Issuu

Alles over voeding voor je kindje van baby tot peuter

In samenwerking met Patricia Ploeger 1

Kom alles te weten over voeding voor je kindje.

Borstvoeding is de beste start voor je baby

Alles wat je wilt weten over flesvoeding

4 tot 6 maanden: de oefenhapjes

6 tot 8 maanden: de eerste, échte hapjes

8 tot 10 maanden: échte maaltijden

1 jaar: met de pot mee-eten

2 jaar: ik ben twee en ik zeg ‘nee’!

Voedingsschema 1-2-3 jaar

Plantaardige babyvoeding

Onmisbare voedingsstoffen voor jouw kindje

NESTLÉ Baby & me

Handig: uit logeren schema

Voeding voor je kindje In dit boekje vertellen we je alles over voeding voor je kindje: van baby tot peuter. Als ouder kun je je kindje lekker laten proeven en stap voor stap een gezond eetpatroon aanleren. Maar, hoe pak je dat aan? Van iedereen krijg je goed bedoelde adviezen: ‘Doe maar wat goed voelt’, ‘Kijk maar wat hij nodig heeft’. Natuurlijk is het een kwestie van uitproberen, maar je bent op zoek naar houvast. Wij gaan je helpen met praktisch advies over voeding en hebben handige voedingsschema’s toegevoegd. Zo zorg je ervoor dat jouw kindje het goede van eten en drinken binnenkrijgt. Dit boekje is gemaakt in samenwerking met Patricia Ploeger van ‘Gezond eten voor je kind’. Patricia is online kindervoedingsexpert, diëtist én moeder van zoon Rens.

Borstvoeding is de beste start voor je baby Borstvoeding is de beste voeding voor je baby. Het advies is dan ook om zo lang mogelijk borstvoeding te geven. Iedere week dat je borstvoeding geeft is al super! Lukt het niet (meer) om borstvoeding te geven of wil je het verminderen? Overleg dan met het consultatiebureau of arts.

Soepele overstap van borst- naar flesvoeding We kunnen ons voorstellen dat het praktisch en emotioneel een grote stap kan zijn om over te stappen van borst- naar flesvoeding. Met dit schema kunnen jij en je kindje langzaam wennen. Dat komt goed uit, want je lichaam heeft ook de tijd nodig om de moeder-

melkproductie langzaam af te bouwen. Per week kun je ongeveer een borstvoeding vervangen door een flesvoeding. Het volgende schema kan je als richtlijn gebruiken bij het afbouwen van borstvoeding.

WeekNr.

Voeding 1

Voeding 2

Voeding 3

Voeding 4

Voeding 5

Borstvoeding

Flesvoeding

Borstvoeding

Flesvoeding

Borstvoeding

Flesvoeding

Borstvoeding

Flesvoeding

Borstvoeding

Flesvoeding

Goed om te weten: Het kan bij jou net iets korter of juist langer duren. Maak je geen zorgen, geef het de tijd die het nodig heeft.

PATRICIA: ‘De overgang van borst- naar flesvoeding vond ik na 8 maanden een flinke stap. Prettig dat ik het daarom langzaam kon afbouwen. Het geven van de voedingen was voor mij bijzonder, maar ook een grote verantwoordelijkheid. Stap voor stap kon ik de verantwoordelijkheid voortaan delen met mijn partner, stiekem best fijn.’

Alles wat je wilt

weten over flesvoeding

Als je net met flesvoeding start is het even spannend. ‘Hoeveel heeft mijn kindje nodig?’ en ‘Hoe maak ik een flesje klaar?’ Hieronder Hoe maak ik geven we je informatie over het een flesje klaar? geven van een flesje en álles De basis is eigenlijk heel simpel: start met daaromheen. schoon materiaal, volg de aanwijzingen op de verpakking en geef het flesje op de juiste temperatuur. Met dit stappenplan heb je het zo onder de knie.

Was zorgvuldig je handen en steriliseer de fles, de sluitring en het speentje.*

Kook vers drinkwater voor 1 minuut en laat dit afkoelen. Schenk de aangegeven hoeveelheid handwarm (37°C) water in de fles.

Tip: je kan het afgekoelde water verwarmen in de magnetron (op 750W, 20 sec. per 100 ml water).

Draai de dop op de fles en schud goed om het poeder op te laten lossen. Check de temperatuur op de binnenkant van je pols.

* lees ook de schoonmaak instructies van het flesje.

Gebruik alleen het bijgevoegde maatschepje. Vul deze met poeder en strijk af aan het afstrijkrandje in het blik. Voeg het aantal aanbevolen maatschepjes toe aan het water in de fles.

Tip: vul vooraf een poedertorentje, zodat je sneller klaar bent.

Plaats na gebruik het maatschepje terug in de verpakking en sluit de verpakking goed. Bewaar op een droge en koele plaats. De inhoud moet gebruikt worden binnen 4 weken na opening.

BELANGRIJK: AAN ONJUISTE BEREIDING EN BEWARING ZIJN RISICO’S VOOR DE GEZONDHEID VERBONDEN.

Hoeveel flesvoeding heeft mijn kindje nodig?

Zo ben je nog beter voorbereid: • Gebruik altijd het juiste maatschepje, maatschepjes kunnen wel eens verschillen. • De verhouding is altijd: 1 schepje melkpoeder voor 30 ml water. • ‘Voel’ de temperatuur van de voeding met je pols. Doe een druppeltje op de binnenkant van je pols (denk aan: badwater temperatuur). • Vul vooraf een poedertorentje met de juiste hoeveelheid poeder. Dat scheelt tijd! Ideaal voor een nachtvoeding, maar ook handig voor als je kindje NU honger heeft.

Mag ik flesvoeding bewaren? Bereide voeding is buiten de koelkast niet langer dan 1 uur houdbaar.

• Je baby geeft zelf aan wanneer hij genoeg heeft gehad. Hij hoeft het flesje niet altijd helemaal leeg te drinken. • Een baby heeft ongeveer 150 ml voeding VOEDINGSSCHEMA GEBOORTE - 6 MAANDEN nodig per kilogram lichaamsgewicht per PER AFGESTREKEN HOEVEELHEID AANTAL GEMIDDELD dag. Voorbeeld: een baby van 4 kilo heeft VOEDING SCHEPJES PER GEKOOKT VOEDINGEN GEWICHT **** VOEDING*** WATER PER DAG BABY 600 ml voeding nodig. 3 kg ook altijd 7 2 van 65 ml ml • <Kijk op de60verpakking 3 - 3,5 kg 3 6 100 ml 90 ml jouw flesvoeding voor het juiste schema 3,5 - 4 kg 4 5 135 ml 120 ml 4 passend - 5 kg 5 kindje.165 ml 5 de leeftijd 150 ml van jouw bij 5 - 6 kg 6 5 200 ml 180 ml Hieronder een voorbeeldschema. > 6 kg

180 ml

200 ml

VOEDINGSSCHEMA VANAF 6 MAANDEN LEEFTIJD BABY

AANTAL VOEDINGEN PER DAG

HOEVEELHEID GEKOOKT WATER

AFGESTREKEN SCHEPJES PER VOEDING

PER VOEDING

6 - 8 mnd 8 - 12 mnd

3-4 3

180 ml 180 ml

6 6

200 ml 200 ml

VOEDINGSSCHEMA VANAF 12 MAANDEN LEEFTIJD BABY

AANTAL VOEDINGEN PER DAG

HOEVEELHEID GEKOOKT WATER

AFGESTREKEN SCHEPJES PER VOEDING

PER VOEDING

12+ mnd

3 2

90 ml 150 ml

3 5

100 ml 165 ml

Ga je met de kleine op pad? Neem dan het volgende mee:

1. Schone fles + gevuld poedertorentje. 2. Gekookt water in een thermoskan. 3. Flesje koud kraanwater. Maak het flesje pas klaar als je het nodig hebt. Meng gekookt water met het koude water als deze nog te warm is.

Gooi restjes flesvoeding weg, hier kunnen bacteriën in zitten waardoor je baby ziek wordt. 7

4 tot 6 maanden:

de oefenhapjes Jouw kindje ontdekt de wereld met al zijn zintuigen. Dat geldt ook voor eten. Je kunt je kindje laten zien, voelen, proeven en ervaren wat vaste voeding is. Als ouder kun je hier niet vroeg genoeg mee beginnen! Van 4 maanden tot 1,5 jaar kun je reuzenstappen zetten. Een kindje heeft zin om nieuwe smaken te leren kennen. Wil je ook zo’n lekkere alleseter? Hieronder leggen we stap voor stap per leeftijdsfase uit hoe je te werk gaat.

Jij bent goed!

Super! Jij ook.

Wanneer start je met het eerste oefenhapje? Je start wanneer je kindje daaraan toe is. Dat merk je zo:

Tussen vier en zes maanden start je met oefenhapjes. Wist je dat bijna iedere baby het eerste hapje uitspuugt? Het is een reflex, zodra er iets ‘vreemds’ binnenkomt. Een mooie bescherming van Moeder Natuur! Dit verdwijnt als je vaker hapjes geeft. Vind je het spannend, die eerste hapjes? We kunnen ons voorstellen dat je nog geen idee hebt hoe je dit aan moet pakken. Wij gaan je helpen met praktische tips. Oh en houd je camera stand-by, een eerste hapje kan zomaar een heel leuk filmpje opleveren.

• Je kindje kijkt het eten van je bord. • Je kindje pakt het eten uit je handen. • Je kindje wilt het eten in z’n mond stoppen. • Je kindje maakt smakgeluidjes.

Start je met groente of fruit? Sommige ouders denken dat je met groente moet beginnen. Super! Maar fruit is ook helemaal goed. Je kiest voor vriendelijke, zachte smaken zoals een rijpe peer of banaan. Appel valt vaak ook goed in de smaak, wel even kort koken. Of deze (gekookte) groentesoorten: bloemkool, worteltjes of broccoli.

Populaire groentesoorten en gewicht per eetlepel Op zoek naar inspiratie voor groentesoorten? Hieronder vind je een aantal populaire groentesoorten voor je baby.

Populaire fruitsoorten en gewicht per stuk Wil je meer variatie in fruitsoorten? Hieronder vind je een aantal lekkere fruitsoorten voor je baby.

Fruitsoort Groentesoort (gekookt)

Gewicht per eetlepel

Bloemkool Sperziebonen Worteltjes Broccoli Doperwtjes

30 gram 25 gram 30 gram 30 gram 25 gram

Voor baby’s bestaat geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid groente. Deze bestaan wel voor kindjes van 1 jaar. In de leeftijd van 1 tot 3 jaar is de richtlijn 50-100 gram groente.

Appel zonder schil (gekookt) Banaan Peer zonder schil Mango (uit de diepvries) Perzik zonder schil en pit

Gewicht per stuk/portie 120 gram 130 gram 180 gram 40 gram (4 blokjes) 110 gram

Voor baby’s bestaat geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid fruit. Deze bestaan wel voor kindjes van 1 jaar. In de leeftijd van 1 tot 3 jaar is de richtlijn 1,5 portie fruit, dit komt neer op 150 gram.

PATRICIA: ‘Ik vind het belangrijk dat mijn zoontje Rens varieert en zoveel mogelijk smaken proeft. Maar eet ik zelf eigenlijk weleens iets anders dan banaan, sinaasappel of appel? Ik beken, dat valt tegen. Eigenlijk is dat voor mij ook een goed idee. Door mijn kindje ga ik ook nog eens beter eten. Bedankt Rens!’

Zoveel geef je je kindje van 4-6 maanden: Je begint met een paar theelepeltjes per keer. Je kunt beginnen met bijvoorbeeld 3 theelepeltjes. Bijvoorbeeld 1-2 keer per dag. Het luistert niet zo heel nauw, je kunt hier lekker relaxt mee om gaan. Mag het ietsje meer zijn? Ja, natuurlijk. Het mag best een 1/3 stuk fruit zijn of een paar eetlepels groente. Lekker toch, als je kindje er zo van geniet. Je bouwt het rustig op.

Eerst één smaak, later combinaties Het is belangrijk dat je kindje de losse smaken gaat herkennen.

Het gaat zo: kennismaken, herkennen en waarderen. Afwisselen in smaken zorgt ervoor dat een nieuw groente of fruit op latere leeftijd beter in de smaak valt. Later maak je pas combinaties.

Hapjes bewaren Een babyhapje bewaar je in de koelkast of in de diepvries. Je kunt het hapje 1 dag in de koelkast (4°C) of 3 maanden in de vriezer bewaren. TIP: Plak een etiket op het zakje/bakje. Schrijf op wat erin zit en noteer de datum.

Goed om te weten • Een blender of mixer heb je vaak niet nodig. Eten fijnprakken is voldoende. Hard fruit of groente kun je (kort) koken. • Benieuwd naar de juiste temperatuur van een ‘warm’ babyhapje? Meten is niet nodig, lauw is altijd goed. • Een uitgerust kindje eet vaak beter. Geef de hapjes daarom op een moment dat je kindje niet te moe is, bijvoorbeeld vlak na een slaapje.

6 tot 8 maanden: Groente en fruit als beleg is altijd goed!

eerste, échte hapjes Je kindje is alweer een half jaar. Gaat snel hè? Qua eten kun je nu: smaken combineren, een

broodje geven en minder fijne stukjes geven. Maar hoe ziet zo’n voedingsschema eruit? En welke smaakcombinaties zijn lekker? Het volgende schema laat zien hoeveel je jouw kleintje ongeveer kunt geven. Ook geven we je tips over lekkere smaakcombinaties.

Richtlijn voedingsschema voor een baby van 6-7 maanden In dit voorbeeld geef je om de 4 uur nog een melkvoeding. Daarna stap je geleidelijk over op een eetpatroon met ontbijt, lunch, avondeten en gezonde tussendoortjes.

TIJDSTIP

VOEDING

6.30u 10.30u 12.00u 14.30u 17.00u 19.00u

Borstvoeding of opvolgmelk Borstvoeding of opvolgmelk Fruithapje (bijv. ½ geprakte banaan) Borstvoeding of opvolgmelk Groentehapje + evt. een stukje brood Borstvoeding of opvolgmelk

PATRICIA: ‘Ik kom uit een bakkersfamilie. Dus ik kon niet wachten om Rens z’n eerste stukje brood te geven. Het duurde uiteindelijk ongeveer 2 weken voordat Rens brood binnenhield. Ik besefte, geduld is een schone zaak.’

Goed om te weten Brood Je begint met lichtbruin brood. Je mag met 6 maanden een stukje brood geven. Pak brood van 1 dag oud, dit plakt minder aan het gehemelte. Rond 7 maanden geef je een broodkorstje. Als je kind bruinbrood kan verdragen, stap je langzaam over op volkorenbrood. Beleg is nog niet echt nodig. Besmeren met zachte margarine is genoeg in deze fase. Gezond beleg Gaat brood goed, dan kan je gaan beginnen met beleg. Wat is nou gezond én lekker beleg? Één vuistregel: groente en fruit is altijd goed. Wat dacht je van plakjes banaan of fijngeprakte avocado? Als je iets anders wilt geven dan zijn dit bijvoorbeeld goede keuzes: 100% pindakaas/notenpasta of verse geitenkaas. Gekookt ei is ter afwisseling ook een prima keuze. Hapjes worden steeds groter Vanaf een maand of 7 kun je de hapjes langzaam vervangen voor maaltijden. Met een maand of 7-8 kan je kindje bijvoorbeeld een hele boterham of een heel stuk fruit eten.

Hoeveel fruit- en groentehapjes? Vraag je je af hoe groot zo’n groente of fruithapje kan zijn? Als richtlijn kun je gemiddeld 100 gram per portie aanhouden. Bijvoorbeeld een halve tot een hele banaan.

Tips Voorbeeld hapjes, lekkere combinaties Wat combineer je nou met wat? We geven je een aantal suggesties ter inspiratie. • Aardappel met bloemkool en appel. • Courgette met doperwtjes. • Venkel met appel en rozijntjes. • Zoete aardappel met peer & pastinaak. • 3 P’s: Pastinaak, peen en pompoen.

Lekker combineren.

8 tot 10 maanden:

échte maaltijden In deze fase kun je zoveel: je kindje leren eten, laten drinken uit een beker, grovere hapjes geven en échte maaltijden voorschotelen! Leren eten start met knoeien. Maar hoe ga je te werk? En hoeveel en wat geef je precies? Het volgende schema laat zien hoeveel je jouw kleintje kunt geven.

PATRICIA: ‘Toen Rens zelf ging eten zat alles onder. Ik wilde het stiekem weer overnemen. Maar ja, leren eten zonder te knoeien kan niet. Inmiddels is mijn motto: Niet groeien zonder te knoeien!’

Dit geef je een kindje van 8-10 maanden TIJDSTIP

VOEDING

6.30u 9.30u 12.00u 14.30u 17.00u 19.00u

Borstvoeding of opvolgmelk + 1 sneetje brood Fruithapje (1 stuk fruit) + borstvoeding of opvolgmelk 1 sneetje brood + water 1 maïswafel Avondmaaltijd* + water Borstvoeding of opvolgmelk *Avondmaaltijd: • 1 eetlepel vlees/vis/ei. • 2-3 eetlepels aardappel of 2 eetlepels gekookte rijst, pasta, couscous, bulgur. • 3-4 eetlepels groente. • 1 eetlepel vet (olie of vloeibare margarine) bij de bereiding van de warme maaltijd.

Een dagje geen vlees, vis of zuivel? Lees er meer over op pagina 20.

Goed om te weten Échte maaltijden Vanaf een maand of 7-8 kun je starten met het toevoegen van de avondmaaltijd. Een gezonde avondmaaltijd bestaat uit eiwitten (zoals bonen, gekookt ei of gaar vlees/vis), koolhydraten (zoals aardappel, rijst of pasta), groenten en vetten (zoals olijfolie of vloeibare margarine). Geef de avondmaaltijd in het begin niet te laat, bijvoorbeeld om 17.00u. Anders is je kindje misschien te moe om te eten. Apart koken Apart koken is niet nodig. Je baby mag al zoveel wél, zoals een hard gekookt eitje of bulgur en natuurlijk groente & fruit, zoals doperwtjes of zelfgemaakte appelmoes. Dit mag je nog niet geven aan je baby: rauw vlees, rauwe vis, rauw of zachtgekookt ei en liever geen zout (ook geen zoute smaakmakers, zoals ketjap). Zout Er zit van nature al zout in ons eten. Bovendien kan je baby nog niet veel zout verwerken, de nieren zijn nog in ontwikkeling. Voeg daarom geen zout aan het (avond)eten van je baby toe.

Tips Leren eten • Je kunt 2 bordjes gebruiken. 1 bordje waarvan jij je kindje eten geeft en 1 bordje waarvan je kindje zelf leert eten. • Ben je bang voor spaghetti bolognese tot aan het plafond? Pak een slabbetje met opvangbakje, ideaal. • Koop een speciaal kinderbestekje. Voor baby’s vanaf 9 maanden kun je al een speciaal lepeltje en vorkje kopen. • Start met kliederen :-). Voelen, ruiken, zelfs fijnknijpen of pletten. Het hoort er écht allemaal bij! • Beloon je kindje als hij zelf z’n eten in z’n mond doet: met z’n handje of met een lepeltje. • Om je kindje goed te laten kauwen, kun je zelf (overdreven) kauwbewegingen maken met je mond. Dat vindt je kindje vaak ook nog eens grappig. Leren drinken • Geef je kindje een overgangsbeker zonder speen of tuit. Er bestaan bekers die niet lekken als je ze op de kop houdt (de zogenaamde 360° beker). Superhandig, veilig voor de tanden en zo traint je kindje toch de mondspieren. 15

1 jaar: met

de pot mee-eten Wat een mijlpaal, de 1ste verjaardag van je kind! Een gek idee, nu écht baby-af. Vanaf een jaar mag je kindje met de pot mee-eten. Maar hoeveel en wat geef je precies? Het volgende schema laat

Per dag heeft je kindje ongeveer deze voeding nodig:

zien hoeveel je jouw dreumes kunt geven.

ETEN EN DRINKEN

VOOR EEN KINDJE VAN 1 JAAR

Groente Fruit Brood (bruin of volkoren) Volkoren graanproducten (bv. volkoren couscous, volkorenpasta of zilvervliesrijst) en aardappelen 100% pindakaas of notenpasta Melk- of melkproducten Vlees, vis, ei of gare peulvruchten Vetten (zachte margarine of olie) Vocht (water of lauwwarme thee)

1 opscheplepel (50 gram) 1,5 stuks (150 gram) 2 sneetjes

Krijg jij genoeg vitamine D?

Eitje toch?!

1 opscheplepel (ca. 60 gram) 1x broodbeleg (1 eetlepel) 2 bekertjes (300 ml) 50 gram 30 gram 7 bekertjes

+ Extra vitamine D Vitamine D supplement: jouw kind heeft tot en met 3 jaar 10 microgram extra vitamine D nodig. Handig ezelsbruggetje: tot je kindje naar de basisschool gaat.

Goed om te weten Nog even geen harde kaas Geef een kindje liever geen harde kaas tot z’n 4e verjaardag. Hier zit te veel zout in, dit kunnen de nieren nog niet goed verwerken. Op zoek naar een alternatief? Geef bijvoorbeeld mozzarella, hüttenkäse of verse, zachte geitenkaas. Pas op met smeerleverworst Geef een kindje geen smeerleverworst of paté tot z’n 4e verjaardag. Reden? Hier zit veel vitamine A in. Een grote hoeveelheid kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeidheid of hoofdpijn bij je kindje. Op zoek naar een ander, smeerbaar beleg? Goede keuzes zijn verse, zachte geitenkaas of 100% pindakaas/notenpasta, avocado, 100% appelstroop. Ook zou je af en toe vegetarische paté of vegetarische smeerworst kunnen geven. Vegetarisch of plantaardig eten Je kindje gezond laten opgroeien met minder of geen vlees, vis of zuivel kan!

Zorg wel voor goede vervangers, zoals een eitje of een halve opscheplepel bonen (bijvoorbeeld kikkererwten, linzen, kidneybonen of bruine bonen). Lees er meer over op pagina 20. Vet belangrijk Jonge kinderen krijgen vaak te weinig goede vetten binnen. Besmeer de boterhammen met zachte margarine en voeg altijd olie (zoals zonnebloemolie of olijfolie) of vloeibare margarine aan de warme maaltijd van je kindje toe. Regelmaat Regelmaat is het beste voor je kindje als onderdeel van een gezond eetpatroon. Probeer dus duidelijke eet- en drinkmomenten in te plannen: ontbijt, lunch en diner + maximaal 3-4 tussendoortjes.

2 jaar: ik ben twee

Tips

en ik zeg ‘nee’!

Wauw, je kindje mag alweer 2 kaarsjes uitblazen. Welkom in de wereld van jouw peuter! Jouw ontdekkende peuter kan heel schattig, maar tegelijkertijd vermoeiend zijn. Ook met het eten kom je een aantal uitdagingen tegen, want ik ben 2 en zeg ‘nee’. Maar hoeveel heeft je peuter eigenlijk nodig? Het volgende schema laat zien hoeveel je jouw kleintje kunt geven. Ook geven we je een

Per dag heeft je kindje ongeveer deze voeding nodig:

aantal tips voor als je kindje niet wil eten.

3 Tips voor een gezellige sfeer aan tafel 1. Zing een liedje of trek een gek gezicht, houd het ontspannen. 2. Old school vliegtuigjes werken vaak ook prima! 3. Omgekeerde ‘weddenschappen’: ‘Jij kan dit hapje vast niet opeten!’ …. En hoppa daar gaat dat hapje zo zijn mond in.

ETEN EN DRINKEN

VOOR EEN KINDJE VAN 2 JAAR

1,5 opscheplepel (75 gram) 1,5 stuks (150 gram) 2 - 3 sneetjes 1,5 - 2 opscheplepels (ca. 75-100 gram) 1x broodbeleg (1 eetlepel) 2 bekertjes (300 ml) 50 gram 30 gram 7 bekertjes

Help, mijn kind wil niet eten Goed om te weten, het ligt 9 van de 10 keer niet aan het eten. Je kindje heeft geen zin, is te moe of snel afgeleid. We geven je een paar tips voor als je kindje niet wil eten: • Eet niet te laat. Een uitgerust kindje eet (bijna) altijd beter. • Gaat het alleen om het avondeten? 18

Probeer dan eens een warme maaltijd tussen de middag. • Ga je kind niet straffen/belonen of eten opdringen. Misschien verleidelijk, maar het heeft vaak een averechts effect. • Blijven aanbieden, sommige smaken moet je kindje leren waarderen. Dat lukt soms pas na 10-15x proeven.

Voedingsschema 1-2-3 jaar Je weet nu hoeveel en wat je kindje ongeveer nodig heeft. We kunnen ons voorstellen dat je op zoek bent naar een duidelijk voedingsschema, net zoals we bij 6-8 maanden en 8-10 maanden hebben gegeven. Het volgende schema kun je gebruiken ter inspiratie als je kindje 1, 2 of 3 jaar is.

EETMOMENT

Zorg dat je kindje bij elk eetmoment of tussendoortje wat drinkt.

HOEVEELHEDEN VOOR EEN KIND VAN 1 TOT EN MET 3 JAAR

Ontbijt – 07.30u • Volkorenboterham met margarine en plakjes banaan • Bekertje (karne)melk, opvolgmelk of een plantaardig alternatief met toegevoegde vitamines/mineralen

1 1

Tussendoor – 10.00u • Schaaltje met fruitsalade (bijv. kiwi, perzik en peer)

100-150 gram

Lunch – 12.30 • Volkorenbrood met margarine en appelstroop

1-2 sneetjes

Tussendoor – 15.00u • Gedroogd fruit • Volkorencracker met margarine en 100% notenpasta (zonder toegevoegd suiker/zout)

2 gedroogde (ongezwavelde) abrikozen 1

Avondeten – 18.00u • Aardappel- en wortelfrietjes uit de oven met een stukje gebakken zalm. • óf een kant en klare babyvoeding maaltijd (190-250gram)

Vis: 50-60 gram Aardappel: 1-2 stuks Wortel: 100 gram Vet (olie of vloeibare margarine): 1 eetlepel

Tussendoor – 18.30/19.00u • Schaaltje yoghurt met een theelepel rozijntjes en een snufje kaneel.

Laat je kind drinken bij ieder eetmoment of tussendoor (zoals water of thee zonder suiker). 19 19

Plantaardige babyvoeding Wat is plantaardige babyvoeding? Plantaardige babyvoeding is voeding zonder gebruik van dierlijke ingrediënten zoals vlees, vis en zuivel. Bij vegetarische babyvoeding wordt er geen vlees of vis gebruikt, maar kunnen er wel andere dierlijke producten gebruikt worden, zoals ei en zuivel.

producten die deze voedingsstoffen bevatten.

Vega(n) kan prima! Je kindje gezond laten opgroeien met minder of geen vlees, vis of zuivel is goed mogelijk. Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat je kindje wel voldoende binnenkrijgt van voedingsstoffen die in vlees, vis en zuivel voorkomen. Denk hierbij aan eiwitten, ijzer, zink, B-vitamines en omega-3 vetzuren. Vervang vlees, vis of zuivel dus door plantaardige

Enkele voorbeelden: • Peulvruchten, die van nature rijk zijn aan plantaardig eiwit zoals kikkererwten, linzen, witte en bruine bonen. (Groene bonen zoals sperziebonen en snijbonen bevatten minder eiwitten en zijn daardoor minder geschikt als vleesvervanger.) • Noten zijn een goede bron van Omega-3 vetzuren en zink • Groene bladgroenten, zoals spinazie, zitten vol met ijzer.

Groene bladgroente zit bordevol ijzer!

Vleesvervangers voor je kindje In plaats van een stukje vlees kun je voor kindjes tot 4 jaar kiezen voor: • • • •

Een ei 65 gram tempé en/of tofu 25 gram notenpasta 50 gram gare peulvruchten

Vegetarische alternatieven met toegevoegde vitamines (ijzer, B1, B12) zijn ook geschikt. Let op met kant-en-klare vleesvervangers: deze bevatten vaak te veel zout!

Disclaimer: Wil je dierlijke ingrediënten voor het grootste deel of helemaal schrappen uit de voeding van je kindje? Doe dit dan altijd onder begeleiding van een geregistreerd diëtist. 21

Onmisbare voedingsstoffen voor jouw kindje Je kindje heeft voldoende energie en de juiste voedingsstoffen nodig, zoals veel vezels, extra vitamine D en voldoende gezonde vetten.

Belangrijke voedingsstoffen

De energie en voedingsstoffen heeft een kindje ook nodig om te kunnen leren, kruipen, vallen en weer opstaan. We geven je een overzicht van de belangrijkste voedingsstoffen voor jouw kindje.

Vitamine D: Een kind heeft 10 microgram vitamine D nodig tot 4 jaar.

Vetten:

Vezels:

Geven energie.

Goed voor de darmen,

Ook zijn gezonde

zodat je kindje makkelijk

(onverzadigde) vetten

kan poepen.

belangrijk voor de groei

Vezels zitten o.a. in groenten en fruit, volkorengranen (zoals volkorenbrood of volkorenpasta) bonen en noten.

en ontwikkeling.

Vetten zitten o.a. in margarine en olie, zoals zonnebloemolie en olijfolie.

Eiwitten: Zijn bouwstenen en

Koolhydraten: Geven energie. Ook is het brandstof voor de hersenen van je kindje.

Koolhydraten zitten o.a. in brood, pasta, rijst, aardappels en fruit.

zorgen voor opbouw én herstel van o.a. spieren, botten, organen en

Vitamines D&K

Vitamine K: Je baby heeft de eerste 12 weken 150 microgram vitamine K nodig. Dit

zenuwstelsel.

advies geldt bij volledige

Eiwitten zitten o.a. in zuivel, vlees, vis, tofu, peulvruchten, pindakaas of notenpasta en brood.

dan 500 ml flesvoeding

borstvoeding en minder per dag.

IJzer

Calcium Vitamine A

Belangrijk voor aanleg

vervoeren van zuurstof

Goed voor de ogen, ge-

en onderhoud van

door het lichaam en

zonde huid en weerstand.

goed voor de cogni-

Vitamine A zit o.a. in vlees, zuivel, ei en vis. Provitamine A komt voor in groenten, zoals spinazie of wortel. Provitamine A wordt door het lichaam omgezet in vitamine A.

Nodig voor het

tieve ontwikkeling.

IJzer zit o.a. in (rund)vlees, kip, vis, bonen, noten, volkorenproducten en donkergroene bladgroenten (zoals paksoi of spinazie).

Vitamines & mineralen

tanden en botten.

Calcium zit o.a. in zuivel, kaas, bonen en noten.

Omega-3 vetzuren Belangrijk om goed te kunnen zien en voor de hersenontwikkeling (taal, leren en geheugen).

Foliumzuur (vitamine B11)

DHA zit vooral in vette vissoorten, zoals forel, makreel en zalm. Maar ook in zaden en noten.

Belangrijk voor de groei en werking van het lichaam.

Foliumzuur zit o.a. in volkorenproducten (zoals volkorenbrood), vlees, (groene) groenten en in kleinere hoeveelheden in zuivel.

Vitamine B12 Nodig voor een goede werking van het zenuwstelsel en de aanmaak van rode bloedcellen.

Vitamine B12 zit in nagenoeg alle dierlijke producten zoals vlees en zuivel. Vitamine D

Vitamine K Belangrijk voor de bloedstolling.

Vitamine K zit o.a. in (groene) groenten, zuivel, vlees, ei, granen en fruit.

Onmisbaar voor het immuunsysteem, de calciumopname en voor stevige tanden en botten.

Vitamine D zit o.a. in vette vis (zoals zalm) en in kleinere hoeveelheden in ei en vlees. Ook wordt het toegevoegd aan bijvoorbeeld zachte/vloeibare margarine uit kuipje of fles.

Vitamine C Belangrijk voor genezing van wondjes, ijzeropname en weerstand.

Vitamine C zit o.a. koolsoorten, citrusfruit (zoals mandarijn), kiwi, aardbei en aardappelen.

Zink Nodig bij de opbouw van eiwitten en onmisbaar bij een goede werking van het immuunsysteem.

Dit boekje is gemaakt in samenwerking met Patricia Ploeger van ‘Gezond eten voor je kind’. Patricia is online kindervoedingsexpert, diëtist én moeder van Rens. Zij helpt ouders met gezond eten zodat hun kind later groot en sterk wordt. In haar online programma’s geeft ze zowel zwangeren als ouders advies over gezond eten voor je kind. Patricia maakt praktische lijstjes waarop staat wat je juist wél mag eten en houdt van recepten die snel, simpel en gezond zijn. Meer informatie vind je op haar website: www.gezondetenvoorjekind.nl.

Wij gaan je helpen met informatie over de fase waar jij in zit als ouder; vanaf het moment dat je weet dat je zwanger bent tot aan de eerste driftbui van je kindje.

Wij zijn er voor jou van zwangerschap tot peuter. Zoveel vragen en nog meer antwoorden. Soms word je een beetje gek van alles wat je vindt als je online gaat zoeken.

NESTLÉ Baby & me, voor alle momenten. Meld je nu aan! www.nestlebabyvoeding.nl

Disclaimer Dit boekje is bedoeld om jou te helpen bij voeding voor je kindje. De voedingsschema’s zijn voor een baby of kindje zonder voedselallergie. Je kunt het schema gebruiken als richtlijn, maar let vooral op de signalen van je eigen kindje. Als ouder bepaal je wat en wanneer je kind eet, je kind mag zelf bepalen hoeveel. Heb je twijfels over de voeding voor jouw kind? Voor persoonlijk advies raden we je aan contact op te nemen met een deskundige, zoals de lactatiekundige, het consultatiebureau of een arts.

Uit logeren schema Eten & drinken Eet ik: Om

uur

Drink ik: Eet ik: Drink ik: Eet ik: Drink ik:

uur

Eet ik:

Dit schema is onderdeel van het boekje “Alles over voeding voor je kindje”. Een uitgave van Nestlé Babyvoeding Nederland.

Drink ik: Als tussendoortje lust ik

Slapen Ik word wakker om

uur.

Ik doe mijn 1e slaapje om:

uur.

Ik doe mijn 2e slaapje om:

uur.

Ik ga ‘s avonds naar bed om:

uur.

Speciale slaapkleding: Niet vergeten:

Verder belangrijk vandaag:

□ Tandenpoetsen

□ In bad

□ Vitamines/medicijnen

Bel gratis 0800-0230131 Chat met ons @nestle.babyvoeding nestlebabyvoeding.nl Stap voor stap leer je je kindje kennen. En je kunt niet alles weten. Wij helpen je graag bij al je vragen.

@nestlebaby.nl @nestlebaby.nl

Neem gerust contact met ons op.

SCHRIJF JE HIER IN VOOR ONZE NIEUWSBRIEF

Belangrijk informatie: Wij zijn van mening dat borstvoeding de ideale voeding is voor baby’s en we staan volledig achter de aanbeveling van de WHO om uitsluitend borstvoeding te geven gedurende de eerste zes maanden. Wij beseffen ons ook dat borstvoeding niet voor alle ouders een optie is. Wat je voedingskeuze ook is, NESTLÉ Baby & me is er voor jou. Wij delen de laatste ontwikkelingen op het gebied van voeding en we zorgen ervoor dat jij je gesteund en zeker voelt dat je jouw baby de best mogelijke voeding geeft.