amsterdam.nl • 23 januari 2014 • 1
Herdenk de Februaristaking
2
Stem voor de Omarmprijs 2013 5
Aanbiedingen Stadspas 7
Amsterdam.nl Amsterdam herdenkt regelmatig. Veel herdenkingen staan stil bij gebeurtenissen in en slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog, zoals de Februaristaking waarover u verderop in dit nummer meer informatie vindt. Daarnaast worden jaarlijks ook bijzondere momenten in de geschiedenis herdacht en slachtoffers van andere rampen. Een selectie van de Amsterdamse herdenkingen.
Amsterdam herdenkt 25 november Onafhankelijkheidsdag Suriname Op 25 november 1975 vond de proclamatie plaats van de onafhankelijke Republiek Suriname. Jaarlijks wordt de onafhankelijkheid, Srefidensi Dey, gevierd.
Edwin van Eis
Edwin van Eis
8 december Decembermoorden
Nationale Holocaust Herdenking
26 januari Nationale Holocaust Herdenking
19 april Dachau-herdenking
Jaarlijks wordt op de laatste zondag van januari de bevrijding van het concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau (op 27 januari 1945) herdacht. De herdenking vindt plaats bij het Auschwitz Monument in het Wertheimpark. Zie ook: www.auschwitz.nl.
Op 19 april 2014 komen oudgevangenen van het concentratiekamp Dachau om 12.00 uur bijeen om de slachtoffers te herdenken bij het Nationale Dachau Monument in het Amsterdamse Bos.
25 februari Februaristaking
Op 25 februari wordt op het Jonas Daniël Meijerplein bij de Dokwerker jaarlijks de Februaristaking herdacht. Zie p.2 en 3 voor het speciale Februaristaking katern.
Edwin van Eis
22 maart Stille Omgang
Herdenking Februaristaking
Herdenking afschaffing slavernij
‘Het Mirakel van Amsterdam’ uit het jaar 1345 brengt elk jaar veel bedevaartgangers naar Amsterdam. De volgende Stille Omgang wordt gelopen in de nacht van zaterdag 22 maart, de route start vanaf het Spui.
11 april Buchenwaldherdenking
Op 11 april vindt in het gedenkpark van De Nieuwe Ooster aan de Kruislaan 126 in Amsterdam de jaarlijkse Buchenwaldherdenking plaats.
13 april Vrouwen van Ravensbrückherdenking
Ravensbrück Herdenking is op 13 april om 11.00 uur bij het monument op het Museumplein in Amsterdam.
4 en 5 mei Nationale herdenking
1 juli Herdenking afschaffing Slavernij Op 1 juli is het Keti Koti Festival in het Oosterpark in Amsterdam. Keti Koti, de viering van de afschaffing van de slavernij in 1863, is voor zowel Surinamers en Antillianen als Nederlanders een belangrijke dag in de slavernijgeschiedenis.
Op 4 mei om 20.00 uur is het twee minuten stil in Amsterdam. We herdenken burgers en militairen die in Nederland of waar ook ter wereld zijn omgekomen sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, in oorlogssituaties en bij vredesoperaties. De dag erna vieren we Bevrijdingsdag.
20 augustus Kerwin Duinmeijer-herdenking
7 juni Herdenking Vliegramp SLM
4 oktober Herdenking Bijlmerramp
Jaarlijkse herdenking van het neergestorte vliegtuig van de Surinaamse Luchtvaart Maatschappij (SLM) bij Zanderij, Suriname. Het toestel stortte neer tijdens een mislukte poging om bij mist te landen. Van de 187 inzittenden (9 bemanningsleden en 178 passagiers) overleefden er slechts 11. Onder de passagiers was ook een deel van het Kleurrijk Elftal dat in Suriname in een voetbaltoernooi zou uitkomen, en de leden van het orkestje de Draver Boys. Amsterdam herdenkt de ramp bij het monument op het ’s Gravesandeplein.
Op zondagavond 4 oktober 1992 stort een Israëlisch vrachtvliegtuig neer op de flats Groeneveen en Kruitberg, in het hart van de Bijlmer. 43 Mensen verliezen hierdoor het leven, waaronder de drie bemanningsleden van het vliegtuig. De jaarlijkse herdenking vindt plaats bij het Groeiend Monument, ‘de boom die alles zag’ aan het Nellesteinpad.
Jaarlijks wordt op 20 augustus de moord op Kerwin Duinmeijer herdacht. Hij werd in 1983 na een woordenwisseling neergestoken. Door de Stichting Vrienden van Kerwin wordt jaarlijks op 20 augustus een herdenkingsmanifestatie georganiseerd.
8 november Klaprozendag Elke tweede zaterdag in november is de jaarlijkse herdenking ter gelegenheid van Klaprozendag (Remembrance Day) op de Nieuwe Ooster.
www.amsterdam.nl/herdenkingen
Jaarlijks wordt herdacht dat op 8 en 9 december 1982 vijftien vooraanstaande Surinamers door het toenmalig militair regime werden vermoord. Op 8 december in de Mozes & Aäronkerk.
Colofon Jaargang 16, nummer 1, 23 januari 2013 • Amsterdam.nl is een uitgave van de directie Communicatie, afdeling Media en Concerncommunicatie • Amstel 1 • Postbus 202 • 1000 AE Amsterdam. • E-mail: magazine@amsterdam.nl. • Internet: www.amsterdam.nl • Telefoon: 14 020 • Hoofdredactie: Mark Plekker • Beeldredactie: Edwin van Eis • Redactioneel coördinator: Djoe Lan Tan • Aan dit nummer werkten mee: Evelien van Dijk, Jeroen Kleijne, Harry Homma, Willemijn van der Kolk, Björn Broekhof (movement) • Vormgeving: Wonderworks, Heemstede • Productie: Movement (Amsterdam) • Druk: Vorsselmans • Verspreiding: Post NL • In nieuwsmagazine Amsterdam.nl staan voorlichtingsartikelen en publiekscampagnes van gemeente Amsterdam. Deze krant is een samenwerkingsproductie van de stadsdelen en de gemeente Amsterdam. Aan de inhoud van de krant kunnen geen rechten worden ontleend. • De volgende editie van Amsterdam.nl wordt 20 februari huis-aan-huis verspreid • Klachten over de bezorging? Bel Post NL via 0900 0990 (€0.10 per minuut) Dit product is gedrukt op FSC-papier.
Vragen over Stadspas(aanbiedingen)? Bel ma t/m vr 10.00-12.00 uur tel. 020 251 8251 www.stadspas.nl
2 • amsterdam.nl • 23 januari 2014
Februaristaking Mart ten Wolde deed als 15-jarige jongen mee aan de Februaristaking “Opeens hoorde ik knallen”
Vrees voor represailles “Als er bij ons iets aan de hand was ging iedereen naar de Dam in Zaandam. Nu ook, het was er hartstikke druk.” Tot de Grüne Polizei - een soort militaire politie van de Duitsers - verscheen en in de lucht schoot om de menigte uiteen te drijven. Het werd te gevaarlijk en
Mart ging naar huis, ook om z´n moeder gerust te stellen. Hij herinnert zich hoe de chef de volgende dag stond te bidden en smeken om alsjeblieft weer te gaan werken omdat hij represailles van de Duitsers vreesde. Hij wist dat er in Amsterdam doden en gewonden waren gevallen. Dat was voor Mart heel ontluisterend: “Die man was normaal zo hautain en overheersend. Je keek tegen hem op.”
De man in huis “De oorlogstijd telde voor mij dubbel zwaar. Naast de bezetting en de oorlogsomstandigheden was ik de ‘man in huis’. Mijn vader leefde niet meer en ik moest m’n moeder bijstaan. Gelukkig kwam ik in 1941 een leuk grietje tegen. Die vriendschap heeft me de oorlog door geholpen, en de rest van m’n leven: we zijn nog steeds gelukkig getrouwd.’’
Zaans verzet
In de Zaanstreek werd volop meegedaan aan de Februaristaking: naar schatting door 16.000 mensen. De Duitsers waren zo ontstemd over de massale actie dat Zaandam een half miljoen gulden boete kreeg opgelegd, voor die tijd een enorm bedrag.
Verzet De Duitsers kwamen bij Duyvis regelmatig controleren. ‘’Een keer kwam er zo’n controleur op de fiets. Hij bleef lang binnen. Zijn fiets had rubber banden; mijne had wielen met een stuk slang in de velg. Toen heb ik snel de voorwielen verwisseld. Het achterwiel heb ik laten zitten, dat duurde me te lang. Gelukkig ben ik niet gesnapt. Eigenlijk was dat mijn grootste verzetsdaad.”
Harry Homma
Zoals hij sinds een halfjaar gewend was, fietste Mart ten Wolde op woensdagochtend 26 februari 1941 naar machinefabriek Duyvis in Koog aan de Zaan en ging aan de slag. ‘’Twee uur later stonden mensen van de Zaanse scheepsbouw aan de poort. In Amsterdam was een staking begonnen tegen de verschrikkelijke dingen die de Joden werden aangedaan. Ze vroegen ons ook te staken. Onze personeelsvertegenwoordigers hadden het snel bekeken: wij deden mee.’’
Mart ten Wolde
Hyperion Lyceum deed mee aan de herdenking “Het zette je echt aan het denken”
Harry Homma
Herdenk de. Februaristaking . 25 02 2014 Amsterdam Jonas Daniël Meijerplein Aanvang 16.45 uur
Fenna Beemster, Josefien Aberson en docente Ingeborg Nietzman.
Fenna Beemster en Josefien Aberson waren vorig jaar met een groep klasgenoten van het Hyperion Lyceum bij de herdenking bij de Dokwerker. We spraken hen en lerares oude talen Ingeborg Nietzman. Op school werd eerst de voorstelling STAAKT... opgevoerd, dat maakte indruk: “Iedereen was stil. Nou, dat gebeurt niet gauw op school, hoor”, zegt Fenna. “De herdenking zelf zette je echt aan het denken. Toen ik rond keek op het Jonas Daniël Meijerplein zag ik de beelden voor me.” Josefien vult aan: “Er was een toespraak van de burgemeester van Amstelveen. Hij vertelde over het onrecht in de oorlog, maar ook over het onrecht van nu. Hij vroeg ons om
waakzaam te blijven. Om vijf uur gingen de klokken van de Mozes en Aäronkerk luiden en begon iedereen met het leggen van prachtige kransen en bloemen.”
Veel stakers uit deze buurt Ingeborg Nietzman. “Omdat we een heel jonge school zijn, moeten we nog tradities opbouwen. Aandacht schenken aan de Februaristaking leek ons in dat verband heel goed. Tenslotte hebben veel mensen uit deze omgeving aan die staking meegedaan. Voor de leerlingen is het een goede zaak zich dat te realiseren.”
Lef Josefien vindt het belangrijk dat de herdenking van de Februaristaking
elk jaar wordt gehouden. “Omdat wij ons leven nu te danken hebben aan het lef van onze ouders en vooral grootouders. Na de Tweede Wereldoorlog is er veel ten goede veranderd. Wij hebben het heel goed nu, maar dat kan natuurlijk veranderen.” Fenna vindt het ook goed dat er zo veel mensen naar de herdenking kwamen. “Het is een erg belangrijk onderwerp. Het verbaasde me dat zo’n niet ‘superbekende’ herdenking veel aandacht trekt en dat het er vol lag met bloemen. Als de verzetsmensen er niet waren geweest, hadden mijn opa en oma de oorlog misschien wel niet overleefd. En dan zouden mijn ouders niet geboren zijn. En ik ook niet.”
www.februaristaking.nl
A1-februari.indd 1
02-12-13 10:06
“Dit affiche gaat ergens over” Joost Overbeek maakte dit jaar het ontwerp voor de jaarlijkse herdenkingsposters voor de Februaristaking. ‘’Een veel eervollere klus dan een poster voor dit of een boekje voor dat project. Dit affiche gaat ergens over. Het is mooi zo’n klus erbij te hebben.’’
De poster zal de komende weken op diverse plekken in het straatbeeld in Amsterdam te zien zijn, maar ook in de Zaanstreek, Amstelveen, Aalsmeer, Alkmaar, Bloemendaal, Diemen, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemstede, Purmerend en Velsen/IJmuiden.
amsterdam.nl • 23 januari 2014 • 3
Kom naar de herdenking van de Februaristaking! Defilé langs de Dokwerker op dinsdag 25 februari
Herdenking Februaristaking
25 februari Start herdenking: 16.45 uur Joke Koningh, voorzitter van het Comité Herdenking Februaristaking 1941, opent de herdenking om 16.45 uur. Marjan Schwegman, directeur van het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies, houdt een korte toespraak. Actrice/columniste Funda Müjde draagt daarna gedichten voor.
Defilé langs de Dokwerker
Hans Mooren
25 februari Het defilé begint om 17.00 uur. Iedereen kan bij de Dokwerker een bloemstuk of bloemen leggen. De bloemstukken kunnen vanaf 12.00 uur worden bezorgd in de Mozes en Aäronkerk aan het aangrenzende Waterlooplein en daar tot 17.00 uur worden afgehaald. Voor mensen die slecht ter been zijn wordt een tent geplaatst met zitplaatsen. Vooraf aanmelden of een toegangsbewijs is daarvoor niet nodig. Daarnaast is er een vak voor genodigden. Er is een doventolk aanwezig.
Een unieke daad van solidariteit met de vervolgde Joodse bevolking. Zo staat wereldwijd de staking bekend die in februari 1941 uitbrak in Amsterdam, de Zaanstreek, Hilversum, Utrecht, Haarlem, Velsen en Weesp. Vele tienduizenden burgers deden eraan mee. De ‘Februaristaking’ kon het uitmoorden door de nazi’s van ruim 100.000 Joodse Nederlanders niet voorkomen. Wel werd deze actie een inspiratiebron voor verzet en voor medemenselijkheid. Na de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog is er gelukkig veel veranderd. Discriminatie vanwege ras of afkomst, godsdienst, (politieke) levensovertuiging, geslacht en seksuele geaardheid is in Nederland verboden. Bijna alle landen hebben de Verklaring van de rechten van de mens ondertekend. Maar met de naleving van die mensenrechten is het
in veel landen nog droevig gesteld. Dagelijks worden mensen onderdrukt, gemarteld en vermoord. In Nederland steken antisemitisme en vreemdelingenhaat af en toe de kop op. Er is dan ook geen reden om achterover te leunen. Actief burgerschap blijft hard nodig. Op dinsdag 25 februari komen wij in Amsterdam op het Jonas Daniël Meijerplein bijeen om de Februaristaking te herdenken en de stakers te eren. Wij roepen iedereen op aan die herdenking en aan het defilé langs het monument de Dokwerker deel te nemen.
25 februari 15.00 uur In de Boekmanzaal van het Amsterdamse stadhuis wordt op dinsdag 25 februari een herdenkingsbijeenkomst gehouden, georganiseerd door een comité van leden van ambtenarenbond Abvakabo FNV. De bijeenkomst begint om 15.00 uur; de zaal is open vanaf 14.30 uur. Bestuurster Mariëtte Patijn van vakcentrale FNV zal er spreken, evenals SP-kamerlid Sadet Karabulut. Leden van theatergroep Barbaren & Co brengen een compilatie van de theatrale vertelling. Max van den Berg, een van de oprichters van het Verzetsmuseum Amsterdam, legt daarna in de Putsgang een krans bij de plaquette die daar is geplaatst ter herinnering aan de rol die het overheidspersoneel speelde bij de Februaristaking. Daarna sluiten de deelnemers zich aan bij de herdenking en het aansluitende defilé bij de Dokwerker op het Jonas Daniël Meijerplein. Diverse groepen van het gemeentepersoneel zullen daar bloemstukken leggen.
Mozes en Aäronkerk 25 februari 13.00-17.00 uur Expositie van foto’s die gemaakt zijn op 22 en 23 februari 1941 bij de razzia’s van de Duitsers op het Jonas Daniël Meijerplein en omgeving. Bij deze razzia’s werden op niets ontziende wijze 427 volkomen onschuldige Joodse mannen opgepakt en afgevoerd naar concentratiekampen. Ze kwamen daar bijna allemaal binnen een jaar om het leven. Deze razzia’s vormden de directe aanleiding voor de Februaristaking.
Comité Herdenking Februaristaking 1941 Gemeentebestuur van Amsterdam
NIOD-directeur Marjan Schwegman spreekt bij herdenking “Het was een legendarisch moment”
STAAKT… In de week voor de herdenking zijn er weer opvoeringen van STAAKT…, de theatrale vertelling over de Februaristaking. Bij de herdenking in het stadhuis op 25 februari wordt een compilatie gebracht. In de tramremise aan de Lekstraat komt in samenwerking met het GVB een opvoering. Meer informatie over het bijwonen op www.februaristaking.nl of via info@februaristaking.nl
Verzetsmuseum Junior
Harry Homma
De toespraak bij de herdenking van de Februaristaking dit jaar wordt uitgesproken door Marjan Schwegman, directeur van het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies. Een “hele eer” vindt ze het. ‘’De Februaristaking in 1941 was immers een legendarisch moment, zowel in de Nederlandse geschiedenis als internationaal. Dat mensen tijdens de Duitse bezetting zo protesteerden tegen de vervolging van hun Joodse stadgenoten! Een onbaatzuchtig vertoon van solidariteit in een tijd dat dit heel hard werd afgestraft. Het is natuurlijk bijzonder triest dat uiteindelijk toch zoveel Joodse Nederlanders zijn vermoord. Maar op dat moment gaf de staking wellicht een gevoel van hoop. Zo’n verzetsdaad mag niet vergeten worden; verdient het om elk jaar te worden herdacht.’’
Herdenking Abvakabo FNV in Stopera
Professor dr. Marjan Schwegman
Het eerste kindermuseum over de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Vier sprekers staan centraal: Eva, Jan, Nelly en Henk. Hoe zag hun leven er tijdens de bezetting uit? Wat maakten ze mee? Welke keuzes, problemen en dilemma’s kwamen er door onvrijheid, vervolging en schaarste op hen af? Voor iedereen van 9 tot 90 jaar! Plantage Kerklaan 61 www.verzetsmuseum.org
Actrice/columniste Funda Müjde
Deze pagina’s zijn samengesteld door het Comité Herdenking Februaristaking 1941: Joke Koningh (voorzitter), Harrie-Jan Metselaars (secretaris), Harry Homma (penningmeester). Leden: Marjan de Boo, Zeeger Ernsting, Fieke Flier, Roelof van der Kooi, Hans Mooren. www.februaristaking.nl
Merijn Soeters,
Actrice/columniste Funda Müjde draagt gedichten voor tijdens de herdenking. Zij speelde een hoofdrol in de film Julia’s geheim, maar is ook bekend van rollen in diverse tv-series. Ruim twaalf jaar schreef ze wekelijks een column in De Telegraaf. Voor Funda is de herdenking van de Februaristaking zeer vertrouwd. ‘’Via de Turkse Arbeidersvereniging ben ik gaan deelnemen en ben ik vervolgens vele jaren bij de herdenking geweest.’’ Vanaf 2007 werd dat moeilijk, omdat Funda toen door een autoongeluk in een rolstoel terecht was gekomen. ‘’Het goede van de herdenking vind ik dat het niet alleen gaat om het eren van de mensen die staakten tegen de Jodenvervolging en tegen antisemitisme, maar dat ook stelling wordt genomen tegen elke vorm van discriminatie.’’
Mariëlle Kolmschot
Funda Müjde draagt gedichten voor
Verzetsmuseum Junior Eén van de spannendste onderdelen is het restant van een neergestort vliegtuig. Het staat symbool voor het vanuit bezet Nederland onbereikbare buitenland. In de cockpit kunnen jonge bezoekers over de wereld vliegen en landen bij kinderen in NederlandsIndië, Suriname en de Nederlandse Antillen.
Actie: Lever deze pagina op 22-27 februari in en betaal €15 (ipv €20) voor een familieticket (1-2 volwassenen + 1-3 kinderen tot 15 jaar).
Meer informatie: www.februaristaking.nl
4 • amsterdam.nl • 23 januari 2014
Sinds 1684 heeft Amsterdam een vastgesteld vlak om de hoogte van land en water aan te geven: het Normaal Amsterdams Peil (NAP). Deze referentiehoogte is ook de basis (ijkpunt) voor heel Europa. Het NAP is onmisbaar voor een goed waterbeheer en het voorkomen van overstromingen. Overal in de hoofdstad vind je stiekeme verwijzingen naar het Normaal Amsterdams Peil.
Stichting NAP
Edwin van Eis
Normaal Amsterdams Peil is van levensbelang voor alle bewoners
Het Bezoekerscentrum “Het Normaal Amsterdams Peil is van levensbelang voor iedere Nederlander”, is de stellige overtuiging van oud-landmeter Jan van Beers, die tegenwoordig actief is als vrijwilliger in het bezoekerscentrum NAP in de Stopera. “Waterschappen gebruiken het NAP om het waterpeil van polders en rivieren op het juiste niveau te houden. Zo blijven de rivieren bevaarbaar en rotten de gewassen niet weg door een te hoge grondwaterstand. Ook voor het aanleggen van wegen en het bouwen van huizen, bruggen en tunnels is het NAP als referentiehoogte cruciaal. Met de stijging van de zeespiegel en het inklinken van land wordt het NAP alleen maar belangrijker. De geschiedenis van het Normaal Amsterdams Peil gaat terug tot de zeventiende eeuw. In die periode wordt Nederland regelmatig getroffen door overstromingen.” Als bij de Allerheiligenvloed van 1675 grote delen van NoordHolland en Amsterdam onder water komen te staan, vindt burgemeester Johannes Hudde (1628-1704) dat het hoog tijd is om de hoofdstad beter te beschermen tegen het water. Behalve wiskundige is Hudde ook expert op het gebied van waterhuishouding. Niet alleen laat de burgemeester verschillende nieuwe sluizen bouwen, hij realiseert zich ook dat het belangrijk is om in Nederland een gezamenlijke
referentiehoogte te hebben. Op die manier weet iedereen bijvoorbeeld hoe hoog de dijken overal moeten worden. Tussen september 1683 en september 1684 laat Hudde de waterstanden van het IJ meten, dat dan nog in open verbinding staat met de Zuiderzee. De gemiddelde hoogste vloedstand wordt aangenomen als het ‘Stadtspeyl’, of Amsterdams Peil (AP). Dit peil wordt vanaf dat moment als uitgangspunt genomen om dijken en waterkeringen op veilige hoogte te brengen. Als markering voor het AP laat de burgemeester acht marmeren stenen inmetselen in de sluizen rondom het IJ, met als opschrift: ‘Zeedijckshoogte zynde, negen voet vyf duym boven Stadtspeyl’. Omgerekend is dat 2,67 meter boven NAP. In de Eenhoornsluis (Haarlemmerdijk/Korte Prinsengracht) is de enig overgebleven ‘Huddesteen’ vandaag de dag nog steeds te zien. In de negentiende eeuw vergelijken waterbeheerders het Amsterdams Peil met andere peilen die dan nog in gebruik zijn. Vanwege de geconstateerde onnauwkeurigheid gaan deskundigen aan de slag om het peil te ‘normaliseren’ (corrigeren), onder wie de bekende ingenieur Cornelis Lely. Met een klein team van landmeters en
assistenten trekt Lely met verfijnde apparatuur door het hele land om een stelsel van meetpunten te realiseren langs onze grote rivieren. Op 1 januari 1891 volgt uiteindelijk de invoering van de nieuwe standaard: het Normaal Amsterdams Peil – officieel vastgesteld door de Rijkscommissie voor Graadmeting en Waterpassing. Op een kaart in het bezoekerscentrum NAP is goed te zien hoe het Normaal Amsterdams Peil tegenwoordig ook als basis dient voor vrijwel alle Europese landen.
naar het NAP. In gebouwen, kademuren en landhoofden van bruggen heeft de gemeente ruim duizend koperen bouten geslagen en de exacte hoogte gemeten van de bouten ten opzichte van het NAP. Bouwers kunnen deze bouten gebruiken als referentiepunten. Zo lukt het bijvoorbeeld om twee stations van de Noord-Zuidlijn op precies dezelfde hoogte te bouwen, ook als ze kilometers uit elkaar liggen. Eén keer in de acht, negen jaar wordt de hoogte van de bouten opnieuw gemeten en zo nodig bijgesteld. Jan van Beers legt uit dat het NAP ook voor bewoners van Amsterdam van groot belang is. “Het niveau van de grachten wordt bijvoorbeeld op veertig centimeter onder NAP gehouden, om kelders en souterrains droog te houden. En ook de grondwaterstand wordt nauwlettend in de gaten gehouden. Zo voorkomen we verrotting van de houten palen waarop veel huizen gebouwd zijn. Ik zou mensen zeker aanraden om een keer een kijkje te nemen in het bezoekerscentrum. Het is heel bijzonder om je te realiseren dat het heel ongewoon is om onder de waterspiegel te leven. Dit gaat de meeste tijd goed door zorgvuldig waterbeheer van de overheid.”
Als je er oog voor hebt zijn overal in de hoofdstad verwijzingen te vinden
Meer informatie: www.normaalamsterdamspeil.nl
Stichting NAP
In het bezoekerscentrum NAP in de Stopera kan iedereen kennismaken met de bijzondere geschiedenis van het Normaal Amsterdams Peil. In de interactieve expositieruimte vind je onder meer een originele zeventiende-eeuwse peilstok, verschillende waterpasinstrumenten en een korte film waarin ingenieur Lely hoogstpersoonlijk een toelichting geeft op het NAP. Het bijbehorende monument bestaat uit een betonnen heipaal, met daarop een bronzen bout die precies op NAP-niveau ligt. In grote waterkolommen kun je zien hoe hoog het water kwam tijdens de watersnoodramp van 1953 en wat de actuele waterstanden zijn in IJmuiden en Vlissingen. Met het bezoekerscentrum wil de stichting NAP de geschiedenis en de toekomst van het Normaal Amsterdams Peil levend houden. De expositie in de Stopera is elke werkdag geopend van 09.00 tot 17.00 uur.
Johannes Hudde (1628-1704)
amsterdam.nl • 23 januari 2014 • 5
Meldpunt Bijstandsfraude Amsterdam Bij het Meldpunt Bijstandsfraude Amsterdam (MBA) van de Dienst Werk en Inkomen (DWI) kunt u rechtstreeks een vermoeden van uitkeringsfraude melden. Wat zijn de resultaten tot nu toe? DWI wil dat Amsterdammers die bijstand nodig hebben en daar recht op hebben onze hulp krijgen. Amsterdammers die geen recht hebben op een uitkering, maar daar toch misbruik van maken, pakken we aan. Uitkeringsfraude accepteren we niet.
Cijfers In 2013 zijn in totaal 1.250 meldingen binnengekomen bij het MBA. Hiervan waren 726 zaken onderzoekswaardig. In 2013 zijn 455 zaken geheel afgehandeld, waarbij in ruim de helft van de gevallen de uitkering is beëindigd of gewijzigd. Daarnaast zijn 165 meldingen
overgedragen aan andere instanties, zoals het UWV of de SVB. Ten opzichte van 2012 is het aantal meldingen fors gestegen, toen kwamen er 750 meldingen binnen.
Hoe meld ik uitkeringsfraude? U kunt via 020 346 3633 (anoniem) (een vermoeden van) uitkeringsfraude melden. Het meldpunt is bereikbaar van maandag t/m vrijdag van 9.00 tot 17.00 uur. Wilt u liever mailen of een brief schrijven? Dan kan via: MBA@dwi. amsterdam.nl, of per post: DWI Handhaving, MBA, Postbus 90395, 1006 BJ Amsterdam.
Stem voor de Omarmprijs 2013! U kunt uw stem uitbrengen op de meest sociale ondernemer van Amsterdam. Steeds meer lokale ondernemingen leveren een bijdrage aan het bestrijden van armoede in Amsterdam. De Gemeente Amsterdam en MKB-Amsterdam willen deze ondernemers meer in de spotlight zetten en andere bedrijven laten zien dat sociaal ondernemen ook rendabel kan zijn. Daarom is de Omarmprijs voor sociaal ondernemerschap ingesteld.
Breng uw stem uit!
Finalisten Uit alle inzendingen zijn door de jury vier bedrijven gekozen om voor de Omarmprijs 2013 in aanmerking te komen. De finalisten zijn:
• Kesbeke Amsterdamse Tafelzuren • Smederij Goedhart • Brouwerij De 7 Deugden • Slagerij Sera
Bekijk de bedrijfsprofielen van de finalisten en stem op uw favoriet. Dit kan tot donderdag 13 februari 2014 12.00 uur op www.amsterdam.nl/omarmprijs. Uw stem telt mee in de einduitslag!
Doe werkervaring op met de Startersbeurs Vanaf 6 januari 2014 kunnen jonge Amsterdamse werkzoekenden, van 18 t/m 26 jaar, gebruikmaken van een nieuwe financiele regeling: de Startersbeurs. Tegen een vergoeding van € 500 netto per maand doe je zes maanden lang werkervaring en vakkennis op en voorkom je dat er een gat op je cv ontstaat. De Startersbeurs is bedoeld om de kansen van jongeren op de arbeidsmarkt te vergroten. Aanmelden op de website www.startersbeurs.nu/amsterdam. Werkgevers kunnen op de website ook vacatures plaatsen. Er zijn 200 startersbeurzen beschikbaar in 2014.
Heb je vragen? startersbeurs.nu/amsterdam Amsterdam@startersbeurs.nu 0900 – 4600000
Volg het nieuws over de Startersbeurs via: @hoezowerkloos facebook.com/hoezowerkloos
6 • amsterdam.nl • 23 januari 2014
Op de eerste pagina’s van dit Amsterdam-katern vindt u een overzicht van de belangrijkste herdenkingen in Amsterdam. Voor Amsterdammers die niets willen missen, onderstaand alvast informatie en data van een aantal Amsterdamse evenementen.
Edwin van Eis
Edwin van Eis
Voor in de agenda Open Monumentendag
Koningsdag
Amsterdam Dance Event
Edwin van Eis
Darko Lagunas
Verkiezingen Gemeenteraad
1 februari Chinees Nieuwjaar Chinees Nieuwjaar valt dit jaar op 31 januari. De Chinese gemeenschap in Amsterdam viert dit feest op 1 februari op en rond de Nieuwmarkt. Het feest begint aan het eind van de ochtend bij de Chinese tempel op de Zeedijk. Vanaf de tempel gaat de stoet met traditionele leeuwen- en drakendans naar de Geldersekade.
Het Jaar van het Paard in Amsterdam
En voor volgend jaar: Sail 2015! Dol op tallships en nautisch erfgoed? In de zomer van 2015 meert Sail weer aan in Amsterdam. Exacte data en programma zijn nu nog niet bekend, dus hou de onderstaande sites in de gaten.
Het Chinese Nieuwjaar is het belangrijkste feest voor de Chinezen. Ze vieren hiermee het begin van de lente. Het feest wordt gevierd op de eerste dag van de maanmaand van de Chinese jaartelling. Het jaar van het Paard staat dit jaar in het teken van actie en werk. Groei voor de economie ligt binnen bereik en er is ruimte voor vernieuwing. Meer mensen zullen hun dromen nastreven en hun hart volgen.
live optredens en veel oranje. De officiële datum voor Koningsdag is 27 april (de verjaardag van de koning) maar omdat het evenement traditioneel niet op zondag gevierd wordt, is de eerste Koningsdag op zaterdag 26 april 2014.
19 maart Verkiezingen Gemeenteraad Amsterdammers kiezen op 19 maart 2014 een nieuwe gemeenteraad. Voor het stadsdeel waar zij wonen kiezen zij een bestuurscommissie. Deze commissie is het verlengde van het college en de gemeenteraad. De stadsdeelraden houden in hun huidige vorm op te bestaan vanwege een wijziging in de Gemeentewet.
26 april Koningsdag
Nieuw is ook dat Amsterdammers die uit een land buiten de Europese Unie komen en al drie jaar onafgebroken in Nederland wonen en in Amsterdam staan ingeschreven mogen stemmen en zich verkiesbaar stellen voor de bestuurscommissie in hun stadsdeel.
Onze nieuwste, nationale feestdag is Koningsdag. Dit jaar bezoekt de Koninklijke familie onze buren, de gemeente Amstelveen. Amstelveen stond eigenlijk voor 2013 op het programma, maar dat ging toen vanwege de troonswisseling niet door. In Amsterdam zal Koningsdag veel op Koninginnedag lijken: vrijmarkten, feestjes,
Bijzonder is verder dat naast politieke partijen ook andere groeperingen of individuen zich verkiesbaar mogen stellen voor de bestuurscommissies. Kandidaatleden hoeven zich dus niet namens een politieke partij verkiesbaar te stellen. Zie ook ww.amsterdam.nl/verkiezingen
26 juli t/m 3 augustus Gay Pride De Amsterdam Gay Pride is met bijna 350.000 bezoekers een van de grootste Pride evenementen in Europa. Bovendien is Amsterdam de enige stad ter wereld die Gay Pride viert met een uitbundige botenoptocht (Canal Parade) op zaterdag. Het thema van de Amsterdam Gay Pride 2014 is “Listen”.
29 – 31 augustus De Uitmarkt De jaarlijkse Uitmarkt vindt traditiegetrouw plaats in het laatste weekend van augustus in Amsterdam en is de landelijke opening van het culturele seizoen. Het programma biedt een dwarsdoorsnede van de podiumkunsten, maar ook disciplines als literatuur, museale kunsten, film en nieuwe media komen aan bod. Met 500.000 bezoekers, 2000 artiesten en ruim 30 podia is de Uitmarkt uitgegroeid tot het grootste en bekendste culturele festival van Nederland. En u hoeft er niets voor te betalen!
13 en 14 september Open Monumentendag Rond het landelijke thema Op reis bezoekt u leuke, unieke monumenten en doet u mee aan activiteiten. De aanleiding hiervoor is het uitroepen van 2014 tot Jaar van de Mobiliteit door de Stichting Mobiele Collectie Nederland. Bovendien is het precies 175 jaar geleden dat de eerste railverbinding tot stand
kwam. Zet 13 & 14 september 2014 dus alvast in uw agenda!
15 – 19 oktober Amsterdam Dance Event Het Amsterdam Dance Event (ADE) trekt jaarlijks 2500 professionals uit de elektronische muziekwereld en zo’n 200.000 festivalgangers aan. Elk jaar is ADE een waar paradijs voor danceliefhebbers, met een indrukwekkende line-up met de grootste internationale namen die de meest uiteenlopende elektronische muziek draaien.
19 oktober Amsterdam Marathon Met bijna 15.000 ingeschreven marathonlopers is de TCS Amsterdam Marathon de grootste marathon van Nederland en behoort hij tot de grootste marathons van Europa. Met 17.000 inschrijvingen vanuit het buitenland blijkt dat de TCS Amsterdam Marathon internationaal erg in trek is. Met 82 nationaliteiten was de sfeer in en rondom het Olympisch Stadion overweldigend. De 39e TCS Amsterdam Marathon vindt plaats op zondag 19 oktober 2014.
16 november Binnenkomst Sinterklaas We hopen dat Sinterklaas op zondag 16 november 2014 weer de stad binnen vaart. Hij zal dan voor de 76e keer aankomen in Amsterdam. De eerste keer dat de intocht van Sinterklaas in Amsterdam werd georganiseerd was in 1934.
Bekijk te zijner tijd www.amsterdam.nl/evenementen of www.iamsterdam.com voor programma updates
wie wat waar
Februari aanbiedingen
25 jaar Stadsdelen
Wonen, zorg en welzijn
Centrum
Dienst Basisinformatie
Amstel 1 tel. 14 020 www.centrum.amsterdam.nl
Immigratie en nationaliteiten bij Loket Stadsdeel Centrum Amstel 1 tel. 14 020 www.amsterdam.nl/dbi
Nieuw-West Osdorpplein 1000 Voor vergunningen, Burgerzaken, Sociaal Loket en Cition. tel. 14 020
Noord Stadsdeelhuis: Buikslotermeerplein 2000 tel. 14 020 www.noord.amsterdam.nl
Oost Stadsdeelhuis: Oranje-Vrijstaatplein 2 tel. 14 020 www.oost.amsterdam.nl
West n Bos en Lommerplein 250
(Stadsdeelkantoor) n Baarsjesweg 224 (burgerzaken en publieksinformatie) tel 14 020 www.west.amsterdam.nl
Zuid Stadsdeelkantoor: n President Kennedylaan 923 n Loket Tripolis, Burgerweeshuispad 301. Voor Burgerzaken kunt u naar beide locaties; voor vergunningen gaat u naar loket Tripolis. tel. 14 020 www.zuid.amsterdam.nl
Zuidoost Anton de Komplein 150 tel. 14 020 www.zuidoost.amsterdam.nl
Verkeer en Vervoer Binnenwaterbeheer Amsterdam Binnenwaterbeheer valt onder Waternet. Zie: Wonen.
Bureau Stadsregie Nieuwe Uilenburgerstraat 59 tel. 020 556 5358 www.werkaandeweg.amsterdam.nl
Cition (parkeerzaken) tel. 14 020 www.cition.nl
Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling Jodenbreestraat 25 1011 NH Amsterdam www.amsterdam.nl/dmo
Dienst Milieu en Bouwtoezicht Nieuwe naam:
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied Herikerbergweg 290 tel. 14 020 www.amsterdam.nl/dmb
Dienst Wonen, Zorg en Samenleven Jodenbreestraat 25 tel. 14 020 www.wzs.amsterdam.nl
Geneeskundige en Gezondheidsdienst Nieuwe Achtergracht 100 tel. 14 020 www.gezond.amsterdam.nl
Waternet Korte Ouderkerkerdijk 7 tel. 0900 9394 (lokaal tarief) www.waternet.nl
Weesperstraat 113 tel. 020 346 3636 www.amsterdam.nl/werk-inkomen Werkpleinen n Noord: Klaprozenweg 91 n Centrum/Oost: Weesperstraat 117 n Zuid/West en Nieuw-West: Jan van Galenstraat 323 n Zuidoost: Flierbosdreef 2-12
Economische zaken Weesperstraat 89 tel. 14 020 www.amsterdam.nl/ez
Geld Dienst Belastingen Bijlmerplein 395 tel. 020 2554800 www.amsterdam.nl/belastingen
Stadsbank van Lening Oudezijds Voorburgwal 300 tel. 14 020 www.sbl.nl
Overig Stadsarchief Amsterdam
Dienst Metro Informatiecentrum: Stationsplein 7 tel: 020 344 5070 www.noordzuidlijn.amsterdam.nl
Vijzelstraat 32 tel. 020 - 251 1511 www.stadsarchief.amsterdam.nl
Haven Amsterdam De Ruijterkade 7 tel. 020 523 4500 www.portofamsterdam.nl
Bel voor vragen aan
GVB
de gemeente
Servicenummer: 0900 8011 www.gvb.nl
14 020 of ga naar www.amsterdam.nl
Datum en aanvangstijd: do 6 februari om 19.30 uur in The Max Prijs: € 5 met de februaribon (normale prijs € 15 + € 4 lidmaatschap) Kaartverkoop: op de avond zelf aan de kassa van de Melkweg Adres: Lijnbaansgracht 234a Meer info: www.melkweg.nl met de februaribon
Dienst Werk en Inkomen
Burgerweeshuispad 301 (Tripolis) Bos en Lommerplein 250 Oranje-Vrijstaatplein 2 Osdorpplein 1000 Amstel 1 (Stopera) Buikslotermeerplein 2000 Anton de Komplein 150
Nieuwe Vaart 5-9 tel. 14 020 www.ivv.amsterdam.nl
Flux Pavilion staat samen met artiesten als Skrillex, Excision, Cookie Monsta en Datsik wereldwijd aan de top van de hardere dubstepsound die sinds 2008 aan een gigantische opmars bezig is. De Britse producer werkte onder andere samen met Kanye West, Diplo en Steve Aoki. Flux Pavilion is daarnaast vooral bekend als medeoprichter van het beroemde Circus Recordings, een label dat hij runt samen met onder andere Doctor P.
Werk en bedrijvigheid
Servicepunten Cition
Dienst Infrastructuur Verkeer en Vervoer
Flux Pavilion in de Melkweg
Melnikov & Friends in Muziekgebouw aan ‘t IJ Eén zondag de mooiste kamermuziek. Door de Russische meesterpianist Alexander Melnikov, violiste Isabelle Faust en andere internationale topmusici. In drie concerten hoort u hoogtepunten uit de klassiek-romantische muziek van Schubert, Franck en Brahms en 20e-eeuws werk van Prokofjev en Hindemith. Melnikov - een van de interessantste pianisten van nu - is dit seizoen artist in residence van het Muziekgebouw.
Bezoek de Franse meesters in de Hermitage Amsterdam Tot en met 28 februari besteedt de Hermitage Amsterdam aandacht aan drie grote namen uit de Franse schilderkunst: Gauguin, Bonnard en Denis. Na de doorbraak van het impressionisme eind negentiende eeuw zochten zij naar nieuwe artistieke wegen en legde daarbij de nadruk op kleur, gevoel, symbool en verbeelding. De tentoonstelling brengt op fascinerende wijze deze groep post-impressionisten in beeld.
€5
Datum en aanvangstijd: zo 9 februari, • 14.30 uur concert 1: Prokofjev en Franck; • 16.30 uur concert 2: Schubert; • 20.15 uur concert 3: Brahms en Hindemith. Prijs: gratis toegang tot één van de concerten op deze dag met de februaribon (normale prijs € 27 per concert) Reserveren & kaartverkoop: 020 788 20 00 of aan de kassa (ma t/m za 12.00 – 18.00 uur) Adres: Muziekgebouw aan ’t IJ, Piet Heinkade 1 Meer info: www.muziekgebouw.nl/melnikov met de februaribon
gratis
Data en openingstijden: 1 t/m 28 februari, dagelijks geopend van 10.00 tot 17.00 uur Prijs: € 3 voor volwassenen met de februaribon, € 12 met de Stadspas (normale prijs € 15), € 1 voor kinderen van 6 t/m 16 jaar met de februaribon, met de Stadspas € 4 (normale prijs € 5) Kaartverkoop: aan de kassa in de Hermitage Amsterdam Adres: Amstel 51 Meer info: www.hermitage.nl met de februaribon
€3
lees verder op pagina 8
februari aanbiedingen
Gemeente Amsterdam Stadspas
www.amsterdam.nl/stadspas www.facebook.com/stadspasamsterdam
Let op! Uw nieuwe Stadspas voor 2014 ontvangt u rondom 1 februari aanstaande
25 jaar Met korting naar Filmtheater De Uitkijk! Geniet deze maand van een van de vele films uit het gevarieerde aanbod van de meest knusse bioscoop van Amsterdam. Filmtheater De Uitkijk met zijn stijlvolle foyer en balkon staat garant voor een bijzonder avondje uit. Sfeervol, klein en persoonlijk.
100 jaar Reclame – 100 jaar Beroemd
Rayen Panday in het Bijlmer Parktheater Begin 2012 stond Rayen Panday in ons theater met zijn eerste voorstelling We Zullen Zien. Vorig jaar was hij nog te gast bij Fatu en nu is hij terug! In zijn tweede avondvullende voorstelling wil Rayen vrij zijn maar zich vooral ook vrij voelen. Want wat doe je als je eindelijk vrijgesproken bent van al je verplichtingen? Alles wat je leuk vindt natuurlijk! Althans… dat zou je denken.
Data en aanvangstijden: 1 t/m 28 februari op verschillende tijden Prijs: € 2 met de februaribon, € 8 met de Stadspas (normale prijs € 9) Reserveren: 020 223 24 16 of via www.uitkijk.nl Kaartverkoop: aan de kassa van De Uitkijk Adres: Prinsengracht 452 Meer info: www.uitkijk.nl met de februaribon
€2 100 jaar Reclame, 100 jaar Beroemd: de grootste reclametentoonstelling ooit in Nederland. De tentoonstelling over de relatie tussen bekend Nederland en reclame. De bezoeker wordt meegenomen op een spectaculaire reis door de tijd. De vele filmpjes en commercials staan garant voor uren plezier en bieden een prachtig overzicht van de afgelopen eeuw reclame in Nederland. 100 jaar Reclame is het leukste uitje van het jaar!
Data en aanvangstijden: 1 t/m 28 februari, dagelijks van 11.00 – 17.30 uur Prijs: gratis met de februaribon (normale prijs € 10) Reserveren: niet mogelijk Kaartverkoop: aan de kassa van de Beurs van Berlage Adres: Beursplein 1 Meer info: www.reclametentoonstelling.nl met de februaribon
Mozart met hart en ziel in het Concertgebouw!
La Paloma in het DeLaMar Drie Grande Dames van het Nederlandse toneel in een speciaal voor hen geschreven komedie. In La Paloma leven twee oude dames een deel van het jaar in een zomerhuisje in het bos. Het lijkt een vredig bestaan, maar dan verschijnt hun oudste zuster ten tonele en ontstaat er verwarring en angst in het eerder zo rustige bos. Met Ingeborg Elzevier, Sigrid Koetse en Kitty Courbois.
Datum en aanvangstijd: zo 23 februari om 15.00 uur, Mary Dresselhuyszaal Prijs: € 5 met februaribon voor 2e rang balkon (normale prijs € 25). Let op: op=op Adres: Marnixstraat 402 Meer info: www.delamar.nl met de februaribon
€5
Kom luisteren naar The Bach Choir & Orchestra of the Netherlands. Dirigent Pieter Jan Leusink, sopraan Olga Zinovieva, countertenor Sytse Buwalda, tenor Martinus Leusink, Bas Joep van Geffen Bas Thilo Dahlman. Bezoek één van de uitvoeringen en beleef deze ongekende erfenissen van ’s werelds bekendste componist: W.A. Mozart.
Data en aanvangstijden: za 15 februari om 20.15 uur, zo 23 februari om 19.30 uur, vr 28 februari om 20.15 uur, zo 2 en zo 9 maart om 14.15 uur. Prijs met de Stadspas: rang1+ € 37,50 (normale prijs € 70), rang1 € 27,50 (normale prijs € 55), rang2 € 25 (normale prijs € 50) Reserveren: 0900 671 83 45 (€ 1 per gesprek) Kaartverkoop: kassa Concertgebouw, dagelijks van 10.00 uur-17.00 uur Adres: Concertgebouwplein 10 Meer info: www.concertgebouw.nl met de Stadspas
50% korting
gratis
Je gezond en fit voelen? Begin met hardlopen!
Hardlopen Amsterdam helpt u om gezond te leren hardlopen en af te vallen. De introductiecursussen zijn er op drie verschillende niveaus en zijn voor alle leeftijden. Onder begeleiding van ervaren trainers gaat u zes weken aan de slag! • De ‘rustig aan’ lopers, personen met overgewicht, leren tot 12 minuten hard te lopen. • De ‘gewone’ beginners leren om 3 kilometer hard te lopen. • De gevorderde lopers leren om 12 kilometer of meer hard te lopen.
Datum en aanvangstijd: vr 21 februari om 20.00 uur Prijs: € 2 met de februaribon (normale prijs € 16) Reserveren: kassa@bijlmerparktheater.nl of via: 020 311 39 33 Adres: Anton de Komplein 240 Meer info: www.bijlmerparktheater.nl met dede februaribon met februaribon
€ 2€ 2
Startdata en tijden: Oosterpark ma 24 februari om 13.45 uur Westerpark wo 26 februari om 14.00 uur Vondelpark vr 28 februari om 14.30 uur Prijs: € 6 met de februaribon (normale prijs € 60) Reserveren: www.HardlopenAmsterdam.nl Meer info: tel 06 21 46 00 99 of www.hardlopenamsterdam.nl met de februaribon
€6
Meer Stadspas aanbiedingen zie vorige pagina
Stadspas, Postbus 1650, 1000 BR Amsterdam • Telefoon: 251 82 51 (van 8.30-17.00 uur). E-mail: stadspas@amsterdam.nl • Wie komt in aanmerking voor de gratis Stadspas? • Cliënten DWI • Cliënten UWV met toeslag volgens Toeslagenwet • 65-plussers Aan deze pagina kunnen geen rechten worden ontleend • Wijzigingen voorbehouden • Voor bereikbaarheid kijk op: www.toegankelijkamsterdam.nl Foto: La Paloma; fotoPiek: Vrij spraak; Raul Neijhorst: Melnikov & Friends; Marco Borggreve