Special
Taalwijzer
12|12|13
Welkom bij uw lokale schatkamer: de Openbare Bibliotheek Amsterdam!
Inhoud 2
Weet u dat de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA) nog meer te bieden heeft dan kasten vol mooie, spannende, grappige, boeiende boeken? Ouder- en kindochtenden, voorleessessies, lezingen, (huis-)werkplekken, leesclubs of computerbegeleiding bij taalcursussen; de OBA heeft het allemaal. Nieuw-West heeft vier OBA-schatkamers. Schatkamer? Jazeker; want iedereen kan zich hier uren vermaken met prachtige boeken en van alles over taal. Marij Janssen, Erdogan Imak en Inger Schmit heten u namens het hele OBA-team van harte welkom.
De óóó-li-fant heeft een slurf Inger, activiteitenprogrammeur: “Wij doen van alles aan taal; ook onze activiteiten zijn taalgericht. Spreek je nog bijna geen Nederlands en heb je een klein kindje, kom dan naar de gezellige Boekstart ochtenden. Met je kleintje op schoot leer je door liedjes, plaatjes of gebaren nieuwe
3
4 ■
Slimmer met computers
■
Sociaal Loket T: 020- 253 86 66 E: sociaalloket@nieuwwest. amsterdam.nl Let op: per 2 januari 2014 heeft het Sociaal Loket stadsdeel Nieuw-West een nieuw adres: Osdorpplein 1000
■
Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA) Vestigingen Nieuw-West: Slotermeerlaan 103 E, Pieter Calandlaan 87B, Albardakade 3, Osdorpplein 16
■
www.jekuntmeer.nl
Inger, Erdogan en Marij heten u van harte welkom bij de vier OBA-filialen van Nieuw-West. Kom en loop eens binnen! (Foto: CV)
Nederlandse woorden. Dan zie je in onze podiumruimte een hele groep mama’s of oppasoma’s met hun armen olifanten uitbeelden: heel leuk is dat, èn leerzaam!” Een wereld gaat open Marij, regiohoofd OBA: “We werken veel samen met andere organisaties. Zoals het project de Voorlees-
Express. Dat koppelt vrijwilligers aan gezinnen met een taalachterstand om wekelijks met het voorlezen de taalontwikkeling te stimuleren. Kort geleden kwam een jongetje van zes met zijn moeder en zijn ‘voorlezer’ van de VoorleesExpress binnen om nieuwe voorleesboeken uit te kiezen. Dit was hun eerste biebbezoek samen. Hij keek eerst een beetje ver-
legen. Onze bibliothecaris vroeg hem welk huisdier hij had en trok daarna een bijpassend prentenboek uit de kast. Toen vrolijkte het jongetje helemaal op. Daar begint het mee; er gaat hier een wereld voor je open.”
Lees verder op pag. 2
“Als je niet met anderen kunt communiceren, voel je je doof in een nieuw land. Ik weet dat nog uit de tijd dat ik zelf geen Nederlands sprak.”
Meedoen met taal De Nederlandse taal goed spreken, lezen en schrijven is belangrijk om mee te doen in de maatschappij: op het werk, voor kinderen in de klas op school, voor ouders om met de juf of meester te kunnen praten, voor het vinden van werk of om een praatje te maken met de buurvrouw of buurman. Er zijn veel mensen en organisaties die kunnen helpen met (beter)
We leren over en weer van elkaar!
■
▼
De nieuwe bieb naast Plein ’40-’45 is nog niet geopend of er komen al mensen binnenstromen: een stoere jongen met een rugzak vol huiswerk, oudere dames en heren van de leesclub en moeders met kindertjes van de buurschool. Een bonte mix…
Spin in het taalweb
■
leren spreken, lezen en schrijven. In deze Taalspecial leest u hierover meer. Kent u iemand die beter de taal wil leren? Vertel het hen alstublieft en geef het telefoonnummer van het Sociaal Loket, tel. 020 253 8666 Jesse Bos, Portefeuillehouder Welzijn, Zorg en Jeugd (Foto: JW)
2
www.nieuwwest.amsterdam.nl 12 december 2013
Spin in het taalweb Stel: u hebt net een cursus Nederlands afgerond in een van de Huizen van de Wijk of u wilt graag uw Nederlands lezen en schrijven verbeteren, maar u weet niet precies waar u moet zijn. Ga dan naar het Sociaal Loket. Daar staat een gedreven team klaar voor al uw vragen over taalcursussen in Nieuw-West. Van laaggeletterde oude Amsterdammers tot jonge hoogopgeleiden die al een baan hebben, van buitenlandse studenten tot volwassen immigranten die hier al jaren wonen maar de taal nog niet voldoende beheersen. Er komen veel verschillende mensen langs bij het Sociaal Loket voor informatie over taalcursussen. Hoe kan je je redden bij de dokter of versta je de juf op school tijdens een oudergesprek of hoe kan je een gezellig praatje maken met de buurman als hij Nederlands spreekt en jij niet? Taal is ontzettend belangrijk om mee te kunnen draaien in onze maatschappij.
Hebt u een taalvraag? Kom dan naar de balie van dit gedreven team. (Foto: CV)
“Taal is ontzettend belangrijk om mee te kunnen draaien in onze maatschappij.” Taalcampagne Ook de huisarts, DWI, de school of het Ouder en KindCentrum kunnen mensen wijzen op de hulp die ze kunnen vinden via het Sociaal Loket. In NieuwWest is daarom de taalcampagne ‘Nieuw-West spreekt Nederlands’ van
start gegaan. We willen het uitgebreide cursusaanbod bekendmaken en mensen stimuleren om daar gebruik van te maken. Het stadsdeel wil burgers én deze instanties beter informeren over de mogelijkheden die Amsterdam (gratis) te bieden heeft.”
Behoefte? Hebt u zelf behoefte aan (bij-)scholing of kent u iemand die hulp nodig heeft bij het spreken, lezen of schrijven van Nederlands? Amsterdam verzorgt veel (gratis) cursussen voor haar bewoners. Kom eens naar het Sociaal
Loket tijdens de inloopspreekuren voor advies. Kunt u niet wachten? Op internet kunt u ook informatie vinden over taaleducatie voor volwassenen verzorgd door de gemeente: www.amsterdam.nl, of www.nieuwwest.amsterdam.nl
Inger vertelt meteen dat er ook een leesclub is voor mensen die niet goed kunnen lezen of minder goed Nederlands spreken. “De Makkelijk Lezen leesclub leest samen romans die hertaald zijn: de zinnen zijn korter gemaakt, de woordkeuze wat makkelijker.” In een van de online filmpjes van het project Leef en Leer zie je bijvoorbeeld hoe de Amsterdamse Simon plezier heeft van het lezen van de aangepaste boeken. Leef en Leer en Taal voor het Leven zijn projecten voor volwassen Amsterdammers die schrijven en lezen, rekenen of computeren moeilijk vinden.
Bibliothecaris Erdogan werkt wekelijks met mensen die bijvoorbeeld werken met Leef en Leer of Taal voor het leven.
pen, maar dat hoeft helemaal niet. Samen komen we er wel uit. Al leer je in een kort gesprek maar een paar woorden, je komt toch weer een stapje verder. Taal is heel belangrijk voor je!”
te lezen wat de bibliotheek te bieden heeft. Kom gewoon eens langs bij de bibliotheek.
▼
Maatwerk voor gedreven burgers “Alle mensen die hier komen hebben vaak een concreet doel voor ogen: een betere kans op een baan of grotere betrokkenheid bij de opvoeding van hun kinderen. Wij proberen hen daarmee te helpen.” vertelt Marlies Couwenbergh van het Sociaal Loket. “Als een spin in het web kunnen wij de mensen doorverwijzen naar instanties die taaleducatie geven. Wij zijn op de hoogte van het actuele aanbod. Er wordt gewerkt volgens het ‘Taalpalet’. In dat cursuspalet zijn de speciale thema’s opgenomen, zoals ‘Taal en Opvoeding’, ‘Taal en Werk’ of ‘Taal en Participatie’: maatwerk dus!
Vervolg pag. 1
Slimme tieners “Na schooltijd komen ook veel scholieren; die gaan dan heel rustig en serieus hun huiswerk maken in de studiehoek. Ook komen sommige tieners hier hun maatschappelijke stage doen. Aan het eind van de stage zijn ze vaak zó enthousiast, dat ze zich meteen ook aanmelden als oproepkracht. Ze hebben ontdekt dat de bieb helemaal geen suffe plek is, maar dat hier juist van alles gebeurt.” vertelt Marij trots. Makkelijk Lezen De ANBO-leesclub voor ouderen zoekt een plekje in de bieb en
Geen schaamte! Erdogan, bibliothecaris: “Als je niet met anderen kunt communiceren, voel je je doof in een nieuw land. Ik weet dat nog uit de tijd dat ik zelf geen Nederlands sprak. We geven hier geen Nederlandse les, maar als je al een beetje Nederlands kent, helpen wij je verder zoals tijdens het oefenspreekuur op de computer. Soms schamen mensen zich omdat ze de taal niet spreken en begrij-
Komt u ook langs? Wilt u meer doen met taal? Wilt u zelf, of met een vriend, buur of familielid meer weten over de mogelijkheden bij de Openbare Bibliotheek? Kijk dan op: www.oba.nl. Filmpjes, adviezen en oefenmateriaal zijn ook te vinden op www.leefenleer.nl of www.taalvoorhetleven.nl en voor de allerkleinsten is er op www.boekstart.nl
Informatie Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA) Vestigingen Nieuw-West: Slotermeerlaan 103 E, Pieter Calandlaan 87B, Albardakade 3, Osdorpplein 16
3
www.nieuwwest.amsterdam.nl 12 december 2013
We leren over en weer van elkaar! Het Amsterdams Buurvrouwen Contact (ABC) koppelt Amsterdamse vrijwilligsters en anderstalige vrouwen aan elkaar voor taallessen aan huis. Annemarie leerde een jaar geleden zo de Turkse Zöhre kennen toen zij zich beiden hadden aangemeld bij het ABC. Inmiddels is het tweetal aan elkaar gehecht en verklaren zij volmondig: “We leren over en weer van elkaar!” “Weet je wat ik meteen leerde van Zöhre? Hartelijke, oprechte gastvrijheid. Toen ik de eerste keer bij Zöhre thuis kwam, kreeg ik een nadrukkelijk ‘welkom’ van haar. Dat vond ik zo bijzonder. Heel vaak maakt ze ook speciaal lekkernijen voor bij de koffie en als ik aangeef ergens last van te hebben, dan probeert ze meteen te helpen” Zöhre lacht en legt uit: “Ja, dat is de Turkse cultuur; gezellig praten, koffiedrinken met veel lekkers en elkaar helpen.” Kletsen is ook huiswerk Naast het koffiedrinken en kletsen, oefent het tweetal wekelijks ook serieuze taallessen om Zöhre voor te bereiden op haar laatste spreektoets voor de inburgering. “In het verleden heeft Zöhre in Turkije alles op de computer geoefend voor het inburgeringsexamen, maar een computer spreekt niet terug. Daardoor had ze bijna geen spreekervaring. Zöhre is heel slim en leergierig en ze heeft een enorme woordenschat op papier. Wij oefenen nu door gezellig te praten en vervolgens de grammatica te doen in haar werkschriften”, aldus Annemarie,
wijzend op een flinke stapel huiswerk. Juf Zöhre De twee oudste kinderen van Zöhre zitten op basisschool Ru Paré, de jongste op de voorschool. “Ik vind het echt nodig dat ik op school Nederlands kan spreken en verstaan. Daar worden bijvoorbeeld themabijeenkomsten voor ouders georganiseerd en die wil ik goed kunnen begrijpen. Via de oudercontactmedewerker heb ik nog extra oefenmateriaal gekregen. Turkse vrouwen vragen mij vaak naar mijn ABC-lessen en zij zeggen dan: ‘oh, dat wil ik ook!’ Van Annemarie heb ik een Jip en Jannekeboekje gekregen en daar lees ik de kinderen soms uit voor. Zij verbeteren mij dan wel vaak. Dat vind ik soms verdrietig, maar tegelijkertijd is het ook mooi dat ze dat kunnen. Weet je trouwens dat ik op school ook in de bibliotheek help? Als kind wilde ik eigenlijk juf worden; nu ben ik eigenlijk een beetje biebjuf!“ Familiegevoel “Wat ik Zöhre - die duidelijk graag wíl integreren - naast het Nederlands
We praten gezellig en oefenen serieus de taallessen. (Foto: CV)
“Ik vind het echt nodig dat ik op school Nederlands kan spreken en verstaan.” wil leren is om naar buiten te gaan, om zich te ontwikkelen. Ze is nog maar 26 en heeft een heel leven voor zich. Het zou jammer zijn als ze alleen voor het huishouden zorgt: je kan in Nederland zó veel als vrouw. Dat is voor ons heel vanzelfspre-
kend. Voor Zöhre niet. Dat is volgens mij een groot verschil tussen onze culturen. Voorheen kende ik niet zoveel buitenlanders; nu merk ik hoe makkelijk het contact groeit omdat we een concrete aanleiding hebben. Toen Zöhre mij onlangs vertelde dat
ze mij nu als familie beschouwt, voelde dat als een groot compliment!”
Ook interesse in een ABC-ervaring? Meld u dan nu aan als vrijwilliger of deelneemster via: www.abcamsterdam.org of 020 320 2710
Gezellige lessen en: praten, praten, praten!
Vijf jaar geleden kwam Caroline vanuit het exotische Brazilië naar Nederland; haar liefde achterna. Ze kende onze taal nog niet en merkte al heel snel dat ze daardoor heel veel misliep. Het beste advies dat ze toen kreeg: als je in ieder geval maar probeert Nederlands te spre-
ken, dan leer je het veel sneller. Spreken doet ze nu: op straat, bij de bakker, met de buurman én twee keer per week met docent Greetna. Toekomst “In het begin vond ik het Nederlands zo’n moeilijke taal. Maar ik merkte wel al snel dat als ik mensen uitlegde dat ik het nog niet zo goed sprak, dat ze dan heel lief tegen me waren en me gewoon verder hielpen, soms ook in het Engels”, vertelt Caroline lachend. “Mijn man heeft heel goed Nederlands geleerd; hij kwam hier
als jongeman naartoe vanuit Ghana. Maar overdag werkt hij en dan zit ik alleen thuis. We hebben inmiddels een dochtertje van twee jaar en ik realiseerde me dat ik nog beter Nederlands moet leren spreken voor haar en míjn toekomst. Want stel dat mijn man wegvalt omdat er iets met hem gebeurt: dan moet ik mijzelf toch kunnen redden?” Geen schaamte! “In het begin heb ik via Combiwel in West een cursus gedaan, ik heb
Lees verder op pag. 4
▼
Dat een wekelijkse conversatieles kan uitgroeien tot veel meer dan een grotere taalvaardigheid bewijzen Greetna en Caroline die elkaar iedere week bij Vrouw en Vaart treffen voor een goed gesprek van vrouw tot vrouw.
“Ik realiseerde me dat ik nog beter Nederlands moet leren spreken voor mijn dochtertje en mijn toekomst.” Greetna en Caroline ontmoeten elkaar bij Vrouw en Vaart. (Foto: CV)
4
www.nieuwwest.amsterdam.nl 12 december 2013
Slimmer met de computer Op verschillende plekken in Nieuw-West kunt u wekelijks het klikgeluid van lettertoetsen en computermuizen horen: daar wordt dan door bewoners hard gewerkt aan computerén taalvaardigheid. Neem bijvoorbeeld de Klik2Klik-cursus Taal Vaardig en Bewust: cursisten krijgen digitaal een leuke les in het Nederlands. Ze worden handiger met de computer, leren nieuwe woorden én ontmoeten buurtgenoten.
Bibberen van angst, maar: ruggensteun! Samira: “Dit is een cursus van het basisniveau. Sommige cursisten begeleiden we bij het kennismaken met de computer: uitleggen wat een muis is en hoe die werkt. Anderen komen juist voor de taalles die op de computer te volgen is. De mensen zijn erg enthousiast over deze cursus omdat ze die combinatie zo fijn vinden. Ik zie dat vrouwen die eerst slecht Nederlands beheersten toch ieder keer nieuwe woorden leren en verder komen. Dat stimuleert mij om dit vrijwilligerswerk te doen.” Kartini vult haar aan: “Beginnelingen zijn soms nog wat terughoudend, ze schamen zich en hebben niet het vertrouwen in hun Nederlands: zowel allochtonen als
oudere Hollanders die niet goed kunnen lezen en schrijven. Ik had ooit een Hollandse dame in mijn les die in een hoekje zat te bibberen. Zij heeft me toen in mijn oor gefluisterd dat ze van haar baas een cursus moest doen op de computer, maar dat ze eigenlijk niet goed kon lezen en schrijven. Ik heb haar toen uitgelegd dat ik hier toch ben om mensen te helpen? Onze taak is om de ruggensteun te zijn van mensen die graag willen leren. Het is het mooiste gevoel om iemand iets geleerd te hebben en ze daarmee blij te maken.” Leergierige expats Indry uit Indonesië zit ondertussen haar werk te doen. Met een tevreden glimlach komt ze na afloop bij de docenten aan tafel. Zij en haar Indonesische vriendin Dimita zijn vooral op de cursus afgekomen om hun Nederlands te verbeteren. Hun mannen werken voor een groot internationaal bedrijf in Nederland, zij zijn dus ‘expatvrouwen’: “Het was echt moeilijk in het eerste jaar dat ik hier was en geen Nederlands kon verstaan. Naast conversatielessen, naailessen en aerobics in het Huis van de Wijk, doe ik nu deze cursus om verder te komen. Niet iedereen
Bewoners werken hard aan computer- en taalvaardigheden. (Foto: CV)
“Ik vind het daarom heel belangrijk om buurtgenoten te leren kennen en Nederlands te leren.” spreekt Engels, mijn kinderen bijvoorbeeld ook niet… We blijven hier nog jaren wonen en ik vind het daarom heel belangrijk om buurtgenoten te leren kennen en Nederlands te leren. En de les is heel leuk!”
Overal in Nieuw-West Van Huizen van de Wijk tot, mannencentrum Daadkr8 en vrouwencentrum Vrouw en Vaart: in élke buurt in Nieuw-West kunt u aansluiten bij een van de Klik2klik-cursussen.
Over de drempel Greetna kijkt stralend naar haar cursist en zegt: “Wat mij echt opvalt is hoe graag Caroline wil leren. Ze is het prototype vrouw van Vrouw en Vaart: de meeste cursisten die hier komen, zijn gemotiveerd. Dáárom hebben ze die eerste drempel overwonnen. Ik kom uit het onderwijs en geef al dertien jaar les aan inburgeraars. Sinds twee jaar doe ik dat als vrijwilliger bij Vrouw en Vaart.”
daken geschreeuwd dat vrouwen carrière moeten maken en niet alleen moeten leren lezen en schrijven om het huishoudboekje te kunnen vullen. In tien jaar tijd merk ik dat het taalniveau omhoog is gegaan in Nieuw-West. Vrouwen empoweren doen ze hier bij Vrouw en Vaart en daar werk ik vol passie aan mee. Dat betekent ook dat ik ze buiten de lesstof om ook andere adviezen geef. De beste tip? Ga naar buiten om te praten, praten, praten!”
Vraag bij een van de locaties om een informatiefolder of bel projectleider Natasja Boons: 020 346 0676 www.eigenwijks.nl/klik2klik
▼
Donderdagochtend in het Huis van de Wijk de Aker: twee ervaren docenten staan klaar voor de cursus Taal Vaardig en Bewust. Ze hebben daar een mooie computerruimte. Samira en Kartini zijn al jarenlang verbonden als vrijwillige docenten bij Eigenwijks en leiden verschillende Klik2Klik-cursussen: van beginnersniveau tot internetlessen voor gevorderden.
Vervolg pag. 1
meegedaan aan het project Mixen in Mokum, maar mijn leraar daar stopte en ik wilde verder leren. Daarom ben ik naar het stadsdeelkantoor op Plein ’40-’45 gegaan. Daar kreeg ik de tip om naar Vrouw en Vaart te gaan omdat hier hele goede gratis cursussen worden gegeven. Ik had geen schaamte om aan te kloppen voor hulp; er was een heel lieve vrouw die mij meteen hielp. Nu doe ik iedere week mee met de inburgeringscursus en de conversatieles. Ik ben heel erg blij dat ik Greetna heb ontmoet. Het mooie is dat ik van haar niet alleen Nederlands leer, maar ze geeft me ook levenslessen.”
Colofon
Kansen benutten “Mijn ouders hebben mij de kans gegeven om verder te studeren en ik vind dat dat voor elke vrouw moet gelden. Daarom heb ik altijd van de
Uitgave: Stadsdeel Nieuw-West Productie: Movement, Amsterdam Eindredactie: Afdeling Communicatie Tekst: Afdeling Communicatie, Clementine Vrooland Fotografie: Clementine Vrooland en Jaap Wals
Kom langs bij Vrouw en Vaart of bel: 020 410 0452 of kijk op www.vrouwenvaart.nl
Vormgeving: Floppy Design, Amsterdam