Februaristaking De Februaristaking is de geschiedenis ingegaan als een van de grootste verzetsdaden in de strijd tegen het Hitlerfascisme. Op 25 februari wordt de Februaristaking herdacht.
Mobiel Op het Zeeburgereiland staan twee verplaatsbare eenpersoonshuizen, gemaakt van duurzame materialen. Ze kunnen in een dag opgebouwd worden.
Stadspas Aanbiedingen voor sport, recreatie en cultuur in maart.
2-3
4
13-14
Amsterdam
Inclusie
f
Special o ver gemeen tebelastin gen Jaargang 2 , nummer 2
19|02|15
Uitgave van de gemeente Amsterdam
editie Oost
Geen heden zonder verleden Tot 1937 was het Muiderpoortstation op straatniveau | Prent Stadsarchief Amsterdam
Geschiedenis Amsterdam heeft een rijk verleden. Dat is sinds 2008 gevangen in de Canon van Amsterdam. Dit is een lijst van vijftig onderwerpen, 'vensters' geheten, met daarin onder andere belangrijke gebeurtenissen in de geschiedenis van Amsterdam. Er staan gebouwen in als de Westerkerk en het Paleis op de Dam, en gebeurtenissen als het Mirakel van Amsterdam in 1345 en de Olympische Spelen van 1928. Of Kees de Jongen, het beroemde boek van Theo Thijssen, en natuurlijk ontbreekt ‘Nummer 14’ niet.
De Canon is geen oneindig overzicht, er moesten keuzes worden gemaakt. Maar dat betekent niet dat gebeurtenissen die er niet in terecht zijn gekomen vergeten worden. Ook die zijn de het herinneren waard omdat ze elk op hun eigen manier van invloed zijn geweest op de geschiedenis van Amsterdam. Die geschiedenis is de fundering waarop de toekomst wordt gebouwd. Door het jaar heen staan we op
Per gebied passende speerpunten en acties
verschillende momenten stil bij het verleden en herdenken we dat wat jaren geleden is gebeurd. De Februaristaking is een onderdeel van de geschiedenis van de stad dat elk jaar nog onder grote belangstelling wordt herdacht. De hele Canon vindt u op www.canonvanamsterdam.nl.
Maatwerk per gebied Acties Stadsdeel Oost heeft de zogenoemde 'gebiedsplannen' voor 2015 vastgesteld. Elk gebied heeft zijn eigen karakter en krijgt dus zijn eigen aanpak. Die aanpak staat beschreven in de gebiedsplannen. Door de gebieden in de stadsdelen centraal te stellen, bedient de gemeente de Amsterdammer meer op maat. Stadsdeel Oost werkt al een tijd gebiedsgericht. Nu krijgt dat vorm in gedetailleerde plannen.
Foto Edwin van Eis
Speerpunten In de gebiedsplannen heeft het stadsdeel voor ieder gebied in Oost een aantal speerpunten benoemd, bijvoorbeeld: ■ IJburg en Zeeburgereiland: integrale
■
■
■
■
aanpak jeugd (0-23) en samenwerking met bewoners IJburg Indische Buurt: aandacht voor jeugd en veiligheid (Jeugd Preventie Team) Oostelijk Havengebied: sociale cohesie en inrichting openbare ruimte Oud-Oost: participatie van bewoners en kansen voor jongeren Watergraafsmeer: aandacht voor de drie dorpen en wonen met zorg en welzijn voor ouderen Lees verder op pagina 5
2 Amsterdam | 19 februari 2015
Staakt!!! Staakt!!! Staakt!!! Herdenken In 1941 legden vele tienduizenden Amsterdammers uit solidariteit met de vervolgde Joodse bevolking het werk neer. De Februaristaking is de geschiedenis ingegaan als een van de grootste verzetsdaden in de strijd tegen het Hitler-fascisme. Uit bewondering hiervoor schonk Koningin Wilhelmina de stad Amsterdam het devies: ‘Heldhaftig, Vastberaden, Barmhartig.’
Nog steeds actueel Waarden die nog steeds opgaan voor onze stad, waarin we nog pal blijven staan voor datgene waar de stakers voor opkwamen. We dulden in Amsterdam niet dat medeburgers worden gedemoniseerd, mishandeld en vervolgd, enkel en alleen omdat ze tot een bepaalde groep behoren. Iets dat helaas nog steeds actueel is. Dat maakt het herdenken van de Februaristaking extra belangrijk. Het Comité Herdenking Februaristaking 1941 en
het Gemeentebestuur van Amsterdam roepen u op om op woensdag 25 februari vanaf 16.45 uur aanwezig te zijn bij deze herdenking en deel te nemen aan het defilé langs de Dokwerker. Zand in de raderen Boris Klatser is al dertig jaar als vrijwilliger bij de herdenking betrokken. “Het is goed om daar te zijn en je te realiseren hoeveel huizen in die buurt in de oorlog zijn verkrot en gesloopt, omdat er tien-
duizenden mensen zijn weggevoerd en nooit zijn teruggekomen. En dat het nog veel erger had kunnen zijn. De Februaristaking heeft, al was het maar minimaal, zand in de raderen van het Duitse systeem kunnen strooien. Een aantal Joodse mensen is er daardoor in geslaagd weg te komen. Er is een draagvlak gecreëerd voor onderduikers, waardoor een aantal mensen, al waren het er weinigen, heeft kunnen overleven. Dat moet je in ere houden.”
Deportaties vanaf het Muiderpoortstation Geschiedenis Het Muiderpoortstation ligt hoog boven het maaiveld. Onder het station gaan dagelijks duizenden mensen van de Transvaalbuurt en de Dapperbuurt naar de Indische Buurt, en omgekeerd. Weinigen zullen zich realiseren dat het Muiderpoortstation in de Tweede Wereldoorlog voor duizenden Amsterdammers een eindpunt betekende.
Het thema van deze krant is geschiedenis. Het geschiedenisboek van Amsterdam bevat, behalve veel succesverhalen, ook zwarte bladzijden. De foto getuigt daarvan. Vanaf 1942 werden vanaf het Muiderpoortstation ruim elfduizend joden gedeporteerd naar (doorgangs-) kamp Westerbork en verder. Velen van hen kwamen uit de Transvaalbuurt. Deze buurt werd in het begin van de twintigste eeuw gebouwd. In diezelfde tijd werden de vaak bouwvallige woningen op Uilenburg, waar traditioneel veel joden woonden, gesaneerd. Daarom verhuisden veel joden naar de Transvaalbuurt. Circa 80% van de bevolking was joods.
Ruim elfduizend joden werden op het Muiderpoortstation op de trein gezet naar Kamp Westerbork | Foto Bart de Kok In de Tweede Wereldoorlog werd deze buurt door de Duitse bezetter uitgeroepen tot Judenviertel Zwei. In 1942 begonnen hier de razzia’s waarbij duizenden bewoners werden opgepakt. Ze werden samengebracht in het Polder-
Buurtbewoners stemmen op bouwplan Meebeslissen In een online verkiezing konden omwonenden van de Ertskade eind vorig jaar meebeslissen over het hier te realiseren bouwplan. De uitslag werd half december bekend. Het winnende ontwerp is een woontoren van ontwikkelaar Wonam met 126 huurwoningen en ondergronds parkeren. Begin vorig jaar startte het stadsdeel een inschrijving voor een bouwplan op de lege kavel aan de Ertskade. Drie ontwikkelaars - Wonam, Kondor Wessels en Van Wijnen Projectontwikkeling - wer-
Ertskade | Artist impression Wonam
den uitgenodigd om een gebouw met middeldure huurwoningen te ontwerpen, een woningtype waar in Amsterdam veel behoefte aan is. Na intensieve voorbereidingen presenteerden de ontwikkelaars eind oktober 2014 hun plannen aan de buurt. Direct omwonenden konden gedurende twee weken online stemmen op het ontwerp dat hen het meeste aansprak. De stem van de buurt telde zwaar mee in de selectie. Wonam scoorde op dit onderdeel ook het hoogst. Daarnaast beoordeelde het stadsdeel de ontwerpen op financiële haalbaarheid en duurzaamheid.
weggebied en van daaruit op het Muiderpoortstation op de trein naar Westerbork gezet. Monument Op het Oosterspoorplein naast het sta-
tion is in 2002 een monument opgericht om de herinnering aan deportaties vanaf het Muiderpoortstation levend te houden. Elk jaar vindt hier op of rond 9 november een herdenking van de Kristallnacht plaats.
Gratis advies voor een duurzamer clubhuis Groen De gemeente Amsterdam gaat buitensportverenigingen gratis en op maat adviseren over het nemen van de meest rendabele duurzaamheidsmaatregelen. Alle Amsterdamse buitensportverenigingen die beschikken over een eigen clubhuis en hun eigen energierekening betalen, kunnen zich aanmelden voor een gratis duurzaamheidsscan. Aanmelden kan tot 1 juli 2015 via www.amsterdam.nl/sport/duurzaam. De adviseur die de scan uitvoert, kijkt onder andere naar de isolatie, installaties, verlichting, verwarming en watergebruik in en rondom de verenigingshuisvesting. Vervolgens geeft hij een advies op maat en helpt hij de vereniging verder op weg bij het daadwerkelijk nemen van duurzame maatregelen. Amsterdam wil met deze aanpak in een jaar tijd minstens 25% van de buitensportverenigingen verduurzamen. Kent u een sportvereniging die graag duurzamer wil worden? Wijs ze gerust op bovengenoemde website voor alle informatie over dit project.
3 Amsterdam | 19 februari 2015
Februaristaking
’Zorg dat het kind wegkomt’ Max Arian werd als kind gered door het Joodse verzet Aanzet Al in 1940 begonnen de Duitse bezetters de Joodse burgers te discrimineren. Daardoor gesterkt trokken NSB’ers door de Joodse buurten in Amsterdam; ze mishandelden bewoners en richtten vernielingen aan. Joodse jongens stelden zich ertegen te weer en één van de schermutselingen leidde tot het overlijden van een NSB‘er. In een reactie hierop pakten de bezetters op 22 en 23 februari 1941 willekeurig 427 jonge Joodse mannen op en deporteerden hen naar concentratiekamp Mauthausen. Geen van hen overleefde het. Deze razzia vormde dé aanzet voor de Februaristaking. De Joden speelden ook een belangrijke rol in het verzet, onder meer bij het in veiligheid brengen van Joodse kinderen. Ter nagedachtenis van het Joodse verzet staat sinds 1988 een monument op het Waterlooplein, op de hoek van de Amstel en de Zwanenburgwal. Max Arian (1940) is als Joods kind dankzij dat verzet en met de hulp van anderen aan de vernietigingskampen ontkomen. Hij sprak vorig jaar bij de herdenking van het Joods verzet. Hieronder leest u een ingekorte versie van zijn indrukwekkende verhaal. Messteek “Mijn vader deed mee met de grotendeels Joodse knokploegen die al in 1941, nog geen jaar na het begin van de Duitse bezetting, in opstand kwamen. Hij nam ook deel aan de allereerste uiting van het Joods verzet: het gevecht tegen WA-ers (leden van de Weermacht Afdeling van de NSB) op en rond het Waterlooplein. Hierbij raakte WA-er Koot gewond. Later is hij aan zijn verwondingen overleden. Mijn vader raakte ook gewond bij het protest. Hij kreeg een messteek in zijn rug en moest worden verbonden in de EHBO-post in de Jodenbreestraat. Helaas werd dat daar keurig geadministreerd, zodat het de volgende dagen een koud kunstje was om hem op te sporen en te verhoren. Maar de politie van de post Jonas Daniël Meijerplein wist het procesverbaal zo te formuleren, dat er aanvankelijk verder niets met hem, en met de andere gearresteerde Joodse jongens gebeurde. Bijna een jaar later werd mijn vader met een sluwe list alsnog gearresteerd en uiteindelijk is hij na een half jaar gevangenschap in juli 1942 met het eerste transport naar Auschwitz gestuurd. Daar is hij vermoord.
Je kind afstaan aan vreemden, zonder te weten of je elkaar ooit terugziet, dat vergt heldenmoed Briefje Toen mijn vader met onbekende bestemming was verdwenen, probeerde mijn moeder uit handen van de Duitsers te blijven. Dat lukte haar in eerste instantie, maar de derde keer dat ze werd gearresteerd is mijn moeder als speciaal strafgeval opgesloten in de Hollandsche Schouwburg. Hier werd zij geslagen en ze had het gevoel dat nu alles verloren was en ook zij op transport zou gaan. Ze wist ternauwernood nog een briefje naar mijn oom te smokkelen: ‘Zorg dat het kind wegkomt’. Dat kind was ik.
Ik was toen een jongetje van drie jaar. Ik ben, net als nog 400 kinderen, gered door het Joods verzet. Ik werd eerst ondergebracht in een crèche tegenover de Hollandsche Schouwburg, het hol van de leeuw. Daarna heeft de groep van verzetsman Theo de Bruin mij in Limburg onderbracht bij de familie Micheels. Dat waren heel lieve mensen, met mijn pleegzusje heb ik nog altijd een innig contact. Ook mijn moeder werd uiteindelijk gered door het Joodse verzet, hoewel zij al in de trein zat die haar naar het Nederlandse concentratiekamp Westerbork moest brengen. Net als ik kon ze in Limburg on-
Max Arian: ‘Zorg dat het kind wegkomt, schreef mijn moeder. Dat kind was ik’
derduiken waar zij mij na de bevrijding, op 5 mei 1945, terug vond. Ik vind dat er nog iets is dat speciale aandacht verdient. Toen ik over het Joodse verzet nadacht, realiseerde ik me dat dit, waar het om kinderen gaat, begint bij de Joodse ouders die bereid waren om hun kind aan wildvreemden af te staan. Dat is een enorm offer. Zonder te weten of je elkaar ooit nog zal terugzien, zonder je eigen lot of het lot van je kind te kennen. Dat getuigt volgens mij van grote heldenmoed. Die ouders, die de oorlog zelf vaak niet hebben overleefd, wil ik graag eren.” www.februaristaking.nl
Programma herdenking Februaristaking: 25 februari 2015
Foto Edwin van Eis
16.45 uur: Start herdenking Opening door Joke Koningh, voorzitter van het Comité Herdenking Februaristaking 1941, gevolgd door een toespraak van Geke Faber, burgemeester van Zaanstad. Actrice Rosa da Silva draagt daarna gedichten voor. 17.00 uur: Defilé Tijdens het defilé kan iedereen een bloemstuk of bloemen leggen bij De Dokwerker. De bloemstukken kunnen vanaf 12.00 uur bezorgd worden in de Mozes en Aäronkerk aan het aangrenzende Waterlooplein. Daar kunnen deze tot 17.00 uur worden afgehaald. 13.00-17.00 uur: Foto-expositie in Mozes en Aäronkerk In de Mozes en Aäronkerk is een expositie van foto’s, gemaakt op 22 en 23 februari 1941, van het bruut oppakken door de Duitse bezetters van Joodse mannen op en rond het Jonas Daniël Meijerplein. Bij deze razzia’s werden 427 volkomen onschuldige Joodse mannen gearresteerd en afgevoerd naar concentratiekampen. Bijna allen kwamen daar binnen een jaar om. Deze razzia’s waren de directe aanleiding voor het uitroepen van de Februaristaking.
4 Amsterdam | 19 februari 2015
Wat gebeurt er in Oost
Wonen in een verplaatsbaar huis Mobiel Op het Zeeburgereiland staan sinds december twee mobiele eenpersoonshuizen. De huizen zijn volledig gemaakt van duurzame materialen en kunnen in een dag opgebouwd worden. Of verplaatst, als dat nodig is. Deze woningen zijn nog onderdeel van een proef. Mogelijk krijgt Amsterdam er in de toekomst meer. Amsterdam kent veel stukken grond die braakliggen. Vaak zijn het terreinen in ontwikkeling, in afwachting van een nieuwe bestemming of de start van nieuwe bouwwerkzaamheden. Het plaatsen van mobiele eenpersoonshuizen op zulke terreinen speelt in op de toenemende behoefte aan betaalbare woonruimte in de stad en op de veranderende huizenmarkt. Tegelijkertijd maakt het de omgeving van de stukken land waarop de woningen staan, aantrekkelijker voor anderen om zich er te vestigen. Niet alle braakliggende terreinen zijn geschikt. Voor plaatsing moet het terrein wel voldoende begaanbaar en afgewaterd zijn en over riolering, gas en leidingwater beschikken. Jonge alleenstaanden Vastgoedorganisatie Heijmans, de bedenker van het concept, richt zich met de
Zeeburgereiland heeft al gas, water en riolering en is dus perfect voor de tijdelijke mobiele woningen | Foto Heijmans woningen op alleenstaanden tussen de 25 en 35 jaar. Zij kunnen op de reguliere woningmarkt moeilijk aan een betaalbare woning komen. Voor een sociale huurwoning komen ze vaak niet in aanmerking, maar voor een vrije sectorwoning verdienen ze te weinig. Een woning kopen kan vaak ook nog niet.
De mobiele woningen op het Zeeburgereiland hebben een huurprijs van € 700,per maand en vallen hiermee in het middensegment. Ze zijn voorzien van alle benodigde faciliteiten, zoals een keuken, een badkamer, een ruime woonkamer met vide, een aparte slaapkamer en eigen voordeur
met een buitenterras. Op die manier pionieren binnen de ring, wie wil dat niet? Meer informatie en foto’s: www.heijmans.nl/nl/nieuws/ eerste-heijmans-one-huizen-opzeeburgereiland
... en verder in Amsterdam
Foto Historisch Centrum Amsterdam-Noord
24 uur lang genieten
A’DAM Toren
Opknappen Elandsgracht
Nieuw-West Mis de bus niet! Zaterdag 14 maart gaat de Eagle weer rijden door mooi en modernistisch NieuwWest. In een uurtje zoef je comfortabel en met een van de bijzondere gidsen langs de stedelijke en architectonische hoogtepunten van vroeger, nu én de toekomst in Nieuw-West. Vol is vol. Bus gemist? Ga dan eens mee met een architectuurwandeling onder begeleiding van een gids. Aanmelden: www.vaneesterenmuseum.nl.
Noord In de toren Overhoeks huisde tussen 1970 en 2009 het kantoorpersoneel van Shell. De toren was met een hoogte van tachtig meter meer dan twintig jaar lang het hoogste gebouw van Amsterdam. Op dit moment wordt de toren omgetoverd tot een bruisend uitgaanscentrum. A’DAM Toren biedt in april 2016 plaats aan onder meer een observatiepunt, een draaiend restaurant, een hotel en een danceclub.
Centrum Wordt het een eenvoudig ingerichte middenberm of een inrichting met plek voor het Jordanese levenslied? De Elandsgracht krijgt in elk geval na twintig jaar een flinke opknapbeurt. Er komen brede stoepen, zitbankjes, mooie bestrating, meer fietsrekken en een nieuwe middenberm. Voor deze middenberm mogen bewoners kiezen uit twee ontwerpen. Kijk op www.centrum.amsterdam.nl/elandsgracht.
Foto Abbink & Co
Go West
Park krijgt 'Levensboom'
Prijsvraag
West Ontdek verrassend (Nieuw-)West. Van zaterdag 14 maart 12.00 uur tot zondag 15 maart 12.00 uur is Amsterdam West de place to be. Gedurende 24 uur openen theaters, musea, clubs, winkels en bijzondere gebouwen hun deuren voor publiek. Architectuur spotten, workshops bij circus Elleboog, singer songwriters, een bierfestival en dansen bij Radion. Check www.iamsterdam.com en klik door naar 24h-west.
Zuid Het Gijsbrecht van Aemstelpark staat op de lijst met topmonumenten van na de oorlog. Binnenkort wordt het park een Rijksmonument. Ook is laatst het ‘Ontmoetingseiland’ opgeknapt. Het Ontmoetingseiland heeft nu een muziekpodium gekregen, en een glazen overkapping in de vorm van een boom. Deze 'Levensboom', van architect Angie Abbink, wordt op 5 mei officieel onthuld, tijdens de vrijheidsmaaltijd in het park.
Zuidoost Wat is de connectie met Zuidoost van de beeldengroep voor huize Frankendael aan de Middenweg in Oost? En waar staan de drie goden voor? Stuur het antwoord met uw naam, adres en telefoonnummer voor 13 maart naar: communicatie@zuidoost.amsterdam.nl. Uit de goede inzendingen worden drie exemplaren verloot van het boek Ridders in de Bijlmer van Evert van Voskuilen.
5 Amsterdam | 19 februari 2015
Oost
Maatwerk per gebied Vervolg van pagina 1 In stadsdeel Oost is deze gebiedsgerichte manier van werken niet nieuw. De afgelopen jaren heeft het stadsdeel veelvuldig contact gehad met bewoners en ondernemers om te horen welke ideeën en wensen men heeft en om samen plannen te maken. Nieuw is dat dit nu is opgenomen in ‘gebiedsplannen’. Elk gebied is anders Hier leest u iets meer over de speerpunten per gebied. IJburg en Zeeburgereiland IJburg en het Zeeburgereiland zijn jong
en nog niet af. Tijdelijke speelplekken worden binnenkort bebouwd. Dus er moeten nieuwe, definitieve plekken voor sport en spel komen. Het stadsdeel wil initiatieven van bewoners om de openbare ruimte groener te maken, waar mogelijk ondersteunen. Er is speciale aandacht voor het bevorderen van lokale initiatieven die de leefomgeving verbeteren en de bewoners dichter bij elkaar brengen. Indische Buurt De Indische Buurt is in opkomst, maar kenmerkt zich nog door armoede,
(jeugd)werkloosheid, voortijdig schoolverlaters en jongerenoverlast. Veiligheid en meer kansen voor de jeugd staan hoog op de agenda. Het Jeugd Preventie Team blijft actief. Het stadsdeel gaat met het project Aanpak Gezond Gewicht het probleem van overgewicht bij jeugd te lijf. Oostelijk Havengebied Het grootste deel van de bewoners in het Oostelijk Havengebied is hoogopgeleid en heeft een bovengemiddeld inkomen. Veel bewoners zijn op leeftijd met fysieke beperkingen. Mensen ervaren het
gebrek aan groen als een groot gemis. Het versterken van de sociale cohesie en het groener én toegankelijker maken van de openbare ruimte zijn prioriteiten. Voor Wijkzorg komt veel aandacht: Wijkzorg verbindt professionele zorgorganisaties, huisartsen en bewoners. Oud-Oost Oud-Oost is het dynamisch hart van Oost, maar het is ook dichtbevolkt en heeft veel kleine woningen en sociale huurwoningen. De werkloosheid is relatief hoog. Participatie van bewoners en meer kansen voor de jeugd zijn twee van de prioriteiten. Voorbeelden zijn de voorleesservice en talentontwikkeling voor kinderen, door de ‘Academie van de Stad’. Watergraafsmeer De Watergraafsmeer is een gebied van contrasten. Middenmeer en Park de Meer zijn welvarend met veel grote koopwoningen. Andere buurten, zoals de drie dorpen (Betondorp, Amsteldorp en Tuindorp Frankendael) kennen relatief veel kleine huurwoningen. Daarbij komt dat in hier veel ouderen wonen in woningen die niet goed zijn toegerust op de toenemende zorgvraag van deze groep. De nadruk ligt op acties die de zorg voor en zelfredzaamheid van de oudere bewoners moet vergroten.
Het Jeugd Preventie Team gaat door met buurtgenoten aanspreken op gedrag | Foto Wim Salis
De volledige gebiedscyclus en de contactpersonen vindt u op www.oost.amsterdam.nl/buurten/ gebiedscyclus.
Column van Joanna Kruzycka, stadsdeelmedewerker ‘Aanpak Gezond Gewicht’
Gezond steentje bijdragen Kookinitiatieven Hoe verleid je ouders en kinderen tot gezonde keuzes? Wat heb je nodig om gezonder te koken voor en vooral met kinderen en ouders? In de Indische Buurt stellen steeds meer scholen, (maatschappelijke) organisaties en buurtbewoners zich deze vragen. Dit is mede te danken aan het nieuwe programma Buurtaanpak Gezond Gewicht Indische Buurt. De buurtaanpak is hard nodig, want de Indische Buurt staat in de top 5 van zwaarste buurten van Amsterdam. Circa één op de drie kinderen is er te zwaar. Het is belangrijk om overgewicht te helpen voorkomen en de buurt te activeren. Daarom is het stadsdeel in 2014 gestart met de Buurtaanpak Gezond Gewicht. Dit project is onderdeel van de Amsterdamse Aanpak Gezond Gewicht.
heeft effect, want buurtbewoners, (welzijns)organisaties en andere partijen zijn met elkaar in gesprek over wat er nodig is om gezonder te koken voor de buurt. Ook zijn er afspraken gemaakt, zoals over het beschikbaar stellen van duidelijke voedingsinformatie en een training over gezond koken voor de buurt.
Verbindingen leggen Dat er veel behoefte is aan gezond koken en eten, is te zien aan de grote opkomst tijdens de bijeenkomst ‘kookinitiatieven Indische Buurt’. Waar vroeger kookinitiatieven afzonderlijk van elkaar bestonden en geen contact zochten, willen zij elkaar nu leren kennen. Mijn rol in dit project is om de verschillende buurtbewoners met een kookinitiatief en buurtrestaurants bij elkaar te brengen. Dit
Aansluiten bij bestaande energie Om de aanpak een succes te laten zijn moet de gemeente samenwerkingen vormen en deze gebruiken op plekken waar dit het meest nodig is. We moeten durven loslaten en ons aansluiten bij bestaande energie van bewoners. We moeten kijken, horen, luisteren en praten met de buurt. Ons steeds afvragen: wat kan en wil iemand zelf betekenen? Kijk samen met mensen in de buurt wat er aan
Maatwerk in de praktijk Zoals u kunt lezen, levert de gemeente maatwerk per gebied. Want elk gebied heeft een eigen karakter en vraagt dus om een eigen aanpak. In de Indische Buurt kampen veel kinderen met overgewicht. Joanna Kruzycka, medewerker ‘Aanpak Gezond Gewicht’ bij stadsdeel Oost, vertelt hoe het stadsdeel op maat werkt in de Indische Buurt.
Gezonde buurtplannen Al een aantal jaar is er in de Indische Buurt budget voor kleinschalige initiatieven. De oproep aan bewoners om buurtplannen in te dienen heeft zes mooie plannen opgeleverd waarmee mensen zich inzetten voor een betere buurt. Dit jaar was het thema ‘gezond leven’. Met geld dat de winnende buurtplannen kregen toegewezen door de burgerjury, kunnen ze van start.
Joanna Kruzycka met Shafia Akhtar, die haar gezonde boodschap ook via een keukenschort uitdraagt | Foto Marjolijn Pokorny de hand is en nodig is. Zo geeft bijvoorbeeld actieve buurtbewoonster Shafia Akhtar gezonde workshops aan vrouwen en kinderen in buurtcentrum Meevaart.
vooruitstrevend. Er is een gezonde beweging gaande.
Joanna Kruzycka
Ik ben trots op de energie van de bewoners. Volgens mij is Oost in dat opzicht
Wil je reageren op deze column? Mail dan naar j.kruzycka@amsterdam.nl.
6 Amsterdam | 19 februari 2015
Archeologie wereldgeschiedenis heeft ingenomen. Het feit dat we een handelsstad zijn blijkt uit de vele internationale vondsten die we hier hebben gedaan én de Amsterdamse spullen die elders in de wereld zijn opgegraven.” 3. Wat is vondst der vondsten? “Archeologie gaat niet om de vondst van dat ene waardevolle object. Dat is waardeloos zonder context. Het gaat om het de kennis die we opdoen uit een verzameling objecten uit een bepaalde periode. De grootste schatten glimmen niet, het zijn vaak onooglijke scherfjes, maar die geven dan wel net de ontbrekende informatie, de ontbrekende puzzelstukjes.”
Jerzy Gawronski (links): ‘Archeologen lezen het boek der aarde’ | Foto Edwin van Eis
De geschiedenis van het echte leven
5
vragen aan Stadsarcheoloog Jerzy Gawronski In december 2014 opende in het Allard Piersonmuseum de eerste ArcheoHotspot van Nederland. Een plek waar de tastbare geschiedenis van Amsterdam centraal staat. Jerzy Gawronski is stadsarcheoloog en vertelt over het belang van archeologie.
op basis van tastbare overblijfselen. Hiermee kunnen we parallellen trekken tussen het heden en het verleden. Want het heden en de toekomst bestaan bij de gratie van het verleden.”
1. Wat is het belang van archeologie? “Wij leven op onze geschiedenis. Amsterdam is een stad die door mensen is gebouwd, op een ondergrond die daar eigenlijk helemaal niet voor geschikt was. De stad is gebouwd op afval om ervoor te zorgen dat de gebouwen niet zouden verzakken. Die spullen vinden wij bij opgravingen op plekken waar bouwprojecten van start gaan. Daarmee leggen we de geschiedenis van Amsterdam vast
2. Wat leert het ons over Amsterdam? “We leren wat mensen aten op basis van bijvoorbeeld etensresten die zijn gevonden in de opgegraven beerput van museum Ons’ Lieve Heer op Solder. In dit specifieke geval is er een pruimendeskundige geweest die aan de pitten precies kon zien welke pruimensoorten er in die tijd werden gegeten. In bredere zin geeft archeologie een beeld van de positie die Amsterdam door de eeuwen heen in de
De ArcheoHotspot is een samenwerking tussen het Allard Pierson Museum (Universiteit van Amsterdam) en Monumenten en Archeologie van de Gemeente. Het is gratis toegankelijk. Meer informatie vindt u op: www.archeohotspots.nl www.amsterdam.nl/erfgoed
4. Wat maakt archeologie zo leuk? “Het is de geschiedenis van het echte leven, gebaseerd op echte spullen. Dat maakt het veel levendiger dan bijvoorbeeld een geschiedenisboek. De vondsten vertellen zelf het verhaal. Archeologen lezen het boek der aarde. Elke laag onder de stad is een bladzijde in onze geschiedenis. In de ArcheoHotspot kunnen mensen hier zelf onderdeel van worden.” 5. Wat is de ArcheoHotspot? “Archeologie leert ons iets over onze stad en over onszelf. Het vertelt ons wie wij zijn en waar we vandaan komen. In de ArcheoHotspot is het mogelijk om zelf deel uit te maken van de beschrijving van de geschiedenis van Amsterdam en meer te leren over het werk van archeologen. De vondsten uit de beerput van Ons’ Lieve Heer op Solder kunnen bezoekers zelf sorteren. Overigens zijn we van plan om ook elders in de stad Hotspots op te zetten.”
Bijzondere Oosterling
‘De toekomst begint bij het verleden’ Website Geheugen van Oost verzamelt verhalen Geschiedenis Jo Haen (75) werkt als vrijwilliger voor de website Geheugen van Oost. “Sinds 2004 doe ik dit werk voor Geheugen van Oost. De website is opgezet door het Amsterdams Historisch Museum. De historische verhalen brengen mensen bij elkaar.” Een gesprek met Jo Haen over deze bijzondere website.
Wat houdt de website in? “Het is de bedoeling dat mensen zelf hun verhaal kunnen aanleveren. De verhalen gaan over de geschiedenis van Oost, maar ook over gebeurtenissen die op dit moment spelen. Dat wordt natuurlijk ook geschiedenis. De website bestaat op dit moment 12 jaar en is uitgegroeid tot een unieke verzameling van drieduizend verhalen en een aantal rubrieken over Oost.” Aan welke voorwaarden moet een verhaal voldoen? “Een stukje geschiedenis willen wij terug zien in de verhalen. De naam van de website zegt dat eigenlijk al. Mensen
Mooie verhalen over Amsterdam Oost lezen of er misschien zelf een aanleveren? www.geheugenvanoost.nl
vinden het leuk om te lezen wat er vroeger in de buurt gebeurde. Als mensen een verhaal aanleveren, controleren wij de teksten. We willen de regie in handen houden om er voor te zorgen dat het een overzichtelijk geheel blijft. Zelf heb ik altijd al passie voor geschiedenis gehad. Het brengt mensen bij elkaar en iedereen heeft wat te vertellen.” Welke doelgroep levert de meeste verhalen aan? “Dat zijn voornamelijk de ouderen. Zij hebben in Oost gewoond of wonen er nog. Zij weten veel over de geschiedenis van Oost. We hebben een boekje gemaakt met verschillende verhalen en verhalenwandelingen, het leuke daarvan is dat ik die wandelingen aan de gebeurtenissen van vroeger koppel. Door de wandelingen ga je jezelf verdiepen in de geschiedenis van Oost.” Welk verhaal is u bijgebleven? “Meerdere verhalen. Het verhaal van ‘Het knappe trappie van Tante Marie’ is
Jo Haen draait haar hand niet om voor het beheren van de site Geheugen van Oost | Foto Edwin van Eis er een van. Tante Marie woonde op 3hoog in de Wagenaarstraat en was zeer corpulent. Ze was van de oude stempel wat betreft schoonmaak en onderhoud van stoep en trap. Wat ik zo mooi vind uit het verhaal, is de opmerking die ze altijd maakte na het schoonmaken: ‘Een knap trappie!’ Het boekje over 10 jaar Geheugen van Oost is vernoemd naar dit verhaal.”
Is Geheugen van Oost actief op social media? “Ja, we zijn terug te vinden op Facebook en Twitter. Social media hebben een grote impact, we hebben mede daardoor al meer dan 500 bezoekers per dag op de website. Mensen kunnen op een gemakkelijke manier reageren op de verhalen. Door de social mediakanalen wordt er veel gesproken over de verhalen.”
7 Amsterdam | 19 februari 2015
Bestuurder aan het woord
Rebekka Tselms (PvdA), lid van het algemeen bestuur stadsdeel Oost
‘Ik ben trots om iemand uit Oost te mogen zijn’ Politiek Rebekka Tselms (27) is econoom bij de Nederlandse Bank. Ze adviseert Nederlandse en Europese overheden. “In mijn dagelijks werk praat ik over miljarden. Ik reken er mee, maar dat zegt zo weinig.” “Laatst toonde een oudere heer trots zijn kaart om gratis met het openbaar vervoer te mogen reizen. Elke dag bezoekt hij nu zijn dochter en kleinkinderen in Amsterdam-West. Hij was daar zo blij mee, dat raakt me. Als stad kunnen we echt een verschil maken.” Naast haar reguliere werk helpt ze soms bij de voedselbank. Tselms vertelt over haar rol als lid van de bestuurscommissie. “Ik ben trots om iemand uit Oost te mogen zijn. Amsterdammers uit verschillende culturen, arm en rijk leven hier met elkaar samen.” Als kleuter verhuisde Tselms van Letland naar de Indische Buurt. Ze kijkt terug op een fijne jeugd, hoewel het voor haar ouders geen gemakkelijke tijd was. “Mijn ouders stimuleerden mij om een goede opleiding te volgen. Het voelt daarom alsof alles is komen aanwaaien. Anderen hebben minder geluk. Armoede bij kinderen raakt me erg. Ze kiezen er niet voor en toch tekent het soms hun hele leven. Ik wil die cirkel doorbreken. Daarom zet ik mij in voor mensen die niet zo makkelijk voor zichzelf kunnen opkomen.”
Tijdens haar opleiding zette Tselms samen met vijf medestudenten het project Fietsforce Amsterdam op. Dak- en thuisloze jongeren werden opgeleid tot mobiele fietsenmaker. “De jongeren repareerden de fiets bijvoorbeeld bij de klant thuis. Een leuke service, maar vooral een kans voor deze jongeren. Acht van de tien jongeren stroomden door naar een opleiding en vonden een baan.” Verhalen “Ik bezoek maatschappelijke organisaties en praat met ondernemers. Zo hoor ik wat er leeft in de buurt. Laatst woonde ik een les bij waar vrouwen worden opgeleid tot buurtverplegers. Geen medische verplegers, maar ze leren bijvoorbeeld dementie of eenzaamheid herkennen. Waardevol voor de buurt. Stichting MOI deelde kerstpakketten uit aan buurtbewoners met een kleine beurs. Samen met een collega-bestuurslid opende ik deze actie. Elk verhaal is belangrijk. Dat is ook politiek. Ik merk dat mensen het waarderen dat je interesse in hun situatie toont.”
Foto Alphons Nieuwenhuis
Meedoen “De Indische Buurt is één van de zwaarste wijken van Amsterdam. Overgewicht belemmert kinderen in hun ontwikkeling. Vaak komt het door onwetendheid van ouders. Daar kan ik ’s nachts wakker van liggen.” Tselms zet zich ook in voor de oudere jeugd. “Door jongeren te helpen aan stages, krijgen ze de kans mee te doen in de samenle-
ving. Dat is de enige manier om armoede te doorbreken. Soms met wat hulp van buitenaf.”
Mailen? r.tselms@amsterdam.nl Meer weten over het algemeen bestuur? www.oost.amsterdam.nl/bestuur
Gemeenteraad Vraag De geschiedenis bestaat niet alleen uit feitelijke verslagen van het verleden, het is vooral ook de persoonlijke beleving waardoor gebeurtenissen waarde krijgen en ons bijblijven. Aan twee leden van de raad legden we de volgende vraag voor:
Welke historische gebeurtenis heeft het meeste invloed op u gehad? Wil van Soest (Partij van de Ouderen) Eind januari zag ik op tv een uitzending over 70 jaar bevrijding en toen kwamen de herinneringen. In 1942 werd mijn vriendinnetje als Joods meisje met haar familie onder begeleiding van Duitse soldaten weggevoerd. Ik vroeg mijn moeder waar zij heen gingen. Zij had geen antwoord, maar ik zag dat zij erg angstig was; er waren veel razzia's en Duits geweld. Wij hadden bij ons thuis niet veel te eten tijdens de oorlog en in de uitzending zag ik mensen uit vuilnisbakken eten. Tegenwoordig zijn er voedselbanken. In Parijs zijn er mensen vermoord omdat zij Joods zijn. Dit heeft voor mij de oorlog weer dichter bij gebracht. Leren we dan nooit van 70 jaar bevrijding? Er is toch wereldwijd afgesproken ‘dit nooit meer’? Na de oorlog kregen we kledingbonnen. Er werd gestigmatiseerd, je kon zien wie de arme mensen uit de buurt waren. Nu delen we weer kledingbonnen uit. Ik schaam mij dat dit moet in een van de rijkste landen van de wereld en ik hoop te kunnen bijdragen aan een betere wereld zonder oorlog en armoede.
Emre Ünver (Partij van de Arbeid) Op 2 november 2004 werd Theo van Gogh vermoordt. Zijn stem was ons ontnomen en die avond voegden wij op de Dam onze stem bij het lawaai van en voor Theo. De pijn en woede waren voelbaar. Er waren mensen die hier niet mee om wisten te gaan en in hun terechte woede onterecht zochten naar een zondebok. De dagen erna werden moskeeën beklad en verbrandt. Ik werd hier angstig van, wat zou deze afschuwelijke daad betekenen voor onze vrijheid, onze manier van leven en dus mijn Amsterdam. Het bracht mij dichter tot de politiek. Ik wilde de dreigende ontwrichting van onze samenleving tegengaan en bijdragen aan het beschermen van onze manier van leven, onze vrijheid. 8 Januari jongsleden kwamen die gevoelens van angst weer terug, bij het protest over de aanslagen in Parijs. De angst werd mij ontnomen door die duizenden mensen die in al hun verscheidenheid daar één waren. Iedereen stond pal voor en naast elkaar. Dit was, is en blijft mijn Amsterdam.
De gemeenteraad is het hoogste bestuursorgaan van de stad. Eén keer in de vier jaar zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Amsterdammers kunnen dan bepalen wie namens hen in de gemeenteraad is vertegenwoordigd. De gemeenteraad stelt de hoofdlijnen van het beleid van de gemeente vast en controleert de uitvoering daarvan door het college van burgemeester en wethouders. Zie www.amsterdam.n/gemeenteraad voor informatie over de raad, raadscommissies, vergaderdata en -agenda’s, besluiten en meer. Ook vindt u hier live-uitzendingen van de vergaderingen.
8 Amsterdam | 19 februari 2015
Geschiedenis op de kaart
Amsterdam groeit en groeit Onze stad in de jaren 20 van de vorige eeuw. De oude stad wordt groter en groeit uit tot de huidige moderne wereldstad. Inmiddels bestaat Amsterdam uit zeven stadsdelen die elk hun eigen geschiedenis hebben. Rond deze kaart ziet u uit elk staddeel een historische foto.
Rembrandt was hier
Rembrandt schilderde graag in het landelijke gebied rond het dorp Sloten. Het dorp Sloten in Nieuw-West heeft - ingeklemd door stedelijke bebouwing - zijn dorpse karakter behouden. Proef de sfeer van weleer. Wandel door de dorpsstraat (nu Sloterweg geheten), sta stil bij het dorpsplein met de pomp. Geniet van het uitzicht op de Sloterkerk zoals die ook door Rembrandt is getekend.
Tuinstad in aanbouw
Foto Stadsarchief Amsterdam Waar is Buitenveldert op deze kaart? Net als sommige andere wijken van Amsterdam, is Buitenveldert nog vrij jong. De tuinstad Buitenveldert is na de Tweede Wereldoorlog aangelegd, en is pas 57 jaar oud. Op deze foto, uit 1966, ziet u het Gijsbrecht van Aemstelpark in wording. Toen nog kaal, maar nu is het een prachtig groen wandelpark met veel grasvelden.
Land en water
Foto Ruud Hoff In 1968 rukte de woningbouw op in ‘de Bijlmer’. In de tijd dat deze kaart werd getekend, bestond de Bijlmer nog uitsluitend uit land en water. Nadat de boerenfamilies in de jaren zestig waren uitgekocht, verdween de geschiedenis onder een metersdikke laag bouwzand. Daarop verrees de grootste wijk die in Nederland ooit vanaf de tekentafel werd gebouwd.
9 Amsterdam | 19 februari 2015
Hoofdweg in aanbouw
Groei en dynamiek Op deze prachtige kaart uit 1920-1921, gemaakt door de Dienst der Publieke Werken, zien we de oude stad exploderen. Amsterdam wordt veel groter en heeft ambitieuze plannen voor nieuwe stadswijken. De stad in 1920: grachtengordel, de 19e-eeuwse wijken en een stuk Noord, is rood gekleurd. De geplande wijken West en Nieuw-Zuid zijn roze, met de geplande straten geel. Nieuw-West en Zuidoost werden pas decennia later gebouwd en staan daarom niet op deze kaart.
Foto Stadsarchief Amsterdam De Hoofdweg maakt deel uit van Plan West, dat op de kaart al is getekend, maar nog niet gebouwd. De foto is dan ook van zes jaar later, uit 1927. We zien de Hoofdweg richting Jan van Galenstraat. De ongelofelijke lange gevelwand is ontworpen door architect Wijdeveld.
Watersnood
Foto Historisch Centrum Amsterdam-Noord Het Meerpad in Nieuwendam was één van de straten die in 1916 volledig blank kwamen te staan tijdens een grote overstroming. Ook grote delen van Waterland verdwenen in de nacht van 13 op 14 januari onder water vanwege het doorbreken van de Waterlandse Zeedijk. De watersnood wordt volgend jaar herdacht met onder meer een expositie en een jubileumboek.
Damrak
Foto Stadsarchief Amsterdam
Lusthoven in de Watergraafsmeer
Het Damrak vanaf Centraal Station in 1894. In de verte de torens van de Zuiderkerk en de Oude Kerk. Oorspronkelijk vormde het Damrak (een rak is een recht stuk vaart) een deel van rivier de Amstel tussen de Dam en het IJ. Hier lag ook de oude haven. In 1845 en in 1883 werden de zuidelijke delen van het Damrak gedempt.
Centrum van de wereldhandel De kaart toont een belangrijke fase van de stadsontwikkeling. Amsterdam verandert van een betrekkelijk kleine stad in een grotere, moderne wereldstad. De stad ontstond in de 13e eeuw als een lintdorp aan weerszijden van de Amstel. Veel later, na 1585, werd Amsterdam een centrum van de wereldhandel. De rijkdom en macht die dat bracht drukten zich uit in de bouw van de schitterende grachtengordel. Op deze kaart beslaat die halve cirkel ongeveer de helft van de gebouwde stad. Industriële revolutie Toen de industriële revolutie eindelijk de stad bereikte, groeide de bevolking weer en dat leidde tot de bouw van de 19e-eeuwse wijken. Die zijn ook in rood getekend. Links ziet u het Vondelpark en verder naar noord/west de Kostverlorenvaart als grens van de bebouwing. Rechtsonder staat de nog vrijwel lege Watergraafsmeer. Moderne stad Als reactie op de matige 19e-eeuwse wijken maakte de gemeente twee ambitieuze plannen die hier in geel getekend zijn: links Plan West met het Erasmuspark. Te zien zijn het geplande Surinameplein en de Hoofdweg. En onderaan ziet u Plan Zuid, dat loopt van de Amstel tot het Olympisch Stadion. De Vrijheidslaan splitst zich in de Rooseveltlaan en de Churchilllaan, die weer overgaat in de Apollolaan. Het oudste stuk Watergraafsmeer is gebouwd en ook de huidige Nieuwe Oosterbegraafplaats is er al. De geplande wijken werden de daarop volgende twintig jaar gebouwd en daarmee werd Amsterdam een moderne wereldstad. De ontwikkeling van de 'gordel 20-40' is mooi te zien op de kaart. Grotendeels gebouwd in de 20e eeuw Na de Tweede Wereldoorlog werd het grootschalige Algemeen Uitbreidingsplan uit 1934 uitgevoerd. Zo kwamen Nieuw-West en Buitenveldert bij de stad. Vervolgens werd de Bijlmer aangelegd, met veel hoogbouw. Al dat grondgebied staat niet op deze kaart. Het overgrote deel van het huidige Amsterdam ontstond dus in de vorige eeuw.
Foto Stadsarchief Amsterdam Langs de lommerrijke Middenweg lagen buitenverblijven van rijke kooplui, lusthoven, pleziertuinen en herbergen. De ‘Amstel-landsen Hemel’ volgens dichter J. van Born (1642). Tweede Pinksterdag was voor veel Amsterdammers een dag voor feest, dronkenschap en vrijages in die tuinen. Velen sliepen hun roes buiten uit omdat de Muiderpoort stadspoort (bij Artis) ’s nachts dicht was.
De kaart is van het Stadsarchief Amsterdam Hij werd gepubliceerd in Kaarten van Amsterdam 1866|2012, Marc Hameleers, Uitgeverij Thoth/Stadsarchief Amsterdam, 2013. www.stadsarchief.amsterdam.nl
10 Amsterdam | 19 februari 2015
De geschiedenis van Oost
Historische weetjes Divers Eén stadsdeel, maar diverser kan haast niet. In Amsterdam Oost
Oud-Oost en de gasfabriek
vind je het opgespoten land van IJburg vol gloednieuwe huizen, Zeeburgereiland dat nog volop in ontwikkeling is, maar ook de tot woningen verbouwde pakhuizen in het Oostelijk Havengebied, enkele overgebleven landhuizen uit de 17e eeuw in de Watergraafsmeer die destijds buiten de stad lag, en de kleine 19e-eeuwse woningen in bijvoorbeeld de Oosterparkbuurt. Waar woont u? En wist u dit over het verleden?
De ‘Watergraftsmeer’ De polder die vroeger 'Watergraftsmeer' heette is in 1629 ontstaan door het droogmaken van de Diemermeer. In 1651 zorgde een stormvloed ervoor dat de dijk doorbrak en Amsterdam onder water kwam te staan. Watergraafsmeer moest opnieuw worden drooggemalen. In het midden van de nieuwe polder werden twee wegen aangelegd, de ‘Middelwech’ en de ‘Kruijswech’. Er woonden toen ongeveer 700 mensen, vooral boeren en tuinders. Vanaf
1840 werden de banden met Amsterdam steeds nauwer. In 1843 opende Rhijnspoor de spoorlijn Amsterdam-Utrecht, die deels over het grondgebied van de gemeente Watergraafsmeer liep. Eind 19e eeuw begonnen particuliere bouwbedrijven er huizen te bouwen, waardoor de bevolking in korte tijd snel toenam tot 10.000 inwoners rond 1900. In januari 1921 werd Watergraafsmeer officieel onderdeel van de gemeente Amsterdam.
Oostelijk Havengebied: van ruige haven tot welvarende wijk
De voormalige Oostergasfabriek en gashouders | Foto Stadsarchief Amsterdam Een interessant stukje Oud-Oost is het huidige Oostpoort. Dit is gebouwd op het terrein van de voormalige Oostergasfabriek (1885). De Oostergasfabriek bestond uit drie woonhuizen, zes fabrieken, twee gashouders, een watertoren en verschillende technische installaties. Toen de gemeente na de Eerste Wereldoorlog besloot voor straatverlichting over te stappen op elektriciteit, werd de gasproductie afgebouwd. Toch was tot 1962 een deel van de fabriek nog in gebruik als verdeel-
station van gas. Sommige gebouwen op het terrein kregen een nieuwe functie, andere werden gesloopt. Zo werd de ammoniakfabriek in 1926 een dierenasiel en is de koolgasstokerij sinds 1929 het Sportfondsenbad Oost. Aan het einde van de vorige eeuw werden plannen gemaakt voor een nieuwe bestemming. Nu, een uitgebreide bodemsanering en de nodige bouwwerkzaamheden later, is Oostpoort een diverse buurt om te wonen, winkelen en werken.
Indische Buurt: opgehoogde polder
Waar mensen nu een terrasje pakken op de Levantkade, was in de vorige eeuw nog volop havenbedrijvigheid (1905) | Foto Stadsarchief Amsterdam Het Oostelijk Havengebied bestaat bijna helemaal uit kunstmatige schiereilanden die tussen 1874 en 1927 zijn aangelegd. De Amsterdamse haven was aan uitbreiding toe, omdat de zeeschepen steeds groter werden en de bestaande havens slecht bereikbaar waren geworden. De havenfunctie bestond hier zo’n honderd jaar. In de jaren ‘90 van de vorige eeuw werd de buurt getransformeerd tot een woon-en
werkgebied. Het Oostelijk Havengebied kent verschillende pakhuizen en andere monumenten die aan het maritieme verleden herinneren. Voorbeelden zijn Pakhuis de Zwijger, het Lloydhotel en de oude krachtcentrale (nu Club Panama). Daarnaast tref je in dit gebied bijzondere moderne architectuur van nationale en internationale ontwerptalenten.
De Indische Buurt ontstond door de sterke bevolkingsgroei van Amsterdam. De polder Over Amstel werd eind 19e eeuw opgehoogd, daarna werd de Indische Buurt in drie delen opgebouwd. In juli 1901 kwam er een houten wielerbaan aan de Zeeburgerdijk naast voormalig Hotel en Café Zeeburg. Zondag 28 juli was de eerste wielerwedstrijd met onder andere Jaap Eden onder de deelnemers. Eind 1901 was er veel ophef over de bloederige wedstrijden, dit kwam door de
vele duw- en valpartijen. De krant plaatste een oproep om te wielerbaan te mijden als protest tegen het geweld op de baan, de vergunning werd zelfs tijdelijk ingetrokken. De eigenaren hoopten door komst van de elektrische tram op veel bezoekers, ondanks de afgelegen plek. Helaas bleef de opkomst laag. Toen door bevolkingsgroei meer woningen nodig waren in de Indische Buurt, betekende dat het definitieve einde van de wielerbaan.
Bijna alles nieuw op IJburg en Zeeburgeiland Om in te spelen op de grote vraag naar woningen in Amsterdam, besloot de gemeente in 1996 een nieuwe wijk aan te leggen: IJburg. De wijk moest bestaan uit zeven kunstmati¬ge eilanden. De eilanden zijn aangelegd op basis van de pannenkoekmethode: het uit het Markermeer afkomstige zand werd als een stapel pannenkoeken laag voor laag opgespoten in het IJmeer. Het lijkt misschien revolutionair, maar dat valt wel mee: al eeuwenlang wordt de stad uitgebreid met kunstmatige eilanden. Zo ook het Zeeburgereiland. Dit gebied is begin vorige eeuw aangeplempt met baggerslib
afkomstig uit het IJ en het Oostelijk Havengebied. Lange tijd was het in gebruik als militair terrein. In 1957 werd Zeeburgereiland door de bouw van de Amsterdamsebrug en de Schellingwouderbrug goed bereikbaar. De weg kwam vrij voor allerlei werkplaatsen, bedrijven, clubs en activiteiten. Er ontstond een heuse kunstenaarskolonie. Tussen 1982 en 2006 werd het grootste deel van het eiland ingenomen door de Rioolwaterzuivering Oost. Momenteel is het gebied volop in ontwikkeling en komt er steeds meer ruimte voor wonen, winkelen en ontspanning.
Op de Wielerbaan Zeeburgerdijk vonden bloederige wedstrijden plaats (1901) Foto Stadsarchief Amsterdam Oost blijft zich ontwikkelen. Wilt u op de hoogte blijven? Neem een gratis abonnement op de digitale nieuwsbrief over uw gebied en/of heel stadsdeel Oost: www.oost.amsterdam.nl/nieuwsbrief
11 Amsterdam | 19 februari 2015
Geschiedenis op wielen
‘Fietsen is gewoon een groot succes’ De Fietsrepubliek Voor fietsers is het nooit beter geweest dan nu, betoogt Pete Jordan. Hij schreef hét standaardwerk over fietsstad Amsterdam: ‘De Fietsrepubliek’. Ook zijn fietsers veel braver dan wij denken volgens Jordan. “We hechten aan het imago van de anarchistische fietser, dat hoort bij onze stad. Maar ook dat is steeds meer imago dan waarheid.” Pete Jordan vertelt hoe de fiets zo populair werd in Amsterdam. Vanaf de jaren twintig werd Amsterdam een echte fietsstad. Door de inflatie in Duitsland waren Duitse fietsen toen goedkoop. En ondertussen werd de tram steeds duurder. Het fietsgebruik nam in enkele jaren grote proporties aan, en aan het eind van de jaren twintig was ook de productie van fietsen helemaal Nederlands. Provo's en het witte fietsenplan Toeristen uit die tijd verwonderden zich, net als nu, over de grote hoeveelheid fietsers op straat. Jordan: “Wethouder Floor Wibaut klaagde dat door het toedoen van fietsers wel vijf tramlijnen moesten worden opgeheven. In die tijd was de gemeente helemaal niet bezig met voorzieningen voor deze grote groep fietsers, integendeel. Het was tot aan de jaren zeventig zo dat linkse politici zich hard maakten voor het openbaar vervoer en rechtse politici voor de auto. Fietsers waren anarchisten, waaghalzen. De provo’s waren de eersten die voor fietsers opkwamen. Het beroemde wittefietsenplan werd dan ook afgeserveerd in de gemeenteraad in 1967.” ‘Over twintig jaar rijdt niemand meer op de fiets’ Pas in de jaren zeventig kwamen fietsers met demonstraties op voor hun rechten en kwam er echt aandacht voor de fiets in
de stad. Jordan illustreert het met een voorbeeld. “Voor de oorlog werd de IJtunnel ontworpen met een buis voor voetgangers en fietsers. Bij de aanleg na de oorlog kwam die buis er uiteindelijk niet. Burgemeester Van Hall zei bij de besluitvorming in de jaren vijftig op een vraag over het ontbreken van deze verbinding: “Over twintig jaar rijdt er niemand meer op een fiets in Amsterdam.” Parkeren op het Leidseplein “We kijken nu naar de jaren zestig met een idyllische blik: de hippiejaren. Vroeger was alles beter, dat is magisch denken en van alle tijden. Vanuit de fietser gezien was het toen vreselijk! In de jaren zestig stonden en reden overal auto’s, die veel vervuilender waren dan nu. Denk je eens in: het Rembrandtplein en Leidseplein vól met geparkeerde auto’s. Er waren geen fietspaden. En het aantal verkeersdoden lag veel hoger. Fietspaden kwamen pas in de jaren tachtig. Toen werden ook nieuwe fietsverbindingen aangelegd. Dat vertel ik buitenlandse bezoekers ook altijd, die denken ‘dit krijgen we in onze stad nooit voor elkaar’. Maar hier in Amsterdam zijn we ook pas 35 jaar bezig met de stad inrichten voor de fietser. In die zin kun je eigenlijk als fietser nu je geluk niet op: het is nog nooit zo goed geweest. Er zijn nog nooit zoveel fietsenrekken,
Plek in het rek bij Muiderpoort Parkeren Reizigers bij station Muiderpoort werden eind januari getrakteerd op warme chocolademelk en een warme muts. Aanleiding: met 700 extra fietsenrekken en nieuw ingerichte openbare ruimte is er, in elk geval voorlopig, voldoende ruimte voor fietsen bij het
Muiderpoortstation. Ook bij station Lelylaan en bij station Science Park komen dit jaar nog extra fietsenrekken. Met de rekken bij Muiderpoort ligt het totaal op 5.500 extra rekken sinds 2012 bij knelpunten. In 2020 moeten dit er 40.000 zijn.
Pete Jordan: “Als je goed kijkt dan zie je dat fietsers zich voor 90% aan de regels houden. Meer dan ooit zelfs. Dat klagen over fietsers, dat is deels cultuur.” Foto Janna Koops
Fietsers waren anarchisten, waaghalzen
zoveel fietspaden en zulke goede fietsvoorzieningen geweest.” Klagen hoort bij Amsterdam Waarom wordt er dan zoveel geklaagd? Door fietsers, maar ook over fietsers? “Ik heb dezelfde brieven in oude kranten gelezen. In de jaren dertig, vijftig, zeventig, kortom eigenlijk altijd, werden er ingezonden brieven geschreven over roekeloze fietsers. Het imago van fietsers is anarchistisch, een beetje wild. En stiekem willen we dat graag zien, we zijn er óók trots op. Want als je goed kijkt dan
zie je dat fietsers zich voor 90% aan de regels houden. Meer dan ooit zelfs. Dat klagen over fietsers, dat is deels cultuur. Steeds meer mensen zijn gaan fietsen en niet voor niks: fietsen is gewoon een groot succes.”
Pete Jordan, fervent fietsliefhebber, kwam in 2002 uit de Verenigde Staten naar Amsterdam en besloot te blijven. Hij schrijft over fietsen en geeft rondleidingen. www.defietsrepubliek.nl.
Fietsroute langs Nemo Nieuw Fietsers uit de oostelijke binnenstad die naar het Centraal Station of naar Noord moeten, hebben nu een nieuwe route langs Nemo. Bij de brug tegenover het Scheepvaartmuseum rechtsaf en vervolgens langs de oostkant van Nemo
kunt u nu om het wetenschapsmuseum heen fietsen. Door de aanleg van twee hellingbanen kunt u via de bestaande bruggen naar het Oosterdokseiland fietsen en vandaar naar het Centraal Station of de pont.
Betere fietsroutes in De Pijp Foto’s De fietsdoorgang tussen de Govert Flinckstraat en de Albert Cuypstraat is na maandenlange afsluiting weer in gebruik. Door de verlichte foto’s aan de wanden, van fotografen Wyne van Veen en Tessa Posthuma de Boer, lijkt de on-
derdoorgang ruimer. Op de Ferdinand Bolstraat tussen de Ceintuurbaan en de Albert Cuypstraat ligt een nieuw breed fietspad. Deze inrichting blijft tot aan de aanleg van de Rode Loper.
Meer informatie over over fietsen in Amsterdam: www.amsterdam.nl/fiets
12 Amsterdam | 19 februari 2015
Stadspas
Aanbiedingen maart
Met Stadspas naar Porgy and Bess in het RAI Theater
Saida, Caribische theatermonoloog, in de Balie
Porgy and Bess verhaalt over de intense liefde tussen de invalide bedelaar Porgy en de mooie, maar grillige Bess. Het is een kleurrijk, bewogen en groots theaterepos dat je tot op het bot raakt. Met prachtige songs als “Summertime” en “I Got Plenty of Nothing”, die grote klassiekers zijn geworden. Een volksopera in optima forma met moord en doodslag, maar bovenal met als basis de liefde.
Paulette Smit speelt Saida, een Caribische vrouw die zich tegenover de rechter moet verantwoorden over de onopgehelderde dood van haar man Rudy Paloma. Rudy is haar grote liefde, maar Saida had hem nooit alleen voor zichzelf. Dat lot deelt ze met vele andere vrouwen maar maakt het niet minder lastig. Hoe werkt dat? Wat doe je eraan? En hoe ga je ermee om? Regie: John Leerdam.
Foto Luciano Romano
■
■
Met de maartbon vanaf € 10
■ ■ ■ ■
■ ■
■ ■
■ ■
Data en aanvangstijden: 3 t/m 14 maart di t/m vr om 20.00 uur, za en zo om 14.00 en 20.00 uur Prijs: 5de rang € 10, 4de rang € 14 of 3de rang € 24 met de maartbon. Met de Stadspas €10 korting (normale prijs 5de rang € 29, 4de rang € 39 of 3de rang € 49) Let op: prijzen zijn exclusief € 3,40 reserveringskosten per kaartje Kaartverkoop: tegen inlevering van de maartbon bij alle Primera winkels in Amsterdam of vanaf 1,5 uur voor aanvang van de voorstelling aan de kassa van het RAI Theater Adres: Het RAI Theater, Europaplein Meer info: www.raitheater.nl of www.primera.nl
Data en aanvangstijden: za 14 maart om 20.30 uur (première) en zo 15 maart om 14.30 en 20.30 uur Prijs: € 3 met de maartbon (normale prijs € 15) Reserveren: 020 553 5100 Kaartverkoop: aan de kassa Adres: Kleine Gartmanplantsoen 10 Meer info: www.debalie.nl of www.juliusleeft.nl
Met de maartbon € 3
Met Stadspas naar het Cobra Museum in Amstelveen Cobra veroorzaakte in Nederland een revolutie; een doorbraak in de moderne kunst die tot op de dag van vandaag doorwerkt. Het Cobra Museum voor Moderne Kunst zorgt ervoor dat de erfenis van de internationale Cobra beweging zichtbaar blijft en in leven gehouden wordt. Het museum toont voortdurend nieuwe tentoonstellingen van moderne en hedendaagse kunst gebaseerd op de normen en waarden van CoBrA.
■
■ ■ ■ ■
EDOG speelt Ja zuster, Nee zuster Zuster Klivia runt een rusthuis met bewoners van allerlei pluimages. Ze is achter met de huur en de boze buurman dreigt iedereen op straat te zetten, maar uiteindelijk loopt alles goed af en mogen de bewoners in het huis blijven wonen. Het oorspronkelijke verhaal is geschreven door Annie M.G. Schmidt met muziek van Harry Bannink. ■
■
■ ■ ■
■
Openingstijden: dinsdag tot en met zondag van 11.00 tot 17.00 uur Prijs: gratis met de Stadspas (normale prijs € 9,50) Kaartverkoop: aan de kassa Adres: Sandbergpleintje 1, Amstelveen Meer info: www.cobra-museum.nl
Met de Stadspas gratis
Voor € 2 naar de film in Rialto In maart gaan er weer vijf prachtige films in première in filmtheater Rialto in het hartje van de Pijp. Van het ingrijpende Franse drama Timbuktu tot de dromerige en liefdevolle Italiaanse film Le Meraviglie. Ook zijn er twee must-see klassiekers te zien deze maand: Jules et Jim van François Truffaut en La dolce vita van de Italiaanse meestercineast Federico Fellini. Napraten kan natuurlijk altijd in Rialto’s gezellige café.
Vier 5 mei met een vrijheidsmaaltijd in eigen straat Op 5 mei viert Amsterdam zijn 70 jaar bevrijding, en ook jij kunt hieraan meedoen! StreetDinners is op zoek naar 70 straten die samen met ons op deze memorabele dag gaan eten in de openlucht, verhalen delen en toasten op de vrijheid. Wij zoeken buurtbewoners die bereid zijn samen gerechten klaar te maken en andere buren te enthousiasmeren bij hen aan tafel aan te schuiven. Doe mee met buren, familie en vrienden en meld jouw straat aan via www.streetdinners.org
Data en aanvangstijd: vr 20 en za 21 maart om 20.00 uur Prijs: € 2,50 met de maartbon, met de Stadspas € 17,50 (normale prijs € 19) Reserveren: via 020 632 6265 of 06 2434 8757 Kaartverkoop: voor aanvang van de voorstelling Adres: Sporthal Diemen, Prins Bernhardlaan 2, Diemen Meer info: 06 2434 8757of www.edog.nl
Met de maartbon € 2,50
Met de maartbon € 2 ■
Stadspas, Postbus 1650, 1000 BR Amsterdam Telefoon: 251 8251 (van 8.30 - 17.00 uur) Aan deze informatie kunnen geen rechten ontleend worden. Wijzigingen voorbehouden.
■ ■ ■ ■
Actie : 1 t/m 31 maart Prijs: € 2 tegen inlevering van de maartbon (normale prijs € 10) Kaartverkoop: aan de kassa of via 020 676 8700 Adres: Ceintuurbaan 338 Meer info: kijk voor het hele filmaanbod op www.rialtofilm.nl
Foto J. Koopmanschap
13 Amsterdam | 19 februari 2015
Hulp voor Amsterdammers met een laag inkomen Voorzieningen De gemeente Amsterdam heeft een aantal voorzieningen voor Amsterdammers met een laag inkomen en weinig vermogen. Eén op de vijf Amsterdammers heeft een inkomen tot 120% van het sociaal minimum en kan gebruik maken van deze voorzieningen.
U kunt in aanmerking komen voor de voorzieningen als uw inkomen en vermogen in 2014 niet hoger is geweest dan: Ouder dan 65 jaar en AOW Gezin € 23.429,Alleenstaande ouder € 21.402,Alleenstaande € 16.932,Jonger dan 65 jaar Gezin € 23.254,Alleenstaande ouder € 22.359,Alleenstaande € 17.910,Vermogen Gezin € 11.700,Alleenstaande ouder € 11.700,Alleenstaande € 5.850,Voor sommige regelingen telt het inkomen van 2013. Bedragen vindt u op www.amsterdam.nl/ voorzieningen.
De jeugd heeft de toekomst De gemeente Amsterdam vindt dat kinderen zoveel mogelijk gelijke kansen moeten hebben. Als uw kind naar de middelbare school gaat, kunt u bijvoorbeeld een gratis laptop aanvragen. Uw kind moet van tevoren wel meedoen aan een computercursus. Daarna kunt u de laptop ophalen, én krijgt u een vergoeding van €200,- voor het afsluiten van een internetabonnement. Ook bestaat er een scholierenvergoeding voor kinderen van vier tot en met zeventien jaar. Met de scholierenvergoeding kunt u de kosten voor schoolspullen en boeken betalen, maar bijvoorbeeld ook de contributie voor de sportvereniging van uw kind, bijles of culturele uitjes. Is de scholierenvergoeding niet voldoende voor alle kosten voor sporten? Dan kan een tussenpersoon (bijvoorbeeld een leerkracht of hulpverlener) voor u een bijdrage aanvragen bij het
Jeugdsportfonds. Kijk voor meer informatie op de website van het Jeugdsportfonds: amsterdam.jeugdsportfonds.nl (u hoeft geen www voor dit internetadres te schrijven). Korting op ziektekostenverzekering Voor wie niet veel geld heeft, kan de maandelijkse premie voor de ziektekostenverzekering een zware last zijn. Maar het is belangrijk dat u verzekerd bent. De gemeente Amsterdam heeft afspraken met zorgverzekeraar Zilveren Kruis Achmea gemaakt, waardoor u een korting van 7,5% krijgt op de basispolis. Het aanvullende pakket krijgt u gratis of met een korting van €15,-. Dit hangt af van het pakket dat u kiest. Voor 2015 kunt u de zorgverzekering niet meer aanvragen. Wanneer u een aanvraag voor 2016 kunt doen, wordt binnenkort bekend gemaakt. Gratis openbaar vervoer voor ouderen Ouderen die AOW ontvangen en een minimuminkomen hebben, kunnen een OV-abonnement aanvragen. Met dit
abonnement reist u gratis met de trams, bussen en metro’s van het GVB. Dat kan in 2015 op alle uren, dus ook tijdens de spits. Stadspas Ook is er voor alle Amsterdammers met een laag inkomen de Stadspas, waarmee u korting krijgt op veel culturele activiteiten en sportieve of recreatieve uitjes. Het hele jaar door kunt u op meer dan 300 adressen terecht met de Stadspas. Speciale aanbiedingen voor de Stadspas vindt u elke maand in deze krant.
Informatie over alle voorzieningen en de voorwaarden vindt u op www.amsterdam.nl/voorzieningen. U kunt ook telefonisch contact opnemen met de afdeling Voorzieningen via telefoonnummer 020 251 9626.
Stadspas
Aanbiedingen maart
Bijlmer Klassiek: Ludwig & Friends Chocoa 2015 in de Beurs van Berlage Chocoa is hét evenement rondom goede in het Bijlmer Parktheater cacao en duurzame chocolade. Tijdens het festival komen liefhebbers om te leren over de herkomst en te proeven van de kwaliteit van duurzame chocolade. Patissiers en chocolaterieën uit binnenen buitenland presenteren een keur aan goede chocolade in vele variaties en exotische smaken, en bieden deze te koop aan. Er zijn workshops, proeverijen en tal van andere activiteiten. ■ ■ ■
■
Foto Jean van Lingen Beethoven was niet alleen maar de eeuwig chagrijnige componist van de beroemde vijfde symfonie. Twee klarinettisten en hun vrienden van het Koninklijk Concertgebouworkest laten ■ ■ ■ ■
■ ■
zijn luchtige kant horen in het Bijlmer Parktheater. Zij nemen vrolijke en melancholieke stukken mee die allemaal geïnspireerd zijn door volksmuziek.
Datum en aanvangstijd: zo 29 maart om 11.00 uur Prijs: € 2 met de maartbon, € 13,50 met de Stadspas (normale prijs € 16) Reserveren: kassa@bijlmerparktheater.nl of 020 311 3930 Kaartverkoop: kassa geopend van ma t/m vr 9.30-18.00 uur. Op zaterdag en zondag 1 uur voor aanvang van de voorstelling. Nu ook online tickets te koop met de Stadspas! Stadspasbon inleveren aan de kassa Adres: Anton de Komplein 240 Meer info: www.bijlmerparktheater.nl
Met de maartbon € 2
■
Data en tijden: za 7 en zo 8 maart van 10.00 – 18.00 uur Prijs: € 2 met de maartbon (normale prijs € 10) Kaartverkoop: alleen tussen 10.00 – 12.00 uur op de dag zelf. Reserveren niet mogelijk Adres: Damrak 243 Met Meer info: via info@chocoa.nl of www.chocoa.nl
de maartbon € 2
Golfen in Sportpark Sloten Golfbaan Sloten is een 9 holes baan in het ■ Datum en tijd: vr 20 maart gratis proefles van prachtige Sportpark Sloten. Mooie strakke grasvelden vormen de fairway. 14.00-15.30 uur. De bomen en sloten zijn de natuurlijke ■ Start cursus ma 23 maart 11.00-12.00 uur of van obstakels en de greens liggen omringd 12.00-13.00 uur. Do 26 maart 11.00-12.00 uur. door bunkers verspreid over het park. Vr 27 maart 11.00-12.00 uur In maart biedt Golfclub Sloten u een be■ Prijs: € 40 met de Stadspas (normale prijs € 140) ginnerscursus van acht lessen van één ■ Aanmelden en reserveren: 020 614 2402 of uur, in groepen van maximaal 10 persogolfbaan87@hetnet.nl nen inclusief ■ Adres: Golfclub Sloten, Sportpark materiaal voor Met de Stadspas € 40 Sloten, Sloterweg 1045 € 40 per persoon! ■ Meer info: www.golfbaansloten.nl
14 Amsterdam | 19 februari 2015
Geschiedenisles
'Amsterdam is de leukste stad van de wereld!' Inburgering De ‘Introductiecursus voor nieuwkomers’ is een cursus voor huwelijks- en gezinsmigranten van buiten de EU die kort geleden in Amsterdam zijn komen wonen. Het is een spoedcursus ‘Amsterdam’ met informatie over inburgering en alle praktische zaken die komen kijken bij wonen en werken in Amsterdam. “Amsterdam is de leukste stad van de wereld!”, zo begint gids Touria haar rondleiding door het Amsterdam Museum. De groep nieuwkomers start de historische excursie in de Schuttersgallerij. Ze lopen over een 40 meter lang tapijt dat door middel van 178 verschillende, individuele lapjes samen alle nationaliteiten in Amsterdam symboliseert. “Wisten jullie dat er 178 nationaliteiten in Amsterdam wonen? Meer dan in New York!” Grote diversiteit Er komen jaarlijks zo'n 20.000 buitenlandse immigranten naar Amsterdam. Deze groep is heel divers, variërend van hoog opgeleide expats en studenten, tot lager opgeleide werknemers, vluchtelingen, gelukzoekers en/of ‘liefdesmigranten'. Ze komen uit alle delen van de wereld. Op weg helpen De gemeente Amsterdam vindt alle nieuwkomers van groot belang voor de stad. Met de ‘Introductiecursus voor
De groep nieuwkomers krijgt een rondleiding in het Amsterdam Museum | Foto Marjolijn Pokorny nieuwkomers’ worden nieuwkomers op weg geholpen om zich hier snel thuis te voelen. Het kennen van de juiste kanalen hoort daarbij. Op die manier lukt het de nieuwkomers ook beter om zelfstandig snel te gaan participeren in de Amsterdamse samenleving.
Leerzame lessen Jaouad Boukraa, 38 jaar uit Marokko is pas zes maanden in Nederland. Jaouad trouwde 2 jaar geleden met zijn vrouw en kwam naar Nederland om herenigd te worden met haar. Zijn vrouw, ook Marokkaans kwam 9 jaar geleden naar Nederland. Hij vindt de lessen leerzaam. “We leren veel dingen over de geschiedenis van Nederland, maar ook hoe mensen hier samenleven.” Eenvoudig Nederlands Het is bewonderenswaardig hoe de gids de hele groep nieuwkomers weet te boeien. Aan haar de taak om de deelnemers een stuk Amsterdams heden en verleden te laten ervaren. Touria doet
dan ook erg haar best eenvoudig Nederlands te spreken. Uit de schulp Touria vraagt enkele cursisten in de groep het stukje tapijt te vinden dat hun land symboliseert. Deze klas nieuwkomers bestaat voornamelijk uit Marokkanen, een enkeling uit Nigeria, Egypte en Eritrea. Na het vinden van ‘hun land’ vraagt Touria aan de cursisten of ze iets van hun cultuur in het tapijt terug weten te vinden. Het is niet alleen een aanpassing qua taalniveau. De docent weet door veel te vertellen, maar ook te vragen, te komen tot een mooie uitwisseling én overdracht van cultuur.
Informatie Jaouad Boukra is sinds zes maanden in Nederland bij zijn vrouw, met wie hij twee jaar geleden is getrouwd | Foto Marjolijn Pokorny
Aanmeldingen voor een Introductiecursus voor nieuwkomers (inburgeren, wonen en werken) in Amsterdam kunnen via: introduction@amsterdam.nl. Graag met vermelding naam, mailadres, telefoonnummer en BSN.
Breng een Amsterdammer onder de pannen Helpen De afgelopen jaren komen steeds meer Amsterdammers op straat te staan, door schulden na een scheiding of omdat zij hun baan verliezen. Deze Amsterdammers komen niet in aanmerking voor de maatschappelijke opvang, omdat ze geen psychiatrische en/of verslavingsproblemen hebben. U kunt hen helpen. Het project ‘Onder de pannen’ helpt deze mensen door ze in contact te brengen met andere Amsterdammers die hen voor de periode van een jaar een kamer willen verhuren. 'Onder de pannen' is het samenwerkingsproject van de gemeente Amsterdam, De Regenboog Groep en alle woningcorporaties van Amsterdam.
om iemand in huis te nemen en daarvoor een kamer beschikbaar hebben. Zij krijgen hier een vergoeding van 300 euro per maand voor. Maar ze maken het vooral mogelijk dat iemand zijn leven weer op orde krijgt. Uiteraard vindt er een goede screening plaats en houden we gedurende het jaar een vinger aan de pols.’
Hebt u een kamer over? Ester Winkelhuis van De Regenboog Groep: ‘We hopen dat we hiermee verdere problemen voor deze Amsterdammers, die het moeilijk hebben, voorkomen. We zoeken Amsterdammers die bereid zijn
Meer weten? Hebt u een kamer over en wilt u een Amsterdammer helpen? Op www.deregenboog.org/onder-de-pannen vindt u alle informatie. U kunt ook bellen naar tel.020 531 7600.
Rectificatie In de krant van januari stond in het artikel ‘Nieuwe subsidieronde tegen jeugdwerkloosheid Amsterdam dat aanvragen voor subsidies voor 9 januari 2015 moesten worden ingediend. Deze datum was echter al verstreken bij het verschijnen van de krant. Hierdoor hebt u als lezer van de krant geen gelegenheid meer gehad om een aanvraag in te dienen. Onze excuses.
15 Amsterdam | 19 februari 2015
Kort nieuws
Betere service door digitalisering bekendmakingen Vanaf 1 januari 2015 publiceert de gemeente Amsterdam de officiële bekendmakingen digitaal op www.amsterdam.nl/bekendmakingen. Dit betekent dat bekendmakingen sneller worden gepubliceerd en u ze altijd en overal kunt inzien. Deze nieuwe, uniforme werkwijze voor het publiceren van bekendmakingen verbetert de dienstverlening van de gemeente naar u als Am-
sterdammer. Hebt u geen computer, dan kunt u terecht bij de zeven Stadsloketten. Wekelijkse email U kunt alle bekendmakingen altijd en overal inzien, waarbij u onder andere kunt zoeken op trefwoord, straatnaam of postcode. En u kunt zich aanmelden voor een emailservice. U ontvangt dan de bekendmakingen van uw keuze in uw mailbox. Foto Menno Herstel
Bekendmakingen
Landelijke Opschoondag 28 maart 2015
Een kennisgeving of bekendmaking is een officieel bericht van de gemeente over besluiten die voor inwoners van belang kunnen zijn, zoals een besluit over het kappen van een boom, het houden van een evenement of aanvragen van een horecavergunning. Alle bekendmakingen vindt u op www.amsterdam.nl/ bekendmakingen.
Afval op straat, een ergernis voor iedereen. Daarom gaan bewoners, scholieren, sportverenigingen en anderen samen aan de slag op deze Landelijke Opschoondag. Bedenk zelf een opruimactie of doe mee aan bestaande acties. De Gemeente Amsterdam steunt u dan op vele manieren. Voor meer informatie of aanmelden zie www.amsterdam.nl/afval
Servicenieuws
Subsidie woningisolatie aanvragen? Het kan nog! Besparen Wilt u uw woning voor nu en de toekomst aantrekkelijk maken en houden? Dan is verstandig omgaan met energie essentieel. Voor nu, omdat u comfortabel wilt wonen met een lage energierekening. En voor de toekomst, omdat onderzoek uitwijst dat energiezuinige woningen meer waard zijn, sneller verkopen en de investeringen zichzelf na een aantal jaren terugverdienen. De gemeente vindt energiebesparingen belangrijk en wil particuliere eigenaren en Verenigingen van Eigenaren (VvE’s) stimuleren om hun woning te isoleren. Daarom biedt de gemeente de subsidie woningisolatie, de energielening en gratis VvE-advies aan. Ook als u lid bent van een VvE kunt u individueel of collectief (met uw VvE) subsidie aanvragen.
De inschrijftermijn voor het aanvragen van subsidie voor woningisolatie is verlengd. U kunt nog tot 1 juli 2015 een aanvraag indienen. Kijk voor meer informatie over de regeling en het aanvraagformulier op www.amsterdam.nl/woningisolatie.
Colofon
Wie Wat Waar in Oost Bezoekadres Oranje-Vrijstaatplein 2 1093 NG Amsterdam
Postadres Stadsdeelhuis Oost Postbus 94801 , 1090 GV Amsterdam Telefoon: 14 020* E-mail: info@oost.amsterdam.nl Internet: www.oost.amsterdam.nl Twitter: @Stadsdeel_Oost
Burgerzaken en Vergunningen Algemene vragen: 14 020*
Openingstijden Burgerzaken, Vergunningen en Inzagen ma 8.30-16.00 uur di 8.30-16.00 uur wo 8.30-16.00 uur do 13.00-20.00 uur** vr 8.30-16.00 uur
Zie voor meer details www.oost.amsterdam.nl/openingstijden of bel met 14 020*. * maandag t/m vrijdag 08.00-18.00 uur.
Als 14 020 niet werkt, bel 020 624 11 11. ** Vergunningen en inzagen: tot 17.00 uur.
Jeugdland: avontuurlijk spelen in de natuur Jeugdland is een groot, avontuurlijk natuurspeelpark aan de rand van het Flevopark. U kunt op Jeugdland ook een kinderfeestje of schoolreisje organiseren. Valentijnkade 131 1095 KH Amsterdam 020 665 9885 jeugdland@oost.amsterdam.nl Openingstijden en meer info: www.jeugdland.amsterdam.nl
Afvalpunten - Rozenburglaan 1 - Cruquiusweg 90 Open: ma t/m za 08.00-17.00 uur www.oost.amsterdam.nl/afvalpunten
Bekendmakingen De officiële bekendmakingen van de gemeente Amsterdam vindt u op www.amsterdam.nl/bekendmakingen (doorzoekbaar op onderwerp of postcode). De bekendmakingen van stadsdeel Oost staan in de wekelijkse digitale nieuwsbrief van het stadsdeel. Via www.oost.amsterdam.nl/nieuwsbrief kunt u zich abonneren. Hebt u geen computer, ga dan naar een van de zeven Stadsloketten of bel 14 020.
Ontvang stadsdeelnieuws per mail Altijd op de hoogte blijven van lokale nieuwtjes van stadsdeel Oost? Abonneer u op de digitale nieuwsbrief over uw gebied en/of over heel het stadsdeel: www.oost.amsterdam.nl/nieuwsbrief
Jaargang 2, nummer 2, 19 februari 2015 ■ Amsterdam is een uitgave van de gemeente Amsterdam ■ Amstel 1 ■ Postbus 202, 1000 AE Amsterdam ■ E-mail: krant@amsterdam.nl ■ Internet: www.amsterdam.nl ■ Telefoon: 14 020 (Ingesprektoon of geen toon? Bel 020 624 1111) ■ Hoofdredactie: Mark Plekker ■ Redactioneel coördinator: Djoe Lan Tan ■ Beeldredactie: Edwin van Eis Aan dit nummer werkten mee: Rob Beentjes, Thea Bielsma, Thijs de Bruijn (Movement), Luca Caris, Evelien van Dijk, Kelly Elfrink, Serge Markx, Marjolein de Meijer, Jeroen Nan, Cécile Obertop (eindredactie Oost), Annemarie Smit, Margreet Veenstra, Jeltsje Visser, Marije de Visser en Stefanie Weeland Vormgeving: Floppy Design (Amsterdam) Productie: Movement (Amsterdam) ■ Druk: De Groot Drukkerij BV Goudriaan / Koninklijke Drukkerij Vorrselmans BV Zundert ■ Verspreiding: Post NL ■ In deze krant staat informatie van de gemeente Amsterdam ■ De volgende editie van Amsterdam verschijnt op 19 maart ■ De krant wordt huis aan huis verspreid, ook bij brievenbussen met een JA-NEE of NEE-NEE sticker omdat het om overheidsinformatie gaat ■ Klachten over de bezorging? Bel Post NL via tel. 0900 0990 (€ 0,45 per minuut) ■ ■
16 Amsterdam | 19 februari 2015
Cultureel Amsterdam
Monumenten als stille getuigen van rijke historie
Erfgoed Stadsdeel Oost heeft een rijke geschiedenis en dat vertaalt zich ook in de vele monumenten. Zoals bijvoorbeeld Huize Frankendael en Gedenkpark De Nieuwe Ooster in de Watergraafsmeer, Pakhuis De Zwijger in het Oostelijk Havengebied en de entree van het Flevopark in de Indische Buurt.
Huize Frankendael I Foto Edwin van Eis
Toegangshek Flevopark I Foto Cécile Obertop
Meer monumenten in het stadsdeel vindt u op www.oost.amsterdam.nl > Vrije tijd > Kunst en cultuur.
De Nieuwe Ooster, detail van het graf van de familie Rädecker Foto Edwin Butter
Pakhuis de Zwijger I Foto Edwin van Eis
Wat is er te doen in Oost?
Foto Kika Booy
Foto P. Van Britsom
Foto ZB45
Keuken van Transvaal
STAAKT…
Live jazz
3D printclub
T/m 22 maart Keuken van Transvaal is een groeiende tentoonstelling in het Museum zonder Muren, over smaken en gewoontes in de Transvaalbuurt. Smaken worden verhalen en verhalen worden recepten, te zien in verschillende etalages in de buurt. Op 20-22 maart komt alles bij elkaar in een verhalenen smakenroute. www.museumzondermuren.com
22 februari Barbaren & Co laat met de voorstelling ‘STAAKT…’ het collectieve verzet van de Februaristaking 1941 zien. Met situaties die ook vandaag de dag tot nadenken stemmen. Ten tonele in het Lloyd Hotel, waar Februaristakers gevangen hebben gezeten. 15.00 uur, Oostelijke Handelskade 34. Kaarten € 7,-. Bestellen: info@februaristaking.nl of 020 528 7129. www.februaristaking.nl
22 februari Iedere zondag tussen 15.00 en 18.00 uur live jazz in verschillende vormen, van verschillende muzikanten. Patrick & Friends, Erik Verweij Jazzgroup en Chris Corstens treden regelmatig op. Verder nieuwe gezichten en stemmen. Kom van dat heerlijke zondagse thuisgevoel genieten! tHUIS aan de AMSTEL, Korte Ouderkerkerdijk 45. www.facebook.com/ ThuisAanDeAmstel
25 en 26 februari Printen met de Ultimaker 3D printer, zelf ontwerpen in 123D Design, ontwerpen delen via Thingiverse. Workshop voor jongeren van 10 tot 15 jaar, twee middagen van 4 uur. Geef je snel op, vol is vol! ZB45 Makerspace, Zeeburgerpad 45, 13.00 tot 17.00 uur, € 50,- p/p. Aanmelden: https://zb45.nl
Working Class Girls
Dialoog: ouder worden
Kluscursus
26 en 27 februari Het Amsterdam University College On Stage brengt in het kader van Women's Week hun nieuwe stuk 'Working Class Girls' op het podium. Een comedy over de politieke strijd om gelijke betaling van vrouwen in de autofabrieken in Engeland in de jaren '60 en '70. Badhuistheater, Boerhaaveplein 28, 20.15 uur. www.badhuistheater.nl
3 maart De zorg verandert. Omdat wij willen weten wat er leeft onder 65-plussers, organiseren de Muider- en Elthetokerk een dialoog. Maakt u zich zorgen over uw zorg of woning? Kom naar de dialoogochtend. Muiderkerk, Linneausstraat 37, 10.30-13.00 uur, met lunch. Graag aanmelden: Marleen Stolk 020 665 3566 of Jannet Weeteling 06 4466 7919.
Vanaf 3 maart Elk (tuin)huis heeft klusjes die gedaan moeten worden: elektra, waterlekkage, scheve deurtjes, inbraakbeveiliging, etc. Daarvoor moet je boren, plamuren, solderen, lijmen, zagen. Deze groepscursus gaat in op ieders eigen behoeften. Vijf avonden in vijf weken tussen 19.00 en 22.00 uur, € 225, Openbare Werkplaats Amsterdam, Cruquiusweg 78a, 020 468 0581. www.openbarewerkplaats.nl
Kijk voor meer evenementen op www.oost.amsterdam.nl/ evenementen U kunt hier ook een eigen bericht voor de agenda aanmelden.