultura oznacza kulturę przestrzeni i jest odpowiednikiem niemieckiego terminu Baukultur. W serii „Notesy Archikultury” przedstawiono kulturę architektoniczną oraz urbanistyczną europejskich miast i miasteczek. Autorzy – urbaniści, architekci, architekci krajobrazu i historycy sztuki – prześledzili praktyczne przełożenie zasad zawartych w dokumencie nazywanym Deklaracją z Davos. Wskazano w nim kierunek prowadzenia badań nad wartością architektury wybranych regionów europejskich z uwzględnieniem zarówno ich różnorodności, jak i polityki ochrony dziedzictwa architektonicznego poszczególnych krajów. W tomie opisano dobre praktyki Baukultur z dwóch niemieckich regionów oraz podano przykłady miast, które są cenione za innowacyjne podejście do własnego rozwoju oraz godzenie wyzwań współczesności z wymogiem ciągłości historycznej.
pod redakcją Kacpra Kępińskiego, Adriana Krężlika projekt graficzny Honza Zamojski | rh.plus oprawa miękka liczba stron 416
wydanie I, Warszawa 2022 (PL), Warszawa 2023 (ENG)
ISBN 978-83-965401-1-9 (PL)
ISBN 978-83-965401-2-6 (ENG)
cena 85 zł (PL)
cena 30 euro (ENG)
pod redakcją Katarzyny Domagalskiej seria Notesy Archikultury projekt graficzny serii i tomu kilku.com (Idalia Smyczyńska i Robert Zając) oprawa miękka ze skrzydełkami liczba stron 240 wydanie I, Warszawa 2022 ISBN 978-83-965401-4-0 cena 50 zł
Architektura Urbanistyka Sztuka
Publikacja, w której grono profesorów, członków Komitetu Architektury i Urbanistyki PAN, podjęło problematykę postrzegania architektury i urbanistyki jako dziedzin sztuki. Celem autorskiego zespołu okazuje się nie tylko zaprezentowanie własnych opinii oraz podsumowanie dotychczasowych debat, lecz także popularyzacja takiego spojrzenia na architekturę. Książka nie przekonuje do tego wprost – raczej prowokuje do poszukiwania tej prawdy w obrębie idei omawianych w kolejnych tekstach. Zagadnienia, które zostały w niej poruszone, to między innymi: narodziny i upadek idei architekta kompletnego, teoria architektury w krytyce architektonicznej, kompozycja urbanistyczna –między sztuką a nauką.
pod redakcją Sławomira Gzella projekt graficzny Barabasz Opałko oprawa miękka liczba stron 304 wydanie I, Warszawa 2022
ISBN 978-83-962825-0-7 cena 79 zł
U źródeł
Architekci XVIII wieku
Książka Józefa Rykwerta ma niezaprzeczalne miejsce w kanonie publikacji z zakresu teorii i historii architektury. Autor podsumował w niej nowatorski program nauczania historii architektury, który wprowadził w latach 1968 –1978 na Uniwersytecie Essex w Colchester. Rykwert do perfekcji opanował sztukę tłumaczenia architektury europejskiej, a wokół architektonicznych fenomenów z lat 1660 –1780 i z początków nowoczesności stworzył niezwykły obraz dwóch wieków historii, które prześledził z rzadko dziś spotykaną erudycją. Dzięki temu lektura U źródeł modernizmu przypomina kontemplację ogromnego dzieła sztuki, namalowanego z dbałością o szczegóły, z kilkoma bohaterami na pierwszym planie, których narracje nakładają się i przenikają.
autor Józef Rykwert tytuł oryginału The First Moderns. The Architects of the Eighteenth Century przekład Ewa Klekot projekt graficzny kilku.com (Idalia Smyczyńska i Robert Zając) oprawa twarda liczba stron 696 wydanie I, Warszawa 2021 ISBN 978-83-956466-6-9 cena 89 zł
Listy Heleny Syrkus
W przeciwieństwie do korespondencji literatów, artystów czy postaci życia publicznego, listy architektów są wydawane rzadko. W przypadku Heleny Syrkus –architektki, która posługiwała się maszyną do pisania równie sprawnie co architektoniczną kreską – są najlepszym źródłem do poznania jej fascynującej, złożonej, a zarazem kontrowersyjnej biografii. Publikacja zawiera wybór korespondencji Heleny Syrkus z jej przyjaciółmi i kluczowymi postaciami międzynarodowego środowiska architektonicznego: ze związanymi z Bauhausem Walterem i Ise Gropiusami, z holenderskim urbanistą Cornelisem van Eesterenem i jego żoną – Fridą Fluck, czy też z generalnym sekretarzem Międzynarodowych Kongresów Architektury Nowoczesnej (CIAM) Sigfriedem Giedionem.
Na książkę składają się źródła zgromadzone w obszernym zespole archiwalnym Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Wybrano z niego 142 protokoły posiedzeń Biura Politycznego, Biura Organizacyjnego i Sekretariatu Komitetu Centralnego. Dokumenty, uporządkowane chronologicznie, obejmują lata 1946 –1988. Na posiedzeniach dyskutowano o planowanych i realizowanych inwestycjach architektoniczno-urbanistycznych w okresie trwania tak zwanej Polski Ludowej, a także podejmowano najważniejsze decyzje w tej sprawie. Publikacja będzie pomocą do badań nad tym okresem w polskiej architekturze.
pod redakcją Aleksandry Kędziorek, Katarzyny Uchowicz, Mai Wirkus seria Źródła projekt graficzny kilku.com (Idalia Smyczyńska i Robert Zając) oprawa twarda liczba stron 420 wydanie I, Warszawa 2019 publikacja dwujęzyczna (polski, angielski)
ISBN 978-83-951542-2-5 cena 49 zł
wybór i opracowanie Andrzej Skalimowski seria Teksty Źródłowe projekt graficzny serii i tomu Katarzyna Nestorowicz oprawa miękka liczba stron 316 wydanie I, Warszawa 2022
ISBN 978-83-962825-4-5 cena 45 zł
Mario Botta. Nikt nie rodzi się
Mario Botta jest wnikliwym obserwatorem otaczającego go świata, a architekturę projektowaną przez niego często określa się mianem architektury poezji. Autor monografii sięga do źródeł twórczości tego wybitnego szwajcarskiego architekta. W książce podejmuje rozważania na temat dorobku Botty i zagłębia się w – prowadzony przez niego – intelektualny dyskurs, prezentuje idee, które towarzyszyły Botcie w pracy, a także przybliża jego projekty, w których architekt ucieka od powierzchowności i buduje wartość obiektu poprzez jego relację z otoczeniem. Poznajemy człowieka stojącego w opozycji do współczesnych mu, często modnych, tendencji, próbującego powrócić do ponadczasowych wartości i wiecznego ładu.
autor Marek Pabich seria Monografie
projekt graficzny serii i tomu Anna Piwowar oprawa twarda liczba stron 216
wydanie II, poprawione (I wydanie nakładem NIAiU) Warszawa 2021
ISBN 978-83-956466-3-8 cena 55 zł
Listy znad jeziora Como
Książkę tworzy zbiór listów, które Romano Guardini – wybitny niemiecki teolog i filozof – napisał w połowie lat 20. XX wieku. Autor po raz pierwszy analizuje w nich swoje wyobrażenia na temat wyzwań ludzkości w kulturze coraz bardziej zdominowanej przez maszyny. Wiele uwagi poświęca nowoczesnemu sposobowi budowania i stylowi życia, które zagrażają – jego zdaniem – współistnieniu człowieka z naturą. Nie kwestionuje przy tym samej potrzeby rozwoju, a jedynie oczekuje „bardziej ludzkiej techniki”. Niepokojąco proroczo ujmuje osobiste spostrzeżenia oraz społeczne wyzwania życia w erze technologicznej. Wiele z jego obaw urzeczywistniło się na naszych oczach. Wciąż warto je przypominać i uświadamiać sobie ich konsekwencje w codziennym życiu.
autor Romano Guardini tytuł oryginału Die Technik und der Mensch. Briefe vom Comer See przekład Kamil Markiewicz projekt graficzny Piotr Chuchla oprawa twarda liczba stron 96 wydanie I, Warszawa 2021
ISBN 978-83-962825-3-8 cena 40 zł
Myśli Marzenia Miejsca
Architektura polska w innowacyjnej współczesności
Książka prezentuje rozwój współczesnej architektury w Polsce na tle tendencji ogólnoświatowych. Autorzy skupili się na budowlach użyteczności publicznej powstałych w latach 1980–2020. Na subiektywny wybór przykładów wpłynęły osobiste odczucia autorów, jakie wywołały u nich wybrane budynki. Całość zilustrowano szkicami, rysunkami oraz fotografiami i podzielono na trzy części. Pierwsza przybliża problem kształtowania formy architektonicznej na przykładach polskich i zagranicznych. Druga pokazuje, jak architektura może zmienić wizerunek miejsca. Trzecia jest prezentacją budynków powstałych współcześnie w Polsce.
autorzy Nina Juzwa, Jakub Świerzawski
projekt graficzny Rzeczyobrazkowe
oprawa miękka ze skrzydełkami
liczba stron 264
wydanie I, Warszawa 2021
ISBN 978-83-960286-9-3
cena 55 zł
Architektura przyjaznych przestrzeni
Architektura przyjaznych przestrzeni to zestawienie poglądów i dzieł na temat różnych elementów natury przestrzeni, jej pożądanej aranżacji architektonicznej, zasad kompozycji, wprowadzania dźwięku i światła. Punktem wyjścia do rozważań nad stanem obecnej architektury jest obraz modernizmu corbusierowskiego jako wpływowego nurtu, który – zdaniem autora – doprowadził do powstania blokowisk, czyli przestrzeni nader rzadko dostarczających „wzruszenia albo powodu do radości”. Chwalibóg nie ogranicza się jednak do teoretycznych rozważań. Jego nadrzędnym celem stała się popularyzacja idei kształtowania przyjaznego otoczenia przestrzennego jako niezbędnego warunku kulturowej jakości życia.
autor Krzysztof Chwalibóg projekt graficzny Anna Piwowar
oprawa miękka ze skrzydełkami
liczba stron 132 wydanie I, Warszawa 2022
ISBN 978-83-960286-7-9
cena 68 zł
ArchiKod Architektura
To książka o architekturze nie tylko dla architektów. ArchiKod jest podróżą po 72 miejscach – od znanych przestrzeni publicznych (takich jak Regent Street w Londynie czy Rynek Główny w Krakowie), przez osiedla (przykładowo: Za Żelazną Bramą w Warszawie, Gropiusstadt w Berlinie), po słynne budowle (typu Pont du Gard w Prowansji lub lotnisko w Hongkongu). W czasach, kiedy nikt nie mówił o planowaniu przestrzennym, powstawała przestrzeń publiczna, w której można realizować strategie smart cities Tymczasem w – zaprojektowanym w latach 1920 –2020 – chaosie form przepychających się w kolejce do sławy okazuje się to znacznie trudniejsze.
Książka ukazuje historię architektury od starożytności do współczesności. Autor rzuca wyzwanie tradycyjnemu pojmowaniu tego, czym architektura jest i czym być może. Łączy myślenie projektowe z akademickim warsztatem badawczym i – poprzez krytyczne odczytanie wybranych budynków – bada wpływ komunikacji niewerbalnej na rozwój tożsamości zbiorowej Zachodu. W przeciwieństwie do badaczy opierających swoje studia na tradycyjnych schematach periodyzacji historii, Piotrowski przygląda się obszernemu zbiorowi wytworów architektury pochodzących z różnych czasów i miejsc.
autor Czesław Bielecki
projekt graficzny Kotbury
oprawa miękka ze skrzydełkami
liczba stron 384 wydanie I, Warszawa 2021
ISBN 978-83-962825-5-2
cena 69 zł
autor Andrzej Piotrowski tytuł oryginału Architecture of Thought przekład Grzegorz Piątek projekt graficzny (na podstawie oryginału)
Marcin Hernas | tessera.org.pl
oprawa miękka liczba stron 352 wydanie I, Warszawa 2022
ISBN 978-83-960286-6-2
cena 69 zł
Tożsamość.
100 lat polskiej architektury
Książka opowiada o budynkach i przestrzeniach oraz o twórcach, którzy wpłynęli na kształt miast po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Zadaje przy tym pytania o społeczną tożsamość i zmianę, a także o rolę architektów i urbanistów w naszym codziennym życiu. W jaki sposób ich działalność przyczynia się do budowy polskiego krajobrazu kulturowego oraz tożsa-mości miejsc, które zamieszkujemy? Publikacja towarzyszyła pięciu wystawom przygotowanym przez Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki w 2019 roku. Na przykładzie wybranych miast – Krakowa, Warszawy, Lublina, Poznania i Katowic – ukazano panoramę zjawisk obecnych w polskiej architekturze po 1918 roku.
Gdy dyskutowaliśmy w zespole
Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki, co znaczy dla nas historia polskiej architektury ostatniego wieku, pojawiły się słowa klucze: tożsamość, mozaikowość, nieciągłość, symultaniczność, transformacje. Stąd pomysł na wystawę dorobku stulecia w pięciu miastach […]. Ma to oczywisty wymiar symboliczny, ale też pozwala pokazać to, na czym zależało nam najbardziej: definiowanie tożsamości polskiej architektury i urbanistyki poprzez tożsamości lokalne. Podkreśla zarazem trudną historię scalania II Rzeczypospolitej z trzech zaborów po 1918 roku. Daje również szansę pokazania specyfiki i bogactwa lokalnej architektury i urbanistyki, które wynikały z aktywności mieszkańców, ale i współtworzyły lokalne społeczności. [fragment książki]
pod redakcją Bolesława Stelmacha, Karoliny Andrzejewskiej-Batko projekt graficzny Tomasz Bersz oprawa miękka liczba stron 372 wydanie II, poprawione, Warszawa 2023
ISBN 978-83-968476-3-8 cena 60 zł
Jak pogodzić rozbudowę miast z jednoczesnym zachowaniem przyjaznej i funkcjonalnej przestrzeni dla mieszkańców? To jedno z kluczowych pytań, które stawiają Jan Gehl i Birgitte Svarre. Autorzy dzielą się wnioskami i obserwacjami, dzięki którym można lepiej zrozumieć czynniki wpływające na sposoby korzystania z przestrzeni miejskiej przez ludzi. Ich wskazówki warto wykorzystać w procesach decyzyjnych jako element pracy planistów lub przy projektowaniu pojedynczych obiektów – przede wszystkim po to, aby odzyskać miasto jako istotną przestrzeń do zaplanowania.
autorzy Jan Gehl, Birgitte Svarre tytuł oryginału How to Study Public Life
przekład Marta A. Urbańska
projekt graficzny Camilla Richter-Friis van Deurs
oprawa twarda
liczba stron 192 wydanie I, Warszawa 2021
ISBN 978-83-956466-5-2 cena 49 zł
Mały architekt
Przybornik do oglądania miasta
Miasto jako przestrzeń można poznawać na różne sposoby. Przybornik uaktywnia młodszych czytelników: przypisuje im rolę współtwórców, która pozwoli tę przestrzeń uznać za własną. Świat budynków, podobnie jak świat ludzi i zwierząt, jest różnorodny. Mnogość form można dostrzec pośród ulic, parków czy pomników, trzeba tylko być bardzo uważnym i nauczyć się te formy rozpoznawać. Z pomocą Małego architekta odkryjemy fascynujący świat: poznamy budynki lubiące drapać chmury i kosmicznego przybysza, który wylądował w Katowicach. Wraz z Belką Słupeczańską – naszą przewodniczką – będziemy liczyć, mierzyć, rysować i doświadczać. Do książki dołączono przyrządy do samodzielnego składania i oglądania miasta. Całość jest zapakowana w estetyczne pudełko.
autorki Kasia Domagalska, Marta Kwiatek
projekt graficzny i ilustracje Marta Kwiatek
oprawa twarda
liczba stron 72
wydanie II, poprawione, Warszawa 2023
ISBN 978-83-951542-9-4 (cały przybornik)
ISBN 978-83-956466-2-1 (książka) cena 65 zł
Dom w krajobrazie
katalog pokonkursowy, edycja I
Katalog prezentuje projekty wyróżnione w konkursie „Dom w krajobrazie – konkurs na projekt domu neutralnego klimatycznie, inspirowanego tradycyjną architekturą województwa mazowieckiego. Edycja I – Kurpie Białe i Zielone oraz obszar nadwiślański Mazowsza Zachodniego” zorganizowanym przez Samorząd Województwa Mazowieckiego we współpracy z Oddziałem Warszawskim SARP. Projekty domu jednorodzinnego wolnostojącego wraz z zagospodarowaniem działki miały nawiązywać do historycznego i etnograficznego dziedzictwa wybranych obszarów przy zachowaniu nowoczesnych rozwiązań i odpowiadać na wyzwania związane ze zmianami klimatu. Prezentacji projektów towarzyszą w katalogu teksty sędziowskie.
pod redakcją Katarzyny Kucharczuk
projekt graficzny Anna Piwowar | Siostry Piwowar Studio wydanie I, Warszawa 2024
ISBN 978-83-968476-5-2 (NIAiU)
ISBN 978-83-65912-70-1 (Województwo)
Polska na Targach Lewantyńskich w Tel Awiwie 1932–1936
Autor w popularnonaukowym eseju przedstawia udział Polski w trzech kolejnych edycjach Targów Lewantyńskich. Prezentuje architekturę polskich pawilonów na tle targowych obiektów innych krajów. Przybliża założenia poszczególnych ekspozycji, osoby zaangażowane w pracę nad nimi, lokalne uwarunkowania i międzynarodowy odbiór zarówno samych targów, jak i polskich pawilonów oraz wystaw. Publikacja została zilustrowana bogatą ikonografią pochodzącą z instytucjonalnych i prywatnych zbiorów izraelskich, polskich oraz amerykańskich. Wiele z tych materiałów zaprezentowano po raz pierwszy.
ISBN
autor Artur Tanikowski projekt graficzny Marta Ignerska wydanie I, Warszawa 2022
978-83-965401-5-7
Polska Polityka Architektoniczna
Jakość przestrzeni publicznej
Najnowszy tom Polskiej Polityki
Architektonicznej prezentuje autorskie poglądy na istotne problemy związane z jakością przestrzeni publicznej w naszym kraju. Zakres tematów jest szeroki – od teorii architektury po studia wybranych przykładów. Autorzy poruszają kwestię dostępności oraz zagadnienie krajobrazu żywego, podejmują próbę analizy istotnych czynników determinujących jakość przestrzeni publicznej i warsztatu architekta. W przedstawionych wnioskach końcowych określono działania, które mogą najlepiej służyć naprawie obecnego krytycznego poziomu jakości przestrzeni publicznej w Polsce.
pod redakcją Krzysztofa Chwaliboga projekt graficzny Jerzy W. Wołodźko wydanie I, tom V, Sopot – Warszawa 2022
ISBN 978-83-960990-8-2 (Wydawnictwo Arche)
ISBN 978-83-965401-0-2 (NIAiU)
Studia i szkice
Publikacja jest kontynuacją i rozwinięciem projektu ustanowienia Polskiej Polityki Architektonicznej – opracowanego i opublikowanego w 2009 roku, realizowanego w kolejnych latach. Inicjatywa jest reakcją środowiska architektonicznego na liczne problemy związane z jakością przestrzeni publicznej w Polsce. Tematyka prezentowanej publikacji koncentruje się między innymi na systemach kształtowania przestrzeni na przykładzie Polski, Wielkiej Brytanii i Francji. Analizuje też autorskie studia przypadków. Jest to głos w debacie nad wyzwaniami, przed którymi stoi polityka architektoniczna w Polsce.
pod redakcją Krzysztofa Chwaliboga projekt graficzny Katarzyna Nestorowicz wydanie I, tom IV, Warszawa 2020 ISBN 978-83-956466-0-7
po powojennej architekturze województwa pomorskiego
Powojenna architektura polskiego Wybrzeża musiała odpowiedzieć na wiele wyzwań: od doniosłego zadania odbudowy centrów zabytkowych miast, przez poszukiwania nowego języka dla budownictwa mieszkaniowego, po rozbudowę portowej infrastruktury i stworzenie miejsc służących codziennej pracy, edukacji czy podróżom. Obiekty zaprezentowane w przewodniku to w dużej mierze owoce wielkich nadziei i odważnych wizji, często uwikłanych w absurdy systemu, w którym przyszło im powstać. W publikacji nie zabraknie też realizacji mniej spektakularnych, jednak istotnych z punktu widzenia lokalnych społeczności bądź odzwierciedlających tendencje w budownictwie PRL wspólne dla całego kraju. Jedne kultowe, inne całkiem zwyczajnie i dziś nie zawsze doceniane – razem tworzą wielowymiarowy obraz architektury czterech powojennych dekad na Pomorzu.
autorzy Agnieszka Drączkowska-Gradzik, Bartłomiej Ponikiewski seria Przewodniki
Pierwsza książka o życiu i twórczości
Haliny Skibniewskiej, jednej z najciekawszych polskich architektek XX wieku, uchwycona przez autora z kilku perspektyw. Jej działalność wyróżniała się na tle odwilżowej architektury w Polsce i pozostała unikatowym przykładem interdyscyplinarnej twórczości. Skibniewska projektowanie traktowała integralnie z różnymi dziedzinami nauki, na przykład z socjologią. Uważała, że architektura może mieć sprawczość i poprawiać świat. Tekst, oparty na rozmowach autora z architektką, relacjach jej uczennic i współpracowników oraz na badaniach archiwalnych, wzbogacą zdjęcia, częściowo nigdy niepublikowane.
Szósty tom z serii „Myśliciele dla Architektów” to opracowanie myśli Jeana Baudrillarda ukazujące jej znaczenie dla architektury i współczesnej kultury przestrzeni. Autor rekonstruuje kluczowe pojęcia filozofii – system przedmiotów, kod, symulację, hiperrealność –pokazując, w jaki sposób przenikają one do projektowania wnętrz, urbanistyki i architektury ikonicznej. Architektura nie jest tu neutralnym tłem życia społecznego, lecz aktywnym mechanizmem kształtującym relacje, status i tożsamość. Szczególne miejsce zajmuje pojęcie ambiance – całościowego środowiska znaków, nastrojów i praktyk, które organizuje doświadczenie współczesnego człowieka w świecie mediów i konsumpcji.
autor Tomasz Fudala seria Monografie premiera lato 2026
autor Francesco Proto tytuł oryginału Baudrillard for Architects seria Myśliciele dla Architektów premiera jesień 2026
W książce po raz pierwszy zostanie ukazana wspólna historia twórczości Stanisławy Sandeckiej-Nowickiej i Macieja Nowickiego, architektów działających między Europą, Stanami Zjednoczonymi a Indiami. Zgromadzono w niej bogaty materiał źródłowy: teksty samych Nowickich, współczesnych im krytyków architektury, archiwalne dokumenty i projekty oraz dzisiejsze interpretacje ich dorobku przygotowane przez badaczy z Polski, USA i Indii. Obok analiz historycznych i krytycznych znalazł się także wywiad z ich synem Peterem Nowickim, przybliżający osobisty wymiar tej historii. Publikacja zawiera katalog projektów – zarówno autorskich realizacji Macieja Nowickiego, jak i przedsięwzięć tworzonych wspólnie – oraz ukazuje wkład obojga w rozwój edukacji architektonicznej. To książka o historii architektury, ale odczytywanej z dzisiejszej perspektywy.
Gdy celem wędrówek po świecie są przestrzenie i architektura sacrum, zamienia się to w pielgrzymowanie. Miejsca sakralne oddziałują na człowieka, skłaniają do medytacji, zapamiętania. Taka jest siła nie tylko Jerozolimy, Rzymu czy Asyżu, lecz także podhalańskiego Grywałdu. Zachowaniu w pamięci miejsc i związanych z nimi przeżyć pomagają zdjęcia lub – jak w przypadku tej książki – rysunki i skreślone notatki. Tradycyjny zapis graficzny umożliwia syntezę obrazu sacrum, ukazuje też bardziej indywidualny zapis wrażeń i emocji. Autor zebrał w książce około 300 rysunków kościołów, cerkwi, synagog, meczetów i innych miejsc kultu z poznanych 30 krajów i wyspiarskich miejsc przede wszystkim Europy, ale też Afryki Północnej i Ameryki Środkowej. Powstawały na przestrzeni lat 1960–2020. Rysunki wzbogacił opisami.
autor Konrad Kucza-Kuczyński premiera jesień
Lata 80. w polskiej architekturze
Lata 80. wciąż pozostają nie dość dobrze rozpoznanym okresem w rodzimej architekturze. Kojarzone są głównie z budowlaną stagnacją, problemami wykonawczymi albo zapóźnieniem wobec nurtów popularnych za granicą – z postmodernizmem na czele. Tymczasem ostatnia dekada PRL-u oferuje dużo więcej historii wartych opowiedzenia. Balansowanie pomiędzy socjalizmem a kapitalizmem, kryzysem a karnawałem czy lokalnością a globalnymi trendami zaowocowało poszukiwaniem budowlanych alternatyw. Celem publikacji jest przybliżenie kontekstów teoretycznych, politycznych, ekonomicznych, społecznych i (pop)kulturowych, w jakich rodziła się architektura lat 80. Wraz z badaczami i badaczkami – związanymi m.in. z historią sztuki, historią czy socjologią – eksplorować będziemy zarówno popularne narracje, jak i marginesy ówczesnego projektowania.
pod redakcją Doroty Jędruch i Aleksandry Stępień-Dąbrowskiej
Retrowersje.
Retrowersja to autorska metoda konserwatorska opracowana na początku lat 80. XX wieku w Elblągu przez prof. Marię Lubocką-Hoffmann. Jej celem było odtworzenie dawnego ducha i charakteru historycznego centrum miasta poprzez architektoniczne reinterpretacje. Nowa zabudowa stanowi próbę przełożenia na współczesny język historycznych form, ornamentów i detali. W efekcie na powojennych ruinach powstały budynki zakorzenione w tradycji i historii – wznoszone na dawnych fundamentach, zgodnie z pierwotnym układem urbanistycznym oraz w historycznej skali i sylwecie. Pojęcie retrowersji staje się w publikacji punktem wyjścia do przyjrzenia się także innym powojennym odbudowom historycznych centrów miast Polski w tym okresie. Choć stosowane strategie konserwatorsko-architektoniczne wykazywały wiele podobieństw, w każdym z analizowanych miast przybrały odmienny charakter uwarunkowany lokalnym kontekstem. Stąd propozycja tytułu „Retrowersje” w liczbie mnogiej. Publikacja łączy studia konkretnych miast – Elbląga, Szczecina i Głogowa –z refleksją teoretyczną oraz materiałem wizualnym, otwierając jednocześnie pole do dalszych badań i interpretacji. Książka jest efektem działań badawczych i wystawienniczych Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki.
Urbanistyczna koncepcja Żerania, sięgająca początków XX wieku, przewidywała rozwój nowoczesnego ośrodka przemysłu ciężkiego na prawym brzegu Wisły, z dostępem do kolei i transportu rzecznego. Jej pełna realizacja nastąpiła dopiero po 1945 roku, w warunkach centralnego planowania i ideologicznego podporządkowania urbanistyki i architektury zadaniom władzy ludowej. Naukowa monografia dzielnicy przemysłowo-portowej Żerań, jednej z najważniejszych inwestycji urbanistycznych powojennej Warszawy, projektowanej jako dzielnica wzorcowa, której znaczenie wykraczało poza aspekt gospodarczy, stanowiąc istotny element ideologicznego i przestrzennego kształtowania socjalistycznej stolicy. Badania zostaną oparte na analizie materiałów archiwalnych, planów urbanistycznych, dokumentacji projektowej oraz źródeł ikonograficznych, w znacznej mierze dotąd niepublikowanych. W książce zostanie przedstawiona zarówno analiza teoretyczna, jak i dokumentacja graficzna, która poszerzy wiedzę o powojennej urbanistyce Warszawy i dziedzictwie przemysłowo-architektonicznym PRL.
Gdzie można kupić nasze książki?
Dystrybutorzy:
Bęc Zmiana dystrybucja@beczmiana.pl
Ateneum biuro@ateneum.net.pl
Sklepy stacjonarne, m.in.:
Księgarnia Bęc Zmiana ul. Mokotowska 65 (wejście od ulicy) 00-533 Warszawa
Muzeum Architektury we Wrocławiu ul. Bernardyńska 5 50-156 Wrocław
Księgarnia Karakter ul. Tarłowska 12 31-102 Kraków
