Zeitung vum ‘natur musée’ fir jonk Leit
De Panewippchen N°95 2/2011 De Kréchel S3
Faa r ke o b s Fue
n
11 & 0 1 S en t h c i i l déi , n e r e i Dé 19 S n e uss a b o d r e l l i p weg S
15 S n e r e nst o M a
Radio aktiv Strah len S4
De Reeb o E Papagei lé
iert Faarf S2 0
u S14
Faarwen aus Natur S16&17
Faarf gesinn bei Déier a Mënsch S6&7 All Mënsche si f aarw eg
Ouni Gréng kee Liewen S5
D’Aen
‘natur musée’ - 25, rue Münster L-2160 Lëtzebuerg - Tel.: 462233 450
www.naturmusee.lu www.panda-club.lu
S1 8
&9 8 S t a iesse m
De Panewippchen gëtt ënnerstëtzt: Ministère de la Culture - Musée national d’histoire naturelle Ministère de la Famille et de l’Intégration - Service National de la Jeunesse Ministère du Développement durable et des Infrastructures Administration de la Nature et des Forêts - Administration de l’Environnement Ministère de la Santé Ministère de l’Intérieur et à la Grande Région, Administration de la gestion de l’eau Ministère de l’Education nationale et de la Formation professionnelle
. . -.
.
Radioaktiviteit Et ginn 3 Zorte vu radioaktiver Stralung, déi ënnerschiddlech wierken: Alpha-, Beta-, a Gammastralen
een net D’radioaktiv Stralung kann hmaachen, gesinn, net richen an net sc t hir ze dinn. trotzdem hu mir all Dag ma Buedem, An der Loft, am Waasser, am rcher iwwerall si radioaktiv Deele er nëmme enthalen, normalerweis aw ien am Fliger ganz wéineg. Och beim Flé ktiv Stralung of. kritt een e bëssche radioa ng Quantitéite Och beim Fernseh. Sou kle tt verkraften an kann eise Kierper awer gu . Vill dovunner dat ass guer nët schlëmm n. kann awer geféierlech gin
a
a h p l
D‘Alphastralen erreeche jhust déi ierwescht Schicht vun der Haut.
Stralung aus Atomkraaftwierker.
Wann an Atomkraaftwierker Stroum produzéiert gëtt, entsteet radioaktiv Stralung. Och dës ass am Normalfall net geféierlëch, well kaum eppes dovunner an d’Ëmwelt kënnt. Wann en Akzident an engem Atomkraaftwierk geschitt, kann et sinn, datt zevill Radioaktivitéit an d’Ëmwelt kënnt.
4 Text: Monique Kirsch
Radioaktiv Stralen entstinn, wann Atomkäeren zerfalen. Alles, wat et op der Äerd gëtt, besteet aus Atomen. En Atom ass esou kleng, datt een e mol net ënnert dem Mikroskop gesäit. An all Atom ass och en Atomkär dran.
a t e b
D’Betastralen drénge méi déif an de Kierper, si kënne souguer d’Haut verbrennen. De Mënsch ka sech iwwert speziell Kleedung schützen, wann d‘Betastralen awer iwwert d’Iessen direkt an de Kierper kommen, si si geféierlech.
a g
a m m
D’Gammastrale sinn ëmmer geféierlech, egal ob se vu baussen oder duerch d’Iessen an de Kierper kommen. Si kënnen de ganze Kierper duerchdréngen a schwéier Krankheeten ausléisen. (z.B. Kriibs) Géint dës Zort vu Stralung kann ee sech net schützen.
De Panewippchen 2/2011