Issuu

Alles over voeding voor je kindje Van baby tot peuter

In samenwerking met kindervoedingsexpert Patricia Ploeger 1 Educatief materiaal voor ouders

VOED012026

Kom alles te weten over voeding voor je kindje.

Borstvoeding is de beste start voor je baby

Alles wat je wilt weten over flesvoeding

4 tot 6 maanden: de oefenhapjes

6 tot 8 maanden: de eerste, échte hapjes

8 tot 10 maanden: échte maaltijden

1 jaar: met de pot mee-eten

2 jaar: ik ben twee en ik zeg ‘nee’!

Voedingsschema 1-2-3 jaar

Plantaardige babyvoeding

Onmisbare voedingsstoffen voor jouw kindje

Handig: uit logeren schema

Voeding voor je kindje In dit boekje vertellen we je alles over voeding voor je kindje: van baby tot peuter. Als ouder kun je je kindje lekker laten proeven en stap voor stap een gezond eetpatroon aanleren. Maar, hoe pak je dat aan? Van iedereen krijg je goed bedoelde adviezen: ‘Doe maar wat goed voelt’, ‘Kijk maar wat hij nodig heeft’. Natuurlijk is het een kwestie van uitproberen, maar je bent op zoek naar houvast. Wij gaan je helpen met praktisch advies over voeding en hebben handige voedingsschema’s toegevoegd. Zo zorg je ervoor dat jouw kindje het goede van eten en drinken binnenkrijgt. Dit boekje is gemaakt in samenwerking met Patricia Ploeger van ‘Gezond eten voor je kind’. Patricia is online kindervoedingsexpert, diëtist én moeder van zoon Rens.

Borstvoeding is de beste start voor je baby Borstvoeding is de beste voeding voor je baby. Het advies is dan ook om zo lang mogelijk borstvoeding te geven. Iedere week dat je borstvoeding geeft is al super! Lukt het niet (meer) om borstvoeding te geven of wil je het verminderen? Overleg dan met het consultatiebureau of arts.

Soepele overstap van borstnaar flesvoeding We kunnen ons voorstellen dat het praktisch en emotioneel een grote stap kan zijn om over te stappen van borstnaar flesvoeding. Met dit schema kunnen jij en je kindje langzaam wennen. Dat komt goed uit, want je lichaam heeft ook de tijd nodig om de moedermelkproductie langzaam

af te bouwen. Per week kun je ongeveer een borstvoeding vervangen door een flesvoeding. Het volgende schema kan je als richtlijn gebruiken bij het afbouwen van borstvoeding.

Weeknr.

Voeding 1

Voeding 2

Voeding 3

Voeding 4

Voeding 5

Borstvoeding

Flesvoeding

Borstvoeding

Flesvoeding

Borstvoeding

Flesvoeding

Borstvoeding

Flesvoeding

Borstvoeding

Flesvoeding

Goed om te weten: Het kan bij jou net iets korter of juist langer duren. Maak je geen zorgen, geef het de tijd die het nodig heeft.

Patricia: ‘De overgang van borstnaar flesvoeding vond ik na 8 maanden een flinke stap. Prettig dat ik het daarom langzaam kon afbouwen. Het geven van de voedingen was voor mij bijzonder, maar ook een grote verantwoordelijkheid. Stap voor stap kon ik de verantwoordelijkheid voortaan delen met mijn partner, stiekem best fijn.’

Alles wat je wilt

weten over flesvoeding

Als je net met flesvoeding start is het even spannend. ‘Hoeveel heeft mijn kindje nodig?’ en ‘Hoe maak ik een flesje klaar?’ Hieronder geven we je informatie over het geven van een Hoe maak ik flesje en álles daaromheen. een flesje klaar? De basis is eigenlijk heel simpel: start met schoon materiaal, volg de aanwijzingen op de verpakking en geef het flesje op de juiste temperatuur. Met dit stappenplan heb je het zo onder de knie.

Was zorgvuldig je handen en steriliseer de fles, de sluitring en het speentje.*

Draai de dop op de fles en schud goed om het poeder op te laten lossen. Check de temperatuur op de binnenkant van je pols.

* lees ook de schoonmaak instructies van het flesje.

Kook vers drinkwater voor 1 minuut en laat dit afkoelen. Schenk de aangegeven hoeveelheid handwarm (37°C) water in de fles. Tip: je kan het afgekoelde water verwarmen in de magnetron (op 750W, 20 sec. per 100 ml water).

Gebruik alleen het bijgevoegde maatschepje. Vul deze met poeder en strijk af aan het afstrijkrandje in het blik. Voeg het aantal aanbevolen maatschepjes toe aan het water in de fles. Tip: vul vooraf een poedertorentje, zodat je sneller klaar bent.

Plaats na gebruik het maatschepje terug in de BELANGRIJK: AAN ONJUISTE verpakking en sluit de verpakking BEREIDING EN BEWARING goed. Bewaar op een droge en ZIJN RISICO’S VOOR DE koele plaats. De inhoud moet gebruikt worden binnen 4 weken na opening. GEZONDHEID VERBONDEN.

Hoeveel flesvoeding heeft mijn kindje nodig?

Zo ben je nog beter voorbereid: • Gebruik altijd het juiste maatschepje, maatschepjes kunnen wel eens verschillen. • De verhouding is altijd: 1 schepje melkpoeder voor 30 ml water. • ‘Voel’ de temperatuur van de voeding met je pols. Doe een druppeltje op de binnenkant van je pols (denk aan: badwater temperatuur). • Vul vooraf een poedertorentje met de juiste hoeveelheid poeder. Dat scheelt tijd! Ideaal voor een nachtvoeding, maar ook handig voor als je kindje NU honger heeft.

• Je baby geeft zelf aan wanneer hij genoeg heeft gehad. Hij hoeft het flesje niet altijd helemaal leeg te drinken. • Een baby heeft ongeveer 150 ml voeding nodig per VOEDINGSSCHEMA GEBOORTE - 6 MAANDEN kilogram lichaamsgewicht per dag. Voorbeeld: een Gemiddeld Aantal Hoeveelheid Afgestreken Per baby van 4 kilo heeft 600 ml voeding nodig. Gewicht voedingen Gekookt Schepjes per Voeding baby Per dag Water Voeding*** **** • Kijk ook altijd op de verpakking van jouw ml < 3 kg flesvoeding7 voor het 60 juiste schema2 passend65bijmlde 6 90 ml 3 100 ml 3 - 3,5 kg leeftijd van jouw kindje. 5 120 ml 4 135 ml 3,5 - 4 kg 5een voorbeeldschema. 150 ml 5 165 ml 4 Hieronder - 5 kg 5 - 6 kg > 6 kg

5 4

180 ml 180 ml

6 6

200 ml 200 ml

VOEDINGSSCHEMA VANAF 6 MAANDEN Leeftijd baby

Aantal voedingen Per dag

Hoeveelheid Gekookt Water

Afgestreken Schepjes per Voeding

Per Voeding

6 - 8 mnd 8 - 12 mnd

3-4 3

180 ml 180 ml

6 6

200 ml 200 ml

VOEDINGSSCHEMA VANAF 12 MAANDEN Leeftijd baby 12+ mnd

Aantal voedingen Per dag

Hoeveelheid Gekookt Water

Afgestreken Schepjes per Voeding

Per Voeding

3 2

90 ml 150 ml

3 5

100 ml 165 ml

Ga je met de kleine op pad? Neem dan het volgende mee:

Mag ik flesvoeding bewaren? Bereide voeding is buiten de koelkast niet langer dan 1 uur houdbaar.

1. Schone fles + gevuld poedertorentje. 2. Gekookt water in een thermoskan. 3. Flesje koud kraanwater. Maak het flesje pas klaar als je het nodig hebt. Meng gekookt water met het koude water als deze nog te warm is.

Gooi restjes flesvoeding weg, hier kunnen bacteriën in zitten waardoor je baby ziek wordt.

4 tot 6 maanden:

de oefenhapjes Jouw kindje ontdekt de wereld met al zijn zintuigen. Dat geldt ook voor eten. Je kunt je kindje laten zien, voelen, proeven en ervaren wat vaste voeding is. Als ouder kun je hier niet vroeg genoeg mee beginnen! Van 4 maanden tot 1,5 jaar kun je reuzenstappen zetten. Een kindje heeft zin om nieuwe smaken te leren kennen. Wil je ook zo’n lekkere alleseter? Hieronder leggen we stap voor stap per leeftijdsfase uit hoe je te werk gaat.

Jij bent goed!

Super! Jij ook.

Wanneer start je met het eerste oefenhapje? Je start wanneer je kindje daaraan toe is. Dat merk je zo:

Tussen vier en zes maanden start je met oefenhapjes. Wist je dat bijna iedere baby het eerste hapje uitspuugt? Het is een reflex, zodra er iets ‘vreemds’ binnenkomt. Een mooie bescherming van Moeder Natuur! Dit verdwijnt als je vaker hapjes geeft. Vind je het spannend, die eerste hapjes? We kunnen ons voorstellen dat je nog geen idee hebt hoe je dit aan moet pakken. Wij gaan je helpen met praktische tips. Oh en houd je camera stand-by, een eerste hapje kan zomaar een heel leuk filmpje opleveren.

• • • •

Je kindje kijkt het eten van je bord. Je kindje pakt het eten uit je handen. Je kindje wilt het eten in z’n mond stoppen. Je kindje maakt smakgeluidjes.

Start je met groente of fruit? Sommige ouders denken dat je met groente moet beginnen. Super! Maar fruit is ook helemaal goed. Je kiest voor vriendelijke, zachte smaken zoals een rijpe peer of banaan. Appel valt vaak ook goed in de smaak, wel even kort koken. Of deze (gekookte) groentesoorten: bloemkool, worteltjes of broccoli.

Populaire groentesoorten en gewicht per eetlepel Op zoek naar inspiratie voor groentesoorten? Hieronder vind je een aantal populaire groentesoorten voor je baby.

Populaire fruitsoorten en gewicht per stuk Wil je meer variatie in fruitsoorten? Hieronder vind je een aantal lekkere fruitsoorten voor je baby.

Fruitsoort

Groentesoort (gekookt)

Gewicht per eetlepel

Bloemkool Sperziebonen Worteltjes Broccoli Doperwtjes

30 gram 25 gram 30 gram 30 gram 25 gram

Voor baby’s bestaat geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid groente. Deze bestaan wel voor kindjes van 1 jaar. In de leeftijd van 1 tot 3 jaar is de richtlijn 50-100 gram groente.

Gewicht per stuk/portie

120 gram Appel zonder schil (gekookt) 130 gram Banaan Peer zonder schil 180 gram 40 gram Mango (uit de diepvries) (4 blokjes) 110 gram Perzik zonder schil en pit

Voor baby’s bestaat geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid fruit. Deze bestaan wel voor kindjes van 1 jaar. In de leeftijd van 1 tot 3 jaar is de richtlijn 1,5 portie fruit, dit komt neer op 150 gram.

Patricia: ‘Ik vind het belangrijk dat mijn zoontje Rens varieert en zoveel mogelijk smaken proeft. Maar eet ik zelf eigenlijk weleens iets anders dan banaan, sinaasappel of appel? Ik beken, dat valt tegen. Eigenlijk is dat voor mij ook een goed idee. Door mijn kindje ga ik ook nog eens beter eten. Bedankt Rens!’

Zoveel geef je je kindje van 4-6 maanden: Je begint met een paar theelepeltjes per keer. Je kunt beginnen met bijvoorbeeld 3 theelepeltjes. Bijvoorbeeld 1-2 keer per dag. Het luistert niet zo heel nauw, je kunt hier lekker relaxt mee om gaan. Mag het ietsje meer zijn? Ja, natuurlijk. Het mag best een 1/3 stuk fruit zijn of een paar eetlepels groente. Lekker toch, als je kindje er zo van geniet. Je bouwt het rustig op.

Eerst één smaak, later combinaties Het is belangrijk dat je kindje de losse smaken gaat herkennen.

Het gaat zo: kennismaken, herkennen en waarderen. Afwisselen in smaken zorgt ervoor dat een nieuw groente of fruit op latere leeftijd beter in de smaak valt. Later maak je pas combinaties.

Hapjes bewaren Een babyhapje bewaar je in de koelkast of in de diepvries. Je kunt het hapje 1 dag in de koelkast (4°C) of 3 maanden in de vriezer bewaren. TIP: Plak een etiket op het zakje/bakje. Schrijf op wat erin zit en noteer de datum.

Goed om te weten • Een blender of mixer heb je vaak niet nodig. Eten fijnprakken is voldoende. Hard fruit of groente kun je (kort) koken. • Benieuwd naar de juiste temperatuur van een ‘warm’ babyhapje? Meten is niet nodig, lauw is altijd goed. • Een uitgerust kindje eet vaak beter. Geef de hapjes daarom op een moment dat je kindje niet te moe is, bijvoorbeeld vlak na een slaapje.

6 tot 8 maanden: Groente en fruit als beleg is altijd goed!

eerste, échte hapjes Je kindje is alweer een half jaar. Gaat snel hè? Qua eten kun je nu: smaken combineren, een broodje geven en minder fijne stukjes geven. Maar hoe ziet

zo’n voedingsschema eruit? En welke smaakcombinaties zijn lekker? Het volgende schema laat zien hoeveel je jouw kleintje ongeveer kunt geven. Ook geven we je tips over lekkere smaakcombinaties.

Richtlijn voedingsschema voor een baby van 6-7 maanden In dit voorbeeld geef je om de 4 uur nog een melkvoeding. Daarna

VOEDING

6.30u

Borstvoeding of opvolgmelk

10.30u

Borstvoeding of opvolgmelk

met ontbijt, lunch,

12.00u

Fruithapje (bijv. ½ geprakte banaan)

avondeten en gezonde

14.30u

Borstvoeding of opvolgmelk

17.00u

Groentehapje + evt. een stukje brood

19.00u

Borstvoeding of opvolgmelk

stap je geleidelijk over op een eetpatroon

tussendoortjes.

TIJDSTIP

LITTLE STEPS ® 2 opvolgmelk vanaf 6 maanden

Patricia: ‘Ik kom uit een bakkersfamilie. Dus ik kon niet wachten om Rens z’n eerste stukje brood te geven. Het duurde uiteindelijk ongeveer 2 weken voordat Rens brood binnenhield. Ik besefte, geduld is een schone zaak.’

Goed om te weten Brood Je begint met lichtbruin brood. Je mag met 6 maanden een stukje brood geven. Pak brood van 1 dag oud, dit plakt minder aan het gehemelte. Rond 7 maanden geef je een broodkorstje. Als je kind bruinbrood kan verdragen, stap je langzaam over op volkorenbrood. Beleg is nog niet echt nodig. Besmeren met zachte margarine is genoeg in deze fase. Gezond beleg Gaat brood goed, dan kan je gaan beginnen met beleg. Wat is nou gezond én lekker beleg? Één vuistregel: groente en fruit is altijd goed. Wat dacht je van plakjes banaan of fijngeprakte avocado? Als je iets anders wilt geven dan zijn dit bijvoorbeeld goede keuzes: 100% pindakaas/notenpasta of verse geitenkaas. Gekookt ei is ter afwisseling ook een prima keuze. Hapjes worden steeds groter Vanaf een maand of 7 kun je de hapjes langzaam vervangen voor maaltijden. Met een maand of 7-8 kan je kindje bijvoorbeeld een hele boterham of een heel stuk fruit eten.

Hoeveel fruit- en groentehapjes? Vraag je je af hoe groot zo’n groente of fruithapje kan zijn? Als richtlijn kun je gemiddeld 100 gram per portie aanhouden. Bijvoorbeeld een halve tot een hele banaan.

Tips Voorbeeld hapjes, lekkere combinaties Wat combineer je nou met wat? We geven je een aantal suggesties ter inspiratie. • Aardappel met bloemkool en appel. • Courgette met doperwtjes. • Venkel met appel en rozijntjes. • Zoete aardappel met peer & pastinaak. • 3 P’s: Pastinaak, peen en pompoen.

Ook lekker! NESTLÉ Yogolino als toetje of tussendoortje. Kan ongekoeld bewaard worden, dus handig wanneer je onderweg bent.

8 tot 10 maanden:

échte maaltijden In deze fase kun je zoveel: je kindje leren eten, laten drinken uit een beker, grovere hapjes geven en échte maaltijden voorschotelen! Leren eten start met knoeien. Maar hoe ga je te werk? En hoeveel en wat geef je precies? Het volgende schema laat zien hoeveel je jouw kleintje kunt geven.

Patricia: ‘Toen Rens zelf ging eten zat alles onder. Ik wilde het stiekem weer overnemen. Maar ja, leren eten zonder te knoeien kan niet. Inmiddels is mijn motto: Niet groeien zonder te knoeien!’

Dit geef je een kindje van 8-10 maanden TIJDSTIP

VOEDING

6.30u

Borstvoeding of opvolgmelk + 1 sneetje brood

9.30u

Fruithapje (1 stuk fruit) + borstvoeding of opvolgmelk

12.00u

1 sneetje brood + water

14.30u

1 maïswafel

17.00u

Avondmaaltijd* + water

19.00u

Borstvoeding of opvolgmelk

*Avondmaaltijd: • 1 eetlepel vlees/vis/ei. • 2-3 eetlepels aardappel of 2 eetlepels gekookte rijst, pasta, couscous, bulgur. • 3-4 eetlepels groente. • 1 eetlepel vet (olie of vloeibare margarine) bij de bereiding van de warme maaltijd.

Een dagje geen vlees, vis of zuivel? Lees er meer over op pagina 20. 14

Goed om te weten Échte maaltijden Vanaf een maand of 7-8 kun je starten met het toevoegen van de avondmaaltijd. Een gezonde avondmaaltijd bestaat uit eiwitten (zoals bonen, gekookt ei of gaar vlees/vis), koolhydraten (zoals aardappel, rijst of pasta), groenten en vetten (zoals olijfolie of vloeibare margarine). Geef de avondmaaltijd in het begin niet te laat, bijvoorbeeld om 17.00u. Anders is je kindje misschien te moe om te eten. Apart koken Apart koken is niet nodig. Je baby mag al zoveel wél, zoals een hard gekookt eitje of bulgur en natuurlijk groente & fruit, zoals doperwtjes of zelfgemaakte appelmoes. Dit mag je nog niet geven aan je baby: rauw vlees, rauwe vis, rauw of zachtgekookt ei en liever geen zout (ook geen zoute smaakmakers, zoals ketjap). Zout Er zit van nature al zout in ons eten. Bovendien kan je baby nog niet veel zout verwerken, de nieren zijn nog in ontwikkeling. Voeg daarom geen zout aan het (avond)eten van je baby toe.

Tips Leren eten • Je kunt 2 bordjes gebruiken. 1 bordje waarvan jij je kindje eten geeft en 1 bordje waarvan je kindje zelf leert eten. • Ben je bang voor spaghetti bolognese tot aan het plafond? Pak een slabbetje met opvangbakje, ideaal. • Koop een speciaal kinderbestekje. Voor baby’s vanaf 9 maanden kun je al een speciaal lepeltje en vorkje kopen. • Start met kliederen :-). Voelen, ruiken, zelfs fijnknijpen of pletten. Het hoort er écht allemaal bij! • Beloon je kindje als hij zelf z’n eten in z’n mond doet: met z’n handje of met een lepeltje. • Om je kindje goed te laten kauwen, kun je zelf (overdreven) kauwbewegingen maken met je mond. Dat vindt je kindje vaak ook nog eens grappig. Leren drinken • Geef je kindje een overgangsbeker zonder speen of tuit. Er bestaan bekers die niet lekken als je ze op de kop houdt (de zogenaamde 360° beker). Superhandig, veilig voor de tanden en zo traint je kindje toch de mondspieren.

1 jaar: met

de pot mee-eten Wat een mijlpaal, de 1ste verjaardag van je kind! Een gek idee, nu écht baby-af. Vanaf een jaar mag je kindje met de pot mee-eten. Maar hoeveel en wat geef je precies? Het volgende schema laat zien hoeveel je jouw dreumes

Per dag heeft je kindje ongeveer deze voeding nodig:

kunt geven.

ETEN EN DRINKEN

VOOR EEN KINDJE VAN 1 JAAR

Groente

1 opscheplepel (50 gram)

Fruit

1,5 stuks (150 gram)

Brood (bruin of volkoren)

2 sneetjes

Volkoren graanproducten

1 opscheplepel (ca. 60 gram)

(bv. volkoren couscous, volkorenpasta of zilvervliesrijst) en aardappelen

100% pindakaas of notenpasta

1x broodbeleg (1 eetlepel)

Melk- of melkproducten

2 bekertjes (300 ml)

Vlees, vis, ei of gare peulvruchten

50 gram

Vetten (zachte margarine of olie)

30 gram

Vocht (water of lauwwarme thee)

7 bekertjes

LITTLE STEPS ® voor kindjes vanaf 12 maanden

+ Extra vitamine D Vitamine D supplement: jouw kind heeft tot en met 3 jaar 10 microgram extra vitamine D nodig. Handig ezelsbruggetje: tot je kindje naar de basisschool gaat.

Goed om te weten Nog even geen harde kaas Geef een kindje liever geen harde kaas tot z’n 4e verjaardag. Hier zit te veel zout in, dit kunnen de nieren nog niet goed verwerken. Op zoek naar een alternatief? Geef bijvoorbeeld mozzarella, hüttenkäse of verse, zachte geitenkaas. Pas op met smeerleverworst Geef een kindje geen smeerleverworst of paté tot z’n 4e verjaardag. Reden? Hier zit veel vitamine A in. Een grote hoeveelheid kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeidheid of hoofdpijn bij je kindje. Op zoek naar een ander, smeerbaar beleg? Goede keuzes zijn verse, zachte geitenkaas of 100% pindakaas/ notenpasta, avocado, 100% appelstroop. Ook zou je af en toe vegetarische paté of vegetarische smeerworst kunnen geven. Vegetarisch of plantaardig eten Je kindje gezond laten opgroeien met minder of geen vlees, vis of zuivel kan!

Met 1 bordje NESTLÉ baby cereals geef je je kindje al meer dan 50% van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid ijzer.

Zorg wel voor goede vervangers, zoals een eitje of een halve opscheplepel bonen (bijvoorbeeld kikkererwten, linzen, kidneybonen of bruine bonen). Lees er meer over op pagina 20. Vet belangrijk Jonge kinderen krijgen vaak te weinig goede vetten binnen. Besmeer de boterhammen met zachte margarine en voeg altijd olie (zoals zonnebloemolie of olijfolie) of vloeibare margarine aan de warme maaltijd van je kindje toe. Regelmaat Regelmaat is het beste voor je kindje als onderdeel van een gezond eetpatroon. Probeer dus duidelijke eet- en drink- momenten in te plannen: ontbijt, lunch en diner + maximaal 3-4 tussendoortjes.

2 jaar: ik ben twee

en ik zeg ‘nee’!

Wauw, je kindje mag alweer 2 kaarsjes uitblazen. Welkom in de wereld van jouw peuter! Jouw ontdekkende peuter kan heel schattig, maar tegelijkertijd vermoeiend zijn. Ook met het eten kom je een aantal uitdagingen tegen, want ik ben 2 en zeg ‘nee’. Maar hoeveel heeft je peuter eigenlijk nodig? Het volgende schema laat zien hoeveel je jouw kleintje kunt geven. Ook geven we je een aantal tips voor als je kindje

Tips 3 Tips voor een gezellige sfeer aan tafel 1. Zing een liedje of trek een gek gezicht, houd het ontspannen. 2. Old school vliegtuigjes werken vaak ook prima! 3. Omgekeerde ‘weddenschappen’: ‘Jij kan dit hapje vast niet opeten!’ …. En hoppa daar gaat dat hapje zo zijn mond in.

Per dag heeft je kindje ongeveer deze voeding nodig:

niet wil eten.

ETEN EN DRINKEN

VOOR EEN KINDJE VAN 2 JAAR

Groente

1,5 opscheplepel (75 gram)

Fruit

1,5 stuks (150 gram)

Brood (bruin of volkoren)

2 - 3 sneetjes

Volkoren graanproducten (bv. volkoren 1,5 - 2 opscheplepels (ca. 75-100 gram) couscous, volkorenpasta of zilvervliesrijst) en aardappelen

100% pindakaas of notenpasta

1x broodbeleg (1 eetlepel)

Melk- of melkproducten

2 bekertjes (300 ml)

Vlees, vis, ei of gare peulvruchten

50 gram

Vetten (zachte margarine of olie)

30 gram

Vocht (water of lauwwarme thee)

7 bekertjes

Help, mijn kind wil niet eten Goed om te weten, het ligt 9 van de 10 keer niet aan het eten. Je kindje heeft geen zin, is te moe of snel afgeleid. We geven je een paar tips voor als je kindje niet wil eten: • Eet niet te laat. Een uitgerust kindje eet (bijna) altijd beter. • Gaat het alleen om het avondeten? Probeer dan eens een warme maaltijd tussen de middag. 18

• Ga je kind niet straffen/belonen of eten opdringen. Misschien verleidelijk, maar het heeft vaak een averechts effect. • Blijven aanbieden, sommige smaken moet je kindje leren waarderen. Dat lukt soms pas na 10-15x proeven.

Voedingsschema 1-2-3 jaar Je weet nu hoeveel en wat je kindje ongeveer nodig heeft. We kunnen ons voorstellen dat je op zoek bent naar een duidelijk voedingsschema, net zoals we bij 6-8 maanden en 8-10 maanden hebben gegeven. Het volgende schema kun je gebruiken ter inspiratie als je kindje 1, 2 of 3 jaar is.

Zorg dat je kindje bij elk eetmoment of tussendoortje wat drinkt.

EETMOMENT

HOEVEELHEDEN VOOR EEN KIND VAN 1 TOT EN MET 3 JAAR

Ontbijt – 07.30u • Volkorenboterham met margarine en plakjes banaan • Bekertje (karne)melk, opvolgmelk of een plantaardig alternatief met toegevoegde vitamines/mineralen

1 1

Tussendoor – 10.00u • Schaaltje met fruitsalade (bijv. kiwi, perzik en peer)

100-150 gram

Lunch – 12.30 • Volkorenbrood met margarine en appelstroop

1-2 sneetjes

Tussendoor – 15.00u • Gedroogd fruit • Volkorencracker met margarine en 100% notenpasta (zonder toegevoegd suiker/zout)

2 gedroogde (ongezwavelde) abrikozen 1

Avondeten – 18.00u • Aardappel- en wortelfrietjes uit de oven met een stukje gebakken zalm. • óf een kant en klare babyvoeding maaltijd (190-250gram)

Vis: 50-60 gram Aardappel: 1-2 stuks Wortel: 100 gram Vet (olie of vloeibare margarine): 1 eetlepel

Tussendoor – 18.30/19.00u • Schaaltje yoghurt met een theelepel rozijntjes en een snufje kaneel.

Laat je kind drinken bij ieder eetmoment of tussendoor (zoals water of thee zonder suiker).

19 19

Plantaardige babyvoeding Wat is plantaardige babyvoeding? Plantaardige babyvoeding is voeding zonder gebruik van dierlijke ingrediënten zoals vlees, vis en zuivel. Bij vegetarische babyvoeding wordt er geen vlees of vis gebruikt, maar kunnen er wel andere dierlijke producten gebruikt worden, zoals ei en zuivel.

Vega(n) kan prima! Je kindje gezond laten opgroeien met minder of geen vlees, vis of zuivel is goed mogelijk. Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat je kindje wel voldoende binnenkrijgt van voedingsstoffen die in vlees, vis en zuivel voorkomen. Denk hierbij aan eiwitten, ijzer, zink, B-vitamines en omega-3 vetzuren. Vervang vlees, vis of zuivel dus door plantaardige producten die deze voedingsstoffen bevatten.

Enkele voorbeelden: • Peulvruchten, die van nature rijk zijn aan plantaardig eiwit zoals kikkererwten, linzen, witte en bruine bonen. (Groene bonen zoals sperziebonen en snijbonen bevatten minder eiwitten en zijn daardoor minder geschikt als vleesvervanger.) • Noten zijn een goede bron van Omega-3 vetzuren en zink • Groene bladgroenten, zoals spinazie, zitten vol met ijzer.

Ben jij op zoek naar lekkere en voedzame, plantaardige voeding voor je kleintje?

Vleesvervangers voor je kindje In plaats van een stukje vlees kun je voor kindjes tot 4 jaar kiezen voor: • • • •

NESTLÉ Yogolino Plant-based BIO Mango Kiwi is een 100% plantaardig toetje of tussendoortje. Het is gemaakt op basis van biologische kokosmelk en gepureerd fruit. Een lekker alternatief op zuivel voor kindjes vanaf 6 maanden. Ook geschikt voor kindjes met een koemelkallergie.

Een ei 65 gram tempé en/of tofu 25 gram notenpasta 50 gram gare peulvruchten

Vegetarische alternatieven met toegevoegde vitamines (ijzer, B1, B12) zijn ook geschikt. Let op met kant-enklare vleesvervangers: deze bevatten vaak te veel zout!

Disclaimer: Wil je dierlijke ingrediënten voor het grootste deel of helemaal schrappen uit de voeding van je kindje? Doe dit dan altijd onder begeleiding van een geregistreerd diëtist. 21

Onmisbare voedingsstoffen voor jouw kindje Je kindje heeft voldoende energie en de juiste voedingsstoffen nodig, zoals veel vezels, extra vitamine D en voldoende gezonde vetten.

Belangrijke voedingsstoffen

De energie en voedingsstoffen heeft een kindje ook nodig om te kunnen leren, kruipen, vallen en weer opstaan. We geven je een overzicht van de belangrijkste voedingsstoffen voor jouw kindje.

Vitamine D Een kind heeft 10

Vetten

Vezels

Geven energie.

Goed voor de darmen, zodat

Ook zijn gezonde

je kindje makkelijk kan

(onverzadigde) vetten

poepen. Vezels zitten o.a. in groenten en fruit, volkorengranen (zoals volkorenbrood of volkorenpasta) bonen en noten.

belangrijk voor de groei en ontwikkeling. Vetten zitten o.a. in margarine en olie, zoals zonnebloemolie en olijfolie.

microgram vitamine D nodig tot 4 jaar.

Vitamines D&K

Eiwitten Koolhydraten Geven energie. Ook is het brandstof voor de hersenen van je kindje. Koolhydraten zitten o.a. in brood, pasta, rijst, aardappels en fruit.

Zijn bouwstenen en zorgen

Vitamine K

voor opbouw én herstel van

Je baby heeft de eerste

o.a. spieren, botten, organen

12 weken 150 microgram

en zenuwstelsel. Eiwitten zitten o.a. in zuivel, vlees, vis, tofu, peulvruchten, pindakaas of notenpasta en brood.

vitamine K nodig. Dit advies geldt bij volledige borstvoeding en minder dan 500 ml flesvoeding per dag.

IJzer

Calcium

Nodig voor het

Vitamine A

vervoeren van zuurstof

Goed voor de ogen, gezonde

onderhoud van

door het lichaam en goed

huid en weerstand. Vitamine A zit o.a. in vlees, zuivel, ei en vis. Provitamine A komt voor in groenten, zoals spinazie of wortel. Provitamine A wordt door het lichaam omgezet in vitamine A.

tanden en botten. Calcium zit o.a. in zuivel, kaas, bonen en noten.

Vitamines & mineralen

Omega-3 vetzuren

voor de cognitieve ontwikkeling. IJzer zit o.a. in (rund)vlees, kip, vis, bonen, noten, volkorenproducten en donkergroene bladgroenten (zoals paksoi of spinazie).

Foliumzuur (vitamine B11) Belangrijk voor de groei en werking van het lichaam. Foliumzuur zit o.a. in volkorenproducten (zoals volkorenbrood), vlees, (groene) groenten en in kleinere hoeveelheden in zuivel.

Vitamine B12

Belangrijk voor aanleg en

Belangrijk om goed te kunnen zien en voor de hersenontwikkeling (taal, leren en geheugen). DHA zit vooral in vette vissoorten, zoals forel, makreel en zalm. Maar ook in zaden en noten.

Nodig voor een goede werking van het zenuwstelsel en de aanmaak van rode bloedcellen. Vitamine B12 zit in nagenoeg alle dierlijke producten zoals vlees en zuivel.

Vitamine K Belangrijk voor de bloedstolling.

Vitamine K zit o.a. in (groene) groenten, zuivel, vlees, ei, granen en fruit.

Vitamine D Onmisbaar voor het immuunsysteem, de calciumopname en voor stevige tanden en botten. Vitamine D zit o.a. in vette vis (zoals zalm) en in kleinere hoeveelheden in ei en vlees. Ook wordt het toegevoegd aan bijvoorbeeld zachte/ vloeibare margarine uit kuipje of fles.

Vitamine C Belangrijk voor genezing van wondjes, ijzeropname en weerstand. Vitamine C zit o.a. koolsoorten, citrusfruit (zoals mandarijn), kiwi, aardbei en aardappelen.

Zink Nodig bij de opbouw van eiwitten en onmisbaar bij een goede werking van het immuunsysteem.

Uit logeren schema Eten & drinken

Dit schema is onderdeel van het boekje “Alles over voeding voor je kindje”. Een uitgave van Nestlé Babyvoeding Nederland.

Eet ik: Om

uur

Drink ik: Eet ik: Drink ik:

uur

Eet ik: Drink ik:

uur

Eet ik: Drink ik:

Als tussendoortje lust ik

Slapen Ik word wakker om

uur.

Ik doe mijn 1e slaapje om:

uur.

Ik doe mijn 2e slaapje om:

uur.

Ik ga ‘s avonds naar bed om:

uur.

Speciale slaapkleding: Niet vergeten:

Verder belangrijk vandaag:

□ Tandenpoetsen

□ In bad

□ Vitamines/medicijnen

Uit logeren schema Eten & drinken

Dit schema is onderdeel van het boekje “Alles over voeding voor je kindje”. Een uitgave van Nestlé Babyvoeding Nederland.

Eet ik: Om

uur

Drink ik: Eet ik: Drink ik:

uur

Eet ik: Drink ik:

uur

Eet ik: Drink ik:

Als tussendoortje lust ik

Slapen Ik word wakker om

uur.

Ik doe mijn 1e slaapje om:

uur.

Ik doe mijn 2e slaapje om:

uur.

Ik ga ‘s avonds naar bed om:

uur.

Speciale slaapkleding: Niet vergeten:

Verder belangrijk vandaag:

□ Tandenpoetsen

□ In bad

□ Vitamines/medicijnen

Schrijf je hier in voor onze nieuwsbrief

Bel gratis 0800-0230131 Chat met ons @nestle.babyvoeding Stap voor stap leer je je kindje kennen. En je kunt niet alles weten.

nestlebabyvoeding.nl @nestlebaby.nl

Wij helpen je graag bij al je vragen. Neem gerust contact met ons op.

Disclaimer Dit boekje is bedoeld om jou te helpen bij voeding voor je kindje. De voedingsschema’s zijn voor een baby of kindje zonder voedselallergie. Je kunt het schema gebruiken als richtlijn, maar let vooral op de signalen van je eigen kindje. Als ouder bepaal je wat en wanneer je kind eet, je kind mag zelf bepalen hoeveel. Heb je twijfels over de voeding voor jouw kind? Voor persoonlijk advies raden we je aan contact op te nemen met een deskundige, zoals de lactatiekundige, het consultatiebureau of een arts. Belangrijk informatie: De beste manier om een baby te voeden is door borstvoeding te geven, omdat moedermelk ideaal uitgebalanceerde voeding is, je baby tegen ziektes beschermt en ook nog andere voordelen voor zowel de baby als de moeder biedt. Wij adviseren om het consultatiebureau of een arts te raadplegen bij het maken van de keuze hoe je jouw baby voedt. Moeders zouden ook voorlichting moeten krijgen over de voorbereiding op borstvoeding en de manier waarop zij het geven van borstvoeding kunnen voortzetten. Als je kiest om borstvoeding te geven, is het belangrijk om gezond en gebalanceerd te eten. Flesvoeding is bedoeld om moedermelk te vervangen wanneer moeders ervoor kiezen geen borstvoeding te geven of om andere redenen waardoor ze niet in staat zijn om dat te doen. Een besluit om geen borstvoeding te geven of om gedeeltelijke flesvoeding te introduceren, zal de productie van moedermelk verminderen. Het is moeilijk om terug te komen op je beslissing om geen borstvoeding meer te geven. Borstvoeding is de meest economische voeding. Wanneer toch wordt besloten om flesvoeding te geven is het belangrijk om dit te bereiden en te bewaren volgens de instructies op het etiket, om zo risico’s voor de gezondheid van je baby te voorkomen. Met vriendelijke groeten, Nestlé Babyvoeding.