«ΔΕ ΦΟΒΑΜΑΙ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΠΛΕΟΝ. ΕΧΩ ΔΕΙ ΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΕΔΩ ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΟ ΑΠ’ ΟΤΙΔΗΠΟΤΕ ΣΕ ΑΥΤΗ ΤΗ ΖΩΗ.» ― ΕΛΒΙΣ
3
Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΠΕΘΑΝΕ, ΖΗΤΩ Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΟΥ ΓΑΒΡΙΗΛ ΤΟΜΠΑΛΙΔΗ
Παρόλο που όλοι γνωρίζουν τον Έλβις Πρίσλεϊ, τον αποκαλούμενο και Βασιλιά του ροκ εντ ρολ, νομίζω πως αυτό που γνωρίζουν –κυρίως οι νεότερες γενιές– αποτελεί απλά μια φευγαλέα εικόνα, ίσως και δύο, τρία τραγούδια του που ακόμα και σήμερα «στολίζουν» ηχητικά κάποιες διαφημίσεις. Μιας λοιπόν και η ιστορία που κρατάτε στα χέρια σας οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη ζωή και το μεταθανάτιο μυστήριο που ακολούθησε το τέλος του Βασιλιά, ίσως θα ήταν μια καλή ιδέα να φρεσκάρουμε τις γνώσεις μας, γύρω από έναν από τους πιο επιδραστικούς καλλιτέχνες στην ιστορία της ροκ, αλλά να ασχοληθούμε επίσης και με έναν, ίσως όχι τόσο γνωστό στη χώρα μας καλλιτέχνη, που εκμεταλλευόμενος την πίστη των φανατικών οπαδών του Έλβις, θέλησε να τον διαδεχτεί. Ας ξεκινήσουμε όμως με μια σύντομη βιογραφία του Έλβις. Η ενασχόληση μας βέβαια, όπως είναι φυσικό, θα είναι αρκετά περιληπτική μιας και για τη ζωή του Βασιλιά Έλβις, είναι φανερό πως δεν αρκούν λίγες σελίδες.
ΕΛΒΙΣ ΠΡΙΣΛΕΪ: Η ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΑ Ο Έλβις Άαρον Πρίσλεϊ γεννήθηκε στις 8 Αυγούστου του 1935 στο Τουπέλο του Μισισίπι, ενώ σε ηλικία 13 ετών μετακόμισε με την οικογένειά του στην πόλη που θα συνδέσει μαζί της την καριέρα του, στο Μέμφις του Τεννεσί. Ή αρχή της μεγάλης του καριέρας θα γίνει τον Ιούλιο του 1953, όταν ο 18χρονος ακόμα Έλβις θα ηχογραφήσει για την Sun Records του Σαμ Φίλιπς το σίνγκλ My Happiness / That’s When the Heartaches Begin, δίσκο που έδωσε ως δώρο στη μητέρα του, Γκλάντις, για τα γενέθλιά της. Το 1955, θα υπογράψει με την RCA και θα αρχίσει να χτίζει τον μύθο του. Το πρώτο σίνγκλ Ο νεαρός Έλβις στην πρώτη του διαφημιστική φωτογραφία της με τη νέα του δισκογραφική, το Heartbreak δισκογραφικής Sun Records το 1954 Hotel, θα κυκλοφορήσει το 1956 και θα φτάσει στην κορυφή των πωλήσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες, με το εκρηκτικό Blue Suede Shoes, ένα από τα πρώτα rockabilly τραγούδια, να ακολουθεί λίγο αργότερα. Είχε ήδη γίνει η αρχή του φαινόμενου Πρίσλεϊ. Το προκλητικό του στιλ, το κούνημα των γοφών, ξεσήκωνε σε κάθε συναυλία τις νεαρές θαυμάστριες με επακόλουθο την υστερία σε κάθε του εμφάνιση που συνοδευόταν και από αρκετές λιποθυμίες στο κοινό. Όπως ήταν φυσικό, η σκηνική του παρουσία και οι ερωτικοί του στίχοι τον έκαναν «μαύρο πρόβατο» για τη συντηρητική αμερικανική κοινωνία. Οι νέοι όμως είχαν βρει το νέο τους μεγάλο είδωλο και τον αγκάλιασαν με αγάπη. Μάλιστα, έναν χρόνο μετά το Heartbreak Hotel, ο Έλβις θα κάνει και τα πρώτα του κινηματογραφικά βήματα με την ταινία Love Me Tender. Όμως, στις 20 Δεκεμβρίου του 1957, θα αναγκαστεί να κάνει ένα διάλειμμα στην καριέρα του, καθώς θα κληθεί να υπηρετήσει στον αμερικανικό στρατό. Αν και θα του προταθεί να υπηρετήσει μια θητεία «ειδικού τύπου», εργαζόμενος επί της ουσίας ως τραγουδιστής των ενόπλων δυνάμεων με τη δυνατότητα να μένει σε δικό του σπίτι, εκείνος θα αρνηθεί και θα υπηρετήσει ως απλός στρατιώτης. Θα παρουσιαστεί λοιπόν στη μονάδα του στο Φρίεντμπεργκ της Γερμανίας. Στη διάρκεια της θητείας του, θα χάσει τη μητέρα του, γεγονός που θα τον σημαδέψει για όλη την υπόλοιπη ζωή του, θα γνωρίσει όμως και τη σύζυγό του, την Πρισίλα. Το 1960, θα ολοκληρώσει τη θητεία του και θα επιστρέψει στην Αμερική. Πλησιάζοντας στο τέλος της δεκαετίας του ’60, οι επιτυχίες στον κινηματογράφο (G.I. Blues, Blue Hawaii, Girls! Girls! Girls!, Fun in Acapulco, Viva Las Vegas και την τελευταία ταινία που θα πρωταγωνιστήσει, το Change of Habit) διαδέχονται η μια την άλλη. Όμως, τα τραγούδια του δε γνωρίζουν την ίδια επιτυχία, ενώ η τελευταία ζωντανή του παράσταση βρίσκεται στο μακρινό 1961, στο Περλ Χάρμπορ. Πολλοί θα τον κατηγορήσουν ότι αφοσιώθηκε στον κινηματογράφο και αποκόπηκε από τις ρίζες του.
4
οποίο μάλιστα έγραψε και πολλά βιβλία μετά τον θάνατό του, ο Red West, κασκαντέρ και καλός του φίλος αλλά και σωματοφύλακάς του. Την ονομασία «η Μαφία του Μέμφις» έδωσαν σε αυτή την κλειστή ομάδα έμπιστων / φίλων / ακολούθων του Πρίσλεϊ οι δημοσιογράφοι. Ο κύριος λόγος ήταν η εμφάνιση τους, καθώς συνήθιζαν να κυκλοφορούν με κοστούμια ραμμένα από μοχέρ ύφασμα και να φορούν, ακόμα και το βράδυ, μαύρα γυαλιά ηλίου.
Η ΕΠΑΝΟΔΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ Πλησιάζοντας στο τέλος της δεκαετίας, το άστρο του είχε ήδη αρχίσει να δύει, με τους Beatles να μονοπωλούν το ενδιαφέρον του κοινού. Θα προσπαθήσει να επανέλθει με την τηλεοπτική μετάδοση ενός μαγνητοσκοπημένου κονσέρτου του (που αργότερα ονομάστηκε ‘68 Comeback Special). Αυτή θα είναι Στον Λευκό Οίκο το 1970 με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Νίξον η πρώτη του προσπάπου προσπαθούσε αμήχανα να θεια να επιστρέψει απαντήσει στον Έλβις, όταν εκείνος προθυμοποιήθηκε να αναλάβει τον στην κορυφή, κάτι ρόλο του πρέσβη ενάντια στα που θα καταφέρει το ναρκωτικά 1969 με το τραγούδι Suspicious Minds. Έτσι, μετά από μια δεκαετία κινηματογραφικών επιτυχιών, η δεκαετία του ’70 θα σηματοδοτήσει την επιστροφή του αποκλειστικά στη μουσική, όπου και θα πρωταγωνιστήσει παραμένοντας στην κορυφή έως και το 1973. Όμως, από εκείνη τη χρονιά και μετά το διαζύγιο του από την Πρισίλα, θα αρχίσει να απομονώνεται από τον κόσμο. Θα αρχίσει να παλεύει με την εξάρτηση του από τα συνταγογραφημένα φάρμακα, μια εξάρτηση που θα τον οδηγήσει να πάρει κιλά αλλά και θα επηρεάσει την επί σκηνής ερμηνεία του. Πολλές συναυλίες του ακυρώθηκαν, ενώ σε άλλες ήταν σε πολύ άσχημη φόρμα. Η τελευταία του εμφάνιση έμελλε να είναι εκείνη στην Ιντιανάπολις τον Ιούνιο του 1977. Η υγεία του από τα φάρμακα είχε επιβαρυνθεί σοβαρά και ούτε δύο μήνες μετά από εκείνη τη συναυλία, έφυγε από τη ζωή από καρδιακή προσβολή στο κτήμα του, το Graceland, σε ηλικία μόλις 42 ετών.
Η ΜΕΤΑ ΘΑΝΑΤΟΝ ΠΑΡΑΝΟΙΑ... Τον θάνατο του Έλβις ακολούθησε ένα μεγάλο κύμα θεωριών συνομωσίας. Μεγάλο ρόλο σε αυτό έπαιξαν διάφορα βιβλία που κυκλοφόρησαν σχετικά με το θέμα, όπως το Orion, στο οποίο θα αναφερθούμε πιο αναλυτικά στη συνέχεια. Η πρώτη υποτιθέμενη θέασή του, αναφέρθηκε την 16η Αυγούστου του 1977, λίγες ώρες μετά τον θάνατό του, στο αεροδρόμιο του Μέμφις, όπου Το πρωτοσέλιδο της Weekly World κάποιος που έμοιαζε με News, Σεπτέμβριος του 1994. Ο υποτιθέμενα ζωντανός 59χρονος τον Έλβις έδωσε για την Πρίσλεϊ ζητά από τη μοναχοκόρη πτήση του στο Μπουτου Λίζα Μαρί να χωρίσει από τον σύζυγό της ένος Άιρες το όνομα Τζον Μπάροους, το ίδιο όνομα δηλαδή που χρησιμοποιούσε ο Πρίσλεϊ για να κάνει κράτηση στο ξενοδοχείο. Μετέπειτα έρευνες απέδειξαν πως κάτι τέτοιο δε θα μπορούσε να ισχύει, καθώς εκείνη την εποχή δεν υπήρχε πτήση από το Μέμφις για το Μπουένος Άιρες. Οι λιγοστές θεάσεις που θα μπορούσαν έστω να ληφθούν στα σοβαρά, είχαν όπως και η παραπάνω, κάποια ξεκάθαρη εξήγηση που δυστυχώς για τους λάτρεις των συνομωσιών δεν ήταν εκείνη που θα επιθυμούσαν. Οι «θεάσεις» συνεχίστηκαν και στις επόμενες δεκαετίες, καταλήγοντας στις πρώτες σελίδες σκανδαλοθηρικών φυλλάδων, προκαλώντας κυρίως το γέλιο. Η τελευταία υποτιθέμενη θέαση του Έλβις, ένας γκριζομάλλης κύριος που δούλευε σαν κηπουρός στο κτήμα του Έλβις, το Graceland, αναβίωσε το 2016 τις θεωρίες συνομωσίας. Απ’ ότι όμως φάνηκε αργότερα, δεν επρόκειτο για τον Πρίσλεϊ, αλλά όντως για έναν κηπουρό, τον Μπιλ Φάρμερ, ο οποίος, κάπως ενοχλημένος, τόνισε ότι δεν είναι 81 ετών (η ηλικία δηλαδή που θα είχε ο Έλβις αν ήταν ακόμα ζωντανός εκείνη τη χρονιά). Απ’ ό,τι φαίνεται λοιπόν, οι «θεάσεις» θα συνεχιστούν για πολλά χρόνια ακόμα, καθώς το φαινόμενο Έλβις δε δείχνει να χάνει ελάχιστα από τη δυναμική του μέσα στον χρόνο.
ΚΑΙ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ «ΜΑΦΙΑ ΤΟΥ ΜΕΜΦΙΣ» Ο Έλβις, από το ξεκίνημα της καριέρας του, ήταν αρκετά τυχερός ώστε να περιστοιχίζεται από φίλους και συνεργάτες που σκοπό τους είχαν να τον βοηθήσουν αλλά και να τον προστατέψουν, τόσο στην επαγγελματική, όσο και στην προσωπική του ζωή. Ο Πρίσλεϊ και οι έμπιστοι συνεργάτες και φίλοι του, χρησιμοποιούσαν επίσης το ακρωνύμιο TCB (Taking Care of Business - Τακτοποιούμε τα Πράγματα), το οποίο είχε μάλιστα ζωγραφίσει μαζί με έναν κεραυνό στο ιδιωτικό του τζετ. Διαχρονικά, πολλοί περάσαν από αυτή την ιδιότυπη «Μαφία» που είχε σαν στέκι της το κτήμα του Έλβις, το φημισμένο Graceland. Ανάμεσα τους, για να αναφέρουμε μόνο μερικούς, ο Charlie Hodge, τραγουδιστής και από τους καλύτερους φίλους του Έλβις, ο Joe Esposito, φίλος και μάνατζερ του Έλβις, για τον
5
ΚΑΙ ΕΚΕΙΝΟΣ ΠΟΥ (ΔΕ) ΘΑ ΓΙΝΟΤΑΝ ΒΑΣΙΛΙΑΣ Η ζωή του Τζίμι Έλις δεν είχε καμία ομοιότητα με τους μιμητές (impersonators) του Έλβις που ακόμη και και στις μέρες μας βγάζουν το ψωμί τους με το να φωτογραφίζονται με τους Ο Τζίμι Έλις, ποζάροντας σαν Orion μπροστά στον φακό, τουρίστες στην πασίγύρω στο 1979 γνωστη λωρίδα του Βέγκας. Οι συγκυρίες όμως και η πονηριά των υπευθύνων της Sun Records, οδήγησαν τον Τζίμι σε μια ζωή βγαλμένη από μυθιστόρημα αλλά και σε ένα τραγικό τέλος. Από το πιστοποιητικό γέννησής του μαθαίνουμε ότι μητέρα του ήταν μια νεαρή γραμματέας, η Γκλάντις Μπελ, ενώ σαν πατέρας αναφέρεται, χωρίς επίθετο, κάποιος Βέρνον, αγνώστων λοιπών στοιχείων. Φοβερή ειρωνεία μιας και το όνομα των γονιών του Έλβις ήταν επίσης Γκλάντις και Βέρνον. Γεννημένος στο Μισισίπι το 1945 (σαν Τζέιμς Χιούζ Μπελ) μετακόμισε με τη μητέρα του σε ηλικία 2 ετών στο Μπέρμιγχαμ όπου 2 χρόνια αργότερα υιοθετήθηκε από την οικογένεια Έλις. Το 1964, θα ξεκινήσει τη μουσική του καριέρα τραγουδώντας σε night clubs και θα βγάλει το πρώτο του σίνγκλ, το Don’t Count Your Chickens. Η φωνή του έμοιαζε πολύ με εκείνη του Έλβις, έτσι, ο Σέλμπι Σίνγκλετον, ο άνθρωπος που είχε αγοράσει τα δικαιώματα των δίσκων της Sun Records, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων του Πρίσλεϊ, έβγαλε στον Τζίμι ένα σινγκλ στο οποίο ερμήνευε δύο από τα πρώτα τραγούδια του Έλβις, τα: That’s All Right (Mama) και Blue Moon of Kentucky. Στο όνομα του τραγουδιστή, ο πανέξυπνος Σίνγκλετον έβαλε απλά ένα ερωτηματικό. Αυτό το γεγονός, είχε σαν συνέπεια να κυκλοφορήσει η φήμη πως επρόκειτο για κάποιες ακυκλοφόρητες βερσιόν του ίδιου του Βασιλιά. Τα χρόνια πέρασαν και ο Τζίμι δεν έκανε ποτέ την καριέρα που ίσως να ονειρευόταν. Το 1977 όμως, με τον θάνατο του Έλβις, τα πράγματα παίρνουν μια διαφορετική τροπή. Το 1978, θα κυκλοφορήσει ένα μυθιστόρημα του Γκέιλ Μπρούερ-Τζόρτζο με τίτλο Orion. Στην ιστορία, ένας τραγουδιστής σούπερ σταρ (ξεκάθαρα βασισμένος στον Έλβις) θα σκηνοθετήσει τον θάνατό του. Το μυθιστόρημα έδωσε μια τρομακτική, στην κυριολεξία, ιδέα στον Σίνγκλετον. Έπεισε τον Έλις (που μετά τον θάνατο του Πρίσλεϊ είχε κυκλοφορήσει το άλμπουμ By Request - Ellis Sings Elvis, θέλοντας ίσως να επωφελήθει της περίστασης) να
αρχίσει να τραγουδά ως Orion, με βαμμένα πλέον μαλλιά και γκαρνταρόμπα παρόμοια με εκείνη που χρησιμοποιούσε ο Έλβις στις συναυλίες του. Όταν πλέον κυκλοφόρησε το 1979 το πρώτο του άλμπουμ με τον τίτλο Reborn (Αναγεννημένος), που έδειχνε τον Orion να βγαίνει μέσα από ένα φέρετρο, πολλοί ήταν εκείνου που πίστεψαν –στην πλειοψηφία τους φανατικοί θαυμαστές του Πρίσλεϊ– πως όντως επρόκειτο για τον Έλβις που είχε σκηνοθετήσει τον θάνατό του. Το εξώφυλλο μάλιστα αυτό, θεωρήθηκε ακατάλληλο από τις μεγάλες αλυσίδες πώλησης δίσκων και αργότερα επανακυκλοφόρησε με τον Orion απλά να στέκεται χαμογελαστός μπροστά στον φακό. Τα άλμπουμ του πλέον κυκλοφορούσαν με ρυθμούς καταιγιστικούς, προσπαθώντας να καλύψουν όλα τα γούστα. Ροκ εντ ρολ, κάντρι, ροκαμπίλι, ενώ παράλληλα συνέχιζε τις ζωντανές του εμφανίσεις. Με το πέρασμα του καιρού όμως, ο όρος που υπήρχε στο συμβόλαιό του, ότι ποτέ δεν έπρεπε να εμφανίζεται χωρίς τη μάσκα του, κάτι που σήμαινε ότι σαν Τζίμι Έλις δε θα έπαιρνε ποτέ την αναγνώριση που λαχταρούσε, είχε αρχίσει να κάνει τη ζωή του αφόρητη. Το 1983, στη διάρκεια μιας συναυλίας του, έσκισε τη μάσκα του, λέγοντας ότι δεν πρόκειται να την ξαναφορέσει. Μερικά χρόνια όμως αργότερα, το 1987, έχοντας καταλάβει ότι δε θα μπορούσε να έχει την ίδια επιτυχία χρησιμοποιώντας το κανονικό του όνομα, ξεκίνησε και πάλι να δίνει συναυλίες σαν Orion, άλλοτε φορώντας τη μάσκα του και άλλοτε όχι. Όμως, οι χρυσές εποχές είχαν περάσει ανεπιστρεπτί πλέον για τον Τζίμι. Την ίδια χρονιά, άνοιξε στην Αλαμπάμα ένα ενεχυροδανειστήριο μαζί με τη φίλη του, τη Σέλμα. Έναν χρόνο αργότερα, θα έπεφτε νεκρός εκεί, μέσα στην επιχείρηση του, μαζί με την πρώην σύζυγό του Ελέιν που δούλευε σαν υπάλληλος, θύματα και οι δυό τους του ληστή Τζέφρι Λι. Οι φήμες που κυκλοφορούσαν κατά καιρούς, ήθελαν τον Βέρνον Πρίσλεϊ να είναι ο πραγματικός πατέρας του Τζίμι. Όμως, ποιος μπορεί να ξέρει στα αλήθεια; Άλλωστε, συχνά όταν κάποιος τόσο διάσημος (και με μεγάλη περιουσία) φύγει από τη ζωή, όλο και κάποιο χαμένο ή «χαμένο» παιδί θα εμφανιστεί για να διεκδικήσει μέρος της περιουσίας ή έστω τα 15 λεπτά δημοσιότητας. Εξάλλου, όπως θα δείτε και στην ιστορία μας, πιο σημαντικό από την Αλήθεια είναι το Μυστήριο. Το 2015 κυκλοφόρησε ένα εξαιρετικό ντοκιμαντέρ, το Orion: The Man Who Would be King (Orion: Ο Άνθρωπος που θα Γινόταν Βασιλιάς), που ερευνά τη ζωή του Τζίμι Έλις / Orion. Αξίζει να το παρακολουθήσει κανείς. Το Βέγκας, οι μιμητές, το Μυστήριο, οι διάφορες «θεάσεις» κατά καιρούς του ‘Έλβις, αποτελούσαν πάντα κομμάτια μιας συναρπαστικής ιστορίας. Το μόνο που έλειπε, ήταν κάποιος ιδιοφυής δημιουργός όπως ο Rich Koslowski, για να γεννηθεί ένα από τα συγκλονιστικότερα graphic novels που έχουμε διαβάσει τα τελευταία χρόνια. Καλή ανάγνωση!
6
16 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ, 1977.
Τώρα πια, ΞΕΡΩ τι πρέπει να κάνω….
Είναι όλα τόσο ξεκάθαρα…
7
Ξεκάθαρα… Επιτέλους.
Η τελευταία συναυλία μου…
Τότε επιτέλους κατάλαβα…
Ήμουν ΚΟΝΤΑ!... Τόσο κοντά στην απάντηση!
Για μήνες, τόσο κοντά…
Το ΕΝΙΩΘΑ!
8
ΟΧΙ!
Φταίνε τα ναρκωτικά…
Όχι. Αυτά με βοήθησαν. Στο να βρω τον δρόμο μου… Την απάντηση.
Ναρκωτικά και μουσική… Πάντα η μουσική… Επιτέλους… μου άνοιξαν τα μάτια…
Και με βοήθησαν να δω.
9
Την ΑΠΑΝΤΗΣΗ!...
Την απάντηση… Επιτέλους.
Το ΝΟΗΜΑ.
10
Γιατί ήρθα στη ζωή.
ΝΑΙ! ΒΕΒΑΙΑ.
Είναι όλα καθαρά.
ΟΧΙ όμως…
όχι ακόμα…
Όχι ακόμα.
11