Issuu

Μόνο το μυαλό ενός διεστραμμένου, ενός απάνθρωπα στυγνού εγκληματία πολέμου, θα μπορούσε να συλλάβει ένα τόσο ασύνορα παρανοϊκό έγκλημα! Πάγωσε το αίμα των Αθηναίων από δέος και φρίκη, μόλις πληροφορήθηκαν το τελεσίγραφο - απειλή, του οποίου οι γερμανικές Αρχές Κατοχής δημοσίευσαν την ανακοίνωση στον Τύπο, πιστεύοντας ότι ήταν ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να κάμψουν την ασίγαστη ελευθεροφροσύνη του ελληνικού λαού. Κατέληγε: “… Όθεν, από τούδε και εις το εξής, πάσα εγκληματικήν ενέργειαν στρεφομένη κατά των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής, το επώδυνον αντίποινον θα το υποστεί ολόκληρος ο ελληνικός λαός... Η διαταγή δια την ανατίναξιν του βράχου της Ακροπόλεως είναι αμετάκλητος! ”. Το πρώτο μούδιασμα του ελληνικού λαού διαδέχτηκε η αγανάκτηση… Όχι! Ο ελληνικός λαός αρνιόταν πεισματικά να υποκύψει στις αξιώσεις του κατακτητή! Εκφραστής του αδάμαστου κι αδούλωτου φρονήματος του ελληνικού λαού, το Παιδί Φάντασμα, ο Μικρός Ήρως της Αντίστασης, με παράτολμη επιχείρηση θα αποτρέψει το ανόσιο τούτο έγκλημα με θύμα το Ιερό Σύμβολο της Ανθρωπότητας. Στα μακρινά εκείνα ’50 και ’60, που ορίζονται και σαν “τα χρόνια της αθωότητας” από εκείνους που τα έζησαν ως παιδιά ή έφηβοι, υπήρχε ένα παιδικό περιοδικό - ανάγνωσμα, καταλυτικός κυρίαρχος στον χώρο του για δεκαπέντε και κάτι χρόνια. Παραμένει έως σήμερα εμβληματικό σημείο αναφοράς από τους πρώτους αναγνώστες του στις “μυθικές” εκείνες δεκαετίες των ’50 και των ’60… Το έλεγαν “Ο ΜΙΚΡΟΣ ΗΡΩΣ”! Αφηγούταν τους αγώνες για τη Λευτεριά ενός ολόκληρου λαού στην Κατοχή και την Αντίσταση, μέσα από τις ηρωικές περιπέτειες μιας ομάδας παιδιών. Αφιέρωμα στον “ΜΙΚΡΟ ΗΡΩΑ” των 798 τευχών και τον συγγραφέα του, τον Στέλιο Ανεμοδουρά (1917 – 2000), που φέτος γιορτάζονται τα 100 χρόνια από τη γέννησή του, ας θεωρηθεί το σπονδυλωτό αυτό ανάγνωσμα. Αποτελείται από πέντε καινούργιες αυτοτελείς ιστορίες του Μικρού Ήρωα από τα χρόνια της Κατοχής και της Αντίστασης, με τους ίδιους πρωταγωνιστές˙ το Παιδί - Φάντασμα, την Κατερίνα και τον Σπίθα.

ISBN 978-618-82244-4-5

9 786188 224445

Γιώργος Βλάχος • Εικονογράφηση: Κώστας Φραγκιαδάκης

5 ΝΕΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ - ΦΑΝΤΑΣΜΑ

Η ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΙΝΔΥΝΕΥΕΙ!

Γιώργος Βλάχος Εικονογράφηση: Κώστας Φραγκιαδάκης

Η ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΙΝΔΥΝΕΥΕΙ!

9786185531423

Γιώργος Βλάχος Εικονογράφηση: Κώστας Φραγκιαδάκης

Η ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΙΝΔΥΝΕΥΕΙ! ΚΑΙ ΆΛΛΕΣ ΤΈΣΣΕΡΙΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΜΕ ΚΑΙΝΟΎΡΓΙΕΣ ΠΕΡΙΠΈΤΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΟΧΉ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΎ - ΦΆΝΤΑΣΜΑ, ΤΗΣ ΚΑΤΕΡΊΝΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΠΊΘΑ

ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΟΥ ΚΟΝΔΟΡΑ ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΑΛΗΣ; O ΗΡΩΣ ΤΟΥ ΝΕΡΕΤΒΑ ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΛΟΓΧΕΣ

Στον Θάνο, στον Byron, στον Λουκιανό

Η νέα εποχή του Μικρού Ήρωα!

εν γνωρίζω τι άραγε να αισθανόταν ο Στέλιος Ανεμοδουράς (22 Μαΐου 1917 – 6 Μαΐου 2000) όταν έγραφε το τελευταίο τεύχος του Μικρού Ήρωα, που κυκλοφόρησε στις 18 Ιουνίου 1968. Το τεύχος 798 είχε τίτλο “Ένας Μικρός, Μικρός, Μικρός Ήρως” και έκλεινε απότομα τον κύκλο του θρυλικού αναγνώσματος που συντρόφεψε τους νέους τις δεκαετίες του ’50 και ’60. Ήδη εξάλλου είχε ξεκινήσει, την αμέσως επόμενη εβδομάδα, την έκδοση του εικονογραφημένου Μικρού Ήρωα, που όμως είχε σύντομη διάρκεια ζωής, μόλις 66 τεύχη. Ίσως πάλι να ήξερε ότι κάποτε θα ερχόταν η στιγμή να στρογγυλέψει τον αριθμό των τευχών στα 800, όπως και έγινε το 1995 με την έκδοση των #799 και #800, που φιλοξενήθηκαν ως ένθετα στο περιοδικό “ΑΝΤΙ”. Και κάπου εκεί, ήμασταν βέβαιοι ότι κάθε επιθυμία του εκπληρώθηκε... και ακόμα πιο βέβαιοι ότι ο Γιώργος, η Κατερίνα και ο Σπίθας είχαν επιτύχει κάθε τους αποστολή... 16 συναπτά έτη έκδοσης και 800 τεύχη δεν είναι δα και λίγα... Τον Δεκέμβριο του 2015, με την έκδοση του βιβλίου “ΗΡΩΕΣ ΤΟΥ ΣΤΕΛΙΟΥ ΑΝΕΜΟΔΟΥΡΑ” εκφράσαμε για πρώτη φορά την επιθυμία μας να συνεχίσουμε το θρυλικό ανάγνωσμα. Η ιστορία “Η Κατερίνα κινδυνεύει”, σε σενάριο Γιώργου Βλάχου και σκίτσο Κώστα Φραγκιαδάκη, προμήνυε ένα νέο ξεκίνημα. Με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Στέλιου Ανεμοδουρά, πήραμε λοιπόν την απόφαση της παρούσας έκδοσης, η οποία ισορροπεί ανάμεσα στο “παλιό” και το “νέο”. Ο Γιώργος Βλάχος έγραψε 5 “μικροηρωικές” ιστορίες, διατηρώντας τα βασικά στοιχεία της αφήγησης του Στέλιου Ανεμοδουρά, αφήνοντας ωστόσο και το δικό του προσωπικό στίγμα σε κάθε μια από αυτές. Ο Κώστας Φραγκιαδάκης, από την πλευρά του, προχώρησε ένα βήμα πέρα από τον Βύρωνα Απτόσογλου και με τα δυναμικά του σκίτσα πλαισίωσε ιδανικά την αφήγηση του συγγραφέα! Είμαστε βέβαιοι ότι οι 5 αυτές ιστορίες είναι για όλους, νέους και μεγαλύτερους, λάτρεις και μη του αναγνώσματος, κυρίως γιατί η εποχή μας έχει ανάγκη από τα ιδανικά που πρεσβεύει... έχει ανάγκη από ήρωες... μικρούς... αλλά στην πραγματικότητα, μεγάλους! Στην τελευταία σελίδα του τεύχους #800 με τίτλο “Ένα φάντασμα από το παρελθόν” υπάρχει η εξής ανακοίνωση: “Αυτό το τεύχος είναι, κατά πάσα πιθανότητα, το τελευταίο του ΜΙΚΡΟΥ ΗΡΩΟΣ. Ο Στέλιος Ανεμοδουράς έκλεισε έναν αφηγηματικό κύκλο του περιοδικού που ψυχαγώγησε και εν πολλοίς διαμόρφωσε δυο τουλάχιστον γενεές. Όμως, κατά κάποιον τρόπο, τίποτα δεν τελείωσε. Ήρωες σαν τον Γιώργο Θαλάσση, την Κατερίνα και τον Σπίθα δεν πεθαίνουν ποτέ – μονάχα που κάποτε αναπαύονται! Κι αν όχι πια στο χαρτί, στις καρδιές μας οι ιστορίες συνεχίζονται...”. Θάνο Αστρίτη... θα μας επιτρέψεις εμείς να τις συνεχίσουμε και στο χαρτί!!!

Λεωκράτης Ανεμοδουράς 7

Ήταν ένα παλιό - παλιό απωθημένο...

ριν από έντεκα χρόνια (Φεβρουάριος του 2006), παρουσιάζοντας σε Συνέντευξη Τύπου το λεξικό μου “Μικρός Ήρως - Το Λεξικό”, ρωτήθηκα από έναν δημοσιογράφο τι ήταν εκείνο που με έκανε να ασχοληθώ με την λεξικογραφημένη ιστορία του περιοδικού που είχε σημαδέψει τα παιδικά μου - και όχι μόνο τα δικά μου - χρόνια ως ανάγνωσμα. Η απάντηση που είχα δώσει εξέφραζε το ειλικρινές παλιό μου απωθημένο: “Ονειρευόμουν από τότε που διάβαζα μικρός το περιοδικό, να είχα γράψει κι εγώ δημοσιεύσιμες περιπέτειες του Μικρού Ήρωα! Δεν υπήρχε προοπτική να τις γράψω ποτέ. Για αυτό έγραψα ένα λεξικό για τον Μικρό Ήρωα. Κάτι σαν υποκατάστατο του απωθημένου μου!”. Διαβάζοντας ξανά όλα τα παλιά τεύχη του περιοδικού και γράφοντας τα λήμματα του λεξικού, ομολογώ ότι πέρασα πολύ όμορφα ζώντας ξανά αγαπημένες περιπέτειες. Το… πρόβλημα ήταν ότι αναζωπύρωσε το, ευρισκόμενο σε λανθάνουσα κατάσταση, απωθημένο μου! Μερίδιο ευθύνης στην αναζωπύρωση είχε και η ανακάλυψη, σε κάποια θαμμένα και ξεχασμένα ντοσιέ, μερικών χειρογράφων και χειροποίητων τευχών με ιστορίες που πρωταγωνιστούσε ο Γιώργος Θαλάσσης (ή για την ακρίβεια, μια κόπια του), τα οποία έγραφα στα πολύ παιδικά μου χρόνια, παραμελώντας μεν τα σχολικά μου μαθησιακά καθήκοντα, ικανοποιώντας δε, έστω και μερικώς, το από τότε ασίγαστο απωθημένο μου! Εντάξει, δεν ήταν δημοσιεύσιμα, αλλά ήταν μια κάποια διέξοδος εκτόνωσης του. Και πάλι πίσω στην τωρινή εποχή… Τι κι αν αναζωπυρώθηκε; Οι προοπτικές ήταν απογοητευτικές και οι συνθήκες απαγορευτικές για δημοσίευση δικών μου ιστοριών, θα έλεγα. Θα έμενα μόνο με την παρηγοριά ότι τουλάχιστον έγραψα ένα βιβλίο αναφοράς για τον Μικρό Ήρωα, αφού δεν μπόρεσα να γράψω περιπέτεια με τον Μικρό Ήρωα! Τα πράγματα άλλαξαν όταν ο Λεωκράτης Ανεμοδουράς, εγγονός του Στέλιου Ανεμοδουρά (1917 – 2000) και συνεχιστής της εκδοτικής του δραστηριότητας, ζήτησε από τους τρεις συγγραφείς του βιβλίου “ΗΡΩΕΣ ΤΟΥ ΣΤΕΛΙΟΥ ΑΝΕΜΟΔΟΥΡΑ” (2015) να γράψουν και από μια δική τους ιστορία με όποιον ήθελαν από τους εμβληματικούς ήρωες του παλιού εκδοτικού οίκου. Κάτι σαν παιχνίδι και ταυτόχρονα απότιση φόρου τιμής στον Στέλιο Ανεμοδουρά. Φυσικά και εγώ διάλεξα να γράψω μια δική μου ιστορία με τον Μικρό Ήρωα! Είχε τίτλο “Η Κατερίνα κινδυνεύει”. Ήταν μια προσπάθεια να μιμηθώ το ύφος των παλιών περιπετειών. Πιστεύω ότι δεν είχα ξεφύγει από το πνεύμα και το ήθος των ιστοριών. Για την ιστορία, να πω εδώ πως και οι τρεις πρωτότυπες ιστορίες είχαν επιτυχή συνέχεια. Των μεν φίλων, σε σενάρια Νίκου Δημ. Νικολαΐδη και Γιώργου Πολ. Παπαδάκη και εικονογράφηση Κώστα Φραγκιαδάκη, με ήρωα τον Μπλεκ, εγκρίθηκαν από τους Ιταλούς εκδότες του Μπλεκ και δημοσιεύτηκαν και στο ιταλικό περιοδικό! Επίτευγμα άξιο πολλών συγχαρητηρίων. Ο Γιώργος Θαλάσσης, το ηρωικό Παιδί - Φάντασμα κλ.π., μην έχοντας εκλεκτικές συγγένειες με κάποιον μεγάλο ξένο εκδοτικό οίκο, μπορεί να μην χρίστηκε… διεθνής, αλλά έκανε το θαύμα του εγχωρίως! Ο Λεωκράτης μου πρότεινε να γράψω ένα ας πούμε μυθιστόρημα, με περιπέτεια του Μικρού Ήρωα, στο πλαίσιο αφιερώματος για τα εκατό χρόνια φέτος από τη γέννηση του Στέλιου Ανεμοδουρά! Χωρίς να το ξέρει (ή το ήξερε, άραγε;) έκανε πραγματικότητα το παλιό μου όνειρο, για το οποίο είχα πιστέψει ότι θα παρέμενε παντοτινά απραγματοποίητο απωθημένο: το να γράψω περιπέτειες με τον Μικρό Ήρωα, που να δημοσιευτούν! Και στις ιστορίες που ακολουθούν, έβγαλα κυριολεκτικά τα… απωθημένα μου!

Σε ευχαριστώ πολύ, Λεωκράτη! 8

… και λίγα λόγια για την εκπλήρωση του!

αρχική ιδέα ήταν να γραφτεί ένα μυθιστόρημα. Τελικά, τεχνικοί λόγοι ήταν αυτοί που καθόρισαν τη μορφή του σπονδυλωτού αναγνώσματος από πέντε ιστορίες αυτοτελείς μεταξύ τους. Ο λόγος ήταν ότι αυτή η μορφή βρίσκεται πιο κοντά στο ύφος και το περιεχόμενο των παλιών κλασικών περιπετειών του περιοδικού “Ο Μικρός Ήρως”. Ο ορισμός της σπονδυλωτής δομής ανιχνεύεται στην αυτοτέλεια των ιστοριών, οι οποίες έχουν, ωστόσο, έναν φανερό συνδετικό κρίκο μεταξύ τους˙ τη συνεχή παρουσία της πρωταγωνιστικής τριάδας των ηρώων του κλασικού αναγνώσματος, με τα ίδια χαρακτηριστικά και συμπεριφορές όπως αυτές δομήθηκαν από τον δημιουργό του αναγνώσματος, τον Στέλιο Ανεμοδουρά (1917 - 2000). Τους εσωτερικούς “σπονδύλους”, που συνέχουν χαλαρά τις ιστορίες μεταξύ τους, αφήνω στους αναγνώστες να τους εντοπίσουν. Είναι άλλωστε, περισσότερο υποκειμενικοί συνεκτικοί κρίκοι. Δεν έγινε καμιά συνειδητή προσπάθεια, πάντως, ούτε να μιμηθώ το ύφος γραφής του Ανεμοδουρά, μα ούτε και να διαφοροποιηθώ από αυτό… Αφέθηκα, απλώς, να με οδηγήσουν τα αναγνωσματικά βιώματά μου, δίχως καμιά πρόθεση να οικειοποιηθώ τον μύθο και τα πρόσωπά του, εξελίσσοντας κατά το δοκούν αμφότερα τα δομικά αυτά στοιχεία του αναγνώσματος. Αν και οι εποχές έχουν αλλάξει ως προς τις αναφορές - ταμπού σε σχέση με τις δεκαετίες των ’50 και των ’60, απέφυγα στα κείμενα ονομαστικές αναφορές των αντάρτικων και των αντιστασιακών ομάδων οι οποίες είχαν δράσει στην Κατοχή, ακολουθώντας ένα ανύπαρκτο στην πραγματικότητα ενωτικό πνεύμα Αντίστασης, που με απαρέγκλιτη προσήλωση είχε ακολουθήσει ο Ανεμοδουράς στις ιστορίες του Μικρού Ήρωα… Για εκείνον, ήταν όλοι “πατριώτες”. Κι εξακολουθούν να ονομάζονται έτσι και στις ιστορίες αυτού του βιβλίου. Απλώς, η αφήγηση ενισχύθηκε με πολλά περισσότερα ιστορικά στοιχεία και με αρκετές παραπομπές σε αληθινά πρόσωπα, χώρους και γεγονότα. Δυο από τις ιστορίες είναι εκτός ελλαδικού χώρου, σε μια προσπάθεια διατήρησης της αναλογίας δράσης σε Ελλάδα και εξωτερικό, που υπήρχε και στο αυθεντικό ανάγνωσμα. Το τελικό αποτέλεσμα, αν υπήρξε επιτυχής ή όχι ο συγκερασμός των διαφόρων παραμέτρων του αναγνώσματος, επαφίεται στην κρίση αυτών που θα το διαβάσουν… Τέλος, ευχαριστώ τον φίλο και συνεργάτη σε αυτή τη δουλειά Κώστα Φραγκιαδάκη, που η δική του δυναμική εικονογράφηση των περιπετειών ήταν αυτή που οπτικοποίησε σκηνές από τα κείμενα. Με τη συμβολή του… απογαλάκτισε τον “δικό μου” Μικρό Ήρωα από την καταλυτική σύνδεση της εικονογράφησης του αναγνώσματος από τον “θρυλικό” Byron [Βύρωνας Απτόσογλου (1921 – 1990)].

Γιώργος Βλάχος Αθήνα, Απρίλιος 2017

Λίγα λόγια από τον εικονογράφο...

ς παιδί που γαλουχήθηκε στις δεκαετίες του ’70 και του ’80 υπό την επιρροή των αμερικάνικων – και όχι μόνο - κόμικς, είμαι περισσότερο φαν του συγκεκριμένου στυλ αφήγησης, παρά του εικονογραφημένου αφηγήματος που έκανε διάσημο τον Γιώργο Θαλάσση και τις περιπέτειές του. Παρότι απόλαυσα πολλές από τις ιστορίες του αείμνηστου Στέλιου Ανεμοδουρά (1917 - 2000), εξαιρετικά εικονογραφημένες από τον Βύρωνα Απτόσογλου (1921 - 1990), περισσότερο με “τραβούσαν” εκείνες οι λίγες που μετατράπηκαν σε μορφή κόμικς και ταίριαζαν απόλυτα στην αισθητική που είχα συνηθίσει από τα υπόλοιπα ξενόφερτα περιοδικά. Όμως τα τελευταία χρόνια, που είχα την τύχη και την τιμή να εικονογραφήσω αρκετές ιστορίες του ΜΙΚΡΟΥ ΗΡΩΑ, τόσο παλαιότερες του Στέλιου Ανεμοδουρά, όσο και ολοκαίνουργιες του συγκλονιστικού Γιώργου Βλάχου, όπως σε αυτό εδώ το βιβλίο, άλλαξα γνώμη. Η εικονογράφηση κάποιων μόνο σκηνών από μία ιστορία μπορεί να θεωρείται πλέον “ξεπερασμένη” και να στερείται της πολυτέλειας να θυμίζει κινηματογραφική ταινία με εξαιρετικά σπέσιαλ εφέ, ωστόσο έχει άλλα πλεονεκτήματα τόσο για τους δημιουργούς όσο και για τους αναγνώστες. Από τη μία, ο δημιουργός μπορεί να επιλέξει σε ποια εξέλιξη της ιστορίας του θα δώσει το “πλεονέκτημα” της εικόνας, ενώ από την άλλη ο αναγνώστης είναι “ελεύθερος” να αφήσει τη φαντασία του να δημιουργήσει τις περισσότερες εικόνες στο μυαλό του όπως εκείνος επιθυμεί. Η εμπειρία συνεργασίας για να ολοκληρωθεί αυτό το βιβλίο, με τους εξαίρετους - και καλούς μου φίλους πλέον - Γιώργο Βλάχο και Λεωκράτη Ανεμοδουρά, ήταν για μια ακόμη φορά ένα συναρπαστικό ταξίδι, και περιμένω με αγωνία το επόμενο. Τέλος, θα ήθελα να αφιερώσω το βιβλίο αυτό στον πατέρα μου, που είμαι βέβαιος ότι αν ζούσε θα το διάβαζε τουλάχιστον δυο - τρεις φορές για να το χορτάσει, καθώς και στη γυναίκα μου Ιωάννα και τον γιο μου Γιώργο, που αποτελούν για μένα μόνιμη πηγή έμπνευσης, δύναμης και υπομονής.

Κώστας Φραγκιαδάκης Αθήνα, Απρίλιος 2017

Η ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΙΝΔΥΝΕΥΕΙ! Ο Πρώσος και ο διπλωμάτης

ΑΡΒΟΥΝΑΚΙΑ κακίας σιγοκαίνε στο βάθος των γαλάζιων ματιών του βλοσυρού εύσωμου Γερμανού στρατηγού με το ξυρισμένο κεφάλι στους κροτάφους, το μονόκλ στο δεξί μάτι και την ουλή από σπαθιά στο μάγουλο, σύμφωνα με το έθιμο των παλιών Πρώσων δοκίμων στην στρατιωτική Ακαδημία του Βερολίνου. Ο Σιδηρούς Σταυρός, καρφιτσωμένος στο αριστερό πέτο της στολής του μαζί με μερικά ακόμα παράσημα πολεμικής ανδραγαθίας, πρόσθετε κάτι το επιβλητικό στο παρουσιαστικό του. Απέναντί του στο πολυτελές γραφείο του στην γερμανική πρεσβεία της Αθήνας, κάθεται ένας άντρας με πολιτικά. Τα έξυπνα, σπινθηροβόλα μάτια του παρατηρούν με διεισδυτικό βλέμμα τον βλοσυρό αξιωματικό απέναντί του.

- Στρατηγέ φον Λίχμπερτς, είμαι ο πολιτικός πληρεξούσιος του Ράιχ στην Ελλάδα! Οφείλετε να με ενημερώνετε, λοιπόν! τόνισε αυστηρά ο Νόιμπάχερ.