Beste roedelleider,
Tijdens deze expo hebben de jongeren de wereld van de wolf vast al wat kunnen ontdekken — niet zoals wij hem kennen, maar zoals hij die zelf beleeft.
Dit doeboek sluit daarop aan en nodigt de groep uit om verder te verkennen, snuffelen, denken en doen als een wolf.
Met speelse reflectie- en inlevingsmomenten leren ze niet alleen iets bij over dit bijzondere dier, maar ook over zichzelf
Geen scherm of wifi nodig! Deze opdrachten werken ook prima tijdens een avontuurlijke boswandeling. Zo komen ze weer een stap dichter bij de natuur én bij elkaar
Je hoeft ook niet alles te doen. Pik eruit wat past. Als roedelleider weet jij tenslotte best welke opdrachten jouw groep, klas of gezin het meeste aanspreken.
Deze gids is er vooral om te inspireren en om de expo 'Wij wolven' mee naar buiten te nemen. Letterlijk!
1 WAT IS BLIJVEN HANGEN?
OPDRACHT Stel enkele open vragen en ontdek wat je roedel heeft opgepikt tijdens de expo 'Wij wolven'.
De keuzemogelijkheden zijn er om je vraag in te kleden, maar laat de vraag gerust open. Zo kan je groep zelf redeneren, overleggen en uitleggen wat ze denken en waarom.
(OPLOSSINGEN LAATSTE PAGINA)
➊ Waar voelt de wolf zich het meest thuis?
❑ A tussen andere wolvenroedels
❑ B tussen wilde reeën en konijnen
❑ C in een tropisch bos
➋ Achter welke prooi jagen wolven het liefst?
❑ A een ziek ree
❑ B een fitte haas
❑ C een mals lam achter een elektrisch hek
➌ Wat doet een wolf wanneer hij volwassen wordt?
❑ A Hij gaat het duel aan met de leider van de groep om diens rol over te nemen.
❑ B Hij loopt tot wel 1000 km ver om elders een eigen roedel te stichten.
❑ C Bij de volgende volle maan lokt hij een wolvin om de roedel uit te breiden.
➍ Hoe reageer je het beste als je een wolf tegenkomt?
❑ A Je laat je hond los zodat hij zichzelf en zijn baasje kan beschermen tegen de wolf.
❑ B Je geeft de wolf snel je picknick om hem af te leiden en loopt dan rustig weg.
❑ C Je blijft kalm en geeft de wolf ruimte om een uitweg te zoeken.
➎ Waarom verdrinken er soms wolven?
❑ A De wanden van een kanaal zijn vaak te steil om er terug uit te geraken.
❑ B Als hun dikke vacht nat wordt, worden ze te zwaar en zinken ze.
❑ C Wolven kunnen gewoon niet zwemmen.
2 LOOKALIKES
OPDRACHT De wolf wordt al eens verward met andere dieren. Kunnen jullie hem herkennen in volgende fotoronde? En komen de andere jullie bekend voor?
(OPLOSSINGEN LAATSTE PAGINA)
3 NIET ALLE WELPEN ZIJN WOLVEN
OPDRACHT Welke horen bij de wolf? En herken je misschien ook enkele van de andere welpen?
(OPLOSSINGEN LAATSTE PAGINA)
❑ A
4 HEB JE OOK DEZE DOOR?
OPDRACHT Herken je de wolvenoren? En de andere? (OPLOSSINGEN LAATSTE PAGINA)
❑ A
OP PAD
Misschien ga je straks op wandel met je roedel, want leren over de natuur doe je nog altijd best ín de natuur! Ga dan eens op pad zoals een wolf dat zou doen, aandachtig en zonder onnodig veel kabaal te maken. De kans is groot dat jullie zo meer vogels en andere dieren spotten.
Alvast enkele opdrachten om de boswandeling spannender te maken...
5 OREN OP SCHERP
OPDRACHT Sta even stil en sluit de ogen!
→ Laat je groep een minuut stilstaan en de oren spitsen.
→ Vraag wat ze gehoord hebben. Heeft iedereen hetzelfde gehoord?
→ Welke geluiden waren hen daarvoor nog niet opgevallen?
6 SNUFFELRONDE
OPDRACHT Laat de speurneus raden.
→ Laat één roedelgenoot de ogen sluiten.
→ De anderen zoeken iets uit het bos of hun lunchdoos (een banaan, een herfstblad, een boterham met choco,...).
→ Schuif het onder de neus van de snuffelaar. Kan die raden wat het is?
→ Niet meteen geraden? Laat het dan omschrijven. Is het fris, muf, nootachtig, zoet, kruidig,...?
7 OOG VOOR DETAIL
OPDRACHT Kijk goed uit je doppen en zoek het verschil!
→ Wolven merken meteen wanneer een ree mank loopt, of wanneer er iets beweegt in de struiken.
→ Zet de groep op een rij en laat één iemand hen goed observeren.
→ De speurder draait zich nu met de rug naar de groep.
→ Verander iets aan de groep; een kap opzetten, schoen uitdoen, van plaats verwisselen,...
→ Merkt de speurder op wat er veranderd is?
8 WILDE FANTASIE
OPDRACHT Kruip in de pels van een welp en laat je wilde fantasie los.
→ Verdeel je groep in twee (of meerdere) roedels.
→ Geef de opdracht: “Kruip in de pels van een welp en laat je wilde fantasie los.”
→ Verzin een begin en laat hen om de beurt een zin toevoegen.
→ Kies in elke groep één verteller die het verhaal aan de andere roedel(s) brengt.
Bijvoorbeeld
“Toen ik vanmorgen wakker werd in ons wolvenhol, merkte ik plots…”
9 COMMUNICEREN ZONDER WOORDEN
OPDRACHT Geef een boodschap door aan je roedel.
→ Wolven begrijpen elkaar zonder woorden. Laat je groep ervaren hoe dat werkt!
→ Fluister één deelnemer een boodschap in die hij/zij aan de groep moet overbrengen.
→ Die boodschapper gebruikt enkel gebaren, geluiden, gezichtsuitdrukking,...
→ De rest van de roedel probeert samen te raden: wat is de boodschap?
→ Als de groep het niet helemaal begrijpt, laat ze dan uitleggen hoe ze het geïnterpreteerd hebben.
→ Daarna mag een ander proberen. Je kan het moeilijker of grappiger maken met nieuwe situaties.
Bijvoorbeeld
"Hey wolvenvriendjes, opgelet! Daar achter die boom knabbelt een haas aan een struikje. Laten we er zachtjes naartoe sluipen en hem samen vangen. Stilletjes! Geen takjes breken want die haas is supersnel."
10 KNUTSELRONDE
OPDRACHT Wees creatief en maak een wolf met wat je kan vinden in de natuur.
→ Gebruik bladeren, schors, takjes, mos of wat dan ook.
→ Misschien kun je de knutsels wel meenemen naar huis of naar de klas.
11 OP HET FOUTE SPOOR
OPDRACHT We vroegen aan AI een foto van een wolvenspoor in de sneeuw. Wat klopt er niet?
(OPLOSSING VOLGENDE PAGINA)
Inderdaad, er ontbreekt een teen!
AI AI AI...
Wanneer AI een natuurbeeld maakt gaan de details dus al eens de mist in. En laat de details nu net de essentie zijn van de hele evolutie in de natuur.
Wanneer je dus een foto ziet van een dolfijn met vleugels of walvissen die meer op rubberbootjes lijken is het misschien geen échte foto.
Ook deze rat met konijnenoren werd vast niet door een fotograaf in beeld gebracht, toch?
→ Heb je je zelf al eens laten misleiden door zulke beelden?
→ Of er iemand mee beet genomen?
12 DE WOLF IN JOU
Of je nu een echte wolvenvriend bent of misschien een beetje bang bent van de wolf, het zou zomaar kunnen dat er stiekem een wolf in jou schuilt.
OPDRACHT Welke van deze uitspraken herken je bij jezelf?
❑ Ik ben een roedeldier en deel graag plezier. Samen met mijn vrienden of familie voel ik me het best. Alleen is oké, maar samen is fijner!
❑ Een echt buitenbeestje, dat ben ik! Rennen en doen met de wind in de haren...in de natuur ben ik in m'n nopjes.
❑ Wanneer er ruzie ontstaat probeer ik het rustig te houden. Een wolf zoekt ook geen gedoe, maar wil dat het gezellig blijft in de groep.
❑ Ik vertrouw mijn instinct. Een uitgestippeld pad of stappenplan hoeft niet. Ik voel wat goed is en ga ervoor.
❑ Ik ben een stille speurder. Ik zeg niet veel, maar hoor en zie veel. Vaak weet ik precies wat er aan de hand is.
❑ Voor mijn vrienden spring ik graag in de bres. Ze zeggen dat ik een echte teamspeler ben.
❑ In mijn enthousiasme ben ik soms een beetje wild. Als ik iets spannend vind ben ik moeilijk in te tomen. Gaan met die banaan!
Of heb je nog andere wolventrekjes?
ZIEZO!
Hopelijk heeft jouw roedel plezier beleefd aan deze expo en doeboek. Misschien kijken jullie nu met andere ogen naar de wolf!
In onze drang naar meten en weten mijden wij mensen soms alles wat we niet kunnen temmen of controleren. En door al dat scrollen en swipen vergeten we weleens onze zintuigen — om de dingen écht te beleven
Wie weet hebben jullie dat wilde randje in jezelf weer een beetje ontdekt, en de innerlijke wolf zachtjes uit z’n hol gelokt. Helemaal oké hoor. Een beetje wild mag best!
OPLOSSINGEN
1 WAT IS BLIJVEN HANGEN?
➊ B ➋ A ➌ B ➍ C ➎ A
FOTORONDES
2 A. huskey B.wolf C.coyote D.jakhals
3 A. hond B.hyena C.vos D.wolf
4 A. hyena B.chihuahua C.wolf D.kat
WAT KLOPT ER NIET?
11 Een teen tekort.
NUTTIGE INFO
✱ Meer weten over wolven?
Ga naar natuurenbos.be
✱ Meer weten over het Wolvenplan?
Download het volledige wolvenplan via natuurenbos.be/wolven
✱ Je hebt zelf een wolf gezien?
Neem indien mogelijk zeker een foto of filmpje en stuur het naar wolf@inbo.be
✱ Vee beschermen
Het Wolf Fencing Team Belgium helpt veehouders hun dieren te beschermen met een wolfwerende omheining. Zo komen wolven niet gauw in de verleiding om bijvoorbeeld een schaap te doden. Alle info bij wolffencing.be
Woon je in een risicogebied? Dan kom je in aanmerking voor een subsidie als je maatregelen neemt. Check natuurenbos.be/wolven
✱ Schade melden
Heb je vermoedelijk schade door een wolf, eender waar in Vlaanderen? Meld dit dan zo snel mogelijk aan Natuur en Bos via wildinzicht.be
EEN INITIATIEF VAN
Agentschap voor Natuur en Bos
Instituut voor Natuur en Bosonderzoek (INBO)
Nationaal Park Bosland
Provinciaal Natuurcentrum Limburg
Samenstelling: djungle.be